ΚΟΝΤΑ ΠΑΝΤΕΛΟΝΙΑ θραύσματα μνήμης από τη δεκαετία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΟΝΤΑ ΠΑΝΤΕΛΟΝΙΑ θραύσματα μνήμης από τη δεκαετία 1948-1958"

Transcript

1 ΚΟΝΤΑ ΠΑΝΤΕΛΟΝΙΑ θραύσματα μνήμης από τη δεκαετία Γιάννης Τριτσιμπίδας ΙΔΟΥ! 2010

2

3 στην Ευρυδίκη, σκηνικές σημειώσεις για μια ταινία εποχής Το πρώτο σπίτι μας που θυμάμαι, θα μουνα 3 χρονών το 47, ήταν κοντά στην Κολιάτσου, γωνία Πάρου και Νάξου. Υπάρχει ακόμα. Tα φερε η ζωή, και να που ζω σήμερα τη μισή χρονιά στην Πάρο, αγναντεύοντας ακριβώς απέναντι τη Νάξο. Ήταν ένας χωματόδρομος τότε η Νάξου, σπάνια περνούσε αυτοκίνητο. Η κυκλοφορία ποδήλατα, γάϊδαροι ή κάρα με πραγματευτάδες: μαναβικά, υφάσματα και ραπτικά, κανάτια, πάγος. Γαλατάδες, παληατζήδες, γιαουρτάδες, ψαράδες, ακονιστές, παπλωματζήδες και άλλοι διαλαλούσαν πεζή. Πάντα μέσα στη σκόνη ο δρόμος, οι νοικοκυρές κατάβρεχαν μπρός στα σπίτια. Το χειμώνα οι κάθετοι κατηφορικοί δρόμοι γίνονταν ρέματα που κατεβάζαν απ το βουνό αγριεμένους χειμάρρους. Την υπόλοιπη χρονιά μέναν ανασκαμμένοι, αδιάβατοι από κατσάβραχα και παληόχορτα, μόνο απ τα πεζοδρόμια περνούσες, όταν υπήρχαν. Πολλά οικόπεδα ήταν άχτιστα, καμιά φορά μαντρωμένα, γεμάτα τσουκνίδες και μυστήριο. Κάπου ψηλότερα σ ένα πλάτωμα που μας πηγαίναν να παίξουμε, θυμάμαι αμυδρά ένα πέτρινο μπέζ γλυπτό, σαν ζώο. Το καβαλάγαμε από πίσω, έχω ακόμα την αίσθηση της λείας επιφάνειας. Τα κάθετα στη Νάξου πεζοδρόμια, λόγω κατηφόρας είχαν σκαλιά, μεγάλη δυσκολία για τα αυτοσχέδια πατίνια με ρουλεμάν. Στην προέκταση της Νάξου ένας δρόμος με ελάχιστα σπίτια, στις παρυφές του ψηλώματος απ όπου αγναντεύαμε το βραδάκι την πόλη με τα λιγοστά της φώτα να απλώνεται μπροστά μας. Κορίτσια πάντα χεροπιασμένα βολτάραν στο σούρουπο γελώντας, ή τραγουδούσαν τις κουβέντες των παιχνιδιών που μοιάζαν με ξόρκια και μαγικές παραγγελίες μέσα στην απόλυτη ησυχία που βασίλευε. Δεν περνάς κυρά Μαρία δεν περνάς περνάς. Από άνοιξη ως φθινόπωρο δυνατές μυρωδιές λουλουδιών από αυλές και γλάστρες, απ τις γαζίες των δρόμων, -1-

4 τα γιασεμιά στις μάντρες, τα χαμομήλια στις αλάνες. Η Αθήνα μια ήσυχη μικρή ευλογημένη γωνιά της γης. Στην Αγίας Ζώνης ήταν το Άσυλο. Τρελλοί κυκλοφορούσαν στον κήπο μέσα απ τα κάγκελα, οι περισσότεροι κουρεμένοι γουλί, με πυτζάμες, άλλοι ανάπηροι σε καρότσια. Μ έπιανε δέος να τους χαζεύω σαν περνούσα αλλά συνάμα ατέλειωτη περιέργεια και ενδιαφέρον για τα αλλόκοτα αυτά ανθρωποειδή με τις παράξενες κινήσεις, τις παγωμένες γκριμάτσες, τις παραμορφώσεις. Πιό πέρα ήταν μια μεγάλη πηγή με κρήνη και δέντρα, αργότερα πλαταιούλα με καφενείο, σήμερα εξαφανισμένα όλα. Παρακάτω η Φωκίωνος Νέγρη, στα δυό μεγάλα αυλάκια τρέχαν απ τις δυό μεριές άφθονα νερά χειμώνα καλοκαίρι -κι αυτά τα εξαφανίσανε κάτω απ την άσφαλτο. Οι πασίγνωστες Πάπιες είχαν το κοτέτσι τους μέσα στη μεγάλη γούρνα. Το μέρος παληότερα λεγόταν Μεγάλη Βρύση και τα νερά που τώρα έχουν καταπλακωθεί υπογείως, κατέβαιναν ποταμός στην Πατησίων. Η πλατεία Κυψέλης πιο πάνω ήταν ένας όμορφος δημόσιος κήπος με μεγάλες πικροδάφνες, λουλούδια και παιδιά. Μια θολή ανάμνηση από μια κοριτσίστικη ξανθή μορφή. Την ξανάνιωσα μερικές φορές την ίδια έκσταση, ευχαριστώ. Το σπίτι όπως τα περισσότερα τότε, ήταν δίπατο με δυό ανεξάρτητες κατοικίες και εξώπορτες. Εμείς ανεβαίναμε στον πρώτο όροφο με μια ξύλινη εσωτερική σκάλα που από κάτω της ήταν αποθηκούλα με πόρτα. Εκεί μέσα είχαμε το κάρβουνο για τη σόμπα -κώκ το λέγανε. Το ανέβαζε ο πατέρας μου πάνω χρησιμοποιώντας τον μεταλλικό στενό μυτερό κουβά. Στο ισόγειο διαμέρισμα έμενε μια άλλη οικογένεια. Εκείνος ήτανε αξιωματικός του ναυτικού, είχανε πάντα ένα ναύτη ορντινάντσα για όλες τις δουλειές στην υπηρεσία της κυρίας και της υπηρέτριας. Θυμάμαι μισόλογα και ακατανόητα σχόλια, η φαντασία πίσω απ τον θανατηφόρο καθωσπρεπισμό οργίαζε. Οι πίσω σκάλες υπηρεσίας που ανέβαιναν στριφογυριστά στην ταράτσα και το πλυσταριό της, γειτόνευαν με κείνες των άλλων -2-

5 σπιτιών ολόγυρα στους ακάλυπτους. Είχαν μια δικιά τους ζωή, όλη μυστήριο και ένταση, το βασίλειο των δουλικών. Κλάματα, χαχανητά, καυγάδες, ατέλειωτα μουρμουρητά που κοβόντανε για λίγο απ την κατσάδα κάποιας κυρίας που ψαχνε τη δούλα της. Στρατιώτες και ξάδερφοι πηγαιοέρχονταν σαν φαντάσματα σαν σκοτείνιαζε ή κουτρουβαλούσαν στα στενά σκαλιά. Αυτή η κρυφή ζωή φάνταζε τόδο πιο ενδιαφέρουσα και γοητευτική απ τη δική μας. Όλοι οι μικροαστοί και άνω είχαν τότε υπηρέτριες, δεν κόστιζε και πολλά. Χιλιάδες κοπέλες, από κορίτσια δεκάχρονα μέχρι γυναίκες ώριμες, αποδιωγμένες απ την ανέχεια της επαρχίας στέλνονταν απ τις φαμίλιες τους στα σπίτια της Αθήνας. Να βοηθήσουν αυτούς που μέναν πίσω, να μαζέψουν και κάποιο κομπόδεμα για να παντρευτούν. Κομπόδεμα που λιγουρεύονταν και συχνά ξεκοκκάλιζαν οι ξάδερφοι - αρραβωνιαστικοί. Πολλές φορές, ο κανόνας για τις πολύ νέες, δεν παίρναν τους μιστούς στο χέρι, τους φύλαγαν τα αφεντικά για ασφάλεια, να τους δώσουν στους γονείς ή να τους στείλουν στο χωριό. Πολλές γεράσανε μέσα στα σπίτια, ξέρω κάποιες που δεν πιάσανε ποτέ φράγκο στο χέρι, δεν ξέραν τι να τα κάνουν, συνηθισμένες στην ζωή του οικότροφου δουλικού, μια έξοδο την Κυριακή τ απόγεμα για βόλτα ή να δουν καμιά συχωριανή ή ανεψιά για τα νέα του μυθικού χωριού. Κάποιες τύχανε σε σκληρές και ζηλόφθονες αφεντικίνες, σε σαδίστριες και σ αδίστακτους κυρίους. Για τη μικρή Σπυριδούλα, που την περάσανε τ αφεντικά της με το σίδερο του σιδερώματος, έρριξε τότε κροκοδείλια δάκρυα όλη η Ελλάδα. Κακομεταχείριση, στέρηση και που να παραπονεθούν; Τις βγάζανε ξετσίπωτες, ψεύτρες κι αγνώμονες. Εμείς στην αρχή είχαμε γρηές, την κυρά Ζωή, την κυρά Μαρίκα, κατόπιν πήραμε και μια μικρή χρονώ δοκιμαστικά. Ήταν μικροσκοπική αλλά σχηματισμένη, εγώ 7-8 χρονών. Είχε μακρυά μαλλιά και μια μυρουδιά που με μαγνήτιζε. Ξεσκόνιζε την τραπεζαρία, όρθια μπρος στο μπουφέ, σηκωνότανε στις μύτες για να φτάσει. Παίζοντας κάτω απ το τραπέζι, σύρθηκα κοντά στα -3-

6 πόδια της, σήκωσα τα χέρια στα μπούτια μέσα απ τη φουστίτσα. Δεν τραβήχτηκε, συνέχισα. Κατέβασα λίγο την κυλότα και πέρασα το χέρι ψάχνοντας πιό μέσα. Δεν κουνήθηκε, περνούσε σε ραλαντί το ξεσκονόπανο πάνω στο μάρμαρο του μπουφέ κι εγώ ψαχούλευα, με ανεξήγητο χτυποκάρδι. Πήγαινα και στο καμαράκι της να ξανακάνουμε αυτή τη δουλειά. Χάϊδευα τις τριχούλες που μόλις φύτρωναν, εκείνη πάντα πρόθυμη, με ένα χαμόγελο αινιγματικό, παιδικό και γυναικείο μαζί όπως κατάλαβα αργότερα. Το λέγαμε «πάμε να παίξουμε» και γινόταν μόνο σαν ήμασταν μόνοι. «Λευκόν αφήκα μένος ξανθής επιψαύων τριχός», λέει ο Αρχίλοχος. Μας τσάκωσε η μάνα μου γυρνώντας απ τα ψώνια, σε κάποιο remake της σκηνής του ξεσκονίσματος. Της έδωσε χαστούκια και ξυλιές. Τη διώξανε για μεγάλη μου λύπη, έχασα τη μυρουδιά της. Μ άρεσε να χαζεύω με τις ώρες απ το παράθυρο και το μπαλκόνι. Οι διαβάτες λιγοστοί, κάθε τι που θα έσπαγε την ησυχία του δρόμου ήταν αξιομνημόνευτο. Να κυττάζω τα πρόσωπα, τα σώματα, την κίνηση των ανθρώπων παρέμεινε πάντα ένα απ τα βίτσια μου. Παρατηρούσα επίσης με μεγάλο ενδιαφέρον τις σκιές, το φως απ τις κλειστές γρίλιες, απαλές ραβδώσεις που μετατοπίζονταν πάνω στο ταβάνι και στους τοίχους του δωματίου. Η σκιά απ το καλώδιο του γυμνού γλόμπου γύριζε σιγά με το πέρασμα της ώρας, πού μεσημεριανός ύπνος, το θέαμα ήταν πιο ενδιαφέρον. Παντού έβρισκα θέαμα. Κι όταν έκλαιγα, έκλεινα λίγο τα μάτια, τα δάκρυα κάνανε πρίσματα και το φως διαχεόταν σε θαυμαστές χρυσές αχτίδες, φωτοβολίδες, ακτινωτούς ήλιους, αντανακλάσεις με το παίξιμο και το σφίξιμο των βλεφάρων κατά βούλησιν. Παρέτεινα και χρησιμοποιούσα το κλάμα για να χαρώ το εκστατικό αυτό σινεμά. Δεν μ άφηναν να παίζω στους δρόμους, ζήλευα τα παιδιά που αλήτευαν. Φτιάχναν οχήματα και πατίνια με ρουλεμάν και τσούλαγαν φουλαριστοί με εκκωφαντικό θόρυβο στα ραβδωτά πλακάκια των πεζοδρομίων στον κατήφορο. Είχαν ανοίξει -4-

7 κεφάλια. Προ ετών ο φίλος ζωγράφος Νίκος Στεφάνου είχε φτιάξει κάποια υπέροχα τέτοια πατίνια, τα ήξερε τέλεια. Το σούρουπο περνούσε ο γιάαααα-ουρ-τάαααααας. Γύρναγε τη γειτονιά με τα πόδια κρατώντας απ το χερούλι του ένα κασελάκι με γιαούρτια, μια ξύλινη βαλίτζα με ραφάκια που το πορτάκι της άνοιγε στο πλάϊ. Τις έχω όλες τις φωνές των πραγματευτάδων: Μαχαίαιαιαιαια-ρια-ακονίιιιιιζω, ο παπλώωωωω-ματααααάς, ο πάααααα-λια-τζήηηηηης. Ο γαλατάς άφηνε αθόρυβος κάθε βράδυ στην πόρτα των πελατών το μπουκάλι με το φρέσκο γάλα κι έπαιρνε το αδειανό της προηγούμενης μέρας που χαν αφήσει οι νοικοκυρές πλυμένο στο σκαλί. Οι ψαρομανάβηδες είχαν άλλο χάζι. Πάντα ξυπόλυτοι με ανασηκωμένα τα μπατζάκια, συχνά με νησιώτικο ζουνάρι στη μέση, οι περισσότεροι ήσαν οι ίδιοι ψαράδες. Διαλαλούσαν το βρεμένο εμπόρευμα απλωμένο μέσα στο φαρδύ πανέρι ρηχό σαν δίσκο, που κουβαλούσαν πάνω στο κεφάλι στηριγμένο σ ένα υφασμάτινο στεφάνι. Το κρατούσαν με το με το να χέρι, στο άλλο ένας σιδερένιος κουβάς με νερό για να ραντίζουν τα ψάρια, στον ώμο κρεμασμένη η παλάντζα. «Αχταπόδια, αχ τα πόδια, αστακοί, άστα κεί» φώναζε στο ανέκδοτο ο ψαρομανάβης λιγουρευόμενος την κοπελιά στο μπαλκόνι. Ο ακονιστής φορούσε τον τροχό περασμένο στον ώμο όπως κι ο παπλωματάς το δοξάρι για το ξαίσιμο του μπαμπακιού. Τον παίρναμε καμιά φορά στο σπίτι, ξεκοίλιαζε τα στρώματα στην ταράτσα, έξαινε το μπαμπάκι βουνό ολόκληρο, τα ξαναγέμιζε και τα ραβε. Τι ευχαρίστηση ο ύπνος μετά, στα μαλακά στρώματα που μύριζαν ήλιο! Πρωί και απόγευμα περνάγανε οι μανάβηδες. Οι μικροί, με λίγη πραμάτεια περπατούσαν δίπλα στο φορτωμένο γάϊδαρο, οι μεγαλύτεροι με κάρο πού σερνε άλογο ή γάϊδαρος. Πεπόνια τότε υπήρχαν μόνο τα αργίτικα, αυτά σαν μπάλα του μπειζμπόλ. Τις Απόκρηες όλη την ημέρα γυρνάγανε οι φουστανελάδες με το κλαρίνο, καβάλα στο ψεύτικο άλογο που κρεμόταν απ τη μέση τους και τα ψεύτικα ποδάρια με τα τσαρούχια να κουνιώνται -5-

8 άτσαλα στα πλευρά. Το γαϊτανάκι πάλι ήτανε κάτι εντελώς μαγικό. Ένας κρατούσε τον στύλο στο κέντρο, οι άλλοι χορεύανε γύρω γύρω κρατημένοι απ τις χρωματιστές κορδέλες. Νταούλια, κλαρίνα κι ότι άλλο όργανο τους βρισκόταν συνόδευαν τις κομπανίες. Ντυμένοι συνήθως γυναικεία, με τουαλέτες, διαφανή πέπλα, φερετζέδες και σουτιέν. Αλλόκοτες αντρικές μούρες φτιασιδωμένες με κοκκινάδια, πούδρες και κραγιόν, βαμμένα μάτια με φούμο, θηλυκά κουνήματα και κραξίματα. Γύφτοι και άλλοι λούμπεν, πούστηδες και καλλιτέχνες γενικώς. Πανζουρλισμός. Ρίχναμε τα λεφτά απ τα μπαλκόνια, σε λίγο τραβούσαν στο δρόμο πιο κάτω και ξανάρχιζε ο σαματάς ώσπου χανόνταν στο βάθος κι ο δρόμος γύριζε στην άκρα ησυχία του. Την ησυχία της πόλης έσκιζε ο ήχος του τραίνου απ το σταθμό Λαρίσης, πολύ μακρυά. Με μάγευε, ανέβαινα τ απομεσήμερα και τα δειλινά στην ταράτσα για να τον ακούσω, τραίνο δεν είχα δεί ακόμα, μόνο ίσως σε παιχνίδια. Αφουγκραζόμουν ή φανταζόμουν; το βαθύ τσούφ τσούφ. Το μακρόσυρτο πάντως σφύριγμα το πιανα καθαρά. Πίσω τους πέρα στην δύση διέκρινα τα δυτικά βουνά της Αττικής, μενεξελιά, χρυσαφιά και κόκκινα. Μ έπιανε μια γλυκειά μελαγχολία που φανταζόμουν τα τραίνα να φεύγουν, για πού; - δεν ήξερα άλλο πού ή αλλού, -τα βαγόνια τελίτσες στη σειρά με λίγο καπνό στη ράχη όπως στις ζωγραφιές, οι ατμομηχανές να καπνίζουν τον ουρανό με το μακρύ τους σύννεφο, υπογραφή που μενε στον ορίζοντα για ώρα ενώ το τραίνο δεν ήταν πια εκεί, για σκέψου. Λάρισα, Θεσσαλονίκη, Ευρώπη, λέξεις μυθικές ενός κόσμου θολού και ακαθόριστου σαν τα σύννεφα του δειλινού στη χειμωνιάτικη ταράτσα. Α ναι τα σύννεφα, δεν έπαψα ποτέ να αφήνομαι στις μορφές και στις φαντασιώσεις που δημιουργούν ακατάπαυστα, το πιό σίγουρο σινεμά μου. Όχι μόνο δικό μου εννοείται, πόσα και πόσα δεν βλέπαν οι παληοί άνθρωποι κι οι αρχαίοι στον ουρανό. Οι χρυσαφιά θάλασσα από ταράτσες απλωνόταν στον ορίζοντα, άλλες παστρικές κι άλλες έρημες όπου ποτέ δεν ανέβαινε κανείς, -6-

9 άλλες όλο μυστήριο με παράξενα σιδερικά κι άλλα πεταμένα πράγματα. Αυτές με εντυπωσίαζαν όπως κι οι ακάλυπτοι χώροι ανάμεσα στα σπίτια, οι στριφογυριστές σιδερένιες σκάλες υπηρεσίας από ψηλά. Κύτταζα εκστατικός το μεγάλο βάθος,, τα πράματα που πέφταν και μέναν εκεί χωρίς επιστροφή, το σάλιο μου να χάνεται μέσα στο χάος τους. Ανέβαινα σχεδόν κρυφά στην ταράτσα, δεν με πολυαφήναν εκτός στις μπουγάδες γιατί τότε οι γυναίκες ήσαν πολύ απασχολημένες στο πλυσταριό. Ήταν δύσκολη δουλειά, κρατούσε δυό μέρες. Πασκίζανε η μάνα μου, η υπηρέτρια και νομίζω και μια πρόσθετη πλύστρα μέσα στα σαπουνόπερα, να καίνε με ξύλα το καζάνι για ζεστό νερό, να μαζεύουνε στάχτη καθαρή για το πλύσιμο των ρούχων, αλυσίβα, την χρησιμοποιούσαν και στα μελομακάρουνα. Το λουλάκι έδινε κι έπαιρνε, τόσο υπέροχο δυνατό χρώμα. Σαν πολεμική επιχείρηση ήταν η μπουγάδα, κινητοποιούσε όλη την οικιακή ενέργεια, τα υπόλοιπα ατονούσαν. Σχεδόν απέναντι απ το σπίτι ήταν ένα οικοτροφείο της Βασιλικής Πρόνοιας. Έβλεπα απ τα παράθυρα τα κορίτσια καθισμένα σε πάγκους να μαθαίνουν ραπτική, κέντημα ή άλλες χειροτεχνίες. Στο διάλειμμα βούϊζε ο δρόμος απ τις φωνές τους, πεταγόμουνα στο παράθυρο να τις χαζέψω. Άλλοτε βγαίνανε όλες μαζί, για την εκκλησία, καθαρές, χτενισμένες επιμελώς με μαύρες ποδιές και λευκούς γιακάδες, σαν παρέλαση. Είχε πολλή πέραση τότε η ραπτική, δεν υπήρχαν έτοιμα, γυναίκες και παιδιά ραβόντουσαν στο σπίτι. Η μοδίστρα της μάνας μου λεγόταν Λουκία, καμάρωνε για τον αδερφό της το Γιώργο Φούντα τον ηθοποιό. Στο σπίτι επικρατούσε μεγάλη αναστάτωση με τα κουρέλια, τις κλωστές, τα πατρόν που αντιγράφανε απ τα περιοδικά σκορπισμένα ολόγυρα, η δουλειά κρατούσε μέρες, τη μανιβέλα της ραπτομηχανής όμως τη γύρναγα κρυφά. Ήταν βέβαια το αναγνωρισμένο θαύμα της τεχνολογίας. Στη γωνιά της Νάξου ήταν ο φούρνος που πηγαίναμε τις Κυριακές το κρέας για ψήσιμο, πατάτες ή μανέστρα. Στη από κάτω γωνία το ξυλάδικο. -7-

10 Πουλούσε κάρβουνο και κρασί. Θυμάμαι τον θηριώδη καρβουνιάρη, κατάμαυρο απ την καρβουνόσκονη, μόνο το ασπράδι του ματιού έφεγγε, κουβαλώντας στη ράχη τα τσουβάλια με το κώκ που άδειαζε στην αποθηκούλα κάτω απ τη σκάλα μας, σηκωνότανε μπουχός μαύρο σύννεφο που σου πιανε την αναπνοή, δεν ξεχνιέται η μυρουδιά του. Φορούσε στο κεφάλι και στην πλάτη μια λινάτσα σαν κουκούλα, μαύρη κι αυτή, φάνταζε σα δράκος των παραμυθιών. Την Κυριακή με στέλναν μ ένα μπουκάλι να πάρω κρασί. Μ έπιανε λαχτάρα για να πάω και πλησιάζοντας μέγα δέος. Σταματούσα τρακαρισμένος πριν χτυπήσω με την παλάμη την ξύλινη πόρτα της μάντρας. Έμπαινα σ ένα μεγάλο χώρο εντελώς σκοτεινό, έντονα ποτισμένο στη μυρουδιά του κρασιού και του ξύλου, το έδαφος από πατημένο καρβουνόχωμα, ολόγυρα σακιά και βαρέλια. Στην άκρη ένα σιδερένιο τρίποδο στρογγυλό τραπεζάκι μ ένα κερί, γύρω του καθισμένοι οι δυό τρείς μπεκρήδες της γειτονιάς με μάτια που γυαλίζαν. Τα πίνανε παρέα με τον ξυλά. Στο τραπέζι κάποιος σκούρος μεζές σε λαδόχαρτο που φερναν μαζί τους, σαρδέλα, κρεατάκι, ή εληά. Μέσα στην κρασοξυνίλα και τη μαυρίλα, την ησυχία τάφου που βασίλευε, δε σήκωναν τις κουβέντες, μοιάζανε φαντάσματα του κάτω κόσμου όπως τον περιγράφουν οι αρχαίοι. Ανατρίχιαζα περιμένοντας να απογεμώσει ρετσίνα το μπουκάλι, όπως στη μετάληψη κάθε Χριστούγεννα ή Πάσχα. Κάπου στην Πατησίων υπήρχε μια μπυραρία. Πίνανε μπύρα χύμα στα όρθια μπρος σ ένα μαρμάρινο άσπρο πάγκο. Πηγαίναμε καμιά φορά με τον πατέρα μου, μας γεμίζανε ένα μπουκάλι με πορσελάνινο πώμα και ροδέλα από καουτσούκ που ασφάλιζε ένα σύρμα πάνω στο στόμιο. Δεν θυμάμαι τότε ακόμα μπύρες συσκευασμένες σε μπουκάλια. Είχα μάθει να λέω σαν με ρωτάγανε πως ήμουνα Παναθηναϊκός. Τα πράγματα ήσαν απλά: οι αθηναίοι Παναθηναϊκοί, οι πειραιώτες Ολυμπιακοί και οι μικρασιάτες της Νέας Φιλαδέλφειας ΑΕΚ. Ο θειός μου ο Άλκης ήταν σπουδαίος -8-

11 ποδοσφαιριστής δε θυμάμαι ποιάς ομάδας. Του κάνανε καντάδα κάτω απ το σπίτι του στη Σόλωνος. Κάποτε χτύπησε το πόδι του και σταμάτησε τη μπάλα. Μια συννεφιασμένη μέρα μια φήμη έτρεξε από στόμα με στόμα στη γειτονιά «Πέθανε ο βασιληάς Γεώργιος». Πέθανε, δηλαδή; Μια σκοτούρα στο ύφος των ανθρώπων εκ των υστέρων λέω φόβος της αναμπουμπούλας, είχαν περάσει πολλές ανωμαλίες και κράτησαν ακόμη χρόνια, βαρειά μουσική στο ραδιόφωνο. Τον πατέρα μου δεν τον είδα στεναχωρεμένο, κεντροαριστερός γάρ, είχε συνεργαστεί και στο ΕΑΜ. Δεν μιλούσε τότε καθόλου για πολιτικά, επικίνδυνοι καιροί, μόνο κανένα ειρωνικό σχόλιο. Θυμάμαι μετά από λίγα χρόνια την ευθυμία του σαν πέθανε ο Παπάγος. Είχαμε στη Νέα Κηφισιά όπου παραθερίζαμε ένα μαύρο γατί, το βάφτισε Παπάγο λόγω χρώματος. Μεγάλωνα χωρίς εμπειρίες από το δράμα που παιζόταν, φασαρίες και μπαμ μπουμ δεν είχα δεί, ώσπου ανακάλυψα τον ανταρτοπόλεμο. Δηλαδή να φτιάχνουν δέματα στο σπίτι της γιαγιάς μου γεμάτα ξερά σύκα και σταφίδες, μάλλινες κάλτσες, σώβρακα και φανέλλες, γάντια, σκούφους, χακί πουλόβερ που γιαγιά και θεία έπλεκαν νυχθημερόν ξηλώνοντας το μάλλινο νήμα από άλλα πλεχτά. Τα τυλίγαν με χαρτί, τα δέναν με χοντρό σπάγγο, γράφαν και τ όνομα. Τους δυό θειούς μου τους είχαν επιστρατεύσει και πολεμούσαν στα βουνά τους αντάρτες. Ειρωνία για τον Άλκη τον ποδοσφαιριστή, που είχε φυλακιστεί απ τους Γερμανούς στα μπουντρούμια της Κοραή, Τάρταρα κανονικά, βαθειά μέσα στη γη χωρίς καθόλου φως. Όταν τον άφησαν δεν έβλεπαν τα μάτια του. Είχε διαφύγει στη Μέση Ανατολή κι είχε υποφέρει και κεί. Τον κάλεσε ο «Εθνικός» Στρατός να πολεμήσει τους κουμμουνιστές! Ήταν πλακατζής άνθρωπος, χαμηλών τόνων αλλά το λεγε η καρδούλα του, τον θυμάμαι αργότερα με τις διαδηλώσεις του Κυπριακού, πρώτος πρώτος. Έπαιζε ακορντεόν, δούλευε στο Ελληνικό Ωδείο της Κοτσιρίδου μέχρι που με τα χρόνια έγινε ιδιοκτήτης του. Ο άλλος θείος, ο Κωστάκης ήταν δεξιός, έφεδρος ανθυπολοχαγός -9-

12 στον εμφύλιο, σε λίγα χρόνια μας άνοιξε τα μάτια με τα πάρτυ, τους δίσκους, το σινεμά, την Πάρο. Η θειά μου διάβαζε τα γράμματα απ το μέτωπο στη γιαγιά, ξανά και ξανά, και κλαίγανε από ανησυχία. Ο θείος μου ο Νίκος είχε πεθάνει πριν γεννηθώ, υπολοχαγός της Σχολής Ευελπίδων, από ένα σπυρί που έβγαλε στην κατοχή, δεν υπήρχαν φάρμακα και χάθηκε άδικα το παλληκάρι. Οι φωτογραφίες του κυριαρχούσαν στο σπίτι της γιαγιάς, έπαιζα με το ξίφος της ξιφομαχίας του της Σχολής που κρύβανε μες στη ντουλάπα, η γιαγιά δάκρυζε σαν το βλεπε, ο παππούς μου απ το μαράζι τον είχε σύντομα ακολουθήσει κι έτσι δεν τον γνώρισα. Στο σαλόνι του σπιτιού μας αναπαυόταν ένα γυαλιστερό μαύρο πιάνο με ουρά, της μάνας μου. Δεν τη θυμάμαι να παίζει αλλά μαγευόμουνα να το ανοίγω και να πασπατεύω τις χορδές. Δεν είχα ως φαίνεται μουσικό αυτί, είχα όμως μάτι και χέρι. Τα παιχνίδια ήσαν λιγοστά, μόνο πρωτοχρονιά και τέρμα, ούτε γενέθλια ούτε άλλες ευκαιρίες. Έφτιαχνα πάντα παιχνίδια με τα χέρια μου, μάσκες, όπλα. Οι ηρωϊκές φαντασιώσεις και περιπέτειές μου διαδραματίζονταν στην αρχαιότητα και κυρίως στον ιπποτικό μεσαίωνα. Σ αυτό επέδρασε ιδιαίτερα το σινεμά που άρχισα να βλέπω λίγο αργότερα. Στη γωνιά δέποζε το έπιπλο-μπάρ με τα ψηλά πόδια και τους μέσα καθρέφτες με γυάλινα ράφια και εταζέρες για τα ποτήρια. Όταν άνοιγες τη διπλή πόρτα του σ έπνιγε η ευωδιά των ποτών. Δεν υπήρχαν τότε παντού θερμοσίφωνες, ζεσταίναμε το χειμώνα νερό, το πηγαίναμε στη μπανιέρα, το ανακατεύαμε με κρύο και πλενόμαστε με το κατσαρολάκι. Με κουβαλούσε η μάνα μου σκεπασμένο στην πετσέτα δίπλα στη σόμπα να με σκουπίσει και ν αποστεγνώσω γυμνός στα ζεστά. Στων δυό γιαγιάδων μου τα σπίτια υπήρχαν οι μεγάλοι θερμοσίφωνες γκαζιού με τις μπλέ φλόγες. Αμυδρά ως καθόλου θυμάμαι τη γέννηση του αδερφού μου το 48 και τη νηπιακή του ηλικία. Μια φευγαλέα εικόνα απ την κλινική -10-

13 που πήγαμε με τον πατέρα μου να δούμε τη μάνα και το μωρό, η κούνια του στο δωμάτιο των γονιών μου, μια γραμμή στην κοιλιά της μάνας μου. Αυτό που πάντως θυμάμαι από νωρίς είναι η έλλειψη μητρικής τρυφερότητας, του χαδιού και της αγκαλιάς, της καλής κουβέντας. Το μωρό συγκέντρωνε το ενδιαφέρον και τη φροντίδα, εγώ παρέμεινα για πάντα ο υπαίτιος για τις δυσκολίες ή την ανικανοποίησή της από τη ζωή της σαν μάνας, συζύγου και νοικοκυράς. Ήμουνα μια ζωή κατηγορούμενος κι έτρωγα τη μπόρα, ο μικρός ήταν ο ευνοούμενός της, έπαιρνε πάντα το μέρος του. Η κόντρα εναντίον μου έγινε καθεστώς μέσα στο σπίτι κι έτσι, ουδέν κακόν αμιγές καλού (;), είχα από νωρίς εμπειρία της αδικίας. Ίσως είναι αυτό που μ έκανε μέχρι σήμερα επαναστατημένο, να αγανακτώ και να θέλω να διορθωθούν τα κακώς κείμενα. Δημιουργήθηκε αντιζηλία με τον αδελφό μου με συνέπεια μεγαλώνοντας να πλακωνόμαστε. Εκείνος πατούσε άνετα στο καθαρισμένο από μένα έδαφος, στα κεκτημένα που με τόσο πόνο είχα πετύχει, έγινε το καλό παιδί του σπιτιού κι ακολούθησε το προδιαγεγραμμένο οικογενειακό σχέδιο απολαμβάνοντας όλα τα πρακτικά ωφελήματα. Ο πατέρας μου παρά τον αυταρχικό του χαρακτήρα ήταν κατά βάθος συναισθηματικός και τρυφερός. Ήταν ιδιαίτερα περήφανος για τις σχολικές και πανεπιστημιακές επιδόσεις μου, μέχρις ότου εγκατέλειψα το δρόμο που μου ετοίμαζε. Από τότε και μέχρι το τέλος του με αποδοκίμαζε. Ένα απομεσήμερο του 52 ο πατέρας μου γύρισε σπίτι με το πρώτο μας αυτοκίνητο. Το πρωτόδαμε από ψηλά, απ το παράθυρο, και μου φάνηκε τεράστιο. Ήταν το μικρότερο αυτοκίνητο του κόσμου, ένα φιατάκι πεντακοσαράκι με δυό πόρτες και λίγο χώρο πίσω απ τα μπροστινά καθίσματα όπου καθόμαστε ο αδερφός μου και γω πάνω σε μια ξύλινη ταβλίτσα. Είχε και μουσαμαδένιο άνοιγμα στον ουρανό. Κάναμε αμέσως την πρώτη μας αυτοκινητάδα γύρω γύρω στη γειτονιά. -11-

14 Ο πατέρας μου ήταν αυτοδημιούργητος. Ήρθε νεαρός στην Αθήνα από την Ηλεία για να σπουδάσει και σύντομα ακολούθησε όλη η πολυμελής οικογένεια. Ο παππούς κτηματίας, παραγωγός σταφίδας, ήταν ήδη κατεστραμμένος. Πουλήσανε ό,τι απέμενε απ την οικογενειακή περιουσία κι ήρθανε μετανάστες στην Αθήνα με σκοπό να μορφωθούν τα παιδιά ή να σταδιοδρομήσουν, ήταν η μόνη ελπίδα για να επιβιώσει η οικογένεια. Στριμωχτήκανε στην αρχή σε ένα υμιυπόγειο της οδού Κλάδου στην Πλάκα. Ο πατέρας μου ο πρωτότοκος πήρε όλο το βάρος της φαμίλιας επάνω του, μιας κι ο παππούς δεν ήταν σε θέση να τα βγάλει πέρα, δούλεψε σε διάφορες δουλειές μεταξύ των οποίων και για το θέατρο του Σπύρου Μελά, ήταν ιδιαίτερα ευφυής άνθρωπος κι έγινε καλός δικηγόρος. Είχε γραφείο στη οδό Σόλωνος απέναντι απ το χιλιοτρυπημένο από τις σφαίρες του Εμφυλίου Χημείο, και δίπλα ήταν το σπίτι που έμεναν. Απ τις διηγήσεις του της εκστρατείας στην Αλβανία, θυμάμαι το φευγιό προς την Ελλάδα χιλιάδων εξαθλιωμένων στρατιωτών μετά τη συντριβή του μετώπου, πώς κατεβήκανε πεινασμένοι και κουρελιασμένοι με τα πόδια μέχρι την Αθήνα. Όταν κατάφερε να εξασφαλίσει τ αδέρφια του, 38 χρονών πιά, παντρεύτηκε με συνοικέσιο την αθηναία μάνα μου, κόρη δικηγόρου. Ο αγώνας του για την προκοπή της πατρικής οικογένειας και της νέας της δικής του, η ευθύνη για όλους, τον κάνανε αυταρχικό, θεωρούσε αυτονόητο να αποφασίζει για όλους και για όλα. Κράτησε πάντα τις χαρές της παιδικής του ηλικίας: λατρεία για τα φυτά και τα φυτέματα, χόρτα, λουλούδια και καρπούς, για τις σωστές γεύσεις από καλά υλικά, αγόραζε πάντα χωριάτικες κότες ζωντανές για σφάξιμο, για τις εκδρομές, τα ταξείδια, τις πεζοπορίες. Θυμάμαι που αποκεφάλιζε τις κότες στη Νέα Κηφισιά κι εκείνε43ς γλυστρούσαν και πετούσαν ή πετάριζαν ακέφαλες για ώρα. Ήταν από παιδί κυνηγός αλλά με τα χρόνια η δολοφονική διάθεση αμβλύνθηκε, το κυνήγι έγινε δικαιολογία για εκδρομή, γυρνούσε με την τσάντα γεμάτη -12-

15 βρούβες, κατσαρά του βουνού και ανεμώνες. Και πάντα ασκούσε το άλλο κυνηγετικό υποκατάστατο, τη φωτογραφία, άφησε δεκάδες φωτογραφικά άλμπουμ, από κάθε χρονιά της ζωής του. Η μάνα μου αντίθετα ήταν ετερόφωτη, είχε όλα τα σύνδρομα του καθωσπρεπισμού του περίγυρού της: τι και πως κάνουν οι άλλοι, «Όλοι έτσι κάνουν» συχνή της ατάκα, εννοώντας πάντα τον κύκλο της, αντιγράφοντας φανατικά μια ζωή τη μόδα των περιοδικών, σπίτια άλλων, διακοσμήσεις και συνταγές, συνήθειες, τρόπους. Η οικογένεια του μητρικού μου παππού ήταν άνθρωποι δυνατοί και προκομμένοι, αυτοδημιούργητοι, καταγόμενοι από βουνίσιο χωριό, που έφτασαν στην κορυφή. Η μάνα μου τους είχε σαν μοντέλο απόλυτο, ο πατέρας μου αδιαφορούσε κι είχε τα δικά του χούγια. Συνεχής καυγάς στο σπίτι, στο τέλος κερδίζουν πάντα οι γυναίκες και γίνεται το δικό τους, τον τραβολογούσε λοιπόν από δώ κι από κεί, σε δεξιώσεις και κέντρα. Μέχρι και δάσκαλο χορού προσέλαβαν στο σπίτι στα 1960 για να μάθουν τσα τσα και μάμπο, μεγάλη πλάκα. Αγοράσαμε επ ευκαιρία ένα έπιπλο πικάπ, μάρκας Μαρκόνι απ του Λαμπρόπουλου στο Σύνταγμα, που κράτησε δεκαετίες. Ο πατέρας μου ήταν εντελώς ανεπίδεκτος, χόρευε σαν ευπειθής φαντάρος στα παραγγέλματα του λοχία. Και τι λοχία, μια πολυσιτεμένη κουνάμενη αδερφή. Κάθε Κυριακή αλλά και μεσοβδόμαδα τ απόγευμα, πηγαίναμε τη βόλτα μας με το αυτοκινητάκι. Γαλάτσι, Σκαραμαγκά κι Ελευσίνα, Μεσόγεια, Ραφήνα και Νέα Μάκρη, Σχοινιά. Στη Νέα Κηφισιά είχαμε σπίτι κι ήμασταν πολύ συχνά, παραθερίζαμε και το καλοκαίρι. Το Γαλάτσι ήταν βουνό χέρσο, με στάνες και μαντριά. Μόνο χαμηλά κοντά στην Πατησίων και την Αγίας Λαύρας είχε σπίτια. Το φιατάκι μας ανέβαζε ξεφυσώντας στον άθλιο χωματόδρομο για να κόψουμε αγριολούλουδα, ν αγοράσουμε γιαούρτι ή τυρί απ τους τσοπαναραίους, ν αμολήσουμε αητό. Έξω απ την Αθήνα ήταν μια ξένη χώρα: Μεσόγεια, Κηφισιά και πέρα, Μενίδι, Ελευσίνα, αρβανιτιά. Καθόμασταν στο καφενείο μετά το κυνήγι, όλοι γύρω μιλούσαν -13-

16 ξένη γλώσσα. Συχνή απογευματινή μας βόλτα ήταν προς Σκαραμαγκά κι Ελευσίνα. Ανεβαίναμε στους λόφους, αριστερά πριν το Σκαραμαγκά, να κόψουμε κυκλάμινα το φθινόπωρο και ανεμώνες την άνοιξη. Μετά κατηφορίζοντας προς τη θάλασσα και τη λίμνη Κουμουνδούρου αντικρύζαμε ένα ειδυλλιακό τοπίο. Το κλίμα πάντα γλυκό, σπάνια είχε φουρτούνα, η ρηχή θάλασσα ακίνητη, άντρες με σηκωμένα τα παντελόνια μες στα νερά σε κοντρ ζουρ στον ορίζοντα, να μαζεύουν με απόχες κυδώνια της θάλασσας και σκουλήκια για δόλωμα. Τα κυδώνια ήσαν άφθονα και καθαρά, ντόπιες γυναίκες και παιδιά τα πουλούσαν σ όλη τη διαδρομή προς την Ελευσίνα. Η λίμνη γεμάτη καλαμιές και αγριόπαπιες, συγκοινωνούσε με τη θάλασσα από ένα στενό πέρασμα στην άκρη της. Εκεί ήταν ένα ύποπτο ξενοδοχειάκι, για κυνηγούς και παράνομα ζευγάρια όπως κατάλαβα απ τα μισόλογα. Στο βουνό πίσω απ τη λίμνη είχε τρυγόνια και λαγούς. Κοιμήσου Περσεφόνη.. Καταλήγαμε στην Ελευσίνα, ο πατέρας μου λάτρης του φρέσκου ψαριού, τον ξέρανε για τακτικό πελάτη οι ψαρομανάβηδες πάσης Ελευσίνας και Ραφήνας. Το ψηλό φουγάρο των τσιμέντων άφηνε το μακρόσυρτο καπνό του στον ουρανό. Φάνταζε τότε τόσο όμορφος και φιλικός, μια πινελιά μέσα στην ησυχία της γης και των κηπευτικών. Η Ραφήνα πάλι, συχνά φουρτουνιασμένη με τις δεμένες βάρκες ν αρμενίζουν πέρα δώθε, είχε κάτι άλλο μαγικό: την πλώρη απ το σιδερένιο καράβι που χαν χτίσει στην άκρη του μώλου. Ανεβαίναμε να νοιώσουμε τη συγκίνηση ενός περιπετειώδους ταξειδιού. Το νηπιαγωγείο μου στην Κολιάτσου ήταν διθέσιο, μαζί με την πρώτη δημοτικού. Όσο η δασκάλα ασχολιόταν με τα πρωτάκια, εμείς οι μικροί έπρεπε να μένουμε ακίνητοι με σταυρωμένα τα χέρια απάνω στο θρανίο χωρίς να βγάζουμε κίχ. Θυμάμαι ν αγγίζω με προσοχή τις μακρυές κοτσίδες με τους άσπρους φιόγκους στην πλάτη της συμμαθήτριάς μου απ το μπροστινό θρανίο πάνω σε φόντο μπλέ ποδιάς με τ άσπρο κολαριστό -14-

17 γιακαδάκι. Οι μπλέ ποδιές ήταν υποχρεωτικές για όλους στα δημόσια δημοτικά όπως και στα γυμνάσια θηλέων. Η εξωσχολική διασκέδαση συνοψιζόταν κυρίως στη ραδιοφωνική «Θεία Λένα για τα μικρά μικρά παιδιά» της Αντιγόνης Μεταξά. Δευτέρα και Τρίτη Δημοτικού στη Σχολή Γουναράκη. Πίσω προς τη Δροσοπούλου εμείς οι μικροί κι η αυλή. Φάτσα στην Πατησίων οι φοίνικες με το παληό κτίριο, εκεί όπου επέλασε ο Ιμπραήμ-Κακλαμάνης. Ποιός να προστατέψει τους Αθηναίους απ τους Δημάρχους τους; Βλέπε πλατεία Ομονοίας, πλατεία Κοτζιά, Υμηττό κλπ. Η Δροσοπούλου ήταν χωματόδρομος γεμάτος μουριές, κόβαμε φύλλα για τους μεταξοσκώληκες που ανατρέφαμε στην τάξη και στο σπίτι, βρωμάγανε. Είχα σουξέ λόγω της μεγάλης μου ικανότητας στο τρέξιμο, στο πήδημα, τα εφαλτήρια, τα παιχνίδια με τη μπάλα. Δεν μ έσωσε σαν με υποβιβάσανε για λίγες μέρες στην κατώτερη τάξη για τιμωρία λόγω αταξιών, κάτι που ένοιωσα σαν τον έσχατο εξευτελισμό. Που να ξερα κείνον που έμελλε να γνωρίσω στο άλλο Δημοτικό. Από την οδό Νάξου πολύ συχνά πηγαίναμε με τη μάνα μου ποδαρόδρομο στη Νιόβης, κάτω απ την Αχαρνών, στο σπίτι των γονιών της. Χωματόδρομος η Αχαρνών, ελάχιστα αυτοκίνητα κυκλοφορούσαν τότε και κάτι πράσινα στρογγυλά λεωφορεία που φτάνανε την πλατεία Λαυρίου. Όλη η περιοχή πάνω της, πλατεία Αγάμων, Αγίου Μελετίου, Φυλής ήταν γεμάτη μερακλίδικα διώροφα και βίλλες. Με καταπληκτική ταχύτητα και ανεμελιά τα ρίξανε αργότερα για πολυκατοικίες με αντιπαροχή. Είχαν κήπους και δέντρα, φοίνικες, πορτοκαλιές κι όλα τα λουλούδια, οι αυλές και τα αίθρια στρωμένες πλακάκια με σχέδια και χρώματα. Ο Τσαρούχης μου λεγε πως οι νεοέλληνες αστοί τα εξαφανίσανε γιατί μισούσαν τον εαυτό τους και το παρελθόν τους, θέλανε να γίνουν άλλοι. Γινήκανε τυφλοί νεωτεριστές και -15-

18 οπαδοί κάθε ευρωπαϊσμού τον οποίο φυσικά δεν εννούσαν. Είναι και που μέσα σε λίγο χρόνο μαζεύτηκαν στην Αθήνα μιλιούνια επαρχιώτες που τίποτα δεν τους συνέδεε με την πόλη, δεν την ξέραν και δεν την πονούσαν, δεν μεγάλωσαν σ αυτή. Για τα χωριά τους μόνο κρατούσαν κάποια τρυφερότητα, σαν πήγαιναν κορδωμένοι για λίγες μέρες ή για να ψηφίσουν. Το σπίτι του παππού στη Νιόβης 32: δίπατο και πολύ ψηλοτάβανο σαν πύργος, στην κορυφή ένα καμαράκι για την υπηρέτρια. Η Σταματίνα ήταν απ την Κουτσούφλιανη, κάπου κοντά στην Καλαμπάκα, μεγαλοκοπέλα με μεγάλη κοτσίδα, όταν την έλυνε της έπεφτε μέχρι τη μέση, αλλά είχε πρόβλημα και μαδούσε, της πέφταν τα μαλιά. Ίσως λόγω δεμένης κοτσίδας εγώ πάντως πίστευα πως έφταιγε τ όνομα του χωριού της. Όλο το σπίτι επικοινωνούσε εσωτερικά με μια σκάλα μ έντονη τη μυρουδιά του ξύλου και των συχνών κερωμάτων. Ήταν στρωμένη με διάδρομο-χαλί που συγκρατούσαν σε κάθε σκαλί μπρούτζινες βέργες. Οι εσωτερικές πόρτες ήσαν μέχρι τη μέση τζαμένιες με πολύχρωμα βιτρώ της εποχής του μεσοπολέμου, με νύμφες και δεσποινίδες, λουλούδια και κήπους, νερά και βουκολικά τοπία, παράξενα αφηρημένα μοτίβα αρ νουβώ. Χρωματιστά τζαμάκια υπήρχαν και σε εξωτερικά παράθυρα και φεγγίτες, σαν έπεφτε πλάγια πάνω τους το φως προβάλλανε στους απέναντι τοίχους έντονες κηλίδες, πορτοκαλί, μπλέ, κόκκινες, όπως στην εκκλησία. Οι τοίχοι των δωματίων ήσαν στρωμένοι με ταπετσαρίες λίγο ανάγλυφες με σχέδια ροζ, μπέζ, ή τυρκουάζ. Τις κύτταζα με τις ώρες ξαπλωμένος, ανακαλύπτοντας συνεχώς νέες φανταστικές μορφές, κρυμμένες σκηνές και γκριμάτσες που πάλι έχανα και τις ξανάβρισκα αλλοώτικες. Άλλο μεγάλο μου σινεμά. Το σπίτι είχε μεγάλο κήπο με λουλούδια και δέντρα, μανταρινιές, πορτοκαλιές, λεμονιές, συκιές, ένα τεράστιο γιασεμί που σου παιρνε τη μύτη, ένα πηγάδι με μαγγάνι και τρόμπα χειρός σκεπασμένο με ένα όμορφο κιόσκι με κεραμίδι. Στο βάθος του κήπου, τα πρώτα μου χρόνια θυμάμαι το κοτέτσι, -16-

19 τρώγαμε καθημερινά το πολύτιμο τότε φρέσκο αυγό, βραστό ή χτυπητό στην κούπα με ζάχαρη. Ήταν το προτελευταίο σπίτι στη Νιόβης, κάθετο δρομάκι μέχρι 200 μέτρα κάτω απ την Αχαρνών, απο κεί και πέρα απλώνονταν στο άπειρο αχανείς αλάνες όπου αμολάγαμε αητούς και χέρσες εκτάσεις που τις έκοβε η γραμμή του ηλεκτρικού σιδηρόδρομου. Κάθε απόγευμα περνούσε στο χωματόδρομο μπρος στο σπίτι το κοπάδι των προβάτων με το βοσκό, άρμεγε επί τόπου και μας άφηνε το γάλα. Βελάζανε τα ζώα, σηκώνανε σκόνη, καθαρίζανε το δρόμο από κάθε σκουπίδι, τρώγανε με μανία όλα τα πεταμένα χαρτιά, εφημερίδες κι αφήνανε τις μαύρες κουτσουλιές τους. Ανέβαιναν το δρόμο μας κάνοντας διανομή γάλατος και μετά έστριβαν αριστερά στην Αχαρνών. Η γιαγιά μου έλεγε πως παληότερα περνούσε απ τη γειτονιά ένας σιδεράς που έβγαζε τα χαλασμένα δόντια με τις τανάλιες του, εποχή προ των οδοντογιατρών. Απέναντι ήταν το κουκλίστικο σπίτι της κυρίας Εστερίτσας γεμάτο τριανταφυλλιές, έλαμπε από πάστρα. Εκείνη είχε κότσο πλεγμένο από μακρυά κοτσίδα, γυναίκα συνεσταλμένη και λιγομίλητη. Ο παππούς μου ήταν άνθρωπος συντηρητικός, το καλλίτερο δείγμα ελληνοχριστιανού. Λάτρης της αρχαιότητας, μέλος της Αρχαιολογικής εταιρείας, με πήγαινε στην Ακρόπολη και μου μίλαγε για τους αρχαίους, αλλά και πιστός την Κυριακή στην εκκλησία, του άρεσε ιδίως να ψέλνει τα τροπάρια, τα σιγομουρμούριζε και μόνος του, καθώς και τα δημοτικά, αυτά έβαζε στο ραδιόφωνο. Το αντίθετο απ τον πατέρα μου που δεν είχε καμιά σχέση με θρησκείες και παπαδαριά. Ο παππούς καταγότανε από να βουνίσιο χωριό της Γορτυνίας, το Βλαχόρραφτι, και έναν παπά πολεμιστή του 21, μπιστικό του Κολοκοτρώνη, που ειδικότητά του ήτανε να φιλιώνει τους οπλαρχηγούς όταν, συνεχώς δηλαδή, τσακωνόντανε, Πληρεξούσιο της περιοχής για πολλές δεκαετίες. Τον παππού τον στείλανε οι γονιοί του σχολειό μαζί με άλλα παιδάκια στη Δημητσάνα, το χωριό τους δεν είχε. Πιάσανε ένα δωμάτιο όλα -17-

20 μαζί και τους στέλνανε τρόφιμα κάθε βδομάδα ή 15 μέρες με το μουλάρι. Παίζανε μου λεγε κλεφτοπόλεμο με τα αυγά, παρά τη φτώχεια τα αυγά δεν θεωρούνταν τότε φαγώσιμο, μόνο στη ζαχαροπλαστική τα χρησιμοποιούσαν οι γυναίκες. Πηγαινοέρχονταν στο χωριό τους με τα πόδια ξυπόλητα για να μη χαλάσουν τα παπούτσια διασχίζοντας τους χειμάρρους και τα κατσάβραχα. Ήξερε θαυμαστά ρητά και παροιμίες, ανέκδοτα του 21. Είχε κάνει χρόνια στον Βαλκανικό Πόλεμο έφεδρος υπολοχαγός, σ όλες τις μάχες και στο Μπιζάνι, μου διηγότανε πώς πήρανε τα Γιάννενα και αργότερα τη Θεσσαλονίκη. Είχε το ζωντανό πατριωτισμό ανθρώπου με συνείδηση πως κι απ τα χέρια του φτιάχτηκε η Ελλάδα. Παρέμεινε πάντα δεξιός λόγω Κωσταντίνου. Έχω τα πολεμικά του ημερολόγια, μια όμορφη φωτογραφική μηχανή με γυάλινες πλάκες, το τρίποδό της και φωτογραφίες που τραβούσε και τύπωνε ο ίδιος. Ο παππούς κατέβηκε με τ αδέλφια του στην Αθήνα κι έγινε δικηγόρος ενώ τα άλλα στράφηκαν στο εμπόριο. Παντρέψαν τις αδερφές τους με συγχωριανούς ξεριζωμένους κι αυτούς στην Αθήνα, τη μία με εκπαιδευτικό, την άλλη με έμπορο που τα παιδιά του γίνηκαν μεταπολεμικά απ τους μεγάλους βιομήχανους του τόπου κι ο ένας Ακαδημαϊκός και πολιτικός. Η δυναμική αυτή μητρική οικογένεια, της οποίας απόγονοι και σήμερα εξουσιάζουν, διατηρούσε ακόμα, όπως συνηθιζόταν τότε, στενές σχέσεις μεταξύ των μελών της. Βλεπόμασταν συχνά και ανταλλάσσαμε επισκέψεις σε όλες τις γιορτές. Θυμάμαι την καθιερωμένη γύρα που κάναμε με τον πατέρα μου Χριστούγεννα και Πάσχα απ τα σπίτια των συγγενών μας και απ τις δυό πλευρές, καταπίνοντας και εκτιμώντας τα διαφορετικής τέχνης μελομακάρουνα και λικέρ. Το ίδιο κάναν κι οι άλλοι αρσενικοί και συναντιόμασταν και δυό και τρεις φορες το ίδιο πρωϊνό σε διαφορετικά σπίτια. Με τα χρόνια εμείς τα ξαδέρφια χαθήκαμε, δεν έχουμε πιά συναναστροφή. Απ όλους με εντυπωσίαζε πάντα πιο πολύ ο δαιμόνιος θείος Δημήτρης. Όποτε περνούσε για τις δουλειές του -18-

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ Βάζει η δασκάλα εργασία για το σπίτι, να ρωτήσουν πως γεννιούνται τα παιδιά. - Μαμά, μαμά, λέει ο Σοτός μόλις πήγε σπίτι, η δασκάλα μας είπε να σας ρωτήσουμε πως γεννιούνται τα παιδιά. - Δεν μπορώ τώρα,

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ.

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Τάξη: Γ Τμήμα: 2ο Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Θέμα :Τι θέλω να αλλάξει στον κόσμο το 2011. Το έτος 2010 έγιναν πολλές καταστροφές στον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λέει ο Σοτός στη μαμά του: - Μαμά, έμαθα να προβλέπω το μέλλον! - Μπα; Κάνε μου μια πρόβλεψη! - Όπου να είναι θα έρθει ο γείτονας να μας πει να πληρώσουμε το τζάμι που του έσπασα!!! Ενώ ο πατέρας διαβάζει

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Το σχολείο του μέλλοντος

Το σχολείο του μέλλοντος Το σχολείο του μέλλοντος Το σχολείο του μέλλοντος θα έχει κυλιόμενους δρόμους. Τα δέντρα δεν θα είναι ακίνητα αλλά θα περπατούν. Η κυκλοφορία θα ρυθμίζεται από τροχονομορομπότ. Στο δρόμο για το σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα.

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα. Ιδέες για Γενέθλια παιδιών Πόσες φορές σπάσατε το κεφάλι σας, που να κάνετε το πάρτι γενεθλίων των παιδιών σας; Στο σπίτι, στον κήπο ή τελικά σε κάποιον παιδότοπο; Εάν επιλέξετε έναν παιδότοπο, τα πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ Π Ε Ν Τ Ε Ν Ε Α Π Ο Ι Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ / Κανιάρης Μην πας στο Ντητρόιτ Ουρανός-λάσπη Ζώα κυνηγούν ζώα Η μητέρα του καλλιτέχνη πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους;

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους; Τι έχει τέσσερις τοίχους; Ένα δωμάτιο. Τι υπάρχει απέναντι από το πάτωμα; Το ταβάνι η οροφή. Πού υπάρχουν λουλούδια και δέντρα; Στον κήπο. Πού μπορώ να μαγειρέψω; Στην κουζίνα. Πού μπορώ να κοιμηθώ; Στο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ 2014-2015 Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ Η τουρκική εισβολή μέσα από φωτογραφίες Εργασίες από τα παιδιά του Γ 2 Το πρωί της 20 ης Ιουλίου 1974, οι Κύπριοι ξύπνησαν από τον ήχο των σειρήνων. Ο ουρανός ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ g Μια ιστορία για µικρούς και µεγάλους ένα παραµύθι τεχνολογίας και ζαχαροπλαστικής. ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ Μια ιστορία της. Λίνα ΣΤΑΡ!!! Τ.Ε.Ε. ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΥΡΟΥ Μαθήτρια: Λίνα Βαρβαρήγου (Λίνα

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΛΙΚΗ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΘΑΥΜΑΤΩΝ

Η ΑΛΙΚΗ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΘΑΥΜΑΤΩΝ Η ΑΛΙΚΗ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΘΑΥΜΑΤΩΝ Ένα καλοκαιρινό πρωινό η Αλίκη καθόταν ξαπλωμένη στην όχθη του ποταμού, δίπλα στην αδερφή της. Βαριόταν και η ζέστη της έφερνε νύστα. Κρυφοκοίταζε το βιβλίο που διάβαζε η

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός ΠΑΡΑΞΕΝΑ ΟΜΟΡΦΟ Ένα παραμύθι για τη διαφορετικότητα, για μικρούς αλλά και για μεγάλους (αυτισμός) Τα παιδιά είναι ελεύθερα να ζωγραφίσουν τις παρακάτω σελίδες όπως αυτά αισθάνονται... Μαρία Κωνσταντινοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα.

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ο χαρούμενος βυθός Σχόλιο [D2]: Σπανουδάκης Κύματα Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ψαροτουφεκάδες, δύτες και ψαράδες

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Η αυλή μας είναι μεγάλη και πολύ όμορφη.

Η αυλή μας είναι μεγάλη και πολύ όμορφη. ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΑΥΛΗ!!! Η αυλή μας είναι μεγάλη και πολύ όμορφη. Έχει πολλά λουλούδια όπως σκυλάκια. τριαντάφυλλα, παπαρούνες και Έχουμε φυτέψει ντομάτες, πορτοκάλια και ανάμεσα υπάρχει ένα σιντριβάνι!!!

Διαβάστε περισσότερα

Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; (Κάθε σωστή απάντηση 1 βαθµός)

Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; (Κάθε σωστή απάντηση 1 βαθµός) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Φύλλο εργασίας 1 Ερµηνεύουµε σύµβολα! Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; Επικοινωνούµε έτσι κι αλλιώς 26 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; Σύνολο: (Κάθε σωστή.

Διαβάστε περισσότερα

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει...

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... Ο γιος του ψαρά κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... ια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας ψαράς που δεν είχε παιδιά. Κάποια μέρα, εκεί που πήγαινε με

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Α1 Κατανόηση προφορικού λόγου Διάρκεια: 25 λεπτά (25 μονάδες) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Ο Δημήτρης και ο φίλος του ο Πέτρος αυτό το σαββατοκύριακο θα πάνε εκδρομή στο βουνό. Θα ακούσετε δύο (2) φορές το Δημήτρη

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Α 2 τάξης

Από τα παιδιά της Α 2 τάξης Από τα παιδιά της Α 2 τάξης Αυγοδρομίες Οι αυγοδρομίες ήταν ένα παιχνίδι που έπαιζαν τα παιδιά το Πάσχα στην πλατεία του χωριού. Είναι ένας διαγωνισμός όπου τα παιδιά κρατούν στο στόμα τους κουτάλια με

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.)

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.) ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.) 1 Ο ΠΛΑΤΩΝΑΣ: «Αρχίζει να γερνά κανείς από τη στιγμή που σταματάει να παίζει». Tι εννοεί ο Πλάτωνας με τα πιο πάνω λόγια; Συμφωνείτε; Μήπως το παιχνίδι είναι

Διαβάστε περισσότερα

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ»

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» 6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ευέλικτη ζώνη 2013-2014 2014 Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη «χώμα και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» ΞΕΡΟΥΜΕ ΟΤΙ: ζούσε ο Μίνωας,ο Δαίδαλος έφτιαξε το παλάτι, μαζί με

Διαβάστε περισσότερα

Αυήγηση της Οσρανίας Καλύβα στην Ειρήνη Κατσαρού

Αυήγηση της Οσρανίας Καλύβα στην Ειρήνη Κατσαρού Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας χωριάτης κι ήτανε φτωχός. Είχε ένα γάιδαρο και λίγα τάλαρα. Εσκέφτηκε τότε να βάλει τα τάλαρα στην ουρά του γαϊδάρου και να πάει να τον πουλήσει στο παζάρι στην πόλη. Έτσι

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα καθώς πήγαινα στο σπίτι είδα έναν κλέφτη να μπαίνει από το παράθυρο και να είναι έτοιμος να αρπάξει τα πάντα...

Μια μέρα καθώς πήγαινα στο σπίτι είδα έναν κλέφτη να μπαίνει από το παράθυρο και να είναι έτοιμος να αρπάξει τα πάντα... Μια μέρα καθώς πήγαινα στο σπίτι είδα έναν κλέφτη να μπαίνει από το παράθυρο και να είναι έτοιμος να αρπάξει τα πάντα... Αμέσως έβγαλα το κινητό από τη θήκη και έστειλα μήνυμα στο κινητό της μαμάς πού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου

Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Μια φορά κι έναν καιρό στην Ισπανία υπήρχε ένας μικρός ταύρος που το όνομά του ήταν Φερδινάνδος. Όλοι οι άλλοι μικροί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΣ - ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΣ. Μια ιστορία σαν όνειρο...

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΣ - ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΣ. Μια ιστορία σαν όνειρο... ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑ - ΘΕΠΡΩΤΙΑ ΜΑΡΚΟ Ο ΜΙΚΡΟ ΡΩΜΑΙΟ Μια ιστορία σαν όνειρο... ΜΑΡΚΟ Ο ΜΙΚΡΟ ΡΩΜΑΙΟ Μια ιστορία σαν όνειρο... Η ΕΦΟ Ρ ΕΙΑ Π ΡΟ Ϊ ΤΟ ΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΕΡΟΣ ΤΙΤΑ ΑΡΗΣ ΤΙΤΑ ΑΡΗΣ ΤΙΤΑ

Α ΜΕΡΟΣ ΤΙΤΑ ΑΡΗΣ ΤΙΤΑ ΑΡΗΣ ΤΙΤΑ Α ΜΕΡΟΣ Μικρό, σύγχρονο οικογενειακό διαμέρισμα. Στο μπροστινό μέρος της σκηνής βλέπουμε δυο παιδικά δωμάτια, ένα στ αριστερά κι ένα στα δεξιά. Από το εσωτερικό τους καταλαβαίνουμε αμέσως ότι αριστερά

Διαβάστε περισσότερα

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq Η μάνα και τα τέσσερα παιδιά της σwωψerβνtyuςiopasdρfghjklzxcvbn mqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγιmλι qπςπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλsdfghςj klzxcvλοπbnαmqwertyuiopasdfghjklz xcvbnmσγqwφertyuioσδφpγρaηsόρ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Την ημέρα του γάμου μαζεύονται οι κοπέλες στο σπίτι της νύφης και την ντύνουν. Μετά η μάνα της, της πλένει τα πόδια για να

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Διδακτικοί στόχοι: Ευαισθητοποίηση της όρασης των παιδιών. Επαφή με τις έννοιες βασικά και συμπληρωματικά χρώματα. Να προβληματιστούν να πειραματιστούν,

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια πολλά! Το πιο τρελό ταξίδι! Σχολική εφημερίδα του Ολοήμερου Τμήματος του 7ου Δημοτικού Σχολείου Θήβας

Χρόνια πολλά! Το πιο τρελό ταξίδι! Σχολική εφημερίδα του Ολοήμερου Τμήματος του 7ου Δημοτικού Σχολείου Θήβας Το πιο τρελό ταξίδι! Γιατί όλοι οι μεγάλοι στο ξεκίνημα υπήρξαν παιδιά (λίγοι όμως το θυμούνται) Χρόνια πολλά! Σχολική εφημερίδα του Ολοήμερου Τμήματος του 7ου Δημοτικού Σχολείου Θήβας [Δεκέμβριος 2013

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ)

«ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ) «ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ) Τουλίπες της Ολλανδίας, Κλωντ Μονέ Μια φορά κι ένα καιρό σε μια χώρα μακρινή οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά κι έναν καιρό, όχι πολλά χρόνια πριν, μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα, είχε τόση ζέστη, καύσωνα, που μέχρι και ο ήλιος αναγκάστηκε να φορέσει

Μια φορά κι έναν καιρό, όχι πολλά χρόνια πριν, μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα, είχε τόση ζέστη, καύσωνα, που μέχρι και ο ήλιος αναγκάστηκε να φορέσει Κατευθυνόμενη συμμετοχική δουλειά όλης της τάξης 2ο Δημοτικό Σχολείο Συκεών Θεσσαλονίκης Τάξη Γ1 2005-2006 Μια φορά κι έναν καιρό, όχι πολλά χρόνια πριν, μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα, είχε τόση ζέστη, καύσωνα,

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΧΡΑ ΙΜΠΡΑΧΗΜ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΖΑΣ

ΖΑΧΡΑ ΙΜΠΡΑΧΗΜ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΖΑΣ Θυµάσαι το παραµύθι της γιαγιάς για την 28 η Οκτωβρίου; Μάζεψε τους φίλους σου και διηγήσου το. Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένας γίγαντας που ζούσε στο δικό του σπίτι. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

Modern Greek Stage 6 Part 2 Transcript

Modern Greek Stage 6 Part 2 Transcript 1. Announcement Καλημέρα, παιδιά. Θα ήθελα να δώσετε μεγάλη προσοχή σε ό,τι πω σήμερα, γιατί όλες οι ανακοινώσεις είναι πραγματικά πολύ σημαντικές. Λοιπόν ξεκινάμε: Θέμα πρώτο: Αύριο η βιβλιοθήκη του σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα

Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΠΑΡΑΜΥΘΙ Κέλλυ Παντελίδη Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη Σελιδοποίηση: Γιάννης Χατζηχαραλάμπους Μακέτα εξωφύλλου:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6 : Η μάχη της Ουάσιγκτον (Μέρος ΙΙI) Η μυστηριώδης γυναίκα! Το κόκκινο του θανάτου;

Κεφάλαιο 6 : Η μάχη της Ουάσιγκτον (Μέρος ΙΙI) Η μυστηριώδης γυναίκα! Το κόκκινο του θανάτου; Κεφάλαιο 6 : Η μάχη της Ουάσιγκτον (Μέρος ΙΙI) Η μυστηριώδης γυναίκα! Το κόκκινο του θανάτου; Λίγα λεπτά αργότερα βρεθήκαμε σε μια παλιά αποθήκη. Η νύχτα φαινόταν ατελείωτη. Κανείς δεν κυκλοφορούσε. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΕΛΛΗΝΟΓΛΩΣΣΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΗ ΙΑΣΠΟΡΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΜΟΝΑΔΕΣ 5 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ, Ε. ΙΑ.Μ.ΜΕ. Ρέθυµνο, 014 1 ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ Άσκηση 1 (6

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που συμμετέχει: Κακάρη Κωνσταντίνα Παρακολουθώντας τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΟ-ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Ονοματεπώνυμο: Κωνσταντίνα Γεωργακάκου

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα ολοκαίνουριο κόκκινο τετράδιο. Ζούσε ευτυχισμένο με την τετραδοοικογένειά του στα ράφια ενός κεντρικού βιβλιοπωλείου.

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα ολοκαίνουριο κόκκινο τετράδιο. Ζούσε ευτυχισμένο με την τετραδοοικογένειά του στα ράφια ενός κεντρικού βιβλιοπωλείου. Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα ολοκαίνουριο κόκκινο τετράδιο. Ζούσε ευτυχισμένο με την τετραδοοικογένειά του στα ράφια ενός κεντρικού βιβλιοπωλείου. Κάθε μέρα έμπαινε πολύς κόσμος στο βιβλιοπωλείο και

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2 Bάτραχοι στη λίμνη 1,2 Οργάνωση: Εργασία με όλη την τάξη. Τα παιδιά είναι γύρω από το αλεξίπτωτο, τη λίμνη και το κρατούν στο ύψος της μέσης. Τα σακουλάκια πάνω στο αλεξίπτωτο είναι οι βάτραχοι. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου,

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, την ξαδέρφη μου και τον μπαμπά μου στον ποταμό. Ο ποταμός

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση και Οικογένεια

Μετανάστευση και Οικογένεια Μετανάστευση και Οικογένεια ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΛΑΪΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΗΜΟΥ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Δρ. Νίκος Ξυπολυτάς Πάντειο Πανεπιστήμιο Μετανάστευση και Οικογένεια Οικογενειακές σχέσεις και χώρα προέλευσης Οικονομική και

Διαβάστε περισσότερα

TAΞH B. 2ο Tετράδιο ασκήσεων

TAΞH B. 2ο Tετράδιο ασκήσεων 2B TET ASKISEON_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 9:48 π.μ. Page 1 2ο Tετράδιο ασκήσεων TAΞH B Με απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης τα διδακτικά βιβλία του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου τυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06 No hay traducción disponible. του Χουάν Μαγιόργκα 4 ΠΡΟΣΩΠΑ: 3 Γυναίκες (γιαγιά, μητέρα και εγγονή) και ένας άντρας γύρω στα 30. Το τελευταίο έργο του μεγάλου Ισπανού δραματουργού που ανέβηκε στο Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Όλα τα πουλιά γεννούν αυγά. Δεν είναι όμως μόνο αυτά! Και άλλα από τα ζώα κάνουνε αυγά. Θα σου πω για μερικά Η κότα Κάθε μέρα η κότα γεννάει ένα με δύο

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Την Πέµπτη 24 του Οκτώβρη επισκεφτήκαµε το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης που βρίσκεται σε ένα χωριό της Πάφου τη Γεροσκήπου. Εκεί έχει πολλά αντικείµενα που χρησιµοποιούσαν οι

Διαβάστε περισσότερα

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq σwω ψerβνtyuςiopasdρfghjklzx cvbn nmσγqwφertyuioσδφpγρa ηsόρ ωυdf ghjργklαzxcvbnβφδγωmζq wert

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq σwω ψerβνtyuςiopasdρfghjklzx cvbn nmσγqwφertyuioσδφpγρa ηsόρ ωυdf ghjργklαzxcvbnβφδγωmζq wert qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq σwω Η μάνα και τα τέσσερα παιδιά της ψerβνtyuςiopasdρfghjklzx cvbn Θεατρική διασκευή mqw e rtyuiopasdfghjklzxcvbnφ γιmλι qπςπ ζ αwωeτrtνyuτioρνμpκaλs dfghςj klzxc vλοπbnαmqwertyuiopasdf

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργώντας τη γη. νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου

Καλλιεργώντας τη γη. νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου Καλλιεργώντας τη γη άλετρο βουκάνη ή δουκάνη νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου πενταδόντιν δρεπάνι Οι άνθρωποι όργωναν τη γη με το ξύλινο άλετρο που το έσερναν τα βόδια και έβαζαν τους σπόρους του σιταριού.

Διαβάστε περισσότερα

Τρεις μουσικοί. Στην Ελλάδα φτάσανε μόνο με άρπα και βιολί

Τρεις μουσικοί. Στην Ελλάδα φτάσανε μόνο με άρπα και βιολί , με άρπα, κιθάρα και βιολί πήγανε ταξίδι με γάιδαρο αντί για μηχανή. Έφτασαν στην Ινδία αντί για Αφρική, πήραν ένα μήλο κι αρχίσαν από εκεί. Στη Γερμανία φτάσανε αντί για ελληνική και άρχισαν να παίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Κινηματόγραφος, φαρμακείο, ταχυδρομείο, μανάβικο, τράπεζα, βιλιοπωλείο, μουσείο, περίπτερο, φούρνος

Κινηματόγραφος, φαρμακείο, ταχυδρομείο, μανάβικο, τράπεζα, βιλιοπωλείο, μουσείο, περίπτερο, φούρνος 1. Πού πρέπει να πάς; a. Αν θέλεις να αγοράσεις φρούτα; b. Αν θέλεις να στείλεις ένα γράμμα; c. Αν θέλεις να αγοράσεις μια εφημερίδα; d. Αν θέλεις να αγοράσεις ψωμί; e. Αν πρέπει να αγοράσεις φάρμακα;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΕΙΝΗ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥ Ι ΓΙΑ ΤΟΝ Γ

ΕΚΕΙΝΗ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥ Ι ΓΙΑ ΤΟΝ Γ Πέρος Ζαχαρίας Ζαχαρίας Πέρος ψευδώνυμο, του σπουδαστή της Αντιρύπανσης Ζαχαρία Περογαμβράκη. Στην Κοζάνη ασχολήθηκε με το Θέατρο σαν ερασιτέχνης ηθοποιός σε αρκετές παραστάσεις, συμμετείχε σε μία ταινία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ Copyright Συνοδινού Ράνια Follow me on Twitter: @RaniaSin Smashwords Edition ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη δασκάλα: Γεωργία Σάββα

Υπεύθυνη δασκάλα: Γεωργία Σάββα Υπεύθυνη δασκάλα: Γεωργία Σάββα Οι μαθητές έφεραν τα παιδικά τους παιχνίδια κι έφτιαξαν μικρές σύντομες καρτέλες, γράφοντας βασικές πληροφορίες για το καθένα από αυτά. Στη συνέχεια, δίπλα από το κάθε παιχνίδι

Διαβάστε περισσότερα

Η θαυμαστή κοινωνία των μελισσών

Η θαυμαστή κοινωνία των μελισσών Η θαυμαστή κοινωνία των μελισσών Οι Έλληνες ανέκαθεν ήταν στενά δεμένοι με τον κόσμο των μελισσών. Ο πρώτος που ασχολήθηκε επιστημονικά με αυτές 300 χρόνια π.χ., ήταν ο Αριστοτέλης. Την εποχή εκείνη, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2 ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: 1. Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) 2. Αφηγητής 2 3. Αφηγητής 3 4. Παπα-Λάζαρος 5. Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) 6. Παιδί 2 7. Παιδί 3 8. Παιδί 4 9. Παιδί 5 10. Μητέρα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα