Σπουδαστική Ομάδα: Μπρουσιάνου Μαργαρίτα - Τσιλιγγίρης Αλέξανδρος. Επιβλέπων καθηγητής: Κηπουρός Αναγνώστης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σπουδαστική Ομάδα: Μπρουσιάνου Μαργαρίτα - Τσιλιγγίρης Αλέξανδρος. Επιβλέπων καθηγητής: Κηπουρός Αναγνώστης"

Transcript

1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ - ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Π τυχια κ ή Ε ρ γα σ ία : Η κ ρ ίσ η τ ο υ κ α ι η δ ια χ ρ ο ν ικ ή α ν ά λ υ σ η τ ω ν ισ ο λ ο γ ισ μ ώ ν τ ω ν τ ρ α π ε ζ ώ ν Ε θ νικ ή ς κ α ι A lp h a B a n k τ ω ν ε τ ώ ν κ α ι Σπουδαστική Ομάδα: Μπρουσιάνου Μαργαρίτα - Τσιλιγγίρης Αλέξανδρος Επιβλέπων καθηγητής: Κηπουρός Αναγνώστης

2 ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΡΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ Στο σημείο αυτό θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τον επιβλέποντα καθηγητή της παρούσας πτυχιακής εργασίας, κύριο Κηπουρό, για την αμέριστη συμπαράστασή του κατά την διάρκεια εκπόνησης της εργασίας αυτής, για τις συμβουλές του αλλά και για την ανάθεση του συγκεκριμένου θέματος που θεωρούμε ότι θα μας βοηθήσει ιδιαίτερα στην μετέπειτα πορεία μας στον κλάδο. Θα θέλαμε επίσης να ευχαριστήσουμε την οικογένεια μας που ήταν πάντα δίπλα μας σε όλη την διάρκεια των σπουδών μας αλλά και στην διάρκεια εκπόνησης της πτυχιακής μας εργασίας και βοήθησαν στην ολοκλήρωσή της με την συμπαράστασή τους. 2

3 ΠΤΝΑΚΑΣ ΙΙΙΙΜΙΧΟΜΙΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΙΚΟΝΩΝ - ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ...5 ΠΙΝΑΚΕΣ...5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...6 ΜΕΡΟΣ Α...9 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ...9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο...9 ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΚΡΙΣΕΩΝ Περιστασιακή κρίση Υπαρξιακή κρίση Συ μβουλευτική κρίση Κρίση των εργαζομένων Κρίση των καταναλωτών Κρίση εικόνας Οικονο μική κρίση Φυσική και πολιτισμική κρίση Παραδείγματα κρίσεων...14 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο...16 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ...16 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3Ο...20 Η ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ Η ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΡΙΣΕΩΝ Η αβεβαιότητα Η εξαπάτηση Μετάδοση ή εξαγωγή κρίσεων Ασυμφωνία μεταξύ ενεργητικού και παθητικού Τ ραπεζικές Κρίσεις Κερδοσκοπική Φούσκα Συναλλαγματικές κρίσεις και χρεοκοπία...24 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4Ο...25 ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΔΟΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΚΡΙΣΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5Ο...40 ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ...40 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6Ο

4 Η ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 45 ΜΕΡΟΣ ΙΙ...50 ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΑΙ ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ ενικά στοιχεία για την Εθνική Τ ράπεζα Οικονομικά στοιχεία ετών 1999 και Οικονομικά στοιχεία ετών 2010 και ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η ΑΚΡΗΛΒΑΝΚ ΚΑΙ ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ ενικά στοιχεία για την ΑΙρΗαΒαΛ Οικονομικά στοιχεία ετών 1999 και Οικονομικά στοιχεία ετών 2010 και ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΟΔΕΙΚΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΩΝ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΒΙΒΛΙΑ ΑΡΘΡΑ

5 ΠΤΝΑΚΑΣ ΕΤΚΟΝΩΝ - ΓΡΑΦΤΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ Εικόνα 1. Ταμειακά διαθέσιμα και άλλα διαθέσιμα στοιχεία ενεργητικού στους εταιρικούς ισολογισμούς Εικόνα 2. Δείκτης Αβεβαιότητας Οικονομικής Πολιτικής...44 Εικόνα 3. Η συρρίκνωση της αγοράς εργασίας στην Ελλάδα στους διάφορους τομείς...45 Εικόνα 4. Πραγματικό ΑΕΠ κατά κεφαλήν, ρυθμός ανάπτυξης (Αλλαγή % σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο, Πηγή: Eurostat...47 Εικόνα 5. Ρυθμός Ανεργίας, Μέσος Όρος Τετραμήνου, Σε σχέση με το φύλο και την ηλικιακή ομάδα, Πηγή: Eurostat...48 Εικόνα Εικόνα 7. Η κίνηση της απασχόλησης στις διάφορες χώρες ανά τον κόσμο, Πηγή: Eurostat...49 Εικόνα 8. καμπύλη του Phillips σχετικά με την σχέση του πληθωρισμού και του ποσοστού της ανεργίας52 Εικόνα 9. Γραφική παράσταση κρίσης στην αγορά εργασίας...54 Εικόνα 10. Γοαφική παράσταση κρίσης στην αγορά εργασίας - Αδήλωτη εργασία Εικόνα 11. Γραφική παράσταση δημοσιονομικής πολιτικής σε σχέση με το Α.Ε.Π Εικόνα 12. Σχέση του μισθού με τα ποσοστά εργασίας Εικόνα 13. Η Hamiltonian γραφική παράσταση για την μέγιστη συχνότητα του τυπικού καταναλωτή Εικόνα 14. Γραφική παράσταση της σχέσης προσφοράς και ζήτησης όσον αφορά την τιμή και την ποσότητα Εικόνα 15. Σχέση κυριαρχικών υποχρεώσεων ελληνικής οικονομίας σε σχέση με το χρέος των αγορών 64 ΠΙΝΑΚΕΣ Πίνακας 1. Ταμείο και Διαθέσιμα στην Κ.Τ. / Σύνολο Ενεργητικού 127 Πίνακας 2. Ταμείο και διαθέσιμα στην Κ.Τ. / Υποχρεώσεις προς πελάτες 128 Πίνακας 3. Συνολικά Έξοδα - Συνολικά Έσοδα 128 Πίνακας 4. Αμοιβές και έξοδα προσωπικού/ Συνολικά έσοδα 128 Πίνακας 5. Καθαρά έσοδα από τόκους/ σύνολο εσόδων 129 Πίνακας 6. Κέρδη - Ζημίες μετά φόρων 129 Πίνακας 7. Απόδοση ιδίων κεφαλαίων 129 Πίνακας 8. Απόδοση Ενεργητικού 130 Πίνακας 9. Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα/ σύνολο παθητικού 130 Πίνακας 10. Υποχρεώσεις προς πελάτες / σύνολο παθητικού 130 5

6 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σε οικονομικούς όρους, η οικονομική κρίση είναι μια κατάσταση στην οποία το γενικευμένο ενεργητικό χάνει ξαφνικά την αξία του. Αυτό μπορεί να προκληθεί από μια ποικιλία από εσωτερικές και εξωτερικές επιρροές και μπορεί να διαρκέσουν χρόνια τα πρώτα σημάδια πριν το ξέσπασμα της μεγάλης κρίσης. Οι χρηματοπιστωτικές κρίσεις οδηγούν συχνά σε περιόδους ύφεσης, που είναι συνεχόμενα τρίμηνα αρνητικής ανάπτυξης του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος, ή αλλιώς του ΑΕΠ. Παρά την παγκόσμια οικονομική κρίση που αναπτύχθηκε στις αρχές του 21ου αιώνα, ο όρος και οι επιπτώσεις της είναι ακόμα λίγο κατανοητά. Αυτό το είδος της κρίσης έχει αποτελέσει ένα μέρος της οικονομίας για αιώνες με ποικίλα αποτελέσματα. Η μανία της τουλίπας στην Ολλανδία του 17ου αιώνα, η αυστραλιανή τραπεζική κρίση του 1893, και το κραχ της Wall Street και η Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930 είναι όλα τα παραδείγματα αυτού του είδους των κρίσεων(καρούλια, et al, 2013). Η δυνατότητα να επιβιώσουν και να δημιουργηθούν εκ νέου οι κοινωνίες και οι οικονομίες μετά από μια χρηματοπιστωτική κρίση εξαρτάται από πολλά διαφορετικά είδη παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων των ξεσπασμάτων πολέμου, της αλλαγής της αγοράς, και των νέων οικονομικών ρυθμίσεων. Ένας κοινός τύπος της οικονομικής κρίσης είναι γνωστός ως φούσκα. Αυτή το οικονομικό οξύμωρο συμβαίνει όταν οι τιμές των μετοχών κινούνται τόσο υψηλά μέσω της κερδοσκοπίας που γίνεται εντελώς παράλογο να αγοράζονται περισσότερο, δεδομένου ότι ποτέ δεν θα αποδώσουν στη λήξη, αυτό που είχε αρχικά καταβληθεί. Μια τραπεζική κρίση συμβαίνει όταν οι επενδυτές τραβήξουν χρήματα από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα πάρα πολύ γρήγορα ώστε να μπορέσει η τράπεζα να διατηρήσει τον ρυθμό της. Δεδομένου ότι οι περισσότερες σύγχρονες τράπεζες δανείζουν τα χρήματα που λαμβάνουν, αυτό σημαίνει ότι η τράπεζα δεν μπορεί να είναι σε θέση να επιστρέψει τα χρήματα στους λογαριασμούς των επενδυτών, σε αυτή την περίπτωση. Χωρίς τραπεζική ασφάλιση οι άνθρωποι μπορούν να χάσουν όλα τα χρήματα στους λογαριασμούς τους, ο φόβο για το οποίο μπορεί να ωθήσει όλο και περισσότερους επενδυτές να αποσύρουν τα χρήματά. Εάν μια τράπεζα φοβάται ότι μπορεί να μην έχει αρκετό κεφάλαιο για να καλύψει τις επενδύσεις, μπορεί να είναι απρόθυμη να δανείσει ο,τι υπάρχει, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε μια ευρύτερη οικονομική κρίση, εμποδίζοντας την έγκριση των δανείων(krugman, et al, (2012). Η παγκόσμια οικονομία είναι συχνά ευάλωτη σε νομισματικές κρίσεις, που συμβαίνουν 6

7 όταν η ταχεία υποτίμηση του νομίσματος μιας περιοχής το καθιστά πολύ ασταθές για να ρυθμίσει τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Αν η περιοχή έχει μια σταθερή συναλλαγματική ισοτιμία, μπορεί να χρησιμοποιήσει νομισματικά αποθέματα για να κάνει τη διαφορά στην τιμή. Η πρακτική αυτή μπορεί με τη σειρά της να οδηγήσει σε χρεοκοπία, όταν μια χώρα δεν μπορεί πλέον να αποπληρώσει τη διαφορά που οφείλει και κάθε ποσό που έχει δανειστεί από τους ξένους εταίρους^^, 2010). Ένας κοινός παράγοντας σε πολλές καταστάσεις οικονομικής κρίσης είναι η ιδέα ενός αυξανόμενου πανικού. Σε μια οικονομία-φούσκα, οι επενδυτές προστατεύουν ο ένας τον άλλον με την αγορά όλο και περισσότερου αποθέματος, στέλνοντας την τιμή και τις προσδοκίες στα ύψη. Σε πολλές περιπτώσεις, αφού έχει συμβεί κραχ, οι οικονομικοί εμπειρογνώμονες έρχονται αντιμέτωποι με πολλά ερωτήματα σχετικά με το γιατί η κρίση ήταν απρόβλεπτη ή αγνοήθηκε, αλλά μπορεί να χρειαστούν χρόνια από το πλαίσιο και την απόσταση για να πάρουν μια σαφή εικόνα της κατάστασης (Obstfeld, et al, 2012). Το 2011 οι τράπεζες παρουσίασαν πολύ υψηλές ζημιές σε σύγκριση με την προηγούμενη χρήση, όπου είχαν οριακά κέρδη, κυρίως λόγω των αυξημένων προβλέψεων για απομείωση των απαιτήσεων κατά πελατών και των ζημιών που οφείλονται στο PSI. Τα υψηλά επιτόκια καταθέσεων συγκράτησαν το καθαρό επιτοκιακό περιθώριο στα ίδια περίπου επίπεδα με το 2010, ωστόσο, η καθαρή μείωση των τοκοφόρων στοιχείων οδήγησε σε μείωση του συνόλου των εσόδων από τόκους κατά 5%. Τα λειτουργικά έξοδα παρουσιάζουν μικρή πτωτική τάση (3%). Τα κέρδη προ φόρων και προβλέψεων είναι μειωμένα κατά 15%. Οι προβλέψεις απομείωσης των δανείων ως προς το μέσο υπόλοιπο δανείων (cost of risk) ανήλθε σε 3,17%. Συνολικά οι προβλέψεις δανείων υπερσκελίζουν τα λειτουργικά κέρδη και μαζί με τις ζημιές του PSI και τις λοιπές ζημιές απομείωσης οδηγούν σε συνολικές ζημιές που υπερβαίνουν τα 28 δισ. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ζημιές που οφείλονται στο PSI, ύψους 25,6 δισ., είναι εξαπλάσιες από τα κέρδη προ φόρων και προβλέψεων. Τέλος, συνολικά το όφελος από αναβαλλόμενους φόρους που αναγνωρίστηκε ανέρχεται σε 13% των συνολικών ζημιών προ φόρων. Αυτή η απόκλιση του πραγματικού φορολογικού συντελεστή από το ονομαστικό ποσοστό φορολογίας 20% οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι δύο τράπεζες (ΕΤΕ και Πειραιώς) δεν αναγνώρισαν τη συνολική αναβαλλόμενη φορολογία που προκύπτει από τις ζημιές του PSI. 7

8 Από την άλλη, οι παρατηρήσεις για το τραπεζικό σύστημα κατά το 2010 δείχνουν ότι, για το σύνολο των έξι τραπεζικών ομίλων τα αποτελέσματα της άσκησης προσομοίωσης υποδηλώνουν καθαρό πλεόνασμα κεφαλαίων ύψους 3,3 δισεκ. έναντι του ποσού που αντιστοιχεί στο όριο του 6% για τον δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας Tier 1, το οποίο συμφωνήθηκε αποκλειστικά για τους σκοπούς αυτής της άσκησης. Σε καμία περίπτωση το όριο αυτό δεν πρέπει να ερμηνευθεί ως εποπτικό ελάχιστο, το οποίο όπως είναι γνωστό ορίζεται σε 4%. Επίσης δεν πρέπει να εκληφθεί ως εξατομικευμένος δείκτης που αντανακλά το προφίλ κινδύνου του κάθε ιδρύματος που ορίζεται για εποπτικούς σκοπούς στο πλαίσιο του Πυλώνα 2 της Οδηγίας ΕΚ 2006/48. Τα αποτελέσματα ανά τράπεζα είναι διαθέσιμα στις ιστοσελίδες των έξι τραπεζών. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα αυτά, υπό το δυσμενές σενάριο πέντε ελληνικές τράπεζες περνούν με επιτυχία την άσκηση. Τέσσερις από τις τράπεζες αυτές (ΤΤ, Alpha Bank, EFG Eurobank, Εθνική) υπερβαίνουν το όριο αναφοράς του 6%, ενώ μία (Πειραιώς) βρίσκεται στο όριο αναφοράς. Στην περίπτωση της ATEbank ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας (Tier 1), μειώνεται σε 4,4% στο τέλος του 2011, σημειώνοντας έλλειμμα κεφαλαίου 242 εκατ. ευρώ. Είναι επίσης σημαντικό να τονιστεί ότι στο βασικό σενάριο της άσκησης και οι έξι ελληνικές τράπεζες υπερβαίνουν το όριο του 6%. Αξίζει να τονιστεί, επίσης, ότι σε αντίθεση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, αρκετές συναλλαγές πραγματοποιήθηκαν στη χώρα μας μετά το 2000, αφού το 1999 οι κρατικές τράπεζες κατέχουν ακόμα σημαντικό μερίδιο αγοράς. Στις συναλλαγές αυτές αντιστοιχεί το 56% των συνολικών εσόδων από ιδιωτικοποιήσεις τραπεζών. Από το 1997, και με μόνη εξαίρεση τα έτη 2000 και 2004, τα έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις ως ποσοστό των εσόδων του προϋπολογισμού είναι κατά πολύ υψηλότερα για την Ελλάδα απ ό,τι για την ΕΕ-12. Θα μπορούσε δηλαδή να ισχυριστεί κανείς ότι οι ιδιωτικοποιήσεις αποτελούν σημαντικότερη πηγή εσόδων για τον προϋπολογισμό της ελληνικής κυβέρνησης και επιτυγχάνονται περισσότερο ικανοποιητικά σε σχέση με την ΕΕ-12. Μετά το 2000, οι ιδιωτικοποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν στις χώρες της ΕΕ-12 ήταν πολύ λιγότερες, εξ αιτίας της ολοκλήρωσης σε μεγάλο βαθμό της ιδιωτικοποίησης του τραπεζικού τομέα από πολύ νωρίς. 8

9 ΜΕΡΟΣ Α ΘΕΩΡΗΤΤΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στα κεφάλαια που ακολουθούν παρακάτω, θα αναλύσουμε την σημασιολογική έννοια της οικονομικής κρίσης, και θα την ταξινομήσουμε σε κατηγορίες ανάλογα με τον τύπο της και τους λόγους από τους οποίους κάθε φορά πηγάζει. Στην συνέχεια θα προβούμε σε πλήρη ερμηνεία της έννοιας των οικονομικών κρίσεων, με την βοήθεια της ορθόδοξης και της ετερόδοξης οικονομικής προσέγγισης, κλείνοντας έτσι το κεφάλαιο της θεωρητικής προσέγγισης, και έχοντας εξασφαλίσει το θεωρητικό πλαίσιο ώστε να κινηθούμε στην συνέχεια στην εμπειρική προσέγγιση του θέματος της παρούσας εργασίας. ΚΕΦΑΛΑΤΟ 1 ΕΝΝΟΤΟΛΟΓΤΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΚΡΤΣΕΩΝ Η κρίση εννοιολογικά, θα μπορούσαμε να πούμε πως μπορεί να έχει είτε θετική είτε αρνητική σημασία, αν και την έχουμε συνδυάσει σαν κάτι δραματικό, που προκαλεί αστάθεια στην καθημερινότητά μας και στη ζωή μας γενικότερα. Η κρίση γενικά αποτελεί ένα σημείο καμπής, ένα στάδιο σε μια σειρά γεγονότων στη ζωή ενός ανθρώπου, μιας ομάδας ή μιας κοινωνίας, κατά τη διάρκεια του οποίου προσδιορίζεται η τάση όλων των μελλοντικών γεγονότων, είτε αυτά καταλήγουν προς το καλύτερο είτε προς το χειρότερο. Γενικά θα λέγαμε πως δεν έχει μόνιμο χαρακτήρα σαν έννοια, δηλαδή αποτελεί περιστασιακή αναστάτωση στην καθημερινότητα αυτού που την βιώνει, αλλά προκαλεί έντονα δραματικά συναισθήματα και έχει συνήθως αρνητικό αντίκτυπο στις διαπροσωπικές σχέσεις(ασπρίδης & Χατζηζαφειρίου, 2011). Η ίδια η αλλαγή στην ζωή ενός 9

10 ανθρώπου μπορεί να θεωρηθεί κρίση, εάν αυτή η αλλαγή έχει αρνητικά και εχθρικά στοιχεία που ξεπερνούν κατά πολύ τα όποια θετικά υπάρχουν, αφού συνήθως όταν μιλάμε για κρίση εννοούμε το στάδιο αστάθειας και κινδύνου στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική καθημερινότητα του κάθε ατόμου, που ξαφνικά εμφανίζεται να αλλάζει και να έχει αρνητικές συνέπειες(amable, 2003). Αυτή η κρίση ή η αλλαγή γενικότερα αποτελεί ένα κρίσιμο γεγονός που εάν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως και με τον κατάλληλο τρόπο ή ακόμα και αν δεν αντιμετωπιστεί καθόλου, μπορεί να οδηγήσει στην καταστροφή. Οι άνθρωποι βρίσκονται σε κατάσταση κρίσης όταν αντιμετωπίζουν ένα σημαντικό εμπόδιο για τους στόχους που έχουν θέσει στην ζωή τους και αυτό το εμπόδιο είναι για ένα διάστημα ανυπέρβλητο και δεν επιλύνεται με τη χρήση των συνηθισμένων μεθόδων επίλυσης προβλημάτων. Αυτή η αναστάτωση στην ισορροπία που υπάρχει για την αποτυχία της παραδοσιακής προσέγγισης επίλυσης προβλημάτων, οδηγεί σε αποδιοργάνωση του ατόμου, απελπισία, θλίψη και γενικότερα σε αισθήματα σύγχυσης και πανικού. Η κρίση δεν είναι άλλο από μια αντίληψη ενός γεγονότος ή μιας κατάστασης ως αφόρητη δυσκολία που υπερβαίνει τους υφιστάμενους πόρους του ατόμου και τους μηχανισμούς προσαρμογής. Η κρίση προκαλεί προβλήματα και στην ψυχική υγεία του ατόμου που την αντιμετωπίζει, αφού δεν αναφέρεται κατ ανάγκην σε μια τραυματική κατάσταση ή ένα γεγονός, αλλά αναφέρεται στην αντίδραση ενός ατόμου απέναντι σε ένα συμβάν. Είναι γενικά αποδεκτό πως ο κάθε άνθρωπος αντιδρά διαφορετικά σε μια κατάσταση, κάποιος μπορεί να επηρεαστεί βαθιά από ένα συμβάν ενώ κάποιος άλλος πάσχει λιγότερο ή και καθόλου. Το κινέζικο ιδεόγραμμα που αφορά την κρίση θα λέγαμε πως παρουσιάζει επακριβώς την έννοια και τα συστατικά της, αφού η κινέζικη λέξη σχηματίζεται από τους χαρακτήρες για τον κίνδυνο και την ευ καιρία ^Ι^, ^ ά\, 2001). Η κρίση μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο, τραύμα ή και απειλή, αλλά παρουσιάζεται επίσης σαν μια ευκαιρία είτε για καταστροφή είτε για ανοικοδόμηση της ζωή του ανθρώπου. Συχνά στο μυαλό μας η κρίση έχει την μορφή ξαφνικής καταστροφής όπως ένα αυτοκινητιστικό ατύχημα, μια φυσική καταστροφή ή ένα κατακλυσμικό γεγονός. Ωστόσο τα είδη της κρίσης μπορεί να κυμαίνονται σε διαφορετικά επίπεδα ανάλογα του τύπου και της σοβαρότητάς τους. Παρακάτω μπορούμε να δούμε τα σημαντικότερα είδη της κρίσης. Μερικές φορές η κρίση αποτελεί μέρος του κύκλου ζωής και μπορεί να προκαλέσει ανάπτυξη και ευημερία μετά το τέλος της. 10

11 1.1. Περιστασιακή κρίση Η περιστασιακή κρίση είναι συνήθως ξαφνική και απρόσμενη και αφορά κατά κύριο λόγο ατυχήματα και φυσικές καταστροφές. Αποτελεί κρίση για μικρό χρονικό διάστημα, που συνήθως με την κατάλληλη και έγκαιρη αντιμετώπιση ή τους κατάλληλους οικονομικούς πόρους μπορεί να προσπεραστεί ευκολότερα. Παραδείγματα περιστασιακής κρίσης αποτελούν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αγρότες με τα σιτηρά και τα προϊόντα τους κατά τη διάρκεια έντονων καιρικών φαινομένων. Ο πρόσφατος σεισμός στην Κεφαλονιά που άφησε το νησί και τους κατοίκους του με δεκάδες προβλήματα προς επίλυση(ταμουραντζής, 2012) Υπαρξιακή κρίση Υπαρξιακές κρίσεις είναι οι εσωτερικές συγκρούσεις που σχετίζονται με γεγονότα όπως ο σκοπός της ζωής, η κατεύθυνση και η πνευματικότητα του ατόμου. Συνήθως την αντιμετωπίζουν άτομα που ανήκουν σε κοινωνικές μειονότητες όπως οι ναρκομανείς ή όσοι αντιμετωπίζουν προβλήματα ανεργίας και έλλειψης πίστης, είτε στον εαυτό τους είτε προς κάποια θρησκεία(gorton, 2012) Συμβουλευτική κρίση Η συμβουλευτική κρίση αποτελεί μέσον προς επίλυση διαφόρων ειδών κρίσης που μπορεί να αντιμετωπίζει κάποιο άτομο. Ο σκοπός της συμβουλευτικής κρίσης είναι να ασχοληθεί με την τρέχουσα κατάσταση του ατόμου που αντιμετωπίζει κάποιου είδους κρίση. Η χρόνια έκθεση σε άγχος ή τραύμα μπορεί να οδηγήσει σε ψυχική ασθένεια, γι αυτό είναι σημαντικό το γεγονός ότι οι σύμβουλοι της κρίσης έχουν της δεξιότητες και τις γνώσεις για να βοηθήσουν τους πελάτες τους να αντιμετωπίσουν τους στρεσογόνους παράγοντες και το ίδιο το τραύμα. Η συμβουλευτική κρίση δεν έχει σκοπό να παρέχει ψυχοθεραπεία, αλλά αντίθετα προσφέρει βραχυπρόθεσμη 11

12 παρέμβαση για να βοηθήσει τους ανθρώπους να λαμβάνουν βοήθεια και υποστήριξη(gorton, 2012) Κρίση των εργαζομένων Η κρίση των εργαζομένων περιλαμβάνει την απώλεια της ζωής σε έναν εργασιακό χώρο, τις κακές συνθήκες εργασίας, το σαμποτάζ της εργασίας του εργαζομένου, την απόλυση ή την μείωση του μισθού και της δύναμής του(hanappi, 2012) Κρίση των καταναλωτών Η κρίση των καταναλωτών περιλαμβάνει τα ελαττωματικά προϊόντα, τις συμβάσεις που δεν μπορούν να ικανοποιηθούν και την μη σωστή εξυπηρέτηση από την αγορά και τις υπηρεσίες(hanappi, 2012) Κρίση εικόνας Η κρίση της εικόνας περιλαμβάνει την παράνομη ή την κακή καθημερινή δραστηριότητα, όπως η σεξουαλική συμπεριφορά, η χρήση ναρκωτικών και γενικότερα η έλλειψη ηθικής και η παραβατική συμπεριφορά. Κρίση εικόνας αντιμετωπίζουν και οι άνεργοι αφού η έλλειψη εργασίας τους δημιουργεί προβλήματα στις διαπροσωπικές τους σχέσεις(boyer&saiπard, 2003) Οικονομική κρίση Η οικονομική κρίση είναι η βασική μορφή κρίσης που αντιμετωπίζει ο πλανήτης κατά τα τελευταία χρόνια και ο λόγος που υπάρχει έντονη παραβατική δραστηριότητα στις 12

13 κοινωνίες λόγο της ανεργίας. Αφορά μία κατάσταση κατά την οποία η οικονομία της χώρας βιώνει μια ξαφνική ύφεση που προκαλείται από την οικονομική κρίση. Μια οικονομία που αντιμετωπίζει τέτοιου είδους κρίση, παρουσιάζει πτώση του ΑΕΠ, διάβρωση της ρευστότητας και αύξηση ή πτώση των τιμών λόγω πληθωρισμού ή αποπληθωρισμού. Η οικονομική κρίση έχει ταυτιστεί με όρους όπως η κατάρρευση, η ύφεση και η κατάθλιψη των ανθρώπων(χαρδούβελης, 2012) Φυσική και πολιτισμική κρίση Δεδομένου ότι μια πολιτισμική κρίση είναι ο αρνητικός ομόλογός της πολιτιστικής ολοκλήρωσης, προκύπτει ότι η πρώτη αφορά τη διάλυση, την καταστροφή ή την αναστολή ορισμένων βασικών στοιχείων της κοινωνικο-πολιτιστικής ζωής. Υπάρχουν, ωστόσο, διάφορα είδη πολιτισμικών κρίσεων, οι οποίες μπορούν να ταξινομηθούν σύμφωνα με τους παράγοντες ή τις συνθήκες που οδηγούν σε αυτές. Δεδομένου ότι ο πολιτισμός είναι εγγενώς μια πολική έννοια που περιλαμβάνει την αλληλεξάρτηση των φυσικών δυνατοτήτων και της ανθρώπινης δημιουργικότητας, φαίνεται ότι οι κρίσεις μπορούν να ταξινομηθούν σε πρώτη φάση σε δύο ομάδες, δηλαδή, τις φυσικές και τις πολιτισμικές κρίσεις(ferrari-filho&concei9ao, 2005). Οι βασικές μεταβολές στον κύκλο ζωής του ανθρώπου από τη γέννηση μέχρι το θάνατο προκαλούν τις φυσικές κρίσεις οι οποίες συνοδεύονται σε όλες τις κοινωνίες από ορισμένες μορφές πολιτιστικής ιεροτελεστίας. Ομοίως, τέτοια φαινόμενα, όπως πλημμύρες, καταιγίδες, σεισμοί, ξηρασία, κ.λπ., έχουν την τάση να διαταράξουν την πολιτιστική καθημερινότητα και να παράγουν καταστάσεις ανάγκης που απαιτούν απεγνωσμένα μέτρα(krugman, ^ ά\, (2012). Παρά το γεγονός ότι ο αριθμός και η έκταση των εν λόγω φυσικών κρίσεων έχουν την τάση να μειώνονται με την πρόοδο της επιστήμης, υπάρχει πάντα βεβαιότητα ότι θα είναι οι αναπόφευκτες βιολογικές κρίσεις οι οποίες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της θνητής φύσης μας, καθώς και οι περιβαλλοντικές καταστροφές κατά τις οποίες δεν μπορεί να υπάρξει κάποια προστασία^ι^, ^ ά\, 2001). Μια πολιτισμική κρίση, κυριολεκτικώς, είναι το άμεσο αποτέλεσμα κάποιας δυσλειτουργίας συνυφασμένης με την ίδια την δυναμική μιας συγκεκριμένης μορφής του πολmσμού(berg&pattiπo, 2000).Οι πολιτισμικές κρίσεις μπορεί να συμβαίνουν είτε εντός είτε εκτός μιας δεδομένης κοινωνίας και μπορούν να 13

14 επηρεάσουν το σύνολο ή ορισμένα από τα μέλη της. Για παράδειγμα, η βιομηχανική διαμάχη ή ο εμφύλιος πόλεμος είναι εσωτερικές πολιτισμικές κρίσεις, ενώ οι διεθνείς πόλεμοι είναι εξωτερικές πολιτισμικές κρίσεις. Οι φυσικές κρίσεις τείνουν να ενώνουν τους ανθρώπους, ανεξάρτητα από τις φυλετικές και πολιτισμικές διαφορές τους, στην εμφάνιση κάποιας κοινής κρίσης ή δυνητικού κίνδυνου(berg&pattiπo, 2000). Όλες οι κρίσεις έχουν τόσο υποκειμενικές όσο και αντικειμενικές πτυχές. Από την προοπτική των ανθρώπινων θυμάτων που εμπλέκονται. Ψυχολογικά, μια πολιτισμική κρίση βιώνεται ως μια κατάσταση αναποφασιστικότητας ή αβεβαιότητας σχετικά με δύο ή περισσότερες σημαντικές εναλλακτικές λύσεις που μπορεί να επηρεάσουν το πεπρωμένο του ατόμου. Αντικειμενικά, η ίδια η πολιτισμική κρίση δηλώνει τον εαυτό της ως μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης που επέφερε την αναστολή των κανονικών, ή των ιδεολογικών συνθηκών. Από αυτή τη σκοπιά, η κρίση είναι εκείνη κατά την οποία τα πράγματα και τα γεγονότα είναι ισορροπημένα, και παρουσιάζουν άνοιγμα των δυνατοτήτων προς το καλύτερο ή προς το χειρότερο(δήμα, 2011). Είτε την δει κανείς από τον υποκειμενικό ή τον αντικειμενικό πόλο, μια πολιτισμική κρίση μπορεί να θεωρηθεί ως μια μεταβατική φάση. Κάθε γνήσια πολιτισμική κρίση σηματοδοτεί ένα σημείο μετάβασης από την παλαιά σε κάποια νέα μορφή της πολιτισμικής ζωής, αλλά δεν παρέχει καμία ένδειξη ως προς την κατεύθυνση που θα πάρουν τα γεγονότα. Οι κρίσεις μπορεί να είναι είτε εποικοδομητικές ή καταστροφικές, αναμορφωτικές ή αποδιαμορφωτικές. Επιπλέον, μια κοινωνία μπορεί να παρασυρθεί σε μια κρίσιμη κατάσταση, όπως αυτή της οικονομικής ύφεση. Η κρίση μπορεί να προκληθεί σκόπιμα από μια μειοψηφία ατόμων που βρίσκουν τις επικρατούσες συνθήκες ανυπόφορες.(boyer&saiπard, 2003) Παραδείγματα κρίσεων Ο 21ος αιώνας είχε να μας δώσει πολλά παραδείγματα κρίσης, οικονομικής και ενεργειακής φύσης σε όλο τον πλανήτη. Τα κυριότερα φαινόμενα κρίσης ανά τον κόσμο είναι(obstfeld, ^ ά\, 2012): 1. Η ενεργειακή κρίση του

15 2. Η κρίση των ενυπόθηκων δανείων υψηλού κινδύνου, που ξεκίνησε από τις Ηνωμένες πολιτείες Αμερικής το 2004 και επηρέασε και την Ευρωπαϊκή οικονομία 3. Η κρίση που προκλήθηκε από την «φούσκα» των ακινήτων στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής το Η Ιρλανδική τραπεζική κρίση η οποία ξεκίνησε το 2008 και κράτησε μέχρι το 2010, όπου η Ιρλανδία άρχισε να παρουσιάζει ανάπτυξη 5. Η Ισλανδική οικονομική κρίση η οποία ξεκίνησε το 2008 και κράτησε μέχρι το 2012, όπου η Ισλανδία άρχισε να παρουσιάζει ανάπτυξη 6. Η Ρωσική οικονομική κρίση που ξεκίνησε το 2008 και κράτησε για ένα έτος, αφού η Ρωσία έκανε τις απαραίτητες ενέργειες ώστε να σώσει την οικονομία της 7. Η κρίση της αυτοκινητοβιομηχανίας από το 2008 έως και το Η Ευρωπαϊκή κρίση χρέους που ξεκίνησε το 2009 και παραμένει έως τις μέρες μας. 15

16 ΚΕΦΑΛΑΤΟ 2Ο ΕΤΣΑΓΩΓΤΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΤΑ ΤΗΝ ΟΤΚΟΝΟΜΤΚΗ ΚΡΤΣΗ Όπως μπορεί κανείς να καταλάβει, η βασική εξέλιξη που διατελέστηκε κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2008, ήταν στην ουσία η δραματική επιδείνωση της οικονομικής κρίσης που βασίζεται στη συσσώρευση του χρέους. Κάτι τέτοιο συνέβη, λόγω της κακής εκτίμησης του επισφαλούς χρέους στο σύστημα: σύμφωνα με τις εκτιμήσεις ήταν κατά ένα μεγάλο ποσοστό μικρότερο από την πραγματικότητα. Αυτό με τη σειρά του οδήγησε σε σύγχυση ανάμεσα στις αρχές της εκάστοτε χώρας, σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσαν να ανταποκριθούν στην συνεχή αύξηση του αριθμού των αθετήσεων δανείων. Αυτό έριξε το τραπεζικό σύστημα σε μια βαθύτερη κρίση με τρεις τρόπους(ασπρίδης & Χατζηζαφειρίου, 2011): 1. Το αυξανόμενο κύμα των επισφαλών χρεών απείλησε τη φερεγγυότητα των τραπεζών. 2. Δημιουργήθηκε πανικός στην αγορά του διατραπεζικού δανεισμού. 3. Οι επενδυτές του χρηματιστηρίου πανικοβλήθηκαν, με συνέπεια οι τραπεζικές μετοχές να καταβαραθρωθούν. 4. Εφόσον οι τραπεζικές ρυθμίσεις βασίζονται στην ιδέα ότι τα δάνεια μπορεί να αποτελούν ένα συγκεκριμένο πολλαπλάσιο του τραπεζικού κεφαλαίου και καθώς η πτώση των μετοχών μείωσε σημαντικά τα κεφάλαια, δημιουργήθηκε η άμεση πιθανότητα να οδηγηθούμε σε μια μαζική μείωση του τραπεζικού δανεισμού, η οποία θα έθετε σε κίνδυνο περαιτέρω τη σταθερότητα του συστήματος. Ενώ τα προβλήματα αυτά παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά στις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, σύντομα έγινε σαφές ότι τράπεζες από πολλές χώρες, κυρίως της ηπειρωτικής Ευρώπης, είχαν επίσης δάνεια σε αυτές τις αγορές. Με τον τρόπο αυτό, η τραπεζική κρίση επηρέασε τις μεγάλες βιομηχανικές χώρες στο σύνολό τους (Gorton, 2012). Αυτό είχε ως αποτέλεσμα μια απότομη αλλαγή στην πολιτική για τη διάσωση των τραπεζών. Η μορφή αυτή διέφερε από χώρα σε χώρα. Η 16

17 πολιτική που ακολουθήθηκε από τις Η.Π.Α., με επικεφαλής τον Υπουργό Οικονομικών Πόλσον, ήταν η κυβέρνηση των Η.Π.Α., η οποία χρηματοδοτείται από τους φορολογούμενους, να αγοράσει το άνευ αξίας του χρέος από τις τράπεζες, μια πρόταση που στην ουσία δεν επέτρεπε τον οποιονδήποτε έλεγχο στην μελλοντική συμπεριφορά των τραπεζών απολύτως(χαρδούβελης, 2012). Το σχέδιο της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου, το οποίο έχει ουσιαστικά υιοθετηθεί και από την Ε.Ε., ήταν να παρέχει κάποιες δυνατότητες για πολιτική συζήτηση στο μέτρο που αφορά την αγορά των μετοχών των τραπεζών. Αυτό επιτρέπει τη συζήτηση σχετικά με τη φύση του κρατικού ελέγχου πάνω από το τραπεζικό σύστημα και για το ποιος θα πρέπει να πληρώσει για την κρίση. Αλλά είναι σαφές ότι ο αρχικός στόχος της κυβέρνησης ήταν να έχει το ελάχιστο ποσό της συμμετοχής του κράτους στον οικονομικό τομέα και να παράσχει κεφάλαια τα οποία στη συνέχεια θα χρησιμοποιηθούν για την αποκατάσταση των τραπεζών όσον αφορά την κερδοφορία τους. Το μοντέλο αυτό βασίστηκε στην σκανδιναβική αναδιάρθρωση των τραπεζών μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση στην χώρα, στις αρχές της δεκαετίας του 1990(Μητράκος, 2012). Η σπουδαιότερη εξέλιξη βέβαια, στον απόηχο της τραπεζικής κρίσης, είναι η εξάπλωση της κρίσης στο σύνολο της έννοιας της οικονομίας και η αλληλεπίδρασή της με τη γενικότερη οικονομική κρίση που εμφανίστηκε στην συνέχεια. Ο σημαντικότερος παράγοντας ως προς αυτή την κατεύθυνση ήταν στην ουσία η αρχή της ύφεσης. Ο βασικός λόγος για την ύφεση είναι η εξάρτηση της ζήτησης των καταναλωτών, ειδικότερα αλλά και οι επενδύσεις των επιχειρήσεων, με τα υψηλά επίπεδα του χρέους κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετιών. Κατά συνέπεια παρουσιάστηκε και απότομη επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας, η οποία τελικά ήταν αναπόφευκτη. Η πτώση στις τιμές των ακινήτων επιδεινώνει επίσης σημαντικά την επιβράδυνση των καταναλωτικών δαπανών καθώς τα νοικοκυριά δεν μπορούν πλέον να δανείζονται εξαιτίας της αύξησης των μετοχικών αξιών. Ένας από τους σπουδαιότερους λόγους της εξάρτησης από το χρέος, είναι το γεγονός ότι η κατανάλωση πλέον εξαρτάται από αυτό, λόγω της αντίφασης 17

18 μεταξύ της πτώσης για να αποφέρουν κέρδη στην παραγωγή και της ανάγκης να εξασφαλιστεί η ζήτηση, προκειμένου να πωληθούν τα προϊόντα που παράγονται και να πραγματωθούν τα κέρδη αυτά. Ο προφανέστερος λόγος είναι η αυξανόμενη ανισότητα του εισοδήματος, και δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι η συσσώρευση του χρέους ήταν χειρότερη σε χώρες με μεγαλύτερες εισοδηματικές ανισότητες, ιδίως στο Ηνωμένο Βασίλειο και τις Η.Π.Α(Μητράκος, 2012). Σύμφωνα με τα προαναφερθέντα, υπάρχει άμεση συσχέτιση του τρόπου με τον οποίο η παραγωγή σε γενικές γραμμές, και κυρίως οι επενδύσεις, έχουν φτάσει στο σημείο να βασίζονται στο χρέος ως συνέπεια της αδυναμίας της αποδοτικότητας του παραγωγικού τομέα. Κατά συνέπεια, χωρίς την ύπαρξη διαθεσιμότητας χρέους στην επέκταση της χρηματοδότησης, η ύφεση φαίνεται αναπόφευκτη. Η ανταπόκριση των κυβερνήσεων στην ύφεση ήταν, πρώτον, να αυξήσουν την δική τους δυνατότητα δανεισμού και δεύτερον, να ενθαρρύνουν τις κεντρικές τράπεζες να μειώσουν τα επιτόκια. Γ εγονός είναι όμως, ότι και οι δυο αυτές επιλογές δημιουργούν δικά τους προβλήματα. Ο δανεισμός της κυβέρνησης περιορίζεται από το κόστος των τραπεζικών διασώσεων(πάπα, 2009). Τα υψηλά επίπεδα δανεισμού μπορούν επίσης να ανεβάσουν τα επιτόκια ή να μειώσουν τις τιμές συναλλάγματος. Και τα δύο αυτά τα αποτελέσματα μειώνουν τα πραγματικά εισοδήματα των νοικοκυριών και μειώνουν τις δαπάνες ματαιώνοντας τον αρχικό σκοπό του δανεισμού. Η στρατηγική που υιοθετήθηκε από τη βρετανική κυβέρνηση σε απάντηση σε αυτό είναι να κάνουν ρητά προσωρινές φορολογικές περικοπές. Αλλά αυτό είχε ως συνέπεια να καταστήσει τα μέτρα αναποτελεσματικά, αφού τα νοικοκυριά θα διαφύλατταν απλά οποιοδήποτε επιπλέον εισόδημα, εν αναμονή μελλοντικών φορολογικών αυξήσεων. Η μείωση των επιτοκίων, αποτέλεσε επίσης ένα μεγάλο πρόβλημα, καθώς οι κεντρικές τράπεζες ελέγχουν μόνο τις βραχυπρόθεσμες τιμές των επιτοκίων, ενώ οι ιδιωτικές τράπεζες αρνούνται ρητά να μειώσουν τις μακροπρόθεσμες τιμές των επιτοκίων ως απάντηση στις πολιτικές των κεντρικών τραπεζών. Οι περικοπές στα επιτόκια θα έχουν επίσης ως αποτέλεσμα τη μείωση τόσο των πραγματικών αποδόσεων των 18

19 σημερινών συνταξιούχων που ζουν από αποταμιεύσεις, αλλά και τις προοπτικές αποδόσεων των μελλοντικών συνταξιούχων, γεγονός που μπορεί να μειώσει την κατανάλωση(στεφανάδης, 2011). Στην ουσία, υπάρχει περιορισμένος χώρος για την κυβερνητική πολιτική, ως προς την τόνωση της οικονομίας. Αυτό συμβαίνει καθώς οι δαπάνες εξαρτώνται από το χρέος λόγω των χαμηλών μισθών και της ανισότητας και καθώς το νέο χρέος δεν είναι επικείμενο. Κατά συνέπεια, η επιβράδυνση είναι πιθανό να είναι παρατεταμένη και σοβαρή(μηλιός, οί ύ, 2003). Στα κεφάλαια που ακολουθούν, λοιπόν, θα αναλύσουμε περισσότερο εκτεταμένα τα δεδομένα που προέκυψαν από τις εκάστοτε οικονομικές κρίσεις, τα προβλήματα που πρόεκυψαν από αυτές καθώς και τις πολιτικές που ακολουθήθηκαν από τα διάφορα κράτη ως προς την επίλυση του συγκεκριμένου ζητήματος. 19

20 ΚΕΦΑΛΑΤΟ 3Ο Η ΕΝΝΟΤΑ ΚΑΤ Η ΤΑΞΤΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΟΤΚΟΝΟΜΤΚΩΝ ΚΡΙΣΕΩΝ Με τον όρο οικονομική κρίση, εννοούμε την εύρεση μιας οποιασδήποτε οικονομίας σε ένα εύρος καταστάσεων, κατά τις οποίες, συγκεκριμένα χρηματοοικονομικά μεγέθη χάνουν ένα μεγάλο μέρος της ονομαστικής τους αξίας. Επίσης, πολλές φορές, μπορούμε να συναντήσουμε την έννοια της οικονομικής κρίσης να συνδέεται και με άλλες καταστάσεις, όπως η συντριβή του χρηματιστηρίου, οι «κερδοσκοπικές φούσκες» σε διάφορους τομείς της οικονομίας, ενώ μπορεί πολλές φορές να συνδέεται με νομισματικές και τραπεζικές κρίσεις, καθώς και χρεοκοπία. Οι χρηματοπιστωτικές κρίσεις μπορούν να έχουν ως άμεση συνέπεια την σημαντική υποβάθμιση της αξίας του νομίσματος, ενώ δεν είναι απαραίτητο ότι θα οδηγήσουν σε αλλαγές στην πραγματική οικονομία(μηλιός, ^ ά\, 2003). Ο όρος της οικονομικής κρίσης είναι άμεσα συνδεδεμένος με τον όρο της ύφεσης. Στον κλάδο των οικονομικών, η ύφεση είναι η ουσιαστική συρρίκνωση του οικονομικού κύκλου, που πολλές φορές ορίζεται κα ως μια γενική επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας. Οι μακροοικονομικοί δείκτες όπως το Α.Ε.Π. (Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν), οι δαπάνες των επενδύσεων, η χρησιμοποίηση της παραγωγικής ικανότητας, το εισόδημα των νοικοκυριών, τα κερδών των επιχειρήσεων και ο πληθωρισμός πέφτουν, ενώ η πιθανότητες πτώχευσης και το ποσοστό ανεργίας αυξάνεται με ρυθμούς γεωμετρικής προόδου(boyer&saiπard, 2003). Οι υφέσεις μπορεί να συμβαίνουν όταν υπάρχει μια ευρέως διαδεδομένη μείωση των δαπανών, που αποτελεί αρνητική διαταραχή της ζήτησης. Αυτό μπορεί να προκληθεί από διάφορες συνθήκες, όπως η οικονομική κρίση, το σοκ του εξωτερικού εμπορίου ή το σκάσιμο μιας οικονομικής φούσκας. Οι κυβερνήσεις συνήθως απαντούν στην ύφεση με την υιοθέτηση επεκτάσιμων μακροοικονομικών πολιτικών, όπως είναι η αύξηση της προσφοράς χρήματος, η αύξηση των δημοσίων δαπανών και η μείωση της φορολογίας. Συνοψίζοντας, θα λέγαμε ότι σε κάθε πολύπλοκο σύστημα, μια κρίση είναι μια περίοδος κατά την οποία το σύστημα λειτουργεί απρόσμενα, δικαιολογώντας την 20

21 άμεση ανάγκη για διορθωτική δράση. Σε οικονομική κλίμακα, ως εκ τούτου, η κρίση μπορεί να περιγραφεί ως μια περίοδος με υποτυπώδεις οικονομικές επιδόσεις. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η αξία των θεσμών, ιδίως των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, πέφτει με πρωτοφανή ταχύτητα και τα πάντα φαίνονται να χάνουν την αξία τους(krugman, ^ ά\, (2012). Η παραγωγή είναι χαμηλή και συχνά αποτυγχάνει να προσαρμοστεί με το επίπεδο της ζήτησης. Οι λόγοι σύμφωνα με τους οποίους προκύπτει μια οικονομική κρίση είναι οι ακόλουθοι: 3.1.Η αβεβαιότητα Όταν οι συμμετέχοντες στην αγορά είναι αβέβαιοι για θέματα όπως η αναμενόμενη αξία των αποθεμάτων και των κινητών αξιών, τότε είναι μάλλον απίθανο να διεξαχθεί το εμπόριο με τον ίδιο τρόπο που παλαιότερα διεξαγόταν. Οι επενδυτές θα αποφεύγουν τη συγκεκριμένη αγορά, με αποτέλεσμα να προκύπτουν προβλήματα στις ταμειακές ροές και να εμφανίζεται μείωση του εμπορίου. Οι λόγοι για την αβεβαιότητα στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό, στην πολιτική αστάθεια και στις αλλαγές της κυβερνητικής πολιτικής. Η αβεβαιότητα θεωρείται ότι είναι ένας από τους πιο παραγωγικούς συνεργάτες στις οικονομικές κρίσεις σε όλο τον κόσμο(καρούλια,^ αΐ, 2013). 3.2.Η εξαπάτηση Στην περίπτωση κατά την οποία, υπάρχει ανεξέλεγκτη κακοδιαχείριση των πόρων, τόσο στο δημόσιο τομέα όσο και στον ιδιωτικό τομέα, προκαλείται πρόβλημα ρευστότητας καταρχάς. Επιπλέον, οι επενδυτές χάνουν την εμπιστοσύνη τους στην εν λόγω οικονομία, επειδή δεν είναι σίγουροι για τις αποδόσεις που θα αποφέρουν οι επενδύσεις τους. Συνεπώς, οι επενδυτές θα αποσύρουν τις επενδύσεις τους και επιλέγουν να επενδύσουν αλλού. Σε κάθε περίπτωση που εμφανίζεται κάτι τέτοιο, η οικονομική κρίση φαίνεται αναπόφευκτη(hanappi, 2012). 21

22 3.3.Μετάδοση ή εξαγωγή κρίσεων Όταν μια χώρα αντιμετωπίζει ύφεση, τότε και οι χώρες με τις οποίες συναλλάσσεται επηρεάζονται εξαιρετικά. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τις σύγχρονες οικονομίες του κόσμου, οι οποίες είναι στενά συνυφασμένες. Ένα παράδειγμα τέτοιων φαινομένων μπορεί να αποτελέσει η Ευρώπη, όπου το ευρώ είναι το κοινό νόμισμα για όλες τις χώρες της Ευρωζώνης. Εάν η οικονομία μιας ευρωπαϊκής χώρας αποτύχει, παρουσιάζεται αναπόφευκτη η συνέπεια ότι και άλλες χώρες θα επιβαρυνθούν από αυτό το φαινόμενο σε μεγάλο βαθμό. Αυτό είναι οφείλεται κατά ένα βαθμό στο γεγονός ότι η αξία του κοινού νομίσματος θα μειωθεί, οδηγώντας σε μείωση της αξίας των περιουσιακών στοιχείων και των θεσμών σε όλες τις χώρες μέλη της ΟΝΕ(Ταμουραντζής, 2012). 3.4.Ασυμφωνία μεταξύ ενεργητικού και παθητικού Όσον αφορά των τομέα των τραπεζών και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων γενικότερα, μια πιθανή αιτία της κρίσης θα μπορούσε να είναι η αναντιστοιχία μεταξύ των στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού μιας τράπεζας. Για παράδειγμα, οι σύγχρονες τράπεζες έχουν λογαριασμούς που επιτρέπουν στους πελάτες να αποσύρουν μετρητά οποιαδήποτε στιγμή θέλουν, αν και οι τράπεζες θα έπρεπε να χρησιμοποιούν τα έσοδα από τις καταθέσεις αυτές για την παροχή μακροπρόθεσμων δανείων. Κατά συνέπεια, κάτι τέτοιο είναι αδύνατο να συμβεί καθώς σε περιπτώσεις ύφεσης, δεν θα υπάρχουν αρκετά χρήματα για την τράπεζα, επειδή οι κάτοχοι λογαριασμών θα τα έχουν αποσύρει(χαρδούβελης, 2012). Η ταξινόμηση των οικονομικών κρίσεων με βάση την οικονομική θεωρία μπορεί να γίνει στις ακόλουθες κατηγορίες. 22

23 3.5.Τραπεζικές Κρίσεις Όπως αναφέραμε και προηγουμένως, οι τράπεζες παρέχουν συνήθως καταθετικούς λογαριασμούς, όπου οι άνθρωποι καταθέτουν τις αποταμιεύσεις τους και μπορούν να τις αποσύρουν ανά πάσα στιγμή. Οι τράπεζες, στη συνέχεια, χρησιμοποιούν αυτές τις καταθέσεις για την παροχή δανείων που καταβάλλονται για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ως εκ τούτου, εάν οι καταθέτες θελήσουν να αποσύρουν τα χρήματά τους σε ένα συγκεκριμένο χρονικό σημείο, η τράπεζα θα έχει ουσιαστικά περιέλθει σε μια κατάσταση χρεοκοπίας λόγω της έλλειψης των ταμειακών ροών. Στην περίπτωση αυτή, η συγκεκριμένη κατάσταση αποκαλείται αλλιώς τραπεζική κρίση(berg&pattiπo, 2000). Οι τράπεζες μπορούν να δουν αυτή η κατάσταση να πλησιάζει, και στην προσπάθεια τους να την αποφύγουν, θα είναι απρόθυμες να παρέχουν πιστώσεις και δάνεια σε ανθρώπους λόγω των φόβων ότι μπορεί να μην υπάρχει διαθεσιμότητα μετρητών για δανειοδοτήσεις. Η κατάσταση αυτή συνήθως αναφέρεται ως πιστωτικής ασφυξία και τελικά συντελεί στην εμφάνιση της οικονομικής κρίσης. 3.6.Κερδοσκοπική Φούσκα Στο χρηματιστήριο οι άνθρωποι αγοράζουν μετοχές για να κερδίσουν, ωστόσο μερικοί άνθρωποι αγοράζουν μετοχές κάνοντας εικασίες τιμών και ελπίζοντας στην αύξηση της τιμής τους αργότερα. Εάν οι περισσότεροι άνθρωποι σε μια χρηματιστηριακή αγορά αγοράζουν κερδοσκοπικά μετοχές, τότε υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες ότι η τιμή της συγκεκριμένης μετοχής θα είναι πολύ υψηλή, ενώ σε περίπτωση που όλοι θέλουν να πουλήσουν την ίδια στιγμή τότε η τιμή είναι πιθανό να πέσει κατακόρυφα. Κατά τη στιγμή της αγοράς, όταν η τιμή μιας μετοχής είναι μεγαλύτερη από την τρέχουσα τιμή προστιθέμενη με τα μερίσματα και τους τόκους, τότε οι μετοχές παρουσιάζουν φούσκα(πάπα, 2009). 23

24 3.7.Συναλλαγματικές κρίσεις και χρεοκοπία Εάν το νόμισμα μιας χώρας λόγω παρατεταμένης κερδοσκοπικής επίθεσης υποτιμηθεί, η χώρα υφίσταται συναλλαγματική κρίση. Εάν η χώρα δεν είναι σε θέση να πληρώσει τα δημόσια χρέη της, τότε έχουμε ενδεχόμενη κρατική χρεοκοπία. Όταν μια χώρα δεν είναι σε θέση να πληρώσει τα χρέη της, όλες οι χώρες που είχαν συναλλαγές με τη συγκεκριμένη χώρα θα επηρεαστούν αρνητικά. Οι επενδυτές θα χάσουν επίσης την αξία των επενδύσεών τους, λόγω του γεγονότος ότι το νόμισμα που χρησιμοποιούν θα έχει πολύ χαμηλότερη τιμή(στεφανάδης, 2011). Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι οικονομικές κρίσεις οφείλονται σε κακή διαχείριση(ηβγάιη )(Στεφανάδης, 2011). Συνεπώς, οι κυβερνήσεις και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα πρέπει να βελτιώσουν τις οικονομικές τους στρατηγικές, ή να πάψουν τις συμπεριφορές συναφείς με οικονομίες «καζίνο», προκειμένου να αποτρέψουν τους κινδύνους των χρηματοπιστωτικών κρίσεων(καμπόλης& Τραυλός, 2008). Στα κεφάλαια που ακολουθούν θα αναλύσουμε τις ορθόδοξες και ετερόδοξες οικονομικές προσεγγίσεις που έγιναν πάνω στον όρο των οικονομικών κρίσεων. 24

25 ΚΕΦΑΛΑΤΟ 4Ο ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΚΑΤ ΕΤΕΡΟΔΟΞΗ ΟΤΚΟΝΟΜΤΚΗ ΕΡΜΗΝΕΤΑ ΤΩΝ ΚΡΤΣΕΩΝ Οι οικονομίες είναι ευάλωτες λόγω κυρίως του ηθικού κινδύνου ^ογαικαζαγό), ο οποίος αναφέρεται σε κατάχρηση του ιδιωτικού και του δημοσίου χρέους πριν από ένα δανειστή έσχατης ανάγκης. Επίσης οι υπανάπτυκτες οικονομίες είναι ιδιαίτερα επιρρεπείς να βιώσουν κρίσεις που οφείλονται στην αδύναμη βιομηχανική και οικονομική τους δομή, παρέχοντας ως λύση την ανάπτυξη και τις ιδιωτικοποιήσεις, Οι άλλες ορθόδοξες ιδέες σχετίζονται με αναντιστοιχίες μεταξύ βραχυπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου χρέους. Από μια περισσότερο ολιστική προσέγγιση, η έλλειψη των χρηματοοικονομικών στοιχείων σε όλο τον κόσμο βρίσκεται στο επίκεντρο ορισμένων προσεγγίσεων. Ως αιτία των κρίσεων έναντι των προβλημάτων των ασταθών οικονομιών. Σύμφωνα με την θεωρία αυτή, υπάρχει πολύ μεγαλύτερη ζήτηση από την παραγωγή των χρηματοοικονομικών στοιχείων. Η σπανιότητα αυτή παράγει παγκόσμιες ανισορροπίες και κερδοσκοπικές φούσκες, ιδιαίτερα σε αναδυόμενες οικονομίες(krugman, & αΐ, (2012). Οι ελλείψεις θεωρούνται προσωρινές ανεπάρκειες ως προς την διεθνή ρευστότητα λόγω των χαμηλών επιτοκίων, του χαμηλού πληθωρισμού, και των περιστατικών αντιπληθωρισμού. Κατά την άποψη αυτή οι αναδυόμενες αγορές έχουν συμβάλει σημαντικά στην τρέχουσα παγκόσμια έλλειψη ενεργητικού. Οι επιχειρήσεις και τα άτομα δανείζονται για την εξομάλυνση μεταξύ της προσωρινής κατανάλωσης. Σε γενικές γραμμές, η έλλειψη χρηματοοικονομικών στοιχείων καθαρά είτε σε επίπεδο της χώρας είτε σε επίπεδο οικονομίας οφείλεται στην μακροοικονομία και την πολιτική. Τα εθνικά αξιόγραφα με χαμηλή τιμή και ασφάλεια προκαλούνται σε επίπεδο οικονομικής πολιτικής και δημιουργούν μεγαλύτερη ζήτηση για διεθνή χρηματοπιστωτικά στοιχεία(ferrari-filho&concei9ao, 2005). Οι κερδοσκοπικές φούσκες βασίζονται στις βραχυπρόθεσμες αποδόσεις των χρηματοπιστωτικών στοιχείων (υπεραξίες) και όχι στα μερίσματα, γεγονός που συνεπάγεται δυναμική αναποτελεσματικότητα, αν και στο τέλος αναζητείται η ισορροπία. Οι κερδοσκοπικές αυξήσεις δεν συνεπάγονται αστάθεια. Το τελευταίο διάστημα τόσο η πραγματική κατάσταση και τα 25

26 χρηματοπιστωτικά στοιχεία αποτελούν το επίκεντρο της προσοχής(ταμουραντζής, 2012). Οι διαθέσεις των επενδυτών προκαλούν κατάρρευση στις τοπικές αξίες των χρηματοπιστωτικών στοιχείων που επιφέρουν ανεπάρκεια στη διεθνή ρευστότητα. Αν οι αποδόσεις αυξηθούν, η αξία των εξασφαλίσεων αυξάνεται επίσης. Αυτό συνεπάγεται ότι αυξάνονται και οι κίνδυνοι, γεγονός που απαιτεί την εκ των υστέρων παρέμβαση σε μεμονωμένα περιστατικά. Μια συνέπεια είναι ότι οι αναπτυγμένες οικονομίες διαφέρουν από τις αναδυόμενες οικονομίες, καθώς οι πρώτες παράγουν τα χρηματοπιστωτικά στοιχεία. Σε περίπτωση κράχ, οι ανεπτυγμένες οικονομίες είναι πιο ανθεκτικές δεδομένου ότι είναι σε θέση να απορροφήσουν τις ανισορροπίες σχετικά με τη διαθεσιμότητα των στοιχείων του ενεργητικού. Το συμπέρασμα είναι ότι μόνο η ανάληψη υπερβολικών ρίσκων και η έλλειψη καλών στοιχείων ενεργητικού, απαιτούν έγκαιρη παρέμβαση από την πλευρά των κεντρικών τραπεζών(amable, 2003). Από την άλλη πλευρά, η διεξαγωγή της νομισματικής πολιτικής, με την τροποποίηση των στόχων για τον πληθωρισμό μέσω κανόνων, βελτιώνει τις διαδικασίες διαχείρισης των κινδύνων. Αυτή η γραμμή σκέψης δεν αντιμετωπίζει το πρόβλημα της στέρησης της πιστωτικής ικανότητας. Η μακροπρόθεσμη λύση των κρίσεων είναι η οικονομική μεγέθυνση. Παρόλα αυτά, η παγκοσμιοποίηση εξαπλώνει την έλλειψη των χρηματοπιστωτικών στοιχείων σε όλο τον κόσμο. Ως εκ τούτου, οι κρίσεις δεν είναι αποκλειστικό φαινόμενο των αναδυόμενων οικονομιών. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι οι ροές των χρηματοπιστωτικών στοιχείων είναι άνισες, και οι ελλείψεις τους οφείλονται στα πραγματικά προσαρμοσμένα για το συνάλλαγμα επιτόκια, γεγονός που εξηγεί γιατί τα κερδοσκοπικά συμβάντα είναι περιστασιακά(καρούλια,^ ά\, 2013). Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, οι κερδοσκοπικές φούσκες είναι, μαζί με τη μείωση του πληθωρισμού, μηχανισμοί για την γεφύρωση του χάσματος ανάμεσα στα χρηματοπιστωτικά στοιχεία. Σε γενικές γραμμές εάν οι αποδόσεις μειωθούν, εμφανίζονται φούσκες που εξαπλώνονται σε όλη την κλίμακα της οικονομίας. Αυτό το ορθόδοξο μοντέλο, ωστόσο, αναγνωρίζει ότι τα κραχ οφείλονται σε δύσκολες συνθήκες και άστοχες πολιτικές καθώς επίσης κυρίως σε εξωγενείς διαταραχές. Λαμβάνοντας υπόψη ότι τα χαμηλά επιτόκια έχουν προκαλέσει το πρόβλημα, αυτό θεωρείται ως εξωγενής ανάπτυξη. Σε αντίθεση με τον Μονεταρισμό, δεν είναι απαραίτητο να υπάρχουν μηχανικοί κανόνες. Όλοι οι μεσάζοντες θα μεγιστοποιήσουν τις αξίες, τις δωρεάν εξασφαλίσεις και τον ατομισμό. Ωστόσο, οι ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί «κατανοούν» τους κινδύνους. Οι ελλείψεις σε 26

27 χρηματοπιστωτικά στοιχεία είναι η πηγή των πιο πρόσφατων μακροοικονομικών εξελίξεων από το 1990 και έπειτα. Οι αιτίες των οικονομικών κράχ, δεν είναι βαθιές και συστηματικές σε αυτά τα μοντέλα, ενώ η λύση είναι ότι τα χρηματοπιστωτικά συστήματα πρέπει να αναπτυχθούν σε ποιοτικούς όρους σε ολόκληρο την κόσμο. Παρόλα αυτά, η εξήγηση αυτή αγνοεί ότι πολλοί οικονομολόγοι, είχαν προχωρήσει σε εξηγήσεις των χρηματοπιστωτικών κρίσεων από το 1950(Καρούλια^ al, 2013). Στην περίπτωση που οι φούσκες είναι αναγκαία προϋπόθεση για την επίτευξη της ισορροπίας, η λύση αυτή προσεγγίζει την θεωρία του Friedman, υπό την έννοια ότι η κερδοσκοπία αποτελεί σταθεροποίηση. Αυτό δεν αποτελεί έκπληξη, καθώς ο σκληρός πυρήνας των Μονεταριστών είναι ίδιος με εκείνον των νεο-κλασσικών οικονομολόγων, που παραμελούν την αβεβαιότητα και την ανυπαρξία ενός μηχανισμού αυτορρύθμισης από την πλευρά του συστήματος(krugman, et al, (2012). Παρακάτω παρουσιάζουμε τρία εκ των βασικότερων μοντέλων ορθόδοξης οικονομικής προσέγγισης της κρίσης: Το πρώτο ορθόδοξο οικονομικό μοντέλο, ή αλλιώς μοντέλο του Krugman, εξηγεί τις κρίσεις ως το προϊόν των ελλειμμάτων του προϋπολογισμού. Είναι η ανάγκη για κάλυψη του ελλείμματος, που εξασφαλίζει την κατάρρευση των συναλλαγματικών ισοτιμιών μέσω της κερδοσκοπικής επίθεσης σε συναλλαγματικά αποθέματα(krugman, 2009). Το δεύτερο κατά σειρά ορθόδοξο μοντέλο, ή αλλιώς μοντέλο του Obstfeld, εξηγεί τις κρίσεις ως αποτέλεσμα μιας σύγκρουσης μεταξύ σταθερής συναλλαγματικής ισοτιμίας και της επιθυμίας για προώθηση μιας πιο επεκτατικής νομισματικής πολιτικής(obstfeld, et al, 2012). Το τρίτο κατά σειρά ορθόδοξο μοντέλο, που μελετήθηκε από τους Kaminsky και Reinhart, υποστηρίζει ότι ο πυρήνας του προβλήματος βρίσκεται στο τραπεζικό σύστημα(gorton, 2012). Στα χρόνια από τότε που η οικονομική κρίση άρχισε, οι εξηγήσεις για το τι συνέβη συνέχισαν να κυριαρχούνται έως ένα σημείο μεταξύ νεοφιλελεύθερων και Κεϋνσιανών. Οι ορθόδοξοι οικονομολόγοι αμφισβητούν το θράσος των τραπεζιτών, τους λανθασμένους υπολογισμούς των κυβερνήσεων, και την ανευθυνότητα των δανειοληπτών. Οι ετερόδοξοι οικονομολόγοι φέρουν αντιρρήσεις για την έλλειψη ελέγχου, την ανοχή για την κερδοσκοπία και την απουσία των δημοσιονομικών κανονισμών. Εν όψει αυτών των επιχειρημάτων ένας χώρος έχει αρχίσει να ανοίγει για άλλη ερμηνεία με μαρξιστικές ρίζες(gorton, 2012). Οι νεοφιλελεύθεροι 27

28 παρουσιάζουν την κρίση ως ένα περαστικό ατύχημα που δεν πρέπει να μεταβάλει τη βασιλεία των χρηματοδοτών. Αναγνωρίζουν ότι η οικονομική κρίση απαιτεί επανεξέταση της επίσημης εποπτείας για τις τράπεζες, αλλά είναι αντίθετοι με την κατάργηση των μέτρων απορρύθμισης των τελευταίων ετών. Αυτό που δεν μπορούν να εξηγήσουν είναι η ένθερμη υποστήριξή τους για τις κρατικές ενισχύσεις που έλαβαν οι φορείς αυτοί. Είναι προφανές ότι η ενίσχυση αυτή έρχεται σε αντίθεση με κάθε κήρυγμα προς όφελος του ανταγωνισμού και τον κίνδυνο. Κατά καιρούς ισχυρίζονται ότι τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα πρέπει να παρέχουν τα χρήματα σε ολόκληρη την κοινωνία και θα πρέπει να διατηρηθούν με δημόσια κονδύλια. Οι τράπεζες είναι η ραχοκοκαλιά ενός συστήματος που οι νεοφιλελεύθεροι θεωρούν τόσο ενάρετο και αυτάρκες. Με τέτοιες ιδιότητες θα πρέπει να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν καταστάσεις κρίσης, χωρίς καμία εξωτερική βοήθεια. Είναι σε αυτές τις περιπτώσεις, και όχι κατά τη διάρκεια των συνήθων οικονομικών κύκλων, που η συνέπεια του καπιταλισμού τίθεται σε δοκιμασία. Οι ορθόδοξοι οικονομολόγοι απαλλάσσουν τον τραπεζικό κλάδο από κάθε ευθύνη. Αποδίδουν την κρίση στις επιπτώσεις της κυβερνητικής πολιτικής της φθηνότερης πίστωσης, η οποία ενίσχυσε το να δίνουν δάνεια οι τράπεζες σε αφερέγγυους πελάτες. Όμως, στο πλαίσιο των χαμηλών επιτοκίων, οι χρηματοδότες θα μπορούσαν να έχουν την κατευθυνόμενη τοποθέτηση των κεφαλαίων τους για άλλους σκοπούς. Δεν δημιουργήθηκε η φούσκα των ακινήτων, λόγω της επίσημης πίεσης, αλλά ήταν η υπόσχεση υψηλών αποδόσεων στην αγορά αυτή. Αναγνώρισαν μόνο την ύπαρξη ενός προβλήματος, όταν οι καθυστερημένες πληρωμές για τα δάνεια προκάλεσαν την κατάρρευση των τραπεζών^οιΐοη, 2012). Οι μικροί οφειλέτες που αντιμετωπίζουν έξωση από τα σπίτια τους κατηγορούνται για ανεύθυνη συμπεριφορά. Οι νεοφιλελεύθεροι "καλύπτουν" την απάτη των τραπεζιτών, αλλά αμφισβητούν φτωχές οικογένειες που πήραν δάνεια από απλή ανάγκη για στέγαση. Αυτό το κατηγορητήριο είναι συνεπές με την περιορισμένη ανάλυση της κρίσης ως συνάρτηση της ατομικής συμπεριφοράς. Χρησιμοποιώντας αυτή την παράμετρο, θεωρούν τον τραπεζικό κλάδο να έχει ενεργήσει με υπερβολική εμπιστοσύνη λόγω απληστίας. Δεν θεωρούν τον παραλογισμό των απαιτητικών μετριοπάθεια σε μια από τις πιο ανταγωνιστικές δραστηριότητες του καπιταλισμού. Οι κανόνες του παιχνιδιού που διέπουν τον τομέα αυτό ανταμείβουν συνήθως τον περιπετειώδη και τιμωρούν τον επιφυλακτικό. Η ίδια η δυναμική του ανταγωνισμού στην πλέον κερδοφόρα θέση της αγοράς ώθησε χρηματοδότες να αναλάβουν κινδύνους που προκάλεσαν την κατάρρευση. Στο 28

29 χαρακτηρισμό τους για την κρίση, οι νεοφιλελεύθεροι εστιάζουν όλες τις πιθανότητες για την ψυχολογική προδιάθεση των χρηματοδοτών να αναλάβουν κινδύνους χωρίς να αξιολογούν τις συνέπειες. Ωστόσο, αγνοούν το στόχο διατήρησης αυτής της στάσης, που επιβάλλονται από τους κανόνες των «πάνω» και των «κάτω» σημείων του επιχειρηματικού κύκλου. Ακλουθώντας αυτές τις διακυμάνσεις, οι τραπεζίτες αναγκάζονται να ενισχύσουν τις επενδύσεις τους με πρωτοβουλίες που αργά ή γρήγορα θα οδηγήσουν σε μια γενική κατάρρευση(hanappi, 2012). Αυτές οι νεοφιλελεύθερες εξηγήσεις πέφτουν θύματα σε πολλές αντιφάσεις. Ισχυρίζονται ότι τα προειδοποιητικά σημάδια δεν ακούστηκαν κατά τη διάρκεια της παράλογης ευφορία των τελευταίων ετών, και πιστεύουν ότι η έγκαιρη απόσυρση θα μπορούσε να αποφύγει την καταστροφή. Αλλά αυτή η κοινοτοπία ξεχνά ότι η οικονομική κατάρρευση, δεν ήταν μια αυθαίρετη ή να αποφευκτή εκδήλωση. Αυτά τα ατυχήματα είναι μέρος της περιοδικής αναδιοργάνωσης που διέπει τον καπιταλισμό. Είναι σαφές ότι αυτά τα προγράμματα σχεδιασμένα για την WaΠStreet από ειδικούς στα μαθηματικά δεν επιτρέπουν την αποτελεσματική αξιολόγηση των κινδύνων(hanappi, 2012). Αλλά το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη διαφάνειας των πληροφοριών που παρέχονται από αυτά τα εργαλεία. Είναι οι αποφάσεις που εγκρίθηκαν από τους χρηματοδότες στο πλαίσιο ενός ανηλεούς ανταγωνισμού. Ακόμη και αν ο τραπεζικός κλάδος αντιλαμβάνεται τα σημάδια του κινδύνου, δεν θα μπορούσε να τα αξιολογήσει σωστά. Ο νόμος της αύξησης των κερδών τους εμπόδισε από την υιοθέτηση μιας συντηρητικής στάσης την κατάλληλη στιγμή, μια στάση που ο καθένας επικροτεί μετά το γεγονός. Αυτό που φαίνεται λογικό μετά την έκρηξη απορρίπτεται εκ των προτέρων, έτσι ώστε να μην χαθούν οι ευκαιρίες για κ έρ δ ο ς^^, 2010). Ωστόσο, το χειρότερο δεν είναι η αναγνώριση αυτών των σφαλμάτων, αλλά η απόφαση να ξεφορτώσουν όλες τις τραυματικές συνέπειες αυτής της τρέχουσας καταστροφής των εργαζομένων και των ανέργων. Ο κύριος ρόλος της νεοφιλελεύθερης άποψης είναι να δικαιολογήσει τη μεταφορά του κόστους της κρίσης στον ανυπεράσπιστο και τους άστεγους. Οι θεωρίες τους στοχεύουν μόνο στην προστασία των προνομίων της οικονομικής ελίτ. Οι κεϋνσιανοί (PaulKrugman,JosephStiglitz,GeorgeSoros, και NourielRoubini) έχουν πάρει τη θέση των αντιπάλων τους στα μέσα ενημέρωσης. Πιστεύουν ότι προέβλεψαν την κρίση και προειδοποίησαν για τις αρνητικές συνέπειες της απορρύθμισης του τραπεζικού τομέα. Ωστόσο, αυτά τα προειδοποιητικά μηνύματα δεν οδήγησαν στην σοβαρή αντιμετώπιση της τραπεζικής ελίτ, ούτε στην απαίτηση κυρώσεων για οικονομικά 29

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Κεφαλαιακή Επάρκεια: Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας διαμορφώνεται στο 8,1% μετά την καταβολή από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κεφαλαιακής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 1. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της συνολικής ζήτησης 2. H βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά προϊόντος 3. Η βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές»

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές» ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ& ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: «ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ» ΔΙΔΑΣΚΩΝ: AΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Ανακεφαλαιοποίηση 4δισ. από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με το Δείκτη Συνολικής Κεφαλαιακής Επάρκειας να διαμορφώνεται στο 9,0% και αντίστοιχη βελτίωση της ρευστότητας

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Η άμεση και πλήρης ανακεφαλαιοποίηση της Eurobank από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κατά 5,8δισ. αποκαθιστά την κεφαλαιακή βάση της Τράπεζας με pro-forma δείκτη

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου

8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 1. Τα αναμενόμενα οφέλη από την παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 2. Πόσο αποτελεσματικά λειτουργεί η παγκόσμια αγορά κεφαλαίου; 3. Οι συστημικοί κίνδυνοι των

Διαβάστε περισσότερα

Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015

Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015 Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015 Οριακή κερδοφορία για τους πρώτους έξι μήνες Στο 61% τα ΜΕΔ Παραμένουν η μεγαλύτερη πρόκληση Ενθαρρυντικές οι εξελίξεις στην αγορά ακινήτων Θετικό το μομέντουμ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Περιόδου από 1 ης Ιανουαρίου 2011 έως 31 ης Μαρτίου 2011

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Περιόδου από 1 ης Ιανουαρίου 2011 έως 31 ης Μαρτίου 2011 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Περιόδου από 1 ης Ιανουαρίου 2011 έως 31 ης Μαρτίου 2011 «Η συνεχιζόμενη οικονομική ύφεση, η οποία πλήττει την Ελληνική κοινωνία έχει συρρικνώσει σημαντικά το σύνολο της δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 1. Ο νόμος της μιας τιμής και η ισοδυναμία των αγοραστικών δυνάμεων (ΙΑΔ) 2. Η νομισματική προσέγγιση της συναλλαγματικής ισοτιμίας 3. Ερμηνεύοντας τα εμπειρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 25 Φεβρουαρίου 2011 1. ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασικά oικονοµικά στοιχεία εκ-10 εκ-09 Μεταβολή '000 '000 % Σύνολο καθαρών εσόδων

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονομικών Μονάδων & Οργανισμών (ΔΔΟΜΟ)» με κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεματική Ενότητα 2 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια Κεφάλαιο 2 Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια 2.1 Σύνοψη Στο δεύτερο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η συνθήκη της καλυμμένης ισοδυναμίας επιτοκίων και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί ένας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την

Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την χρησιμότητα και εμφανίζει την φύση και τις τάσεις των τρεχουσών

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ 2012 / 4 ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ του Philip Pilkington και Warren Mosler Εισαγωγή Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να προσφέρει µια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 2015

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 205 Δείκτης κύριων βασικών ιδίων κεφαλαίων CET σχεδόν αμετάβλητος σε τριμηνιαία βάση παρά την πίεση στα εγχώρια έσοδα λόγω της εκτεταμένης τραπεζικής αργίας

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Δελτίο τύπου 28 Φεβρουαρίου 2011 Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Η επιτυχής ολοκλήρωση της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου με την άντληση 488.2 εκατ., και η πώληση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών 1 Ισοτιµία Δολαρίου Στερλίνας, 1870-2011 $6.00$$ $5.00$$ $4.00$$ $3.00$$ $2.00$$

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575 Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575 Ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα Η ΕΚΤ ιδρύθηκε το 1998 και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Οι κυριότερες οικονοµικές εξελίξεις την περίοδο που διανύουµε σχετίζονται µε την ψήφιση του Μεσοπρόθεσµου προγράµµατος καθώς και µε τις συζητήσεις για το νέο

Διαβάστε περισσότερα

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Σχίζας Παναγιώτης* Η διάχυση της κρίσης της στεγαστικής αγοράς των ΗΠΑ στην Ευρώπη οδήγησε τις αγορές στην επαναξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, Ευχαριστώ για την παρουσία σας σημερινή εκδήλωση. Ευχαριστώ επίσης την Ο.Κ.Ε. και το Πρόεδρό της, κ. Πολυζωγόπουλο, για την τιμή που μου έκαναν να μου ζητήσουν να μιλήσω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 16 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 16 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΜΣ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/11/2008 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΓΑΖΩΝΑΣ ΘΩΜΑΣ / ΜΟΥΤΖΟΥΡΗ ΕΛΕΝΗ Α.Μ: 1207Μ065

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΙΜΠΑ ΖΙΖΗ. Δρ. Οικονομολόγος της Εργασίας Εμπειρογνώμων. Οικονομικές διακυμάνσεις - Πληθωρισμός Ανεργία

ΣΑΛΙΜΠΑ ΖΙΖΗ. Δρ. Οικονομολόγος της Εργασίας Εμπειρογνώμων. Οικονομικές διακυμάνσεις - Πληθωρισμός Ανεργία Βιογραφικό σημείωμα Η Ζιζή Σαλίμπα γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε οικονομικά στη Νομική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών (DEA) και διδακτορικό δίπλωμα

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

Όροι Χρεωστικού Υπολοίπου σε Χρήματα DEGIRO

Όροι Χρεωστικού Υπολοίπου σε Χρήματα DEGIRO Όροι Χρεωστικού Υπολοίπου σε Χρήματα EIRO Περιεχόμενα Άρθρο 1. Ορισμοί... 3 Άρθρο 2. Συμβατική Σχέση... 3 Άρθρο 3. Καταχώρηση Πιστώσεων... 4 Άρθρο 4. Χρεωστικό Υπόλοιπο σε Χρήματα... 4 Άρθρο 5. Απλή Εκτέλεση...

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΤΟΜΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Για τον υπολογισμό της τρέχουσας συναλλαγματικής ισοτιμίας του ( /$ ) θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη σχέση ισοδυναμίας των επιτοκίων. Οπότε: Για

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση 1) Χωρίς πληθωρισμό και με ονομαστικό επιτόκιο (i).03, κάποιος μπορεί να ανταλλάξει μια μονάδα σημερινής κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Αποτελέσματα Άσκησης Συνολικής Αξιολόγησης 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Αποτελέσματα Άσκησης Συνολικής Αξιολόγησης 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 2015 Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα («ΕΚΤ») ανακοίνωσε τα αποτελέσματα της άσκησης Συνολικής Αξιολόγησης («Comprehensive Assessment»)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 Οκτωβρίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 H Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τα δημοσιονομικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση για το Δολάριο 1ο Τρίμηνο 2013. Των Jamie Saettele, Senior Technical Strategist και David Rodriguez, Quantitative Strategist

Ανάλυση για το Δολάριο 1ο Τρίμηνο 2013. Των Jamie Saettele, Senior Technical Strategist και David Rodriguez, Quantitative Strategist Ανάλυση για το Δολάριο 1ο Τρίμηνο 2013 Των Jamie Saettele, Senior Technical Strategist και David Rodriguez, Quantitative Strategist Δολάριο: Γεμάτο προκλήσεις το α τρίμηνο του 2013 Των Jamie Saettele,

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Γ Τριμήνου 2014

Αποτελέσματα Γ Τριμήνου 2014 7 Νοεμβρίου Αποτελέσματα Γ Τριμήνου Αύξηση των οργανικών κερδών προ προβλέψεων κατά 8,0% το Γ τρίμηνο. Περαιτέρω μείωση των λειτουργικών δαπανών κατά 3,7% το Γ τρίμηνο και 11,4% σε συγκρίσιμη βάση το εννεάμηνο.

Διαβάστε περισσότερα

Η υλοποίηση του προγράμματος ανταλλαγής ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου (PSI) είχε αναπόφευκτα πολύ μεγάλες

Η υλοποίηση του προγράμματος ανταλλαγής ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου (PSI) είχε αναπόφευκτα πολύ μεγάλες ΟΜΙΛΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Δηλώσεις Διοίκησης Η υλοποίηση του προγράμματος ανταλλαγής ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου (PSI) είχε αναπόφευκτα πολύ μεγάλες αρνητικές επιπτώσεις στα οικονομικά αποτελέσματα και στα ίδια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της «ΚΛΩΣΤΑΙ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ Α.Ε.Β.Ε»

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της «ΚΛΩΣΤΑΙ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ Α.Ε.Β.Ε» ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της «ΚΛΩΣΤΑΙ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ Α.Ε.Β.Ε» ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ 2014 (58 η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ), ΑΠΟ 1/1/2014 31/12/2014 προς την Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων Κύριοι Μέτοχοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 6: Διαχείριση Διεθνούς Δραστηριότητας Τραπεζών Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Β Τριμήνου 2014

Αποτελέσματα Β Τριμήνου 2014 29 Αυγούστου Αποτελέσματα Β Τριμήνου Ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια και ρευστότητα: Δείκτες κεφαλαίων κοινών μετοχών CET1 17,8% και δανείων προς καταθέσεις 103,4%. Συνεχιζόμενη ανάκαμψη των κερδών προ προβλέψεων

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Προσφορά και ζήτηση χρήματος 2. Προσφορά χρήματος και συναλλαγματική ισοτιμία (βραχυχρόνια περίοδος) 3. Χρήμα, τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία (μακροχρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ- ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ- ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ- ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου υπολόγισε τις κεφαλαιακές ανάγκες του τραπεζικού τομέα μέσω ανεξάρτητου διαγνωστικού

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Καθαρά Κέρδη Ομίλου: 82,4 εκ. (-1,6%, σε επαναλαμβανόμενη βάση +6,4%), Τράπεζας: 96,3 εκ. (+46,7%), με περαιτέρω βελτίωση της προ προβλέψεων οργανικής

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος 1. Οι συναλλαγματικές ισοτιμίες και οι τιμές των αγαθών 2. Περιγραφή της αγοράς συναλλάγματος 3. Η ζήτηση νομισμάτων ως ζήτηση περιουσιακών στοιχείων 4.

Διαβάστε περισσότερα

Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση

Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση Η φερεγγυότητα των ελληνικών τραπεζών δεν κινδυνεύει απ' αυτή την κρίση, διότι δεν υπάρχουν οι δίαυλοι για τη μετάδοση στην Ελλάδα των προβλημάτων που

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις*

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* 116 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* Στο άρθρο με τίτλο «Κρίσεις: Είναι δυνατόν να αποτελούν κατασκευασμένο προϊόν;» εξετάστηκε η προκληθείσα, από μια ομάδα μεγάλων τραπεζιτών

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηματικό Σχέδιο - Βασικά

Επιχειρηματικό Σχέδιο - Βασικά Επιχειρηματικό Σχέδιο - Βασικά στοιχεία χρηματο-οικονομικής οικονομικής ανάλυσης 1 ο θερινό σχολείο νεανικής επιχειρηματικότητας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Μ. Μπεκιάρης Ποια ζητήματα θα μας απασχολήσουν; Πώς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Β01: ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΠΟΠΤΙΚΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ 1 ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ Δ.Κ.Ε. 1.1 ΒΑΣΙΚΑ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1.1.1 Κεφάλαια (εποπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΤΟΚΩΝ, ΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΚΕΡΔΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΝΟΜΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΤΟΚΩΝ, ΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΚΕΡΔΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΝΟΜΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΤΟΚΩΝ, ΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΚΕΡΔΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΝΟΜΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Ο Νόμος Φορολογίας Εισοδήματος (Τροποποίηση) του 2005 Ο Νόμος Ειδικής Εισφοράς για την Άμυνα (Τροποποίηση) του 2004 Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις.

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. Κεφάλαιο 1 Η Μακροοικονοµική Επιστήµη 1.1. Μικροοικονοµική και Μακροοικονοµική 1.2. Μακροοικονοµικά Υποδείγµατα 1.3.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Επιτόκια Προθεσμιακών Καταθέσεων 31/12/12 31/03/13 30/06/13 30/09/13 31/12/13 Ετήσια. μεταβολή σε μονάδες βάσης Τριμηνιαία μεταβολή

Επιτόκια Προθεσμιακών Καταθέσεων 31/12/12 31/03/13 30/06/13 30/09/13 31/12/13 Ετήσια. μεταβολή σε μονάδες βάσης Τριμηνιαία μεταβολή Ετήσια Αποτελέσματα Ομίλου GENIKI Bank Παρά τη δύσκολη οικονομική συγκυρία το και ένα χρόνο μετά την επιτυχή ένταξή της στον Όμιλο της Τράπεζας Πειραιώς, η GENIKI Bank βελτίωσε σταδιακά το λειτουργικό

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτή και κλειστή οικονομία

Ανοικτή και κλειστή οικονομία Μακροοικονομική της ανοικτής οικονομίας: Βασικές έννοιες Κεφάλαιο 29 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ανοικτή και κλειστή οικονομία Κλειστή

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων

Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων 1 Θέματα παρουσίασης Η Παγκόσμια Αγορά ο κύκλος της οικονομίας και των επενδύσεων Το Τρίπτυχο της Επένδυσης : Κατανομή Διασπορά Χρονικός Ορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

3 χρή η ρ μ. Εισαγωγή στην ανάλυση με τη χρήση αριθμοδεικτών. Στην διαστρωματική ή κάθετη ανάλυση περιλαμβάνονται η κατάρτιση της χρηματοοικονομικής

3 χρή η ρ μ. Εισαγωγή στην ανάλυση με τη χρήση αριθμοδεικτών. Στην διαστρωματική ή κάθετη ανάλυση περιλαμβάνονται η κατάρτιση της χρηματοοικονομικής Εισαγωγή στην ανάλυση με τη χρήση αριθμοδεικτών 3 χρή η ρ μ Στην διαστρωματική ή κάθετη ανάλυση περιλαμβάνονται η κατάρτιση της χρηματοοικονομικής κατάστασης «κοινού μεγέθους» και ο υπολογισμός διαφόρων

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού Κανόνας Χρυσού Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1870-1973 Βασικές αρχές λειτουργίας Ιστορικά (ποια περίοδο καλύπτει) Εξωτερική ισορροπία (ισοζύγιο πληρωμών ισοσκελισμένο)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες.

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες. Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΜΠΣ Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής για Στελέχη Μάθημα: Οικονομική για Στελέχη Επιχειρήσεων Εξέταση Δεκεμβρίου 2007 Ονοματεπώνυμο: Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει;

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Κωνσταντίνος Στεφάνου Ανώτερος Οικονομολόγος (Χρηματοοικονομικά Θέματα) Συμβούλιο Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας / Παγκόσμια Τράπεζα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του Χρήµα ιδακτικοί στόχοι Κατανόηση της λειτουργίας του χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήµατος σε µια οικονοµία. Οι λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Χρηματοοικονομική. Διεθνής Χρηματοοικονομική

Διεθνής Χρηματοοικονομική. Διεθνής Χρηματοοικονομική Διεθνής Χρηματοοικονομική 1 Περιγραφή Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να εισαγάγει τους φοιτητές στις βασικές αρχές λειτουργίας των διεθνών αγορών χρήματος και κεφαλαίου και του διεθνούς νομισματικού

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου

Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου O Όµιλος της ΕΤΕ παρουσίασε καθαρά κέρδη για έκτο συνεχόµενο τρίµηνο τα οποία ανήλθαν σε 181 εκατ. κατά το α τρίµηνο 2014, σε σχέση µε κέρδη 27 εκατ. το α τρίµηνο 2013. Σε

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Ηλίας Κικίλιας Διευθυντής Ερευνών Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Κερασίνα Ραυτοπούλου Σύµβουλος Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης στον Χρηµατοπιστωτικό Τοµέα 1 Εισαγωγή Στην Ελλάδα η οικονοµική κρίση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ «Επιχειρηματικό Σχέδιο ΙΙ»

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ «Επιχειρηματικό Σχέδιο ΙΙ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ «Επιχειρηματικό Σχέδιο ΙΙ» Οργάνωση της νέας Δραστηριότητας / Σχέδιο MarkeMng / Το ανθρώπινο δυναμικό / Οικονομικό Σχέδιο / Ανάλυση Κινδύνων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ερωτήσεις

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ερωτήσεις Κοκολιού Έλλη Α.Μ. 1207 Μ 093 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Α) Η αγορά συναλλάγματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα