Τα επίπεδα NT-pro-BNP ως προγνωστικός δείκτης υποτροπής της παροξυσμικής κολπικής μαρμαρυγής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τα επίπεδα NT-pro-BNP ως προγνωστικός δείκτης υποτροπής της παροξυσμικής κολπικής μαρμαρυγής"

Transcript

1 ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2012, 29(3): Τα επίπεδα NT-pro-BNP ως προγνωστικός δείκτης υποτροπής της παροξυσμικής κολπικής μαρμαρυγής ΣΚΟΠΟΣ Η δυσλειτουργία της αριστερής κοιλίας έχει συνδεθεί με αυξημένη υποτροπή της κολπικής μαρμαρυγής. Ο ρόλος των νατριουρητικών πεπτιδίων ως προγνωστικός δείκτης δεν είναι σαφής. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να διερευνήσει αν τα επίπεδα NT-pro-BNP αποτελούν προγνωστικό παράγοντα υποτροπής σε ασθενείς με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης αριστερής κοιλίας που εισέρχονται στο νοσοκομείο με ένα νέο επεισόδιο παροξυσμικής κολπικής μαρμαρυγής, καθώς και η σύγκρισή τους με έναν καθιερωμένο παράγοντα υποτροπής, όπως το μέγεθος του αριστερού κόλπου. ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ Συνολικά, μελετήθηκαν 31 ασθενείς (54,8% άρρενες, μέση ηλικία: 61,61±3,51 έτη) με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης αριστερής κοιλίας οι οποίοι εισήχθησαν με ένα νέο επεισόδιο παροξυσμικής μαρμαρυγής και για 6 μήνες μετά από την ανάταξή τους σε φλεβοκομβικό ρυθμό. Χωρίστηκαν σε δύο ομάδες: την Ομάδα Α, που αποτελείτο από τους ασθενείς που υποτροπίασαν εντός εξαμήνου (n=15), και την Ομάδα Β με ασθενείς που διατήρησαν το φλεβοκομβικό ρυθμό (n=16). Μετρήθηκαν τα επίπεδα NT-pro-BNP πριν και μετά από την ανάταξη, καθώς και το μέγεθος του αριστερού κόλπου με τη διαθωρακική υπερηχογραφία. Η ανάλυση λογιστικής παλινδρόμησης έδειξε ότι τα επίπεδα NT-pro-BNP μπορούν να προβλέψουν την υποτροπή της κολπικής μαρμαρυγής εντός εξαμήνου [συνολική προγνωστική αξία 87,1%, Nagelkerke s R²=0,664, κριτήριο Wald: p<0,05, 95% CI: 0,990 0,999] και μάλιστα με μεγαλύτερη επιτυχία σε σχέση με το μέγεθος του αριστερού κόλπου [συνολική προγνωστική αξία 71,1%, Nagelkerke s R²=0,364, κριτήριο Wald: p<0,01, 95% CI: 0,004 0,0427]. Στη ROC ανάλυση φάνηκε ότι οι τιμές του NT-pro-BNP που ήταν >324 pg/ml μπορούν να προβλέψουν με 93,3% ευαισθησία και 75% ειδικότητα την εντός εξαμήνου υποτροπή της κολπικής μαρμαρυγής. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Τα επίπεδα NT-pro-BNP φαίνεται ότι μπορούν να αποτελέσουν προγνωστικό δείκτη της εντός εξαμήνου υποτροπής της παροξυσμικής κολπικής μαρμαρυγής σε ασθενείς με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης της αριστερής κοιλίας. Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE 2012, 29(3): Ι. Μαυροδημητράκης, 1 Α. Μούτσιος-Ρέντζος, 2 Μ. Πιάγκου, 3 Ν. Κούβελας, 1 Θ. Ηλιόπουλος 1 1 Καρδιολογική Κλινική, 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας, Αθήνα 2 Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού, Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Ρόδος 3 Εργαστήριο Ανατομίας, Ιατρική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα The levels of NT-pro-BNP as a predictor of recurrence of paroxysmal atrial fibrillation Λέξεις ευρετηρίου Κολπική μαρμαρυγή Νατριουρητικά πεπτίδια Υποτροπή Abstract at the end of the article Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε Η κολπική μαρμαρυγή είναι η πιο συχνή εμμένουσα καρδιακή αρρυθμία, ιδίως στους ηλικιωμένους. 1 Ευθύνεται για αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια το έτος στις ΗΠΑ, ενώ ο κίνδυνος θανάτου διπλασιάζεται στους ασθενείς με ιστορικό κολπικής μαρμαρυγής. 2 Συνεπώς, γίνεται επιτακτική η ανάγκη αναγνώρισης παραγόντων που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην ασφαλέστερη πρόγνωση της νόσου. Η δυσλειτουργία της αριστερής κοιλίας έχει σχετιστεί με αυξημένη πιθανότητα υποτροπής της κολπικής μαρμαρυγής. 3 5 Επί πλέον, τα νατριουρητικά πεπτίδια παράγονται και εκκρίνονται από το κολπικό και κυρίως το κοιλιακό μυοκάρδιο σε απάντηση της διάτασης των μυοκαρδιακών κυττάρων 6,7 και, επομένως, τα επίπεδά τους αποτελούν δείκτη των πιέσεων πλήρωσης της αριστερής κοιλίας, καθώς και της δυσλειτουργίας αυτής. Ειδικότερα, τα επίπεδα NT-pro-BNP έχουν αναγνωριστεί ως προγνωστικός παράγοντας υποτροπής της κολπικής μαρμαρυγής σε διάφορες κλινικές καταστάσεις, καθώς και μετά από εμφύτευση μόνιμου βηματοδότη σε ασθενείς με νόσο φλεβοκόμβου 8 και μετεγχειρητικά μετά από αορτοστεφανιαία παράκαμψη. 9 Όμως, νεότερες μελέτες φαίνεται να αμφισβητούν την αξία των επιπέδων των νατριουρητικών πεπτιδίων σ ό,τι αφορά στην πρόβλεψη της υποτροπής της κολπικής μαρμαρυγής Επομένως, υπάρχει η ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης του ρόλου τους.

2 NT-pro-BNP ΚΑΙ ΠΑΡΟΞΥΣΜΙΚΗ ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ 363 Επιπρόσθετα, φαίνεται ότι οι υπάρχουσες μελέτες επικεντρώνονται σε ασθενείς με εμμένουσα κολπική μαρμαρυγή 13 οι οποίοι νοσηλεύονται λόγω κάποιας μορφής οργανικής καρδιοπάθειας 8,9 και όχι σε ασθενείς των οποίων η αιτία εισαγωγής τους στο νοσοκομείο είναι ένα νέο επεισόδιο παροξυσμικής κολπικής μαρμαρυγής και οι οποίοι ενδεχομένως να μην έχουν οργανικό υπόστρωμα. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να συνεισφέρει σε αυτό το πεδίο έρευνας, θέτοντας το εξής ουσιαστικό ερευνητικό ερώτημα: Αποτελούν τα επίπεδα NT-pro-BNP προγνωστικό παράγοντα υποτροπής σε ασθενείς με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης που εισέρχονται στο νοσοκομείο με ένα νέο επεισόδιο παροξυσμικής κολπικής μαρμαρυγής και, αν ναι, πώς συγκρίνονται με έναν καθιερωμένο προγνωστικό παράγοντα εμφάνισης της παροξυσμικής κολπικής μαρμαρυγής, όπως είναι το μέγεθος του αριστερού κόλπου; 14,15 ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ Εκπονήθηκε μελέτη, η οποία στηρίχθηκε σε δεδομένα 31 ασθενών (n=31) που νοσηλεύτηκαν στην Καρδιολογική Κλινική του 251 Γενικού Νοσοκομείου Αεροπορίας από τον Ιανουάριο του 2009 έως τον Ιούνιο του ίδιου έτους. Η μελέτη είχε την έγκριση της αρμόδιας επιστημονικής επιτροπής του νοσοκομείου, καθώς και τη γραπτή συγκατάθεση των ασθενών. Αρχικά, στη βάση δεδομένων της κλινικής καταχωρήθηκαν 52 ασθενείς οι οποίοι εμφάνισαν νέο επεισόδιο παροξυσμικής κολπικής μαρμαρυγής και η διάρκεια των συμπτωμάτων ήταν <48 ωρών. Επομένως, μπορούσε να επιχειρηθεί ανάταξη σε φλεβοκομβικό ρυθμό σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες για την κολπική μαρμαρυγή της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας του Επίσης, απαραίτητη προϋπόθεση εισαγωγής στη μελέτη ήταν η επιτυχής ανάταξη σε φλεβοκομβικό ρυθμό. Επτά ασθενείς αποκλείστηκαν λόγω επηρεασμένου κλάσματος εξώθησης αριστερής κοιλίας (κλάσμα εξώθησης αριστερής κοιλίας <55%), ενώ 12 ασθενείς αποκλείστηκαν από τη μελέτη λόγω χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας, η οποία επηρεάζει τα επίπεδα NT-pro-BNP. 16 Στους 31 εναπομείναντες ασθενείς, μετρήθηκαν τα επίπεδα NT-pro-BNP κατά την εισαγωγή τους, καθώς και μετά την ανάταξη σε φλεβοκομβικό ρυθμό. Δείγματα αίματος ελήφθησαν σε σωληνάρια που περιείχαν αιθυλενο-διαμινο-τετραοξικό οξύ (EDTA). Οι αιμοληψίες πραγματοποιήθηκαν από περιφερική φλέβα και οι ασθενείς ήταν σε ύπτια θέση. Αμέσως μετά και σε διάστημα μίας ώρας τα δείγματα φυγοκεντρήθηκαν για 30 min. Η μέτρηση των επιπέδων NT-pro-BNP πραγματοποιήθηκε με το βιοχημικό αναλυτή Vitros ECiQ (Ortho-clinical diagnostics, UK) με τη μέθοδο της ενισχυμένης χημειοφωταύγειας, κατά την οποία το αντιγόνο (NT-pro-BNP) που βρίσκεται στο δείγμα σχηματίζει ένα σύμπλοκο τύπου sandwich με δύο αντισώματα ειδικά για το NT-pro- BNP: ένα βιοτινυλο-μονοκλωνικό αντίσωμα και ένα μονοκλωνικό αντίσωμα επισημασμένο με ρουθήνιο. Στη συνέχεια, στο δείγμα προστίθενται μικροσωματίδια με δεσμευμένη στρεπταβιδίνη. Το εύρος ανίχνευσης των συγκεντρώσεων NT-pro-BNP ήταν ³ pg/ml (0, pmol/l), ενώ η λειτουργική ευαισθησία της μεθόδου ήταν 50 pg/ml (5,9 pmol/l). Η ανάταξη σε φλεβοκομβικό ρυθμό επιτεύχθηκε είτε φαρμακευτικά (σε 29 ασθενείς) με τη χορήγηση αμιωδαρόνης (έως 1,2 g ημερησίως) ενδοφλεβίως ή προπαφενόνης από του στόματος (έως 600 mg), είτε ηλεκτρικά (σε 2 ασθενείς). Η ηλεκτρική ανάταξη πραγματοποιήθηκε σε περίπτωση αιμοδυναμικής αστάθειας των ασθενών με συγχρονισμένη χορήγηση Joules με τη χρήση διφασικού απινιδιστή (Lifepak 20, Medtronic Inc, Minneapolis, MN, USA), αφού είχε προηγηθεί καταστολή με ενδοφλέβια χορήγηση προποφόλης (2 mg/kg) από έμπειρο αναισθησιολόγο. Η αποκατάσταση του φλεβοκομβικού ρυθμού επιβεβαιώθηκε με τη διενέργεια ηλεκτροκαρδιογραφήματος (ECG-1350K, Nihon Kohden Corporation, Tokyo, Japan). Μετά την ανάταξη σε φλεβοκομβικό ρυθμό διενεργήθηκε διαθωρακική ηχοκαρδιογραφική μελέτη σε όλους τους ασθενείς, χρησιμοποιώντας ie33 Philips υπερηχογραφικό σύστημα (Philips Ultrasound, Bothell, WA, USA) και S5-1 μορφομετατροπέα (2 4 MHz). Οι ασθενείς τοποθετήθηκαν σε αριστερή πλάγια κατακεκλιμένη θέση και με τη χρήση δισδιάστατης τεχνικής μελετήθηκε η συνολική, καθώς και η τμηματική συσπαστικότητα του μυοκαρδίου της αριστερής κοιλίας, τόσο στις παραστερνικές τομές (κατά τον επιμήκη και κατά το βραχύ άξονα), όσο και στις κορυφαίες τομές (4, 3, 2 κοιλοτήτων). Η μέτρηση του κλάσματος εξώθησης αριστερής κοιλίας (ΚΕΑΚ) διενεργήθηκε με τη μέθοδο Simpson στις κορυφαίες τομές 4 και 2 κοιλοτήτων. Υπολογίστηκε ο τελοδιαστολικός (ΤΔΟΑΚ) και ο τελοσυστολικός όγκος αριστερής κοιλίας (ΤΣΟΑΚ) και υπολογίστηκε το κλάσμα εξώθησης μέσω της σχέσης ΤΔΟΑΚ-ΤΣΟΑΚ/ΤΔΟΑΚ. Επίσης, μετρήθηκε το μέγεθος του αριστερού κόλπου (τελοσυστολική διάμετρος) στην παραστερνική τομή (κατά το βραχύ άξονα) με m-mode τεχνική, όσο και με τη δισδιάστατη τεχνική στην ίδια τομή. Επί πλέον, μελετήθηκε με παλμικό Doppler η διαμιτροειδική ροή στην κορυφαία τομή των τεσσάρων κοιλοτήτων και μετρήθηκε το κύμα Ε (που αντιστοιχεί στην ταχεία είσοδο αίματος στην κοιλία καθώς ανοίγει η μιτροειδής), καθώς και το κύμα Α (κολπική συστολή). Επιπρόσθετα, απεικόνιση με παλμικό ιστικό Doppler (tissue Doppler imaging, TDI) χρησιμοποιήθηκε για την εκτίμηση της πρωτοδιαστολικής ταχύτητας του μιτροειδικού δακτυλίου (Εа). Συγκεκριμένα, το δείγμα όγκου τοποθετήθηκε στο κοιλιακό μυοκάρδιο ακριβώς εφαπτόμενο με το πλάγιο τμήμα του μιτροειδικού δακτυλίου. Στη συνέχεια, υπολογίστηκε ο λόγος Ε/Εа. Όλες οι υπερηχογραφικές μελέτες πραγματοποιήθηκαν από τον ίδιο χειριστή. Όλοι οι ασθενείς μετά την έξοδό τους από το νοσοκομείο ελάμβαναν αγωγή με αμιωδαρόνη από του στόματος (200 mg/ημέρα). Μετά την έξοδό τους από το νοσοκομείο και για χρονικό διάστημα 6 μηνών οι ασθενείς μελετήθηκαν για το αν είχαν νέο επεισόδιο κολπικής μαρμαρυγής. Αυτό διαπιστώθηκε σε 10 ασθενείς με την επίσκεψή τους στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών λόγω επανεμφάνισης των συμπτωμάτων, σε 3 ασθενείς στο Holter ρυθμού 24ώρου (Mortara H3+, Mortara Instrument,

3 364 Ι. ΜΑΥΡΟΔΗΜΗΤΡΑΚΗΣ και συν Inc, Milwaukee, WI, USA), το οποίο τέθηκε προγραμματισμένο στους 3 και στους 6 μήνες από την έξοδο, ενώ σε 2 ασθενείς με ηλεκτροκαρδιογράφημα στον ανά δίμηνο έλεγχο στο εξωτερικό ιατρείο της Κλινικής. Στατιστική ανάλυση Εφαρμόστηκε το λογισμικό πρόγραμμα Statistical Package for Social Sciences (SPSS) (SPSS Inc, Chicago, IL, USA) v Οι συνεχείς μεταβλητές περιγράφονται ως μέσος όρος±1 τυπική απόκλιση, ενώ οι κατηγορικές παράμετροι περιγράφονται ως συχνότητα και ποσοστό επί τοις εκατό. Η κανονικότητα των υπό μελέτη μεταβλητών διερευνήθηκε με τον έλεγχο D Agostino-Pearson. Για τη διερεύνηση της στατιστικής σημαντικότητας της διαφοροποίησης των ασθενών με υποτροπή της κολπικής μαρμαρυγής και αυτών με μη υποτροπή ως προς κάθε μεταβλητή και δεδομένου του μικρού μεγέθους του δείγματος επιλέχθηκε μη παραμετρική στατιστική. Συνεπώς, πραγματοποιήθηκαν έλεγχοι Mann-Whitney U για τη διαφοροποίηση ως προς συνεχείς μεταβλητές και ακριβής έλεγχος Fischer ως προς κατηγορικές μεταβλητές. Επιπρόσθετα, διερευνήθηκε η συσχέτιση (Kendal s tau μη παραμετρική συσχέτιση) των επιπέδων NT-pro-BNP μετά την ανάταξη με την τιμή του λόγου E/Ea. Επί πλέον, για να διερευνηθεί η υποτροπή της κολπικής μαρμαρυγής σε συνάρτηση με τα επίπεδα NT-pro-BNP πριν από την ανάταξη, σχεδιάστηκε ROC ανάλυση ώστε να προσδιοριστούν πιθανά διαχωριστικά σημεία (cut-off points). Τέλος, η διερεύνηση των επιπέδων NT-pro-BNP κατά την εισαγωγή ως προγνωστικού παράγοντα υποτροπής και η σύγκρισή του με τον προγνωστικό παράγοντα «μέγεθος αριστερού κόλπου» πραγματοποιήθηκε μέσω ανάλυσης λογιστικής παλινδρόμησης. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Τα κλινικά και τα δημογραφικά χαρακτηριστικά των 31 ασθενών που συμπεριελήφθησαν σε αυτή την έρευνα παρουσιάζονται στον πίνακα 1. Οι ασθενείς ομαδοποιήθηκαν βάσει της υποτροπής τους ή μη, εντός εξαμήνου: 15 ασθενείς υποτροπίασαν εντός εξαμήνου από την έξοδό τους από το νοσοκομείο (Ομάδα Α), ενώ 16 παρέμειναν σε φλεβοκομβικό ρυθμό και για τουλάχιστον 6 μήνες μετά από το εξιτήριο (Ομάδα Β). Στον πίνακα 2 αναγράφονται τα δημογραφικά και τα κλινικά χαρακτηριστικά των ασθενών των δύο υπό μελέτη ομάδων, καθώς και η στατιστικά σημαντική ή μη διαφοροποίησή τους ως προς αυτά τα χαρακτηριστικά. Τέλος, αναδείχθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση των επιπέδων NT-pro-BNP μετά την ανάταξη με τις τιμές του λόγου E/Ea (r=0,612, p<0,001). Πραγματοποιήθηκε ROC ανάλυση της υποτροπής της Πίνακας 1. Κλινικά και δημογραφικά χαρακτηριστικά των ασθενών της έρευνας. Ηλικία (έτη) 61,61±3,51 [23 85] * Άνδρες/γυναίκες 17 (54,8%) ** /14 (45,2%) NT-pro-BNP κατά την εισαγωγή (pg/ml) NT-pro-BNP μετά από την ανάταξη (pg/ml) Μέγεθος αριστερού κόλπου (cm) 609,74±93,07 [ ] 406,68±69,24 [ ] 4,1±0,077 [3,4 4,8] Στεφανιαία νόσος 3 (9,7%) Σακχαρώδης διαβήτης 6 (19,4%) Αρτηριακή υπέρταση 19 (61,3%) Θυρεοειδοπάθεια 5 (16,1%) Κάπνισμα 6 (19,4%) Δυσλιπιδαιμία 7 (22,6%) Υποτροπή εντός εξαμήνου 15 (48,4%) * Οι συνεχείς μεταβλητές περιγράφονται ως: Μέση τιμή±1 τυπική απόκλιση [εύρος] ** Οι κατηγορικές μεταβλητές περιγράφονται ως: Συχνότητα (ποσοστό επί τοις εκατό) κολπικής μαρμαρυγής ως συνάρτηση των επιπέδων NTpro-BNP πριν από την ανάταξη (εικ. 1). Η ακρίβεια του μοντέλου, όπως αυτή καθορίζεται από την επιφάνεια υπό την καμπύλη, ήταν 0,92 (SE=0,050, 95% CI: 0,760 0,985, p<0,001), η οποία χαρακτηρίζεται ως «πολύ καλή». Επί πλέον, βάσει αυτής της ανάλυσης, διερευνήθηκαν κατάλληλα διαχωριστικά σημεία (cut-off points) των επιπέδων NT-pro-BNP πριν από την ανάταξη για την πρόβλεψη υποτροπής της κολπικής μαρμαρυγής εντός εξαμήνου από την έξοδο από το νοσοκομείο. Η ανάλυση κατέδειξε ότι τα επίπεδα NT-pro-BNP >324 pg/ml είναι κατάλληλα γι αυτόν το σκοπό, αντιστοιχώντας σε ευαισθησία 93,3% και ειδικότητα 75%. Επιπρόσθετα, η ακρίβεια του μοντέλου με βάση τα επίπεδα NT-pro-BNP πριν από την ανάταξη φαίνεται να είναι καλύτερη από την ακρίβεια του μοντέλου βάσει του μεγέθους του αριστερού κόλπου (εικ. 1), αν και όχι στατιστικώς σημαντικά (SE=0,0943, 95% CI: 0,081 0,289, p=0,269). Για την περαιτέρω διερεύνηση των ανωτέρω ευρημάτων πραγματοποιήθηκε ανάλυση λογιστικής παλινδρόμησης για την πρόβλεψη της υποτροπής της κολπικής μαρμαρυγής εντός εξαμήνου με βάση (α) την τιμή των επιπέδων NT-pro-BNP πριν από την ανάταξη και (β) το μέγεθος του αριστερού κόλπου. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης συνοψίζονται στον πίνακα 3. Το πλήρες μοντέλο βρέθηκε ότι είναι στατιστικώς σημαντικά καλύτερο από το μοντέλο που περιελάμβανε μόνο τη σταθερά, υποδεικνύοντας τις επιλεγμένες μεταβλητές ως αξιόπιστους προγνώστες της υποτροπής (x 2 =15,024, p<0,001, df=2). Συνεπώς, διενεργήθηκε περαιτέρω αξιολόγηση των

4 NT-pro-BNP ΚΑΙ ΠΑΡΟΞΥΣΜΙΚΗ ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ 365 Πίνακας 2. Περιγραφή και σύγκριση των δημογραφικών και των κλινικών χαρακτηριστικών των δύο υπό μελέτη ομάδων (υποτροπή και μη υποτροπή). Ομάδα Α (υποτροπή) n Α=15 Ομάδα Β (μη υποτροπή) n Β=16 p Ηλικία (έτη) 71,4±3,21 [47 85] * 52,44±5,2 [23 82 ] NS Άνδρες/γυναίκες 8 (53,3%) ** /7 (46,7%) 9/7 (56,3/43,6) NS NT-pro-BNP κατά την εισαγωγή (pg/ml) 959±133 [ ] 287±56,97 [ ] p<0,001 NT-pro-BNP μετά από την ανάταξη (pg/ml) 653,2±103,51 [ ] 175±42,91 [56 764] p<0,001 Μέγεθος αριστερού κόλπου (cm) 4,33±0,095 [3,4 4,8] 3,88±0,091 [3,4 4,5] p<0,01 E/Ea 10,9±3,6 [6,1 15,8] 6,8±1,78 [5 13,1] p<0,001 Αρτηριακή υπέρταση 13 (86,7%) 6 (37,5%) p<0,05 Στεφανιαία νόσος 3 (20%) 0 (0%) p<0,05 Σακχαρώδης διαβήτης 5 (33,3%) 1 (6,3%) NS Κάπνισμα 3 (20%) 3 (18,8%) NS Θυρεοειδοπάθεια 4 (26,7%) 1 (6,3%) p<0,01 Δυσλιπιδαιμία 6 (40%) 1 (6,3%) p<0,05 * Οι συνεχείς μεταβλητές περιγράφονται ως: Μέση τιμή±1 τυπική απόκλιση [εύρος] ** Οι κατηγορικές μεταβλητές περιγράφονται ως: Συχνότητα (ποσοστό επί τοις εκατό) NS: Μη σημαντικό προγνωστικών παραγόντων που συμπεριελήφθησαν στο μοντέλο. Το κριτήριο Nagelkerke s R2 ήταν 0,664, υποδεικνύοντας μια μέτρια έως μέτρια δυνατή σχέση μεταξύ των προγνωστικών μεταβλητών και της υποτροπής. Επί πλέον, η συνολική προγνωστική επιτυχία του μοντέλου αφορούσε σε 87,1% των περιπτώσεων (93,8% σε περιπτώσεις μη υποτροπής και 80% σε περιπτώσεις υποτροπής). Εικόνα 1. Καμπύλες RΟC των επιπέδων NT-pro-BNP και του μεγέθους του αριστερού κόλπου ως προγνωστικός δείκτης υποτροπής της κολπικής μαρμαρυγής. Το κριτήριο Wald έδειξε ότι μόνο τα επίπεδα NT-pro- BNP συνεισέφεραν στατιστικώς σημαντικά στην πρόβλεψη της υποτροπής (p<0,05, 95% CI: 0,990 0,999). Το μέγεθος του αριστερού κόλπου δεν βρέθηκε να συνεισφέρει στατιστικώς σημαντικά στην πρόβλεψη του συγκεκριμένου μοντέλου. Επί πλέον, η τιμή του EXP(B) υποδεικνύει ότι όταν τα επίπεδα του NT-pro-BNP μεταβάλλονται κατά μία μονάδα, τότε το odds ratio μεταβάλλεται σχεδόν κατά μία φορά και συνεπώς η πιθανότητα υποτροπής είναι σχεδόν μία φορά μεγαλύτερη. Επίσης, πρέπει να διευκρινιστεί ότι σύμφωνα με την Πίνακας 3. Ανάλυση λογιστικής παλινδρόμησης για την πρόβλεψη της υποτροπής εξαμήνου βάσει των επιπέδων NT-pro-BNP πριν από την ανάταξη και του μεγέθους του αριστερού κόλπου. B SE Wald df Sig Exp (B) 95% CI για Exp (B) Κατώτερο Ανώτερο Επίπεδα NT-pro-BNP πριν από την ανάταξη -0,005 0,002 5, ,019 0,995 0,990 0,999 Μέγεθος αριστερού κόλπου -2,056 1,477 1, ,164 0,128 0,007 2,312 Σταθερά 11,255 6,260 3, , ,367

5 366 Ι. ΜΑΥΡΟΔΗΜΗΤΡΑΚΗΣ και συν ανάλυση λογιστικής παλινδρόμησης το μοντέλο που περιλαμβάνει μόνο το μέγεθος του αριστερού κόλπου τον υπέδειξε ως στατιστικά σημαντικό προγνωστικό παράγοντα της εξάμηνης υποτροπής (p<0,01, 95% CI: 0,004 0,427), επιβεβαιώνοντας προηγούμενες έρευνες. 14,15 Από την άλλη πλευρά, το κριτήριο Nagelkerke s R2 ήταν 0,364, υποδεικνύοντας μια μέτρια ασθενή σχέση μεταξύ του μεγέθους του αριστερού κόλπου και της εξάμηνης υποτροπής, ενώ η συνολική προγνωστική επιτυχία του μοντέλου αφορούσε μόλις στο 71% των περιπτώσεων (73,3% σε περιπτώσεις μη υποτροπής και 68,8% σε περιπτώσεις υποτροπής). ΣΥΖΗΤΗΣΗ Τα νατριουρητικά πεπτίδια είναι μόρια με αγγειοδιασταλτικές, νατριουρητικές και διουρητικές ιδιότητες και, επομένως, διαδραματίζουν ρυθμιστικό και τροποποιητικό ρόλο στο καρδιαγγειακό σύστημα. Επί πλέον, τα αυξημένα επίπεδά τους έχουν χρησιμοποιηθεί ως προγνωστικός και διαγνωστικός δείκτης σε διάφορες κλινικές καταστάσεις, όπως σε ασθενείς με αριστερή καρδιακή ανεπάρκεια 17 ή διατατική μυοκαρδιοπάθεια. 18 Τα ευρήματα αυτής της μελέτης υποστηρίζουν τα αυξημένα επίπεδα NT-pro-BNP κατά την εισαγωγή, τα οποία μπορεί να αποτελέσουν προγνωστικό παράγοντα υποτροπής της παροξυσμικής κολπικής μαρμαρυγής στους ασθενείς με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης αριστερής κοιλίας. Τα εν λόγω ευρήματα συνάδουν με τη διαπίστωση των Moon et al 22 ότι η επηρεασμένη κολπική μηχανική λειτουργία δείκτης της οποίας μπορούν να θεωρηθούν τα επίπεδα NT-pro-BNP είναι ισχυρότερος και πρωιμότερος δείκτης υποτροπής της παροξυσμικής κολπικής μαρμαρυγής. Επιπρόσθετα, τα ευρήματα της συγκεκριμένης έρευνας υποστηρίζουν ότι τα επίπεδα NT-pro-BNP είναι ισχυρότερος προγνωστικός παράγοντας από το μέγεθος του αριστερού κόλπου, ο οποίος αποτελεί έναν αποδεκτό δείκτη υποτροπής της κολπικής μαρμαρυγής. 14,15,19,20 Αν και οι αυξημένες διαστάσεις του αριστερού κόλπου μπορούν να προβλέψουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τη μετάπτωση από την παροξυσμική μορφή της νόσου σε χρονιότερες μορφές, όπως είναι η εμμένουσα και η μόνιμη, 23 τα ευρήματα της παρούσας έρευνας είναι σε συμφωνία με μια πρόσφατη μελέτη, 21 στην οποία διαπιστώθηκε ότι στους ασθενείς με παροξυσμική κολπική μαρμαρυγή και φυσιολογική δομικά καρδιά (φυσιολογικές διαστάσεις αριστερού κόλπου και φυσιολογική συστολική λειτουργία αριστερής κοιλίας) παρατηρούνται αυξημένα επίπεδα νατριουρητικών πεπτιδίων. Η αύξηση αυτή αποδίδεται στο μηχανικό strain των κόλπων και των κοιλιών και στη συνεπακόλουθη διαστολική δυσλειτουργία. Συνεπώς, φαίνεται ότι επίπεδα NT-pro-BNP αποκτούν ιδιαίτερη σημασία σε ασθενείς με παροξυσμική μορφή της νόσου. Επί πλέον, όπως αναφέρθηκε, παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση των επιπέδων NT-pro-BNP μετά την ανάταξη με το λόγο E/Ea. Το εν λόγω εύρημα είναι αναμενόμενο, καθ ότι αμφότεροι οι δείκτες εκφράζουν τις πιέσεις πλήρωσης της αριστερής κοιλίας, όπως έχει διαπιστωθεί σε προηγούμενες μελέτες. 24 Επίσης, ο λόγος E/Ea στην ομάδα της υποτροπής ήταν στατιστικώς σημαντικά υψηλότερος, γεγονός το οποίο είναι σε συμφωνία με τις διαπιστώσεις που συζητήθηκαν στην προηγούμενη παράγραφο. Η κολπική μαρμαρυγή είναι η συχνότερη αρρυθμία στην κλινική πράξη και πολλές φορές οι ιατροί του τμήματος επειγόντων περιστατικών έρχονται αντιμέτωποι με το ερώτημα αν θα πρέπει να επιχειρήσουν ανάταξη σε φλεβοκομβικό ρυθμό ή, αντίθετα, να ακολουθήσουν τη στρατηγική ελέγχου της συχνότητας. Ακριβώς εδώ έγκειται η κλινική χρησιμότητα της παρούσας μελέτης. Η μέτρηση των επιπέδων του NT-pro-BNP είναι πλέον εύκολη στην καθ ημέρα πράξη και ο κλινικός ιατρός μπορεί να έχει στη διάθεσή του σε σύντομο χρονικό διάστημα μια παράμετρο που θα μπορούσε να τον συνδράμει στη λήψη απόφασης. Βάσει των ευρημάτων της σχετικής έρευνας και της καταγεγραμμένης διάστασης των απόψεων στη διεθνή βιβλιογραφία περί του ρόλου των νατριουρητικών πεπτιδίων στην πρόβλεψη της υποτροπής της κολπικής μαρμαρυγής, καθίσταται έκδηλη η ανάγκη σχεδιασμού και υλοποίησης μιας πολυκεντρικής μελέτης που θα συμπεριλάβει μεγαλύτερο αριθμό ασθενών και από την οποία θα εξαχθούν πιο ασφαλή συμπεράσματα. Επί πλέον, θα πρέπει να συμπεριληφθούν ασθενείς με παροξυσμική κολπική μαρμαρυγή που προσέρχονται στο νοσοκομείο γι αυτόν ακριβώς το λόγο, δεδομένου ότι η μεγάλη πλειονότητα των μελετών αφορά σε ασθενείς με εμμένουσα κολπική μαρμαρυγή, ενώ σημειώνεται ότι και τα ευρήματα της παρούσας έρευνας υποδεικνύουν μια διαφοροποίηση σε καθιερωμένους προγνωστικούς δείκτες, όπως το μέγεθος του αριστερού κόλπου. Θα πρέπει να αναγνωριστούν κάποιοι περιορισμοί στην παρούσα μελέτη. Πρώτον, ο σχετικά μικρός αριθμός των ασθενών που συμπεριελήφθησαν στη μελέτη και ειδικότερα των δύο υπό σύγκριση ομάδων. Επί πλέον, η κατανομή κάποιων από τους παράγοντες κινδύνου διέφερε ανάμεσα στις Ομάδες Α και Β και το γεγονός αυτό ενδέχεται να συνετέλεσε στη διαφοροποίηση των επιπέδων NT-pro- BNP που παρατηρήθηκε σε αυτές. Επιπρόσθετα, δεν έγινε σύγκριση των επιπέδων των νατριουρητικών πεπτιδίων με άλλους βιοχημικούς δείκτες που έχουν σχετιστεί με αυξημένη πιθανότητα υποτροπής της κολπικής μαρμα-

6 NT-pro-BNP ΚΑΙ ΠΑΡΟΞΥΣΜΙΚΗ ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ 367 ρυγής μετά από καρδιομετατροπή, όπως η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP) Συνεπώς, δεδομένων των ευρημάτων της παρούσας έρευνας, προτείνεται η περαιτέρω διερεύνηση της σχέσης των νατριουρητικών πεπτιδίων με άλλους βιοδείκτες στην πρόβλεψη της υποτροπής της κολπικής μαρμαρυγής. Τέλος, ορισμένοι ασθενείς μπορεί να είχαν μικρής κλινικής σημασίας πολύ παροδικά επεισόδια κολπικής μαρμαρυγής, τα οποία όμως δεν καταγράφηκαν σε ηλεκτροκαρδιογράφημα ή και σε Holter και τα οποία δεν έγιναν αντιληπτά από τους ίδιους τους ασθενείς. Συμπερασματικά, τα επίπεδα ΝΤ-pro-ΒΝΡ φαίνεται να αποτελούν προγνωστικό δείκτη υποτροπής της κολπικής μαρμαρυγής σε ασθενείς με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης της αριστερής κοιλίας μετά από ανάταξη σε φλεβοκομβικό ρυθμό και για χρονικό διάστημα 6 μηνών. Συνεπώς, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στη λήψη αποφάσεων για την ακολουθούμενη θεραπευτική στρατηγική (έλεγχος ρυθμού ή συχνότητας). ABSTRACT The levels of NT-pro-BNP as a predictor of recurrence of paroxysmal atrial fibrillation Ι. MAVRODIMITRAKIS, 1 A. MOUTSIOS-RENTZOS, 2 M. PIAGKOU, 3 N. KOUVELAS, 1 T. ILIOPOULOS 1 1 Department of Cardiology, 251 General Air Force Hospital, Athens, 2 Department of Pre-School Education and Educational Design, School of Humanities, University of the Egean, Rhodes, 3 Department of Anatomy, Medical School, National and Kapodistrian University of Athens, Athens, Greece Archives of Hellenic Medicine 2012, 29(3): OBJECTIVE Left ventricular (LV) dysfunction has been linked with increased recurrence of atrial fibrillation (AF). The role of natriuretic peptides as a prognostic indicator of AF has not been fully clarified. This study investigated whether or not the level of NT-pro-BNP may be used as a satisfactory predictor of 6-month recurrence of paroxysmal AF in patients with preserved LV ejection fraction. In addition, the prognostic value of NT-pro-BNP levels in such cases was compared with that of the left atrial size. METHOD The study included 31 patients (54.8% male, mean age: 61.61±3.51 years), all of whom had preserved LV ejection fraction and were hospitalized because of a new episode of paroxysmal AF. These patients were followed for a period of 6 months after cardioversion to sinus rhythm. The study population was classified into 2 groups: Group A (n=15) consisted of patients that relapsed back to AF within 6 months, and Group B (n=16) patients that preserved sinus rhythm. Measurement was made of the levels of NT-pro-BNP and of the left atrial size (by transthoracic echocardiography), before and after the reversion. RESULTS Logistic regression analysis showed that NT-pro-BNP levels predicted the 6-month recurrence of AF (total prognostic value 87.1%, Nagelkerke s R²=0.664, Wald criterion: p<0.05, 95% CI: ) more efficiently than the left atrial size (total prognostic value 71.1%, Nagelkerke s R²=0.364, Wald criterion: p<0.01, 95% CI: ). ROC analysis revealed that the NT-pro-BNP values above 324 pg/ml can predict the 6-month recurrence of AF with 93.3% sensitivity and 75% specificity. CONCLUSIONS The levels of NT-pro-BNP appear to be a satisfactory prognostic indicator of recurrence of paroxysmal atrial fibrillation within 6 months for patients with preserved LV ejection fraction. Key words: Atrial fibrillation, Natriuretic peptides, Recurrence Βιβλιογραφία 1. CHUGH SS, BLACKSHEAR JL, SHEN WK, HAMMILL SC, GERSH BJ. Epidemiology and natural history of atrial fibrillation: Clinical implications. J Am Coll Cardiol 2001, 37: BENJAMIN EJ, WOLF PA, D AGOSTINO RB, SILBERSHATZ H, KANNEL WB, LEVY D. Impact of atrial fibrillation on the risk of death: The Framingham Heart Study. Circulation 1998, 98: VAN GELDER IC, CRIJNS HJ, TIELEMAN RG, BRÜGEMANN J, DE KAM PJ, GOSSELINK AT ET AL. Chronic atrial fibrillation. Success of serial cardioversion therapy and safety of oral anticoagulation. Arch Intern Med 1996, 156: DUYTSCHAEVER M, HAERYNCK F, TAVERNIER R, JORDAENS L. Factors influencing long-term persistence of sinus rhythm after a first electrical cardioversion for atrial fibrillation. Pacing Clin Electrophysiol 1998, 21: ALT E, AMMER R, LEHMANN G, PÜTTER K, AYERS GM, PASQUANTONIO J ET AL. Patient characteristics and underlying heart disease as predictors of recurrent atrial fibrillation after internal and external cardioversion in patients treated with oral sotalol. Am Heart J 1997, 134: CHEN HH, BURNETT JC Jr. The natriuretic peptides in heart fail-

7 368 Ι. ΜΑΥΡΟΔΗΜΗΤΡΑΚΗΣ και συν ure: Diagnostic and therapeutic potentials. Proc Assoc Am Physicians 1999, 111: WIESE S, BREYER T, DRAGU A, WAKILI R, BURKARD T, SCHMIDT- SCHWEDA S ET AL. Gene expression of brain natriuretic peptide in isolated atrial and ventricular myocardium: Influence of angiotensin II and diastolic fiber length. Circulation 2000, 102: HORIE H, TSUTAMOTO T, MINAI K, HAYASHI M, KITO O, KINOSHITA K. Brain natriuretic peptide predicts chronic atrial fibrillation after ventricular pacing in patients with sick sinus syndrome. Jpn Circ J 2000, 64: WAZNI OM, MARTIN DO, MARROUCHE NF, LATIF AA, ZIADA K, SHAARAOUI M ET AL. Plasma B-type natriuretic peptide levels predict postoperative atrial fibrillation in patients undergoing cardiac surgery. Circulation 2004, 110: SHIN DI, JAEKEL K, SCHLEY P, SAUSE A, MÜLLER M, FUETH R ET AL. Plasma levels of NT-pro-BNP in patients with atrial fibrillation before and after electrical cardioversion. Z Kardiol 2005, 94: DANICEK V, THEODOROVIC N, BAR-CHAIM S, MILLER A, VERED Z, KOREN-MORAG N ET AL. Sinus rhythm restoration after atrial fibrillation: The clinical value of N-terminal pro-bnp measurements. Pacing Clin Electrophysiol 2008, 31: ARRIBAS-LEAL JM, PASCUAL-FIGAL DA, TORNEL-OSORIO PL, GUTIÉR- REZ-GARCÍA F, GARCÍA-PUENTE DEL CORRAL JJ, RAY-LÓPEZ VG ET AL. Epidemiology and new predictors of atrial fibrillation after coronary surgery. Rev Esp Cardiol 2007, 60: SANNA T, SONAGLIONI A, PIERONI M, DELLO RUSSO A, PELARGO- NIO G, CASELLA M ET AL. Baseline NT-pro-BNP levels and arrhythmia recurrence in outpatients undergoing elective cardioversion of persistent atrial fibrillation: A survival analysis. Indian Pacing Electrophysiol J 2009, 9: OLSHANSKY B, HELLER EN, MITCHELL LB, CHANDLER M, SLATER W, GREEN M ET AL. Are transthoracic echocardiographic parameters associated with atrial fibrillation recurrence or stroke? Results from the atrial fibrillation follow-up investigation of rhythm management (AFFIRM) study. J Am Coll Cardiol 2005, 45: OKÇÜN B, YIGIT Z, KÜÇÜKOGLU MS, MUTLU H, SANSOY V, GÜZELSOY D ET AL. Predictors for maintenance of sinus rhythm after cardioversion in patients with nonvalvular atrial fibrillation. Echocardiography 2002, 19: JOFFY S, ROSNER MH. Natriuretic peptides in ESRD. Am J Kidney Dis 2005, 46: TSUTAMOTO T, BITO K, KINOSHITA M. Plasma atrial natriuretic polypeptide as an index of left ventricular end-diastolic pressure in patients with chronic left-sided heart failure. Am Heart J 1989, 117: HASEGAWA K, FUJIWARA H, DOYAMA K, MUKOYAMA M, NAKAO K, FUJIWARA T ET AL. Ventricular expression of atrial and brain natriuretic peptids in dilated cardiomyopathy. An immunohistocytochemical study of the endomyocardial biopsy specimens using specific monoclonal antibodies. Am J Pathol 1993, 142: CUI Q, ZHANG W, WANG H, SUN X, YANG H, MENG X ET AL. Left and right atrial size and the occurrence predictors in patients with paroxysmal atrial fibrillation. Int J Cardiol 2008, 130: TANI T, TANABE K, ONO M, YAMAGUCHI K, OKADA M, SUMIDA T ET AL. Left atrial volume and the risk of paroxysmal atrial fibrillation in patients with hypertrophic cardiomyopathy. J Am Soc Echocardiogr 2004, 17: GOULD PA, GULA LJ, BHAYANA V, SUBBIAH RN, BENTLEY C, YEE R ET AL. Characterization of cardiac brain natriuretic peptide release in patients with paroxysmal atrial fibrillation undergoing left atrial ablation. Circ Arrhythm Electrophysiol 2010, 3: MOON J, YOON JH. Atrial mechanical function rather than left atrium size as a predictor in patients with paroxysmal atrial fibrillation. Korean Circulation J 2006, 36: PILLARISETTI J, PATEL A, BOC K, BOMMANA S, SAWERS Y, VANGA S ET AL. Evolution of paroxysmal atrial fibrillation to persistent or permanent atrial fibrillation: Predictors of progression. JA- FIB 2009, 1: AL-OMARI MA, FINSTEIN J, APPLETON CP, BARNES ME, TSANG TS. Echocardiographic assessment of left ventricular diastolic function and filling pressure in atrial fibrillation. Am J Cardiol 2008, 101: MALOUF JF, KANAGALA R, AL ATAWI FO, ROSALES AG, DAVISON DE, MURALI NS ET AL. High sensitivity C-reactive protein: A novel predictor for recurrence of atrial fibrillation after successful cardioversion. J Am Coll Cardiol 2005, 46: ZARAUZA J, RODRÍGUEZ LERA MJ, FARIÑAS ALVAREZ C, HERNANDO JP, CEBALLOS B, GUTIÉRREZ B ET AL. Relationship between C-reactive protein level and early recurrence of atrial fibrillation after electrical cardioversion. Rev Esp Cardiol 2006, 59: LIU J, FANG PH, DIBS S, HOU Y, LI XF, ZHANG S. High-sensitivity C- reactive protein as a predictor of atrial fibrillation recurrence after primary circumferential pulmonary vein isolation. Pacing Clin Electrophysiol 2011, 34: LIU T, LI G, LI L, KORANTZOPOULOS P. Association between C-reactive protein and recurrence of atrial fibrillation after successful electrical cardioversion: A meta-analysis. J Am Coll Cardiol 2007, 49: KALLERGIS EM, MANIOS EG, KANOUPAKIS EM, MAVRAKIS HE, KOLY- VAKI SG, LYRARAKIS GM ET AL. The role of post-cardioversion time course of hs-crp in clarifying the relationship between inflammation and persistence of atrial fibrillation. Heart 2008, 94: Corresponding author: I. Mavrodimitrakis, 3 Kanellopoulou Ave., GR Athens, Greece

Σεμινάρια ομάδων εργασίας

Σεμινάρια ομάδων εργασίας Σεμινάρια ομάδων εργασίας ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΞΙΑΣ ΚΑΡ ΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΛΟΓΩ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΡΥΟΦΥΛΛΗΣ ΩΝΑΣΕΙΟ ΚΑΡ ΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Πνευμονική Υπέρταση Πνευμονική Υπέρταση είναι η παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Κολπική Μαρμαρυγή σε προγραμματισμένο χειρουργείο. Χρήστος Ε. Χαρίτος, MD, FECTS ιευθυντής Καρδιοχειρουργικού Τμήματος Θεραπευτηρίου «Ο Ευαγγελισμός»

Κολπική Μαρμαρυγή σε προγραμματισμένο χειρουργείο. Χρήστος Ε. Χαρίτος, MD, FECTS ιευθυντής Καρδιοχειρουργικού Τμήματος Θεραπευτηρίου «Ο Ευαγγελισμός» Κολπική Μαρμαρυγή σε προγραμματισμένο χειρουργείο Χρήστος Ε. Χαρίτος, MD, FECTS ιευθυντής Καρδιοχειρουργικού Τμήματος Θεραπευτηρίου «Ο Ευαγγελισμός» Η συχνότητα της Κολπικής Μαρμαρυγής αυξάνεται συνεχώς

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΜΩΝΥΜΟ (Α' ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ:

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΜΩΝΥΜΟ (Α' ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΜΩΝΥΜΟ (Α' ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟΥΣΟΥΛΗΣ Ο ρόλος του ινωδογόνου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs Π. Τσατραφύλλιας, Δ. Θεοδωράκης, Ευδοξία Μπουτμπάρα, Δήμητρα Κεσίδου, Θ. Γεωργιάδης, Σ. Παραστατίδης, Γεωργία Θεοδωροπούλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ Ιωάννα Τζουλάκη Κώστας Τσιλίδης Ιωαννίδης: κεφάλαιο 2 Guyatt: κεφάλαιο 18 ΕΠΙςΤΗΜΟΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστήμη (θεωρία) Πράξη (φροντίδα υγείας) Γνωστικό μέρος Αιτιό-γνωση Διά-γνωση Πρό-γνωση

Διαβάστε περισσότερα

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς Αγαπητοί/ές συνάδελφοι, Για 10 η συνεχή χρονιά η Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο «Αττικόν» Νοσοκομείο πραγματοποιεί το Ετήσιο Διεθνές Συνέδριο «Εξελίξεις και Προοπτικές στην Καρδιολογία». Κατά

Διαβάστε περισσότερα

4 o Συνέδριο Eπεμβατικής καρδιολογίας και Ηλεκτροφυσιολογίας Μέλανη Κωνσταντινίδου Καρδιολόγος - Ηλεκτροφυσιολόγος

4 o Συνέδριο Eπεμβατικής καρδιολογίας και Ηλεκτροφυσιολογίας Μέλανη Κωνσταντινίδου Καρδιολόγος - Ηλεκτροφυσιολόγος Αρρυθμίες στις γυναίκες. Τι ιδιαίτερο; 4 o Συνέδριο Eπεμβατικής καρδιολογίας και Ηλεκτροφυσιολογίας Μέλανη Κωνσταντινίδου Καρδιολόγος - Ηλεκτροφυσιολόγος Karen Yee A recent report of the Euro Heart project

Διαβάστε περισσότερα

1. Μηδέν άγαν; Γεώργιος Ανδρικόπουλος, MD, PhD, FESC, ιευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Ερρίκος Ντυνάν Hospital Center

1. Μηδέν άγαν; Γεώργιος Ανδρικόπουλος, MD, PhD, FESC, ιευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Ερρίκος Ντυνάν Hospital Center Επιτυχής επέμβαση κατάλυσης κολπικής μαρμαρυγής σε ασθενή με CHADS VASc score 1. Μηδέν άγαν; Γεώργιος Ανδρικόπουλος, MD, PhD, FESC, ιευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Ερρίκος Ντυνάν Hospital Center ήλωση

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010)

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Καραγιάννη Δ. 1, Μπάμπα Α. 2, Σουμανίδησ τ. 2, Ρίζοσ Π 2., Μπαλτζήσ Δ. 3, κούτασ Δ., ΚοτςαμίδηΙ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΙΔΟΥ ΤΑΤΙΑΝΑ ακτινολόγος ΚΑΡΑΔΗΜΗΤΡΑΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ καρδιολόγος Τι είναι αξονική στεφανιογραφία; Είναι μέθοδος απεικόνισης των στεφανιαίων αγγείων με πολυτομικό αξονικό τομογράφο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα. ά ς ό ς.. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά

Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα. ά ς ό ς.. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα ά ς ό ς. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά Ιούνιος 2011 Μεταβολικό Σύνδροµο και Στυτική δυσλειτουργία έ ς ή ς έ. ό. ί ς ός ί ς ί ά Μεταβολικό Σύνδροµο και Στυτική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

Τιπεριλαµβάνειη βασική εξέτασητων υπερηχών. Mπελντέκος. Τζάνειο Νοσοκοµείο Πειραιά

Τιπεριλαµβάνειη βασική εξέτασητων υπερηχών. Mπελντέκος. Τζάνειο Νοσοκοµείο Πειραιά Τιπεριλαµβάνειη βασική εξέτασητων υπερηχών Mπελντέκος. Τζάνειο Νοσοκοµείο Πειραιά Προετοιµασία Ιστορικό (ιατρικός φάκελος) Ένδειξη Κλινική εξέταση (ακρόαση, µέτρηση Α.Π.) Σύνδεση µε το ΗΚΓ ηµιουργία άνετου

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Πρότυπο Κέντρο Καρδιάς και Αγγείων Athens Heart Center Διευθυντής: Καθηγητής Χριστόδουλος. Στεφανάδης Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Καρδιολογική Κλινική Ι. Γιαλάφος Δ/ντης Κ. Αθανασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ MD,MSc,FEBU ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β, ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Α.Ο.Ν.Α Θεωρίες προέλευσης της πολλαπλότητας των όγκων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΣΥΝΟΨΗ Η παρούσα μελέτη αποτελεί συνέχεια της αρχικής φάσης της μελέτης νοσηρότητας και θνησιμότητας στη νήσο Μήλο που πραγματοποιήθηκε το

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Ποια στοιχεία σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ασθενή μας δίνει η δοκιμασία κόπωσης; Η δοκιμασία κόπωσης σε τάπητα χρησιμοποιείται κυρίως ως αναίμακτη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ Α. Γκότσης, Ι. Κερασίδου, Α. Γκαγκάλης, Α. Ρησγγίτς, Α. Κουτσογιάννη, Λ.

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Λ. Κ. Μιχάλης Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο Αθήνα, 30 Οκτωβρίου 2008 Από πού αντλούνται οι γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α 19.00-19.30 Τελετή Έναρξης Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α Παρασκευή, 22 Νοεμβρίου 2013 19.30-20.00 Διάλεξη «Καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης της αριστερής κοιλίας: η κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία υγιών εθελοντών Κ. Καράτζη, PhD (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Greek Young Cardiologists

Greek Young Cardiologists Greek Young Cardiologists Newsletter Ιούλιος 2014 Email: younggreekcardiologists@gmail.com http://gy-cardio.gr Long-Term Follow-Up of Heart Failure Patients With Recovered LVEF After β-blocker [Pascal

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία ΠΕ (σε χώρες Ε.Ε.)

Επιδημιολογία ΠΕ (σε χώρες Ε.Ε.) Επιδημιολογία ΠΕ (σε χώρες Ε.Ε.) Θνητότητα από ΠΕ στις ΗΠΑ 435.000 ασθενείς /ετησίως 95 επεισόδια ΠΕ/ 100.000 κατοίκους Θνητότητα ΠΕ: 10% 30% των ασθενών με ΕΒΦΘ θα εκδηλώσουν ΠΕ Τα 2/3 παραμένουν αδιάγνωστα

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Επίβλεψη. Κολπική µαρµαρυγή 3/12/2014. 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ. 1-2% του γενικού πληθυσµού

Επίβλεψη. Κολπική µαρµαρυγή 3/12/2014. 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ. 1-2% του γενικού πληθυσµού Επίβλεψη 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ Πρόληψη αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων στην κολπική µαρµαρυγή. Η θέση των νέων αντιπηκτικών. 2. Γεώργιος Χαλικιάς Λέκτορας Καρδιολογίας.Π.Θ

Διαβάστε περισσότερα

2015-2016 ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα. 1 η ΥΠΕ Αττικής, Γενικό Νοσοκομειο Αθηνών Ιπποκράτειο

2015-2016 ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα. 1 η ΥΠΕ Αττικής, Γενικό Νοσοκομειο Αθηνών Ιπποκράτειο ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1 η ΥΠΕ Αττικής, Γενικό Νοσοκομειο Αθηνών Ιπποκράτειο Εκπαιδευτικό πρόγραμμα 2015-2016 Συντονιστής Διευθυντής: Ι.Ε. Καλλικάζαρος EBΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2015-2016

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις 267 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις Χ. Βέρρας 1, Α. Μελιδώνης 2 1 Τμήμα Γενικής Ιατρικής και 2 Α Παθολογική Κλινική &

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονικά συνεργαζόµενοι Euromedica - Κυανούς Σταυρός, Θεσσαλονίκη.

Επιστηµονικά συνεργαζόµενοι Euromedica - Κυανούς Σταυρός, Θεσσαλονίκη. ΒΡΑΧΥ- ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΩΝ ΕΝ ΟΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΠΡΟΘΕΣΕΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΟΒΑΡΟΥ ΒΑΘΜΟΥ ΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΚΟΙΛΙΑΣ. Χ. ΓΡΑΪ ΗΣ 1,. ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ 1, Α. ΝΤΑΤΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology

4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology 4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Μέσα στο 2007 αναμένεται να αρχίσει και στο Ωνάσειο η διαδερμική αντιμετώπιση των

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα

Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα DEPARTMENT OF HYGIENE AND EPIDEMIOLOGY Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα Κώστας Τσιλίδης, ktsilidi@cc.uoi.gr http://users.uoi.gr/ktsilidi/teaching Ιωαννίδης: κεφάλαιο 3 Ahlbom: κεφάλαιο 3, 4 Guyatt: κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ»

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» 11 0 Πανελλήνιο Συνέδριο Υπέρτασης ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» Α. Κασιακόγιας, Κ. Τσιούφης, Κ. Θωμόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 Τυχαίο εύρημα καρδιακής αρρυθμίας σε ασυμπτωματικό παιδί Κωνσταντίνος Θωμαϊδης Καρδιολογική Κλινική, Γ.Ν. «ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Diastolic and systolic heart failure Similarities and differences. Διαστολική και συστολική καρδιακή ανεπάρκεια Ομοιότητες και διαφορές

Diastolic and systolic heart failure Similarities and differences. Διαστολική και συστολική καρδιακή ανεπάρκεια Ομοιότητες και διαφορές Α Ν Α Σ Κ Ο Π Η Σ Η Ελληνική Επιθεώρηση Αθηροσκλήρωσης 4(3):187 199 R E V I E W Hellenic Journal of Atherosclerosis 4(3):187 199 Διαστολική και συστολική καρδιακή ανεπάρκεια Ομοιότητες και διαφορές Κ.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ ΤΣΙΑΓΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ

ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ ΤΣΙΑΓΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ ΤΣΙΑΓΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ 2. Η.Κ.Γ. 3. ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ 4.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ.

ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. 14 ο Βορειοελλαδικό Καρδιολογικό Συνέδριο ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Κ. ΤΣΙΟΥΦΗΣ, Α. ΜΑΝΩΛΗΣ, Ι. ΖΑΡΙΦΗΣ, Ε. ΚΑΛΛΙΣΤΡΑΤΟΣ, Β. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ, Α. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ανδρικόπουλος, Δ/ντής. Καρδιολογικής Κλινικής, ΓΝΑ «Ερρίκος. Ντυνάν»

Γεώργιος Ανδρικόπουλος, Δ/ντής. Καρδιολογικής Κλινικής, ΓΝΑ «Ερρίκος. Ντυνάν» Γεώργιος Ανδρικόπουλος, Δ/ντής Καρδιολογικής Κλινικής, ΓΝΑ «Ερρίκος Ντυνάν» Δήλωση συμφερόντων Ο ομιλητής έχει λάβει ερευνητικά κονδύλια, αμοιβές για συμμετοχή σε συμβουλευτικά σώματα και αμοιβές για ομιλίες

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΝΩΣΗ ΑΟΡΤΗΣ ΜΕ ΧΑΜΗΛΟ ΚΛΑΣΜΑ ΕΞΩΘΗΣΗΣ. Λαζαρίδης Κυριάκος Γενικός Αρχίατρος 417 ΝΙΜΤΣ

ΣΤΕΝΩΣΗ ΑΟΡΤΗΣ ΜΕ ΧΑΜΗΛΟ ΚΛΑΣΜΑ ΕΞΩΘΗΣΗΣ. Λαζαρίδης Κυριάκος Γενικός Αρχίατρος 417 ΝΙΜΤΣ ΣΤΕΝΩΣΗ ΑΟΡΤΗΣ ΜΕ ΧΑΜΗΛΟ ΚΛΑΣΜΑ ΕΞΩΘΗΣΗΣ Λαζαρίδης Κυριάκος Γενικός Αρχίατρος 417 ΝΙΜΤΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Ως βαλβιδική αορτική στένωση ορίζεται η παρεµπόδιση της ροής του αίµατος δια µέσου της αορτικής

Διαβάστε περισσότερα

Προγνωστικός δείκτης (σκορ) ενδονοσοκομειακής. θνητότητας σε ασθενείς με Οξύ Στεφανιαίο σύνδρομο: Η Μελέτη «GREECS»

Προγνωστικός δείκτης (σκορ) ενδονοσοκομειακής. θνητότητας σε ασθενείς με Οξύ Στεφανιαίο σύνδρομο: Η Μελέτη «GREECS» Προγνωστικός δείκτης (σκορ) ενδονοσοκομειακής και 30-ημερών θνητότητας σε ασθενείς με Οξύ Στεφανιαίο σύνδρομο: Η Μελέτη «GREECS» Δ. Παναγιωτάκος 1, Ε. Γεωργουσοπούλου 1, Χ. Πίτσαβος 2, Β. Νοταρά 1, Χ.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

20-40% των ισχαιμικών ΑΕΕ οφείλονται σε νόσο καρωτίδων

20-40% των ισχαιμικών ΑΕΕ οφείλονται σε νόσο καρωτίδων Γ. Μπενέτος 1, Κ. Τούτουζας 1, Μ. Δρακοπούλου 1, Χ. Δεληγιάννη 2, Ι. Κουτάγιαρ 1, Κ. Σταθογιάννης 1, Χ. Γράσσος 1, Κ. Σπέγγος 2, Η. Σιώρης 3, Χ. Στεφανάδης 1 (1) Α Καρδιολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Καρδιαγγειακά Επεισόδια : Πρώτη αιτία θανάτου στις αναπτυγµένες χώρες Πολλοί παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ 20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ β-αποκλειστές: ποιο φάρμακο σε ποιον άρρωστο; Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ Υπέρταση Γενικά οι β 1 -εκλεκτικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο (AEE) είναι κάθε κλινικό σύνδρομο,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

Πως θα αντιµετωπίσω τον ασθενή µε: Μετρίου προς σοβαρού βαθµού ΑΣΥΜΤΩΜΑΤΙΚΗ ανεπάρκεια αορτικής

Πως θα αντιµετωπίσω τον ασθενή µε: Μετρίου προς σοβαρού βαθµού ΑΣΥΜΤΩΜΑΤΙΚΗ ανεπάρκεια αορτικής Πως θα αντιµετωπίσω τον ασθενή µε: Μετρίου προς σοβαρού βαθµού ΑΣΥΜΤΩΜΑΤΙΚΗ ανεπάρκεια αορτικής Παναγοπούλου Βίκυ Καρδιολόγος Επ. Συνεργάτης Νοσοκοµείου Γ. Γεννηµατάς. ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΜέσουέωςσοβαρούβαθμούΑR

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ Epidemiology and Public Health Dept of Epidemiology and Public Health N. TZANAKIS M.D. Consultant in Respiratory Medicine Assistant Professor in Epidemiology P.O. Box 1352, 7111 Heraklion

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακό stress και στεφανιαία νόσος

Εργασιακό stress και στεφανιαία νόσος Εργασιακό stress και στεφανιαία νόσος Χαράλαμπος Γ. Πλατής (Διοικητής Πρόεδρος ΔΣ ΓΝ Σύρου) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 18-20 Φεβρουαρίου 2010 1 Εργασιακό stress

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕΤΑ ΑΠO ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΑΠΙΝΙΔΩΤΗ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕΤΑ ΑΠO ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΑΠΙΝΙΔΩΤΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕΤΑ ΑΠO ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΑΠΙΝΙΔΩΤΗ Δ. ΚΡΙΚΙΔΗΣ, Τ. ΔΑΔΟΥΣ, Δ. ΕΚΚΛΗΣΙΑΡΧΟΣ, Χ.ΚΥΡΠΙΖΙΔΗΣ, Ε.ΠΑΝΤΕΛΙΔΟΥ, Σ. ΣΑΒΒΑΤΗΣ, Μ. ΡΑΙΚΟΥ, Δ ΝΙΑΚΑΣ, Ι. ΚΑΝΟΝΙΔΗΣ Β Καρδιολογική Πανεπιστημιακή

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτογενής αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόγραμμα stent for life. Ι. Κανακάκης

Πρωτογενής αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόγραμμα stent for life. Ι. Κανακάκης Στρογγυλό Τραπέζι Η επεμβατική Καρδιολογία στη χώρα μας και η εναρμόνισή της με τις διεθνείς εταιρείες επεμβατικής Καρδιολογίας Πρωτογενής αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόγραμμα stent

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος µαθήµατος: Παράδειγµα 1: µελέτη ασθενών-µαρτύρων ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ

Στόχος µαθήµατος: Παράδειγµα 1: µελέτη ασθενών-µαρτύρων ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ ΠΜΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ, ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΑΚ. ΕΤΟΣ 2006-2007, 3ο εξάµηνο ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ 5 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 ΜΕΤΡΑ ΚΙΝ ΥΝΟΥ & ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ SPSS

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ. Ανδρέας Π. Καλογερόπουλος. Τετάρτη, 22 Ιουνίου 2011

ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ. Ανδρέας Π. Καλογερόπουλος. Τετάρτη, 22 Ιουνίου 2011 Θεραπεία Καρδιακού Επανασυγχρονισμού σε Ασθενείς με Καρδιακή Ανεπάρκεια: Κλινικές, Ηλεκτροφυσιολογικές, και Νευροορμονικές Παράμετροι, και Νεώτεροι Ηχοκαρδιογραφικοί Δείκτες ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Τετάρτη,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην έρευνα χρησιµοποίησης υπηρεσιών υγείας χρησιµοποιούνται επιδηµιολογικές, κοινωνιολογικές, οικονοµετρικές, καθώς και καθαρά

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Speakers Index Ευρετήριο Ομιλητών

Speakers Index Ευρετήριο Ομιλητών Speakers Index Ευρετήριο Ομιλητών Γρηγοριάδης Ν. Αν. Καθηγητής Νευρολογίας, Ιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Δαρδιώτης Ε. Λέκτορας Νευρολογίας, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1η Υ.Π.Ε. ΑΤΤΙΚHΣ, ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Εκπαιδευτικό πρόγραμμα 2013-2014 Συντονιστής Διευθυντής: Ι.Ε. Καλλικάζαρος EBΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2013-2014

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ.

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ. Νικολέτα Στόγια, Μάριος Φερφέλης, Γ.Ν. Αθηνών, "ΕΛΠΙΣ", Β Χειρουργική Κλινική Εισαγωγή Παρά την σημαντικότατη μείωση της γαστρικής χειρουργικής την τελευταία 20ετία, λόγω της ευρείας χρήσης των νεότερων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΗΛΑΦΗΣΗ, ΑΚΡΟΑΣΗ

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΗΛΑΦΗΣΗ, ΑΚΡΟΑΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΗΛΑΦΗΣΗ, ΑΚΡΟΑΣΗ Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου ΨΗΛΑΦΗΣΗ ΣΦΥΓΜΟΥ ΤΗΣ ΚΕΡΚΙ ΙΚΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΨΗΛΑΦΗΣΗ ΣΦΥΓΜΟΥ ΤΗΣ ΒΡΑΧΙΟΝΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΣΦΥΓΜΑΝΟΜΕΤΡΟΥ ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΠ ΚΑΡΩΤΙ ΙΚΟΣ ΣΦΥΓΜΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση;

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση; ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση; Δ. Καραγιάννη, Β. Κουρκούμπας, Δ. Μπαλτζής, Γ. Κοτρώνης, Ε. Κιντιράκη, Χ.Τρακατέλλη, Α. Παυλίδου, Μ. Σιών Γ Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, ΓΠΝΘ

Διαβάστε περισσότερα

1.α ιαγνωστικοί Έλεγχοι. 2.α Ευαισθησία και Ειδικότητα (εισαγωγικές έννοιες) ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ. Πολύ σηµαντικό το θεώρηµα του Bayes:

1.α ιαγνωστικοί Έλεγχοι. 2.α Ευαισθησία και Ειδικότητα (εισαγωγικές έννοιες) ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ. Πολύ σηµαντικό το θεώρηµα του Bayes: ΠΜΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ, ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΑΚ. ΕΤΟΣ 2006-2007, 3ο εξάµηνο ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ 6 ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ 1.β ιαγνωστικοί Έλεγχοι Πολύ σηµαντικό το θεώρηµα

Διαβάστε περισσότερα

Number All 397 Women 323 (81%) Men 74 (19%) Age(years) 39,1 (17-74) 38,9 (17-74) 40,5 (18-61) Maximum known weight(kg) 145,4 (92,0-292,0) 138,9 (92,0-202,0) 174,1 (126,0-292,0) Body mass index (kg/m 2

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΟΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ DNA ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΚΗΣ ΚΥΤΑΡΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ.

ΠΛΟΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ DNA ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΚΗΣ ΚΥΤΑΡΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ. ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ 1 Hepatobiliary and Pancreatic Surgical Department, Oxford Radcliffe Hospitals NHS Foundation Trust, UK., 2 Institute of Liver Studies, King s College Hospital, School of Medicine,

Διαβάστε περισσότερα

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ SGOT 60 IU/l, SGPT 72 IU/l, γgt 92 IU/l, ALP κ.φ., CPK κ.φ., θυρεοειδική λειτουργία κ.φ. Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογικό Συνέδριο

Καρδιολογικό Συνέδριο 09-11 Οκτωβρίου 2015 Ξενοδοχείο Larissa Imperial Λάρισα Καρδιολογικό Συνέδριο Κεντρικής Ελλάδος Xορήγηση Πιστοποιητικού με μόρια (credits) Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης (CME-CPD) Διοργάνωση: σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Δημοσίευση HandTutor Enhanced Hand Rehabilitation after Stroke A Pilot Study στο περιοδικό Physiother Res Int

Δημοσίευση HandTutor Enhanced Hand Rehabilitation after Stroke A Pilot Study στο περιοδικό Physiother Res Int Δημοσίευση HandTutor Enhanced Hand Rehabilitation after Stroke A Pilot Study στο περιοδικό Physiother Res Int 2011-03-15 12:25:14 Σκοπός Η μελέτη αξιολογεί τα θεραπευτικά αποτελέσματα της χρήσης του συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 15 Ιουλίου 2011 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009 Η Εθνική Έρευνα Υγείας πραγµατοποιήθηκε το τελευταίο τρίµηνο του έτους 2009 σε ολόκληρη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΛΒΙΔΟΠΑΘΕΙΕΣ ΩΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΛΛΩΝ ΚΑΡΔΙΑΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΒΑΛΒΙΔΟΠΑΘΕΙΕΣ ΩΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΛΛΩΝ ΚΑΡΔΙΑΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΒΑΛΒΙΔΟΠΑΘΕΙΕΣ ΩΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΛΛΩΝ ΚΑΡΔΙΑΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ (Μυοκαρδιοπάθειες, Δυσλειτουργία θηλοειδών µυών, διάταση δακτυλίων, µεταβολή της γεωµετρίας των κοιλιών κλπ) ΕΚΤΙΜΗΣΗ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Κ.ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ MD,

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 9 Συγγραφική Ομάδα: Universidad

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφορετική επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα επίπεδα της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης σε άντρες και γυναίκες

Η διαφορετική επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα επίπεδα της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης σε άντρες και γυναίκες Slide 1 11ο Πανελλήνιο Συνέδριο Υπέρτασης 5 7 Μαρτίου 2009, Ξενοδοχείο Divani Caravel, Αθήνα. Η διαφορετική επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα επίπεδα της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης

Διαβάστε περισσότερα

EBΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2014-2015

EBΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2014-2015 EBΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2014-2015 Τρίτη, 08:15 09:00, 7ος όροφος: Εκπαιδευτικά μαθήματα ειδικευομένων σε βασικά γνωστικά αντικείμενα της Καρδιολογίας. Την 1η Τετάρτη κάθε μήνα, 08:15 09:00,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση. Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση. Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ευεργετικά ωφέλη της θεραπείας µε ανταγωνιστές της αλδοστερόνης 30%

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΙ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝ ΥΝΟΣ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΙ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝ ΥΝΟΣ 1 ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΙ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝ ΥΝΟΣ Απόστολος. Αχείµαστος Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας ιευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Νοσοκοµείο Σωτηρία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Επιδηµιολογικές µελέτες

Διαβάστε περισσότερα

Κολπική Μαρμαρυγή. (www.pegkaspanagiotis.gr)

Κολπική Μαρμαρυγή. (www.pegkaspanagiotis.gr) Κολπική Μαρμαρυγή (www.pegkaspanagiotis.gr) Κολπική Μαρμαρυγή...1 Εισαγωγή...2 Μορφές κολπικής μαρμαρυγής...3 Ομάδες υψηλού κινδύνου - αίτια...4 Συμπτώματα - επιπλοκές...5 Κλινικοεργαστηριακός έλεγχος...6

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ιστοσελίδα GENDER: 2 Female Mean of TV mother's educational background 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0

ιστοσελίδα GENDER: 2 Female Mean of TV mother's educational background 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0 ιστοσελίδα GENDER: 2 Female 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 Mean of TV 3,0 2,5 2,0 elementary graduate high school graduate university or colleg mother's educational background Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Participating

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΧΗΜΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΧΗΜΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΧΗΜΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ Η ΓΕΝΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κατεχολαμίνες :Νοραδρεναλίνη, Αδρεναλίνη Αποστολάκης Μ. Στοιχεία Φυσιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΨΕΥΔΕΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΜΥΟΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΙΣΧΑΙΜΙΑΣ

ΨΕΥΔΕΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΜΥΟΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΙΣΧΑΙΜΙΑΣ 91 ΨΕΥΔΕΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΜΥΟΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΙΣΧΑΙΜΙΑΣ Κωνσταντίνος Δ. Μάλλιος Α.Ε. Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών. Διευθυντής Α Καρδιολογικής Κλινικής Θεραπευτηρίου ΥΓΕΙΑ Το ΗΚΓ/φημα συμπλήρωσε ήδη έναν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΛΕΜΦΑ ΕΝΕΚΤΟΜΗΣ ΣΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΛΕΜΦΑ ΕΝΕΚΤΟΜΗΣ ΣΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΛΕΜΦΑ ΕΝΕΚΤΟΜΗΣ ΣΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ Σύγκρουση συµφερόντων Καµία Ca ΝΕΦΡΟΥ & ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Λεµφογενώς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα Εθνική Μελέτη Νοσηρότητας και Παραγόντων Κινδύνου (Ε.ΜΕ.ΝΟ.) Το κάπνισμα στην Ελλάδα Καρακατσάνη Άννα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Β Πνευμονολογική Κλινική ΕΚΠΑ ΠΓΝ«ΑΤΤΙΚΟΝ» Ε.ΜΕ.ΝΟ Είναι η πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

Tο φύσημα Ορισμός Γενικά . Έτσι λοιπόν υπάρχουν και φυσιολογικά φυσήματα που παράγονται από τη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς.

Tο φύσημα Ορισμός Γενικά . Έτσι λοιπόν υπάρχουν και φυσιολογικά φυσήματα που παράγονται από τη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς. Tο φύσημα Ορισμός Φύσημα είναι το ακροαστικό εύρημα «ο θόρυβος» που ακούει ο γιατρός με το στηθοσκόπιό του -το ακουστικό- όταν το τοποθετεί στο θώρακα ενός ασθενούς. Γενικά Το φύσημα παράγεται από τη ροή

Διαβάστε περισσότερα

Εξέταση του σφυγµού στην κλινική πράξη. Άρης Τσιάκαλος, MD, PhD Παθολόγος-Λοιµωξιολόγος

Εξέταση του σφυγµού στην κλινική πράξη. Άρης Τσιάκαλος, MD, PhD Παθολόγος-Λοιµωξιολόγος Εξέταση του σφυγµού στην κλινική πράξη Άρης Τσιάκαλος, MD, PhD Παθολόγος-Λοιµωξιολόγος Σφυγµός Είναι η επέκταση της ώθησης που παράγεται από τις κοιλίες και µεταδίδεται διαµέσου των αρτηριών Αντιπροσωπεύει

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα