Ἁπλῆ Κατήχησις μέσα ἀπὸ τὴν πεῖρα τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ἁπλῆ Κατήχησις μέσα ἀπὸ τὴν πεῖρα τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας"

Transcript

1 Ἁπλῆ Κατήχησις μέσα ἀπὸ τὴν πεῖρα τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας Ποιμαντικὴ Θεολογία καὶ Κατάθλιψις 8 ΕΥΛΟΓΙΑΣ ΕΝΕΚΑ Πρὸσ Οἰκοδομὴν καὶ Παραμυθίαν Αὔγουστοσ 2014

2 Περιεχόμενα Ποιμαντικὴ Θεολογία καὶ Κατάθλιψις Α. Θλῖψις καὶ Κατάθλιψις Β. Τὰ στερεότυπα τῆς ἁπλουστευτικῆς ἀντιμετωπίσεως τῆς Καταθλίψεως - Τὸ ἀφετηριακὸ σφάλμα τοῦ «θεολογικοῦ ἀναγωγισμοῦ» 1. «Ἡ Κατάθλιψις εἶναι ἐπιλογή. Αὐτὸς ποὺ βασανίζεται ἀπὸ Κατάθλιψι ἐπιλέγει νὰ βασανίζεται» 2. «Τὸ ἄτομο, τὸ ὁποῖο ἔχει Κατάθλιψι δὲν πάσχει ἀπὸ κάτι παθολογικό. Εἶναι ὑγιές, ἀλλὰ δὲν προσπαθεῖ ἀρκετὰ νὰ βοηθήση τὸν ἑαυτό του» 3. «Δὲν εἶναι ἀπαραίτητη ἡ ψυχοθεραπευτικὴ ἢ φαρμακευτικὴ ὑποστήριξις» 4. «Ἡ Κατάθλιψις εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἁμαρτωλῶν ἐμπειριῶν. Ἡ συσσώρευσις ἁμαρτίας καὶ σφαλμάτων ἀπομακρύνει τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὸν ὑγιῆ δρόμο τοῦ Θεοῦ καὶ τὸν ὁδηγεῖ στὴν Κατάθλιψι» 5. «Ἡ κατάθλιψις εἶναι ἀποτέλεσμα φιλαυτίας καὶ ὑπέρμετρου ἐγωϊσμοῦ» 6. «Ἡ Κατάθλιψις ὀφείλεται στὴν ἔλλειψι πίστεως, προσευχῆς, ἀγάπης καὶ ἐμπιστοσύνης στὸν Θεό. Ἂν βρεῖς ἕναν καλὸ Γέροντα καὶ συμμετέχεις στὰ Μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας θὰ τὸ ξεπεράσης» 7. «Ἡ Κατάθλιψις εἶναι πειρασμική-σατανικὴ κατάστασις» Γ. Ἡ Ποιμαντικὴ τῆς Ἀγάπης α. Ἡ Ὀδύνη-Κατάθλιψις ὡς προνόμιο β. Ἡ θεραπευτικὴ δύναμις τῆς ἀδυναμίας γ. Ἡ Ἀπροϋπόθετη ἐν Χριστῷ Ἀγάπη δ. Ὁ Ὁρίζοντας τοῦ Θεοῦ Ἐξώφυλλον Ἱερὰ Εἰκὼν τῆς Θεοτόκου «Καταπράϋνον τὴν θλῖψίν μου». Ἁγιογραφεῖον Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίων Ἀγγέλων, Ἀφίδνες Ἀττικῆς,

3 Ποιμαντικὴ Θεολογία καὶ Κατάθλιψις Οἱ ἀρνητικὲς ἐπιπτώσεις τῆς στερεοτύπου καὶ ἁπλουστευτικῆς ἀντιμετωπίσεως τῆς Καταθλίψεως στὴν ποιμαντικὴ πρᾶξι καὶ ἡ θεραπευτικὴ προοπτικὴ τῆς Ἀπροϋποθέτου Ἀγάπης* Α Θλῖψις καὶ Κατάθλιψις Στὴν Εἰσήγησί μας σκοπεύουμε νὰ δείξουμε ἀναλυτικὰ τὶς ἀρνητικὲς συνέπειες, οἱ ὁποῖες συνήθως προκύπτουν μέσα ἀπὸ τὴν ἁπλουστευτικὴ Ποιμαντικὴ ἀντιμετώπισι τῆς Καταθλίψεως καὶ νὰ ὑποστηρίξουμε, ὅτι ὁ ἀπροϋπόθετος σεβασμὸς τῆς ἐλευθερίας τοῦ προσώπου σὲ συνύφανσι μὲ τὴν ἐν Χριστῷ Ἀγάπη εἶναι τὸ θεμέλιο τῆς σωστῆς, ὑποστηρικτικῆς, Ποιμαντικῆς παρεμβάσεως. Στὴν ψυχιατρικὴ καὶ τὴν κλινικὴ Ψυχολογία ἡ θλῖψις θεωρεῖται ὡς φυσιολογικὴ καὶ δημιουργικὴ ἀντίδρασις τοῦ ἀτόμου ἀπέναντι σὲ ἔκτακτα τραυματικὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἀμφισβητοῦν τὴν ἀσφάλεια καὶ τὴν ἀξία του ἢ ἀνατρέπουν τὶς ὑπαρξιακές του ἰσορροπίες. Ὅταν ὅμως ἡ θλῖψις γίνεται ὅλο καὶ 3

4 πιὸ ἔντονη μὲ τὸ πέρασμα τοῦ χρόνου καὶ ἐμποδίζει φυσιολογικὲς δραστηριότητες, ὅπως τὴν ἐργασία, τὴν διατροφή, τὸν ὕπνο καὶ τὶς διαπροσωπικὲς σχέσεις, μποροῦμε νὰ διαγνώσουμε Κατάθλιψι. Πιὸ συγκεκριμένα, τὰ κλινικὰ συμπτώματα τῆς Καταθλίψεως εἶναι τὰ ἑξῆς: Συνεχομένη θλῖψις, ἀπώλεια ἐνέργειας καὶ ἐξάντλησις. Περισσότερη ἢ λιγότερη ὄρεξις γιὰ φαγητό. Τάσεις ἀπομονώσεως, κοινωνικὴ ἀπόσυρσις. Ἄγχος, ἀνησυχία γιὰ ὅλα τὰ θέματα. Ἀναποφασιστικότης, δυσκολία λήψεως ἀποφάσεων. Ἀπώλεια τοῦ ἐνδιαφέροντος γιὰ τὴν ἀναζήτησι ἐρωτικοῦ συντρόφου ἢ γιὰ τὴν ἐρωτικὴ ἐπαφή. Αἰσθήματα ἐνοχῆς, αὐτομεμψίας καὶ ἀναξιότητος. Περισσότερος ἢ λιγότερος ὕπνος. Κακὴ διάθεσις, κατὰ τὸ μεγαλύτερο μέρος τῆς ἡμέρας σχεδὸν κάθε ἡμέρα. Μείωσις τοῦ ἐνδιαφέροντος ἢ τῆς εὐχαριστήσεως σὲ ὅλες ἢ σχεδὸν σὲ ὅλες τὶς δραστηριότητες. Ἀνησυχία καὶ ἀπαισιοδοξία γιὰ τὸ μέλλον. Καμμία ἐλπίδα σὲ κανέναν τομέα. Β Τὰ στερεότυπα τῆς ἁπλουστευτικῆς ἀντιμετωπίσεως τῆς Καταθλίψεως 4 Τὸ ἀφετηριακὸ σφάλμα τοῦ «θεολογικοῦ ἀναγωγισμοῦ» Τὰ στερεότυπα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀναλύσουμε, ὀφείλονται σὲ μεγάλο ἢ μικρὸ βαθμό, στὸ ἀξονικὸ σφάλμα τῆς ἀναγωγῆς τῆς καταθλιπτικῆς ἐμπειρίας στὴν ἐρμηνευτικὴ διάστασι τῆς Ποιμαντικῆς Θεολογίας. Τὰ προσωπικὰ βιώματα, οἱ γνώσεις καὶ οἱ ἐμπειρίες τοῦ κάθε ἀνθρώπου διαμορφώνουν τὸν ὑπαρξιακό του ὁρίζοντα καὶ τὴν κο-

5 σμοθεωρία του. Ὅσο πιὸ ἐγκλωβισμένος εἶναι κανεὶς στὸν ὁρίζοντα αὐτό, δηλαδή, ὅσο πιὸ ἀπόλυτο καὶ μοναδικὸ θεωρεῖ τὸν ἰδικό του τρόπο βιώσεως καὶ θεάσεως τῆς πραγματικότητος, τόσο πιὸ δύσκολο εἶναι νὰ ἔλθη στὴν θέσι τοῦ ἄλλου, νὰ νιώση αὐτὸ ποὺ ὁ ἄλλος νιώθει (ἐνσυναίσθησι), καὶ νὰ ἰδῆ τὴν πραγματικότητα μὲ τὰ ἰδικά του μάτια: «Δὲν μποροῦμε ποτὲ νὰ υἱοθετήσουμε τὴν προσωπικότητα, τὴν ζωὴ καὶ τὸν ἑαυτό του, ὥστε νὰ ζήσουμε τὴν ἐμπειρία του ἀκριβῶς ὅπως ἐκεῖνος τὴν ζῆ» 1. Ὁ Πνευματικός, ὅπως καὶ κάθε ἄλλος ἄνθρωπος, δυσκολεύεται νὰ ἀντιληφθῆ καὶ νὰ κατανοήση τὸν ὑπαρξιακὸ ὁρίζοντα τοῦ ἀτόμου, τὸ ὁποῖο πάσχει ἀπὸ Κατάθλιψι. Ἀντιλαμβάνεται καὶ ἑρμηνεύει τὴν ἐμπειρία καὶ τὴν ὑπαρξιακὴ κατάστασι τοῦ ἀσθενοῦς 2 μέσα ἀπὸ τὸν ἰδικό του ἑαυτὸ καὶ τὶς ἰδικές του ἐμπειρίες θλίψεως. Γι αὐτό, πολλὲς φορὲς ἀρνεῖται νὰ ἀποδεχθῆ τὴν βαρύτητα τῶν συμπτωμάτων τῆς Καταθλίψεως καὶ πιστεύει, ὅτι ὁ ἀσθενὴς θὰ μποροῦσε νὰ θεραπευθῆ ἂν προσπαθοῦσε περισσότερο νὰ ἐφαρμόση στὴν ζωή του τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ὅμως εἶναι προφανές, πὼς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατανοήση καὶ νὰ βοηθήση τὸν πάσχοντα, ἂν ἑρμηνεύη τὸ βίωμα καὶ τὴν συμπεριφορά του μέσα ἀπὸ τὰ ἰδικά του ἐρμηνευτικὰ φίλτρα καὶ τοὺς ἠθικο-θρησκευτικούς του κανόνες. Ἐπίσης, δὲν εἶναι δίκαιο νὰ τὸν ἐνοχοποιῆ ἐκ τῶν ὑστέρων, ἐ- πειδὴ ἡ ποιμαντικὴ παρέμβασις δὲν λειτούργησε θεραπευτικὰ στὴν περίπτωσί του. Ἑρμηνεύοντας τὴν καταθλιπτικὴ ἐμπειρία μέσα ἀπὸ τὸ πρῖσμα τοῦ Ἁγιογραφικοῦ ἢ Ἁγιοπατερικοῦ λόγου, ὁ Πνευματικὸς ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὸν κοσμοθεωρητικο-βιωματικὸ ὁρίζοντα τοῦ πιστοῦ καὶ ὑποπίπτει στὸ σφάλμα τοῦ θεολογικοῦ ἀναγωγισμοῦ. Δηλαδή, τὴν ἀναγωγὴ τοῦ βιο-ψυχο- 5

6 λογικοῦ φαινομένου τῆς Καταθλίψεως στὸ ἐπίπεδο τῆς Θεολογίας. Ἡ Κατάθλιψις εἶναι ψυχοπαθολογικὸ φαινόμενο καὶ δὲν εἶναι σωστὸ νὰ παραβλέψουμε τὴν διάστασι τῆς ψυχοπαθολογίας καὶ νὰ τὴν ἐρμηνεύσουμε μὲ τὶς ἀρχὲς καὶ τὰ ἀξιώματα τῆς Θεολογίας. Διαπράττοντας αὐτὸ τὸ σφάλμα θεωροῦμε τὴν παθολογικὴ Κατάθλιψι ὡς ἐμπειρία θλίψεως, τὰ αἴτια τῆς ὁποίας ὀφείλονται στὴν φιλαυτία καὶ τὴν ἀπομάκρυνσι ἀπὸ τὸν Θεό. Μὲ αὐτὴ τὴν ἀλλοτριωτικὴ θεολογικὴ ἑρμηνεία, ὡς καὶ τὴν Ποιμαντικὴ καθοδήγησι, ποὺ αὐτὴ συνεπάγεται, ὁ πιστός, ὁ ὁποῖος βασανίζεται ἀπὸ Κατάθλιψι, ἀντὶ νὰ ἀναπαύεται, αἰσθάνεται ὅτι ὁ Πνευματικὸς δὲν τὸν καταλαβαίνει, δὲν τὸν ἀποδέχεται, ἀλλὰ τὸν ἀπορρίπτει. Τὸ σφάλμα τοῦ θεολογικοῦ ἀναγωγισμοῦ συμβάλλει στὴν δημιουργία κάποιων στερεοτύπων. Θὰ ἀναλύσουμε ἑπτὰ ἀπὸ αὐτὰ τὰ στερεότυπα καὶ θὰ διαπιστώσουμε ποιὲς εἶναι οἱ συνέπειές τους στὴν ποιμαντικὴ πρᾶξι. 1. «Ἡ Κατάθλιψις εἶναι ἐπιλογή. Αὐτὸς ποὺ βασανίζεται ἀπὸ Κατάθλιψι ἐπιλέγει νὰ βασανίζεται» 6 Αὐτὸ τὸ στερεότυπο θεμελιώνεται στὴν ἑξῆς εὐρέως διαδεδομένη ἀντίληψι: Ὁ καθένας εἶναι ὑπεύθυνος γιὰ τὶς πράξεις καὶ τὰ βιώματά του συνεπῶς, γιὰ νὰ ὑποφέρη, σημαίνει ὅτι ἡ ὀδύνη εἶναι ἐπιλογή του. «Σὲ ὁρισμένους ἀνθρώπους, μὴν σᾶς φανεῖ παράξενο, τοὺς ἀρέσει νὰ προβληματίζονται συνεχῶς, νὰ ἀγχώνονται, νὰ βαρυθυμοῦν, νὰ ὑ- ποπτεύονται, νὰ ζηλεύουν καὶ νὰ κακιώνουν» 3. Σύμφωνα μὲ τὴν Θεολογία τῆς Ἐκκλησίας, ἡ πτῶσις

7 τοῦ ἀνθρώπου στὴν φθορά, τὴν ἀσθένεια καὶ τὸν θάνατο συνέβη μὲ παραίνεσι τοῦ διαβόλου, ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν ἐλεύθερη συγκατάθεσι τοῦ ἀνθρώπου. Ὅπως ὁ πρῶτος ἄνθρωπος ἐπέλεξε ἐλεύθερα νὰ πέση, ἔτσι καὶ κάθε ἄνθρωπος ἐπιλέγει ἐλεύθερα τὴν ἀπομάκρυνσί του ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ τὴν πτῶσι στὴν ἁμαρτία. Ἐφ ὅσον ἡ φθορά, ἡ ἀσθένεια καὶ ὁ θάνατος εἶναι ἁμαρτία, συνεπάγεται ὅτι τὸ ἄτομο, τὸ ὁποῖο πάσχει ἀπὸ Κατάθλιψι ἐπιλέγει νὰ πέφτη στὴν ἁμαρτία τῆς Καταθλίψεως. Προσωπικά, πιστεύω ὅτι ἡ πτῶσις, στὴν ὁποία πέφτουν οἱ Πρωτόπλαστοι, δὲν ἔχει παρὰ ἐλάχιστη σχέσι μὲ τὴν πτῶσι στὴν Κατάθλιψη. Θεωρῶ, ὅτι ἐπιλογὴ δὲν εἶναι ἡ Κατάθλιψις, ἀλλὰ ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖο μπορεῖ κανεὶς νὰ τὴν διαχειρισθῆ κανεὶς δὲν θὰ ἐπέλεγε συνειδητὰ νὰ βασανίζεται καὶ νὰ ὑποφέρη. Ὁ ἀσθενὴς δὲν μπορεῖ νὰ ἐπιλέξη νὰ ἁπαλλαγῆ ἀπὸ τὴν Κατάθλιψι εἶναι ὅμως δυνατὸν νὰ μάθη νὰ διαχειρίζεται ὅσο καλύτερα μπορεῖ τὰ ἀρνητικά του αἰσθήματα. Ἀκόμη καὶ στὴν περίπτωσι, κατὰ τὴν ὁποία κάποιος ἔχει συνηθίσει νὰ ἐκφράζεται καταθλιπτικά, ὥστε νὰ ἀποκομίζη ὀφέλη ἀπὸ τὴν Κατάθλιψί του, ὅπως τὴν συμπάθεια καὶ τὴν φροντίδα τῶν ἄλλων, στὴν πραγματικότητα πρόκειται γιὰ ἀσυνείδητη ἐπιλογὴ ἢ γιὰ νευρωσικὸ σύμπτωμα. Ἡ φράσις: «δὲν θέλεις νὰ ἀλλάξης», ἢ «ἂν ἤθελες θὰ μποροῦσες», ἐκφράζει ἔλλειψι σεβασμοῦ στὴν ἰδιαιτερότητα καὶ τὴν ἀδυναμία τοῦ ἀσθενοῦς. Πρόκειται γιὰ ἄσκησι βίας στὴν προσωπικότητά του, ἡ ὁποία συνεπάγεται αἰσθήματα ἀπογοητεύσεως καὶ ἐγκαταλείψεως. 7

8 Ὅταν ὁ Πνευματικός, στὸν ὁποῖο ἀπευθύνεται ὁ ἀσθενὴς γιὰ νὰ πάρη βοήθεια, τὸν θεωρῆ ὑπεύθυνο γιὰ τὶς δυσκολίες του καὶ τὸν ἐνοχοποιεῖ, ἀναπόφευκτα αἰσθάνεται προδόμενος καὶ ἀπελπιστικὰ μόνος. 2. «Τὸ ἄτομο, τὸ ὁποῖο ἔχει Κατάθλιψι δὲν πάσχει ἀπὸ κάτι παθολογικό. Εἶναι ὑγιές, ἀλλὰ δὲν προσπαθεῖ ἀρκετὰ νὰ βοηθήση τὸν ἑαυτό του» 8 Αὐτὸ τὸ στερεότυπο συνδέεται μὲ τὸ προηγούμενο. Ἐφ ὅσον ἐπιλέγει κανεὶς νὰ πέφτη στὴν Κατάθλιψι, δὲν εἶναι ἀσθενής, ἀλλὰ ταλαίπωρος ἁμαρτωλός. Ἐπίσης, ἂν προσπαθοῦσε ἀρκετά, θὰ μποροῦσε νὰ τὸ ξεπεράση μὲ τὶς ἰδικές του δυνάμεις ἐπικαλούμενος τὴν βοήθεια τοῦ Θεοῦ. Σὲ κάθε περίπτωσι ὅμως, εἶναι ὁ ἴδιος ἀποκλειστικὰ ὑπεύθυνος γιὰ τὴν παθολογική του κατάστασι, διότι ἀκόμη κι ἂν ὁ Θεὸς δὲν τὸν βοηθᾶ, αὐτὸ συμβαίνει, εἴτε διότι δὲν Τὸν ἐπικαλεῖται μὲ τὸν σωστὸ τρόπο, ἢ διότι δὲν πληροῖ τὶς προϋποθέσεις γιὰ νὰ λάβη τὴν βοήθειά Του. Στὴν πραγματικότητα ὅμως, στὴν Κατάθλιψι τραυματίζεται ἀκριβῶς ἡ δυνατότητα γιὰ συνειδητὴ προσπάθεια. Ὁ ἀσθενὴς δυσκολεύεται νὰ ἐπιδιώξη ἔμπρακτα στόχους γνωρίζει τοὺς τρόπους, μὲ τοὺς ὁποίους θὰ μποροῦσε νὰ βοηθήση τὸν ἑαυτό του, ἀλλὰ αἰσθάνεται ὅτι δὲν διαθέτει τὴν δύναμι, ὥστε νὰ ἐφαρμόση στὴν πρᾶξι ὅσα θὰ μποροῦσαν νὰ τὸν βοηθήσουν δὲν χρειάζεται πληροφορίες, ἀλλὰ δύναμι καὶ ἐνέργεια δὲν τοῦ λείπουν συμβουλές, ἀλλὰ οἱ ὑπαρξιακὲς προϋποθέσεις, οἱ ὁποῖες θὰ τοῦ ἐπιτρέψουν νὰ ἀξιοποιήση τὶς δυνατότητές του, ὥστε νὰ θεραπευθῆ. Ὁ Πνευματικὸς ζητᾶ ἀπὸ τὸν ἀσθενῆ νὰ ἀγωνισθῆ ἐνάντια στὸ

9 ἁμαρτωλὸ πάθος τῆς Καταθλίψεως, γιὰ νὰ τὸ θεραπεύση. Τὸ νὰ προσπαθῆ ὅμως μὲ τὴν δύναμι τῆς θελήσεώς του νὰ ξεπεράση τὴν Κατάθλιψι, εἶναι σὰν νὰ προσπαθῆ νὰ ἀνοίξη τὸ κινητό του ἐνῶ ἔχει τελειώσει ἡ μπαταρία, ἢ σὰν νὰ προσπαθῆ νὰ σηκωθῆ στὸν ἀέρα τραβώντας τὰ κορδόνιά του. Ὁ πιστὸς αἰσθάνεται, ὅτι τοῦ ζητοῦν κάτι ποὺ εἶναι ἀδύνατον νὰ καταφέρη. Συνεπῶς, νιώθει νὰ ἐντείνωνται μέσα του τὰ ἀρνητικὰ αἰσθήματα ἐνοχῆς, ἐντροπῆς, ἀναξιότητος καὶ φόβου, τὰ ὁποῖα ἤδη προϋπῆρχαν μέσα του ὡς συμπτώματα τῆς Καταθλίψεως. 3. «Δὲν εἶναι ἀπαραίτητη ἡ ψυχοθεραπευτικὴ ἢ φαρμακευτικὴ ὑποστήριξις» Οἱ περισσότεροι Πνευματικοί, ἰδίως ὅσοι ἔχουν ἐντρυφήσει μόνο σὲ θεολογικὰ ἀναγνώσματα καὶ δὲν ἔχουν ἐμπειρίες ἢ μελέτες Ψυχοπαθολογίας, ἀμφισβητοῦν τὴν ἐγκυρότητα καὶ τὴν χρησιμότητα τῆς Ψυχιατρικῆς καὶ τῆς Ψυχοθεραπείας. «Ἔχουνε γίνει τόσοι γιατροὶ ψυχίατροι, ψυχαναλυταί, ψυχολόγοι καὶ δέχονται ἀσθενεῖς Ποιούς ἀσθενεῖς, βρέ, ποιός εἶσαι ἐσὺ ποῦ θὰ δεχθῆς ἀσθενεῖς;» 4. Οἱ περισσότερες ἐπιστημονικὲς στατιστικὲς ἔρευνες ἀποδεικνύουν ὅτι τὰ ἀντικαταθλιπτικὰ καὶ τὰ ἀγχολυτικά, σὲ συνδυασμὸ μὲ τὴν ψυχοθεραπευτικὴ ὑποστήριξι, στὶς περισσότερες περιπτώσεις βοηθοῦν οὐσιαστικὰ στὴν ἀντιμετώπισι τῆς Καταθλίψεως. Στὶς βαριὲς μορφὲς Καταθλίψεως ἡ φαρμακευτικὴ ἀγωγὴ εἶναι ἀπολύτως ἀπαραίτητη. Ἡ Ψυχοθεραπεία βοηθᾶ τὸν θεραπευόμενο νὰ γνωρίση τὸν ἑαυτό του, νὰ κατανοήση καὶ νὰ ἀποδεχθῆ τὶς ἀδυναμίες του καὶ νὰ τὶς παραδώση μὲ νηφάλια 9

10 10 αἴσθησι ταπεινώσεως στὴν δύναμι καὶ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Πιὸ συγκεκριμένα, ἡ Ψυχοθεραπεία μπορεῖ νὰ βοηθήση, ὥστε τὸ ἄτομο, τὸ ὁποῖο ὑποφέρει ἀπὸ Κατάθλιψι: Νὰ ἀναγνωρίση καὶ νὰ ἀναθεωρήση σκέψεις καὶ συμπεριφορές, οἱ ὁποῖες συμβάλλουν στὴν δημιουργία αἰσθημάτων ἀπογοητεύσεως, μειονεκτικότητος καὶ ἐνοχῆς, τὰ ὁποῖα συνοδεύουν ἢ εὑρίσκονται στὴν ρίζα τῆς Καταθλίψεως. Νὰ κατανοήση ποιὰ ἀπὸ τὰ προβλήματα ποὺ τὸν ἀπασχολοῦν μπορεῖ νὰ ἐπιλύση καὶ μὲ ποιὸ τρόπο καὶ ποιὰ δὲν μπορεῖ νὰ ἐπιλύση, ἀλλὰ ὀφείλει νὰ συμβιώση ἁρμονικὰ μαζί τους. Νὰ βελτιώση τὶς σχέσεις του μὲ ἀγαπημένα πρόσωπα. Νὰ ξαναβάλη σταδιακὰ στὴν ζωή του εὐχάριστες δραστηριότητες, οἱ ὁποῖες μποροῦν νὰ ξυπνήσουν μέσα του τὴν χαρὰ τῆς ζωῆς. Νὰ διεκδικῆ τὰ δικαιώματά του καὶ νὰ μὴν ὑποχωρῆ ἀπὸ φόβο στὶς ἀπόψεις τῶν ἄλλων. Νὰ στηρίζη τὶς ἐπιλογές του στὶς ἰδικές του ἀξίες καὶ τὶς ἰδικές του ἐπιθυμίες. Νὰ ἀνακτήση τὸν ἔλεγχο τῆς ζωῆς του. Νὰ ἀξιοποιήση τὶς δυνατότητές του, βάζοντας ρεαλιστικοὺς στόχους γιὰ τὸ μέλλον καὶ νὰ ἀναλαμβάνη τὸ ρίσκο καὶ τὴν εὐθύνη αὐτῶν τῶν ἐπιλογῶν. Ἡ ἀπαξίωσις τοῦ Πνευματικοῦ πρὸς τὴν ψυχιατρικὴ καὶ τὴν Ψυχοθεραπεία ἀποστερεῖ ἀπὸ τὸν πιστὸ τὴν δυνατότητα νὰ δεχθῆ τὴν συμβολὴ τῆς ἐπιστήμης, ὥστε νὰ βοηθηθῆ.

11 4. «Ἡ Κατάθλιψις εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἁμαρτωλῶν ἐμπειριῶν. Ἡ συσσώρευσις ἁμαρτίας καὶ σφαλμάτων ἀπομακρύνει τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὸν ὑγιῆ δρόμο τοῦ Θεοῦ καὶ τὸν ὁδηγεῖ στὴν Κατάθλιψι» «Ἡ νόσος, ἡ κάθε μορφῆς νόσος, ἀποτελεῖ συνέπεια τῆς πτώσεως τοῦ ἀνθρώπου. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἡ ἀρρώστια συνδέεται μὲ τὴν ἁμαρτία, καὶ ὄχι μὲ τὴν ἀνθρώπινη φύσι. Δὲν εἶναι φυσικό, συνεπῶς, νὰ ἀρρωσταίνει ὁ ἄνθρωπος, ἀλλὰ ἀφύσικο, παρὰ φύσιν» 5. Στὴν πραγματικότητα, ἡ Κατάθλιψις εἶναι ἕνα ψυχοπαθολογικὸ φαινόμενο, τὸ ὁποῖο ἔχει τόση σχέσι μὲ τὴν ἁμαρτία ἢ τὴν ἀρετὴ ὅση ἕνα κάταγμα ἢ ὁ σακχαρώδης διαβήτης. Παρ ὅλα αὐτά, οἱ περισσότεροι Πνευματικοὶ ἔχουν τὴν βεβαιότητα, ὅτι ἐφ ὅσον ἡ Κατάθλιψις ἐκδηλώνεται στὴν βιωματικη-ψυχολογικὴ σφαῖρα, τότε ἡ ἐρμηνευτικὴ καὶ ἡ θεραπευτική της ἀντιμετώπισις ἀνήκει στὴν δικαιοδοσία τῆς Ποιμαντικῆς Θεολογίας. Μὲ τὴν πεποίθησι, ὅτι ἡ κλινικὴ Κατάθλιψις εἶναι πνευματικὸ νόσημα καὶ κατὰ συνέπειαν ὀφείλεται στὴν ἀπομάκρυνσι ἀπὸ τὸν Θεό, τὴν φιλαυτία καὶ τὸν ἐγωϊσμό, ὁ Πνευματικὸς ἀντιμετωπίζει τὸν ἀσθενῆ ὡς ἁμαρτωλό. Κατὰ συνέπειαν, ὁ Πνευματικὸς συμβουλεύει, παραινεῖ καὶ προτρέπει τὸν πάσχοντα νὰ ἀλλάξη τρόπο ζωῆς καὶ νὰ συντονίση τὴν ζωή του μὲ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Στὸ ἐγχείρημά του αὐτὸ ὅμως, συνήθως δὲν λαμβάνει ὑπ ὄψιν του τὴν ψυχολογικὴ διάστασι τῆς καταθλιπτικῆς ἐμπειρίας. Καὶ ὅταν ἀγνοήσουμε τὴν ψυχολογία τοῦ ἀσθενοῦς, δηλαδὴ τὰ χαρακτηριστικὰ τῆς προσωπικότητος, τὶς ἀνάγκες, τὶς ἐπιθυμίες, τὶς διαπροσωπικὲς σχέσεις, τὶς τραυματικὲς ἐμπειρίες, τοὺς 11

12 φόβους, τὶς ἀνασφάλειες καὶ τὶς ἀνεδαφικές του προσδοκίες δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν βοηθήσουμε. 5. «Ἡ Κατάθλιψις εἶναι ἀποτέλεσμα φιλαυτίας καὶ ὑπέρμετρου ἐγωϊσμοῦ» «Κύριον αἴτιον εἰς τὴν κατάθλιψι καὶ σὲ ὅλα αὐτὰ ποὺ τὰ λένε πειρασμικά, σατανικὰ (...) εἶναι ὅτι ἔχεις μεγάλον ἐγωϊσμὸ μέσα σου» 6. Τὸ ἄτομο, τὸ ὁποῖο βασανίζεται ἀπὸ Κατάθλιψι, παρουσιάζει συμπεριφορές, οἱ ὁποῖες εὔκολα ἐκλαμβάνονται ὡς ἐγωϊστικές, ὅπως παράπονα, ἀπαιτήσεις, κοινωνικὴ ἀπόσυρσις, πολλὲς ὧρες ὕπνου καὶ ἔλλειψις διαθέσεως γιὰ ἐργασία ἢ συνεργασία μὲ ἄλλους. Ἡ ἐμπειρία τῆς Καταθλίψεως ἀπορροφᾶ ὅλο τὸ ἐνεργειακὸ δυναμικὸ τοῦ ἀτόμου καὶ δὲν τοῦ ἐπιτρέπει νὰ ἀσχοληθῆ μὲ τίποτε ἄλλο, ἐκτὸς ἀπὸ τὸ πρόβλημά του. Ὁ ἀσθενὴς εἶναι ἐγκλωβισμένος στὴν ὀδύνη του καὶ συνεχῶς ἀσχολεῖται μὲ αὐτὸ ποὺ σκέπτεται καὶ αὐτὸ ποὺ αἰσθάνεται. Αὐτὴ ἡ ἐπώδυνη, καταναγκαστικὴ ἐνασχόλησι τοῦ ἀτόμου μὲ τὸν ἑαυτό του ἑρμηνεύεται ἐσφαλμένα ἀπὸ πολλοὺς Πνευματικοὺς ὡς ἐγωκεντρισμός. «Ὁ καταθλιπτικὸς ἄνθρωπος βιώνει ἀκριβῶς τὴν λύπη, τὸ φαρμάκι, τὸν πόνο, διότι δὲν κάμπτει, δὲν ταπεινώνεται, δὲν μετανοεῖ, ἀλλὰ στενοχωριέται ἀπὸ πληγωμένο ἐγωϊσμὸ καὶ ἀνθρωπαρέσκεια» 7. Στὴν πραγματικότητα, τὸ ἄτομο, τὸ ὁποῖο πάσχει ἀπὸ Κατάθλιψι δὲν εἶναι φίλαυτο, διότι δὲν ἔχει φιλία πρὸς τὸν ἑαυτό του δὲν ἔχει ἐσωτερικὴ ἰσορροπία καὶ ἁρμονία, νιώθει ὑπερβολικὲς ἐνοχὲς καὶ αἰσθήματα μειονεκτικότητος γιὰ τὰ σφάλματα καὶ τὶς ἀδυναμίες του καὶ ἰδιαίτερα γιὰ τὴν Κατάθλιψί του δὲν χαίρεται, δὲν ἀπολαμβάνει, δὲν φροντίζει τὸν ἑαυτό του, δὲν ἰκανοποιεῖ τὶς 12

13 βασικὲς ἀνάγκες καὶ τὶς παρορμήσεις του. Στὴν Κατάθλιψι τὸ ἄτομο δὲν πάσχει ἀπὸ ὑπέρμετρο ἐγωϊσμό, ἀλλὰ ἀπὸ παθολογικὸ ἐγωκεντρισμό, ἐφ ὅσον ἡ ὀδύνη τὸν ἀναγκάζει νὰ στρέφεται συνεχῶς γύρω ἀπὸ τὶς ἀνάγκες του καὶ νὰ ἐστιάζη ἐπίμονα στὰ ἀρνητικὰ αἰσθήματα καὶ τὶς ἀδυναμίες του. 6. «Ἡ Κατάθλιψις ὀφείλεται στὴν ἔλλειψι πίστεως, προσευχῆς, ἀγάπης καὶ ἐμπιστοσύνης στὸν Θεό. Ἂν βρεῖς ἕναν καλὸ Γέροντα καὶ συμμετέχεις στὰ Μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας θὰ τὸ ξεπεράσης» «Μεγάλως προσβάλλουμε τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, ὅταν λόγῳ τῶν θλίψεων καὶ τῶν στενοχωριῶν ποὺ μᾶς ἔρχονται, πέφτουμε στὴν κατήφεια, στὸν γογγυσμό, στὴν ἀπελπισία, στὴν ἄμετρη λύπη καὶ στὴν σκληρὴ ἀναισθησία» 8. Σίγουρα, ἡ καλλιέργεια τῶν πνευματικῶν ἀρετῶν καὶ ἡ συμμετοχὴ στὰ Μυστήρια βοηθοῦν στὴν ἀντιμετώπισι τῆς θλίψεως, ἀλλὰ συνήθως τὸ ἄτομο, τὸ ὁποῖο πάσχει ἀπὸ Κατάθλιψι δὲν ἔχει καμμία διάθεσι νὰ παρευρεθῆ στὶς Ἀκολουθίες ἢ νὰ κάνη πνευματικὸ ἀγῶνα. Ὁ πιστός, ὁ ὁποῖος βιώνει τὰ συμπτώματα τῆς παθολογικῆς καταθλίψεως δὲν ἔχει ὄρεξι καὶ διάθεσι ὄχι μόνο νὰ ἀνταποκριθῆ στὶς προσδοκίες τοῦ Πνευματικοῦ καὶ τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλὰ οὔτε καὶ νὰ ἀνταπεξέλθη στὶς βασικὲς ὑποχρεώσεις τῆς καθημερινότητος. Ἐφ ὅσον δυσκολεύεται νὰ πλυθῆ, νὰ φάη ἢ νὰ κοιμηθῆ, εἶναι φυσικὸ νὰ ἀντιμετωπίζη ἀκόμη μεγαλύτερη δυσκολία, προκειμένου νὰ προσευχηθῆ, νὰ συμμετάσχη στὶς Ἀκολουθίες, νὰ νηστέψη ἢ νὰ δείξη ἀγάπη καὶ ἀνοχὴ στὰ πρόσωπα τοῦ οἰκογενειακοῦ του περιβάλλοντος. Ἡ Κατάθλιψις, ὅπως καὶ οἱ ἄλ- 13

14 λες ψυχοπαθολογικὲς διαταραχές, δὲν ὀφείλεται καὶ δὲν ἐνισχύεται ἀπὸ τὴν ἔλλειψι πίστεως, ὑπακοῆς, ἀγάπης καὶ ἐμπιστοσύνης στὸν Θεό. Ἀντίθετα ἡ Κατάθλιψις ἐμποδίζει τὴν συνειδητὴ ἐμβίωσι πίστεως, ὑπακοῆς, ἀγάπης καὶ ἐμπιστοσύνης στὸν Θεό. Τὸ ἄτομο, τὸ ὁποῖο πάσχει ἀπὸ Κατάθλιψι αἰσθάνεται, ὅτι ἡ ζωή του εἶναι ἄδεια, χωρὶς κανένα νόημα κατὰ συνέπεια εἶναι πολὺ δύσκολο νὰ αἰσθανθῆ σὲ συνειδητὸ ἐπίπεδο, ὅτι ἐμπιστεύεται τὸν Θεό. Νιώθει ὅτι ἔχουν παραλύσει ὅλες του οἱ δυνατότητες καὶ ἀναζητᾶ πανικόβλητο τρόπους βελτιώσεως τῆς καταστάσεώς του ὁ,τιδήποτε εὑρίσκεται πέρα ἀπὸ τὴν ἀνάγκη του νὰ ἐπιβιώση ἢ νὰ ἁπαλύνη τὴν ὀδύνη του θεωρεῖται ἀνεδαφικὴ πολυτέλεια. Πολλοὶ χαρισματικοὶ πνευματικοὶ Πατέρες πιστεύουν, ὅτι ἡ προσευχὴ καὶ ἡ λατρεία τοῦ Θεοῦ μὲ τὴν βοήθεια τῆς Χάριτος μεταβάλλει τὴν Κατάθλιψι σὲ χαρά. «Ἡ προσευχή, ἡ λατρεία τοῦ Θεοῦ μεταβάλλει σιγὰ σιγὰ τὴν Κατάθλιψη καὶ τὴν γυρίζει σὲ χαρά, διότι ἐπιδρᾶ ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ. Ἔδω χρειάζεται νὰ ἔχεις τὴν δύναμι, ὥστε ν ἀποσπάσης τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, ποὺ θὰ σὲ βοηθάη νὰ ἐνωθῆς μαζί Του» 9. Δὲν ἐξηγοῦν ὅμως μὲ ποιὸ τρόπο θὰ μποροῦσε ὁ ἀδύναμος ἀσθενής, ὁ ὁποῖος ἀκριβῶς δὲν ἔχει σθένος, δύναμι, νὰ ἀποσπάση τὴν Χάρι. Ἐκτὸς καὶ ἂν ὡς δύναμι ἐννοήσουμε τὴν παραδοχὴ τῆς ἀδυναμίας μας καὶ τὴν ἀνάθεσί της στὸν Θεό: «Ἀνάθεσε στὸν Κύριον τὴν ἀ- σθένεια τῆς φύσεώς σου, ἀναγνωρίζοντας πλήρως τὴν ἰδική σου ἀ- δυναμία, καὶ τότε θὰ λάβης τὸ χάρισμα τῆς σωφροσύνης, χωρὶς νὰ τὸ καταλάβῃς» 10. Ἐκεῖ στὸν πυθμένα τῆς ὀδύνης ὁ Θεὸς εἶναι παρὼν καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ βιωθῆ μία σχέσις σιωπηλῆς προσευχῆς μαζί Του: Ὁ πληγωμένος μὲ τὸν Πληγωμένο, ὁ ἐσταυρωμένος μὲ τὸν 14

15 Ἐσταυρωμένο, ὁ μόνος μὲ τὸν Μόνο σὲ μία μυστική, προσωπικὴ σχέσι κοινωνίας. 7. «Ἡ Κατάθλιψις εἶναι πειρασμική-σατανικὴ κατάστασις» «Αὐτὸς (ὁ διάβολος) κατορθώνει καὶ µᾶς παίρνει αὐτὴ τὴν ἐνέργεια καὶ τὴν κάνει θλῖψι, Κατάθλιψη, καὶ δὲν ξέρω πὼς τὰ λένε οἱ λεγόµενοι ψυχίατροι. Ἐµεῖς δὲν τὰ λέµε ἔτσι, τὰ λέµε: σατανικὴ ἐνέργεια λέµε: ἀκηδία λέµε: λογισµοί καὶ λέµε: ὁ διάβολος τῆς ἀκηδίας, ὁ διάβολος τῆς πορνείας, ὁ διάβολος, ὁ διάβολος, ὁ διάβολος. Διάφοροι διάβολοι, γιὰ κάθε σατανικὴ ἐνέργεια ποὺ µᾶς δηµιουργοῦν» «Δηλαδή, αὐτὸ τὸ ὁποῖο τὴν εἶχε καταλάβει ἤτανε μία ψυχικὴ δύναμις καὶ ἀντὶ νὰ γίνη κάτι καλό, ὁ διάβολος τὴν δύναμι αὐτὴ τὴν ψυχική, τὴν ἔκανε Κατάθλιψι καὶ βασάνιζε τὸν ἄνθρωπο» 11α. Δὲν μποροῦμε νὰ ἀποδείξουμε, ὅτι ἡ Κατάθλιψις ὀφείλεται σὲ σατανικὴ ἐνέργεια οὔτε καὶ τὸ ἀντίθετο. Στὶς περισσότερες περιπτώσεις ὅμως δὲν εἶναι ἀπαραίτητη ἡ ὑπόθεσις τῆς σατανικῆς παρεμβάσεως, διότι τὸ φαινόμενο τῆς Καταθλίψεως ἑρμηνεύεται πιὸ εὔκολα καὶ πιὸ ἁπλᾶ μὲ βάσι τὴν βιοχημεία τοῦ ἐγκεφάλου, τὸ βιωματικὸ παρελθόν, τὶς ἀρνητικὲς ἐμπειρίες, τὶς σκέψεις καὶ συμπεριφορὲς τοῦ ἀσθενοῦς. Παλαιότερα, στὸν χῶρο τῆς Ἐκκλησίας, ὅλες οἱ ἀσθένειες ἐθεωροῦντο ἀποτέλεσμα σατανικῆς ἐνεργείας, ἀκόμη καὶ οἱ σωματικές συχνὰ μάλιστα ἀκοῦμε ἀδελφούς μας νὰ ἀνάγουν ὁ,τιδήποτε δυσάρεστο ἢ ἀρνητικὸ σὲ σατανικὴ ἐνέργεια: ἐνοχοποιοῦν τὸν δαίμονα γιὰ ὅλα τὰ σφάλματα, τὰ ἀτυχήματα καὶ τὶς ἀδυναμίες τους. 15

16 «Δέσποτα, ἢ συνεισένεγκέ μοι τὰ τέκνα μου, εἰς τὴν Βασιλείαν Σου, ἢ κἀμὲ ἐξάλειψον ἐκ τῆς Βίβλου Σου» 12 Νομίζω πώς, ἂν κάτι ἀρνητικὸ ἑρμηνεύεται ἁπλᾶ καὶ εὔκολα μὲ βάσι τὰ ἀντικειμενικὰ δεδομένα, δὲν χρειάζεται νὰ ἐπιρρίπτουμε τὴν εὐθύνη στὰ πονηρὰ πνεύματα. Συνεπῶς, εἶναι προτιμότερο νὰ περιορίσουμε τὸ φαινόμενο τῆς σατανικῆς ἐπιδράσεως σὲ ἄλλα σπάνια περιστατικὰ διαταραχῶν καὶ ὄχι στὶς περιπτώσεις τῆς Καταθλίψεως. Γ Ἡ Ποιμαντικὴ τῆς Ἀγάπης α. Ἡ Ὀδύνη-Κατάθλιψις ὡς προνόμιο Ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ἔμπρακτη στήριξι γιὰ τὴν ἀντιμετώπισι τῶν καθημερινῶν προβλημάτων, τὰ ὁποῖα προκύπτουν ὡς παρενέργειες τῆς Καταθλίψεως, ὁ Πνευματικὸς θὰ μποροῦσε νὰ βοηθήση τὸν ἀσθενῆ μὲ τὴν Ἀγάπη, τὴν Ταπείνωσι καὶ τὴν Προσευχή. Ἰδιαίτερα, ἡ Ἀγάπη τοῦ Πνευματικοῦ εἶναι ἀπαραίτητη προϋπόθεσι, ὥστε νὰ καρποφορήση σωτηριολογικὰ ἡ ποιμαντικὴ πρᾶξις. Ἡ Κατάθλιψις δὲν εἶναι μία ἄνευ σημασίας καὶ νοήματος ἐπώδυνη ἐμπειρία. Ὡς κατ ἐξοχὴν ἔκφρασις τῆς ἀνθρωπίνης ἀδυναμίας, ἡ Κατάθλιψις κρύβει μέσα της θεραπευτικὴ καὶ σωτηριολογικὴ δύναμι. Στὴν Ἐκκλησία, ἡ ὀδύνη μεταποιεῖται σὲ προνόμιο ἡ ἀσθένεια μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ προετοιμάζει μυστικὰ τὸ ἔδαφος τῆς ψυχῆς, ὥστε νὰ φανερωθῆ ὁ Θεός. Ὁ ἄνθρωπος γίνεται δυνατὸς σὲ πνευματικὸ ἐπίπεδο, στὸν βαθμὸ ποὺ ἀναγνωρίζει τὴν ἀδυναμία του καὶ τὴν ἐγκαταλείπει στὴν Ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Ἡ ὑπαρξιακὴ στροφὴ πρὸς τὸν Θεό, δηλαδὴ ἡ Μετάνοια, συντε- 16

17 λεῖται στὸ μέτρο ποὺ ἡ ἀνθρώπινη ἀδυναμία βαπτίζεται στὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ. Ὁ ρόλος τοῦ χαριτωμένου Πνευματικοῦ εἶναι νὰ φανερώση στὸν πιστὸ τὴν Χάρι μέσα ἀπὸ τὴν Ἀπροϋπόθετη Ἀγάπη χωρὶς τὴν Ἀγάπη αὐτὴ ὁ Πνευματικὸς δὲν μπορεῖ νὰ ἐπιτελέση τὸ ἔργο του. «Ὁ χαριτωμένος Πευματικὸς ἀγαπάει καὶ πονάει τὴν ψυχὴ (...). Ἕνας Πνευματικός, ποὺ δὲν εἶναι ἀποφασισμένος νὰ πάη ἀκόμη καὶ στὴν κόλασι γιὰ τὴν ἀγάπη τῶν πνευματικῶν παιδιῶν του, δὲν εἶναι Πνευματικός» 13. Στὴν ἑπόμενη παράγραφο, θὰ ἑστιάσουμε ἰδιαίτερα στὴν Ἀγάπη, προϋποθέτοντας ὅτι αὐτὴ εἶναι συνυφασμένη καὶ ἀναπόσπαστη μὲ τὴν Ταπείνωσι καὶ τὴν Προσευχή. Πρῶτα ὅμως θὰ ἀναφερθοῦμε ἐκτενῶς στὴν θεραπευτικὴ δύναμι τῆς ἰδίας τῆς Καταθλίψεως διότι, θεωροῦμε ὅτι ἡ Κατάθλιψις ἐμπεριέχει τὴν δυνατότητα νὰ γίνη ἁγία Ταπείνωσις. β. Ἡ θεραπευτικὴ δύναμις τῆς ἀδυναμίας Στὴν Ἐκκλησία, οἱ ἐξωτερικὲς ἀντιξοότητες, οἱ πειρασμοὶ καὶ οἱ ἀσθένειες θεωροῦνται βασικὲς προϋποθέσεις γιὰ τὴν σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου. «Οὐδεὶς ἀπείραστος δυνήσεται εἰσελθεῖν εἰς τὴν Βασιλείαν τῶν Οὐρανῶν. Ἔπαρον γάρ, φησί, τοὺς πειρασμούς, καὶ οὐδεὶς ὁ σωζόμενος» 14. Ἡ ἀνθρώπινη ἀδυναμία ἀναδεικνύεται πλήρως στὴν ἐμπειρία τῆς Καταθλίψεως. Αὐτὴν τὴν ἀδυναμία καλεῖται νὰ ἀναθέση ὁ πιστὸς στὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, ὥστε νὰ γίνη τέλεια δύναμις: «ἡ γὰρ δύναμίς μου ἐν ἀσθενείᾳ τελειούται» 15. Ἂν καὶ στὴν φάσι τῆς Καταθλίψεως ὁ ἀσθενὴς δυσκολεύεται νὰ προσευχηθῆ μὲ ἐγρήγορσι, νὰ συμμετάσχη στὶς Ἀκολουθίες τῆς Ἐκκλησίας ἢ νὰ βοηθήση τὸν ἑαυτὸ του μὲ ὁποιοδήποτε τρόπο, εἶναι δυ- 17

18 18 νατὸν ἡ σχέσις του μὲ τὸν Θεὸ νὰ λειτουργηθῆ σὲ ἕνα βαθύτερο, ἐσωτερικὸ ἐπίπεδο. Διότι, ὅταν ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἀσθενὴς καὶ δὲν μπορεῖ νὰ βοηθήση τὸν ἑαυτό του, τότε ὁ Θεὸς ἀξιοποιεῖ τὸ Μυστήριο τῆς Ὀδύνης στὴν καρδιά του γιὰ νὰ τὸν σώση. «Ὁ ἄνθρωπος συνεργεῖ στὴν σωτηρία του, ἀλλὰ ἡ δυνατότητα συνεργίας εἶναι δῶρο τῆς Χάριτος (...). Ὁ ἄνθρωπος δὲν εἶναι παθητικός, ἀλλὰ ἐνεργητικὸς δέκτης τῆς Χάριτος. Μόνο ποὺ ἀκόμη καὶ αὐτὴ ἡ ἐνεργητικὴ δεκτικότης εἶναι Θεῖο δῶρο» 16. Στὴν Ἐκκλησία, ἡ ἀσθένεια θεωρεῖται προϋπόθεσις πνευματικῆς ὑγείας καὶ δυνάμεως: «ὅταν γὰρ ἀσθενῶ, τότε δυνατός εἰμι» 17. Ἡ ἀδιέξοδη ὀδύνη τοῦ ἀτόμου, τὸ ὁποῖο πάσχει ἀπὸ Κατάθλιψι, ἔχει ὑπαρξιακὸ καὶ πνευματικὸ νόημα διότι, ὁ Θεὸς ἐργάζεται τὴν καρδιὰ τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὰ ὑλικὰ τῆς ἀσθενείας καὶ τῆς θλίψεως: «καθοδηγεῖ τὰς ψυχὰς αὐτῶν δι ἀκουσίων θλίψεων εἰς τὴν ἀρετήν» 18. Ἡ Κατάθλιψις εἶναι δυνατὸν νὰ συμβάλλη στὴν ἐν μετανοίᾳ γνῶσι τοῦ Θεοῦ περισσότερο ἀπὸ ὅ,τι οἱ ἑκούσιες καὶ ἐλεγχόμενες ἀσκητικὲς πρακτικές. Ἡ συντριβὴ τῆς ψυχῆς κινητοποιεῖ τὴν παρηγορία τῆς Χάριτος ὁ πόνος λειτουργεῖται ὡς θεραπευτικὸ μέσον καθάρσεως, ὥστε νὰ ἀκολουθήση ἡ μετοχὴ στὴν χαρὰ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. «Καὶ ἀφοῦ μὲ τὴν συντριβὴ αὐτὴ ἡ ψυχὴ ἐλευθερωθῆ ἀπὸ τὴν κακία καὶ τὴν πικρία, παίρνει τὴν θέσι τους ἡ πνευματικὴ χαρὰ» 19. Ἡ Πρόνοια τοῦ Θεοῦ ἀξιοποιεῖ τὰ ἀνθρώπινα σφάλματα καὶ τὴν ὀδύνη καὶ ὁδηγεῖ τὸν καλοπροαίρετο ἄνθρωπο στὸ εὐλογημένο στάδιο τῆς ταπεινωμένης Αὐτογνωσίας. Στὴν Ὀρθόδοξη Πνευματικὴ Παράδοσι ἡ Αὐτογνωσία εἶναι Ταπείνωσις καὶ ἡ Ταπείνωσις Αὐτογνωσία. «Αὐτὸς ποὺ γνωρίζει σωστὰ τὸν ἑαυτό του, ἔχει ταπείνωσι. Καὶ ὅταν ὁ ἄνθρωπος ταπεινωθῆ, θὰ ἔλθη ὁπωσδήποτε ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ» 19α. Ἡ πίεσις τῆς ἀπογνώσεως αὐξάνει τὶς πιθανότητες, ὥστε νὰ ἐνεργοποιηθῆ στὴν καρ-

19 διὰ τοῦ πάσχοντος τὸ Μυστήριο τῆς Μετανοίας. Τὸ μηδὲν συνορεύει μὲ τὸν Ὁρίζοντα τοῦ Θεοῦ τὸ ὑπαρξιακὸ κενὸ ἐν δυνάμει πυροδοτεῖ τὴν μεταστροφή-παράδοσι τῆς ὑπάρξεώς του στὸν Θεό. «Ἐβόησα ἐν ὅλῃ καρδίᾳ μου πρὸς τὸν οἰκτίρμονα Θεόν, καὶ ἑπήκουσέ μου ἐξ ᾋδου κατωτάτου, καὶ ἀνήγαγεν ἐκ φθορᾶς τὴν ζωήν μου» 20. Αὐτὴ ἡ μετατόπισις τοῦ κέντρου βάρους τῆς ὑπάρξεως ἀπὸ τὸν ἀδύναμο ἑαυτὸ στὸν παντοδύναμο Θεὸ ξεκλειδώνει τὴν προοπτικὴ τῆς σωτηρίας. Τὸ πῶς μπορεῖ νὰ συντελεσθῆ αὐτὴ ἡ μετάθεσις-μεταστροφὴ τῆς ὑπάρξεως εἶναι Μυστήριο, τὸ ὁποῖο δὲν ἑρμηνεύεται μὲ βάσι τὴν λογικὴ καὶ δὲν κατανοεῖται μέσα ἀπὸ τὴν ἀνάλυσι τῶν παραγόντων, οἱ ὁποῖοι προσδιορίζουν τὴν ζωὴ τοῦ ἀτόμου. «Χάριτι δὲ Θεοῦ εἰμι ὅ εἰμι (...), ἐκοπίασα οὐκ ἐγὼ δέ, ἀλλὰ ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ ἡ σὺν ἑμοί» 21. Ἡ Ἀγάπη τοῦ χαριτωμένου Πνευματικοῦ συνεργεῖ οὐσιαστικὰ στὴν λειτουργία τοῦ Μυστηρίου τῆς Μετανοίας, ὥστε να παραδοθῆ ἡ Κατάθλιψις τοῦ ἀδύναμου πιστοῦ στὴν θεραπευτικὴ παντοδυναμία τοῦ Θεοῦ. Θεραπευτικὴ τῆς Θείας Ἀγάπης δὲν σημαίνει ὁπωσδήποτε ἀπαλλαγὴ συμπτωμάτων, ἀλλὰ κυρίως φωτισμὸ τῆς ψυχῆς μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ. «Γιὰ τὴν Ἐκκλησία καὶ τὴν Θεολογία ἡ θεραπεία δὲν εἶναι ὑπόθεσις ψυχολογικὴ ἢ ἠθική, ἀλλὰ ὀντολογική. Σκοπὸς τῆς θεραπείας δὲν εἶναι νὰ ἀνακουφίση τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὰ συμπτώματα τῆς νόσου, ἀλλὰ νὰ τὸν ἀναγεννήση» 5. Καὶ ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἐνωθῆ μὲ τὸν Θεό, ἡ ὀδύνη τῶν συμπτωμάτων ἁπαλύνεται στὸ μέτρο, κατὰ τὸ ὁποῖο νοηματοδοτεῖται ἐσχατολογικὰ ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ. Τότε τὰ συμπτώματα βιώνονται ὡς σημεῖα σταυρικὰ καὶ ἀποκτοῦν ἀναστάσιμο νόημα. 19

20 20 γ. Ἡ Ἀπροϋπόθετη ἐν Χριστῷ Ἀγάπη Ὁ Πνευματικός, ὁ ὁποῖος ἀδυνατεῖ νὰ καταλάβη τὸ βάθος καὶ τὶς πολύπλοκες λειτουργίες τῆς ἀνθρώπινης ὑπάρξεως, ἐπείγεται νὰ προσφέρη στὸν πιστὸ συγκεκριμένες συμβουλὲς καὶ ὁδηγίες. Ἐπιθυμεῖ ἄμεσα νὰ λύση τὰ προβλήματα τοῦ πάσχοντος καὶ νὰ τὸν βάλη στὸν σωστὸ δρόμο, γι αὐτὸ υἱοθετεῖ μία ποιμαντικὴ προσσέγγισι γνώσεως, λόγου καὶ δυνάμεως καὶ δὲν ἀξιοποιεῖ τὴν θεραπευτικὴ λειτουργικότητα τῆς Ἀγνωσίας, τῆς Σιωπῆς, τῆς Ταπεινώσεως καὶ τῆς Ἀγάπης. Ὁ Πνευματικὸς καλεῖται νὰ ἀγαπήση καὶ ὄχι νὰ ἑστιάση στὶς ὑπαρξιακὲς καὶ πνευματικὲς ἀδυναμίες τοῦ πιστοῦ ἢ νὰ τὸν νουθετήση μὲ ἠθικὰ αὐτονόητα. «Πολλὲς φορὲς βλέπω στὸν ἀγῶνα τοῦ ἄλλου κάτι, καταλαβαίνω ἢ ξέρω τὶ ἔχει κάνει, ὅμως ἀπὸ σεβασμὸ δὲν τοῦ λέω τίποτε, ἂν δὲν μοῦ τὸ πῆ ὁ ἴδιος (...). Δὲν βοηθάει ὅμως νὰ κάνης στὸν ἄλλον τὸν δάσκαλο καὶ νὰ τὸν ἐλέγχης γιὰ τὶς συνήθειές του, ἂν ἐκεῖνος δὲν σοῦ δώση τὸ δικαίωμα» 13. Ὁ χαρισματικὸς Γέροντας, ἰδιαίτερα στὴν Ἐξομολόγησι, υἱοθετεῖ μὲ διάκρισι μία ποιμαντικὴ προσέγγισι, ἡ ὁποία θεμελιώνεται στὴν Ταπείνωσι καὶ τὴν Ἀπροϋπόθετη Ἀγάπη. Δὲν βοηθᾶ τὸν πιστὸ τόσο μὲ τὶς ἰδικές του γνώσεις καὶ ἐπικοινωνιακὲς δυνατότητες, ὅσο μὲ τὴν φανέρωσι τῆς Ἀγάπης τοῦ Θεοῦ. «Εἶναι μεγάλη πλάνη νὰ νομίζης ὅτι μὲ τὴν προσπάθειά σου μπορεῖς νὰ ἀλλάξης ἕναν ἄνθρωπο (...). Ὅταν προσεύχεται κανεὶς γιὰ ἕναν ἄνθρωπο, αὐτὸ εἶναι ἐντάξει. Ἀλλά, ὅταν προσπαθεῖ νὰ τὸν ἀλλάξη, ὄχι. Αὐτὸ εἶναι μόνο στὸ Χέρι τοῦ Θεοῦ» 22. Ἀντὶ νὰ ἐπιμένη, προτείνοντας λύσεις μὲ σωστὲς θρησκευτικὲς συμβουλές, εἶναι προτιμότερο νὰ σέβεται τὴν ὑπαρξιακὴ πραγματικότητα τοῦ πιστοῦ καὶ νὰ ἀγκαλιάζη στοργικὰ τὴν ὀδύνη, τὶς

21 ἀδυναμίες καὶ τὴν ἐλευθερία του. Μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο, ἡ συνάντησις Πνευματικοῦ-πιστοῦ μεταρσιώνεται σὲ χαριτωμένη ἐμπειρία ἀναπαύσεως, ἡ ὁποία ἐμπνέεται ἀπὸ τὴν θεραπευτικὴ ἐνέργεια τῆς Θείας Ἀγάπης. Ἡ Ἀγάπη τοῦ Πνευματικοῦ πρὸς τὸν πιστὸ εἶναι ὁ καταλύτης, ὥστε νὰ λειτουργηθῆ ἁγιαστικὰ ἡ Ὀδύνη τῆς Καταθλίψεως. Στὴν ποιμαντικὴ ἐπικοινωνία, ὁ Πνευματικὸς ποὺ ἀγαπᾶ ἐπικοινωνεῖ μὲ τὸν πιστὸ γεμᾶτος ἀπὸ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ καὶ ἄδειος ἀπὸ τὸν ἑαυτό του. Υἱοθετεῖ τὸν τρόπο θεάσεως καὶ βιώσεως τοῦ πιστοῦ, χωρὶς νὰ δεσμεύεται ἀπὸ τὰ προσωπικά του κοσμοθεωρητικὰ σχήματα καὶ τὰ συστήματα τῶν ἀτομικῶν του πεποιθήσεων. Στὸν Ὁρίζοντα τῆς Χαριτωμένης, ἀπροϋπόθετης, διακριτικῆς Ἀγάπης ὁ πιστὸς μπορεῖ νὰ εἶναι ἀπόλυτα καὶ ἐλεύθερα ὁ ἑαυτός του, χωρὶς νὰ αἰσθάνεται ὅτι ὁ Πνευματικὸς τὸν κρίνει, τὸν περιορίζει ἢ δὲν τὸν καταλαβαίνει. δ. Ὁ Ὁρίζοντας τοῦ Θεοῦ Ἡ Ἀγάπη εἶναι ὁ Ὁρίζοντας τοῦ Θεοῦ. Ὁ Πνευματικὸς φανερώνει ζωντανὴ τὴν Ἀγάπη αὐτὴ στὸν βαθμὸ ποὺ μετέχει σὲ Αὐτήν. Ἡ χαριτωμένη, προσευχόμενη, ταπεινὴ Ἀγάπη εἶναι θεραπευτική. «Ἂν θέλεις νὰ διορθώσεις κάποιον ἀπὸ τὰ σφάλματά του, μὴν νομίσεις ὅτι τὸν διορθώνεις μὲ τὴν ἰδική σου δύναμη. Προσευχήσου στὸν Θεό, τὸν ἐτάζοντα καρδίας καὶ νεφροὺς μὲ ὅλη σου τὴν ψυχή, νὰ φωτίσει ὁ Ἴδιος τὴν καρδιὰ ἐκείνου τοῦ ἀνθρώπου» 23. Στὴν καθημερινὴ ἐπικοινωνία, διαπιστώνουμε ὅτι ἡ βιωματικὴ κατάστασις τοῦ ἑνὸς ἐπηρεάζει τὴν βιωματικὴ κατάστασι τοῦ ἄλλου συναισθήματα, ὅπως χαρά, λύπη, ἄγχος, φόβος ἢ ἐνθουσιασμός, μεταφέρον- 21

22 ται ἀπὸ τὸν ἕναν στὸν ἄλλον, ὅπως τὰ ὑγρὰ στοιχεῖα σὲ συγκοινωνοῦντα δοχεῖα. Τὴν κοινωνία αὐτὴ τῶν βιωμάτων καὶ ἰδιαίτερα τὴν ἐπίδρασι, τὴν ὁποία ἀσκεῖ ἡ Ἀγάπη τοῦ Πνευματικοῦ στὸν πιστό, μποροῦμε νὰ τὴν καταλάβουμε καλύτερα μὲ τὸ ἑξῆς παράδειγμα. Ἂν τοποθετήσουμε δύο κιθάρες τὴν μία ἀπέναντι ἀπὸ τὴν ἄλλη καὶ κτυπήσουμε μία χορδὴ τῆς πρώτης κιθάρας, θὰ παρατηρήσουμε ὅτι ἡ ἀντίστοιχη χορδὴ τῆς ἄλλης κιθάρας ἀρχίζει νὰ πάλλεται. Μὲ ἀνάλογο τρόπο, στὴν σχέσι Πνευματικοῦ-πιστοῦ, ὅταν ὁ Πνευματικὸς αἰσθάνεται χαριτωμένη, καρδιακὴ Ἀγάπη, αὐτὴ ἡ Ἀγάπη ἀφυπνίζει τὴν Θεία θεραπευτικὴ δύναμι ποὺ κρύβεται στὴν καρδιὰ τοῦ πιστοῦ. «Ἐπικοινωνεῖ ψυχὴ μὲ ψυχὴ καὶ αἰσθάνεται ἡ μία ψυχὴ τὴν ἄλλη» 24. Ἡ Ἀγάπη καλεῖ τὴν Ἀγάπη, ἡ Χάρις τὴν Χάρι, ὁ Θεὸς τὸν Θεό. Ὁ χαριτωμένος Πνευματικὸς βλέπει στὸ πρόσωπο τοῦ πιστοῦ ἕναν ἐν δυνάμει Ἅγιο βλέπει τὸν ἴδιο τὸν Χριστό. Μὲ τὰ πνευματικὰ αἰσθητήρια τῆς Ἀγάπης καὶ τῆς Ταπεινώσεως, αἰσθάνεται ὅτι ὁ πιστὸς εἶναι ἕνα μὲ αὐτὸν μέσα στὸ Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, τὴν Ἐκκλησία. Ὁ Μόνος Ἐλεήμων καὶ Φιλάνθρωπος 22

23 Ὑποσημειώσεις-Παραπομπὲς (*) Εἰσήγησις τοῦ Ψυχολόγου Νικήτα Καυκιοῦ, στὸ 5ο Διεθνὲς Συνέδριο Ὀρθοδόξων Ψυχοθεραπευτῶν ( ). Ἐπιμέλ. ἡμετ. Ὁ Νικήτας Καυκιὸς (www.psyche.gr), εἶναι μέλος τοῦ Πανελληνίου Ψυχολογικοῦ Συλλόγου. Ἔχει σπουδάσει ἐφαρμοσμένη Ψυχολογία στὸ Πανεπιστήμιο Πάντοβας Ἰταλίας καὶ ἔχει ὁλοκληρώσει θεωρητικὴ καὶ πρακτικὴ ἐκπαίδευσι στὸ Ψυχιατρικὸ Νοσοκομεῖο Τεργέστης. Ἔχει ἐκπαιδευθῆ σὲ θεωρητικὰ καὶ βιωματικὰ σεμινάρια στὴν Ἑλλάδα, Ἰταλία, Ἑλβετία καὶ Ἀγγλία. Ἔχει δημοσιεύσει ἑκατοντάδες κείμενα. Ἀπὸ τὸ 1993 μέχρι σήμερα ζῆ καὶ ἐργάζεται στὰ Χανιὰ ὡς Κλινικὸς Ψυχολόγος (Ἀριθμὸς Ἀδείας Ἀσκήσεως Ἐπαγγέλματος Ψυχολόγου: 35/ ). 1. Νικήτα Καυκιοῦ (2009), «Ἡ ἄνευ ὅρων ἀποδοχὴ τῶν ὑπαρξιακῶν προϋποθέσεων τοῦ προσώπου στὴν ποιμαντικὴ πρᾶξι» (www.psyche.gr/ poimantiki3.htm). 2. Ὁ Ψυχολόγος χρησιμοποιεῖ τὸν ὅρο ἀσθενὴς μὲ τὴν ἐτυμολογικὴ σημασία τοῦ ὁροῦ. Ἀ-σθενής: αὐτὸς ποὺ δὲν ἔχει σθένος, δύναμι. Ἐπίσης, ὑπογραμμίζει μὲ τὸν ὅρο αὐτό, ὅτι τὸ ἄτομο, τὸ ὁποῖο πάσχει ἀπὸ Κατάθλιψι δὲν φταίει γι αὐτὸ ποὺ τοῦ συμβαίνει καὶ δὲν μπορεῖ νὰ θεραπευθῆ μόνο μὲ τὴν δύναμι τῆς θελήσεώς του. 3. Μητροπολίτου Μεσογαίας καὶ Λαυρεωτικῆς κ. Νικολάου Χατζηνικολάου (2010), Συνέντευξις στὴν ἐφημερίδα «Μακεδονία». 4. Κωνσταντίνου Γιαννιτσιώτη, Κοντὰ στὸν Γέροντα Πορφύριο, ἔκδοσις Ἱεροῦ Γυναικείου Ἡσυχαστηρίου «Ἡ Μεταμόρφωσις τοῦ Σωτῆρος», Ἀθῆναι 2006, σελ Μητροπολίτου Περγάμου κ. Ἰωάννη Ζηζιούλα, «Θεολογία καὶ Ψυχιατρικὴ σὲ Διάλογο», Πρακτικὰ Ἡμερίδας, ἐκδόσεις «Ἀποστολικὴ Διακονία», Ἀθήνα 1999, σελ Γέροντος Πορφυρίου Ἱερομονάχου, Συνομιλία γιὰ τὴν Κατάθλιψη, ἔκδοσις Ἱεροῦ Γυναικείου Ἡσυχαστηρίου «Ἡ Μεταφόρφωσις τοῦ Σωτῆρος», Μήλεσι. Ἐμπεριεχόμενο φυλλάδιο, σελ Γέροντος Παϊσίου Ἁγιορείτου, Λόγοι Ε, Πάθη καὶ Ἀρετές, ἔκδοσις Ἱεροῦ Ἡσυχαστηρίου «Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης ὁ Θεολόγος», Σουρωτὴ Θεσσαλονίκης 2006, σελ Ἀποφθέγματα Ρώσων Ἁγίων καὶ Γερόντων, Στάρετς Ζαχαρίας. Ἀνάκτησις ἀπὸ 23

24 geronti kon5_russians.htm. 9. Κωνσταντίνου Χρ. Καρακόλη, Τὸ χάρισμα τῆς διάκρισης (Γέροντας Πορφύριος), ἔκδοσις Ἱεροῦ Γυναικείου Ἡσυχαστηρίου «Ἡ Μεταμόρφωσις τοῦ Σωτῆρος», Μήλεσι 2011, σελ Ὁσίου Ἰωάννου Σιναΐτου, Κλῖμαξ, Περὶ Ἁγνείας Β 15ος Λόγος. 11. Γέροντος Πορφυρίου Ἱερομονάχου, Συνομιλία γιὰ τὴν κατάθλιψι, ἔνθ ἀνωτ., σελ α. Ὁ Γέροντας Πορφύριος ἀναφέρεται σὲ ἕναν διάλογό του μὲ μία Καθηγήτρια. 12. Νικοδήμου Ἁγιορείτου, Βίβλος Βαρσανουφίου καὶ Ἰωάννου, ἐκδόσεις Σωτηρίου Σχοινᾶ, Βόλος 1960, σελ , Ἀπόκρισις ρι. 13. Γέροντος Παϊσίου Ἁγιορείτου, Πνευματικὸς ἀγώνας, Λόγοι Γ, ἔκδοσις Ἱεροῦ Ἡσυχαστηρίου «Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης ὁ Θεολόγος», Σουρωτὴ Θεσσαλονίκης Μέγας Ἀντώνιος, P.G. 65, 77A. 15. Β Κορινθ. ιβ Νικήτα Καυκιοῦ (2010), «Ἐλευθερία καὶ Θεία Χάρη: Ὁ ρόλος τῆς ἀνθρώπινης προσπάθειας στὸ ἔργο τῆς Σωτηρίας» (http://www.psyche.gr/ graceandworks.htm). 17. Β Κορινθ. ιβ Ἰσαὰκ Σύρου, Ἀσκητικά, Λόγος ΚΕ, ἐκδόσεις Βασιλείου Ρηγοπούλου, Θεσσαλονίκη 1997, σελ Ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ, Πρὸς τὴ Μοναχὴ Ξένη, Φιλοκαλία τ. Δ, μτφρ. Ἀ. Γαλίτης, ἐκδόσεις «Τὸ Περιβόλι τῆς Παναγίας», σελ α. Γέροντος Παϊσίου. 20. Ἁγίου Ἀνδρέου Κρήτης, Μέγας Κανών, ᾨδὴ στ. 21. Α Κορινθ. ιε Γαβριηλίας Μοναχῆς (1996), Γερόντισσα Γαβριηλία, ἐκδόσεις «Ἑ- πτάλοφος», σελ Ἁγίου Ἰωάννου τῆς Κροστάνδης, Ἡ ἐν Χριστῷ Ζωή μου, ἐκδόσεις «Ἀστήρ», Ἀθήνα 1974, σελ Γέροντος Πορφυρίου Καυσοκαλυβίτου, Βίος καὶ Λόγοι, ἔκδοσις Ἱερᾶς Μονῆς Ζωοδόχου Πηγῆς - Χρυσοπηγῆς, Χάνια 2003, σελ Ἐκδίδεται ὑπὸ τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τῶν Ἁγίων Ἀγγέλων, Ἀφίδνες Ἀττικῆς. Μὲ τὴν εὐλογία καὶ ἐπιστασία τοῦ Μητροπολίτου Ὠρωποῦ καὶ Φυλῆς κ. Κυπριανοῦ, τῆς Ἐκκλησίας τῶν Γνησίων Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν Ἑλλάδος. Διανέμεται δωρεάν. 24

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989 Ἡ Θεία Κοινωνία κατ οἶκον Θεσσαλονίκη 2008 Κάποιοι συσχετίζουν κάκιστα τὴν παρουσία τοῦ ἱερέως στό

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος».

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 18 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Ἐξ αἰτίας τοῦ ὅτι παρατηρεῖται

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Στὴν Ἱερὰ Μονή μας, τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης, στὴν Φυλὴ Ἀττικῆς, μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου Πνευματικοῦ Πατρός μας,

Διαβάστε περισσότερα

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò Μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς μνήμης τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου Ἀποστόλου καὶ πρώτου Ἁγιογράφου, Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ (18η Ὀκτωβρίου) καὶ πρὸς τιμήν Του, πραγματοποιήθηκε, μὲ τὴν

Διαβάστε περισσότερα

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν Χριστούγεννα 2013 Ἀρ. Πρωτ. 1157 Πρός τό Χριστεπώνυμο πλήρωμα τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε. Ἀδελφοί μου ἀγαπητοί, Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2015 ἀριθμ. πρωτ.: 181.- ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ 12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ Πρὸς τὸν ἱερὸ Κλῆρο καὶ τὸν εὐσεβῆ Λαὸ τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Διαβάστε περισσότερα

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας Ἱερὸ Τελετὴ Λήξεως Μαθημάτων Ἁγιογραφίας τῆς Μητροπόλεώς μας Περίοδος ΣΤ, 2013-2014 Ζωὴ καὶ Δημιουργικὴ Συνέχεια στὴν Ὀρθόδοξη Ἁγιογραφία + Κυριακὴ Ἁγιορειτῶν Πατέρων, 9/22.6.2014 Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Αὒγουστος 2011 12 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Χριαστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα Τεῦχος 12 - Αὒγουστος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία

Διαβάστε περισσότερα

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου)

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου) Οἱ πιστοὶ ὑπὲρ τῶν κατηχουμένων δεηθῶμεν. Ἵνα ὁ Κύριος αὐτοὺς ἐλεήσῃ. Κατηχήσῃ αὐτοὺς τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. Ἀποκαλύψῃ αὐτοῖς τὸ εὐαγγέλιον τῆς δικαιοσύνης. Ἑνώσῃ αὐτοὺς τῇ ἁγίᾳ αὐτοῦ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ

Διαβάστε περισσότερα

Εὐκλείδεια Γεωµετρία

Εὐκλείδεια Γεωµετρία Εὐκλείδεια Γεωµετρία Φθινοπωρινὸ Εξάµηνο 010 Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Μάθηµα 9 ευτέρα 18-10-010 Συνοπτικὴ περιγραφή Υπενθύµιση τοῦ Θεωρήµατος τοῦ Θαλῆ. εῖτε καὶ ἐδάφιο 7.7 τοῦ σχολικοῦ ϐιβλίου. Τονίσθηκε,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ χαλ νωτη γλ σσα Ἡ γλῶσσα εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικότερα μέλη τοῦ ἀνθρώπινου ὀργανισμοῦ. Σὲ σύγκριση μὲ ἄλλα ἀνθρώπινα μέλη, ὅπως γιὰ παράδειγμα τὰ χέρια

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Λίγο καιρό πρίν ἀπό τό πάθος Του, ὁ Κύριος, ἀφοῦ παρέλαβε τούς τρεῖς προκρίτους μαθητές, τόν Πέτρο, τόν Ἰάκωβο καί τόν Ἰωάννη, ἀνέβηκε στό ὄρος Θαβώρ καί ἐκεῖ, ἐνώπιον αὐτῶν μεταμορφώθηκε.

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α

Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α Ἐσωτερικὸ Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίων Ἀποστόλων Κυμίνων Θεσσαλονίκης Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου πνευματικοῦ Πατρός μας, Μητροπολίτου Ὠρωποῦ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας.

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀναγνωσθήτω ἐπ Ἐκκλησία Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί. «Ὁ Χριστός μεθ ἡμῶν καί οὐδείς καθ ἡμῶν» Μέ αἴσθημα εὐθύνης καί πικρίας ἀναλογιζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux.

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Μακρῆς Δημήτριος, Φυσικός. mailto: jd70473@yahoo.gr 1. Εἰσαγωγή. Τὸ πολυτονικὸ σύστημα καταργήθηκε τὸ 1982. Δὲν θὰ ἀσχοληθοῦμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ (5-6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2004, Διορθόδοξον Κέντρον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι.

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Σὰ τελευταῖα χρόνια καὶ ἰδιαίτερα μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν συνόρων τῶν χωρῶν τῆς ἀνατολικῆς Εὐρώπης, ἀλλὰ καὶ γειτόνων χωρῶν

Διαβάστε περισσότερα

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας.

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας. ΕΚΚΛΗΣΙΑ & ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΕΝΟΡΙΑ & ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ Σεβασμιώτατε, Αἰδεσιμολογιώτατοι, Πρωτοπρεσβύτερος π. Βασίλειος Κοντογιάννης Ἐφημ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ Γ.Ν.Α. Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας : Ἡ θεραπεία τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. (Ἱερομον. Σάββας)

Ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας : Ἡ θεραπεία τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. (Ἱερομον. Σάββας) Ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας : Ἡ θεραπεία τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. (Ἱερομον. Σάββας) Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν πάντοτε, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰώνας τῶν αἰώνων. Ἀμὴν. Χριστός ἀνέστη ἐκ νεκρῶν, θανάτῳ θάνατον πατήσας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Θέμα: «Περὶ τῆς νομιμότητας τελέσεως τοῦ Μυστηρίου τοῦ Βαπτίσματος ἀνηλίκων». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Σχετικὰ μὲ τὶς προϋποθέσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Ὁσιώτατος Γέροντας Διονύσιος, ὁ Κολιτσιώτης, ὡς πνευματικὸς καθοδηγητής, ὅπως τὸν γνώρισα * * * * * * * * *

Ὁ Ὁσιώτατος Γέροντας Διονύσιος, ὁ Κολιτσιώτης, ὡς πνευματικὸς καθοδηγητής, ὅπως τὸν γνώρισα * * * * * * * * * 1 Ὁ Ὁσιώτατος Γέροντας Διονύσιος, ὁ Κολιτσιώτης, ὡς πνευματικὸς καθοδηγητής, ὅπως τὸν γνώρισα 2015 Ὁ Ὁσιώτατος Γέροντας Διονύσιος, ὁ Κολιτσιώτης, ὡς πνευματικὸς καθοδηγητής, ὅπως τὸν γνώρισα Ὁ ὁσιώτατος

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ τὴν ἐπίσημη

ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ τὴν ἐπίσημη Θαῦμα τῆς Ἁγίας Γεροντίσσης Μυρτιδιωτίσσης τῆς Ἀσκητρίας τῆς Κλεισούρας ( 1974) Ἀποδεικτικὸ καὶ Βεβαιωτικὸ τῆς Μοναχικῆς Ἱδιότητος καὶ Ὀνομασίας Αὐτῆς ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΟΙ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΙΝ. Σῆς Μοναχῆς Εἰρήνης

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΟΙ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΙΝ. Σῆς Μοναχῆς Εἰρήνης ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΟΙ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΙΝ Σῆς Μοναχῆς Εἰρήνης Ἡ κατάθλιψη εἶναι μιά πάθηση, πού ταλαιπωρεῖ πολλούς ἀνθρώπους στήν ἐποχή μας. Ἀνθρώπους πού εἴτε πάσχουν οἱ ἴδιοι ἀπό κατάθλιψη, εἴτε ἔχουν νά ἀντιμετωπίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

μπορεῖ νὰ κάνει θαύματα. Ἔτσι ὁ ἅγιος Νέστωρ, παρότι ἦταν τόσο νέος, δὲν λυπήθηκε τὴν ζωή του καὶ ἦταν ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό.

μπορεῖ νὰ κάνει θαύματα. Ἔτσι ὁ ἅγιος Νέστωρ, παρότι ἦταν τόσο νέος, δὲν λυπήθηκε τὴν ζωή του καὶ ἦταν ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό. Ο Μ Ι Λ Ι Α ΤΗΣ Α.Θ.ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ κ.κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΝ ΑΥΤΟΥ ΕΙΣ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΜΑΝΤΟΥΛΙΔΟΥ (25 Ὀκτωβρίου 2013) Ἱερώτατε καὶ φίλτατε ἐν Χριστῷ ἀδελφὲ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΑΝΕΣΗΣ ΚΑΙ ΣΙΤΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΑΝΕΣΗΣ ΚΑΙ ΣΙΤΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΑΝΕΣΗΣ ΚΑΙ ΣΙΤΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ κ. Σ. Ἀνδρεᾶ, καθηγήτρια Νοσηλευτικῆς Τ.Ε.Ι. Ἀθηνῶν Τὸ θέμα μας εἶναι ἡ συμβολὴ τοῦ ἐθελοντῆ στὴν παροχὴ ἄνεσης καὶ σίτισης τοῦ ἀσθενοῦς.

Διαβάστε περισσότερα

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο (Μιὰ πρώτη προσέγγιση στὸ θέμα) Εἰπώθηκε, πὼς ὁλόκληρο τὸ Ἅγιον Ὄρος μοιάζει μὲ τὸ Καθολικὸ ἑνὸς ἰεροῦ Ναοῦ καὶ ὅτι ἡ περιοχὴ ἀπὸ τὴν Ἁγία Ἄννα καὶ πέρα εἶναι τὸ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων

Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων Εἰσαγωγὴ Μιὰ ἀπὸ τὶς βασικὲς πρόσθετες δυνατότητες τῆς ἔκδοσης 3 τῶν ἰατρικῶν ἐφαρμογῶν μας, εἶναι ἡ δυνατότητα συσχετισμοῦ ὅσων ψηφιακῶν ἀρχείων ἀπαιτεῖται στὴν

Διαβάστε περισσότερα

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση Εἰσαγωγή Ὁ ICAMLaw Application Server (στὸ ἑξῆς γιά λόγους συντομίας IAS) ἀποτελεῖ τὸ ὑπόβαθρο ὅλων τῶν δικηγορικῶν ἐφαρμογῶν τῆς ICAMSoft. Εἶναι αὐτός ποὺ μεσολαβεῖ ἀνάμεσα: α) στὴν τελική ἐφαρμογὴ ποὺ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω.

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω. Αντιμετωπίζοντας το στρες για μια χαρούμενη και δημιουργική ζωή Το στρες μπορεί από εχθρός μας να γίνει σύμμαχος Ένα ποσοστό άγχους είναι αναγκαίο στη ζωή μας γιατί μας βοηθάει να ενεργοποιηθούμε και να

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου. 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος

Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου. 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος Γιά τούς χριστιανούς ἕνας εἶναι ὁ θεσμός, πού θεμελιώνει τήν οἰκογένεια: Ὁ ἐκκλησιαστικός γάμος. Δύο νέοι ἑνώνουν τήν ἀγάπη τούς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ.

Διαβάστε περισσότερα

Εὐθανασία. Εἰσαγωγὴ στὴν προβληματικὴ τοῦ θέματος

Εὐθανασία. Εἰσαγωγὴ στὴν προβληματικὴ τοῦ θέματος 1 Κυριακὴ 11.00, Ἡμερίδα γιὰ τὴν Εὐθανασία Πολιτιστικὸ Κέντρο Ἀρχάγγελος Χαράλαμπος Γ. Χοτζάκογλου Εὐθανασία. Εἰσαγωγὴ στὴν προβληματικὴ τοῦ θέματος Ἡ σημερινὴ Ἡμερίδα ἐγκαινιάζει τὶς δραστηριότητες τοῦ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ 127 ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΡΓΑΜΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ (ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ) Εἰσαγωγὴ Ἡ δημιουργία τῆς ἑνωμένης Εὐρώπης εἶναι πάνω ἀπ ὅλα γεγονὸς πνευματικῆς σημασίας. Ἡ πολιτικὴ ἡγεσία

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Ἀλήθεια, πόσο σημαντικὸ εἶναι τὸ θέμα τῆς διατροφῆς. Εἴμαστε αὐτὸ ποὺ τρῶμε, λένε μερικοὶ ὑλιστὲς φιλόσοφοι. Καὶ ἐννοοῦν τίποτα παραπάνω. Ἡ λογικὴ αὐτὴ εἶναι λίγο

Διαβάστε περισσότερα

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία»

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία» Περίληψη εισήγησης µε θέµα: Τι είναι άγχος και τι κατάθλιψη. Πώς εµφανίζονται στον εκπαιδευτικό και στον επαγγελµατικό χώρο. Το Άγχος και η Κατάθλιψη αποτελούν ίσως δύο από τις πιο πολυσυζητηµένες έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΕ ΚΡΙΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΣΙΑΚΗ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΟΜ

Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΕ ΚΡΙΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΣΙΑΚΗ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΟΜ 1 Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΕ ΚΡΙΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΣΙΑΚΗ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΟΜ. ΚΑΘΗΓΗΤΟΥ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ- ΜΕΛΟΥΣ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΩΝ ΘΕΜΤΑΩΝ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Χαμηλή αυτοεκτίμηση. Γυρίζω σελίδα... στη. Καλλίοπη Εμμανουηλίδου. Πρακτικός όδηγός με εύκόλα βηματα

Χαμηλή αυτοεκτίμηση. Γυρίζω σελίδα... στη. Καλλίοπη Εμμανουηλίδου. Πρακτικός όδηγός με εύκόλα βηματα Καλλίοπη Εμμανουηλίδου Γυρίζω σελίδα... στη Χαμηλή αυτοεκτίμηση Πρακτικός όδηγός με εύκόλα βηματα Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ.... 13. ΕΙΣΑΓΩΓΗ.... 15 Αυτό το ταξίδι θα το κάνω μόνος ή με βοήθεια;... 15 Πόσο

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Συνόλων - Set Theory

Θεωρία Συνόλων - Set Theory Θεωρία Συνόλων - Set Theory Ἐπισκόπηση γιὰ τὶς ἀνάγκες τῶν Πρωτοετῶν Φοιτητῶν τοῦ Τµήµατος Διοίκησης, στὸ µάθηµα Γενικὰ Μαθηµατικά. Ὑπὸ Γεωργίου Σπ. Κακαρελίδη, Στὸ Τµῆµα Διοίκησης ΤΕΙ Δυτικῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: «Θανάτου εορτάζουμε νέκρωσιν...» (κεφ.12) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ ΥΠ. ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η Ανάσταση Του Χριστού (κεφ.11) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν οι μαθητές,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Περὶ νεύρωσης, ψύχωσης καὶ διαστροφῆς 15 ΝΕΥΡΩΣΕΙΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Περὶ νεύρωσης, ψύχωσης καὶ διαστροφῆς 15 ΝΕΥΡΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Περὶ νεύρωσης, ψύχωσης καὶ διαστροφῆς 15 ΝΕΥΡΩΣΕΙΣ Πρόλογος 23 Α. Συμπτωματολογία καὶ ψυχοπαθολογικὰ χαρακτηριστικά 33 Ι. Σημειολογία τῶν νευρώσεων 33 Τὸ ἄγχος καὶ οἱ μορφές του 34 Σωματικὲς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΔΕΠ-Υ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΣΙΑΠΑΤΗ Δρ.Σχολικής Ψυχολογίας Παν/μιου Αθηνών Εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής & Οικογενειακή Θεραπεύτρια ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΗ ΔΕΠ-Υ Ευρήματα μελετών (Ηannafin

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Θά γίνεις νονός / νονά;

Θά γίνεις νονός / νονά; ΟIΚΟΥΜΕΝΙΚOΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕIΟΝ IΕΡA ΜΗΤΡOΠΟΛΙΣ ΡΕΘYΜΝΗΣ ΚΑI ΑYΛΟΠΟΤAΜΟΥ Θά γίνεις νονός / νονά; Συγχαρητήρια! Πῆρες μιά πολύ ὄμορφη ἀπόφαση! Καί εἶναι τόσο ὄμορφη, γιατί ἔχεις νά προσφέρεις κάτι πολύτιμο στή

Διαβάστε περισσότερα

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί.

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Το θαύμα αυτό μας δείχνει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η περίοδος για αλλαγή στον άνθρωπο.

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΤΟ ΓΛΥΠΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΟΤΑΓΑ*

H ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΤΟ ΓΛΥΠΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΟΤΑΓΑ* H ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΤΟ ΓΛΥΠΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΟΤΑΓΑ* Κ ΑΠΟΤΕ ΥΠΗΡΧΕ ΜΙΑ ΜΟΝΟ ΤΕΧΝΗ, αὐτὴ ποὺ θὰ ὑπάρχει στοὺς αἰῶνες, ὅσο βέβαια θὰ ὑπάρχουν ἄνθρωποι ἐπὶ τῆς γῆς ἐννοοῦμε τὴν ἱερὴ καὶ τελετουργικὴ

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΝΟΣ. Ο ΞΕΧΑΣΜΕΝΟΣ ΣΥΜΜΑΧΟΣ

ΥΠΝΟΣ. Ο ΞΕΧΑΣΜΕΝΟΣ ΣΥΜΜΑΧΟΣ ΥΠΝΟΣ. Ο ΞΕΧΑΣΜΕΝΟΣ ΣΥΜΜΑΧΟΣ Ὁ ὕπνος, παρότι κοινὸ βίωμα ὅλων μας, ἔχει μελετηθεῖ ἐντυπωσιακὰ λίγο. Χαμένος χρόνος γιὰ κάποιους, χρόνος ἀνασυγκρότησης τῶν ψυχικῶν καὶ σωματικῶν δυνάμεων κατὰ ἄλλους, θὰ

Διαβάστε περισσότερα

Ἕνας ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους στήν καρδιά τῆς πόλης: ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης

Ἕνας ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους στήν καρδιά τῆς πόλης: ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης Ἕνας ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους στήν καρδιά τῆς πόλης: ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης Θανάσης Ν. Παπαθανασίου Eνας HςυχαςτHς του AγIου Oρους ςτhν καρδιa τῆς πoλῆς Ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης ἐπιμέλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΡΙΑΚΗ ΔΡΑΣΗ...ἐνορία ἐν δράσῃ!

ΕΝΟΡΙΑΚΗ ΔΡΑΣΗ...ἐνορία ἐν δράσῃ! διαδρομές Ν ο ητ ι κ έ ς δ ι α δ ρ ο μ έ ς σ τ ό ν χ ῶ ρ ο τ ῆ ς π ί σ τ η ς Μηνιαῖο φυλλάδιο τοῦ Ἱ.Ν. Ἁγίας Τριάδος Πετρουπόλεως Σουλίου 167 - Τηλ.: 210 5013108 Τεῦχος 15 ο - Σεπτέμβριος 2015 ierosnaosagiastriadospetroupoleos.blogspot.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ἀγαπητοί ἀδελφοί, Συντάκτες τῆς Ἐφημερίδος «Ὀρθόδοξος Τύπος», Εὐλογεῖτε!

Ἀγαπητοί ἀδελφοί, Συντάκτες τῆς Ἐφημερίδος «Ὀρθόδοξος Τύπος», Εὐλογεῖτε! Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΓΟΡΤΥΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΕΜΙΑΣ ΠΡΟΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΙΝ ΣΑΣ Ἐν Δημητσάνῃ τῇ 3ῃ Ὀκτωβρίου 2009 Ἀγαπητοί ἀδελφοί, Συντάκτες τῆς Ἐφημερίδος «Ὀρθόδοξος Τύπος», Εὐλογεῖτε! Εὑρισκόμενος, λόγῳ ποιμαντικῶν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ Μ ορτ ορτ τ ν γκαιν ων το πανσ πτου Ναο τ ς ναστ σεως τ ν τ εροσολ µων ὲ τὸ μήνα Σεπτέμβριο ἀρχίζει κάθε χρόνο τὸ νέο ἐκκλησιαστικὸ ἔτος, ἡ ἀρχὴ τῆς Ἰνδίκτου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ τῆς ΜΑΡΙΑΝΝΑΣ ΔΡΕ ΛΑΙΖΗΝΟΥ, Θεολόγου

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ τῆς ΜΑΡΙΑΝΝΑΣ ΔΡΕ ΛΑΙΖΗΝΟΥ, Θεολόγου ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ τῆς ΜΑΡΙΑΝΝΑΣ ΔΡΕ ΛΑΙΖΗΝΟΥ, Θεολόγου ΑΝΑΠΟΦΕΥΚΤΗ ΠΟΡΕΙΑ ΖΩΗΣ Ἡ ζωὴ κάθε ἀνθρώπου ξεκινᾶ καὶ προχωρά, ὀδεύοντας πρὸς τὸ τέλος της. Όλοι ἐρχόμαστε πρόσωπο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ «Δεν ζω με την Νόσο του Crohn. Αυτή ζει μαζί μου» Amy Tracher Psy.D Ph.d, ασθενής και συγγραφέας του «Coping with Crohn s Disease: Manage Your Physical Symptoms and Overcome

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη,

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη, ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο όρος ψυχική διαταραχή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων που έχουν σχέση με την ψυχική κατάσταση και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι διάφορες ψυχικές διαταραχές εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ: Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ: Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ: Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ Χρ. Πλατή Κατὰ τὶς δυὸ τελευταῖες δεκαετίες, τὸ σύστημα ὑγείας τῆς χώρας ΠΟΙΕΙ σημαντικὲς ἀλλαγές, τόσο στὸ δομικὸ καὶ ὀργανωτικὸ πεδίο, ὅσο

Διαβάστε περισσότερα

Στίγμα. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια.

Στίγμα. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια. Στίγμα Τρελός. Ψυχοπαθής. Σχιζοφρενής. Παρανοϊκός. Όχι καλά. Αυτοί οι όροι χρησιμοποιούνται συχνά με ένα υποτιμητικό τρόπο για να περιγράφουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ. Ποιήματα

Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ. Ποιήματα Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Νοέμβριος 2011 15 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ Ποιήματα Τεῦχος 15 - Νοέμβριος 2011 ISSN:

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Nεανικά Aγκυροβολή- Τὰ τῆς σαρκὸς πάθη Σκέψεις γύρω ἀπὸ τὴ βιολογικὴ ὑπόσταση τοῦ ἀνθρώπου

Nεανικά Aγκυροβολή- Τὰ τῆς σαρκὸς πάθη Σκέψεις γύρω ἀπὸ τὴ βιολογικὴ ὑπόσταση τοῦ ἀνθρώπου Nεανικά Ἀγκυροβολήματα Aγκυροβολή- Δ I M H N I A I O Φ Y Λ Λ A Δ I O T H Σ I E P A Σ M H T P O Π O Λ E Ω Σ I E P A Π Y T N H Σ K A I Σ H T E I A Σ Γ I A T O Y Σ N E O Y Σ T E Y X O Σ 4 4 ο Μ Α Ϊ Ο Σ -

Διαβάστε περισσότερα

π. Εὐσέβιος Βίττης (1927-2009). Ἕνας Γέροντας τοῦ καιροῦ μας

π. Εὐσέβιος Βίττης (1927-2009). Ἕνας Γέροντας τοῦ καιροῦ μας 1 π. Εὐσέβιος Βίττης (1927-2009). Ἕνας Γέροντας τοῦ καιροῦ μας Ἀλεξάνδρου Μ. Σταυροπούλου Ὁμ. Καθηγητῆ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν Ἔχει δημοσιευτεῖ στὸ βιβλίο (Ἀθήνα 2011, σ. 39-64): Διστακτικά βήματα Μὲ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Τὰ Ἕξι μεγάλα ἐρωτήματα τῆς δυτικῆς μεταφυσικῆς καταλαμβάνουν μιὰ ξεχωριστὴ θέση στὴν ἱστορία τῆς φιλοσοφικῆς ἱστοριογραφίας. Ὁ συγγραφέας του βιβλίου, Χάιντς Χάιμζετ (1886-1975),

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292.

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ Γιατὶ τὸ Βυζάντιο Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Κατ ἐπανάληψιν ἔχει ἐπισημανθῆ ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ἀναθεωρήσουμε ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες τὴν ὀπτικὴ εἰκόνα ποὺ ἔχουν

Διαβάστε περισσότερα

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς ΑΠOΠΑΜΑ ΑΠO ΣΗΝ ΟΜΙΛΙΑ του Π. ΠEΣΡΟΤ ΧΙΡ στο 20ο ΙΕΡΑΠΟΣΟΛΙΚO ΤΝΕΔΡΙΟ ΤΝΕΡΓΑΣΩΝ ΣΟΤ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΤ ΧΡΙΣ. ΟΜΙΛΟΤ ΕΙ ΣΗΝ ΚΑΣΑΚΗΝΩΙΝ ΑΓΙΑ ΣΑΒΙΘΑ Αράχωβης Παρανάσσου Βοιωτίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ.

ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ. ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Ο Σατανισμός διεθνώς θεωρείται ως . Είναι η λατρεία του Σατανά ο οποίος στις διάφορες μορφές του σατανισμού, δεν κατανοείται με ενιαίο τρόπο. Ο σατανισμός

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο Κεφάλαιο τρίτο Αυτό που ξέρουµε σαν αρρώστια είναι το τελικό στάδιο µιας βαθύτερης ανωµαλίας και είναι φανερό ότι για να εξασφαλίσουµε πλήρη επιτυχία στη θεραπεία, το ν' αντιµετωπίσουµε µόνο το τελικό

Διαβάστε περισσότερα

Ἐξήλθαμε λοιπὸν ἀπὸ τὴν ἄνεση, τὴν τάξη καὶ τὴν ἀσφάλεια σὲ μιὰ φοβερὴ τρικυμία, ποὺ κλυδωνίζει τὰ πάντα γύρω μας καὶ μέσα μας.

Ἐξήλθαμε λοιπὸν ἀπὸ τὴν ἄνεση, τὴν τάξη καὶ τὴν ἀσφάλεια σὲ μιὰ φοβερὴ τρικυμία, ποὺ κλυδωνίζει τὰ πάντα γύρω μας καὶ μέσα μας. ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΕΛΠΙΣΙΑ ΤΟΥ ΚΑΙΡΟΥ ΜΑΣ Χρυσοστόμου Κουτλουμουσιανοῦ ἱερομονάχου Σεβασμιώτατε, Σεβαστὴ Γερόντισσα, Ἀγαπητοὶ φίλοι. Εὐχαριστῶ γιὰ τὴν εὐκαιρία ποὺ μοῦ δώσατε να ἐπισκεφθῶ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966)

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966) ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966) Ἕνα σύγχρονο ἀλλὰ ἄγνωστο Ρῶσο ἅγιο θὰ παρουσιάσουμε σήμερα. Ἕνα ἅγιο, ποὺ τὰ ἱστορικὰ γεγονότα τῆς ἐποχῆς τοῦ ἀλλὰ καὶ ἡ πρόνοια τοῦ Θεοῦ, τὸν ἀνάγκασαν νὰ ζήσει καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 23 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Έχει παρατηρηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι,

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, Ὁ Γάμος Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, ὲ λίγες ἡμέρες πρόκειται νὰ ἑνωθεῖτε μὲ τὰ δεσμὰ τοῦ Γάμου διὰ τῶν εὐλογιῶν τῆς Ἁγίας Ἐκκλησίας τοῦ Κυρίου μας. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς χρειάζεται ὡς καταλύτη τὸν τελειωτῆ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg Η επικοινωνία δίχως βία είναι μια μέθοδος η οποία: Διευκολύνει την ροή της επικοινωνίας. Εστιάζει στην έκφραση, μέσω της ομιλίας, των συναισθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario «Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή ΚΛΗΡΙΚΟΛΑΪΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΤΟΡΟΝΤΟ 7 Iουλιου 2015 St. Catharine s, Ontario Στο μυστήριο του ιερού Βαπτίσματος,

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Γνησία Ὀρθοδοξία ἐν ὄψει τῆς προκλήσεως τοῦ 2016*

Ἡ Γνησία Ὀρθοδοξία ἐν ὄψει τῆς προκλήσεως τοῦ 2016* Ὁμιλία ἐπὶ τῇ Μνήμῃ τῶν Ἁγίων Νέων Τριῶν Ἱεραρχῶν Φωτίου τοῦ Μεγάλου, Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ καὶ Μάρκου τοῦ Εὐγενικοῦ Κυριακὴ Α τοῦ Νοεμβρίου, 3.11.2014 ἐκ. ἡμ. Ἡ Γνησία Ὀρθοδοξία ἐν ὄψει τῆς προκλήσεως

Διαβάστε περισσότερα