ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Γραφείο Γενικής Διευθύντριας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Γραφείο Γενικής Διευθύντριας"

Transcript

1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Γραφείο Γενικής Διευθύντριας Αρ. Φακ.: Πρόεδρο και μέλη Γραμματείας Π.Ο.Ε.Δ. Δευτέρα, 25 Οκτωβρίου 2010 ΘΕΜΑ: Εισηγήσεις Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού για τα νέα Ορολογία Προγράμματα Δημοτικής Εκπαίδευσης. Αναφέρομαι στο πιο πάνω θέμα και σε συνέχεια των επιστολών σας με ημερομηνίες 27 Αυγούστου 2010 και 8 Σεπτεμβρίου 2010 και της συνάντησης που πραγματοποιήθηκε στο γραφείο του Υπουργού στις 13 Σεπτεμβρίου 2010, κατά την οποία συζητήθηκαν οι απόψεις της οργάνωσης σας σχετικά με τις εισηγήσεις της Επιτροπής Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων (Ε.Δ.Α.Π.) για τα νέα Ωρολόγια Προγράμματα (Ω.Π.) Δημοτικής Εκπαίδευσης, σας αποστέλλω τις τελικές εισηγήσεις του Υπουργείου επί του θέματος. Συγκεκριμένα, αποστέλλονται δυο εναλλακτικές εισηγήσεις, οι οποίες βασικά διαφοροποιούνται στο σύνολο των διδακτικών περιόδων: η εισήγηση Α' προνοεί για 35 διδακτικές περιόδους, όπως ήταν η δική σας θέση, και η εισήγηση Β' για 34, όπως ήταν η αρχική πρόταση, η οποία πιστεύουμε ότι στο παρόν στάδιο πρέπει να παραμείνει στα θέματα της-διαβούλευσης. Νοείται ότι αφού ολοκληρωθούν οι μεταξύ μας διαβουλεύσεις, το Υπουργείο θα προωθήσει την πρόταση με βάση τις θεσμοθετημένες διαδικασίες (συζήτηση στα Συμβούλια της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης, Υπουργείο Οικονομικών, Υπουργικό Συμβούλιο). Με στόχο την ολοκλήρωση του διαλόγου για τη νέα δομή της Δημοτικής Εκπαίδευσης, την έγκαιρη προώθηση του θέματος των νέων Ω.Π., έτσι ώστε να μπορούν να εφαρμοστούν από την επόμενη σχολική χρονιά και τη διευκρίνιση οποιωνδήποτε πτυχών του Προγράμματος Επιμόρφωσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (Α.Π.) προσκαλείστε σε σύσκεψη η οποία θα πραγματοποιηθεί τη Παρασκευή 19/10/2010 και ώρα 8:15 π.μ. στο γραφείο του Υπουργού. Ολυμπία Στυλιανού Γενική Διευθύντρια Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού 1434 Λευκωσία Τηλ: φαξ: Ιστασελίδα:

2 ΕΙΣΗΓΗΣΗ A'

3 Υ.Π.Π ΠΡΟΤΑΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού λαμβάνοντας υπόψη τις γενικές διαπιστώσεις κα! παραδοχές για την υφιστάμενη δομή της Δημοτικής Εκπαίδευσης, τους τρεις πυλώνες των νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων όπως αυτοί έχουν περιγραφεί από την Επιτροπή Διαμόρφωσης των νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων (βλ. «Αναλυτικό Πρόγραμμα για τα Δημόσια Σχολεία της Κυπριακής Δημοκρατίας, Πρόταση Επιτροπής προς το Συμβούλιο Δημοτικής και Μέσης Εκπαίδευσης», Δεκέμβριος 2008), τις διαπιστώσεις και εισηγήσεις των οργανωμένων φορέων οι οποίοι κατά καιρούς εξέφρασαν τις απόψεις τους στα πλαίσια του δημόσιου διαλόγου που αναπτύχθηκε τα τελευταία 3 χρόνια αναφορικά με την Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση και έχοντας ως βασικό και αδιαπραγμάτευτο στόχο τη διευκόλυνση της εφαρμογής των νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων εισηγείται τα πιο κάτω ως προς τη διαμόρφωση των νέων Ωρολογίων Προγραμμάτων της Δημοτικής Εκπαίδευσης: 1. Μείωση των διδακτικών περιόδων (δηλαδή των περιόδων στις οποίες παραδίδεται «νέα ύλη») για τις τάξεις Α' και Β' από 35 σε 30 και για τις υπόλοιπες τάξεις (Γ* - Στ') από 35 σε 31, χωρίς να μειώνονται οι περίοδοι παραμονής των παιδιών στο σχολείο. 2. Αφιέρωση πέντε διδακτικών περιόδων την εβδομάδα για τις τάξεις Α' και Β* και τεσσάρων για τις τάξεις Γ' έως Στ' στην εμπέδωση των μαθημάτων έτσι ώστε τα παιδιά, τόσο αυτά που αντιμετωπίζουν αδυναμίες όσο και αυτά που μπορούν να προχωρήσουν ένα βήμα παραπάνω, πέρα από τη διεκπεραίωση μέρους της κατ' οίκον εργασίας τους, να τυγχάνουν ενίσχυσης από το δάσκαλο της τάξης (βλ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α). 3. Αύξηση του χρόνου του δεύτερου διαλείμματος κατά πέντε λεπτά και μείωση της έβδομης και τελευταίας διδακτικής περιόδου, κάθε μέρας, κατά πέντε λεπτά. 4. Μείωση του χρόνου διδασκαλίας των Ελληνικών στις τάξεις Α* και Β' από 14 σε 10 διδακτικές περιόδους την εβδομάδα, στην τάξη Γ' από 14 σε 8, στην τάξη Δ' από 13 σε 8 και στις τάξεις Ε* και Στ' από 10 σε 7 και συμπερίληψη στη διδασκαλία του μαθήματος θεμάτων από τη Λογοτεχνία και τη Θεατρική Αγωγή αφού, με βάση τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα, οι δεξιότητες που σχετίζονται με την ενίσχυση της μητρικής γλώσσας καλλιεργούνται στα πλαίσια όλων των γνωστικών αντικειμένων (για παράδειγμα, ακόμα και στο μάθημα Σχεδιασμός & Τεχνολογία που θεωρείται τεχνικό και πρακτικό μάθημα, υπάρχει ο στόχος «Οι μαθητές να περιγράφουν..., να επεξηγούν...» κτλ.). 5. Εισαγωγή από την Α' Δημοτικού ενός νέου γνωστικού αντικειμένου με τίτλο «Γνωρίζω τον Κόσμο Μου» το οποίο περιλαμβάνει τη Γεωγραφία, το Σχολικό Κήπο και την Πατριδογνωσία (στα πλαίσια του μαθήματος αυτού θα ακολουθείται το νέο Αναλυτικό Πρόγραμμα της Γεωγραφίας το οποίο περιλαμβάνει όλα τα πιο πάνω θέματα). 6. Εισαγωγή στις τάξεις Α' έως Δ' ενός νέου γνωστικού αντικείμενο με τίτλο «Φυσικές Επιστήμες και Τεχνολογία», το οποίο περιλαμβάνει την Επιστήμη και το Σχεδιασμό & Τεχνολογία. 7. Εισαγωγή του μαθήματος των Αγγλικών από την Α' τάξη έτσι ώστε, πέρα από την εναρμόνιση του εκπαιδευτικού συστήματος της χώρας μας με τις πολιτικές που προάγει η Ευρωπαϊκή Ένωση για εκμάθηση ξένων γλωσσών από πολύ νεαρή ηλικία, να προσφέρεται στα παιδιά η ευκαιρία να αποκτήσουν τις αναγκαίες επικοινωνιακές δεξιότητες που θα τους επιτρέψουν να επικοινωνούν αποτελεσματικά και σε άλλη γλώσσα πλην της μητρικής διευρύνοντας έτσι τις πολιτιστικές εμπειρί- ΚΚ/ΚΚΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΕΗ.ΝΕΑ ΩΡΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑΣ ΗΜ ΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1

4 ες τους και αναπτύσσοντας θετικές στάσεις και συμπεριφορές απέναντι στο φαινόμενο της ετερότητας. 8. Εισαγωγή της ενότητας Αγωγή Ζωής στις τάξεις Α' έως Δ* με στόχο να δίνεται η ευκαιρία στις/ στους εκπαιδευτικούς και τα παιδιά, με βάση τις ανάγκες του σχολείου τους, να εμπλέκονται σε διάφορες διαθεματικές δραστηριότητες και εργασίες (projects) που θα σχετίζονται με θέματα όπως η Αγωγή του Καταναλωτή, η Κυκλοφοριακή Αγωγή, η Διαπολιτισμική Αγωγή, η Περιβαλλοντική Αγωγή, κλπ τα οποία θα μπορούν να αντλήσουν από τα νέα Α.Π. της Αγωγής Υγείας και της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης - Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη (Π.Ε. - Ε.Α.Α.) εμπλουτίζοντας και τα θέματα με τα οποία θα καταπιάνονται στα πλαίσια άλλων γνωστικών αντικειμένων (βλ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β). 9. Εισαγωγή των δύο κύριων θεμάτων της Αγωγής Ζωής (Αγωγή Υγείας και Π.Ε. - ΕΑ.Α.) στις τάξεις Ε' και Στ' ως ξεχωριστών γνωστικών αντικειμένων έτσι ώστε πέρα από τη διαθεματική προσέγγιση οι εκπαιδευτικοί και τα παιδιά να μπορούν να ασχοληθούν και με πιο εξειδικευμένα θέματα που αναφέρονται στα Προγράμματα Σπουδών των δύο αντικειμένων Η κατανομή των διδακτικών περιόδων στους διαφόρους τύπους Δημοτικών Σχολείων όπως διαμορφώνεται με βάση τις πιο πάνω εισηγήσεις επισυνάπτεται στα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ Γ μέχρι Στ. Στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ζ επισυνάπτεται πίνακας ενδεικτικού Ωρολογίου Προγράμματος. Πέρα από τις πιο πάνω ρυθμίσεις το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, αναγνωρίζοντας τη σημαντικότητα και τη σπουδαιότητα των αλλαγών που θα προκύψουν στα πλαίσια της εφαρμογής των νέων Α.Π. και της αναδιαμόρφωσης των Ωρολογίων Προγραμμάτων της Δημοτικής Εκπαίδευσης οι οποίες συνεπάγονται νέα καθήκοντα για τις/ τους εκπαιδευτικούς, εισηγείται τη μείωση των περιόδων διδασκαλίας των δασκάλων, που θα έχουν τις περισσότερες περιόδους σε μια τάξη (υπεύθυνος τάξης), κατά δύο (2). Πα να μειωθεί ο διδακτικός χρόνος του εκπαιδευτικού που θα αναλάβει την ευθύνη κάποιου τμήματος στο σχολείο του κατά δύο (2) διδακτικές περιόδους το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού προτείνει όπως κατά τις πρώτες δύο σχολικές χρονιές σταδιακής εφαρμογής του μέτρου οι πρόσθετες περίοδοι που απαιτούνται καλυφθούν μέσω ανάλογης σταδιακής μείωσης των περιόδων που δίνονται στα εκπαιδευτικά προγράμματα «Ενισχυτικής Διδασκαλίας» και «ΟΙΚΑΔΕ» και μέσω του πλήρους τερματισμού παραχώρησης επιπρόσθετων διδακτικών περιόδων για τα προγράμματα «Οικολογικά Σχολεία» και «Ευρωπαϊκό Δίκτυο Σχολείων Προαγωγής Υγείας» τα οποία, με βάση τα νέα Ω.Π., εντάσσονται στο επίσημο πρόγραμμα του σχολείου, είτε μέσω των περιόδων που παραχωρούνται για Εμπέδωση, είτε μέσω της εισαγωγής των γνωστικών αντικειμένων της Αγωγής Ζωής, της Αγωγής Υγείας και της Π.Ε. - Ε.ΑΑ. Κατά τις επόμενες σχολικές χρονιές, μέχρι την πλήρη εφαρμογή του μέτρου, το Υπουργείο εισηγείται όπως οι πρόσθετες διδακτικές περίοδοι που απαπουνται καλυφθούν μέσω επιπρόσθετων διορισμών εκπαιδευτικών. Το μέτρο αυτό κρίνεται, από την πλευρά του Υπουργείου, απαραίτητο για την επιτυχία του νέου σχολείου γεγονός που αποδεικνύει ότι ο εκσυγχρονισμός των Αναλυτικών και των Ωρολογίων Προγραμμάτων οδηγεί σταδιακά στον εκσυγχρονισμό όλων των δομών του εκπαιδευτικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένων και των συνθηκών εργασίας των εκπαιδευτικών. Το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του πιο πάνω μέτρου αναλύεται στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Η. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 25 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010 ΚΚ/ΚΚ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡ ΥΘΜΕΗ.ΝΕ Α ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΓΡ ΑΜΜΑΤΑΛΗΜΟΤίΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 2

5 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ A ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ «ΕΜΠΕΔΩΣΗ» Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αδιαπραγμάτευτος στόχος των νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων είναι η δημιουργία ενός ανθρώπινου και δημοκρατικού σχολείου στο οποίο όλα τα παιδιά, ανεξαρτήτως οποιωνδήποτε διαφορών (γλώσσας, θρησκείας, ικανοτήτων, κλπ.), θα μπορούν όχι μόνο να συμμετέχουν αλλά, κυρίως, να επιτυγχάνουν όλους τους στόχους που τίθενται. Να είναι σε τέτοια θέση δηλαδή ώστε, με το τέλος της φοίτησης τους, να έχουν αποκτήσει όλες τις απαραίτητες γνώσεις και να έχουν αναπτύξει όλες τις κομβικές δεξιότητες που χαρακτηρίζουν το μορφωμένο άνθρωπο του 21 α υ αιώνα. Για την υλοποίηση του πιο πάνω οράματος κρίνεται αναγκαία η εισαγωγή, στο νέο Ωρολόγιο Πρόγραμμα των Δημοτικών Σχολείων, της ζώνης «Εμπέδωση» (5 διδακτικές περίοδοι για τις τάξεις Α' - Β' και 4 διδακτικές περίοδοι για τις τάξεις Γ' - Στ'). Η «Εμπέδωση», ως θέμα του Ωρολογίου Προγράμματος, πρέπει πρωτίστως να αντιμετωπιστεί ως μια διαδικασία ενδυνάμωσης και ενίσχυσης των μαθητών και μαθητριών έτσι ώστε, με το τέλος της σχολικής τους πορείας στο Δημοτικό, να είναι σε θέση να μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις προκλήσεις στο Γυμνάσιο συνεχίζοντας απρόσκοπτα τη φοίτηση τους στις ανώτερες βαθμίδες της εκπαίδευσης. Β. ΣΚΟΠΟΣ Η «Εμπέδωση» εντάσσεται στο νέο Ωρολόγιο Πρόγραμμα με στόχο να αποτελέσει, για τα παιδιά και τις/ τους εκπαιδευτικούς, ακόμα μια «ασφαλιστική δικλείδα» επίτευξης των στόχων των νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων για όλα τα παιδιά. Δεν στοχεύει στη διεκπεραίωση της κατ' οίκον εργασίας στο σχολείο αλλά στην ενίσχυση των παιδιών που είτε αντιμετωπίζουν αδυναμίες είτε μπορούν να προχωρήσουν ένα βήμα παραπάνω. Πιο συγκεκριμένα η «Εμπέδωση» επικεντρώνεται: 1. Στη μετατόπιση εκείνου του μέρους της κατ' οίκον εργασίας από το σπίτι στο σχολείο με τρόπο ώστε η κατ' οίκον εργασία να μην μετατρέπεται σε κατ' οίκον συνδιδασκαλία της/ του εκπαιδευτικού και των γονιών αλλά ως μια ευχάριστη δραστηριότητα κατά την οποία οι γονείς θα έχουν την ευκαιρία να επικοινωνήσουν με τα παιδιά τους και να παρακολουθήσουν την πρόοδο τους στο σχολείο. 2. Στην περαιτέρω εξατομίκευση της διδασκαλίας του μαθήματος της ημέρας αναλόγως των ικανοτήτων και των αναγκών του κάθε παιδιού ξεχωριστά. 3. Στην ενίσχυση της στήριξης που προσφέρεται στα παιδιά που αντιμετωπίζουν δυσκολίες ως προς την υλοποίηση των στόχων του αναλυτικού και κατάκτησης των παρεχόμενων γνώσεων και δεξιοτήτων. 4. Στην παροχή περισσότερων ευκαιριών στα παιδιά που επιτυγχάνουν πιο εύκολα από τα υπόλοιπα παιδιά τα επιδιωκόμενα κάθε μαθήματος, ώστε να προχωρήσουν ένα βήμα παραπάνω. 3

6 5. Στην παροχή περισσότερων ευκαιριών προς την/ τον εκπαιδευτικό για περισσότερη καθοδήγηση των παιδιών σε διάφορα γνωστικά αντικείμενα. Γ. ΟΡΓΑΝΩΣΗ Για σκοπούς καταρτισμού ενός λειτουργικού Ωρολογίου Προγράμματος οι διδακτικές περίοδοι της «Εμπέδωσης» θα μπορούν να τοποθετηθούν οποιαδήποτε ώρα αναλόγως των αναγκών του κάθε σχολείου και της κάθε τάξης. Μια καλή πρακτική, για αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των περιόδων «Εμπέδωσης», θα μπορούσε να ήταν η τοποθέτηση των περιόδων της «Εμπέδωσης», για τα «αδελφό» τμήματα, τις ίδιες μέρες και ώρες έτσι ώστε να υπάρχει συνεργασία και αλληλοϋποστήριξη μεταξύ των εκπαιδευτικών. Σε πρώτη φάση και μέχρι τα σχολεία να αποκτήσουν την απαιτούμενη εμπειρία αποτελεσματικής οργάνωσης της «Εμπέδωσης», στα πλαίσια της δημιουργίας της τράπεζας εκπαιδευτικού υλικού για το κάθε γνωστικό αντικείμενο, θα ετοιμαστεί επιπρόσθετο βοηθητικό υλικό προς τις/ τους εκπαιδευτικούς το οποίο θα μπορεί να αξιοποιηθεί στα πλαίσια της «Εμπέδωσης» για ενίσχυση είτε των παιδιών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες (αλλόγλωσσα παιδιά, παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες κλπ.) είτε των παιδιών που πετυχαίνουν πιο εύκολα τους στόχους του αναλυτικού και μπορούν να εμβαθύνουν περισσότερο. Δ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Η επιτυχής εφαρμογή της «Εμπέδωσης» στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις πρωτοβουλίες που θα αναλάβει η σχολική μονάδα και οι εκπαιδευτικοί στα πλαίσια της αυτονομίας που τους παρέχεται για οργάνωση του σχολικού προγράμματος αναλόγως των τοπικών συνθηκών. Οι δραστηριότητες που θα αναπτύσσονται στα πλαίσια της «Εμπέδωσης» θα επιλέγονται από τις/ τους εκπαιδευτικούς και τα παιδιά με βάση τις δικές τους ιδιαιτερότητες και τις δικές τους ανάγκες. Η οργάνωση του προγράμματος με τέτοιο τρόπο ώστε να παρέχει ευκαιρίες ουσιαστικής αλληλεπίδρασης μεταξύ των παιδιών και των εκπαιδευτικών θα συμβάλει τα μέγιστα στην αποτελεσματικότητα του. 4

7 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ «ΑΓΩΓΗ ΖΩΗΣ» Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από έντονες και πολυεπίπεδες κρίσεις σε κοινωνικό, πολιτικό, οικονομικό και περιβαλλοντικό επίπεδο. Στην προσπάθεια μας να βρούμε διέξοδο από την κρίση, στρεφόμαστε για άλλη μια φορά στην εκπαίδευση αναζητώντας τους όρους μιας νέας συλλογικότητας, κατάλληλης για το νέο αιώνα. Με το άτομο-πολίτη συμμέτοχο σε όλα τα επίπεδα, κριτικό και ενεργό, ικανό να παίρνει τη ζωή του στα χέρια του και να της δίνει όραμα και προοπτική. Ο ρόλος της εκπαίδευσης πρέπει λοιπόν να επικεντρωθεί στο να εφοδιάσει τους μαθητές με λειτουργικές δεξιότητες και ικανότητες: ικανότητα προσαρμογής, δημιουργικότητα, φαντασία, κριτική σκέψη, ευελιξία. Μέσα από τις λειτουργικές αυτές δεξιότητες επιθυμούμε να καταλήξουμε στην ενεργό συμμετοχή και τη δράση για να μπορούν οι άνθρωποι να σκέφτονται για τον εαυτό τους ως ενεργοί πολίτες, πρόθυμοι, ικανοί και επαρκείς. Να τους καταστήσουμε ατομικά ικανούς να βρίσκουν νέους τρόπους εμπλοκής και δράσης. Στα πλαίσια των προβληματισμών αυτών ένα νέο θέμα, η Αγωγή Ζωής, εντάσσεται στο Ωρολόγιο Πρόγραμμα της Δημοτικής Εκπαίδευσης, στα πλαίσια της αναμόρφωσης και της εισαγωγής των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Ένα θέμα με πολλές προοπτικές και δυνατότητες. Η Αγωγή Ζωής ως θέμα του Ωρολογίου Προγράμματος πρέπει πρωτίστως να αντιμετωπιστεί ως διαδικασία ενδυνάμωσης των αυριανών πολιτών έτσι ώστε να μπορούν να απολαμβάνουν τη ζωή τους, αλλά και να συμμετέχουν ενεργά στη πολιτισμική, κοινωνική, περιβαλλοντική και οικονομική πτυχή της καθημερινότητας τους. Η Αγωγή Ζωής εντάσσεται στο Ωρολόγιο Πρόγραμμα με στόχο να αποτελέσει εφόδιο ζωής. Δε στοχεύει απλά στη δημιουργία πολιτών με γνώσεις και δεξιότητες. Η Αγωγή Ζωής στοχεύει να «πείσει» τους αυριανούς πολίτες να χρησιμοποιήσουν αυτές τις γνώσεις και δεξιότητες. Εμπεριέχει διαδικασίες οι οποίες επιτρέπουν στο μαθητή να έχει ενεργό εμπλοκή σε διαδικασίες λήψης και υλοποίησης αποφάσεων, γιατί βασικός πυρήνας της φιλοσοφίας της Αγωγής Ζωής είναι η καλλιέργεια δεξιοτήτων ζωής με τελικό στόχο την Πράξη. Πιο συγκεκριμένα, η Αγωγή Ζωής επικεντρώνεται στην ανάπτυξη των ακόλουθων δεξιοτήτων: δεξιότητες αναπαράστασης, επεξεργασίας και ερμηνείας πληροφοριών ικανότητα για ανάλυση και σύνθεση των πληροφοριών και των λειτουργιών επεξεργασίας κριτική σκέψη, δηλαδή ικανότητα για έλεγχο, επιλογή και αξιολόγηση πληροφοριών και λύσεων δημιουργικότητα, δηλαδή ικανότητα για δημιουργία νέων, χρήσιμων ιδεών, εννοιών και πολιτιστικών προϊόντων 5

8 δεξιότητες επικοινωνίας και συζήτησης αυτογνωσία, αυτοέλεγχο και αυτοδιαχείριση για αντιμετώπιση προβληματικών καταστάσεων. Λαμβάνοντας υπόψη τους στόχους της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, στα πλαίσια του αναπροσανατολισμού και αναμόρφωσης της σκοποθεσίας, για το δημοκρατικό και ανθρώπινο σχολείο, με κεντρικό πυρήνα την ανθρωποκεντρική, απελευθερωτική παιδεία, το περιεχόμενο του μαθήματος της Αγωγής Ζωής έχει κτιστεί γύρω από τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και της Αγωγής Υγείας τα οποία καταπιάνονται με θέματα όπως; η βελτίωση των περιβαλλοντικών και κοινωνικών συνθηκών η διατροφή οι κλιματικές αλλαγές η πείνα, η φτώχια, οι μετακινήσεις πληθυσμών, οι περιβαλλοντικοί πρόσφυγες, ο πόλεμος, οι κοινωνικές ανισότητες, οι διακρίσεις, η παραβατικότητα οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζει η πολιτιστική κληρονομιά από την περιβαλλοντική υποβάθμιση η συναισθηματική και διαφυλική αγωγή η ΧΡήση και κατάχρηση ουσιών η κυκλοφοριακή αγωγή η διαπολιτισμική εκπαίδευση και η αγωγή του καταναλωτή. Οι πιο πάνω θεματικές περιοχές, οι οποίες αποτελούν την αιχμή του δόρατος σε προσπάθειες αναμόρφωσης της εκπαίδευσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καλύπτουν θέματα που σχετίζονται με τους 4 πυλώνες της εκπαίδευσης, καθώς τα παιδιά μαθαίνουν να γνωρίζουν, να υπάρχουν, να συνυπάρχουν και να πράττουν. Β. ΣΚΟΠΟΣ Η Αγωγή Ζωής, με σεβασμό στον πλουραλισμό (πολιτιστικό, γλωσσικό, θρησκευτικό) και την πολυδιάστατη νοημοσύνη, στοχεύει στην καλλιέργεια δεξιοτήτων του νου και της ψυχής (ικανότητες, στάσεις, αξίες, διαθέσεις, πολιτικές αρετές). Προωθεί την κοινωνική και συναισθηματική μάθηση, με στόχο την ανάπτυξη πανανθρώπινης ταυτότητας. Ενθαρρύνει τη δράση στο σχολικό περιβάλλον με τρόπο που να σέβεται τη διαφορετικότητα. Η επίδειξη δημιουργικότητας και ευελιξίας, η αναγνώριση της συλλογικής ευφυΐας και η διδασκαλία μέσω της λύσης προβλήματος, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την υλοποίηση των βασικών της στόχων. 6

9 ΐ. Γενικοί Στόχοι (Γνώσεις, Δεξιότητες, Αξίες, Στύσεις) Για την επίτευξη του κεντρικού σκοπού της Αγωγής Ζωής προϋποτίθεται ότι, κατά τη διερεύνηση των επιμέρους θεμάτων, θα επιδιωχθεί η υλοποίηση του συνόλου των στόχων της Αγωγής Ζωής, οι οποίοι συνοψίζονται: Στη γνώση των προβλημάτων (επίπεδο γνώσης), Στην κατανόηση και συνειδητοποίηση των ατομικών, κοινωνικών, περιβαλλοντικών και πολιτικών διαστάσεων που έχουν τα προβλήματα (κοινωνικοπολιτκό επίπεδο), Στη διαμόρφωση μιας νέας ηθικής και ενός νέου κώδικα αξιών (αξιακό επίπεδο), Στην απόκτηση δεξιοτήτων ζωής, μέσω των οποίων τα άτομα και οι ομάδες θα μπορούν να αντεπεξέλθουν στις σύγχρονες και πολύπλοκες ατομικές, κοινωνικές, περιβαλλοντικές και πολιτικές προκλήσεις (επίπεδο δεξιοτήτων), Στην ενεργό συμμετοχή και δράση των πολιτών για αντιμετώπιση και επίλυση των προβλημάτων (επίπεδο συμμετοχής). Κατά το σχεδιασμό και την υλοποίηση των προγραμμάτων ή δραστηριοτήτων της Αγωγής Ζωής επιδιώκεται: Η διεπιστημονική και διαθεματική προσέγγιση των θεμάτων. Η έμφαση στην ενεργό συμμετοχή των μαθητών και τη χρήση ενεργητικών μεθόδων: συζήτηση - αντιπαράθεση απόψεων, έρευνα, κριτική επεξεργασία και δράση. Ο προσανατολισμός στην πρόληψη ή επίλυση θεμάτων ή προβλημάτων. Η άμεση δράση σε τοπικό επίπεδο με στόχο μακροχρόνια αποτελέσματα σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο. Η ευαισθητοποίηση στην ορθολογική χρήση των φυσικών πόρων και την ορθή χρήση της Τεχνολογίας. Η παροχή ίσων ευκαιριών για την απόκτηση γνώσεων, δεξιοτήτων, αξιών και στάσεων. Η ανάδειξη συνεργασίας, καλλιέργειας αξιών και δημιουργίας νέων προτύπων, στάσεων και συμπεριφορών ατόμων, ομάδων και κοινωνίας Το άνοιγμα του σχολείου στην κοινωνία και τη ζωή. 7

10 ϋ. Μεθοδολογικές προσεγγίσεις Για την επίτευξη των στόχων της Αγωγής Ζωής, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ποικιλία μεθοδολογικών προσεγγίσεων, στηριγμένων στην ενεργητική μάθηση, τη διερεύνηση και την ομαδική εργασία. Ενδεικτικά αναφέρονται οι πιο κάτω: 1. Σνέδιο εργασίας η αναπτυξιακή υελέτη (Project) Ονομάζεται και Βιωματική μέθοδος. Είναι διεπιστημονική και ολιστική. Στα πλαίσια του μπορούν να εφαρμοστούν πολλές από τις υπόλοιπες μεθόδους. Στάδια πορείας: Επιλογή του θέματος και συνολική εξέταση του. Καταγραφή θεματικών υποενοτήτων, οργάνωση δραστηριοτήτων και κατανομή τους στις ομάδες. Υλοποίηση δραστηριοτήτων, συγκέντρωση πληροφοριών και καταγραφή λύσεων. Αλληλοενημέρωση των ομάδων, τελική σύνθεση, καταγραφή και κοινοποίηση στην τάξη. 2. Διερεύνηση Τα βασικά στάδια της διαδικασίας που ακολουθείται είναι: ο ορισμός του θέματος, η παρουσίαση των δεδομένων, η διεξαγωγή του πειράματος, ο προβληματισμός και η αξιολόγηση της διαδικασίας και η ανασκόπηση των μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν. Τα παιδιά κατά τη διαδικασία της διερεύνησης: Διατυπώνουν υποθέσεις Σχεδιάζουν το πείραμα για να εντοπίσουν και να ελέγξουν μεταβλητές Παρατηρούν, μετρούν και καταγράφουν αποτελέσματα Αναλύουν και συγκρίνουν τα αποτελέσματα Καταλήγουν σε συμπεράσματα και τα ανακοινώνουν Παίρνουν αποφάσεις Δουλεύουν ομαδικά. 3. Επίλυση Προβληυατος Σκοπός της μεθόδου επίλυσης προβλήματος είναι να αναπτύξουν οι μαθητές τις ικανότητες για διερεύνηση και επίλυση προβλημάτων, ικανότητες που θα τους είναι 8

11 χρήσιμες για την υπόλοιπη ζωή τους (Ramsey et al., 1992). Τα στάδια της μεθόδου είναι: Αναγνώριση, προσδιορισμός και αναπαράσταση του προβλήματος Συλλογή, οργάνωση και ανάλυση σχετικών πληροφοριών Εξεύρεση, εφαρμογή, σύγκριση και αξιολόγηση εναλλακτικών λύσεων Επιλογή της καλύτερης υπό τις περιστάσεις λύσης Αξιολόγηση της διαδικασίας και της λύσης Κωδικοποίηση των αποφάσεων-λύσεων για μελλοντική χρήση 4. Μελέτη περίπτωσης (Case Study) Αντικείμενο της μελέτης περιπτώσεων είναι ένα πραγματικό γεγονός ή συγκεκριμένη περίπτωση. Αφορμή για την επιλογή του θέματος μπορεί να είναι ένα άρθρο σε μία εφημερίδα ή κάποιο ρεπορτάζ στην τηλεόραση. Η διαδικασία που ακολουθείται σε ένα case study είναι ανάλογη με εκείνη που ακολουθείται στην επίλυση προβλήματος. Όταν η τάξη ή οι ομάδες καταλήξουν σε αποφάσεις για το τι πρέπει να γίνει αναφορικά με το θέμα, τότε ξεκινά η ανάπτυξη ενός σχεδίου δράσης. Η διαφορά με την επίλυση προβλήματος, εκτός από το γεγονός ότι μια μελέτη περίπτωσης ξεκινά από μία συγκεκριμένη καταγραφή, είναι ότι στο τέλος η ομάδα καταλήγει σε μία άποψη ή μία σειρά απόψεων οι οποίες είναι αποδεκτές από όλους, και όχι σε λύση του προβλήματος. 5 Επισκόπηση (gallop) Η μέθοδος καταγράφει τις γνώσεις, το βαθμό ενημέρωσης και κατανόησης, τα συναισθήματα, το ενδιαφέρον και τις στάσεις μιας κοινότητας ανθρώπων για ένα θέμα. Τα μέσα που χρησιμοποιούνται είναι το ερωτηματολόγιο και η συνέντευξη. 6 Μελέτη πεδίου Έξοδος στο φυσικό ή δομημένο περιβάλλον σε σημείο που παρουσιάζει ενδιαφέρον. Μια καλά οργανωμένη μελέτη πεδίου προϋποθέτει: ειδικό Ύπαρξη σκοπού Καλή πληροφόρηση και προετοιμασία Μελέτη της περιοχής μέσα από χάρτες Ετοιμασία δραστηριοτήτων οι οποίες θα διεξαχθούν στο πεδίο Οργάνωση δραστηριοτήτων ή ερμηνεία δεδομένων μετά την επιστροφή στην τάξη. 9

12 7. Συζήτηση - Αντιπαράθεση (Debate) Η συζήτηση αποτελεί μία μορφή ανταλλαγής απόψεων και ιδεών μεταξύ των συμμετεχόντων. Διευκολύνει την κατανόηση και την ανάλυση ενός θέματος και προάγει τη συνεργατική εργασία. Κύκλος Συζήτησης Κάθε κύκλος συζήτησης έχει ένα συγκεκριμένο θέμα το οποίο ο δάσκαλος εξηγεί στην αρχή της συζήτησης με τρόπο ώστε να γίνεται πλήρως κατανοητό από όλους. Τα παιδιά μοιράζονται τις εμπειρίες και τις απόψεις τους πάνω στο θέμα και συζητούν πάνω σε αυτά που άκουσαν. Σε κάποιες περιπτώσεις είναι καλύτερα να μιλούν για υποθετικά πρόσωπα της ηλικίας τους παρά για τους εαυτούς (π.χ. Ο Χάρης δεν θέλει να πάει σχολείο σήμερα, τι άραγε να συμβαίνει;) Σημαντικό σε αυτή τη μέθοδο δεν είναι μόνο το θέμα συζήτησης αλλά η διαδικασία και το κλίμα μέσα στο οποίο γίνεται η συζήτηση γιατί η δύναμη του κύκλου έγκειται στη δύναμη που έχει η ενεργός ακρόαση ως μέθοδος βοήθειας. Ο κύκλος αποτελεί ένα μικρόκοσμο στον οποίο δίνεται έμφαση στη σωστή επικοινωνία, την αυτογνωσία, τον αυτοέλεγχο, και στις διαπροσωπικές σχέσεις και μέσα στον οποία τα παιδιά μαθαίνουν να λαμβάνουν και να προσφέρουν γνήσια προσοχή και αποδοχή. Πορεία Εργασίας Οργάνωση του κύκλου (1-2 λεπτά) Υπενθύμιση των κανόνων που διέπουν τον κύκλο (1-2 λεπτά) * Εισαγωγή του θέματος (1-2 λεπτά) Ανταλλαγή εμπειριών από τα μέλη χωρίς σχόλια (12-18 λεπτά) Ανακεφαλαίωση των όσων λέχθηκαν (2-8 λεπτά) ** Συζήτηση πάνω σε αυτά που λέχθηκαν {2-8 λεπτά) Κλείσιμο του κύκλου (1 λεπτό) προαιρετικά μετά από τις πρώτες συναντήσεις ** προαιρετικά Κανόνες Στον κύκλο φέρνεις μόνο τον εαυτό σου και κανένα άλλο αντικείμενο εκτός αν σου ζητηθεί. Όλοι έχουν τη σειρά τους στο να μοιραστούν αυτά που θέλουν συμπεριλαμβανομένου και του αρχηγού. Μπορείς να μην πεις τίποτα όταν έρθει η σειρά σου. 10

13 Ακούς το πρόσωπο που μιλά. Ο χρόνος μοιράζεται εξίσου σε όλους. Δεν υπάρχουν παρεμβολές, ειρωνείες ή κουτσομπολιό. Αντιπαράθεση Η αντιπαράθεση έχει μια πιο οργανωμένη και τυπική μορφή. Χρησιμοποιείται για την ανάλυση αντιφατικών θεμάτων. Δύο ομάδες μαθητών αναλαμβάνουν να μιλήσουν για το ίδιο θέμα σε ένα κοινό. Η μία ομάδα τοποθετείται υπέρ του θέματος και η άλλη κατά. Οι μαθητές αναπτύσσουν δεξιότητες σε σχέση με: Την οργάνωση και ακριβή παρουσίαση των σκέψεων τους Την ικανότητα να επικεντρώνονται στα βασικά σημεία Την ανάπτυξη διαφορετικών στάσεων και την παρουσίαση λογικών συλλογισμών Την ανάπτυξη επιχειρηματολογίας Την ανάλυση των απόψεων των άλλων και την παρουσίαση λακωνικών απαντήσεων, καθώς και την αντίκρουση άλλων θέσεων Τον προσδιορισμό των αξιών και των στάσεων των άλλων. Παραλλαγές της αντιπαράθεσης: Γοαμμή συνεχείας Στο πάτωμα σχηματίζουμε μια γραμμή με κιμωλία ή ζητούμε από τους μαθητές να τη φανταστούν. Τους εξηγούμε ότι η μια της άκρη αντιπροσωπεύει μια ακραία άποψη, ενώ η άλλη της άκρη την αντίθετη άποψη. Ο δάσκαλος διαβάζει δηλώσεις για ένα συγκεκριμένο θέμα και οι μαθητές στέκονται στη γραμμή ανάλογα με το τι νομίζουν. Οι μαθητές συζητούν για τις θέσεις τους με συμμαθητές που στάθηκαν κοντά, αλλά και με συμμαθητές που στάθηκαν μακριά τους. Θέσεις Δραστηριότητα παρόμοια με τη Γραμμή Συνεχείας, εκτός από το ότι δεν υπάρχουν μέσες απόψεις. Οι μαθητές πρέπει να αποφασίσουν αν συμφωνούν ή διαφωνούν με κάποια δήλωση. Ακολούθως, συζητούν την άποψη τους με κάποιον που βρίσκεται στην ίδια ή την αντίθετη θέση. 11

14 Διαλογική συζήτηση Επιλέγουμε ποια θέση θα συζητηθεί από τους μαθητές. Ακολούθως, παρουσιάζονται διάφορες απόψεις με σχετικές πληροφορίες και στοιχεία υπέρ ή εναντίον. Αφού απαντηθούν ερωτήσεις από το ακροατήριο, η τάξη ψηφίζει Υπέρ ή Εναντίον της άποψης. 8. Παιγνίδια Τα παιχνίδια είναι ψυχαγωγικές δραστηριότητες που περιλαμβάνουν ανταγωνισμό, συνεργασία και τύχη. Τα παιχνίδια αποτελούν συνήθως κομμάτι κάποιου προγράμματος, είτε στην αρχή ως αφόρμηση, είτε στο ενδιάμεσο ως ανάλυση κάποιου επιμέρους ζητήματος, είτε στο τέλος ως επιστέγασμα. Είναι ομαδικά και αναπτύσσουν τη συνεργασία και το σεβασμό της άποψης του άλλου. Δίνουν ευκαιρίες για τη διερεύνηση και διασαφήνιση των προσωπικών θέσεων, πεποιθήσεων, αξιών και συναισθημάτων. 9. Παιγνίδια ρόλων - Ποοσουοιώσεις Οι μαθητές υποδύονται ρόλους ατόμων που εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα σε ένα πρόβλημα και συμμετέχουν στις διαδικασίες επίλυσης του (Αλεξοπούλου, 1992). Ένα καλό παιχνίδι ρόλων πρέπει: Να έχει συγκεκριμένους στόχους Να είναι ρεαλιστικό και ενδιαφέρον Να είναι σύντομο, προσαρμόσιμο (χωρίς να υπάρχει ένα αυστηρά καθορισμένο και συγκεκριμένο πλάνο) και απλό Να περιέχει ένα δίλημμα ή εσωτερική σύγκρουση και να περιλαμβάνει ξεκάθαρους ρόλους και περιγραφές χαρακτήρων. Παραλλαγή των παιχνιδιών ρόλων είναι οι Αυτοσχεδιασμοί: Μια στρατηγική η οποία αναπτύσσει τον αυθορμητισμό των παιδιών. Τα παιδιά μέσω της στρατηγικής αυτής προσπαθούν να βρουν τη σχέση ανάμεσα στον εσωτερικό τους κόσμο (πνευματικό, συναισθηματικό) και στη φυσική τους έκφραση. Ο αυτοσχεδιασμός, είναι μια εμπειρία εντελώς προσωπική και δίνει στους συμμετέχοντες τη δυνατότητα εξωτερίκευσης του εσώτερου πλούτου τους, την εύρεση νέων τρόπων έκφρασης, εκτόνωσης και εκφόρτισης, κίνησης τόσο στο φανταστικό πεδίο όσο και στην πραγματικότητα. Στον αυτοσχεδιασμό δεν προβλέπουμε αντίδραση. Υπάρχει το κίνητρο, δημιουργείται η ανάγκη και έχει ως αποτέλεσμα τη συμπεριφορά. Μέσα από τον αυτοσχεδιασμό ενισχύουμε συμπεριφορές και στάσεις ζωής. Έχουμε διάφορα είδη αυτοσχεδιασμών ανάλογα με το επίπεδο της ομάδας. Αυτοί είναι ο καθοδηγημένος αυτοσχεδιασμός (δίνονται οι ρόλοι), αυτοσχεδιασμός με λέξεις - τίτλους ή θέματα από τη ζωή, αυτοσχεδιασμός με χιουμοριστική διαφήμιση και αυτοσχεδιασμός με αφορμή μια 12

15 φωτογραφία. Οι αυτοσχεδιασμοί καλό είναι να παρουσιάζονται και να δίνεται ευκαιρία συζήτησης με στόχο τη βελτίωση του. Περιβαλλοντικά μονοπάτια (μονοπάτια της φύσης/ιστορικά-αρχαιολογικά μονοπάτια) Πρόκειται για μία έξοδο στο πεδίο, η οποία όμως ακολουθεί μία οργανωμένη διαδρομή (με τα πόδια ή με ποδήλατα) μέσα από διάφορες τοποθεσίες. Η διαδρομή σχεδιάζεται από τους εκπαιδευτικούς και περνά από διαφορετικές περιοχές. Η διαδρομή είναι καλά μελετημένη και στοχοθετημένη, έτσι ώστε να γίνονται συγκρίσεις και να εξάγονται συνμπεράσματα. Αξιολόγηση Η αξιολόγηση αποτελεί αναπόσπαστο και δυναμικό στοιχείο του προγραμματισμού και της υλοποίησης κάθε προγράμματος. Σκοπός της είναι, αφενός, η εκτίμηση της αποτελεσματικότητας της εκπαιδευτικής πρακτικής, και, αφετέρου, η συνεχής βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων. Κατά την αξιολόγηση εκτιμάται: Ο βαθμός επίτευξης των στόχων που τέθηκαν (π.χ. η οικοδόμηση γνώσεων, η ανάπτυξη δεξιοτήτων, η διαμόρφωση κώδικα αξιών, στάσεων και συμπεριφορών των μαθητών απέναντι στον εαυτό τους, την ομάδα και το περιβάλλον) Η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε Η διαθεματική προσέγγιση Η ποιότητα των πηγών που επιλέχθηκαν Η ικανότητα οργάνωσης και επεξεργασίας δεδομένων, πληροφοριών και στοιχείων που συγκεντρώθηκαν Η εξαγωγή και τεκμηρίωση των συμπερασμάτων που προέκυψαν Η σύνθεση της εργασίας και η πρωτοτυπία της Ο βαθμός αξιοποίησης των νέων τεχνολογιών. Συστήνεται η συνεχής αξιολόγηση (συντρέχουσα) χωρίς όμως να αποκλείεται η αρχική ή η τελική αξιολόγηση. Λόγω της ιδιαίτερης φύσης των θεμάτων η αυτοαξιολόγηση και η ετεροαξιολόγηση, μέσω της επικοινωνίας της αποκτηθείσας γνώσης, αποτελούν σημαντικές παραμέτρους της συνολικής διαδικασίας της αξιολόγησης. Κάποιες ενδεικτικές στρατηγικές αυτοαξιολόγησης είναι οι ακόλουθες: Οι μαθητές σημειώνουν σε προσωπικό τους σημειωματάριο (τι έμαθαν, τι θα προσπαθήσουν να κάνουν για την επόμενη βδομάδα). Επιλέγουν τι θέλουν να μοιραστούν με το σύνολο της τάξης. 13

16 Οι μαθητές χωρίζονται σε τριάδες και συζητούν για κάτι που έμαθαν από το μάθημα, για κάτι που τους άρεσε και για κάτι που θα προτιμούσαν να γινόταν διαφορετικά. Οι μαθητές στέκονται σε κύκλο και αναφέρουν ένα συναίσθημα που σχετίζεται με το μάθημα και που τους έκανε να νιώσουν άβολα και ένα συναίσθημα που τους έκανε να νιώσουν ευχάριστα. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η φιλοσοφία της Αγωγής Ζωής προϋποθέτει τη διαφύλαξη της διαθεματικότητας και την προσαρμογή των διαφόρων θεμάτων που θα μελετηθούν στις ιδιαιτερότητες της σχολικής μονάδας. Οι ενότητες και οι δραστηριότητες που προτείνονται από κάθε θεματικό άξονα υπόκεινται στην επιλογή των δασκάλων και των παιδιών στη βάση κριτηρίων που αφορούν τα ειδικά ενδιαφέροντα ή και τις ειδικές ανάγκες της κάθε ομάδας, αλλά και την ευρύτερη τοπική κοινότητα. Η διάχυση των θεμάτων που θα μελετηθούν από κάθε τάξη όχι μόνο στα υπόλοιπα γνωστικά αντικείμενα αλλά και στην υπόλοιπη σχολική μονάδα και την τοπική κοινότητα, σε μια προσπάθεια ανοίγματος του σχολείου στην κοινωνία, θα οδηγήσει στην αλληλεπίδραση των παιδιών με ομάδες παιδιών άλλων ηλικιών και με ενήλικες και θα συμβάλει τα μέγιστα στην αποτελεσματικότητα του προγράμματος. Κατά την υλοποίηση των προγραμμάτων της Αγωγής Ζωής ενθαρρύνονται οι εκπαιδευτικοί με τους μαθητές τους να προχωρούν στη δημιουργία Σχεδίων Δράσης με στόχο τη βελτίωση του περιβάλλοντος ή την αλλαγή του τρόπου ζωής τους. Τα στάδια περιγράφονται πιο κάτω: 1. Θέμα: Να αποφασιστεί το πρόβλημα με το οποίο θέλουν να ασχοληθούν. 2. Στόχοι: Να καθοριστούν οι στόχοι. Να είναι απλοί, συγκεκριμένοι και ρεαλιστικοί. 3. Δραστηριότητες: Μετά την επιλογή των στόχων του σχεδίου δράσης θα πρέπει να καθοριστούν οι δραστηριότητες. 4. Αξιολόγηση: Να αξιολογήσουν το σχέδιο δράσης τους τόσο σε σχέση με τις διαδικασίες που ακολούθησαν, όσο και σε σχέση με τα αποτελέσματα. Το γεγονός πως οι μαθητές μέσα από την Αγωγή Ζωής θα συμμετέχουν ενεργά στη διαχείριση μιας ομάδας που συζητά, λαμβάνει αποφάσεις και επιλύει προβλήματα θα συμβάλει στην κατεύθυνση της διαμόρφωσης ενεργών πολιτών. 14

17 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΔΩΝ ΣΤΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΠΟΛΥΔΙΔΑΣΚΑΛΟ ΣΧΟΛΕΙΟ* (Έξι Τμήματα και άνω) Α/Α ΜΑΘΗΜΑ Α Β Γ Δ Ε Στ ΣΥΝΟΛΟ 1 Γλώσσα και Πολιτισμός (Ελληνικά/ Λογοτεχνία/ Θέατρο) Μαθηματικά Ιστορία Θρησκευτικά Γνωρίζω τον Κόσμο Μου (Γεωγραφία/Σχολικός Κήπος/Πατριδογνωσία) Φυσικές Επιστήμες και Τεχνολογία Φυσικές Επιστήμες Τέχνη Μουσική Φυσική Αγωγή Αγγλικά Σχεδιασμός & Τεχνολογία/ Αγωγή Υγείας Αγωγή Ζωής (Αγωγή Υγείας/ Π.Ε. - ΕΑΑ.) Π.Ε.-ΕΑΑ Εμπέδωση ΣΥΝΟΛΟ *Σηυείωση: Εκεί όπου λειτουργούν συμπλέγματα τάξεων εφαρμόζεται για όλα τα μαθήματα το Ωρολόγιο Πρόγραμμα του σχολείου με τρία τμήματα (Παράρτημα Δ).

18 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ ΤΡΙΔΙΔΑΣΚΑΛΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (100 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕ! ΠΕΡΙΟΔΟΙ) (Τρία τμήματα: Α' + Β', Γ'+ Δ' και Ε' + Στ') Α/Α ΜΑΘΗΜΑ Α Β Γ Δ Ε ΣΤ ΣΥΝΟΛΟ 1 Γλώσσα & Πολιτισμός (Ελληνικά/Λογοτεχνία/ Θέατρο) Μαθηματικά Ιστορία Θρησκευτικά Γνωρίζω τον Κόσμο Μου (Γεωγραφία/ Σχολικός Κήπος/ Πατριδογνωσία) Φυσικές Επιστήμες και Τεχνολογία Φυσικές Επιστήμες Τέχνη Μουσική Φυσική Αγωγή Αγγλικά Σχεδιασμός & Τεχνολογία/ Αγωγή Υγείας Αγωγή Ζωής (Αγωγή Υγείας/ Π.Ε. - ΕΑΑ.) Π.Ε.-ΕΑΑ Εμπέδωση ΣΥΝΟΛΟ 100

19 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ε ΔΙΔΙΔΑΣΚΑΛΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (75 ΔΙΔΑΚΤ1ΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ) (Δύο τμήματα: Α' + Β* + Γ' και Δ' + Ε' + Στ') Α/Α ΜΑΘΗΜΑ Α Β Γ Δ Ε ΣΤ ΣΥΝΟΛΟ 1 Γλώσσα & Πολιτισμός (Ελληνικά/ Λογοτεχνία/ Θέατρο) Μαθηματικά Ιστορία Θρησκευτικά Γνωρίζω TOV Κόσμο Μου (Γεωγραφία/ Σχολικός Κήπος/ Πατριδογνωσία) Φυσικές Επιστήμες και Τεχνολογία Φυσικές Επιστήμες 1 8 Τέχνη Μουσική Φυσική Αγωγή Αγγλικά 0,5 0,5 0,5 0, Σχεδιασμός & Τεχνολογία/Αγωγή Υγείας Αγωγή Ζωής (Αγωγή Υγείας/ Π.Ε. - Ε Α Α.) Π.Ε.-ΕΑΑ Εμπέδωση ΣΥΝΟΛΟ 75 17

20 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Στ ΔΙΔΙΔΑΣΚΑΛΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (54 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ) (Δύο τμήματα: Α' + Β'+ Γ'και Δ* + Ε* + Στ') Α/Α ΜΑΘΗΜΑ Α Β Γ Δ Ε ΣΤ ΣΥΝΟΛΟ 1 Γλώσσα & Πολιτισμός (Ελληνικά/ Λογοτεχνία/ Θέατρο) Μαθηματικά 2,5 2,5 2,5 2,5 2,5 2, Ιστορία Θρησκευτικά 0,5 0, Γνωρίζω τον Κόσμο Μου (Γεωγραφία/ Σχολικός Κήπος/ Πατριδογνωσία) Φυσικές Επιστήμες και Τεχνολογία Φυσικές Επιστήμες Τέχνη Μουσική Φυσική Αγωγή Αγγλικά 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 12 Σχεδιασμός & Τεχνολογία/Αγωγή Υγείας Αγωγή Ζωής (Αγωγή Υγείας/ Π.Ε. - ΕΑΑ.) Π.Ε. - Ε.Α.Α Εμπέδωση 1 1 ΣΥΝΟΛΟ 54 18

21 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΖ ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΥ ΩΡΟΛΟΓΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ QPA ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ' 40' 40' 40" 40' ' 40' 40' 40' 40* ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ (20') ' 40* 40' 40' 40' ' 40' 40' 40' 40' ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ (15') * 40* 40' 40' " 40' 40' 40' 40' 40* ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ (10') * 35' 35' 35' 35' 19

22 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Η ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ ΓΙΑ ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΑΞΗ ΑΡΙΘΜΟΣ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΙ ΜΕΙΩΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑ ΤΑΞΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ Συμπλέγματα Α' Β' Γ Δ' Ε' Στ ΣΥΝΟΛΟ 2740 Πα να μειωθεί ο διδακπκός χρόνος του εκπαιδευτικού που θα αναλάβει την ευθύνη κάποιου τμήματος στο σχολείο του κατά δύο (2) διδακτικές περιόδους το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού προτείνει όπως: 1. Κατά τη σχολική χρονιά , που θα εφαρμοστούν τα νέα Ωρολόγια Προγράμματα Δημοτικής Εκπαίδευσης, μειωθεί κατά μια (1) διδακτική περίοδο ο διδακτικός χρόνος των εκπαιδευτικών που θα αναλάβουν την ευθύνη κάποιου τμήματος στο σχολείο τους και εργάζονται σε πολυδιδάσκαλα σχολεία (Παράρτημα Γ) και κατά δύο (2) διδακτικές περιόδους ο διδακτικός χρόνος των εκπαιδευτικών που θα αναλάβουν την ευθύνη κάποιου τμήματος στο σχολείο τους και εργάζονται σε σχολεία των 54, 75 και 100 διδακτικών περιόδων (Παραρτήματα Δ, Ε, και Στ). Πα τη διευθέτηση αυτή οι πρόσθετες διδακτικές περίοδοι που απαιτούνται θα καλυφθούν μέσα από: ί. εξοικονομήσεις διδακτικών περιόδων που δίνονται στο Πρόγραμμα «Ενισχυτική Διδασκαλία Αναλφάβητων Παιδιών» το οποίο εντάσσεται στο νέο ωρολόγιο πρόγραμμα μέσω της «Εμπέδωσης». ϋ. εξοικονομήσεις διδακτικών περιόδων που δίνονται στο Πρόγραμμα «ΟΙΚΑΔΕ» το οποίο εντάσσεται στο νέο ωρολόγιο πρόγραμμα μέσω της «Αγωγής Ζωής». ϋί. τον πλήρη τερματισμό παραχώρησης επιπρόσθετων διδακτικών περιόδων για το Πρόγραμμα «Οικολογικά Σχολεία» το οποίο εντάσσεται στο νέο ωρολόγιο πρόγραμμα μέσω της «Αγωγής Ζωής» και της «Π.Ε. - Ε.Α.Α.». ίν. τον πλήρη τερματισμό παραχώρησης επιπρόσθετων διδακτικών περιόδων για το Πρόγραμμα «Ε.Δ.Σ.Π.Υ.» το οποίο εντάσσεται στο νέο ωρολόγιο πρόγραμμα μέσω της «Αγωγής Ζωής» και της «Αγωγής Υγείας». ν. την αναδιοργάνωση των ωρολογίων προγραμμάτων των διδιδάσκαλων και τριδιδάσκαλων σχολείων (Παραρτήματα Δ, Ε, και Στ) στα οποία οι διδακτικές ΝΟΛΟ 20

23 περίοδοι από 58, 79 και 105 μειώνονται σε 54, 75 και 100 αντίστοιχα χωρίς αυτό να επηρεάζει ούτε το χρόνο παραμονής των παιδιών στο σχολείο ούτε την ποιότητα της διδασκαλίας. 2. Κατά τη σχολική χρονιά μειωθεί για ακόμα μια (1) διδακτική περίοδο ο διδακτικός χρόνος των εκπαιδευτικών που θα αναλάβουν την ευθύνη κάποιου τμήματος της Στ' τάξης στο σχολείο τους. Πα τη διευθέτηση αυτή οι πρόσθετες διδακτικές περίοδοι που απαιτούνται θα καλυφθούν από την περαιτέρω εξοικονόμηση διδακτικών περιόδων που δίνονται στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Ενισχυτική Διδασκαλία Αναλφάβητων Παιδιών» το οποίο εντάσσεται στο νέο ωρολόγιο πρόγραμμα μέσα από την «Εμπέδωση» 3. Κατά τη σχολική χρονιά μειωθεί για ακόμα μια (1) διδακτική περίοδο ο διδακτικός χρόνος των εκπαιδευτικών που θα αναλάβουν την ευθύνη κάποιου τμήματος της Ε 1 τάξης στο σχολείο τους. Για τη διευθέτηση αυτή οι πρόσθετες διδακτικές περίοδοι που απαιτούνται θα καλυφθούν από επιπρόσθετους διορισμούς εκπαιδευτικών. 4. Κατά τη σχολική χρονιά μειωθεί για ακόμα μια (1) διδακτική περίοδο ο διδακτικός χρόνος των εκπαιδευτικών που θα αναλάβουν την ευθύνη κάποιου τμήματος των Γ και Δ' τάξεων στο σχολείο τους. Για τη διευθέτηση αυτή οι πρόσθετες διδακτικές περίοδοι που απαιτούνται θα καλυφθούν από επιπρόσθετους διορισμούς εκπαιδευτικών. 5. Κατά τη σχολική χρονιά μειωθεί για ακόμα μια (1) διδακτική περίοδο ο διδακτικός χρόνος των εκπαιδευτικών που θα αναλάβουν την ευθύνη κάποιου τμήματος των Α' και Β' τάξεων στο σχολείο τους. Για τη διευθέτηση αυτή οι πρόσθετες διδακτικές περίοδοι που απαιτούνται θα καλυφθούν από επιπρόσθετους διορισμούς εκπαιδευπκών. Ολες οι πιο πάνω διευθετήσεις αποσκοπούν στον εκσυγχρονισμό των συνθηκών εργασίας των εκπαιδευτικών αφού προγράμματα που μέχρι σήμερα προσφέρονταν στο «περιθώριο» του επίσημου ωρολογίου προγράμματος, με αποτέλεσμα να επιφορτίζουν τις/ τους εκπαιδευτικούς με επιπρόσθετα καθήκοντα χωρίς ανάλογη μείωση του διδακτικού τους χρόνου (εκτός από τη μείωση του χρόνου του συντονιστή), εντάσσονται στο επίσημο πρόγραμμα του σχολείου ώστε να λειτουργούν ως κομμάτι της δουλειάς της/ του κάθε εκπαιδευτικού που έχει την ευθύνη ενός τμήματος ενώ παράλληλα δίνεται και η ανάλογη μείωση στο διδακτικό της/ του χρόνο. 21

24 ΕΙΣΗΓΗΣΗ Β'

25 Υ.Π.Π ΠΡΟΤΑΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού λαμβάνοντας υπόψη τις γενικές διαπιστώσεις και παραδοχές για την υφιστάμενη δομή της Δημοτικής Εκπαίδευσης, τους τρεις πυλώνες των νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων όπως αυτοί έχουν περιγραφεί από την Επιτροπή Διαμόρφωσης των νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων (βλ. «Αναλυτικό Πρόγραμμα για τα Δημόσια Σχολεία της Κυπριακής Δημοκρατίας, Πρόταση Επιτροπής προς το Συμβούλιο Δημοτικής και Μέσης Εκπαίδευσης», Δεκέμβριος 2008), τις διαπιστώσεις και εισηγήσεις των οργανωμένων φορέων οι οποίοι κατά καιρούς εξέφρασαν τις απόψεις τους στα πλαίσια του δημόσιου διαλόγου που αναπτύχθηκε τα τελευταία 3 χρόνια αναφορικά με την Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση και έχοντας ως βασικό και αδιαπραγμάτευτο στόχο τη διευκόλυνση της εφαρμογής των νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων εισηγείται τα πιο κάτω ως προς τη διαμόρφωση των νέων Ωρολογίων Προγραμμάτων της Δημοτικής Εκπαίδευσης: 1. Μείωση των περιόδων απασχόλησης των παιδιών μέσα στην τάξη από 35 σε 34 χωρίς να μειώνεται ο χρόνος παραμονής των παιδιών στο σχολείο. 2. Μείωση των διδακτικών περιόδων (δηλαδή των περιόδων στις οποίες παραδίδεται «νέα ύλη») για τις τάξεις Α' και Β' κατά 4 και για τις υπόλοιπες τάξεις (Γ' έως Στ') κατά Αφιέρωση 4 διδακτικών περιόδων την εβδομάδα για τις τάξεις Α' και Β' και 3 για τις τάξεις Γ' έως Στ' στην εμπέδωση των μαθημάτων έτσι ώστε τα παιδιά, τόσο αυτά που αντιμετωπίζουν αδυναμίες όσο και αυτά που μπορούν να προχωρήσουν ένα βήμα παραπάνω, πέρα από τη διεκπεραίωση μέρους της κατ' οίκον εργασίας τους, να τυγχάνουν ενίσχυσης από το δάσκαλο της τάξης (βλ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α). 4. Αύξηση του χρόνου του δεύτερου διαλείμματος κατά πέντε λεπτά και μείωση της έβδομης και τελευταίας διδακτικής περιόδου, κάθε μέρας, κατά πέντε λεπτά. 5. Αναδιοργάνωση του προγράμματος της Παρασκευής (ή οποιασδήποτε άλλης μέρας θεωρεί καταλληλότερη το σχολείο) με τρόπο ώστε το τελευταίο διάλειμμα να αυξηθεί κατά 15 λεπτά και η τελευταία περίοδος, που δεν θα θεωρείται περίοδος διδασκαλίας, μειωθεί κατά 15 λεπτά με στόχο ο χρόνος αυτός να αφιερώνεται σε δραστηριότητες που η διεύθυνση του σχολείου θα κρίνει ότι πρέπει να γίνονται (π.χ. συναντήσεις του υπεύθυνου τμήματος με την τάξη του ή τους γονείς, σχολικό ταμιευτήριο, κοινή συγκέντρωση, ενδοσχολικοί εορτασμοί, κοινές πρόβες χορωδίας). 6. Μείωση του χρόνου διδασκαλίας των Ελληνικών στις τάξεις Α' και Β' από 14 σε 10 διδακτικές περιόδους την εβδομάδα, στην τάξη Γ' από 14 σε 8, στην τάξη Δ' από 13 σε 8 και στις τάξεις Ε' και Στ' από 10 σε 7 και συμπερίληψη στη διδασκαλία του μαθήματος θεμάτων από τη Λογοτεχνία και τη Θεατρική Αγωγή αφού, με βάση τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα, οι δεξιότητες που σχετίζονται με την ενίσχυση της μητρικής γλώσσας καλλιεργούνται στα πλαίσια όλων των γνωστικών αντικειμένων (για παράδειγμα, ακόμα και στο μάθημα Σχεδιασμός & Τεχνολογία που θεωρείται ΚΚ/ΚΚ-ΕΚΠΑΙΔΒΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ.ΝΕΑ ΩΡΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑΣΗΜΟΤΊΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1

26 τεχνικό και πρακτικό μάθημα, υπάρχει ο στόχος «Οι μαθητές να περιγράφουν..., να επεξηγούν...» κτλ.). 7. Εισαγωγή από την Α' Δημοτικού ενός νέου γνωστικού αντικειμένου με τίτλο «Γνωρίζω τον Κόσμο Μου» το οποίο περιλαμβάνει τη Γεωγραφία, το Σχολικό Κήπο και την Πατριδογνωσία (στα πλαίσια του μαθήματος αυτού θα ακολουθείται το νέο Αναλυτικό Πρόγραμμα της Γεωγραφίας το οποίο περιλαμβάνει όλα τα πιο πάνω θέματα). 8. Εισαγωγή στις τάξεις Α' έως Δ' ενός νέου γνωστικού αντικείμενο με τίτλο «Φυσικές Επιστήμες και Τεχνολογία», το οποίο περιλαμβάνει την Επιστήμη και το Σχεδιασμό & Τεχνολογία. 9. Εισαγωγή του μαθήματος των Αγγλικών από την Α' τάξη έτσι ώστε πέρα από την εναρμόνιση του εκπαιδευτικού συστήματος της χώρας μας με τις πολιτικές που προάγει η Ευρωπαϊκή Ένωση για εκμάθηση ξένων γλωσσών από πολύ νεαρή ηλικία να προσφέρεται στα παιδιά η ευκαιρία να αποκτήσουν τις αναγκαίες επικοινωνιακές δεξιότητες που θα τους επιτρέψουν να επικοινωνούν αποτελεσματικά και σε άλλη γλώσσα πλην της μητρικής διευρύνοντας έτσι τις πολιτιστικές εμπειρίες τους και αναπτύσσοντας θετικές στάσεις και συμπεριφορές απέναντι στο φαινόμενο της ετερότητας. 10. Εισαγωγή της ενότητας Αγωγή Ζωής στις τάξεις Α' έως Δ' με στόχο να δίνεται η ευκαιρία στις/ στους εκπαιδευτικούς και τα παιδιά, με βάση τις ανάγκες TOU σχολείου τους, να εμπλέκονται σε διάφορες διαθεματικές δραστηριότητες και εργασίες (projects) που θα σχετίζονται με θέματα όπως η Αγωγή του Καταναλωτή, η Κυκλοφοριακή Αγωγή, η Διαπολιτισμική Αγωγή, η Περιβαλλοντική Αγωγή, κλπ τα οποία μπορούν να αντλήσουν από τα νέα Α.Π. της Αγωγής Υγείας και της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης - Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη (Π.Ε. - Ε.Α.Α.) εμπλουτίζοντας και τα θέματα με τα οποία θα καταπιάνονται στα πλαίσια άλλων γνωστικών αντικειμένων (βλ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β). 11. Εισαγωγή των δύο κύριων θεμάτων της Αγωγής Ζωής (Αγωγή Υγείας και Π.Ε. - Ε.Α.Α.) στις τάξεις Ε' και Στ' ως ξεχωριστών γνωστικών αντικειμένων έτσι ώστε πέρα από τη διαθεματική προσέγγιση οι εκπαιδευτικοί και τα παιδιά να μπορούν να ασχοληθούν και με πιο εξειδικευμένα θέματα που αναφέρονται στα Προγράμματα Σπουδών των δύο αντικειμένων Η κατανομή των διδακτικών περιόδων στους διαφόρους τύπους Δημοτικών Σχολείων, όπως διαμορφώνεται με βάση τις πιο πάνω εισηγήσεις, επισυνάπτεται στα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ Γ μέχρι Στ. Στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ζ επισυνάπτεται πίνακας ενδεικτικού Ωρολογίου Προγράμματος. Πέρα από τις πιο πάνω ρυθμίσεις το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού αναγνωρίζοντας τη σημαντικότητα και τη σπουδαιότητα των αλλαγών που θα προκύψουν στα πλαίσια της εφαρμογής των νέων Α.Π. και της αναδιαμόρφωσης των Ωρολογίων Προγραμμάτων της Δημοτικής Εκπαίδευσης, οι οποίες συνεπάγονται νέα καθήκοντα για τις/ τους εκπαιδευτικούς, εισηγείται τη μείωση των περιόδων διδασκαλίας των δασκάλων, που θα έχουν τις περισσότερες περιόδους σε μια τάξη (υπεύθυνος τάξης) κατά δύο (2). ΚΚ/ΚΚ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ MET ΑΡΡ ΥΘΜΕΚ.ΝΕΑ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑΛΚΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 2

27 Για να μειωθεί ο διδακτικός χρόνος του εκπαιδευτικού που θα αναλάβει την ευθύνη κάποιου τμήματος στο σχολείο του κατά δύο (2) διδακτικές περιόδους το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού προτείνει όπως κατά την πρώτη σχολική χρονιά σταδιακής εφαρμογής του μέτρου οι πρόσθετες περίοδοι που απαιτούνται καλυφθούν μέσω της μείωσης των διδακτικών περιόδων των παιδιών από 35 σε 34 χωρίς να μειώνεται όμως ο χρόνος παραμονής των παιδιών στο σχολείο ενώ κατά τη δεύτερη σχολική χρονιά πλήρους εφαρμογής του μέτρου οι πρόσθετες περίοδοι που απαιτούνται καλυφθούν μέσω της ανάλογης μείωσης των περιόδων που δίνονται στα εκπαιδευτικά προγράμματα «Ενισχυτικής Διδασκαλίας» και «ΟΙΚΑΔΕ» και μέσω του πλήρους τερματισμού παραχώρησης επιπρόσθετων διδακτικών περιόδων για τα προγράμματα «Οικολογικά Σχολεία» και «Ευρωπαϊκό Δίκτυο Σχολείων Προαγωγής Υγείας» τα οποία, με βάση τα νέα Ω.Π., εντάσσονται στο επίσημο πρόγραμμα του σχολείου, είτε μέσω των περιόδων που παραχωρούνται για Εμπέδωση, είτε μέσω της εισαγωγής των γνωστικών αντικειμένων της Αγωγής Ζωής, της Αγωγής Υγείας και της Π.Ε. - Ε.ΑΑ. Το μέτρο αυτό κρίνεται, από την πλευρά του Υπουργείου, απαραίτητο για την επιτυχία του νέου σχολείου γεγονός που αποδεικνύει ότι ο εκσυγχρονισμός των Αναλυτικών και των Ωρολογίων Προγραμμάτων οδηγεί σταδιακά στον εκσυγχρονισμό όλων των δομών του εκπαιδευτικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένων και των συνθηκών εργασίας των εκπαιδευτικών. Το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του πιο πάνω μέτρου αναλύεται στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Η. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 25 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010 ΚΚ/ΚΚ.ΕΚΠΑΙΛΕΥΤΊΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΟΜΕΗ.ΝΕΑ ΟΡΟΛΟΓΊΑ ΠΡΟΓΡ ΑΜΜ AT Α.ΔΗΜ ΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 3

28 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑA ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ «ΕΜΠΕΔΩΣΗ» Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αδιαπραγμάτευτος στόχος των νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων είναι η δημιουργία ενός ανθρώπινου και δημοκρατικού σχολείου στο οποίο όλα τα παιδιά, ανεξαρτήτως οποιωνδήποτε διαφορών (γλώσσας, θρησκείας, ικανοτήτων, κλπ.), θα μπορούν όχι μόνο να συμμετέχουν αλλά, κυρίως, να επιτυγχάνουν όλους τους στόχους που τίθενται. Να είναι σε τέτοια θέση δηλαδή ώστε, με το τέλος της φοίτησης τους, να έχουν αποκτήσει όλες τις απαραίτητες γνώσεις και να έχουν αναπτύξει όλες τις κομβικές δεξιότητες που χαρακτηρίζουν το μορφωμένο άνθρωπο του 21 ο υ αιώνα. Για την υλοποίηση του πιο πάνω οράματος κρίνεται αναγκαία η εισαγωγή, στο νέο Ωρολόγιο Πρόγραμμα των Δημοτικών Σχολείων, της ζώνης «Εμπέδωση» (5 διδακτικές περίοδοι για τις τάξεις Α' - Β' και 4 διδακτικές περίοδοι για τις τάξεις Γ' - Στ'). Η «Εμπέδωση», ως θέμα του Ωρολογίου Προγράμματος, πρέπει πρωτίστως να αντιμετωπιστεί ως μια διαδικασία ενδυνάμωσης και ενίσχυσης των μαθητών και μαθητριών έτσι ώστε, με το τέλος της σχολικής τους πορείας στο Δημοτικό, να είναι σε θέση να μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις προκλήσεις στο Γυμνάσιο συνεχίζοντας απρόσκοπτα τη φοίτηση τους στις ανώτερες βαθμίδες της εκπαίδευσης. Β. ΣΚΟΠΟΣ Η «Εμπέδωση» εντάσσεται στο νέο Ωρολόγιο Πρόγραμμα με στόχο να αποτελέσει, για τα παιδιά και τις/ τους εκπαιδευτικούς, ακόμα μια «ασφαλιστική δικλείδα» επίτευξης των στόχων των νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων για όλα τα παιδιά. Δεν στοχεύει στη διεκπεραίωση της κατ' οίκον εργασίας στο σχολείο αλλά στην ενίσχυση των παιδιών που είτε αντιμετωπίζουν αδυναμίες είτε μπορούν να προχωρήσουν ένα βήμα παραπάνω. Πιο συγκεκριμένα η «Εμπέδωση» επικεντρώνεται; 1. Στη μετατόπιση εκείνου του μέρους της κατ' οίκον εργασίας από το σπίτι στο σχολείο με τρόπο ώστε η κατ' οίκον εργασία να μην μετατρέπεται σε κατ' οίκον συνδιδασκαλία της/ του εκπαιδευτικού και των γονιών αλλά ως μια ευχάριστη δραστηριότητα κατά την οποία οι γονείς θα έχουν την ευκαιρία να επικοινωνήσουν με τα παιδιά τους και να παρακολουθήσουν την πρόοδο τους στο σχολείο. 2. Στην περαιτέρω εξατομίκευση της διδασκαλίας του μαθήματος της ημέρας αναλόγως των ικανοτήτων και των αναγκών του κάθε παιδιού ξεχωριστά. 3. Στην ενίσχυση της στήριξης που προσφέρεται στα παιδιά που αντιμετωπίζουν δυσκολίες ως προς την υλοποίηση των στόχων του αναλυτικού και κατάκτησης των παρεχόμενων γνώσεων και δεξιοτήτων. 4. Στην παροχή περισσότερων ευκαιριών στα παιδιά που επιτυγχάνουν πιο εύκολα από τα υπόλοιπα παιδιά τα επιδιωκόμενα κάθε μαθήματος, ώστε να προχωρήσουν ένα βήμα παραπάνω. 3

29 5. Στην παροχή περισσότερων ευκαιριών προς την/ τον εκπαιδευτικό για περισσότερη καθοδήγηση των παιδιών σε διάφορα γνωστικά αντικείμενα. Γ. ΟΡΓΑΝΩΣΗ Πα σκοπούς καταρτισμού ενός λειτουργικού Ωρολογίου Προγράμματος οι διδακτικές περίοδοι της «Εμπέδωσης» θα μπορούν να τοποθετηθούν οποιαδήποτε ώρα αναλόγως των αναγκών του κάθε σχολείου και της κάθε τάξης. Μια καλή πρακτική, για αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των περιόδων «Εμπέδωσης», θα μπορούσε να ήταν η τοποθέτηση των περιόδων της «Εμπέδωσης», για τα «αδελφά» τμήματα, τις ίδιες μέρες και ώρες έτσι ώστε να υπάρχει συνεργασία και αλληλοϋποστήριξη μεταξύ των εκπαιδευτικών. Σε πρώτη φάση και μέχρι τα σχολεία να αποκτήσουν την απαιτούμενη εμπειρία αποτελεσματικής οργάνωσης της «Εμπέδωσης», στα πλαίσια της δημιουργίας της τράπεζας εκπαιδευτικού υλικού για το κάθε γνωστικό αντικείμενο, θα ετοιμαστεί επιπρόσθετο βοηθητικό υλικό προς τις/ τους εκπαιδευτικούς το οποίο θα μπορεί να αξιοποιηθεί στα πλαίσια της «Εμπέδωσης» για ενίσχυση είτε των παιδιών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες (αλλόγλωσσα παιδιά, παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες κλπ.) είτε των παιδιών που πετυχαίνουν πιο εύκολα τους στόχους του αναλυτικού και μπορούν να εμβαθύνουν περισσότερο. Δ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Η επιτυχής εφαρμογή της «Εμπέδωσης» στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις πρωτοβουλίες που θα αναλάβει η σχολική μονάδα και οι εκπαιδευτικοί στα πλαίσια της αυτονομίας που τους παρέχεται για οργάνωση του σχολικού προγράμματος αναλόγως των τοπικών συνθηκών. Οι δραστηριότητες που θα αναπτύσσονται στα πλαίσια της «Εμπέδωσης» θα επιλέγονται από τις/ τους εκπαιδευτικούς και τα παιδιά με βάση τις δικές τους ιδιαιτερότητες και τις δικές τους ανάγκες. Η οργάνωση του προγράμματος με τέτοιο τρόπο ώστε να παρέχει ευκαιρίες ουσιαστικής αλληλεπίδρασης μεταξύ των παιδιών και των εκπαιδευτικών θα συμβάλει τα μέγιστα στην αποτελεσματικότητα του. 4

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΚΑΙ ΩΡΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΚΑΙ ΩΡΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΚΑΙ ΩΡΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να αποκτήσει όλα εκείνα τα αγαθά που χαρακτηρίζουν το «μορφωμένο»

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου

Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου Ο ετήσιος προγραμματισμός πρέπει να ανταποκρίνεται στους Δείκτες Επιτυχίας της κάθε τάξης ξεχωριστά.

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Πρόγραμμα Ενημέρωσης εκπαιδευτικών για INDUCTION 4-5 Φεβρουαρίου 2012 Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Πεδουλά ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΒΑΣΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική) Βασικές διαδικασίες 1 ου έτους εφαρμογής Γενική Εκτίμηση (άπαξ) Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ. 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε.

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ. 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. Συνοδευτικό Θέματος 2: ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Βασικές θέσεις για αναλυτικά προγράμματα και σχολικά βιβλία με βάση τα πορίσματα και

Διαβάστε περισσότερα

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα:

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ.Ε. ΕΔΡΑ: Α Δ/ΝΣΗ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Ταχ. Δ/νση :

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

ΩΡΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΩΡΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΩΡΑΡΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Τα ωρολόγια προγράμματα και το ωράριο εργασίας των Διευθυντών και των εκπαιδευτικών των σχολικών μονάδων διαμορφώνονται ως ακολούθως : 1. Διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό χολείο Φοιροκοιτίας χολική Φρονιά 2009-2010 2006-2010

Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό χολείο Φοιροκοιτίας χολική Φρονιά 2009-2010 2006-2010 Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό χολείο Φοιροκοιτίας χολική Φρονιά 2009-2010 2006-2010 ΜAΘΗΣΙΚΟ ΠΛΗΘΤΜΟ Κατά τη φετινή χρονιά στο σχολείο φοιτούν 62 παιδιά, 29 αγόρια και 33 κορίτσια. 35 30 25 20 15 10 5 0 ΠΛΗΘΤΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα

Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκπαίδευση από Απόσταση

Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκπαίδευση από Απόσταση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Π Α Ι Α Γ Ω Γ Ι Κ Ο Τ Μ Η Μ Α Η Μ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Κ Π Α Ι Ε Υ Σ Η Σ Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ Τ Η Ν Ε Κ Π Α Ι Ε Υ Σ Η Ι ΑΣΚΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Προηγµένες

Διαβάστε περισσότερα

Πώς θα υλοποιήσω ένα πρόγραµµα Αγωγής Υγείας για τη διατροφή. Νικόλαος Ευσταθίου (Μ.ed.) Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Α /νση Π.Ε.

Πώς θα υλοποιήσω ένα πρόγραµµα Αγωγής Υγείας για τη διατροφή. Νικόλαος Ευσταθίου (Μ.ed.) Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Α /νση Π.Ε. Πώς θα υλοποιήσω ένα πρόγραµµα Αγωγής Υγείας για τη διατροφή Νικόλαος Ευσταθίου (Μ.ed.) Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Α /νση Π.Ε. Αθηνών Βήµατα για ένα σχέδιο εργασίας Α φάση: Επιλογή και διερεύνηση του θέµατος

Διαβάστε περισσότερα

Προαιρετικά Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία (ΠΟΣ) και Ειδικά Σχολεία (ΠΟΕΣ)

Προαιρετικά Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία (ΠΟΣ) και Ειδικά Σχολεία (ΠΟΕΣ) ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Προαιρετικά Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία (ΠΟΣ) και Ειδικά Σχολεία (ΠΟΕΣ) Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Επιχειρηµατολογίας µε τη Χρήση του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Ανάπτυξη Επιχειρηµατολογίας µε τη Χρήση του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗΣ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Ανάπτυξη Επιχειρηµατολογίας µε τη Χρήση του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γιαννάκης Βασιλειάδης Εκπαιδευτικός Υποψήφιος ιδάκτορας Ανάπτυξη Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ωρολόγιο Πρόγραμμα Πιλοτικών Δημοτικών Σχολείων

ΘΕΜΑ: Ωρολόγιο Πρόγραμμα Πιλοτικών Δημοτικών Σχολείων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠPΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ποιότητα στο «Σχολείο του Μέλλοντος»

Η Ποιότητα στο «Σχολείο του Μέλλοντος» Η Ποιότητα στο «Σχολείο του Μέλλοντος» Αγγελόπουλος Θωμάς, Υπεύθυνος Γραφείου Ποιότητας Οικονόμου Βασίλης, Υπεύθυνος Συστημάτων Πληροφορικής και μέλος του Γρ. Ποιότητας Ποιοι είμαστε Έτος ίδρυσης: 1917

Διαβάστε περισσότερα

2007 δράσης 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

2007 δράσης 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Εφαρµογή Μεθοδολογίας Υλοποίησης Η µεθοδολογία που χρησιµοποιήθηκε είναι η µεθοδολογία του ερευνητικού προγράµµατος Ο ΥΣΣΕΑΣ. Με βάση αυτό σχεδιάστηκαν τέσσερις τηλεδιασκέψεις. Τα στάδια υλοποίησης των

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Το Σχολείο του 21 ου Αιώνα Ε ενδύοντας στη Γνώση. Πρόταση για το νέο. Γυμνάσιο

Το Σχολείο του 21 ου Αιώνα Ε ενδύοντας στη Γνώση. Πρόταση για το νέο. Γυμνάσιο Το Σχολείο του 21 ου Αιώνα Ε ενδύοντας στη Γνώση Πρόταση για το νέο Γυμνάσιο Συντάκτες: Παναγιώτης Ε. Καταγής Θανάσης Ι. Νικολόπουλος Νίκος Ι. Παρίκος Γυμνάσιο Κατευθύνσεις 1. Γενική 2. Τεχνολογική 3.

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ:

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ: Γλωσσάρι Αυτό το γλωσσάρι, παρέχει ορισμούς / εξηγήσεις για όλες τις λέξεις ή φράσεις που χρησιμοποιούνται στην έρευνα, οι οποίες επιλέχθηκαν από τους εταίρους από όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε., που ενδεχομένως

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων οργάνωση και λειτουργία Μαρία Φουσέκα, φιλόλογος 1 Τα Ευρωπαϊκά Σχολεία είναι επίσημα εκπαιδευτικά ιδρύματα που συστάθηκαν, αρχικά, για τα παιδιά των υπαλλήλων της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΣΥΓΧΡΟΝΟ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ m133 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΣΥΓΧΡΟΝΟ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ m133 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΟ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ m133 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική χρονιά 2006-2007. Στόχος υπό έμφαση : «Ασφάλεια, υγεία και διατροφή στην εκπαίδευση»

Σχολική χρονιά 2006-2007. Στόχος υπό έμφαση : «Ασφάλεια, υγεία και διατροφή στην εκπαίδευση» Σχολική χρονιά 2006-2007 Στόχος υπό έμφαση : «Ασφάλεια, υγεία και διατροφή στην εκπαίδευση» Η υγεία, η ασφάλεια και η διατροφή είναι έννοιες αλληλοσχετιζόμενες. Η σχέση της διατροφής με την υγεία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται 1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο πρόγραμμα - Προαπαιτούμενα 5. Η Βεβαιωση

Διαβάστε περισσότερα

: Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτομικής Κουλτούρας Διαγωνισμός : Μαθητές στην Έρευνα ΜΕΡΑ 2014-2015

: Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτομικής Κουλτούρας Διαγωνισμός : Μαθητές στην Έρευνα ΜΕΡΑ 2014-2015 Γ Ε Ν Ι Κ Α Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Α Πρόγραμμα : Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτομικής Κουλτούρας Διαγωνισμός : Μαθητές στην Έρευνα ΜΕΡΑ 2014-2015 Κωδικός Πρόσκλησης : ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ/ΜΕΡΑ/0914 Χ Ρ Ο Ν Ο Δ Ι Α Γ Ρ

Διαβάστε περισσότερα

Προαιρετικό Ολοήμερο Δημόσιο Νηπιαγωγείο (ΠΟΝ)

Προαιρετικό Ολοήμερο Δημόσιο Νηπιαγωγείο (ΠΟΝ) ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Προαιρετικό Ολοήμερο Δημόσιο Νηπιαγωγείο (ΠΟΝ) Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει

Διαβάστε περισσότερα

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση I Διευθυντική Περίληψη Τo Προτεινόμενο Σύστημα Αξιολόγησης (ΠΣΑ) στηρίζεται σε ένα σύνολο αρχών οι οποίες διαμορφώνουν το θεωρητικό πλαίσιο της ανάπτυξης και της λειτουργίας του. Οι βασικές του αρχές έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 2. Διάρθρωση Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Γενικού Λυκείου

Άρθρο 2. Διάρθρωση Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Γενικού Λυκείου Άρθρο 2 Διάρθρωση Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Γενικού Λυκείου 1. Η Α Τάξη Ημερήσιου Γενικού Λυκείου αποτελεί τάξη αποκλειστικά γενικής παιδείας, στην οποία εφαρμόζεται πρόγραμμα μαθημάτων τριάντα πέντε

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Νέο Ωρολόγιο Πρόγραμμα. 6 Μαΐου 2015

Νέο Ωρολόγιο Πρόγραμμα. 6 Μαΐου 2015 Νέο Ωρολόγιο Πρόγραμμα 6 Μαΐου 2015 Εκσυγχρονισμός της δομής του σχολικού προγράμματος (Ωρολόγια Προγράμματα) Το Πρόβλημα (εντοπίζεται κυρίως στο Ενιαίο Λύκειο): Πληθώρα επιλογών που προκαλούν σύγχυση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου 1. Σύνοψη Σύμφωνα με το στρατηγικό σχεδιασμό της Πρυτανείας για τα έτη 2010-2020, το Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει θέσει αριθμό προτεραιοτήτων ως τη βάση

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου-Ορισμός Οι μελέτες πεδίου αναφέρονται σε προσχεδιασμένες δραστηριότητες των μαθητών/τριών που πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Κέντρο και άξονας αυτών των μεθόδων διδασκαλίας είναι ο δάσκαλος. Αυτός είναι η αυθεντία μέσα στην τάξη που καθοδηγεί και προσφέρει. Γι αυτό οι μέθοδοι αυτές

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) EΣΠΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Η Εφαρµογή της Αξιολόγησης στη Συνεκπαίδευση 1

Η Εφαρµογή της Αξιολόγησης στη Συνεκπαίδευση 1 Η Εφαρµογή της Αξιολόγησης στη Συνεκπαίδευση Το τελικό στάδιο της πρώτης φάσης του Προγράµµατος του Φορέα για την Αξιολόγηση στο Πλαίσιο της Συνεκπαίδευσης περιλάµβανε µια συζήτηση και κατόπιν επεξήγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ 2008 Ερευνητικό Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε Δημοτικά Σχολεία της Ελλάδος 70 Ο Δημοτικό Σχολείο Αθήνας Δημοτικό Σχολείο Μαγούλας ( Νομού

Διαβάστε περισσότερα

Ο Κόσµος µας σαν Σήµερα!

Ο Κόσµος µας σαν Σήµερα! Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Ο Κόσµος µας σαν Σήµερα! Τάξη: Ε Δημοτικού Διδακτικό έτος: 2012-2013 Εισαγωγή Κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας προκύπτουν ερωτήματα και προβληματισμοί των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Διευθυντών Σχολικών Μονάδων 49 ης Περιφέρειας για την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής Βίας

Σεμινάριο Διευθυντών Σχολικών Μονάδων 49 ης Περιφέρειας για την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής Βίας Σεμινάριο Διευθυντών Σχολικών Μονάδων 49 ης Περιφέρειας για την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής Βίας Σχολικός Σύμβουλος: Ανδρέας Ν. Ζεργιώτης Αχαρνές, Ιανουάριος 2013 Έρευνα Ε.Κ.Κ.Ε. : Νεανική Βία μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

Οι Απόψεις των Εκπαιδευτικών για την Εφαρμογή της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δημοτική Εκπαίδευση

Οι Απόψεις των Εκπαιδευτικών για την Εφαρμογή της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δημοτική Εκπαίδευση Οι Απόψεις των Εκπαιδευτικών για την Εφαρμογή της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δημοτική Εκπαίδευση Ιλιάδα Ηλία, Σοφία Βλάμη & Κωνσταντίνος Λουκαΐδης Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Εκπαίδευσης Ενηλίκων. Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων 28-03-2015 Λευκωσία

Πρακτικές Εκπαίδευσης Ενηλίκων. Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων 28-03-2015 Λευκωσία Πρακτικές Εκπαίδευσης Ενηλίκων Σύνδεση με τα προηγούμενα: 1. Χαρακτηριστικά ενήλικων εκπαιδευομένων 2. Δεξιότητες επικοινωνίας ενηλίκων εκπαιδευομένων 3. Μεθοδολογία διδασκαλίας για ενήλικες εκπαιδευομένους

Διαβάστε περισσότερα

Η κουλτούρα, το κλίμα, η επικοινωνία και η επίλυση συγκρούσεων στο. ολοήμερο σχολείο;

Η κουλτούρα, το κλίμα, η επικοινωνία και η επίλυση συγκρούσεων στο. ολοήμερο σχολείο; ομή παρουσίασης Η κουλτούρα, το κλίμα, η και η επίλυση στο ενιαίο ολοήμερο σχολείο 1. Πώς είναι η κατάσταση σήμερα στα ενιαία ολοήμερα σχολεία (Ε.Ο.Σ.) σε σχέση με: την κουλτούρα, το κλίμα, την και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η έννοια της ανακύκλωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ Γενικές πληροφορίες Οι «Δημιουργικές Συνεργασίες με Καλλιτέχνες» στοχεύουν στην επαφή και εξοικείωση των παιδιών με τους καλλιτέχνες της Κύπρου. Παράλληλα στοχεύουν

Διαβάστε περισσότερα

Leonardo da Vinci Mobility

Leonardo da Vinci Mobility Leonardo da Vinci Mobility Παραγωγή και Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων LLP-LdV-IVT-08-CY-167818 21/02/2009 έως 07/03/2009 Πρόγραμμα κινητικότητας μεταξύ: Τεχνικής και Γεωργικής Σχολής Αυγόρου Επαγγελματικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Σε όλα τα φιλοξενούμενα παιδιά και έφηβους παρέχονται υπηρεσίες: o Στέγασης, σίτισης και ολοκληρωμένης καθημερινής φροντίδας o Φροντίδας της Υγείας o Κοινωνικής συμβουλευτικής, ψυχολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

3 Εισδοχή Οι Νηπιαγωγοί μας

3 Εισδοχή Οι Νηπιαγωγοί μας Πίνακας 2 Περιεχομένων Το Σχολείο μας 3 Εισδοχή Οι Νηπιαγωγοί μας 4 Σχολικό Έτος και Αργίες Ωράριο 6 Οι καθημερινές μας Οι Δραστηριότητες 7 εργασίες μας 9 Κατ οίκον Εργασία Οι Αξιολόγηση 10 Εγκαταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΗΓΕΣΙΑ : ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ m143 Ισίδωρος Παχουνδάκης Καθηγητής Κοινωνιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ"

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ ΆΡΙΣΤΑ 1 Μια πρωτοβουλία: Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ" Το όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, ενημερώνει όλους τους χρήστες του Οδικού δικτύου και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών σε θέματα Πληροφορικής Το Πρόγραμμα συγχρηματοδοτείται από την Κυπριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα