ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑ «Διαβαίνοντας στα καλντερίμα μιας καστροπολιτείας από το χθες στο σήμερα»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑ «Διαβαίνοντας στα καλντερίμα μιας καστροπολιτείας από το χθες στο σήμερα»"

Transcript

1 ÌÏËÁÏÉ 2014

2 2

3 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΣΗ Α /ΘΜΙΑΣ & Β /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΛ/ΣΟΥ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΟΛΑΩΝ 3 ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑ «Διαβαίνοντας στα καλντερίμα μιας καστροπολιτείας από το χθες στο σήμερα» Εγχειρίδιο Εκπαίδευσης για το περιβάλλον και την Αειφορία για μαθητές και εκπαιδευτικούς 2014 KENTΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΟΛΑΩΝ Τ.Κ , Μολάοι Λακωνίας Τηλ , Fax Ευρωπαϊκη Ένωση Ευρωπαϊκό Κοινωτικό Ταμείο ÕÐÏÕÑÃÅÉÏ ÐÁÉÄÅÉÁÓ ÊÁÉ ÈÑÇÓÊÅÕÌÁÔÙÍ Ε Ι Δ Ι Κ Η Υ Π Η Ρ Ε Σ Ι Α Δ Ι Α Χ Ε Ι Ρ Ι Σ Η Σ Με την συγχροματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης ÌÏËÁÏÉ 2014

4 4 ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑ «Διαβαίνοντας στα καλντερίμα μιας καστροπολιτείας από το χθες στο σήμερα» Εγχειρίδιο εκπαίδευσης για το περιβαλλον και την Αειφορία για μαθητές και εκπαιδευτικούς ISBN: , Μολάοι ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ: Συγγραφείς: Μυλωνά Μαρία, Παπαδάκης Νικόλαος Επιμέλεια έκδοσης - Επιστημονικοί υπεύθυνοι:μυλωνά Μαρία, Παπαδάκης Νικόλαος Διόρθωση κειμένων - Φιλολογική επιμέλεια: Μυλωνά Μαρία Φωτογραφίες: ΚΠΕ Μολάων, Μυλωνά Μαρία, Παπαδάκης Νικόλαος Εκτύπωση έκδοσης: Μηνακάκης Παναγιώτης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΚΠΕ ΜΟΛΑΩΝ ( ) Παπαδάκης Νικόλαος - Υπεύθυνος ΚΠΕ, Τεχν. Γεωπόνος Μυλωνά Μαρία - Αναπλ. Υπ. ΚΠΕ, Καθηγήτρια Γαλλικής Γλώσσας Λέντζα Ευαγγελία - Μέλος Π.Ο., Νηπιαγωγός Μαστορόπουλος Νεκτάριος - Μέλος Π.Ο. Καθηγητής Μαθηματικών Πούλου Φωτεινή - Μέλος Π.Ο. Καθ. Φυσικής Αγωγής Το παρόν εκδόθηκε στο πλαίσιο της Πράξης: «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία-Άξονας Προτεραιότητας 7» του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και Εθνικών Πόρων». Ευρωπαϊκη Ένωση Ευρωπαϊκό Κοινωτικό Ταμείο ÕÐÏÕÑÃÅÉÏ ÐÁÉÄÅÉÁÓ ÊÁÉ ÈÑÇÓÊÅÕÌÁÔÙÍ Ε Ι Δ Ι Κ Η Υ Π Η Ρ Ε Σ Ι Α Δ Ι Α Χ Ε Ι Ρ Ι Σ Η Σ Με την συγχροματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης

5 5 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΚΠΕ ΜΟΛΑΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Μ Ο Λ Α Ω Ν ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑ : «Διαβαίνοντας στα καλντερίµια µιας καστροπολιτείας από το χθες στο σήµερα» Το πρόγραμμα περιλαμβάνει 3 στάδια: ο Στάδιο 1 Υποδοχή μαθητών Ενημέρωση για το ρόλο του ΚΠΕ Σύντομη συζήτηση για το ρόλο της Καστροπολιτείας της Μονεμβάσιας με επισήμανση στις θετικές παρεμβάσεις του ανθρώπου στο φυσικό περιβάλλον και στη διατήρηση ενός αρχαιολογικού χώρου «ζωντανού» έως σήμερα. Παρουσίαση του χώρου σε μακέτα. Χωρισμός σε ομάδες και διανομή υλικού. ο Στάδιο 2 Αναχώρηση για το χώρο του Κάστρου. Περιήγηση στο χώρο της Κάτω Πόλης. Μελέτη της οργάνωσης της πόλης, των δομικών υλικών, της διαχείρισης του νερού (σύστημα ύδρευσης, αποχέτευσης, χαμάμ). Επίσκεψη στην Πάνω Πόλη. (Μελέτη δεξαμενών, χλωρίδας του βράχου). Δραστηριότητες εμπνεόμενες από το χώρο του Κάστρου ( ζωγραφική, φωτογράφιση, σύνθεση.). ο Στάδιο 3 Επιστροφή στο ΚΠΕ. Οι ομάδες επεξεργάζονται τα φύλλα εργασίας, συμπληρώνουν παζλς, ολοκληρώνουν τις δραστηριότητες που ξεκίνησαν στο χώρο του Κάστρου, συγκρίνουν τον αρχαιολογικό αυτό χώρο με άλλους που έχουν επισκεφθεί, διατυπώνουν τις σκέψεις τους. Συγκέντρωση όλων των ομάδων και παρουσίαση των συμπερασμάτων και των έργων τους. Αξιολόγηση.

6 6 Σκοπός & στόχοι του προγράµµατος Σκοπός του προγράμματος «Διαβαίνοντας στα καλντερίμια μιας καστροπολιτείας από το χθες στο σήμερα» είναι η διεπιστημονική και διαθεματική προσέγγιση του χώρου, η καλλιέργεια αξιών, στάσεων και συμπεριφορών των μαθητών απέναντι σ' ένα ανθρωπογενές περιβάλλον όπως αυτό του κάστρου της Μονεμβασιάς με έμφαση στη θετική παρέμβαση του ανθρώπου στη φύση. Στόχοι του προγράμματος: Γνωστικοί. Μελέτη της οργάνωσης μιας βυζαντινής πολιτείας. Κατανόηση της διάρθωσης των οικιών σε σχέση με τον περιορισμένο χώρο καθώς και των υλικών δομής. Μελέτη του συστήματος ύδρευσης αποχέτευσης στο χθες και το σήμερα και τρόποι εξοικονόμησης νερού στον άνυδρο βράχο της Μονεμβασιάς. Γνωριμία μ' ένα τούρκικο χαμάμ. Αισθητικοί. Δημιουργία στενής σχέσης με τη φύση με τη μεσολάβηση όλων των αισθήσεων παρατηρώντας τη γεωμορφολογία του βράχου, τη χλωρίδα του και την ανθρώπινη παρέμβαση άρρηκτα δεμένη με το φυσικό περιβάλλον. Κοινωνικοί. Σύνδεση της σχολικής ζωής με την καθημερινή ζωή. Αυτομορφωτικοί. Χρήση βιβλιοθηκών, νέων τεχνολογιών. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε μαθητές Α/θμιας και Β/θμιας εκπαίδευσης, σε μαθητές ειδικών σχολείων, σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας και σε ενήλικες.

7 Η Μονεμβασιά μέσα από την ποίηση του Γιάννη Ρίτσου «...Κυρά Μονοβασιά μου, πέτρινο καράβι μου χιλιάδες οι φλόκοι σου, και τα πανιά σου. κι όλο ασάλευτη μένεις να με αρμενίζεις μες την οικουμένη...» 7 «...Τόπος της γέννησής μου: Άκρα Μινώα...» από τη συλλογή «Μονοβασιά» Ετούτο το τοπίο είναι σκληρό σαν τη σιωπή, σφίγγει στον κόρφο του τα πυρωμένα του λιθάρια, σφίγγει στο φως τις ορφανές ελιές του και τ αμπέλια του, σφίγγει τα δόντια. Δεν υπάρχει νερό. Μονάχα φως. Ο δρόμος χάνεται στο φως κι ο ίσκιος της μάντρας είναι σίδερο...μαρμάρωσαν τα δέντρα, τα ποτάμια κι οι φωνές μες στον ασβέστη του ήλιου. Η ρίζα σκοντάφτει στο μάρμαρο. Τα σκονισμένα σκοίνα. Το μουλάρι κι ο βράχος. Λαχανιάζουν. Δεν υπάρχει νερό. Όλοι διψάνε. Χρόνια τώρα. Όλοι μασάνε μια μπουκιά ουρανό πάνω από την πίκρα τους......τα μάτια τους είναι κόκκινα απ την αγρύπνια, Μια βαθειά χαρακιά σφηνωμένη ανάμεσα στα φρύδια τους Σαν ένα κυπαρίσσι ανάμεσα σε δυο βουνά το λιόγερμα......πάνου στα καραούλια πετρωμένοι καπνίζουν τη σβουνιά και τη νύχτα βιγλίζοντας το μανιασμένο πέλαγο όπου βούλιαξε το σπασμένο κατάρτι του φεγγαριού... Από τη συλλογή «Ρωμιοσύνη» Κυκλάμινο, κυκλάμινο, στου βράχου τη σκισμάδα, πού βρήκες χρώματα κι ανθείς, πού μίσχο και σαλεύεις; Mέσα στο βράχο σύναζα το γαίμα στάλα στάλα, μαντήλι ρόδινο έπλεξα κ ήλιο μαζεύω τώρα. Δεκαοχτώ λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας

8 8 Ιστορική πορεία της Καστροπολιτείας 4ος μ.χ. αιώνας Ισχυροί σεισμοί που συνταράζουν τη Λακωνική γη είναι η πιθανότερη αιτία αποκοπής του βράχου από την απέναντι ακτή με αποτέλεσμα τη δημιουργία της νησίδας. 6ος μ.χ. αιώνας Πρώτη κατοίκηση στο πάνω πλάτωμα του φυσικά οχυρωμένου βράχου από κατοίκους της Σπάρτης, λόγω εισβολής Σλαβικών φύλων. Εκεί οργανώνονν την Πάνω Πόλη και λίγο αργότερα το δεύτερο οικισμό την Κάτω Πόλη. Τη χερσόνησο ονόμασαν Μονεμβασία επειδή η είσοδος σε αυτή γινόταν μόνο από μία έμβαση (είσοδο) «Μονεμβασίαν ταύτην ονομάσαντες δια το μία έχειν των εν αυτώ εισπορευομένων την είσοδον». 8ος μ.χ. αιώνας Πρώτη γραπτή μαρτυρία για την πόλη στο οδοιπορικό του Αγίου Wilibald, ο οποίος επισκέφθηκε τη Μονεμβασία στο ταξίδι τον προς τους Αγίους Τόπους. 9ος μ.χ. αιώνας Η Πόλη εξελίσσεται προοδευτικά σε μεγάλο λιμάνι της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Οι λόγοι που συνέβαλλαν σε αυτό είναι η φυσική οχυρότητα της θέσης - απόκρημνος βράχος μέσα στη θάλασσα- σε συνάρτηση με την τεχνητή οχύρωσή της και την επίκαιρη στρατηγική της θέση στη Μεσόγειο ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση. 10ος - 12ος μ.χ. αιώνας Οι Μονεμβασίτες ξακουστοί έμποροι ασχολούνται κυρίως με το διαμετακομιστικό θαλάσσιο εμπόριο. Ανάμεσα στα προϊόντα που διακινούσαν στα λιμάνια της Μεσογείου και του Εύξεινου Πόντου σημαντική θέση κατείχαν ο Μονεμβάσιος οίνος, το γνωστό αργότερα Malvasia, το λάδι, τα μεταξωτά υφαντά. Τον 11ο αιώνα είναι ένα από τα σημαντικότερα λιμάνια και εμπορικά κέντρα του Βυζαντίου. Οι ναυτικοί της ήταν οι ικανότεροι. Παράλληλα με τις εμπορικές δραστηριότητες αναπτύσσονται και οι βιοτεχνικοί κλάδοι, όπως η βυρσοδεψία, η υφαντουργία, η κεραμική και η λιθοξοϊκή. 13ος μ.χ. αιώνας Το 1248 η πρόοδός της ανακόπτεται για σύντομο χρονικό διάστημα, εξαιτίας της

9 Φράγκικης κατάληψης, ύστερα από τριετή πολιορκία του Φράγκου ηγεμόνα Γουλιέλμου Βιλλεαρδουίνου.Το 1262 την επιστρέφει ο ίδιος στους Βυζαντινούς με αντάλλαγμα την απελευθέρωσή του. Ακολουθεί περίοδος εξαιρετικής ανάπτυξης για τη Μονεμβασία. Η εκκλησία της έχει προαχθεί σε Μητρόπολη και οι Μητροπολίτες της τυγχάνουν σπουδαίων τίτλων και προνομίων από τον αυτοκράτορα Ανδρόνικο Β Παλαιολόγο με το χρυσόβουλο που εκδίδει το Με αυτό παραχωρεί επίσης στους Μονεμβασίτες εμπόρους προνόμια και φοροαπαλλαγές, σε όποιο λιμάνι και αν βρίσκονται. 9 14ος μ.χ. αιώνας Τα δύο χρυσόβουλα που εξέδωσαν το1301 και 1328 αντίστοιχα, οι αυτοκράτορες Ανδρόνικος Β και Γ επικυρώνουν τα εκκλησιαστικά οικονομικά και εμπορικά προνόμια της πόλης και δείχνουν με ανάγλυφο τρόπο την ακμή της. 15ος μ.χ. αιώνας Μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453 και την πτώση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας η Μονεμβασία παραμένει για λίγο ελεύθερη. Ωστόσο, η επίκαιρη θέση της στις θαλάσσιες διαδρομές της εποχής στάθηκε αιτία να τη διεκδικήσουν οι μεγάλες δυνάμεις της εποχής, η Βενετία και η Οθωμανική Αυτοκρατορία Α Ενετοκρατία H Mονεμβασία εξακολουθεί να είναι μεγάλο λιμάνι. Επισκευάζονται τα τείχη και κτίζονται καινούριες οικίες Α Οθωμανική περίοδος Η Μονεμβασία διατηρεί τα προνόμιά της και αποτελεί σημαντικό σταθμό. Η οικονομική ανάπτυξη επιφέρει με τη σειρά της πνευματική αναγέννηση Β Ενετοκρατία Ορίζεται πρωτεύουσα σε μία από τις τέσσερις επαρχίες του Δεσποτάτου του Μορέως. Κατά την περίοδο αυτή σημειώνεται έντονη οικοδομική δραστηριότητα και πραγματοποιούνται εκτεταμένες επεμβάσεις στα μνημεία της Πάνω και Κάτω Πόλης Β Οθωμανική περίοδος Σύντομη ευημερία της Μονεμβασίας, η οποία υπήρξε πρωτεύουσα του

10 10 βιλαετιού της Ανατολικής Λακωνίας. Το 1770 μετά την αποτυχημένη εξέγερση του Ορλώφ ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία προκαλούνται φοβερές καταστροφές στη Μονεμβασία και στην ευρύτερη περιοχή από τους Τουρκαλβανούς οι οποίοι εξοντώνουν το ελληνικό στοιχείο. Έκτοτε αρχίζει η παρακμή και η σταδιακή εγκατάλειψη της πόλης. Στις 23 Ιουλίου 1821 απελευθερώνεται, ύστερα από πολύμηνη πολιορκία και παραδίδονται τα κλειδιά του κάστρου στον πρίγκιπα Αλέξανδρο Κατακουζηνό. 20ος μ.χ. αιώνας Στις αρχές του αιώνα η πόλη ήταν σχεδόν ερειπωμέου νη. Τις τελευταίες δεκαετίες του 20 αιώνα παρατηρήθηκε μια νέα άνθηση. Σήμερα η Μονεμβασία αποτελεί πόλο έλξης εκατοντάδων επισκεπτών τόσο για το φυσικό της περιβάλλον όσο και για τον αρχαιολογικό της χώρο. Πολεοδοµικός σχεδιασµός Απ όσα γνωρίζουμε μέχρι σήμερα για τις πόλεις της Βυζαντινής εποχής τίποτα δε φανερώνει πως ήταν αποτέλεσμα κάποιου πολεοδομικού σχεδιασμού. Η ίδρυση και η εξέλιξη των πόλεων γινόταν κατά τρόπο δυναμικό όπου οι ανάγκες εξυπηρετούνταν κάθε φορά χωριστά. Η εικόνα αυτών των πόλεων είναι περίπλοκη και χωρίς ίχνος κανονικότητας, αφού είναι αποτέλεσμα μιας συνεχούς προσθετικής διαδικασίας, μιας αδιάκοπης και ευέλικτης προσαρμογής στις ανάγκες που προέκυπταν. Ο μόνος μηχανισμός επιβολής κάποιων αρχών δόμησης από την πλευρά του κράτους ήταν ο στρατιωτικός και είχε στόχο την άμυνα και την ασφάλεια των πόλεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οργάνωσης Βυζαντινής Καστροπολιτείας αποτελεί η Κάτω Πόλη της Μονεμβασιάς.Η Πόλη, προσαρμοσμένη στις ιδιομορφίες του βράχου, διασχίζεται από δύο κάθετους μεταξύ τους δρόμους, που καταλήγουν στις τέσσερις πύλες της. Ο πρώτος, αποτελώντας τον κεντρικό δρόμο της, τη «μέση» οδό των Βυζαντινών, ξεκινά από την κεντρική δυτική πύλη, διασχίζει τον οικισμό περίπου στη μέση και καταλήγει στην ανατολική πύλη. Ο δεύτερος συνδέει την άνοδο για την Πάνω Πόλη με την πύλη που ανοίγεται στο επιθαλάσσιο τείχος. Γύρω από αυτούς αναπτύσσεται το οδικό δίκτυο της πόλης, πολύπλοκο και δαιδαλώδες.

11 Οι δρόμοι είναι κατά κανόνα στενοί με οδόστρωμα από πέτρα (καλντερίμια).το πλάτος τους μεταβάλλεται ανάλογα με το χώρο. Συχνά, η απότομη κλίση του εδάφους απαιτεί τη δημιουργία σκαλοπατιών, τα οποία φρόντιζαν να μην είναι απότομα, ώστε να διευκολύνεται η κυκλοφορία των υποζυγίων. Στις γωνίες των δρόμων συναντάμε αποτμήσεις, γνωστές ως «φαλτσογωνίες», με σκοπό την εξοικονόμηση χώρου και την εύκολη μετακίνηση των ζώων. Ακόμη τμήματα δρόμων σκεπάζονται από καμάρες που λέγονται «δρομικές» ή «διαβατικά». Πάνω από αυτές συχνά, λόγω έλλειψης του χώρου, αναπτύσσονται όροφοι σπιτιών. Η αγορά του οικισμού είναι συγκεντρωμένη στον κεντρικό δρόμο της πόλης. Δεξιά και αριστερά του αναπτύσσονται εργαστήρια κατασκευής διαφόρων ειδών και καταστήματα πώλησης γεωργικών και βιοτεχνικών προϊόντων άσχετα αν η δραστηριότητά τους προκαλούσε θόρυβο ή μόλυνε το περιβάλλον. Δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις εργαστηρίων στο ισόγειο σε συνδυασμό με τα διαμερίσματα του ιδιοκτήτη στον όροφο. Η κεντρική πλατεία του οικισμού, η Πλατεία του Ελκομένου, ήταν το κέντρο της δημόσιας ζωής, και βρίσκεται στο μέσο περίπου του εμπορικού δρόμου. 11 Πάνω Πόλη Η θέση της την καθιστά το ασφαλέστερο και καλύτερα οχυρωμένο τμήμα της Καστροπολιτείας. Η πρώτη κατοίκηση του βράχου έγινε στην Πάνω Πόλη η οποία αποτέλεσε το διοικητικό και στρατιωτικό κέντρο όλου του κάστρου έως την απελευθέρωση. Σήμερα σώζεται μόνο ο ναός της Αγίας Σοφίας σε καλή κατάσταση και οι μεγάλες δεξαμενές. Η θέση της την καθιστά το ασφαλέστερο και καλύτερα οχυρωμένο τμήμα της Καστροπολιτείας. Η πρώτη κατοίκηση του βράχου έγινε στην Πάνω Πόλη η οποία αποτέλεσε το διοικητικό και στρατιωτικό κέντρο όλου του κάστρου έως την απελευθέρωση. Σήμερα σώζεται μόνο ο ναός της Αγίας Σοφίας σε καλή κατάσταση και οι μεγάλες δεξαμενές. Η πάνω πόλη παραμένει σήμερα ένας ανοιχτός αρχαιολογικός χώρος. Η κατοίκηση της σταμάτησε το Άλλες ονομασίες του Κάστρου: Λαλούδι της Μονεμβασιάς Βενετία της Πελοποννήσου Γιβραλτάρ της Ανατολής Μενεξέ Καλεσή (κατά τους Τούρκους) Περιώνυμον Άστυ (κατά τον Ανδρόνικο Β ) Θεόσωστος Πόλη (σύμφωνα με τους Παλαιολόγους)

12 12 Η διάρθρωση των οικιών Η Κάτω Πόλη λόγω της συνεχούς κατοίκησης από τον 6 αιώνα έχει δεχθεί πολλές επιδράσεις στην αρχιτεκτονική της μορφή, από τους κατά καιρούς κατακτητές της. Σήμερα πολλά κτίρια έχουν ανακατασκευαστεί με τη χρήση παραδοσιακών υλικών στην αρχική τους μορφή και κατοικούνται. Τρεις είναι οι παράγοντες που καθορίζουν τη μορφολογία και το χαραχτήρα των οικιών στη Μονεμβάσια. H στενότητα του χώρου, η μορφολογία του εδάφους και η έλλειψη πηγαίων υδάτων. Οι οικίες στην πλειοψηφία τους είναι διώροφες με υπόγειο ενώ οι τριώροφες θεωρούνται ένδειξη πλούτου. Στο υπόγειο διαμορφώνεται η στέρνα για τη συλλογή του νερού και κάποιοι αποθηκευτικοί χώροι. Στο θολωτό αυτό χώρο με λίγα ανοίγματα γινόταν η ζύμωση του κρασιού και η διατήρησή του, επειδή πληρούσε τις ιδανικές συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας. Στο ισόγειο που βρίσκεται στο επίπεδο του δρόμου διαμορφώνεται και η κύρια είσοδος, ο χώρος υποδοχής, το μαγειρείο, βοηθητικοί χώροι και η εστία για την παρασκευή του φαγητού αλλά και εξασφάλιση θερμότητας. Στον όροφο που συχνά είναι ενιαίος με πολλά ανοίγματα διαμορφώνεται ο χώρος διαμονής της οικογένειας και τα υπνοδωμάτια. Τα χωρίσματα του ορόφου κατασκευάζονταν από καλάμια και λάσπη ή τοποθετούσαν υφασμάτινες κουρτίνες. Λόγω έλλειψης χώρου οι οικίες δεν έχουν αυλές, διαθέτουν όμως ηλιακό (λιακωτό) που εξυπηρετούσε πρακτικές ανάγκες όπως άπλωμα των ρούχων, ξήρανση των τροφών (σύκα, σταφύλια..)

13 Υλικά δοµής 13 Τα κύρια υλικά δομής των κτιρίων στη Μονεμβασιά είναι η πέτρα και ο πωρόλιθος που δημιουργούσαν κτίρια στέρεα και απόλυτα εναρμονισμένα με το φυσικό περιβάλλον του κάστρου. Επίσης χρησιμοποιούσαν κεραμίδι, ξύλο, κουρασάνι και μάρμαρο. Πέτρα χρησιμοποιείται στην τοιχοδομία Πωρόλιθος μαλακή και εύκολα επεξεργάσιμη πέτρα, χρησιμοποιείται στους θόλους τα ανοίγματα, τις γωνίες ως οικοδομικό υλικό ή ως γλυπτό στο διάκοσμο κτισμάτων. Μάρμαρο. Αποτελεί δυσεύρετο και κατά συνέπεια ακριβό υλικό. Χρησιμοποιείται για την κατασκευή αρχιτεκτονικών γλυπτών που κοσμούσαν τις όψεις και το εσωτερικό δημόσιων κτιρίων και οικιών εξεχόντων προσώπων. Ξύλο. Υλικό για στέγες, πατώματα, κουφώματα. Κεραμίδι. Χρησιμοποιείται για την επικάλυψη της στέγης. Καλάμι. Χρησιμοποιείται ως υπόστρωμα για τα κεραμίδια της στέγης και στις διαιρέσεις του εσωτερικού των σπιτιών. Σίδηρος Συνδετικό κονίαμα. Λάσπη αποτελούμενη από άμμο, ασβέστη, νερό, υλικό απαραίτητο στο κτίσιμο των λίθων. Κουρασάνι ή υδραυλικό κονίαμα. Ισχυρό μονωτικό για την εξασφάλιση της στεγανότητας. Συνθετικά του υλικά είναι η άμμος, ο ασβέστης, το τριμμένο κεραμίδι και η θηραϊκή γη. Προέλευση των υλικών Όλα τα υλικά με εξαίρεση την πέτρα που υπήρχε στο άμεσο περιβάλλον προέρχονταν από την ευρύτερη περιοχή. Ο πωρόλιθος από τον Άγιο Φωκά, Αγία Παρασκευή και από τα λατομεία των Βοιών. Από λατομείο του Πάρνωνα γινόταν η εξόρυξη του μαρμάρου. Η ξυλεία από τα δάση του Πάρνωνα και του Ταϋγέτου. Το καλάμι το έφερναν από τη Φραγκιά, το κεραμίδι από τον Ξιφιά, την άμμο από τη Χρανάπα, το σίδηρο από τα Βούταμα. Η Θηραϊκή γη μεταφερόταν από τη Σαντορίνη.

14 14 Δηµόσιες Δεξαµενές Η ύπαρξη φυσικών πηγών άντλησης νερού κοντά ή εντός των τειχών αποτελεί ευτυχή προϋπόθεση για την ύδρευση και τη ζωή ενός κάστρου. Κάτι τέτοιο όμως δε συνέβαινε σε όλα τα κάστρα και ο εφοδιασμός του με νερό αποτελούσε πρωταρχικό μέλημα των κατοίκων. Αυτό γινόταν με την κατασκευή δημόσιων δεξαμενών και στέρνων, γιατί οι πολιορκίες κρατούσαν μήνες ή και χρόνια με στόχο την εξάντληση έως λιμοκτονίας των υπερασπιστών της. Στον άνυδρο βράχο της Μονεμβάσιας έχουμε τρεις μεγάλες δημόσιες δεξαμενές (ή κινστέρνες) στην άνω πόλη, οι οποίες τροφοδοτούσαν τους κατοίκους σε περίπτωση ξηρασίας ή πολιορκίας.το βρόχινο νερό, αφού συγκεντρωθεί στις μεγάλες συλλέκτριες επιφάνειες που είναι επιχρισμένες με κουρασάνι, καταλήγει μέσω οπών μικρών διαστάσεων στις δεξαμενές, το εσωτερικό των οποίων είναι επίσης επιστρωμένο με κουρασάνι για να διασφαλιστεί η στεγανότητα. Οι κινστέρνες κατασκευάζονταν συνήθως υπόγειες κάποτε με υπέργειο τμήμα ή και ολοκληρωτικά υπέργειες. Ήταν μεγάλα ορθογώνια τμήματα με θόλους και για το καθάρισμά τους μπορούσε κανείς να κατεβεί από μια στενή σκαλίτσα, που άλλοτε ήταν κινητή και άλλοτε κτιστή. Στέρνες Στέρνες Εκτός από τις δημόσιες δεξαμενές έχουμε και τις στέρνες, δημόσιες ή ιδιωτικές, που προορίζονταν να καλύψουν τις βασικές καθημερινές ανάγκες των κατοίκων και των ζώων του κάστρου. Οι στέρνες είναι κατασκευασμένες στο υπόγειο των διώροφων και τριώροφων οικιών και συγκέντρωναν τα νερά της βροχής μέσα από ένα σύστημα αγωγών-λούκια, που ξεκινούσαν από τη στέγη η οποία είναι πάντα κεραμοσκεπής. Τα λούκια διαμορφώνονταν στους τοίχους κάτω από τη στέγη και στη συνέχεια μέσω πήλινων αγωγών εντοιχισμένων στους τοίχους της οικίας κατέληγαν στη στέρνα. Η άντληση του νερού γινόταν μέσω στομίων κτιστών ή μαρμάρινων συνήθως με ανάγλυφη διακόσμηση που βρίσκονται στο ισόγειο του σπιτιού. Οι στέρνες και τα πηγάδια ήταν απλές κατασκευές με απλά κτιστά συνήθως χείλη, ενώ κάποτε διέθεταν περίτεχνα περιστόμια από μάρμαρο ή άλλους σκληρούς λίθους με ανάγλυφη διακόσμηση.

15 Αποχετευτικό σύστηµα 15 Η έννοια της καθαριότητας σε κάθε εποχή διαμορφώνεται και βιώνεται ανάλογα με τα εκάστοτε πρότυπα αισθητικής και δυνατότητες που παρέχει το φυσικό περιβάλλον ή τα τεχνολογικά επιτεύγματα για άφθονο καταναλώσιμο νερό. Η ποιότητα ζωής ωστόσο των κατοίκων σε επίπεδο υγιεινής καθορίζεται και εκτιμάται σε μεγάλο βαθμό σήμερα με βάση την ικανοποιητική λειτουργία υδραυλικών εγκαταστάσεων, υδροδότησης και αποχέτευσης των λυμάτων. Η Βυζαντινή νομοθεσία διακρίνει ιδιωτικούς υπονόμους στην κατηγορία των οποίων υπάγονται οι αποχετευτικοί σωλήνες (πήλινοι) των αποχωρητηρίων και δημόσιους, ο καθαρισμός των οποίων επιβαρύνει το δημόσιο ταμείο. Η Μονεμβασιά δεν διαθέτει κεντρικό αποχετευτικό σύστημα αλλά κάθε σπίτι έχει το δικό του βόθρο. Τα αποχωρητήρια, τα οποία αναφέρονται στα βυζαντινά κείμενα για ιδιωτικές κατοικίες, χτίζονται κατά κανόνα στην αυλή και διαθέτουν πήλινους σωλήνες απομάκρυνσης των αφοδευμάτων. Στα αστικά σπίτια το αποχωρητήριο και ο νεροχύτης τοποθετούνται σε μια προεξοχή δημιουργώντας μαζί με το χτιστό αγωγό πυργίσκο εφαπτόμενο στο εξωτερικό του σπιτιού. Σήμερα όλα τα σπίτια του κάστρου είναι συνδεδεμένα με το κεντρικό αποχετευτικό σύστημα της πόλης και καταλήγουν στο βιολογικό καθαρισμό. Το λουτρό αποτελούσε για τους βυζαντινούς εκδήλωση κοινωνικής ζωής και ευχαρίστησης. Για τις γυναίκες λειτουργούσε κυρίως ως τόπος συνάντησης, συζήτησης αλλά και επίδειξης. Οι ιστορικές πηγές μας περιγράφουν όλη την προετοιμασία για τη μεταφορά στο λουτρό και για το γεύμα που συχνά ακολουθούσε επί τόπου. Η βυζαντινή παράδοση των λουτρών επιβίωσε σε μεγάλο βαθμό στα οθωμανικά λουτρά περισσότερο γνωστά ως χαμάμ. Αυτή η ανάγκη επιβαλλόταν για θρησκευτικούς κυρίως λόγους δεδομένου ότι σύμφωνα με το Κοράνι ο πιστός πρέπει να είναι καθαρός όταν προσεύχεται πέντε φορές την ημέρα. Κατά την οθωμανική περίοδο τα λουτρά ήταν χώροι συναναστροφής τόσο για άνδρες όσο κυρίως για τις γυναίκες (μια και αυτές δεν μπορούσαν να συχνάζουν σε δημόσιους χώρους). Χώροι αυτοσυγκέντρωσης, χαλάρωσης με ιδιαίτερη ατμόσφαιρα που την υποβοηθούσε το σύστημα χαμηλού φωτισμού από τις φωτιστικές θυρίδες (καλυμμένες με καμπάνες γυάλινες) στους τρούλους των θολωτών αιθουσών. Λουτρό

16 16 Προσωπικό και οργάνωση του χώρου Η διαδικασία λούσης στα οθωμανικά λουτρά χωρίζεται σε τρία στάδια και εξυπηρετεί τις ανάγκες του εξαγνισμού, της εξυγίανσης και της απόλαυσης. Η οργάνωση του χώρου ακολουθεί την ίδια λογική. Η είσοδος γίνεται απευθείας από το δρόμο και ο επισκέπτης εισέρχεται στο αποδυτήριο. Παραλαμβάνει τις πετσέτες και τα τσόκαρα. Ο λουόμενος οδηγείται στη συνέχεια από τον υπεύθυνο βεστιαρίου στο χλιαρό διαμέρισμα (ψυχρολούσιον) μέχρι να εξοικειωθεί (θερμοκρασία 25 C). Κατόπιν εισέρχεται στο θερμό διαμέρισμα (χλιαροψύχριον 40 C). Μόλις συνηθίσει τη θερμοκρασία περνά σ έναν από τους ατομικούς χώρους (halvet) όπου γίνεται η εφίδρωση (είδος σάουνας). Στη συνέχεια επιστρέφει στη θερμή αίθουσα όπου γίνεται ο καθαρισμός με βοήθεια τρίχινου γαντιού. Ύστερα από τον καθαρισμό ο λουόμενος επιστρέφει στην καμπίνα του για να συμπληρώσει τις φροντίδες υγιεινής (αρωματικά έλαια, γάντια μάλαξης, καφές, ναργιλές, κουρέας κτλ). Η λειτουργία του λουτρού Ο χώρος εστίας-δεξαμενής επικοινωνούσε με τον υπόλοιπο μέσω ενός μικρού ανοίγματος προς το ζεστό διαμέρισμα. Η δεξαμενή επιχριζόταν με ισχυρό υδραυλικό κονίαμα, το κουρασάνι, που αδιαβροχοποιούσε τα τοιχώματα. Το νερό θερμαινόταν σε μεγάλο χάλκινο καζάνι και κυκλοφορούσε μέσω κεραμικών σωλήνων ενσωματωμένων στους τοίχους. Οι αγωγοί ζέσταιναν την τοιχοποιία διατρέχοντάς την σε όλο σχεδόν το μήκος της ενώ κατέληγαν εξωτερικά σε στόμιο διαφυγής ατμού.

17 17 Asperula Taygetea Anagyris Foetida Bellevalia Hyacinthoides Χλωρίδα Η μορφολογία του εδάφους σε συνάρτηση με τις κλιματολογικές συνθήκες ευνόησαν την ανάπτυξη πολλών αυτοφυών φυτών στη Μονεμβασιά, μερικά από τα οποία είναι σπάνια και ενδημικά. Ιδιαίτερα στην Πάνω Πόλη, η απουσία ανθρώπινης δραστηριότητας και φυτοφαρμάκων έχει συμβάλλει στη δημιουργία πλούσιας χλωρίδας Campanula Andrewsii ssp hirsutula Erysimum Corinthium Τα σημαντικότερα ενδημικά μεταξύ άλλων είναι: Ο Stachys speitzenhoferi Heldr. Sybsp. virella, στενότοπο ενδημικό που απαντά στους βράχους και στα τείχη της πόλης. O Stachys chrysantha Η Campanula andrewsii A.DC. subsp. Hirsutula Phitos H Withania somnifera (L) Dunal. O Hyoscyamus of albus Yοσκύαμος ο λευκός Εκτός από τα ενδημικά είδη, υπάρχουν και αυτοφυή φυτά όπως: Malcolmia sp. Αγριοβιολέττα, Euphorbia dendroides γαλατσίδα, φλώμος, Lavatera cretica αγριομολόχα, Ballota acetabulosa λυχναράκι,salvia of triloba φασκομηλιά, Phlomis fruticosa ασφάκα, Asphodelus sp. Ασφόδελος, Εphedra sp. Eφέδρα, Asteriscus aquaticus αστερίσκος, Phagnalon graecum αμάραντο, Caparis spinosa κάπαρη, Ferula communis νάρθηκας, Centranthus rubber κέντρανθος, Ecballium elaterium πικραγγουριά, Ptylostemon hamepeuce χαμαιπεύκη, Glaucium flavum, γιαλόπετρα, Cyclamen Κυκλάμινο, Carpobrotus edulis μπούζι, Chrysanthemum tazeta αγριομαργαρίτα, Echinops spinosus αγκάθι κ.α. Κάποιες ελιές, χαρουπιές και συκιές και φραγκοσυκιές που συναντάμε στο χώρο του κάστρου, είναι προϊόν ανθρώπινης ο παρέμβασης κατά τον 20 αιώνα. Eurhorbia Dendroides Claucium Flavum Origanum Onittes Ornithogalum Prasinantherum Scorzonera Crocifolia Η μοναδική αυτή χλωρίδα σε συνάρτηση με το δομημένο περιβάλλον προσδίδουν στο τοπίο ιδιαίτερο χρώμα και συνθέτουν τη μοναδική εικόνα της Μονεμβάσιας. Stachys Chrysantha Ακολουθεί μια πρώτη καταγραφή και ονοματολογία της χλωρίδας της Κάτω και Άνω Πόλης του κάστρου της Μονεβασίας. Ferula Communis Stachys Spreitzenoferi ssp Virella

18 18 Mία πρώτη καταγραφή της χλωρίδας έτσι όπως έγινε απο το ΚΠΕ Μολάων την άνοιξη του Τα φυτά χωρίζονται σε δύο ομάδες (πίνακες): Φυτά κάτω Πόλης Κάστρου Μονεμβασίας και Φυτά Άνω Πόλης Κάστρου Μονεμβασίας. ΦΥΤΑ ΚΑΤΩ ΠΟΛΗΣ - ΚΑΣΤΡΟΥ ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑΣ α.α ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΓΕΝΟΣ ΚΑΙ ΕΙΔΟΣ ΚΟΙΝΟ ΟΝΟΜΑ 1 BORAGINACEAE Echium italicum Βοιδόγλωσσα 2 AIZOACEAE Carpobrotus edulis Μπούζι 3 AIZOACEAE Carpobrotus cf. Μπούζι crystalina 4 ANACARDIACEAE Ceratonia siliqua Χαρουπιά 5 BORAGINACEAE Onosma frutescens Αμπελοφράκτης 6 BORAGINACEAE Anchusela variegate or Αγχούσα cretica 7 BORAGINACEAE Cerinthe cf retorta Νερολάχανο 8 BORAGINACEAE Echium cf arenarium Βοιδόγλωσσα 9 CACTACEAE Opuntia ficus- indica Φραγκοσυκιά 10 CAPARACEAE Caparis spinosa Κάπαρη 11 CARYOPHYLLACEAE Petrorhagia glumacea group 12 COMPOSITAE Chrysanthemum tazeta Αγριομαργαρίτα 13 COMPOSITAE Phagnalon graecum Αμάραντο,Φάγναλο 14 COMPOSITAE Asteriscus aquaticus Αστερίσκος 15 COMPOSITAE Echinops spinosus Αγκάθι,Εχίνοπας 16 COMPOSITAE Centaurea raphanina spp. Mixta Κεντάυρια (Αγριοαγκυναράκια) 17. COMPOSITAE Reinchaudia picroides Πικροράδικο 18 COMPOSITAE Reichardia cf. orientalis Πικροράδικο 19. COMPOSITAE Tragopogon porifolius Τραγοπώγονας 20 COMPOSITAE Sonchus asper Ζωχός 21 COMPOSITAE Inula cf candida Ίνουλα 22 CRUCIFERAE Erysimum corinthium Ερύσιμο (Σιναποείδες) 23 CRUCIFERAE Aurinia saxatilis - 24 CRUCIFERAE Malcolmia sp. Αγριοβιολέττα 25 EPHEDRACEAE Ephedra sp. Εφέδρα 26 EUPHORBIACEAE Euphordia dendroides Γαλατσίδα, Φλώμος 27 GRAMINEAE Avena sterilis Αγριοβρώμη 28 GRAMINEAE Hordeum murinum Άγανο 29 GRAMINEAE Digitaria sp. Άγανο 30 GRAMINEAE Lagurus ovatus - 31 LABIATAE Micromeria Juliana - 32 MALVACEAE Lavatera cretica Αγριομολόχα 33 LABIATAE Phlomis fruticosa Ασφάκα 34 LABIATAE Salvia cf triloba Φασκομηλιά 35 LABIATAE Ballota acetabulosa Λυχναράκι, Φυτηλάκι 36 LABIATAE Stachys chrysantha Στάχυς 37 LEGUMINOSAE Bituminaria bituminosa - 38 LEGUMINOSAE Anagyris foetida Bρωμοτιά 39 LILLIACEAE Ornithogalum Ορνιθόγαλο prasinantherum 40 LILLIACEAE Asphodelus sp. Σπερδούκλι, Ασφόδελος 41 LINACEAE Mercurialis annua - 42 PITTOSPORACEAE Pittosporum toriba Αγγελική -

19 43 RESEDACEAE Reseda tutea Βρωμούσα, ρεζεντά 44 RUBIACEAE Asperula taygetea Ασπέρουλα 45 RUBIACEAE Galium sp Κολλιστιδόχορτο 46 SCROPHULARIACEAE Misopates orontium - 47 SIMAROUBACEAE Ailanthus altisima Bρωμοκαρυδιά 48 SOLANACEAE Hyoscyamus cf albus Υοσκύαμος 49 MORACEAE Ficus carica Συκιά 50 UMBELIFERAE Ferula communis Νάρθηκας 51 VALERIANACEAE Centranthus ruber Κέντρανθος 52 CUCURBITACEAE Ecballium elaterium Πικραγγουριά ΦΥΤΑ ΑΝΩ ΠΟΛΗΣ- ΚΑΣΤΡΟΥ ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑΣ 1 BORAGINACEAE Onosma sp Αμπελοφράκτης 2 CAMPANULACEAE Campanula sp Καμπανούλα 3 CARYOPHYLACEAE cf Silene (λευκό) - 4 COMPOSITAE Chrysanthemum sp. Αγριομαργαρίτα (λευκή και κίτρινη) 5 COMPOSITAE Sonchus sp. Ζωχός 6 COMPOSITAE Phagnalon graecum Αμάραντο 7 COMPOSITAE Tragopogon cf Τραοπώγων crocifolius 8 COMPOSITAE Reichardia picroides Πικροράδικο 19 9 CRUCIFERAE Malcolmia sp Αγριοβιολέττα 10 DIPSACACEAE Scabiosa sp. Σκαμπιόζα, Πικροράδικο 11 DIPSACACEAE Knautia sp. Πικροράδικο 12 EPHEDRACEAE Epherdra sp. Εφέδρα 13 EUPHORBIACEAE Euphorbia dendroides Φλώμος 14 LABIATAE Ballota acetabulosa Φυτηλάκι 15 LABIATAE Phlomis fruticosa Ασφάκα 16 MALVACEAE Lavatera cretica Αγριομολόχα 17 LEGUMINOSAE Bituminaria bituminosa - 18 LEGUMINOSAE Vicia vengalensis Αγριοβίκος 19 LEGUMINOSAE Anagyris foetida Βρωμοιτιά 20 LILLIACEAE Asparagus cf aphyllus Σπαράγγι 21 LILLIACEAE Asphodelus sp. Σπερδουκλι, Ασφόδελος 22 LILLIACEAE Ornithogalum Ορνιθόγαλο prasinantherum 23 MYRTACEAE Eucalyptus sp. Ευκάλυπτος 24 PAPAVERACEAE Papaver rhoeas Παπαρούνα,Κουτσουνάδα 25 PINACEAE Pinus halepensis Πεύκο 26 RESEDACEAE Reseda sp. Βρωμούσα, ρεζεντά 27 ROSACEAE Pyrus amygdaliformis Γκορτσιά 28 RUBIACEAE Galium sp. Κολλητσίδα 29 SCROPHULLARIACEAE Scrophullaria sp UMBELIFERAE Ferula sp. Νάρθηκας 31 URTICAEAE Urtika urens Τσουκνίδα 32 VALERIANACEAE Centranthus ruber Κέντρανθος 33 COMPOSETAE Ptylostemon hamepeuce Χαμαιπεύκο Η καταγραφή αυτή της χλωρίδας έγινε την άνοιξη του 2006 από τον Καθ. Παν/μιου Πατρών Γρ. Ιατρού σε συνεργασία με τον Ν. Παπαδάκη και Μ. Μυλωνά. Τις κοινές ονομασίες των φυτών κατέγραψαν οι Ν. Παπαδάκης (Τεχν. Γεωπόνος- Εκπ/κός) και Ι. Αραμπατζής (Γεωπόνος - Εκπ/κός)

20 20 Η Γεωλογία του βράχου Το γεωλογικό παρελθόν της Μονεμβάσιας, όπως και κάθε περιοχής είναι αποτυπωμένο στα πετρώματα που τη δομούν. Στην ευρύτερη περιοχή της Μονεμβάσιας υπάρχουν ως επί το πλείστον ανθρακικά πετρώματα της ενότητας της Τρίπολης. Πρόκειται για ιζήματα νηριτικής φάσης (ρηχής θάλασσας) αποτελούμενα από ασβεστόλιθους, δολομίτες και δολομιτικούς ασβεστόλιθους ηλικίας από το Τριαδικό (200 εκ. χρόνια) έως το Ανώτερο Ηώκαινο (35 εκ. χρόνια). Το συνολικό πάχος τους ανέρχεται σε εκατοντάδες μέτρα. Τα γεωλογικά στρώματα χρονολογούνται με παλαιοντολογικά δεδομένα, δηλαδή με βάση τα απολιθώματα που περιέχουν. Ως απολίθωμα χαρακτηρίζεται κάθε λιθοποιημένο υπόλειμμα του σώματος οργανισμών που έζησαν στο γεωλογικό παρελθόν και σήμερα εγκλείεται μέσα στα πετρώματα. Κάποια από τα απολιθώματα αυτά, ονομάζονται χαρακτηριστικά ή καθοδηγητικά και μας επιτρέπουν να βρούμε την ηλικία δημιουργίας των πετρωμάτων. Τα απολιθώματα αποτελούν σημαντική πηγή πληροφόρησης για τις συνθήκες (παλαιογεωγραφικές, παλαιοκλιματικές κ.α.) που επικρατούσαν σε ένα περιβάλλον ιζηματογένεσης κατά την περίοδο απόθεσης του στρώματος που τα περιέχει. Γνωρίζοντας δηλαδή τις περιβαλλοντικές συνθήκες που απαιτούν για την ανάπτυξή τους διάφορες σημερινές ομάδες οργανισμών, μπορούμε να κάνουμε αναγωγή στο γεωλογικό παρελθόν, εφόσον συναντούμε σε στρώματα απολιθωμένες προγονικές μορφές τους. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα με τη σειρά. Αρχικά, σε μια θαλάσσια λεκάνη ιζηματογένεσης είχαμε την απόθεση ασύνδετων χαλαρών ιζημάτων με τη μορφή λάσπης, πριν από εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια. Στη συνέχεια, άρχισε η διαδικασία μετατροπής των ιζημάτων αυτών σε συμπαγή πετρώματα (συμπαγοποίηση - λιθοποίηση). Αυτό γίνεται με μια σειρά από φυσικές, χημικές και βιολογικές διεργασίες, που συνοψίζονται με τον όρο «διαγένεση». Με τον τρόπο αυτό δημιουργήθηκαν οι ασβεστόλιθοι, οι δολομίτες και οι δολομιτικοί ασβεστόλιθοι.

21 Κατόπιν, κατά την παροξυσμική φάση της σύγκρουσης των δύο γνωστών πλέον σε όλους σας πλακών, της Ευρασιατικής και της Αφρικανικής πριν από 35 περίπου εκατομμύρια χρόνια, η περιοχή αναδύθηκε - χέρσευσε με ταυτόχρονη περιστροφή και θραύση των πετρωμάτων από ρήγματα. 21 Ρήγμα ονομάζεται κάθε τεκτονική επιφάνεια θραυσιγενούς χαρακτήρα, που διακόπτει τη συνέχεια των πετρωμάτων και συνοδεύεται από σχετική μετατόπιση των εκατέρωθεν αυτής τεμαχών. Στη συνέχεια, στην περιοχή είχαμε θαλάσσια επίκλυση και ασύμφωνη απόθεση νέων ιζημάτων πάνω στα προηγούμενα πετρώματα κατά το Ανώτερο Πλειστόκαινο. Το Πλειστόκαινο έχει ηλικία από 1,8 εκατ. χρόνια έως χρόνια. Η θάλασσα κάλυψε μέρος της ευρύτερης περιοχής της Μονεμβάσιας. Τα ιζήματα αυτά με τη σειρά τους υπέστησαν διαγένεση και μετατράπηκαν σε ψαμμίτες και άμμους. Τα πετρώματα αυτά περιέχουν επίσης πληθώρα απολιθωμάτων. Ακολούθησε η τελική ανάδυση - χέρσευση της περιοχής με νέα περιστροφή του συνόλου των πετρωμάτων από νέα ρήγματα ή από μία γενικευμένη αναθόλωση του υποβάθρου της ευρύτερης περιοχής. Τέλος, εξωγενείς επιφανειακές διεργασίες δημιούργησαν το σημερινό ανάγλυφο. Οι διεργασίες αυτές περιλαμβάνουν την αποσάθρωση και τη διάβρωση. Η αποσάθρωση περιλαμβάνει το σύνολο των διεργασιών που κατατείνουν στη χαλάρωση των συμπαγών πετρωμάτων και την επιτόπου σταδιακή αποικοδόμησή τους, έτσι ώστε τα προϊόντα να παραμένουν πάνω ή κοντά στο αποσαθρωμένο μητρικό πέτρωμα. Αυτή η διεργασία μπορεί να οφείλεται στη μηχανική δράση του νερού και του αέρα, σε χημική επίδραση του νερού στα πετρώματα και σ ε δ ι ε ρ γ α σ ί ε ς π ο υ σ υ ν δ έ ο ν τ α ι μ ε τ η ν ανάπτυξη του βιωτικού κόσμου. Ασβεστόλιθοι, Δολομίτες, Δολομιτικοί Ασβεστόλιθοι Ασβεστόλιθοι, Δολομίτες, Δολομιτικοί Ασβεστόλιθοι Κείμενο: Χρήστος Φίλης δρ. Γεωλογίας Θαλάσσιες Αποθέσεις

22 22 Η Μονεµβασία µέσα απο την τέχνη

23 23 Âéâëéïãñáößá: -Ç ÂõæáíôéíÞ Ìïíåìâáóßá & ïé ðçãýò ôçò éóôïñßáò ôçò. ÊáëëéãÜ -Ìïíåìâáóßá: Ìéá âõæáíôéíþ ðüëéò êñüôïò. ÊáëëéãÜ -Ðåñß ÕäÜôùí åêä. Õðïõñãåßïõ Ðïëéôéóìïý Ôá ÏèùìáíéêÜ ëïõôñü. Åöçì. ÊáèçìåñéíÞ ÌÜéïò ÌïíåìâÜóéá: Ìéá ðüëç ôáîéäåýåé óôï ñüíï... (Ðñüãñáììá Ìåëßíá 5ç Åöïñåßá Âõæáíôéíþí Áñ áéïôþôùí) -Ç ÌïíåìâÜóéá êáé ç åíäï þñá ôçò. Ã. Êïõôóïãéáííüðïõëïò -Êit Ôan, Iatrou Endemic Plants of Greece -ÌðÜïõìáí: Ç åëëçíéêþ ëùñßäá -Ãéáííßôóáñïò Á. Ç ëùñßäá ôùí áñ áéïëïãéêþí þñùí.åõ áñéóôïýìå îå ùñéóôü ôçí áñ áéïëüãï êá Ðáíáãéþôá ÓêÜãêïõãéá ôï õëéêü ðïõ ìáò ðñïóýöåñå, ôï Ðáí/ìéï Áèçíþí ÔìÞìá Ãåùëïãßáò, êáé ôïí ê. Éáôñïý Ãñçãüñç áðü ôï Ðáí/ìéï Ðáôñþí. Öùôïãñáößåò: - ÊÐÅ ÌïëÜùí, ÐáðáäÜêçò Í. ÌõëùíÜ Ì. - Áñ åßï Ã. Êïõôóïãéáííüðïõëïõ - Áñ åßï 5çò Åöïñåßáò Âõæáíôéíþí Áñ áéïôþôùí - ¼øç Êáóôñïðïëéôåßáò áðü èüëáóóá Ãéþôá ÓêÜãêïõ, Áñ áéïëüãïò

24 KENTΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΟΛΑΩΝ Τ.Κ , Μολάοι Λακωνίας Τηλ , Fax YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΣΗ Α'/ΘΜΙΑΣ & Β'/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Ευρωπαϊκη Ένωση Ευρωπαϊκό Κοινωτικό Ταμείο ÕÐÏÕÑÃÅÉÏ ÐÁÉÄÅÉÁÓ ÊÁÉ ÈÑÇÓÊÅÕÌÁÔÙÍ Ε Ι Δ Ι Κ Η Υ Π Η Ρ Ε Σ Ι Α Δ Ι Α Χ Ε Ι Ρ Ι Σ Η Σ Με την συγχροματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης ISBN:

ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑ «Διαβαίνοντας στα καλντερίμα μιας καστροπολιτείας από το χθες στο σήμερα»

ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑ «Διαβαίνοντας στα καλντερίμα μιας καστροπολιτείας από το χθες στο σήμερα» ÌÏËÁÏÉ 2014 2 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΣΗ Α /ΘΜΙΑΣ & Β /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΛ/ΣΟΥ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΟΛΑΩΝ 3 ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑ «Διαβαίνοντας στα καλντερίμα μιας καστροπολιτείας

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΕΞΩΜΑΛΥΝΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ Δρ Γεώργιος Μιγκίρος Καθηγητής Γεωλογίας ΓΠΑ Ο πλανήτης Γη έτσι όπως φωτογραφήθηκε το 1972 από τους αστροναύτες του Απόλλωνα 17 στην πορεία τους για τη σελήνη. Η

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Σ Υ Ν Ε Δ Ρ Ι Ο «Η Μονεμβασία από τους βυζαντινούς χρόνους ως τις μέρες μας»

Σ Υ Ν Ε Δ Ρ Ι Ο «Η Μονεμβασία από τους βυζαντινούς χρόνους ως τις μέρες μας» ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΔΗΜΟΣ ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑΣ Σ Υ Ν Ε Δ Ρ Ι Ο «Η Μονεμβασία από τους βυζαντινούς χρόνους ως τις μέρες μας» 20-21 Απριλίου 2013, Σάββατο- Κυριακή

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Τ Ε Χ Ν Ι Κ Η Π Ε Ρ Ι Γ Ρ Α Φ Η Η Διεύθυνση Τεχνικών Έργων του Δήμου Ηρακλείου συνέταξε μελέτη με τίτλο «Συμπληρωματικές εργασίες κτιρίου πλατείας

Διαβάστε περισσότερα

Ξενοδοχείο 4* «Virginia Hotel» εκτός Σχεδίου Δήμος Ρόδου

Ξενοδοχείο 4* «Virginia Hotel» εκτός Σχεδίου Δήμος Ρόδου Σάββενας Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Ξενοδοχείο 4* «Virginia Hotel» εκτός Σχεδίου Δήμος Ρόδου Αρχιτεκτονική Μελέτη: Γ. Σάββενας Πολιτικός Μηχανικός: Κ. Χριστόπουλος Διακοσμήτρια: Κ. Καλλιγά Σάββενα

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Τα Λουτρά του κάστρου της Χίου.

Τα Λουτρά του κάστρου της Χίου. Τα Λουτρά του κάστρου της Χίου. Ερευνητική εργασία της ομάδας των ρεπόρτερ της Α τάξης του 1 ου ΕΠΑΛ Χίου 2011-2012 (Βιργινία Καλλούδη, Κυριακή Αρβανίτη, Ραφαήλ Καραμανής, Μαρία Λιτσάκη) Περιεχόμενα Η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΔΑΠΕΔΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ: ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΕ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ

ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΔΑΠΕΔΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ: ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΕ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ ΑΝΩΤΑΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Επιβλέπων: ΠΕΤΡΟΣ Γ. ΒΕΡΝΑΔΟΣ, Καθηγητής ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΔΑΠΕΔΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ Στο τεύχος αυτό, γίνεται μία όσο το δυνατόν λεπτομερής προσέγγιση των γενικών αρχών της Βιοκλιματικής που εφαρμόζονται στο έργο αυτό. 1. Γενικές αρχές αρχές βιοκλιματικής 1.1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ Στο δρόµο Τρικάλων- Καλαµπάκας, 3 χιλιόµετρα πριν από ταμετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Τα μνημεία που συναντάμε στους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας, είναι φτιαγμένα με δομικούς λίθους διαφόρων πετρωμάτων, συνήθως ασβεστολίθων και μαρμάρων,

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε:

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις. 1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1. Τι ονομάζεται περιβάλλον; Οτιδήποτε μας περιβάλλει ονομάζεται περιβάλλον. Για παράδειγμα στο περιβάλλον ανήκουν τα

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Θεσπρωτικού. «Απογραφή Παραδοσιακών Σπιτιών στα Ιστορικά Λέλοβα και Μελέτη της Αρχιτεκτονικής τους»

Δημοτικό Σχολείο Θεσπρωτικού. «Απογραφή Παραδοσιακών Σπιτιών στα Ιστορικά Λέλοβα και Μελέτη της Αρχιτεκτονικής τους» Δημοτικό Σχολείο Θεσπρωτικού «Απογραφή Παραδοσιακών Σπιτιών στα Ιστορικά Λέλοβα και Μελέτη της Αρχιτεκτονικής τους» Γ και ΣΤ Τάξη 2007 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία είναι μια συνεργασία της Γ Τάξης και ΣΤ Τάξης του

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις.

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις. Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311 Πολυτεχνική Σχολή Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Φαρζανέ Κοχαρή ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΠΑΡΑΛΙΑ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΑΠΟ 4 ΤΟΥ ΜΑΗ 2014-9 ΤΟΥ ΜΑΗ 2014

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΠΑΡΑΛΙΑ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΑΠΟ 4 ΤΟΥ ΜΑΗ 2014-9 ΤΟΥ ΜΑΗ 2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΠΑΡΑΛΙΑ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΑΠΟ 4 ΤΟΥ ΜΑΗ 2014-9 ΤΟΥ ΜΑΗ 2014 ΚΥΡΙΑΚΗ 4 ΤΟΥ ΜΑΗ 2014 Άφιξη των εταίρων κλιμακωτά στη διάρκεια της ημέρας. Παραλαβή και εγκατάσταση στο

Διαβάστε περισσότερα

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας Ο τόπος µας Το σχολείο µας Πολιτισµός Η τάξη µας Ο ΤΟΠΟΣ ΜΑΣ Ανάµεσα στις ακτές του νοµού Μαγνησίας και τη Σκόπελο και απέναντι από το Πήλιο, βρίσκεται η Σκιάθος, ένα νησί µε έκταση 48 τετραγωνικά χιλιόµετρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 9: Υγρά αστικά απόβλητα Διάθεση λυμάτων στο έδαφος (φυσικά συστήματα επεξεργασίας) (Μέρος 1 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ 1 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕΛ. 3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΣΕΛ. 4 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΣΕΛ. 5 ΥΛΙΚΑ ΣΕΛ. 6 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ, ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΣΕΛ. 7 ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΣ ΤΟΙΧΟΠΟΙΙΑΣ Τεκμηρίωση Βλαβών περιλαμβάνει : Αποτύπωση φερόντων στοιχείων κατασκευής. Πιθανές επεμβάσεις λόγω της μεγάλης διάρκειας ζωής κτιρίων από τοιχοποιία την καθιστούν δύσκολη. Αναζήτηση αρχικών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Πρόσκληση Τριήμερου Σεμιναρίου Εκπαιδευτικών του Εθνικού Δικτύου Π.Ε «Τουρισμός και Περιβάλλον» στην περιοχή του ΚΠΕ Βεύης- Μελίτης με τίτλο:

ΘΕΜΑ: Πρόσκληση Τριήμερου Σεμιναρίου Εκπαιδευτικών του Εθνικού Δικτύου Π.Ε «Τουρισμός και Περιβάλλον» στην περιοχή του ΚΠΕ Βεύης- Μελίτης με τίτλο: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΒΕΥΗΣ ΜΕΛΙΤΗΣ Αρ. Πρωτ.: 36 Βεύη, 20-2-2014 Tαχ.

Διαβάστε περισσότερα

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Βασικές αρχές της αρχιτεκτονικής του νεοκλασικισμού 1. Το δομικό σύστημα που χρησιμοποιείται είναι αυτό της «δοκού επί στύλου», δηλ. κατακόρυφοι φέροντες

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

Tο πρώτο μου Ταξίδι. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα.

Tο πρώτο μου Ταξίδι. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Tο πρώτο μου Ταξίδι Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Tο πρώτο μου Ταξίδι Παρασκευή, 28 Αύγουστος 2015 Παραλία Αγίας Παρασκευής Λίγο μετά το γραφικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΟΥΜΕ,ΚΑΤΑΓΡΑΦΟΥΜΕ,ΣΧΕΔΙΑΖΟΥΜΕ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ ΠΕΤΡΙΝΩΝ ΣΠΙΤΙΩΝ ΤΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΜΟΥΖΑΚΙΟΥ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΟΥΜΕ,ΚΑΤΑΓΡΑΦΟΥΜΕ,ΣΧΕΔΙΑΖΟΥΜΕ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ ΠΕΤΡΙΝΩΝ ΣΠΙΤΙΩΝ ΤΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΜΟΥΖΑΚΙΟΥ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΟΥΜΕ,ΚΑΤΑΓΡΑΦΟΥΜΕ,ΣΧΕΔΙΑΖΟΥΜΕ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ ΠΕΤΡΙΝΩΝ ΣΠΙΤΙΩΝ ΤΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΜΟΥΖΑΚΙΟΥ Οι μαθητές στο διώροφο κτίριο του ΕΠΑΛ Μουζακίου Χάραξη πορείας φωτογράφισης στο χάρτη του Οικισμού

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν:

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: Ο ΚΗΠΟΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ 1 / 6

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2005 Μετά από πρόσκληση του Δημάρχου κ. Τοτονίδη Νίκο προς το Τοπικό Τμήμα Βόρειας Ελλάδας (ΤΟ.Τ.Β.Ε.) της Ελληνικής Σπηλαιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Γ Ε Ν Ι Κ Ε Σ Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Ε Σ ΘΕΜΑ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: ΟΝΟΜΑ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ (ΙΔΙΟΤΗΤΑ):

Γ Ε Ν Ι Κ Ε Σ Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Ε Σ ΘΕΜΑ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: ΟΝΟΜΑ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ (ΙΔΙΟΤΗΤΑ): Γ Ε Ν Ι Κ Ε Σ Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Ε Σ ΘΕΜΑ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: ΟΝΟΜΑ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ (ΙΔΙΟΤΗΤΑ): ΤΥΠΟΣ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΠΡΟΤΟΜΗ ΟΜΑΔΑ ΓΛΥΠΤΩΝ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΙΝΤΡΙΒΑΝΙ ΑΝΔΡΙΑΝΤΑΣ ΕΦΙΠΠΟΣ ΑΝΔΡΙΑΝΤΑΣ ΓΛΥΠΤΟ ΛΑΜΠΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS

VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS W A L K t h e B L U E Η γεωγραφική θέση των Κυκλάδων, google earth -2- Περιδιαβαίνοντας τον Ασφοντυλίτη Αιγιάλη Μινώα Αρκεσίνη

Διαβάστε περισσότερα

10/9/2015. Παρουσίαση ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΡΝΑΟΥΤΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ Εκπαιδευτής ΚΕ.ΠΑ

10/9/2015. Παρουσίαση ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΡΝΑΟΥΤΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ Εκπαιδευτής ΚΕ.ΠΑ Παρουσίαση ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΡΝΑΟΥΤΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ Εκπαιδευτής ΚΕ.ΠΑ Τα εξωτερικά κουφώματα (θύρες και παράθυρα) είναι τα δομικά στοιχεία που καλύπτουν τα ανοίγματα που αφήνουμε στους εξωτερικούς τοίχους του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ Τ.Ε.Ι. ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ:ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟ ΥΦΟΣ. Kinsterna Hotel & Spa

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟ ΥΦΟΣ. Kinsterna Hotel & Spa APXITEKTONIKH ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟ ΥΦΟΣ κείμενο Μαρία Νικολακοπούλου φωτογράφηση Cathy Cunliffe Kinsterna Hotel & Spa Το αρχοντικό βρίσκεται 8 Km νότια της Μονεμβασιάς και χτίστηκε σε διαφορετικές φάσεις έως τα

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΓΙΑΤΗΧΑΛΚΙΔΑ. γενικά: πρωτεύουσα ν.ευβοίας 80 χλμ από την Αθήνα 53.584 κάτοικοι επίσημα

Β. ΓΙΑΤΗΧΑΛΚΙΔΑ. γενικά: πρωτεύουσα ν.ευβοίας 80 χλμ από την Αθήνα 53.584 κάτοικοι επίσημα Η ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ ΠΑΛΟΓΟΥ ΣΟΦΙΑ A. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αντικείμενο: Χαλκίδα Στόχος: μελέτη του θαλάσσιου μετώπου Μέθοδοι επεξεργασίας: βιβλιογραφία-διαδίκτυο αεροφωτογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

Εικ.IV.7: Μορφές Κυψελοειδούς αποσάθρωσης στη Νάξο, στην περιοχή της Στελίδας.

Εικ.IV.7: Μορφές Κυψελοειδούς αποσάθρωσης στη Νάξο, στην περιοχή της Στελίδας. ii. Μορφές Διάβρωσης 1. Μορφές Κυψελοειδούς Αποσάθρωσης-Tafoni Ο όρος Tafoni θεσπίστηκε ως γεωμορφολογικός από τον A. Penck (1894), εξαιτίας των γεωμορφών σε περιοχή της Κορσικής, που φέρει το όνομα αυτό.

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης PROJECT Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης Μέλη: Αλέξανδρος Χατζόπουλος, Δέσποινα Γρηγοριάδου, Μαρία Γούλα, Αθανάσιος Ουζούνης, Ευθύμης Καραβίτης, Δημήτρης Χατζηβλασίου Επιμελητές:

Διαβάστε περισσότερα

3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΜΠΛΕ ΤΖΑΜΙ

3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΜΠΛΕ ΤΖΑΜΙ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ Εργασία του μαθητή: ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ ΜΙΧΑΛΗΣ Το Μπλε τζαμί ή Τζαμί του

Διαβάστε περισσότερα

Στρωματογραφία-Ιστορική γεωλογία Προτεροζωικός Αιώνας. Δρ. Ηλιόπουλος Γεώργιος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας

Στρωματογραφία-Ιστορική γεωλογία Προτεροζωικός Αιώνας. Δρ. Ηλιόπουλος Γεώργιος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Στρωματογραφία-Ιστορική γεωλογία Προτεροζωικός Αιώνας Δρ. Ηλιόπουλος Γεώργιος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Σκοποί ενότητας Σκοπός της ενότητας είναι η γνωριμία με τα σημαντικότερα γεγονότα που

Διαβάστε περισσότερα

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014 Σίνα 14 & Ακαδημίας, τηλ. 210 3642707, φαξ. 201-3642707 e-mail: info@cosmorama.gr Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες 18 22 Απριλίου 2014 Μόνο σε εμάς θα βρείτε: Πλούσιες πρωινές ξεναγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΤΙΡΙΟΥ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΤΙΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Χώρα, Πόλη Ελλάδα, Αρχάνες Μελέτη περίπτωσης Όνομα Δήμου: Αρχανών κτιρίου: Όνομα σχολείου: 2 Δημοτικό Σχολείο Αρχανών Το κλίμα στις Αρχάνες έχει εκτεταμένες περιόδους ηλιοφάνειας, Περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος Αγαπητοί Συνάδελφοι, Με χαρά σας προσκαλούμε στις 3 προγραμματισμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Χωρολογία των φυτών Εξελικτική ή ιστορική φυτογεωγραφία Φυτοκοινωνιολογία Οικολογική φυτογεωγραφία Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΞΑΠΛΩΣΗΣ 1) Η ερμηνεία της περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση λατομείων μαρμάρου και αδρανών υλικών Υπολείμματα Περιβαλλοντικές επιπτώσεις

Διαχείριση λατομείων μαρμάρου και αδρανών υλικών Υπολείμματα Περιβαλλοντικές επιπτώσεις Διαχείριση λατομείων μαρμάρου και αδρανών υλικών Υπολείμματα Περιβαλλοντικές επιπτώσεις ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Κ. ΚΑΡΓΙΩΤΗΣ Dr. Γεωλόγος - Ορυκτολόγος Καθηγητής ΤΕΙ ΑΜΘ Τμήμα Μηχανικων Τεχνολογίας Πετρελαίου & Φυσικού

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ Μια πολύπαθη Ιστορία κουβαλάει στους πέτρινους τοίχους του το κατ εξοχήν σύμβολο της Θεσσαλονίκης. Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης είναι ένας Πύργος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ. Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua.

ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ. Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua. ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua.gr) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΤΜΗΜΑΤΑ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΩΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Αρχοντικά Μέσης Κέρκυρας

Αρχοντικά Μέσης Κέρκυρας Αρχοντικά Μέσης Κέρκυρας Τα αρχοντικά σπίτια της Κέρκυρας, όσα διασώθηκαν μέσα στο χρόνο, αποτελούν ζωντανά μνημεία αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος, φορτωμένα με μνήμες και θρύλους. Ιστορικά, δημιουργήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ 2. 2.1 ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται συνοπτικά το Γεωλογικό-Σεισμοτεκτονικό περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής του Π.Σ. Βόλου - Ν.Ιωνίας. Η ευρύτερη περιοχή της πόλης του

Διαβάστε περισσότερα

Ζώντας στο φως! Σύστημα Φυσικού Φωτισμού

Ζώντας στο φως! Σύστημα Φυσικού Φωτισμού Ζώντας στο φως! Σύστημα Φυσικού Φωτισμού Green roo fing Θόλος Κάτοπτρο Στεγάνωση Σωλήνας μεταφοράς και αντανάκλασης Απόληξη 2 Φωτοσωλήνες Νέα τεχνολογία φυσικού φωτισμού Η χρήση φωτοσωλήνων για την επίλυση

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον

Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φυσικής Αγωγής ιπλή εκπαιδευτική λειτουργία των δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ -Η κάθε αστική ή αγροτική τοποθεσία που µαρτυρεί πολιτισµό έχει µνηµειακή αξία -Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται µόνο στην υψηλή αρχιτεκτονική αλλά και στα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗΣ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΜΕΙΟΔΟΤΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ της υπ αριθ. 4/2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗΣ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΜΕΙΟΔΟΤΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ της υπ αριθ. 4/2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Αθήνα: 15-07-2014 Αρ.πρωτ: ΥΠΠΟΑ/ΓΔΑΠΚ/ΔΒΜΑ/

Διαβάστε περισσότερα

Εξάτμιση και Διαπνοή

Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση, Διαπνοή Πραγματική και δυνητική εξατμισοδιαπνοή Μέθοδοι εκτίμησης της εξάτμισης από υδάτινες επιφάνειες Μέθοδοι εκτίμησης της δυνητικής και πραγματικής εξατμισοδιαπνοής (ΕΤ)

Διαβάστε περισσότερα

Ταξιδεύοντας στην πόλη μου: Πόθια Καλύμνου

Ταξιδεύοντας στην πόλη μου: Πόθια Καλύμνου Ταξιδεύοντας στην πόλη μου: Πόθια Καλύμνου Ευδοκία Πλάτση Φιλόλογος (ΠΕ02), Νικηφόρειο 1 ο Γενικό Λύκειο Καλύμνου eudokia.kalymnos@gmail.com ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η χρονιά 2012-13 ήταν αφιερωμένη από την UNESCO στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Πυραμίδες στην Ελλάδα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Πυραμίδες στην Ελλάδα ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Πυραμίδες στην Ελλάδα Oι πυραμίδες που έχουν εντοπιστεί στην Ελλάδα, αποτελούν μοναδικά δείγματα πυραμιδικής αρχιτεκτονικής στον ευρωπαϊκό χώρο. Η μορφή τους, η αρχιτεκτονική τους, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΙΝΗ ΜΟΝΟΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΒΥΣΣΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ. 44 ΤΕΥΧΟΣ 2/2014 www.ktirio.gr 45

ΠΕΤΡΙΝΗ ΜΟΝΟΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΒΥΣΣΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ. 44 ΤΕΥΧΟΣ 2/2014 www.ktirio.gr 45 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ - ΕΠΙΒΛΕΨΗ: Whitebox Architects - Π. Κοκκαλίδης, Α.Τριανταφυλλίδου, Α. Δρέλλα www.whitebox.gr ΣΤΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ: Χ. Βαχλιώτης H/M MEΛETH: Conap - Α. Ψαρουδάκης TEXNIKH ETAIPΕIA

Διαβάστε περισσότερα

Βικελαία Βιβλιοθήκη. Έναρξη εργασιών Β Φάσης (τελικής)

Βικελαία Βιβλιοθήκη. Έναρξη εργασιών Β Φάσης (τελικής) ΕΞΟΦΥΛΛΟ 2 Βικελαία Βιβλιοθήκη Έναρξη εργασιών Β Φάσης (τελικής) ΓΕΝΙΚΑ Η λειτουργία της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης χρονολογείται από το 1908 που έγινε δεκτή η δωρεά Βικέλα. Στην αρχή στεγαζόταν στην

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΡΑΤΟΥ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΘΑΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΛΥΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ

ΠΙΘΑΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΛΥΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθηµα: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΜΟΥΤΤΑΛΟΥ

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΜΟΥΤΤΑΛΟΥ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΜΟΥΤΤΑΛΟΥ Πινακίδα 01: Xωροταξικό σχέδιο και διαγράμματα πρότασης κλ. 1:1000 Πινακίδα 02: Κάτοψη περιοχής τζαμιού κλ. 1:200 και σχέδια αστικού εξοπλισμού κλ. 1:100

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΔΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ. Η κατασκευή ενός οικοδομικού έργου διακρίνεται σε τρία βασικά στάδια :

ΣΤΑΔΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ. Η κατασκευή ενός οικοδομικού έργου διακρίνεται σε τρία βασικά στάδια : ΣΤΑΔΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ Η κατασκευή ενός οικοδομικού έργου διακρίνεται σε τρία βασικά στάδια : Α Στάδιο : Aπό εκσκαφές μέχρι την ολοκλήρωση του οικοδομικού σκελετού. Β Στάδιο : Aπό τοιχοποιίες ως τις εγκαταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο έγγραφο παρουσιάζονται οι ορισμοί λέξεων που αντιπροσωπεύουν έννοιες που απαντώνται στις ενότητες των τάξεων Α και Β. Η ερμηνείες που δίνονται

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές EΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Επαναληπτικό διαγώνισμα στα μαθήματα 12-18 1. Χαρακτήρισε τις παρακάτω προτάσεις με το γράμμα (Σ), αν είναι σωστές, και a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν

Διαβάστε περισσότερα

Δομικά υλικά αρχιτεκτονικών μορφών

Δομικά υλικά αρχιτεκτονικών μορφών ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Δομικά υλικά αρχιτεκτονικών μορφών 1. Ιστορική αναδρομή στην τεχνολογία παρασκευής - χρήσης του υλικού στην αρχαιολογία και τέχνη (4 ώρες θεωρία) 2. Αναγνώριση - διάγνωση τεχνικών κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων Λόφος Μουσών Φύλλα εργασίας Στόχος των φύλλων εργασίας είναι να ανιχνευθούν βιωματικά στον χώρο τα κυριότερα στοιχεία της ανάπλασης του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ 19 Σεπτεμβρίου 2013 ΘΕΜΑ: «ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ"*-*

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ*-* Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΚΑΤοΡ1Α Η 3υζαντινή εποχή Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ ΚΑΤοΡ1Α Κωνσταντινούπολη, Μ' ένα λεωφορείο τριγυρνάμε όλοι μέσα στην πόλη, σελ. 59-63. Βυζαντινή αυτοκρατορία, Εμπορικοί δρόμοι, σελ 34 Μύθοι και

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση και Προστασία του Εδάφους με Βάση την Ευρωπαϊκή Στρατηγική Εδάφους

Διαχείριση και Προστασία του Εδάφους με Βάση την Ευρωπαϊκή Στρατηγική Εδάφους Διαχείριση και Προστασία του Εδάφους με Βάση την Ευρωπαϊκή Στρατηγική Εδάφους Στεγανοποίηση Εδάφους σε υπό Αστικοποίηση Περιοχές Δρ. Άνθιμος Σπυρίδης, Αγρονόμος Τοπογράφος Μηχανικός M.Sc., Ph.D. Πλ. Ιπποδρομίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Πράσινα Δώματα Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Ποθητός Σταματιάδης, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Αλυκής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΞΑΠΛΩΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ. Στρατηγική Συν-Κατοίκησης

ΞΑΠΛΩΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ. Στρατηγική Συν-Κατοίκησης ΞΑΠΛΩΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ Στρατηγική Συν-Κατοίκησης Η πρόταση μας εισάγει μια νέα τυπολογία κατοικίας, αυτήν της οριζόντιας πολυκατοικίας. Η αναφορά στην ελληνική αστική πολυκατοικία είναι σκόπιμη αφού η

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν 1 Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν Έλενα Κωνσταντινίδου, Επ. Καθηγήτρια ΕΜΠ Σας καλοσωρίζουμε στο μάθημα της «Αρχιτεκτονικής ανάλυσης παραδοσιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Η/Μ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ:

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Η/Μ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Η/Μ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ: «ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΦΕΡΟΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ 2 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ 2 ου ΓΕΛ ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ» Στο έργο «ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΦΕΡΟΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

4 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΑΠΟ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΟΧΡΙΔΑ & ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΑΠΟ ΒΕΡΟΙΑ ΝΑΟΥΣΑ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟ

4 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΑΠΟ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΟΧΡΙΔΑ & ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΑΠΟ ΒΕΡΟΙΑ ΝΑΟΥΣΑ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟ ΑΘ ΜΩΡΑΙΤΗΣ Ο.Ε. TOURIST AND TRAVEL AGENCY ΠΑΤΡΩΝ 19 ΚΟΡΙΝΘΟΣ ΤΗΛ. : 27410 28588 FAX: 27410 25073 e mail: moraitis.kor@hotmail.com 4 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΑΠΟ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΟΧΡΙΔΑ

Διαβάστε περισσότερα