Λαβυρινθίτιδα: Σύγχρονες απόψεις

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Λαβυρινθίτιδα: Σύγχρονες απόψεις"

Transcript

1 Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 26, Oκτώβριος - Νοέμβριος - Δεκέμβριος 2006, σελίδες 6-18 Ενημερωτικό άρθρο Λαβυρινθίτιδα: Σύγχρονες απόψεις EΥΑΓΓΕΛΟΣ KΟΥΤΗΣ, ΣΤΑΥΡΟΣ ΝΤΟΥΜΑΖΙΟΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Ωτορινολαρυγγολογική Κλινική Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων Περίληψη Η προσβολή του λαβυρίνθου - έσω ωτός - από μικροοργανισμούς, όπως βακτήρια, μύκητες, ιούς και πρωτόζωα, έχει ως αποτέλεσμα τη λαβυρινθική φλεγμονή (λαβυρινθίτιδα). Οι κλινικές εκδηλώσεις είναι κοχλιακές (μείωση ή απώλεια ακουστικής οξύτητας - βαρηκοΐα ή κώφωση), αιθουσαίες (ίλιγγος) και άλλες βλάβες, με παροδικό ή και μόνιμο χαρακτήρα. Στο άρθρο αυτό, γίνεται μια προσπάθεια διαγνωστικής προσέγγισης και ανάλυσης της λαβυρινθίτιδας (ανεξαρτήτως αιτιολογίας) ως ιατρικό επείγον περιστατικό, που απαιτεί ταχεία αξιολόγηση και ορθή θεραπευτική αντιμετώπιση. Λέξεις κλειδιά: λαβύρινθος, φλεγμονή, λοιμώξεις, ιοί, βακτήρια, λαβυρινθίτιδα, ίλιγγος, οξεία απώλεια της ακοής, αντιμετώπιση. Εισαγωγή Η λαβυρινθίτιδα ή φλεγμονή του έσω ωτός εκδηλώνεται μετά από αιφνίδια προσβολή (βακτηριακής ή ιογενούς αιτιολογίας) ή σαν συνέπεια συστηματικής πάθησης. Οι λοιμώξεις που επηρεάζουν το λαβύρινθο είναι βακτηριακές, ιογενείς, μυκητιασικές και πρωτοζωικές και εκδηλώνονται με αιθουσαία ή/και κοχλιακή συμπτωματολογία. Αιτιολογία και παθογένεια Η επιμόλυνση του λαβυρίνθου γίνεται με έναν από τους παρακάτω τρεις τρόπους: α) Αιματογενής διασπορά από τις μήνιγγες ή από το μέσο ους. Στη μηνιγγογενή λαβυρινθίτιδα, που προσβάλλει κυρίως τον παιδιατρικό πληθυσμό (λόγω ανώριμου ανοσοποιητικού συστήματος και ανατομικών ιδιαιτεροτήτων), η επιμόλυνση γίνεται μέσω του έσω ακουστικού πόρου ή του υδραγωγού του κοχλία. Έχει υπολογιστεί πως στο 82% περίπου των παιδιών με ηλικία μικρότερη των 16 ετών, ο υδραγωγός του κοχλία είναι ευρύτερος, συγκριτικά με όσους βρίσκονται σε ηλικία μεγαλύτερη των 60 (30%). Μελέτες του κροταφικού οστού κατέδειξαν τη δυνατότητα διασποράς λευκοκυττάρων και βακτηριδίων μέσω του υπαραχνοειδούς χώρου στον έσω ακουστικό πόρο. H λαβυρινθίτιδα αποτελεί φλεγμονή του έσω ωτός η οποία εκδηλώνεται είτε μετά από αιφνίδια προσβολή, είτε σαν συνέπεια συστηματικής πάθησης. Η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική και η πλήρης αποκατάσταση επέρχεται σε 2-6 μήνες. β) Η σπανιότερη οδός λαβυρινθικής διασποράς είναι η αιματολογική, που εμφανίζεται δευτεροπαθώς μετά από αιματολογικές λοιμώξεις. γ) Η τυμπανογενής λαβυρινθίτιδα, που δημιουργείται μετά από επέκταση της φλεγμονής από το μέσον ους, τις μαστοειδείς κυψέλες ή το λιθοειδές οστό. Η διασπορά των μικροοργανισμών στο λαβύρινθο γίνεται μέσω της στρογγύλης ή της ωοειδούς θυρίδας (συχνότερη οδό αποτελεί η στρογγύλη), κατά τη διάρκεια της οξείας μέσης ή χρόνιας μέσης ωτίτιδας. Η τυμπανογενής λαβυρινθίτιδα μπορεί να εξελιχθεί επίσης σε έδαφος χολοστεατώματος, προκαλώντας οστικές διαβρώσεις και διείσδυση στον περιλεμφικό χώρο (κυρίως επηρεάζεται ο οριζόντιος ημικύκλιος σωλήνας). Βακτηριακές λοιμώξεις Οι βακτηριακής αιτιολογίας λαβυρινθίτιδες, είναι η τοξική και η πυώδης. Η τοξική λαβυρινθίτιδα, είναι το αποτέλεσμα της άσηπτης φλεγμονής του έσω ωτός σε έδαφος οξείας ή χρόνιας μέσης ωτίτιδας ή σε έδαφος πρωτοπαθούς βακτηριακής μηνιγγίτιδας. Οι βακτηριακές τοξίνες διαπερνούν τη στρογγυλή θυρίδα, τον έσω ακουστικό πόρο ή τον υδραγωγό του κοχλία, προκαλώντας φλεγμονώδη αντίδραση στον περιλεμφικό χώρο. Η τοξική λαβυρινθίτιδα κλινικά εμφανίζεται με μικρού βαθμού απώλεια της ακοής, κυρίως στις υψηλές συχνότητες, ή με ήπια αιθουσαία δυσλειτουργία. Η κατάλληλη αντιμικροβιακή αντιμετώπιση της ωτίτιδας ή μηνιγγίτιδας και η πιθανή μυριγγοτομή, οδηγούν συνήθως στην υποχώρηση της φλεγμονής του έσω ωτός, χωρίς την παραμονή μόνιμων δευτεροπαθών συμπτωμάτων. Η πυώδης λαβυρινθίτιδα είναι το αποτέλεσμα άμεσης βακτηριακής προσβολής του έσω ωτός (οξεία βακτηριακή ωτίτιδα ή μηνιγγίτιδα). Η μηνιγγογενής λαβυρινθίτιδα εμφανίζεται συχνά με αμφοτερόπλευρα κλινικά συμπτώματα, σε αντίθεση με την τυμπανογενή που εμφανίζεται με μονόπλευρη συμπτωματολογία. Η πυώδης λαβυρινθίτιδα αποτελεί επείγον ωτορινολαρυγγολογικό πρόβλημα, που απαιτεί ταχεία αξιολόγηση και κατάλληλη θεραπευτική αντιμετώπιση. Οι ασθενείς

2 παρουσιάζονται συνήθως για εξέταση, παραπονούμενοι για συμπτώματα ιλίγγου, ναυτία, εμέτους και σοβαρού βαθμού βαρηκοΐα. Η μετατόπιση του αυτόματου νυσταγμού, από το παθολογικό στο φυσιολογικό αυτί, θεωρείται ενδεικτικό σημείο συμμετοχής παθολογίας του έσω ωτός (κατάσταση ερεθισμού) και μετάπτωσης, συνήθως, σε πυώδη λαβυρινθίτιδα. Συμπτώματα που πρέπει να αξιολογούνται επίσης λόγω συσχετισμού τους με πιθανή μηνιγγίτιδα είναι η αυχενική δυσκαμψία, η κεφαλαλγία, ο πυρετός και η μείωση του επιπέδου συνείδησης. Η κατάλληλη θεραπευτική αγωγή περιλαμβάνει τη νοσοκομειακή περίθαλψη, την ενυδάτωση, τη χορήγηση κατασταλτικών του λαβυρίνθου και την παρεντερική χορήγηση αντιβιοτικών που διαπερνούν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Σε ασθενείς με σημεία μηνιγγικής φλεγμονής, θεωρείται απαραίτητη η οσφυονωτιαία παρακέντηση, καθώς και η καλλιέργεια εγκεφαλονωτιαίου υγρού (ΕΝΥ), προκειμένου να προσδιοριστεί το παθογόνο μικρόβιο και να χορηγηθεί η κατάλληλη αντιβιοτική αγωγή (επιλογή αντιβιοτικού εκλογής). Σε περίπτωση που συνυπάρχει οξεία μέση ωτίτιδα, η μυριγγοτομή (με τοποθέτηση σωληνίσκου αερισμού), Αιτιολογία λαβυρινθίτιδασ Βακτηριακές λοιμώξεις (τοξική, πυώδεις λαβυρινθίτιδα) Βακτηριακή μηνιγγίτιδα (Αιμόφιλος της ινφλουέντζας, Μηνιγγιτιδόκοκκος, Στρεπτόκοκκος της πνευμονίας) Σύφιλη (Τreponema pallidum) Μπορελλίωση (νόσος του Lyme) Ιογενείς λοιμώξεις Μεγαλοκυτταροιός (CMV) Ιλαρά (rubella) Επιδημική παρωτίτιδα Ερυθρά (rubeola) Ιός ανεμοβλογιάς - έρπητας ζωστήρας (varicella-zoster ή VZV) Έρπης (HSV) AIDS (HIV) Μυκητιασικές λοιμώξεις (Mucor, Cryptococcus, Candida, Aspergillus, Blastomyces) Λοιμώξεις από πρωτόζωα (Τοξοπλάσμωση) θεωρείται απαραίτητη για την παροχέτευση του πυώδους εκκρίματος και τον ασφαλή αερισμό. Σε ασθενείς με χρόνια μέση ωτίτιδα (με ή χωρίς χολοστεάτωμα), συνήθως απαιτείται ανάτρηση της μαστοειδούς απόφυσης. Η χειρουργική της μαστοειδούς θεωρείται αναγκαία σε ασθενείς που, παρά την κατάλληλη αντιβιοτική αγωγή, παρουσιάζουν κλινικά σημεία μηνιγγισμού μετά από ώρες. Βακτηριακή μηνιγγίτιδα Τα συχνότερα παθογόνα της βακτηριακής μηνιγγίτιδας είναι μικροοργανισμοί που βρίσκονται σε κάψα, όπως ο αιμόφιλος της ινφλουέντζας, ο μηνιγγιτιδόκοκκος και ο στρεπτόκοκκος της πνευμονίας (οι τρεις αυτοί μικροοργανισμοί προκαλούν παγκοσμίως το 80% των βακτηριακών μηνιγγίτιδων). Στο παρελθόν ο αιμόφιλος της ινφλουέντζας αποτελούσε το συχνότερο παθογόνο της βακτηριακής μηνιγγίτιδας με συχνότητα 70%, ακολουθούμενος από τον μηνιγγιτιδόκοκκο (20%) και τον στρεπτόκοκκο της πνευμονίας (13%). Μετά την πρόσφατη χρήση του εμβολίου Hib, υπήρξε σημαντική μείωση (55%) του συνολικού αριθμού των νοσούντων από βακτηριακή μηνιγγίτιδα, με συχνότερο πλέον παθογόνο μικροοργανισμό τον πνευμονιόκοκκο (47%), ακολουθούμενο από τον μηνιγγιτιδόκοκκο (31%). Μετά την αποδρομή της μηνιγγίτιδας, στο 10-20% των ασθενών παρατηρείται μόνιμη βαρηκοΐα νευροαισθητηρίου τύπου. Η απώλεια αυτή της ακουστικής οξύτητας μπορεί να γίνει γνωστή είτε κατά την οξεία φάση της λοίμωξης ή και μετά από μήνες ή χρόνια, ειδικά εάν πρόκειται για παιδιά προγλωσσικής ηλικίας ή για ασθενείς με δευτεροπαθή νευρολογικά μετα-μηνιγγικά συμπτώματα. Η απώλεια της ακοής συνήθως είναι αμφοτερόπλευρη, σοβαρού βαθμού και μόνιμη. Κατά την οξεία φάση η αντιμετώπιση γίνεται με την κατάλληλη αντιβιοτική αγωγή, έναντι του παθογόνου μικροβίου. Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, η θεραπεία με στεροειδή μπορεί να μειώσει την πιθανότητα μετα-μηνιγγικής απώλειας της ακοής. Σύφιλη Η συγγενής (διαπλακουντική μετάδοση του treponema pallidum) ή η επίκτητη σύφιλη, συχνά έχουν λαβυρινθικές επιπτώσεις. Η πρώιμη συγγενής σύφιλη συνδέεται με υψηλό ποσοστό νεογνικής θνησιμότητας και με συστηματικές παθήσεις, που υπερτερούν όσον αφορά τη βαρύτητα των αιθουσαίων και κοχλιακών συμπτωμάτων. Η όψιμη συγγενής σύφιλη μπορεί να εκδηλωθεί με οξεία απώλεια της ακοής, με συνοδό αιθουσαία συμπτωματολογία. Τα ακοολογικά ευρήματα της πρώιμης συγγενούς σύφιλης φανερώνουν σοβαρού βαθμού συμμετρική και με επίπεδη ακοομετρική καμπύλη νευροαισθητήριου τύπου βαρηκοΐα. Στην όψιμη συγγενή σύφιλη, η βαρηκοΐα είναι προοδευτικού ή κυμαινόμενου τύπου, μη συμμετρική και με μικρή διακριτική ικανότητα. Η επίκτητη σύφιλη εμφανίζεται με συμπτώματα οξείας απώλειας ακοής μόνο κατά τη διάρκεια δευτεροπαθούς λοίμωξης και με χαρακτήρα παρόμοιο με αυτό της όψιμης συγγενούς σύφιλης. Κατά τον κλινικο-εργαστηριακό έλεγχο παρατηρούνται τα σημεία Hennebert ή Tulio, παθολογικά προκλητά ακουστικά δυναμικά εγκεφαλικού στελέχους με αυξημένο λανθάνων χρόνο και ελάττωση του κύματος V ή παθολογικό ηλεκτροεγκεφαλογράφημα με ενδείξεις περιφε-

3 Διάγνωση Αντιμετώπιση ρικής αιθουσαίας βλάβης. Η διάγνωση της σύφιλης (Τ. pallidum) γίνεται με ορολογικό έλεγχο, για την ανίχνευση ειδικών αντισωμάτων (FTA- ABS) και επιβεβαιώνεται με Western Blot ανάλυση για την ανίχνευση IgG ή IgM. Η αντιμετώπιση της ωτικής σύφιλης γίνεται με υψηλές δόσεις ενδοφλέβιας χορήγησης πενικιλίνης, με διάρκεια που εξαρτάται από το στάδιο της νόσου. Η πρώιμη επίκτητη σύφιλη μπορεί να αντιμετωπιστεί με μια εφάπαξ δόση 2,4 εκατομμυρίων μονάδων πενικιλίνης G, ενώ η μακροπρόθεσμη αντιβιοτική αγωγή μπορεί να κριθεί απαραίτητη, για χρονικό διάστημα 90 ημερών. Η συστηματική συγχορήγηση στεροειδών, αποδείχθηκε πως μπορεί να βελτιώσει το ποσοστό διακριτικής ικανότητας έως και κατά 50%. Ιογενείς λοιμώξεις Η ιογενής λαβυρινθίτιδα μπορεί να εμφανισθεί με τρεις διαφορετικούς τρόπους: 1) ως εκ γενετής λοίμωξη, 2) στα πλαίσια συστηματικής ιογενούς λοιμώξεως ή 3) με μεμονωμένη συμμετοχή του έσω ωτός. Οι επίκτητες ιογενείς λαβυρινθικές λοιμώξεις εμφανίζονται συνήθως με οξεία απώλεια της ακοής ή αιθουσαία νευρωνίτιδα. Η εργαστηριακή επιβεβαίωση Λαβυρινθική Λοίμωξη από Σύφιλη Ιστορικό ιλίγγου και νευροαισθητηρίου τύπου βαρηκοΐας (αγνώστου αιτιολογίας), μη ειδικά ευρήματα κατά την κλινική εξέταση, πιθανή έκλυση των σημείων Tullio και Hennebert. Ο κλινικοεργαστηριακός έλεγχος πρέπει να περιλαμβάνει τονικό ακοόγραμμα, τυμπανόγραμμα, προκλητά ακουστικά δυναμικά εγκεφαλικού στελέχους, ηλεκτρονυσταγμογραφία, ορολογικό έλεγχο και πιθανώς ηλεκτροκοχλιογραφία. 2.4 εκατομμύρια μονάδων πενικιλίνης G i.v. (πρώιμο στάδιο), 1.8 εκατομμύρια μονάδες προκαινούχου πενικιλίνης i.v. ημερησίως για 3 εβδομάδες με προβενεσίδη 500 mg p.o. κάθε 6 ώρες, 2.4 εκατομμύρια μονάδων πενικιλίνης G i.v. εβδομαδιαίως για συνολικά 3 μήνες (προχωρημένο στάδιο), στεροειδή 80 mg ημερησίως p.o. για 1 μήνα με διακοπή μετά από σταδιακή μείωση της δοσολογίας. της λαβυρινθίτιδας σε έδαφος ιογενούς λοίμωξης παραμένει δύσκολη. Στους πιθανούς παθογόνους ιούς συμπεριλαμβάνονται: ο κυτταρομεγαλοϊός (CMV), ο ιός της παρωτίτιδας, του έρπητα, της ιλαράς, της ερυθράς, της γρίπης, της ανεμευλογιάς (varicella-zoster virus VZV ), ο ιός Epstein Barr (EBV), ο ιός της πολιομυελίτιδας (poliovirus), ιός του αναπνευστικού συγκυτίου (RSV), ο αδενοϊός και ο ιός της παραϊνφλουέντζας. Κυτταρομεγαλοϊός Ο κυτταρομεγαλοϊός (CMV) αποτελεί στις ΗΠΑ τη συχνότερη εκ γενετής λοίμωξη (το 1% περίπου των βρεφών είναι μολυσμένο) και το συχνότερο ιογενές αίτιο εκ γενετής κωφώσεως. Η ενδομήτρια λοίμωξη εξελίσσεται μετά από μόλυνση της προηγουμένως οροαρνητικής μητέρας. Η νεογνική λοίμωξη από κυτταρομεγαλοϊό, γίνεται μέσω της διαπλακουντικής μετάδοσης, κατά τη διάρκεια της γέννησης (κατά τη δίοδο από το μολυσμένο γεννητικό σωλήνα) ή με το θηλασμό μολυσμένου μητρικού γάλακτος. Οι περισσότερες CMV λοιμώξεις είναι ασυμπτωματικές. Η νόσος εκδηλώνεται περίπου στο 5% των μολυνθέντων εμβρύων και σχεδόν αποκλειστικά σε αυτά που κυοφορούνται από γυναίκες οι οποίες απέκτησαν πρωτοπαθή λοίμωξη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Συχνότερα εμφανιζόμενες κλινικές εκδηλώσεις (60-80%) θεωρούνται οι πετέχειες, η ηπατοσπληνομεγαλία και ο ίκτερος. Η μικροκεφαλία, με ή χωρίς εγκεφαλικές αποτιτανώσεις, η ενδομήτρια καθυστέρηση της ανάπτυξης και η προωρότητα παρατηρούνται στο 30-50% των προσβληθέντων. Η θνητότητα είναι υψηλή και φθάνει το 20-30%. Το 65% περίπου από τα παιδιά αυτά, θα εμφανίσει σοβαρού βαθμού αμφοτερόπλευρη νευροαισθητήριο απώλεια της ακοής. Όσα νεογνά εμφανίζονται ασυμπτωματικά κατά τη γέννηση, έχουν μικρότερες πιθανότητες εμφάνισης οξείας απώλειας της ακοής. Για την όψιμη προσβολή από την οξεία απώλεια της ακοής, ως παράγοντες κινδύνου αναγνωρίζονται οι εγκεφαλικές αποτιτανώσεις και ο αυξημένος τίτλος αντισωμάτων κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Η διάγνωση της συγγενούς λοίμωξης από CMV γίνεται με απομόνωση του ιού στα ούρα, κατά τη διάρκεια των πρώτων εβδομάδων της ζωής του νεογνού ή με τον προσδιορισμό anti-cmv IgM αντισωμάτων στο αίμα. Προς το παρόν, δεν υπάρχει τρέχουσα θεραπεία για τη συγγενή CMV λοίμωξη ή για την πρόληψη της μητρικής λοίμωξης. Η θεραπευτική αντιμετώπιση με ακυκλοβίρη (Acyclovir) έχει σαν αποτέλεσμα τη μείωση της διασποράς στα ούρα, χωρίς όμως ταυτόχρονη κλινική βελτίωση. Η γκανσικλοβίρη (Gancyclovir) και η φοσκαρνέτη (Foscarnet) είναι νεότερα φαρμακευτικά σκευάσματα με anti-cmv ιδιότητες, χωρίς όμως να έχουν αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα στις συγγενείς λοιμώξεις. Η δημιουργία εμβολίου για τον κυτταρομεγαλοϊό, βρίσκεται σε πειραματικό στάδιο. Ιλαρά Η σοβαρή επιμόλυνση του νεογνού με τον ιό της ιλαράς, σε αντίθεση με τον κυτταρομεγαλοϊό, γίνεται μόνο πρωτοπαθώς από τη μητέρα. Εάν η λοίμωξη συμβεί κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου της κύησης, η πιθανότητα διαπλακουντιακής μετάδοσης του ιού στο έμβρυο είναι μεγάλη, ενώ έως και 90% των νεογνών θα εμφανίσουν συμπτώματα του συγγε- 10

4 Θεραπευτική Αντιμετώπιση του Ιλίγγου Αντιμετώπιση Σοβαρός ίλιγγος Διμενυδρινάτη (Vomex-A) Δροπεριδόλη/Φαιντανύλη κιτρική (Innovar) Μετρίας εντάσεως ή ήπιος ίλιγγος Διαζεπάμη (Stedon) Glycopyrrolate Μεκλιζίνη (Antivert) Διμενυδρινάτη (Vomex-A) νούς συνδρόμου της ιλαράς. Σε περίπτωση που η λοίμωξη της μητέρας γίνει κατά το δεύτερο ή τρίτο τρίμηνο της κύησης, το ποσοστό μετάδοσης κυμαίνεται στο 50% περίπου, ενώ η πιθανότητα γέννησης συμπτωματικού νεογνού αγγίζει το 25%-50%. Στο συγγενές σύνδρομο της ιλαράς οι κλασικές κλινικές εκδηλώσεις που συναντώνται είναι: ο καταρράκτης, οι καρδιακές δυσπλασίες και η οξεία απώλεια της ακοής (στο 50% των συμπτωματικών νεογνών). Η διάγνωση της ιλαράς γίνεται με καλλιέργεια και απομόνωση του ιού σε δείγμα ούρων των νοσούντων νεογνών. Μπορεί να γίνει, επίσης, με ορολογικές εξετάσεις, προσδιορίζοντας τον τίτλο των anti-rubella IgM ή IgG. Για τη συγγενή ιλαρά δεν υπάρχει φαρμακευτική θεραπεία, ενώ τα μεγάλα επιστημονικά κέντρα προσανατολίζονται στην πρώιμη διάγνωση της βαρηκοΐας, που ακολουθείται από ακουστική αποκατάσταση. Κύριο τρόπο αντιμετώπισης αποτελεί η πρόληψη της μητρικής μόλυνσης, μέσω προγραμμάτων εμβολιασμού. Επιδημική παρωτίτιδα Ο ιός της παρωτίτιδας ανήκει στους παραμυξοϊούς και κλινικά η λοίμωξη εκδηλώνεται με παρωτίτιδα, ορχίτιδα, μηνιγγοεγκεφαλίτιδα, καθώς και με απώλεια της ακοής σε ποσοστό 0,05%. Ο ιός της παρωτίτιδας προσβάλλει κυρίως τον κοχλία, προκαλώντας ορώδη λαβυρινθίτιδα, με επακόλουθη εκφύλιση του οργάνου του Corti, χωρίς συμμετοχή του αιθουσαίου συστήματος. Δοσολογία 50 mg i.m. κάθε έξι ώρες 0,5-2 ml 1 εφ άπαξ δόση i.m. ή i.v. 2 mg p.o. τρεις δόσεις ημερησίως 2 mg p.o. δυο δόσεις ημερησίως mg p.o. κάθε έξι ώρες 50 mg p.o. κάθε τέσσερις ώρες Αποτελεί τη συχνότερη αιτία ετερόπλευρης κώφωσης, κατά την πρώιμη παιδική ηλικία. Η απώλεια της ακοής εμφανίζεται συνήθως μετά την πρώτη εβδομάδα νόσησης, σε ποσοστό 80% είναι μονόπλευρη και κυμαίνεται από ήπια έως σοβαρού βαθμού, προσβάλλοντας κυρίως τις υψηλές συχνότητες. Η συνύπαρξη αιθουσαίας συμπτωματολογίας είναι σπάνια. Στην οξεία φάση της παρωτίτιδας, ο ιός μπορεί να απομονωθεί από το αίμα, από το φαρυγγικό επίχρισμα, από τις εκκρίσεις του εκφορητικού πόρου της παρωτίδας, από το εγκεφαλονωτιαίο υγρό ή και τα ούρα. Η διάγνωση τεκμηριώνεται με τον τετραπλασιασμό του τίτλου αντισωμάτων της παρωτίτιδας, μεταξύ δειγματοληψιών κατά την οξεία φάση της νόσου και κατά την ανάρρωση. Ο ακοολογικός έλεγχος πρέπει να εκτελείται κατά τακτά χρονικά διαστήματα, προκειμένου να ελεγχθεί ο βαθμός απώλειας της ακοής (η βαρηκοΐα είναι κυρίως κοχλιακού παρά οπισθοκοχλιακού τύπου). Ερυθρά Η ερυθρά είναι συστηματική νόσος, οφειλόμενη στην προσβολή από τον ιό rubeola. Κλινικά χαρακτηρίζεται από εξανθήματα, επιπεφυκίτιδα, λεμφαδενοπάθεια και βλεννογονικά σημεία του Koplik. Η απώλεια της ακοής παρατηρείται πλέον σε συχνότητα μικρότερη του 1/1000 περιστατικά, ενώ πριν τη χρήση του εμβολιασμού ο ιός ήταν υπεύθυνος για το 3%-10% των περιστατικών επίκτητης κώφωσης. Η εγκεφαλίτιδα από τον ιό της ερυθράς εμφανίζεται στο 0,1% των νοσούντων, με ποσοστό θνησιμότητας 15% και με το 25% των επιζώντων να πάσχουν από μόνιμη οξεία απώλεια της ακοής ή άλλα συμπτώματα από το ΚΝΣ. Η οξεία απώλεια της ακοής εμφανίζεται συνήθως μετά την κλινική εκδήλωση των πρώτων εξανθημάτων. Η βαρηκοΐα είναι μόνιμη (μικρού, μετρίου ή μεγάλου βαθμού), μονόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη, σε κάποιες περιπτώσεις ασύμμετρη και προσβάλλει κυρίως τις υψηλές συχνότητες. Αιθουσαία συμπτωματολογία παρατηρείται στο 70% περίπου των ασθενών, με μειωμένη απάντηση ή και απουσία απάντησης του οπισθίου λαβυρίνθου κατά τον θερμό και ψυχρό διακλυσμό. Η διάγνωση γίνεται με την απομόνωση του ιού μετά από καλλιέργεια στοματοφαρυγγικού επιχρίσματος ή ούρων, με την ανίχνευση ιικών αντιγόνων στα επιθηλιακά κύτταρα του φάρυγγα, με την παρουσία IgM αντισωμάτων και με την αύξηση των τίτλων IgG. Η διάδοση του εμβολιασμού με ζωντανό εξασθενημένο ιό (τριπλό εμβόλιο MMR), έχει μειώσει τη συχνότητα εμφάνισης της ερυθράς σε ποσοστό 98%, συγκριτικά με τη νοσηρότητα της δεκαετίας του 60. Τα ακουστικά βαρηκοΐας και τα κοχλιακά εμφυτεύματα, μπορούν να προσφέρουν μεγάλο ακουστικό κέρδος. Ιός ανεμευλογιάς - έρπητα ζωστήρα Η πρωτοπαθής λοίμωξη από τον ιό ανεμευλογιάς-ζωστήρα (varicella-zoster ή VZV), έχει σαν αποτέλεσμα την ανεμευλογιά που συνοδεύεται από χαρακτηριστικά ερυθήματα. Ο έρπης-ζωστήρας αποτελεί επαναδραστηριοποιημένη μορφή του λανθάνοντος ιού στα προσβεβλημένα γάγγλια και οδηγεί στη δημιουργία εξανθημάτων κατά μήκος του αντίστοιχου δερμοτόμιου. Ο ωτικός έρπητας (σύνδρομο Ramsay-Hunt) προκύπτει μετά από επαναδραστηριοποίηση του ιού στο γονάτιο γάγγλιο, που έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία φυσαλίδων στην αισθητική κατανομή του νεύρου. Οι πάσχοντες παρουσιάζουν επώδυνο φυσαλιδώδες εξάνθημα στο πτερύγιο, τον έξω ακουστικό πόρο και 12

5 την τυμπανική μεμβράνη, με συνοδό ωταλγία και πάρεση ή παράλυση του προσωπικού νεύρου περιφερικού τύπου. Το ένα τρίτο περίπου των ασθενών εμφανίζεται με προβλήματα από την ακοή και από το αιθουσαίο σύστημα όπως: βαρηκοΐα, υπερακουσία, εμβοές και διαταραχές ισορροπίας ή ίλιγγο. Η απώλεια της ακοής παρατηρείται κυρίως στις υψηλές συχνότητες, ενώ μπορεί να οφείλεται σε κοχλιακή ή οπισθοκοχλιακή βλάβη (τα προκλητά ακουστικά δυναμικά εγκεφαλικού στελέχους-abr βοηθούν στη διαφοροδιάγνωση). Η δοκιμασία με θερμό ψυχρό διακλυσμό συχνά αποκαλύπτει υπαισθησία ή και απουσία αντίδρασης του πάσχοντα λαβυρίνθου. Η διάγνωση του ιού VZV γίνεται πρωτίστως κλινικά, ενώ η επιβεβαίωσή της μπορεί να γίνει με καλλιέργεια υγρού από τα φυσαλιδώδη εξανθήματα και από τον τίτλο αντισωμάτων στο αίμα. Φυσική εξελικτική πορεία της νόσου αποτελεί η αυτοΐαση (μετά την πάροδο αρκετών εβδομάδων), με αποκατάσταση της ακοής και της αιθουσαίας λειτουργίας. Η σοβαρού βαθμού βαρηκοΐα και η συνύπαρξη αιθουσαίας συμπτωματολογίας αποτελούν κακούς προγνωστικούς παράγοντες, επηρεάζοντας την αυτόματη αποκατάσταση της νόσου. Η θεραπευτική αντιμετώπιση με ακυκλοβίρη, γκανσικλοβίρη και αναλγητικά, έχει αποδειχθεί πως επιταχύνει την ίαση των δερματικών φυσαλίδων και μειώνει τον πόνο. Η συμπληρωματική θεραπεία με κορτικοστεροειδή συνιστάται σε συνύπαρξη λαβυρινθίτιδας ή βλάβης του προσωπικού νεύρου. Σε ό,τι αφορά την αποτελεσματικότητα του νέου εμβολίου για τον VZV έναντι του συνδρόμου Ramsay-Hunt, στις έως τώρα μελέτες, δεν αποδεικνύεται. Έρπης Ο ιός του έρπητα (HSV) και οι φλεγμονές του λαβυρίνθου συσχετίζονται μέσω δύο διαφορετικών μηχανισμών. Ο HSV-1 ενοχοποιείται ως ένα από τα κύρια αίτια της οξείας ιδιοπαθούς νευροαισθητήριας απώλειας της ακοής (ISSNHL). Με θεωρία λειτουργικότητας παρόμοια με αυτήν της παράλυσης προσωπικού νεύρου τύπου Bell, ο ιός HSV-1 επαναδραστηριοποιείται στο γάγγλιο και οδηγεί σε οξεία απώλεια της ακοής (SSNHL). Ο HSV-2 αποτελεί το κύριο αίτιο ερπητικής νεογνικής εγκεφαλίτιδας. Η «επέκταση» της μηνιγγοεγεφαλίτιδας κατά μήκος της πορείας του VIII εγκεφαλικού νεύρου (ακουστικού) προς τον λαβύρινθο, αποτελεί επίσης πιθανό αίτιο επίκτητης οξείας απώλειας της ακοής (SNHL). Σύγχρονες μελέτες υποστηρίζουν ότι ο λαβύρινθος μπορεί να επιμολυνθεί εξίσου από τους HSV-1 και 2. Σύμφωνα με αυτές, ο ιός μπορεί να προσβάλει τα νευροεπιθηλιακά κύτταρα του κοχλία, του ελλειπτικού κυστιδίου, του σφαιρικού κυστιδίου και των ημικύκλιων σωλήνων. Για την αντιμετώπιση της οξείας απώλειας της ακοής από HSV-1 και 2, έχει αποδειχθεί πως η συμπληρωματική αντιερπητική αγωγή (acyclovir), συγκριτικά με τη μονοθεραπεία με κορτικοστεροειδή, δεν βοηθά στην αποκατάσταση. Ιός του AIDS Οι ασθενείς που πάσχουν από AIDS είναι πιθανό να εκδηλώσουν συμπτώματα όπως: οξεία απώλεια της ακοής, εμβοές και ίλιγγο. Η αιτιολογία της απώλειας ακοής στη νόσο του AIDS παραμένει ασαφής. Στους πιθανούς παθοφυσιολογικούς μηχανισμούς περιλαμβάνονται η πρωτοπαθής λαβυρινθίτιδα από τον ιό HIV, η δευτεροπαθής λοίμωξη από άλλα παθογόνα, τα νεοπλάσματα του έσω ωτός και η ωτοτοξικότητα της αντι-hiv φαρμακευτικής αγωγής. Η απώλεια της ακοής προσβάλλει περίπου το 50% των ασθενών με AIDS. Τα συχνότερα ακοολογικά ευρήματα είναι η μικρού βαθμού οξεία απώλεια της ακοής, προσβάλλοντας κυρίως τις χαμηλές και τις υψηλές συχνότητες. Στον έλεγχο με τα προκλητά δυναμικά εγκεφαλικού στελέχους, οι βλάβες μπορεί να είναι κοχλιακές (παράταση της λανθάνουσας περιόδου του κύματος Ι) ή οπισθοκοχλιακές (παράταση της λανθάνουσας περιόδου του κύματος V και της ενδοκυματικής λανθάνουσας περιόδου μεταξύ των ΙΙΙ και V). Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, η απώλεια της ακοής στους πάσχοντες από AIDS, μπορεί να αποδοθεί και στην ακουστική δυσλειτουργία κεντρικού τύπου. Μυκητιασικές λοιμώξεις Η μυκητιασική λαβυρινθίτιδα (με κύριους παθογόνους τους Mucor, Cryptococcus, Candida, Aspergillus και Blastomyces) αποτελεί σπάνια παθολογική οντότητα, προσβάλλοντας κυρίως τον ανοσοκατασταλμένο πληθυσμό. Στους πληθυσμούς υψηλού κινδύνου συμπεριλαμβάνονται οι διαβητικοί, οι ασθενείς που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία, οι μεταμοσχευθέντες και οι ασθενείς με AIDS. Η μυκητιασική προσβολή γίνεται μέσω του έσω ακουστικού πόρου ή μέσω του υδραγωγού του κοχλία, με επέκταση προς τον κοχλία και την αίθουσα. Η θεραπεία περιλαμβάνει τη συστηματική αντιμυκητιασική αγωγή και την ανοσολογική βελτίωση του πάσχοντος. Η απώλεια της ακοής μετά από μυκητιασική λαβυρινθίτιδα είναι σοβαρή και μη αναστρέψιμη. Λοιμώξεις από πρωτόζωα Τοξοπλάσμωση: Η επίκτητη λοίμωξη από Toxoplasma gondii συνήθως είναι ασυμπτωματική ή σπανιότερα εμφανίζεται με μυαλγίες, κόπωση και λεμφαδενοπάθεια. Αντιθέτως, η προγεννητική λοίμωξη μπορεί να οδηγήσει στο θάνατο του εμβρύου, στην προσβολή των οφθαλμών, σε υδροκέφαλο και σε τυπικές ενδοεγκεφαλικές αποτιτανώσεις. Η περίοδος της κύησης μεταξύ 10ης-24ης εβδομάδας είναι υψηλού κινδύνου για τις σοβαρότερες προγεννητικές βλάβες του εμβρύου. Το 85% περίπου των συμπτωματικών, κατά τη γέννηση, εμβρύων θα παρουσιάσουν μειωμένη οπτική οξύτητα, διανοητική καθυστέρηση, βαρηκοΐα ή πρώιμη εφηβεία. Στον προγεννητικό έλεγχο περιλαμβάνονται η PCR ανάλυση ή τα επίπεδα IgM στο αμνιακό υγρό και η ανίχνευση του παθογόνου μικροοργανισμού στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ). Η προγεννητική θεραπεία μπορεί να ελαττώσει τόσο τις πιθανότητες όσο και τη σοβαρότητα της μετάδοσης της νόσου στο έμβρυο. Μοναδική δραστική θεραπεία είναι ο συνδυασμός πυριμε- 14

6 θαμίνης και σουλφαδιαζίνης. Στα νεογνά που η λοίμωξη είναι τεκμηριωμένη, η θεραπευτική αυτή αγωγή πρέπει να δίδεται στο πρώτο έτος ζωής τους, με συγχορήγηση φυλλικού οξέως. Συζήτηση Συμπεράσματα Οξεία απώλεια της ακοής και αιθουσαία νευρωνίτιδα Οι ασθενείς που πάσχουν από λοίμωξη του έσω ωτός, εμφανίζονται με προβλήματα ακοής (οξεία κοχλιακή λαβυρινθίτιδα), με αιθουσαία δυσλειτουργία (αιθουσαία λαβυρινθίτιδα) ή και με ταυτόχρονη προσβολή της αίθουσας και του κοχλία (αιθουσο-κοχλιακή λαβυρινθίτιδα). Η οξεία κοχλιακή λαβυρινθίτιδα, γνωστή και ως οξεία ιδιοπαθής νευροαισθητήριος απώλεια της ακοής (ISSNHL), ορίζεται ως απώλεια τουλάχιστον 30dB σε τρεις συνεχόμενες συχνότητες, με προσβολή σε περίοδο μικρότερη των τριών ημερών. Οι κύριες παθοφυσιολογικές ερμηνευτικές θεωρίες της ISSNHL είναι τρεις: οι ιογενείς λοιμώξεις, τα αγγειακά φαινόμενα και οι ρήξεις των ενδο-λαβυρινθικών μεμβρανών. Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, οι ιογενείς λοιμώξεις αποτελούν τον πιθανότερο μηχανισμό. Στο 90% περίπου των ασθενών, η ιδιοπαθής νευροαισθητήριος οξεία απώλεια της ακοής (ISSNHL) είναι μονόπλευρη και με ευρύ φάσμα βαρύτητας. Συχνά συνοδεύεται από αίσθημα πληρότητας του ωτός, εμβοές και αιθουσαίες διαταραχές. Στους περισσότερους ασθενείς, η εγκατάσταση της απώλειας γίνεται οξέως, ενώ στο 30%-50% των ασθενών υπάρχει ιστορικό πρόσφατης ή τρέχουσας λοίμωξης του ανώτερου αναπνευστικού. Στη διαφορική διάγνωση της ISSNHL εκτός από τα μολυσματικά αίτια, συμπεριλαμβάνονται η αυτοάνοση λαβυρινθίτιδα, οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, τα νεοπλάσματα, η ωτοτοξικότητα και τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια. Για την αξιολόγηση των ασθενών αυτών, κρίνεται αναγκαία η πλήρης κλινική εξέταση, με ιδιαίτερη έμφαση στον ωτολογικό και νευρολογικό έλεγχο. Η ακοολογική μελέτη συμβάλλει στην αξιολόγηση, ενώ αναγκαία θεωρείται η εκτέλεση δοκιμασιών ελέγχου οπισθίου λαβυρίνθου (π.χ. ENG). Οι απεικονιστικές μέθοδοι εξέτασης, όπως CT ή MRI, βοηθούν στην αναζήτηση οστικών βλαβών, νεοπλασμάτων και κεντρικών απομυελινώσεων. Η φαρμακευτική αντιμετώπιση της ISSNHL γίνεται με τη χρήση αγγειοδιασταλτικών, αντιπηκτικών, στεροειδών και ιοστατικών. Παρ ότι οι ιογενείς λοιμώξεις αποτελούν τον πιθανότερο αιτιολογικό παράγοντα ISSNHL, η ιοστατική θεραπεία σε συνδυασμό με τα στεροειδή δεν αποδείχθηκε πως αποδίδει κάποιο πρόσθετο όφελος έναντι της μονοθεραπείας με στεροειδή. Σύμφωνα με μελέτες, υπολογίζεται ότι το 30%-70% των ασθενών θα έχει μερική ή πλήρη αποκατάσταση της ακοής. Η πρόγνωση για αποκατάσταση επηρεάζεται από την ηλικία του πάσχοντος, από το χρόνο που μεσολάβησε μεταξύ προσβολής και εγκατάστασής της - θεραπείας, από τον τύπο του ακοογράμματος και από την παρουσία αιθουσαίας συμπτωματολογίας. Οι ασθενείς με ηλικία μικρότερη των 40, όπως και όσοι ξεκινούν θεραπεία με στεροειδή μέσα σε 10 ημέρες από την προσβολή, έχουν καλύτερη πρόγνωση. Οι μικρού βαθμού απώλειες της ακοής έχουν πλήρη αποκατάσταση σχεδόν στο 100% των περιπτώσεων. Οι ασθενείς με μετρίου βαθμού απώλεια της ακοής, μπορεί να ανακτήσουν αυτόματα την ακοή τους σε ποσοστό 38%, ενώ με τη βοήθεια της θεραπείας με στεροειδή το ποσοστό αυτό φθάνει στο 78%. Η σοβαρού βαθμού απώλεια της ακοής έχει τη χειρότερη πρόγνωση, με βελτίωση σε ποσοστό μικρότερο του 20%, ανεξαρτήτως θεραπείας. Η παρουσία ιλίγγου σχετίζεται με εκτεταμένη λαβυρινθική προσβολή και αποτελεί κακό προγνωστικό σημείο. Η ακουστική οξύτητα που θα αναπτύξει ο ασθενής έξι εβδομάδες μετά την προσβολή, αποτελεί συχνά και το μόνιμο ουδό της ακοής του. Σε σοβαρές απώλειες της ακοής, μετά τις έξι εβδομάδες μπορεί να ξεκινήσει η ενίσχυση της ακοής (ακουστικά βαρηκοΐας, κοχλιακά εμφυτεύματα). Η οξεία μονόπλευρη υπολειτουργία της αιθούσης, με απουσία συμπτωμάτων από την ακοή και το κεντρικό νευρικό σύστημα, είναι γνωστή ως οξεία αιθουσαία λαβυρινθίτιδα ή αιθουσαία νευρωνίτιδα. Τα διαγνωστικά κριτήρια της αιθουσαίας νευρωνίτιδας, σύμφωνα με τον Coates 6, περιλαμβάνουν: 1) οξεία, μονόπλευρη, περιφερική αιθουσαία βλάβη, χωρίς συνοδό απώλεια της ακουστικής οξύτητας, 2) προσβολή κυρίως της μέσης ηλικίας, 3) μεμονωμένο επεισόδιο σοβαρού και μεγάλης διάρκειας ιλίγγου, 4) μειωμένη αντίδραση του προσβεβλημένου λαβυρίνθου στο θερμό-ψυχρό διακλυσμό, και 5) πλήρη ύφεση των συμπτωμάτων μέσα σε 6 μήνες. Οι ασθενείς αναφέρουν οξεία εγκατάσταση ποικίλης δριμύτητας ιλίγγου, που συνοδεύεται συχνά από ναυτία και εμέτους. Τα συμπτώματα μπορεί να επιδεινωθούν σταδιακά κατά τη διάρκεια των πρώτων 24 ωρών, με σοβαρές διαταραχές ισορροπίας και ανικανότητα προσήλωσης του βλέμματος. Η υποχώρηση των συμπτωμάτων γίνεται σταδιακά, με την πάροδο εβδομάδων ή και μηνών. Στη διαφορική διάγνωση της αιθουσαίας νευρωνίτιδας συμπεριλαμβάνονται η νόσος του Menière, ο καλοήθης παροξυσμικός ίλιγγος, το ακουστικό νευρίνωμα, το λαβυρινθικό συρίγγιο, το παρεγκεφαλιδικό έμφρακτο, η σκλήρυνση κατά πλάκας και οι διαταραχές ισορροπίας του γήρατος. Η αξιολόγηση των ασθενών αρχικά γίνεται μέσω της κλινικής εξέτασης. Κατά τη διάρκεια λήψης ιστορικού και της κλινικής εξέτασης οι πάσχοντες παραμένουν ακίνητοι, διότι η οποιαδήποτε μετακίνηση πυροδοτεί τον ίλιγγο. Κατά την κλινική εξέταση παρατηρούνται επίσης αστάθεια και αυτόματος νυσταγμός. Ενδεδειγμένες παρακλινικές εξετάσεις θεωρούνται: ο ακοολογικός έλεγχος (για την αξιολόγηση της βλάβης), η ηλεκτρονυσταγμογραφία (καταγράφει τον αυτόματο νυσταγμό κατά την οξεία φάση) και οι απεικονι-

7 στικές εξετάσεις με CT ή MRI. Aντιμετώπιση Η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική, με ενυδάτωση, αντιεμετικά σκευάσματα, κατασταλτικά του λαβυρίνθου, κορτικοστεροειδή ή/και αγγειοδιασταλτικά. Σύμφωνα με κάποιες μελέτες, πρόκειται για καλοήθη νόσο με χρόνο αποκατάστασης περίπου δύο μήνες (πλήρης αποκατάσταση λειτουργικότητας της αιθούσης). Εν αντιθέσει, σε πρόσφατες μελέτες αναφέρεται πως ο αναγκαίος χρόνος αποκατάστασης είναι πάνω από 2-6 μήνες, προκειμένου να γίνει πλήρης αντιστάθμιση της μόνιμης περιφερικής αιθουσαίας βλάβης. Γενικά, είναι κοινώς αποδεκτό ότι όσο νεότερος είναι ο ασθενής τόσο πιο γρήγορη θα είναι και η αποκατάσταση. Ιστοπαθολογικές μελέτες ανέδειξαν σοβαρή απώλεια νευρικών ινών και κυττάρων από τους ημικύκλιους σωλήνες, με αποτέλεσμα την μόνιμη απώλεια της αιθουσαίας λειτουργίας και την αντιστάθμιση της μέσω άλλων μηχανισμών. Summary Labyrinthitis: A current view E. Koutis, S. Ntoumazios, D. Assimakopoulos A variety of organisms can invade the labyrinth, precipitating labyrinthitis (cochlear and vestibular infection). It may be part of a systemic process or may be the result of an invading agent. The labyrinth may be infected by a variety of microorganisms such as bacteria, viruses, fungi and protozoa. This article refers to labyrinthitis as a medical emergency, warranting prompt evaluation and implementation of therapy. Key words: labyrinth, infections, viruses, bacteria, labyrinthitis, vertigo, sudden hearing loss, management. Βιβλιογραφία 1. Arbusow V. HSV-1 not only in human vestibular ganglia but also in the vestibular labyrinth. Audiology and Neuro-Otology Sept 2001; 6: Current: Diagnosis and treatment in Otolaryngology- Head and Neck Surgery Furman J. Vestibular Disorders 2003; 2nd ed. New York, Oxford Pub. 4. Gulya AJ. Infections of the Labyrinth. Head and Neck Surgery-Otolaryngology 2001; BJ Bailey ed. Philadelphia. 5. Klinik Leitfaden Hals, Nasen, Ohrnheilkunde, 1993; 1st edition, G Grevers. 6. Rosen EJ. Infections of the Labyrinth. UTMB Dept of Otolaryngology Web site in Dr. Quinns Online Textbook and Grand Round Archives. 7. Paparella MM. Labyrinthitis. June 12, 1978; pp Satoh H. Proinflammatory cytokine expression in the endolymphatic sac during ear inflammation. Jaro Jun 2003; 4(2): Peppard SB. Effect of drug therapy on compensation from vestibular injury. Laryngoscope 1986; 96: Sam Cunningham, Arun Gadre, Francis B. Quinn Jr, Matthew W Ryan. Infections of the Labyrinth. February 2004; Grand Rounds Presentation, UTMB, Dept. of Otolaryngology. 11. Schuknecht HF, Kitamura K. Vestibular neuritis. Ann Otol Rhinol Laryngol 1981; 90(suppl 78): Stokroos RJ. Antiviral treatment of idiopathic sudden sensorineural hearing loss: a prospective, randomized, double-blinded clinical trial. Acta Oto-Laryngologica Jul 1998; 118(4): Stokroos RJ. The etiology of idiopathic sudden sensorineural hearing loss. Experimental herpes simplex virus infection of the inner ear. Am J of Otology. Jul 1998; 19(4): Westerlaken BO. Treatment of idiopathic sudden sensorineural hearing loss with antiviral therapy: a prospective, randomized, double blind clinical trial. Ann Oto Rhino Laryn Nov 2003; 112(11): Δανιηλίδης Ι, Ασημακόπουλος Δ. Ωτορινολαρυγολογία. Παθολογία - χειρουργική κεφαλής & τραχήλου. Θεσσαλονίκη 2006, Πρώτη έκδοση, University Studio Press. 18

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR)

Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR) Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR) ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι ότι είστε προστατευμένοι από την ιλαρά, την ερυθρά και την παρωτίτιδα; ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΟΥ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΟ MMR

Διαβάστε περισσότερα

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ.

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. Φάσμα εκδηλώσεων συγγενών λοιμώξεων Μακροχρόνιες συνέπειες ενδοκρινοπάθειες ΠΡΟΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΡΗΚΟΪΑ Γενικά Σημασία της ακοής

ΒΑΡΗΚΟΪΑ Γενικά Σημασία της ακοής ΒΑΡΗΚΟΪΑ Γενικά Το αυτί είναι το όργανο της ακοής και της ισορροπίας. Διαιρείται ανατομικά σε έξω, μέσο, και έσω αυτί. Η ικανότητα του ανθρώπου να ακούει και να καταλαβαίνει τους ήχους και τους συνομιλητές

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

εξουαλικώς t μεταδιδόμενα

εξουαλικώς t μεταδιδόμενα ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΖΩΗ M i / τεχνολογικά χρονικά εξουαλικώς t μεταδιδόμενα της Ε. Βαβουράκη* Τι είναι τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα; Τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ) είναι ασθένειες που μεταδίδονται

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ, ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ, ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ, ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ISBN 960-7081-87-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 1 1. Αντίδραση της εγκύου, του εμβρύου και του νεογνού στη λοίμωξη... 5 Εισαγωγή... 5 Επίδραση της λοίμωξης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ Νευρολογική Κλινική Γενικού Νοσοκομείου «Πολυκλινική», Αθήνα. Εισαγωγή Ο ίλιγγος, ένα συνηθέστατο αίτιο προσέλευσης ασθενών στο ιατρείο της εφημερίας, συχνά υποκρύπτει επείγουσες καταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ!ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ!ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ!ΚΝΣ!

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ!ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ!ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ!ΚΝΣ! ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣΕΠΙΠΛΟΚΕΣΛΟΙΜΩΞΕΩΝΚΝΣ ΜΑΡΘΑΣΠΗΛΙΩΤΗ Νευρολόγος Α ΝευρολογικήΚλινική ΝοσοκομείοΑΧΕΠΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ15/12/2012 ΕΝΤΟΠΙΣΗΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΩΝΕΠΙΠΛΟΚΩΝ ΚΝΣ/ΠΝΣ ΚΝΣ Εγκέφαλος Μήνιγγες Νωτιαίος μυελός ΠΣ Περιφερικά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ Η συχνότερη αιτία επίσκεψης των παιδιών στον ιατρό είναι η μέση ωτίτις. Περίπου το 1/3 των παιδιών ηλικίας από 1-5 ετών, παρουσιάζουν παραπάνω από τρεις προσβολές μέσης ωτίτιδας το χρόνο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR)

Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR) Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR) ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι οτι είστε προσατευμένοι από την ιλαρά, την ερυθρά και την παρωτίτιδα; ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΕΙΤΕ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΕΙΤΕ! ΕΜΒΟΛΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ιός DNA κύτταρα ανθρώπου ενδοπυρηνικά έγκλειστα εν αναπτύσσεται σε έµβρυο όρνιθας Υπάρχει ένας ορολογικός τύπος

Ο ιός DNA κύτταρα ανθρώπου ενδοπυρηνικά έγκλειστα εν αναπτύσσεται σε έµβρυο όρνιθας Υπάρχει ένας ορολογικός τύπος Varicella la-zoster Virus Human Herpesvirus-3 Ανήκει στη οικογένεια των ερπητοϊοί Herpesviridae-α Είναι ένας DNA ιός * Πρωτολοίµωξη : Varicela (chickenpox) * Υποτροπή: Herpes Zoster (shingles) Ο ιός DNA

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Νικόλαος Κανέλης, Διευθυντής Ωτορινολαρυγγολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου Metropolitan

Γράφει: Νικόλαος Κανέλης, Διευθυντής Ωτορινολαρυγγολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου Metropolitan Γράφει: Νικόλαος Κανέλης, Διευθυντής Ωτορινολαρυγγολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου Metropolitan Τι συμβαίνει, με αποτέλεσμα ο ήχος να φτάνει στα αυτιά μας ελαφρώς έως βαρύτατα ασθενής και οι λέξεις ανυπόφορα

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Τί είναι εμβόλια; Ο Εμβολιασμός είναι ένας τρόπος προστασίας από σοβαρές μεταδοτικές ασθένειες. Το «αμυντικό» σύστημα του ανθρώπου που έχει εμβολιαστεί, μπορεί τις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ. Υπάρχουν 2 τύποι μηνιγγίτιδας. Υπάρχει η ιογενής μηνιγγίτιδα, καθώς επίσης και η βακτηριακή μηνιγγίτιδα.

ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ. Υπάρχουν 2 τύποι μηνιγγίτιδας. Υπάρχει η ιογενής μηνιγγίτιδα, καθώς επίσης και η βακτηριακή μηνιγγίτιδα. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ Η Μηνιγγίτιδα είναι μία σφοδρή μεταδοτική ασθένεια, προκαλούμενη από βακτήρια, ιούς και μύκητες, η οποία επιδρά στους ιστούς, που περιβάλλουν τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό. Η ασθένεια μεταδίδεται

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς Εμβόλιο Ανεμευλογιάς ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι ότι έχετε πάρει τα κατάλληλα μέτρα προφύλαξης από την ανεμευλογιά; ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΟΥ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΟ Ανεμευλογιάς Ανεμευλογιά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου Αλεξάδρα Κολοβού Παιδικές Ιώσεις-Συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Το παράδειγμα της Μηνιγγίτιδας Πλώτας Παναγιώτης Ιατρός Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Μηνιγγίτιδα: είναι η φλεγμονή των μηνίγγων του εγκεφάλου που

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Μια υποτιμημένη ασπίδα προστασίας Παναγιώτης Ζώης Όλγα Καράμπαλη Ιδιώτες Πνευμονολόγοι Πνευμονιοκοκκική νόσος Προκαλείται: από τον πνευμονιόκοκκο (Streptococcus pneumoniae)

Διαβάστε περισσότερα

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων ΥΔΡΟΚΕΦΑΛΟΣ Το εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) είναι ένα υγρό το οποίο περιβάλλει τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό και είναι υπεύθυνο για την προστασία και τη θρέψη τους. Ο υδροκέφαλος είναι μια παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος διακρίνονται σύμφωνα με την ανατομία του, σε 3 μεγάλες κατηγορίες:

Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος διακρίνονται σύμφωνα με την ανατομία του, σε 3 μεγάλες κατηγορίες: Γράφει: Νίκος Δ. Χαΐνης, Πνευμονολόγος TΑΞΙΝΟΜΗΣΗ Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος διακρίνονται σύμφωνα με την ανατομία του, σε 3 μεγάλες κατηγορίες: Λοιμώξεις ανώτερου αναπνευστικού - Ρινίτιδα.

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π. Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Εργασία: Γιάννης Π. Εισαγωγή Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται ασθένειες ή μολύνσεις, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΕΜΜΕΝΟΥΣΑ ΚΕΦΑΛΑΛΓΙΑ. Βίγλας Βασίλειος Παθολόγος-Εξειδικευόμενος λοιμωξιολογίας Μ.Ε.Λ. ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΥ

ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΕΜΜΕΝΟΥΣΑ ΚΕΦΑΛΑΛΓΙΑ. Βίγλας Βασίλειος Παθολόγος-Εξειδικευόμενος λοιμωξιολογίας Μ.Ε.Λ. ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΥ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΕΜΜΕΝΟΥΣΑ ΚΕΦΑΛΑΛΓΙΑ Βίγλας Βασίλειος Παθολόγος-Εξειδικευόμενος λοιμωξιολογίας Μ.Ε.Λ. ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ Θήλυ ασθενής 44 ετών Γεωργιανής καταγωγής, με παραμονή 20 ετών στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΙ ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθυντής : Καθηγητής Δημήτριος Καφετζής Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΟΜΑΔΑ Α 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό για πρώτη φορά. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις αντιγόνων και αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ 1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α Τι είναι η µηνιγγίτιδα; Η µηνιγγίτιδα είναι µία σοβαρή λοίµωξη των µηνίγγων

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Μηνάς Ρηγάτος, Χειρ. οδοντίατρος, Ειδικευμένος στο Παρίσι στην Ομοιοπαθητική - Εμφυτευματολογία - Περιοδοντολογία

Γράφει: Μηνάς Ρηγάτος, Χειρ. οδοντίατρος, Ειδικευμένος στο Παρίσι στην Ομοιοπαθητική - Εμφυτευματολογία - Περιοδοντολογία Γράφει: Μηνάς Ρηγάτος, Χειρ. οδοντίατρος, Ειδικευμένος στο Παρίσι στην Ομοιοπαθητική - Εμφυτευματολογία - Περιοδοντολογία Ο επιχείλιος έρπης είναι μια κοινή παθολογική κατάσταση που εμφανίζεται σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΙ ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΒΟΥΡΗΣ Ν. ΙΩΑΝΝΗΣ. ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ & ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ METROPOLITAN www.orl-peiraias.

ΑΒΟΥΡΗΣ Ν. ΙΩΑΝΝΗΣ. ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ & ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ METROPOLITAN www.orl-peiraias. ΑΒΟΥΡΗΣ Ν. ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ & ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ METROPOLITAN ΕΜΒΟΕΣ ΩΤΩΝ Ορισμός - επιδημιολογία Με τον όρο εμβοές εννοούμε την αντίληψη ήχων κατά

Διαβάστε περισσότερα

Νήπιο 18 μηνών με βλατιδώδες εξάνθημα προσώπου, άνω και κάτω άκρων

Νήπιο 18 μηνών με βλατιδώδες εξάνθημα προσώπου, άνω και κάτω άκρων Νήπιο 18 μηνών με βλατιδώδες εξάνθημα προσώπου, άνω και κάτω άκρων ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΡΑΘΑΝΑΣΗΣ 1, ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ 2, ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ 1, ΧΡΥΣΑ ΚΟΥΤΣΑΥΤΙΚΗ 1, ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΥΡΙΟΚΕΦΑΛΙΤΑΚΗΣ 1 1-Α ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ε. ΠΕΤΕΙΝΑΚΗ Aναπληρώτρια Καθηγήτρια Μικροβιολογίας Διευθύντρια Εργαστηρίου Μικροβιολογίας ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ φάση της κλινικής ιατρικής Η μικροβιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα Έκδοση από 2016 2. Διάγνωση και θεραπεία 2.1 Πώς μπαίνει η διάγνωση; Τα κλινικά ευρήματα και

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς Εμβόλιο Ανεμευλογιάς ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι ότι έχετε πάρει τα κατάλληλα μέτρα προφύλαξης απο την ανεμευλογιά; ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΕΙΤΕ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΕΙΤΕ! ΕΜΒΟΛΙΟ Ανεμευλογιάς Θυμηθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Ιογενείς λοιμώξεις Μυκητιάσεις. Κωνσταντίνος Μακαρίτσης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ιογενείς λοιμώξεις Μυκητιάσεις. Κωνσταντίνος Μακαρίτσης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ιογενείς λοιμώξεις Μυκητιάσεις Κωνσταντίνος Μακαρίτσης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ - ΙΟΙ ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ - ΙΟΙ Οι ιοί έχουν ένα κεντρικό πυρήνα (core) από

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΩΤΙΤΙΔΑ. Η νόσος παραμένει ασυμπτωματική στο 30-40% των περιπτώσεων.

ΠΑΡΩΤΙΤΙΔΑ. Η νόσος παραμένει ασυμπτωματική στο 30-40% των περιπτώσεων. ΠΑΡΩΤΙΤΙΔΑ Γενικά αιτιολογία - επιδημιολογία Η παρωτίτιδα, κοινώς μαγουλάδες, είναι οξεία λοιμώδης νόσος που χαρακτηρίζεται από επώδυνη διόγκωση των σιελογόνων αδένων, ιδίως των παρωτίδων, η οποία προσβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Είναι ασθένειες που μεταδίδονται κυρίως με τη σεξουαλική επαφή. Τα κυριότερα σεξουαλικά νοσήματα: Κονδυλώματα Γονόρροια Σύφιλη Χλαμύδια HIV/ AIDS, ηπατίτιδα β Ψείρες,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική ιευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας Ι οκράτειο Νοσοκοµείο Κωνσταντινου όλεως 49 Θεσσαλονίκη 54642 Τηλ.: 2310-992982 FAX:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ZAΡΦΤΖΙΑΝ ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ZAΡΦΤΖΙΑΝ ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ZAΡΦΤΖΙΑΝ ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ KEΦΑΛΑΙΟ 1ο 1. Οι παρακάτω καμπύλες αναφέρονται σε συγκεντρώσεις αντισωμάτων σε τρια

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

Τα συμπτώματα της βρογχιολίτιδας εμφανίζονται συνήθως 1-3 ημέρες μετά την εμφάνιση συμπτωμάτων κοινού κρυολογήματος και περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

Τα συμπτώματα της βρογχιολίτιδας εμφανίζονται συνήθως 1-3 ημέρες μετά την εμφάνιση συμπτωμάτων κοινού κρυολογήματος και περιλαμβάνουν τα ακόλουθα: ΒΡΟΓΧΙΟΛΙΤΙΔΑ Σαββίδου Αβρόρα Η οξεία βρογχιολίτιδα είναι νόσος της βρεφικής ηλικίας. Η μέγιστη επίπτωση της νόσου είναι μεταξύ 3-6 μηνών, ενώ το 95% των εισαγωγών είναι βρέφη μικρότερα του 1 έτους. Τα

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

Σχετιζομενος Με Το NLRP-12 Υποτροπιαζων Πυρετος

Σχετιζομενος Με Το NLRP-12 Υποτροπιαζων Πυρετος www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Σχετιζομενος Με Το NLRP-12 Υποτροπιαζων Πυρετος Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΟΣ ΜΕ ΤΟ NLRP12 ΥΠΟΤΡΟΠΙΑΖΩΝ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο σχετιζόμενος με

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΟΡΙΣΜΟΙ v Σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα είναι ασθένειες ή λοιμώξεις οι οποίες προκαλούνται από οργανισμούς οι οποίοι μεταδίδονται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

2. Τα πρωτόζωα α. δεν έχουν πυρήνα. β. είναι μονοκύτταροι ευκαρυωτικοί οργανισμοί. γ. είναι πολυκύτταρα παράσιτα. δ. είναι αυτότροφοι οργανισμοί.

2. Τα πρωτόζωα α. δεν έχουν πυρήνα. β. είναι μονοκύτταροι ευκαρυωτικοί οργανισμοί. γ. είναι πολυκύτταρα παράσιτα. δ. είναι αυτότροφοι οργανισμοί. 1 ΘΕΜΑΤΑ κεφ 1. Α. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιµετώπιση της µέσης ωτίτιδας

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιµετώπιση της µέσης ωτίτιδας Κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιµετώπιση της µέσης ωτίτιδας Νίκος Α. Καρανταγλής Παιδίατρος Επιστηµονικός Συνεργάτης Γ Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. 1 Ως Μέση Ωτίτιδα ορίζεται η φλεγµονή του µέσου ωτός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΟΛΥΝΣΗ : Η είσοδος ενός παθογόνου μικροοργανισμού στον οργανισμό του ανθρώπου. ΛΟΙΜΩΞΗ : Η εγκατάσταση και ο πολλαπλασιασμός του παθογόνου μικροοργανισμού

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Δρ.Κων. Κων.Λαμπρόπουλος. Χειρουργός ΩΡΛ Φωνίατρος Πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου

Δρ.Κων. Κων.Λαμπρόπουλος. Χειρουργός ΩΡΛ Φωνίατρος Πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου Δρ.Κων Κων.Λαμπρόπουλος Χειρουργός ΩΡΛ Φωνίατρος Πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου Πρόεδρος Ελληνικής Φωνιατρικής Εταιρείας Αθήνα, 17 νοεμβρίου 2010 πέντε αισθήσεις όραση αφή όσφρηση γεύση ακοή η ακοή

Διαβάστε περισσότερα

Ανεπαρκεια Της Μεβαλονικης Κινασης (MKD) (Ή Υπερ-Igd Σύνδρομο)

Ανεπαρκεια Της Μεβαλονικης Κινασης (MKD) (Ή Υπερ-Igd Σύνδρομο) www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Ανεπαρκεια Της Μεβαλονικης Κινασης (MKD) (Ή Υπερ-Igd Σύνδρομο) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ MKD 1.1 Τι είναι; Η ανεπάρκεια της μεβαλονικής κινάσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση. 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA

Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση. 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA Αντώνης Ρόμπος Αναπληρωτής Καθηγητής Νευρολογίας Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη πολλαπλή

Διαβάστε περισσότερα

AKOH HXOΣ. ένταση. τόνος. Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων.

AKOH HXOΣ. ένταση. τόνος. Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων. AKOH HXOΣ ένταση τόνος Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων. Ακουστό φάσµα : 20-20000 Hz (συνήθως 1000-4000 Hz) Φάσµα ήχου για την κατανόηση της οµιλίας: 200-2000 Hz ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΤΟΥ ΗΧΟΥ ΣΤΟ ΟΥΣ Έξω ους

Διαβάστε περισσότερα

ΙΛΙΓΓΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΡΙΖΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ

ΙΛΙΓΓΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΡΙΖΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ ΙΛΙΓΓΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΡΙΖΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ 1 ΤΑ ΓΝΩΣΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑ, ΠΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΠΑΡΟΞΥΣΜΟΥΣ ΖΑΛΗΣ ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ, ΑΙΣΘΗΜΑ ΒΙΑΙΗΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗΣ Η ΠΤΩΣΗΣ ΣΤΟ ΚΕΝΟ, ΩΧΡΟΤΗΤΑ, ΕΦΙΔΡΩΣΗ,ΝΑΥΤΙΑ Η

Διαβάστε περισσότερα

Η διατύπωση σχετικά με την κύηση και τους ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς θα πρέπει να είναι η ακόλουθη:

Η διατύπωση σχετικά με την κύηση και τους ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς θα πρέπει να είναι η ακόλουθη: Παραρτημα III Τροποποιήσεις που πρέπει να περιληφθούν στα σχετικά τμήματα των περιλήψεων των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης 48 Τροποποιήσεις που πρέπει να περιληφθούν στα σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Βασική ανατομία και φυσιολογία του συστήματος ισορροπίας

Βασική ανατομία και φυσιολογία του συστήματος ισορροπίας Βασική ανατομία και φυσιολογία του συστήματος ισορροπίας 1 Εισαγωγή Αν έχετε αρχίσει να διαβάζετε αυτό το βιβλίο είστε σχεδόν σίγουρα ένας πολυάσχολος κλινικός γιατρός. Καταλαβαίνουμε τον δισταγμό σας

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά για τις μυκοπλασμώσεις

Γενικά για τις μυκοπλασμώσεις Μυκοπλάσμωση 1 Γενικά για τις μυκοπλασμώσεις Τα είδη του γένους Mycoplasma, χαρακτηρίζονται από μεγάλη ποικιλομορφία επειδή δεν φέρουν κυτταρικό τοίχωμα. Δεν είναι εύκολο να αναδειχθούν. Καλλιεργείται

Διαβάστε περισσότερα

www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Συνδρομο Papa Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ PAPA 1.1 Τι είναι; Ο ακρωνύμιο PAPA προέρχεται από τις λέξεις Pyogenic Arthritis, Pyoderma gangrenosum and Acne

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις Αναπνευστικού

Λοιμώξεις Αναπνευστικού Λοιμώξεις Αναπνευστικού Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: 1) λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος. 2) λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Αντώνης Φανουριάκης Μονάδα Ρευματολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας Δ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» Αθήνα, 01/02/2016

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο Οικογενής Μεσογειακός Πυρετός (ΟΜΠ) είναι ένα γενετικά

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία Ωτορινολαρυγγολογίας. Α ΩΡΛ Κλινική, Ιπποκράτειο ΓΝΑ Β ΩΡΛ Κλινική, Αττικό Νοσοκομείο

Διδασκαλία Ωτορινολαρυγγολογίας. Α ΩΡΛ Κλινική, Ιπποκράτειο ΓΝΑ Β ΩΡΛ Κλινική, Αττικό Νοσοκομείο Διδασκαλία Ωτορινολαρυγγολογίας Α ΩΡΛ Κλινική, Ιπποκράτειο ΓΝΑ Β ΩΡΛ Κλινική, Αττικό Νοσοκομείο Υπεύθυνοι: Ι. Γιωτάκης, Ι. Σέγγας Διδάσκοντες: Μέλη ΔΕΠ, Επιμελητές ΕΣΥ, Πανεπιστημιακοί Υπότροφοι και Επιστημονικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική ιευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας Ι οκράτειο Νοσοκοµείο Κωνσταντινου όλεως 49 Θεσσαλονίκη 54642 Τηλ.: 2310-992982 FAX:

Διαβάστε περισσότερα

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΣΗ καταστροφή µυελίνης αποκλείονται παθολογικές καταστάσεις από αποτυχία σχηµατισµού µυελίνης (δυσµυελίνωση) ή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 10 2011 ΘΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ Α.. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ ΛΟΙΜΩΔΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Απομάκρυνση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑΤΟΣ

ΦΩΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑΤΟΣ ΦΩΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑΤΟΣ Το κοινό κρυολόγημα, γνωστό και ως οξεία ρινοφαρυγγίτιδα, κόρυζα ή απλώς κρυολόγημα, είναι ο τυπικός όρος περιγραφής, μιας εξαιρετικά μεταδοτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική προσέγγιση βακτηριακών λοιμώξεων ΚΝΣ. Μαρία Θεοδωρίδου

Θεραπευτική προσέγγιση βακτηριακών λοιμώξεων ΚΝΣ. Μαρία Θεοδωρίδου Θεραπευτική προσέγγιση βακτηριακών λοιμώξεων ΚΝΣ Μαρία Θεοδωρίδου ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ* ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΙΩΣΗ Ουδεμία 0% - 8% Υπεράνοσος ίππειος ορός 16% Σουλφοναμίδες 12% - 28% Υπεράνοσοςίππειοςορόςκαισουλφοναμίδες

Διαβάστε περισσότερα

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ Α) Εισαγωγή ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2009 Σε αρκετές χώρες με την ευρεία διασπορά του πανδημικού ίου γρίπης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Κόγια Μαρία Δερματολόγος Αφροδισιολόγος H παρούσα διάλεξη δε σχετίζεται με κάποιο προσωπικό συμφέρον ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ Νεογνική ακμή (1-28 ημέρες ζωής) Βρεφική ακμή (3-16 μηνών)

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερώσου... γιατί. η ΗΠΑΤIΤΙΔΑ μπορεί να μη σου δώσει ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ. Αθήνα, Μάϊος 2008

Ενημερώσου... γιατί. η ΗΠΑΤIΤΙΔΑ μπορεί να μη σου δώσει ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ. Αθήνα, Μάϊος 2008 Ενημερώσου... γιατί η ΗΠΑΤIΤΙΔΑ μπορεί να μη σου δώσει μιαbευκαιρiα Αθήνα, Μάϊος 2008 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ Ηπατίτιδα Β & Επιδημιολογία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Εργαστηριακή αξιολόγηση της αξιοπιστίας του strep testστη διάγνωση και τον καθορισμό της κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής σε ασθενείς με οξεία πυώδη αμυγδαλίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ Κουτραφούρης Ιωάννης Έτος: 6o A.M. : 5622 Σελίδες: 1049-1050 Kαθηγητής : Γαβριήλ Δημητρίου Γονοκκοκική οφθαλμία των νεογνών Standard Standard από 24 ώρες Η Προληπτική Χρήση της Τοπικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΟΝΟΜΑ:ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΠΙΘΕΤΟ:ΠΡΙΦΤΗ ΤΑΞΗ:Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΜΗΜΑ: 4 ΗΜ/ΝΙΑ: 11/10/2013 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΑΘΟΓΟΝΟΥΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ Ένας μικροοργανισμός

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης 1 Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Τι είναι η λανθανουσα φυματική λοίμωξη (ΛΦ)? 2 Υποκλινική νόσος ΛΦ είναι η παρουσία M. tuberculosis

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ Ασθένεια που προκαλείται από τα είδη του γένους Salmonella,, Salmonella Προσβάλλει όλα τα ζωικά είδη και Χαρακτηρίζεται από ένα ή συνδυασμό από τα ακόλουθα τρία συμπτώματα: σηψαιμία,, οξεία

Διαβάστε περισσότερα

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο»

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» «Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» Μηχανισμοί Άμυνας κατά των Λοιμώξεων Παρεμπόδιση διείσδυσης μικροβίων Καλυπτήρια επιθήλια

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Δρακόπουλος 1 ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ - ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. ΚΕΦ.1.3 ΘΕΜΑΤΑ (ομάδα Δ)

Γιάννης Δρακόπουλος 1 ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ - ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. ΚΕΦ.1.3 ΘΕΜΑΤΑ (ομάδα Δ) Γιάννης Δρακόπουλος 1 1. ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ - ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦ.1.3 ΘΕΜΑΤΑ (ομάδα Δ) 2. Μετά την είσοδο κάποιου είδους αντιγόνου σε έναν άνθρωπο, δεν παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς»

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Οι επιπλοκές του διαβήτη στον άκρο πόδα αποτελούν μια από τις συχνότερες αιτίες: νοσηρότητας,

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

KΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία

KΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία KΕΦΑΛΑΟ 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία Α. ΕΡΩΤΗΣΕΣ ΚΛΕΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται από: α.

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών

Εβδομαδιαία Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης σε σημεία φροντίδας υγείας προσφύγων/μεταναστών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Για επικοινωνία: Τηλ: 210 5212 054, Φαξ: 210 8818 868 E-mail: epid@keelpno.gr (Επιδημιολογική

Διαβάστε περισσότερα

«Λογοθεραπευτική παρέμβαση σε

«Λογοθεραπευτική παρέμβαση σε «Λογοθεραπευτική παρέμβαση σε παιδιά με βαρηκοΐα-κώφωση» Σπουδαστής: Σιώμος Χρήστος Α.Μ. : 12728 ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ AYTIOY Το αυτί περιλαμβάνει το αισθητήριο όργανο της ακοής και της ισορροπίας του σώματος και

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ (WNV) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ 13 Ιουλ. 2012

ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ (WNV) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ 13 Ιουλ. 2012 ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ (WNV) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, 2012 ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ 13

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης

Ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης Ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης Δ. Μήτσης 1, Θ. Χατζημπαλής 2, Β. Καραμπατάκης 2 Οι ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης αποτελούν εδώ και πολύ καιρό μία μόνιμη στήλη του περιοδικού, που έχει σαν σκοπό να δώσει στους οφθαλμιάτρους

Διαβάστε περισσότερα

Εμβολιασμό χρειάζονται και οι ενήλικες

Εμβολιασμό χρειάζονται και οι ενήλικες Ο εμβολιασμός προλαμβάνει 2-3 εκατομμύρια θανάτους παιδιών κάθε χρόνο Αρκετοί ενήλικες δεν γνωρίζουν ότι ο εμβολιασμός συνεχίζεται και στην ενήλικη ζωή Ανδρέας Κωνσταντόπουλος* Εμβολιασμό χρειάζονται και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΚΝΣ ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΚΝΣ ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΚΝΣ ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΕΝΥ ΑΜΕΣΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΩΝ ΑΝΤΙΓΟΝΩΝ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ PCR ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωη µου. µε την ψωριαση. Eνημερωτικό φυλλάδιο για τη νόσο της ψωρίασης

Η ζωη µου. µε την ψωριαση. Eνημερωτικό φυλλάδιο για τη νόσο της ψωρίασης Πανελλήνιος Σύλλογος Ασθενών με Ψωρίαση και Ψωριασική Αρθρίτιδα Αριστοτέλους 21, Θεσσαλονίκη, τηλ 21315 553 780, email:epidermia.greece@gmail.com www.epidermia.gr Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Δερματολογική

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση ιώσεων στα νεογνά

Διερεύνηση ιώσεων στα νεογνά Ημερίδα Κλινικής Μικροβιολογίας Αθήνα 2010 Διερεύνηση ιώσεων στα νεογνά Β. Παπαευαγγέλου Παιδίατρος-Λοιμωξιολόγος 1 Διερεύνηση ιώσεων στα νεογνά ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ HIV CMV VZV HBV HCV HSV Parvo B19 ερυθρά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Κάψα είναι δυνατό να διαθέτουν: Α. Οι ιοί Β. Τα βακτήρια Γ.

Διαβάστε περισσότερα