ΝΗΣΙΩΤΙΚΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ: ΕΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΝΗΣΙΩΤΙΚΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ: ΕΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ"

Transcript

1 ΝΗΣΙΩΤΙΚΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ: ΕΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ Γιάννης ΣΠΙΛΑΝΗΣ, ρ. Οικονοµολόγος, Επ.Καθηγητής, Ιουλία ΚΟΝ ΥΛΗ, Υποψήφια ιδάκτορας Τµήµα Περιβάλλοντος, Πανεπιστήµιο Αιγαίου, Μυτιλήνη Τηλ: , Fax: , Abstract Ο περιφερειακός σχεδιασµός δεν µπορεί να λειτουργήσει αποτελεσµατικά χωρίς αξιόπιστη πληροφορία σχετικά µε τις αλλαγές στις διάφορες συνιστώσες που χαρακτηρίζουν µία περιφέρεια, καθώς και µε τις αιτίες αυτών των αλλαγών. Η διαδικασία της παρακολούθησης των βασικών κοινωνικό-οικονοµικών και περιβαλλοντικών δεδοµένων αποτελεί µία σηµαντική πηγή πληροφορίας, όσον αφορά σε θέµατα σχεδιασµού. Η πληροφορία αυτή πρέπει να είναι ενσωµατωµένη µε τέτοιο τρόπο ώστε να επιτρέπει τη δηµιουργία δεικτών. Οι δείκτες παρακολούθησης πρέπει να είναι λίγοι στον αριθµό και σαφείς, έτσι ώστε να µπορούν εύκολα να γίνουν κατανοητοί από τους λήπτες αποφάσεων. Καθώς οι τελευταίοι έχουν ειδικές απαιτήσεις, όσον αφορά στην παρουσίαση των αποτελεσµάτων της ανάλυσης, µια παρουσίαση πρέπει να έχει ένα ευδιάγνωστο περιεχόµενο σε αθροιστική και συνθετική µορφή. Τα Γεωγραφικά Συστήµατα Πληροφοριών (ΓΣΠ) αποτελούν κατάλληλα εργαλεία για τον σκοπό αυτό. Η σύνδεση εποµένως µίας βάσης δεδοµένων µε ένα Γεωγραφικό Σύστηµα Πληροφοριών αποτελεί το βασικό εργαλείο απεικόνισης των δεικτών παρακολούθησης και της ανάλυσης της αναπτυξιακής πορείας µίας περιφέρειας σε χάρτες. Η βάση δεδοµένων GRISLES αποτελεί µια προσπάθεια του Εργαστηρίου Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης για την ικανοποίηση των παραπάνω στόχων. Η επιλογή των δεικτών είναι αποτέλεσµα της συστηµικής ανάλυσης της περιοχής και της δηµιουργίας ενός δυναµικού συστήµατος όπου καταγράφονται οι βασικές λειτουργίες του. A. Εισαγωγή Ο σχεδιασµός αποτελεί µία διαδικασία η οποία στοχεύει στον εντοπισµό και στην επίλυση των ανεπιθύµητων καταστάσεων (προβληµάτων) που δηµιουργούνται από τη λειτουργία των µηχανισµών της αγοράς. Το πρώτο στάδιο κάθε διαδικασίας σχεδιασµού αποτελεί η ανάλυση της κατάστασης και της εξέλιξης του συστήµατος το οποίο εξετάζεται (UNEP, 1994, σελ 4-5). Στα πλαίσια του χωρικού σχεδιασµού το σύστηµα εστίασης αποτελεί η περιφέρεια. Ως περιφέρεια ορίζεται η οντότητα, η οποία παράγεται και αναπαράγεται στην πορεία πολύπλοκων οικονοµικών, πολιτικών, πολιτιστικών και κοινωνικών διαδικασιών που λαµβάνουν χώρα σε διάφορες χωρικές κλίµακες (Paasi A., 1995, σελ 254). 1

2 Η ανάλυση µίας περιφέρειας στα πλαίσια της συστηµικής ανάλυσης στοχεύει, όχι µόνο στον προσδιορισµό της θέσης µίας περιφέρειας ως σύνολο στο περιβάλλον εντός του οποίου ενυπάρχει και εξελίσσεται, αλλά και στον καθορισµό των δυνατοτήτων και των αδυναµιών κάθε ενός από τα επιµέρους υποσυστήµατα που την αποτελούν και την χαρακτηρίζουν: το οικονοµικό, το κοινωνικό, το περιβαλλοντικό και το σύστηµα των υποδοµών. Απαιτείται, εποµένως, η ύπαρξη της κατάλληλης ποσοτικής και ποιοτικής πληροφορίας που θα επιτρέπει την παρακολούθηση των τάσεων µιας σειράς οικονοµικών και µη µεγεθών, τόσο στο εσωτερικό της εξεταζόµενης περιφέρειας σύστηµα, όσο και στο περιβάλλον της (πχ. άλλες περιφέρειες, εθνικός χώρος, οµοειδείς περιφέρειες άλλων χωρών κλπ) (Meadows D., 1998, σελ 22). Η αναγκαιότητα αυτή επιβάλλει τη δηµιουργία ενός Περιφερειακού Συστήµατος Πληροφοριών. Προκειµένου το σύστηµα αυτό να αποτελέσει κατάλληλο εργαλείο σχεδιασµού θα πρέπει να ενσωµατώνει την απαραίτητη πληροφορία µε κατάλληλα διαµορφωµένο τρόπο, έτσι ώστε οι λήπτες αποφάσεων να µπορούν γρήγορα και εύκολα να αντλούν τα στοιχεία που τους ενδιαφέρουν. Είναι απαραίτητη εποµένως η δηµιουργία δεικτών, οι οποίοι να αντανακλούν την κατάσταση της περιφέρειας, όπως αυτή διαµορφώνεται κάθε φορά µέσα από την εξελικτική της πορεία. Για την επιλογή των κατάλληλων δεικτών είναι αναγκαία µία σε βάθος κατανόηση των στοιχείων που αλληλεπιδρούν σε µία περιφέρεια. Η δηµιουργία, εποµένως, ενός µοντέλου που να αναπαριστά τα βασικά στοιχεία που καθορίζουν την συµπεριφορά µίας περιφέρειας, καθώς και των αλληλοσυνδέσεων που χαρακτηρίζουν τα στοιχεία αυτά µεταξύ τους, θα προσδιορίσει ποια δεδοµένα πρέπει να συγκεντρωθούν και ποιοι δείκτες πρέπει να αναπτυχθούν. Η δηµιουργία µίας βάσης δεδοµένων µε τα επεξεργασµένα πρωτογενή στοιχεία θα επιτρέψει, τόσο τον υπολογισµό των δεικτών, όσο και τη διαµόρφωση χαρτών που θα απεικονίζουν µε συστηµατικό τρόπο την κατάσταση µίας περιφέρειας. Η προσπάθεια δηµιουργίας ενός Περιφερειακού Συστήµατος Πληροφοριών λαµβάνει ιδιαίτερο περιεχόµενο όταν αφορά στο νησιωτικό σχεδιασµό. Καθώς οι νησιωτικές περιφέρεις αποτελούνται από επιµέρους αυτόνοµες ολότητες µε ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, επιβάλλεται µία ανάλυση σε επίπεδο νησιών. Η ύπαρξη µίας βάσης δεδοµένων για τα Ελληνικά νησιά στο Εργαστήριο Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης έχει ως στόχο τη δηµιουργία ενός Περιφερειακού Συστήµατος Πληροφοριών για τις δύο Ελληνικές νησιωτικές περιφέρειες του Αιγαίου Αρχιπελάγους. Η βάση δεδοµένων GRISLES και ένα µοντέλο, το οποίο έχει αρχίσει να διαµορφώνεται για το νησιωτικό χώρο, φιλοδοξούν να αποτελέσουν τα εργαλεία που θα οδηγήσουν στην ανάπτυξη των κατάλληλων δεικτών για την παρακολούθηση της αναπτυξιακής πορείας των νησιών του Αιγαίου. Στην παρούσα παρέµβαση θα παρουσιαστεί σύντοµα η µεθοδολογία που ακολουθήθηκε για τη δηµιουργία του νησιωτικού συστήµατος και την επιλογή των δεικτών Μέσω της δηµιουργίας θεµατικών χαρτών, θα παρουσιαστούν ορισµένα στοιχεία που συνθέτουν την σηµερινή εικόνα του Αρχιπελάγους. Το σύστηµα αυτό στην πλήρη ανάπτυξη του φιλοδοξεί να αποτελέσει το Νησιωτικό Παρατηρητήριο των περιφερειών του Βορείου και Νοτίου Αιγαίου. 2

3 Β. Το Σύστηµα Στα πλαίσια της συστηµικής σκέψης, όπως αυτή πρωτοδιαµορφώθηκε από τον van Bertalanffy, ένα σύστηµα αποτελεί µία ολότητα, η οποία διατηρεί την ύπαρξή της µέσω της αµοιβαίας αλληλεπίδρασης των µερών της. Τα πραγµατικά συστήµατα είναι ανοιχτά στο περιβάλλον τους, και αλληλεπιδρούν µε αυτό, ενώ µπορούν να αποκτήσουν ποιοτικά νέες ιδιότητες µε αποτέλεσµα την συνεχή εξέλιξή τους. Ένα σύστηµα αποτελεί, εποµένως, µία πολύπλοκη πραγµατικότητα, η οποία υπάρχει και εξελίσσεται στον χρόνο και στον χώρο (Heylighen F., Joslyn C. 1992, σελ 1 - Bellinger G., 2000, σελ 1). Τα χαρακτηριστικά ενός συστήµατος είναι η αλληλεξάρτηση και η διασύνδεση µέσα σε αυτό επιµέρους υποσυστηµάτων, καθώς και η τάση του για την εξασφάλιση ισορροπίας. Οι ιδιότητες αυτές υποκινούν µία θεώρηση των πραγµάτων σε όρους πολλαπλών σχέσεων αιτίας-αιτιατού (Hong N. et al., 1999, σελ 1). Μέσα από το φάσµα αυτό οι περιφέρειες µπορούν να ειδωθούν ως ένα σύστηµα το οποίο περιλαµβάνει τέσσερα επιµέρους υποσυστήµατα. Το πρώτο υποσύστηµα περιλαµβάνει την απασχόληση και τις παραγωγικές δυνατότητες µίας περιφέρειας (οικονοµικό υποσύστηµα). Το δεύτερο εµπεριέχει στοιχεία του πολιτισµού, τους τοπικούς θεσµούς, τη δηµόσια διοίκηση, καθώς και τα δηµογραφικά χαρακτηριστικά µίας περιφέρειας (κοινωνικό υποσύστηµα). Το τρίτο υποσύστηµα διαµορφώνεται από τα στοιχεία του φυσικού και του δοµηµένου περιβάλλοντος (περιβαλλοντικό υποσύστηµα). Τέλος, το τέταρτο υποσύστηµα περιλαµβάνει τις υποδοµές και τις υπηρεσίες οι οποίες υποστηρίζουν τη λειτουργία µίας περιφέρειας (υποσύστηµα των υποδοµών). Κάθε υποσύστηµα περιλαµβάνει επιµέρους στοιχεία, τα οποία χαρακτηρίζονται από σχέσεις και αλληλεξαρτήσεις τόσο µεταξύ τους, όσο και ανάµεσα σε αυτά και στα στοιχεία των υπόλοιπων υποσυστηµάτων. Ωστόσο, το συνολικό σύστηµα δεν αποτελεί αποµονωµένο κοµµάτι του κόσµου, αλλά µέρος ενός ευρύτερου συστήµατος µέσα στο οποίο εξελίσσεται και από το οποίο επηρεάζεται, αλλά και ταυτόχρονα επηρεάζει. Το ευρύτερο αυτό σύστηµα αποτελεί το εξωτερικό περιβάλλον µίας περιφέρειας, το οποίο περιλαµβάνει τους εξωγενείς παράγοντες (θεσµικό πλαίσιο, εθνικές και κοινοτικές πολιτικές) που επηρεάζουν κάθε περιφέρεια. Γ. Περιφερειακό Σύστηµα Πληροφοριών Προκειµένου ο σχεδιασµός σε περιφερειακό επίπεδο να αποτελέσει κατάλληλο εργαλείο λήψης αποφάσεων θα πρέπει εξ αρχής να είναι ικανός να τροφοδοτεί τους λήπτες αποφάσεων µε την απαραίτητη πληροφορία. Η αναγκαιότητα ενός Περιφερειακού Συστήµατος Πληροφοριών αναδεικνύεται από την απαίτηση ύπαρξης τόσο ποσοτικής, όσο και ποιοτικής πληροφόρησης, όσον αφορά τους παράγοντες που διαµορφώνουν την συµπεριφορά του συστήµατος - εξωγενείς και ενδογενείς παράγοντες. Το σύστηµα αυτό θα αποτελεί ένα ολοκληρωµένο σύστηµα παρακολούθησης της κατάστασης και της εξέλιξης µίας περιφέρειας, το οποίο θα συµβάλλει άµεσα στην λήψη αποφάσεων για έναν ολοκληρωµένο σχεδιασµό. Μέσω της δηµιουργίας ενός εργαλείου, το οποίο θα καθιστά δυνατή µία συνεχή και αξιόπιστη εκτίµηση του βαθµού ανάπτυξης των χωρικών οντοτήτων, θα τεθεί η βάση για τη διαµόρφωση 3

4 κατάλληλων στόχων, αλλά και για µία συστηµατική αξιολόγηση των χωρικών επιπτώσεων των υλοποιούµενων κάθε φορά πολιτικών. Η γνώση των βασικών στοιχείων, τα οποία επηρεάζουν την συµπεριφορά του συνολικού συστήµατος (περιφέρεια), αλλά και η κατανόηση του τρόπου µε τον οποίο αυτά αλληλεπιδρούν µεταξύ τους αποτελεί βασική προϋπόθεση για έναν επιτυχή σχεδιασµό σε χωρικό επίπεδο. Είναι, εποµένως, απαραίτητη η δηµιουργία ενός µοντέλου για την περιφέρεια που θα παρακολουθείται, καθώς θα αποτελεί τον παράγοντα που θα καθορίζει κάθε φορά τα στοιχεία που θα πρέπει να συγκεντρωθούν και των δεικτών που θα πρέπει να παρακολουθούνται. Οι δείκτες αναπαριστούν την παρούσα κατάσταση, καθώς και την κατεύθυνση της αλλαγής και την απόσταση από έναν στόχο. Η ανάλυση των πρωτογενών δεδοµένων και η συγκέντρωσή τους σε µία κατάλληλα διαµορφωµένη βάση δεδοµένων, θα επιτρέψει την ανάπτυξη αυτών των δεικτών. Οι δείκτες αναπτύσσονται προκειµένου να αντικατοπτρίσουν τη διασυσχέτιση των οικονοµικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών θεµάτων (Sors C. J. 2000, σελ 4-5). Το µοντέλο του συστήµατος θα αποτελέσει το πλαίσιο το οποίο θα συσχετίζει τους δείκτες µεταξύ τους. Η σύνθεση της πληροφορίας που θα δίνουν οι δείκτες θα οδηγήσει στην ανάλυση της κατάστασης της περιφέρειας, όπως αυτή αναδεικνύεται από την εξελικτική της πορεία, και στην αποτύπωσή της σε χάρτες.. Νησιωτικές Περιφέρειες & Νησιά Σύµφωνα µε την Eurostat ως νησιωτική περιφέρεια ορίζεται κάθε περιοχή, η οποία περιτριγυρίζεται µόνιµα από θάλασσα, δεν έχει σταθερή σύνδεση µε την κύρια γη και η οποία δεν περιλαµβάνει την πρωτεύουσα ενός κράτους. Ως νησί ορίζεται κάθε φυσικά δηµιουργηµένο κοµµάτι γης που περιτριγυρίζεται από θάλασσα µε έκταση τουλάχιστον 1 τ.χλµ και µόνιµο πληθυσµό τουλάχιστον 50 κατοίκους, το οποίο βρίσκεται τουλάχιστον 1 χλµ από την ηπειρωτική χώρα, δεν συνδέεται µέσω µόνιµων κατασκευών µε την κυρίως χώρα, και δεν περιλαµβάνει την πρωτεύουσα ενός κράτους-µέλους της Ένωσης (EURISLES, 1997, σελ 6). Τα νησιά µπορούν να κατηγοριοποιηθούν σύµφωνα µε το µέγεθός τους σε µικρά και µεγάλα. Ωστόσο, δεν υπάρχει µία γενικά αποδεκτή διάκριση ανάµεσα τους. Στα πλαίσια του προγράµµατος για τον Άνθρωπο και την Βιόσφαιρα (ΜΑΒ - Man and the Biosphere Programme) ως µικρά νησιά θεωρούνται εκείνα µε έκταση επιφάνειας έως και τ.χλµ. και µε πληθυσµό έως και κατοίκους (Hess A. (1990), σελ 3). Αν και το περιεχόµενο της ανάπτυξης διαφέρει από νησί σε νησί, ωστόσο κάποια κοινά θέµατα υπογραµµίζουν τα προβλήµατα των περισσότερων νησιών και νησιωτικών περιφερειών, ιδιαίτερα όταν ο στόχος είναι η βιώσιµη ανάπτυξη τους. Αυτά τα θέµατα πηγάζουν από δυναµικές αλληλοσυσχετίσεις ανάµεσα στην εξάρτηση και στην αυτάρκεια, στο κόστος της ζωής και στο κόστος των υπηρεσιών, στην αποµόνωση και στην περιφερειακότητα, στην οµοιογένεια και στην ποικιλία, στους κινδύνους και στην ευθραυστότητα. Για τα περισσότερα νησιά, οι ευκαιρίες για ανάπτυξη είναι αλληλοεξαρτώµενες µε τη διατήρηση και την βελτίωση των πολιτιστικών και οικολογικών συνθηκών. Η προσπάθεια συνδυασµού της ανάπτυξης 4

5 και της προστασίας γίνεται κρίσιµη όσον αφορά στον ολοκληρωµένο νησιωτικό σχεδιασµό (Doussis E. (1998), σελ 57). Η ανάγκη εστίασης της ανάλυσης στο νησιωτικό χώρο επιβάλλεται λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών που τον διακρίνουν. Οι ιδιαιτερότητες, οι οποίες καθιστούν το νησιωτικό χώρο αντικείµενο ιδιαίτερου ερευνητικού ενδιαφέροντος, δηµιουργούν ειδικά προβλήµατα, τα οποία υποµονεύουν την ανάπτυξη των νησιών προς µία βιώσιµη πορεία. Τα νησιά συγκροτούν ενότητες µε ιδιαίτερα ιστορικά, κοινωνικά, πολιτιστικά και φυσικά χαρακτηριστικά, τα οποία διαµορφώνουν την ταυτότητά τους. Το µικρό µέγεθος, η αποµόνωση-περιφερειακότητα και το ιδιαίτερο κλίµα που επικρατεί στα νησιά αποτελούν τα στοιχεία που συνθέτουν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα των χωρικών αυτών ενοτήτων (Σπιλάνης Γ.1998, σελ 8-17), όπως αυτή εκφράζεται από την έννοια της νησιωτικότητας. Σύµφωνα µε την UNESCO η νησιωτικότητα υπονοεί χαρακτηριστικά αποµόνωσης, απόστασης και διασποράς στην περίπτωση των οµάδων νησιών. Αυτά τα χαρακτηριστικά είναι η ουσία της εύθραυστης φύσης της κοινωνικό-οικονοµικής ισορροπίας των νησιών, και δικαιολογούν ένα εξαιρετικό ενδιαφέρον (Doussis E., 1998, σελ 61 - EURISLES (1997), σελ 5-6). Τα νησιά δεν χαρακτηρίζονται µόνο από φυσική περιθωριοποίηση, αλλά και από οικονοµική. Η τελευταία έχει ως επίπτωση την επιδείνωση της ανταγωνιστικής οικονοµικής θέσης των νησιών σε σχέση µε αυτή των ηπειρωτικών περιοχών. Το γεγονός αυτό οφείλεται σε µεγάλο βαθµό στην επιµονή σε πολιτικές µε στόχο τη µείωση του κόστους ως εργαλείου για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας των παραγωγικών τους δραστηριοτήτων χωρίς αποτέλεσµα. Παράλληλα, όµως, η φυσική και η οικονοµική περιθωριοποίηση συντελούν στη δηµογραφική, πολιτιστική, κοινωνική και πολιτική περιθωριοποίηση των νησιών (Σπιλάνης Γ. 1996, σελ 10-11). Περαιτέρω, αποδεικνύεται ότι οι πολιτικές, οι οποίες εφαρµόστηκαν µέχρι σήµερα, δεν ήταν επαρκείς για την αντιµετώπιση των προβληµάτων και την αναστροφή της αρνητικής ατµόσφαιρας που έχει δηµιουργηθεί. Η αδυναµία του κεντρικού σχεδιασµού, και κατ επέκταση των κοινοτικών πολιτικών, να λάβουν υπόψη τους και να αξιοποιήσουν τις τοπικές ιδιαιτερότητες των νησιών, οδήγησαν στην υιοθέτηση µέτρων, τα οποία δηµιούργησαν επιπρόσθετα εµπόδια στην αναπτυξιακή προσπάθεια των νησιών (Σπιλάνης Γ. (1994), σελ 9). Ε. Το Νησιωτικό Παρατηρητήριο των Περιφερειών του Β. & Ν. Αιγαίου Οι πληροφορίες που αφορούν στα Ελληνικά νησιά είναι πολύ συχνά ανεπαρκείς ή ανύπαρκτες. Το βασικό πρόβληµα που συναντάται είναι ότι τα νησιά είτε εµπεριέχονται από στατιστικής και διοικητικής πλευράς σε ηπειρωτικές περιφέρειες (πχ. Σποράδες, Θάσος), είτε στη περίπτωση των νοµών που είναι αρχιπελάγη (πχ. Κυκλάδες), η ύπαρξη στοιχείων σε επίπεδο νοµού ελάχιστα αντανακλά τη πραγµατικότητα των νησιών. 5

6 Σχήµα 1: Το Μοντέλο του Περιφερειακού Συστήµατος Societal System Internal migration Population Infrastucture System Rural Energy Urban Noname 41 Noname 42 Supply by source Consumption by use Emigration rate Birth rate Mortality rate Imigration rate Lighting Public administration Conventional Renewable Agricultural Public Economically Active Employed Residential Industrial Commercial Health Welfare Education Training Culture Not Empty Dwellings Infrastructure Recreation Sports Unemployed Empty Change rate Transportation Abandonded Telecommunication Educational level Empl C Sector Empl B Sector Empl A Sector Economic System Environmental System Investments Tourists MEYA Land Use Sea Changes GNP Hotels Wastewater Other1 Land Agricultural land Grassland Change GNP Rent Rooms Solid Waste Settlements Others agriculture GNP C Sector Restaurants Summer Visitors Internal water Protected Forests fishery GNP A Sector GNP B Sector Population Other2 XYTA livestock Other Services Constructions Local Products Drinking water Mines Manufacture Energy Goods Consumption Decrease DW Increase DW Water Resources Decrease WR Population Freshwater Invrease WR Dwellings Infrastructure Exports sea water desalination Water Reservoir Industrial Water Supply Irrigation Imports 6

7 Στα πλαίσια µίας προσπάθειας του Εργαστηρίου Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης να ξεπεράσει τα παραπάνω προβλήµατα δηµιουργήθηκε, µέσω διάφορων ερευνών, µία βάση δεδοµένων για τα Ελληνικά νησιά. Η βάση δεδοµένων των ελληνικών νησιών GRISLES διαθέτει δεδοµένα σε όλα τα επίπεδα διοικητικής ιεραρχίας (ΟΤΑ, νησιού, νοµού, περιφέρειας και χώρας ώστε να είναι δυνατές οι συγκρίσεις σε επίπεδο χώρας. Με την βοήθεια ενός αρχικού µοντέλου απεικόνισης των βασικών στοιχείων και αλληλεξαρτήσεων που ενεργούν µέσα σε ένα περιφερειακό σύστηµα γίνονται φανερά τα σηµεία στα οποία πρέπει να εστιαστεί η αναπτυξιακή προσπάθεια (Σχήµα 1). Οι διασυνδέσεις των διάφορων στοιχείων ανάµεσα στα υποσυστήµατα αναδεικνύει τους δεσµούς και τις αιτιακές σχέσεις που επηρεάζουν την συµπεριφορά του συστήµατος. Έχοντας κατανοήσει τους κρίσιµους παράγοντες που καθορίζουν την αναπτυξιακή πορεία, αλλά και τις αλληλεπιδράσεις µεταξύ τους µπορούµε να δηµιουργήσουµε δείκτες που να αντανακλούν αυτούς τους δεσµούς. Στην συνέχεια θα παρουσιαστεί σε χάρτες τµήµα της διαθέσιµης πληροφορίας σε ορισµένους επιλεγµένους κρίσιµους τοµείς για την κατανόηση της κατάστασης του χώρου. Από την σύνθεση της διαθέσιµης πληροφορίας προκύπτουν έντονα τα αίτια της αναπτυξιακής πορείας που ακολούθησαν τα νησιά του Αιγαίου έως σήµερα, και αναδεικνύονται οι παράγοντες που χαρακτηρίζουν τη νησιωτικότητα, όπως αυτή προκύπτει από το µικρό µέγεθος, την περιθωριοποίηση και το εύθραυστο φυσικό και πολιτισµικό περιβάλλον των νησιωτικών περιοχών. Το µικρό µέγεθος των νησιών του Αιγαίου συνεπάγεται περιορισµένη ποικιλία και ποσότητα φυσικών πόρων. Το γεγονός αυτό έχει άµεση αρνητική επίπτωση στις δυνατότητες των παραγωγικών δραστηριοτήτων, και ιδιαίτερα εκείνων µεγάλης κλίµακας. Η έλλειψη φυσικών πόρων µπορεί να περιγραφεί κυρίως από την κατανοµή των χρήσεων γης και την ανεπάρκεια των υδάτινων πόρων. Το χαµηλό ποσοστό της καλλιεργούµενης γης και της αρδευόµενης γης που παρατηρείται στα νησιά, σε συνδυασµό µε το υψηλό ποσοστό γης που χαρακτηρίζεται ως µειονεκτική (όλα τα νησιά εκτός από την περιοχή της πόλης της Ρόδου), υπογραµµίζει την στενότητα του χώρου και την αδυναµία να επιτευχθούν συνθήκες παραγωγής, ανάλογες µε εκείνες των ηπειρωτικών περιοχών, των οποίων τα προϊόντα πρέπει να ανταγωνιστούν. Η έλλειψη κατάλληλου χώρου δηµιουργεί ανταγωνιστικές συνθήκες µεταξύ αντικρουόµενων χρήσεων γης, γεγονός που δυσκολεύει ακόµη περισσότερο τις ήδη δύσκολες συνθήκες παραγωγής. Στην πλειοψηφία των νησιών του Αιγαίου παρατηρείται το φαινόµενο της έλλειψης νερού και της υποβάθµισης της ποιότητας του αντλούµενου νερού λόγω υφαλµύρωσης. Το πρόβληµα γίνεται περισσότερο έντονο δεδοµένου ότι το 85% της τουριστικής κίνησης συγκεντρώνεται κατά την περίοδο της ανοµβρίας και της µεγάλης ζέστης. Η αντιµετώπιση του προβλήµατος γίνεται είτε µε τη δηµιουργία µονάδων αφαλάτωσης, είτε µε τη µεταφορά νερού, είτε, πιο πρόσφατα, µε τη δηµιουργία λιµνοδεξαµενών, υποκαθιστώντας τις παραδοσιακές στέρνες, που δεν µπορούν πλέον να καλύψουν την αυξηµένη ζήτηση (Χάρτης 1). 7

8 Πολλά νησιά αντιµετωπίζουν προβλήµατα και στον ενεργειακό τοµέα, µερικά από τα οποία δεν διαθέτουν δική τους µονάδα παραγωγής, αλλά εισάγουν ενέργεια. Αν και κάποια νησιά έχουν στραφεί στην παραγωγή ήπιων µορφών ενέργειας, κυρίως αιολικής, οι µονάδες αυτές είναι λίγες και περιορισµένης δυναµικότητας (Χάρτης 2). Η ανεπάρκεια τοπικών πρώτων υλών δηµιουργεί ιδιαίτερα δυσµενείς συνθήκες για την παραγωγή, µε αποτέλεσµα τα παραγόµενα προϊόντα των νησιών να µην είναι ανταγωνιστικά. Όσον αφορά στην οικονοµική ανάπτυξη των νησιών τα τελευταία χρόνια παρατηρείται µία ταχεία συρρίκνωση του πρωτογενούς τοµέα, και γενικότερα εγκατάλειψη της γης, η οποία οδηγεί στην εµφάνιση του φαινοµένου της ερηµοποίησης. Η ενασχόληση στον τοµέα της βιοµηχανίας έχει περιοριστεί στην πλειοψηφία των νησιών στον κλάδο των κατασκευών, ενώ αυξάνεται µε όλο και αυξανόµενους ρυθµούς η δραστηριότητα στον τριτογενή τοµέα, και ιδιαίτερα στον κλάδο του τουρισµού (Χάρτης 3). εδοµένου ότι στα νησιά οι φυσικοί και οι ανθρώπινοι πόροι είναι περιορισµένοι, έχουν µειωµένη δυνατότητα να υποστηρίξουν δραστηριότητες µεγάλης κλίµακας, χωρίς να υποστούν σοβαρή αλλοίωση της φυσιογνωµίας τους και της κοινωνίας τους, και χωρίς να διατρέξουν κίνδυνο να διαταραχτεί καθοριστικά η ισορροπία τους. Χαρακτηριστικό παράδειγµα αποτελεί η τουριστική δραστηριότητα, η οποία αναπτύσσεται όλο και περισσότερο δηµιουργώντας πιέσεις στα νησιά (Χάρτης 4). Ένα άλλο στοιχείο, το οποίο χαρακτηρίζει τη µεγάλη πλειοψηφία των νησιών είναι η περιφερειακότητα, δεδοµένου ότι βρίσκονται σε απόσταση, τόσο από τα οικονοµικά και πολιτικά κέντρα λήψης αποφάσεων, όσο και από τα µεγάλα αστικά κέντρα. Το στοιχείο αυτό σε συνδυασµό µε την φυσική αποµόνωση των νησιών, λόγω της ασυνέχειας του χώρου, εντείνει τα προβλήµατα των νησιών. Στην περίπτωση του Αιγαίου, όπου το σύστηµα των θαλάσσιων και αεροπορικών µεταφορών χαρακτηρίζεται ως ακτινικό µε κέντρο την Αθήνα, παρουσιάζεται το φαινόµενο της έλλειψης ενδοπεριφερειακών συνδέσεων (Χάρτης 5), γεγονός που επηρεάζει αρνητικά τις εµπορικές ανταλλαγές µεταξύ των νησιών για προϊόντα που είναι συµπληρωµατικά και την πρόσβαση στο διοικητικό κέντρο του νοµού ή της περιφέρειας. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα την αδυναµία δηµιουργίας ισχυρών διοικητικών και παραγωγικών νησιωτικών περιφερειών, µε αρνητικές συνέπειες σε όρους οικονοµικών και ανθρώπινων πόρων. Οι ανύπαρκτες ή φτωχές κοινωνικές υποδοµές και υπηρεσίες (τράπεζες, σύγχρονες τηλεπικοινωνίες, διοικητικές υπηρεσίες, υπηρεσίες απονοµής δικαιοσύνης, φορείς επαγγελµατικής κατάρτισης, φορείς ενίσχυσης επενδυτικών πρωτοβουλιών κλπ), οι οποίες είναι απαραίτητες για την οικονοµική και κοινωνική ανάπτυξη των νησιών (Χάρτης 6), µειώνουν την ελκυστικότητα των νησιών για εγκατάσταση νέων οικονοµικών δραστηριοτήτων, ενώ ταυτόχρονα περιορίζουν την ανταγωνιστικότητα των ήδη λειτουργούντων. 8

9 Όσον αφορά στις υποδοµές υγείας διαπιστώνονται σοβαρές ελλείψεις. Τα νησιά τα οποία διαθέτουν νοσοκοµείο δεν καλύπτουν όλες τις ανάγκες σε ιατρικό δυναµικό, ενώ παρουσιάζονται προβλήµατα από την έλλειψη βασικών ιατρικών µηχανηµάτων. Στα υπόλοιπα νησιά οι ιατρικές ανάγκες καλύπτονται εν µέρει από τα κέντρα υγείας, τα οποία όµως δεν υπάρχουν σε όλα τα νησιά, ενώ κάποια δεν διαθέτουν ούτε αγροτικό ιατρείο. Σοβαρό είναι και το πρόβληµα µη ύπαρξης φαρµακείων σε µερικά νησιά, και ειδικά σε εκείνα που δεν διαθέτουν ούτε την βασική υποδοµή υγείας. Οι ελλείψεις στις υποδοµές υγείας σε συνδυασµό µε την αποµακρυσµένη θέση των νησιών από την ηπειρωτική χώρα, αλλά και τα προβλήµατα των µεταφορών, δηµιουργούν σε περιπτώσεις έκτατων περιστατικών σοβαρά προβλήµατα. Μία προσπάθεια αντιµετώπισης των επειγόντων περιστατικών είναι η κατασκευή ελικοδροµίων, µε τα οποία θα µπορούν να γίνονται πτήσεις όλο το εικοσιτετράωρο (Χάρτης 7). Οι υποδοµές ανώτερης εκπαίδευσης απουσιάζουν στα περισσότερα νησιά (Χάρτης 8) µε αποτέλεσµα την έλλειψη νέου καλύτερου εκπαιδευµένου εργατικού δυναµικού. Οι συσσωρευτικές επιπτώσεις του τελευταίου µαζί µε την έλλειψη άλλων ευκαιριών εργασίας έχει συχνά αρνητικές συνέπειες στην πληθυσµιακή µεγέθυνση, αλλά και στην ηλικιακή δοµή του πληθυσµού των νησιωτικών περιφερειών, οι οποίες παρουσιάζουν υψηλό ποσοστό ηλικιωµένων ατόµων (Χάρτης 9) και ένα συνεπαγόµενο υψηλό ποσοστό εξάρτησης (Χάρτης 10). Η έλλειψη ευκαιριών για επαγγελµατική κατάρτιση, πολιτιστικών υποδοµών και υπηρεσιών, υποδοµών για αθλητισµό και ψυχαγωγία, υποδοµών υγείας κλπ, ενισχύει το βάρος της αποµόνωσης σε ότι αφορά την κοινωνικό-πολιτιστική διάσταση, οδηγώντας τους κατοίκους, είτε στην εγκατάλειψη των νησιών, είτε σε συµβιβασµό µε ένα κατώτερο επίπεδο ποιότητας ζωής µε ελάχιστες προοπτικές. Η ύπαρξη µόνο των στοιχειωδών υποδοµών και υπηρεσιών δεν επαρκεί για τη δηµιουργία συνθηκών ζωής σε επίπεδο ανάλογο µε εκείνο των άλλων περιοχών, µε συνέπεια την συνεχή ύπαρξη πιέσεων για την αναβάθµισή τους, ή την εγκατάλειψη των νησιών. Η ευθραυστότητα των νησιών δεν είναι µόνο οικονοµική και κοινωνική, αλλά και περιβαλλοντική. Τα νησιά του Αιγαίου, ως τµήµα του µεσογειακού οικοσυστήµατος, έχουν να επιδείξουν ένα περιβάλλον πλούσιο σε ενδηµικά και σπάνια είδη της χλωρίδας και της πανίδας. Όµως εξ αιτίας του µικρού µεγέθους τους, τα νησιωτικά οικοσυστήµατα είναι εύθραυστα και ασταθή, γεγονός που σηµαίνει ότι οι εξωτερικές πιέσεις (π.χ. από οικονοµικές δραστηριότητες, από επέκταση της ζώνης κατοικίας, από αλλαγές στις χρήσεις γης) µπορούν γρήγορα να απειλήσουν τα ευαίσθητα αυτά οικοσυστήµατα. Αναρίθµητα είναι επίσης και τα ίσως όχι ιδιαίτερης οικολογικής αξίας, αλλά υψηλής αισθητικής αρµονίας τοπία σ όλα τα νησιά του Αιγαίου, αλλά και τα µνηµεία του πολιτισµού που αναδεικνύουν. Ένα από τα µεγαλύτερα περιβαλλοντικά προβλήµατα που αντιµετωπίζουν τα νησιά είναι τα σκουπίδια και τα υγρά απόβλητα των οικισµών και των διάφορων οικονοµικών δραστηριοτήτων. Τα τελευταία χρόνια έχουν αρχίσει προσπάθειες αντιµετώπισης του προβλήµατος µε τη δηµιουργία µονάδων επεξεργασίας υγρών αποβλήτων (ΜΕΥΑ) και χώρων υγειονοµικής ταφής (ΧΥΤΑ) (Χάρτης 1). Ωστόσο, στα περισσότερα νησιά υπάρχει ένας µεγάλος αριθµός χωµατερών, λίγες από τις οποίες είναι στοιχειωδώς οργανωµένες, ενώ καµία δεν πληροί τις προδιαγραφές. 9

10 Συµπεράσµατα Από το µικρό δείγµα των χαρτών που παρουσιάστηκαν έγινε αντιληπτό ότι: - υπάρχει µεγάλη διαφοροποίηση της κατάστασης µεταξύ των νησιών και εποµένως επιβάλλεται η µονάδα χωρικής ανάλυσης να είναι το νησί, - η ανάλυση θα πρέπει να καλύπτει επαρκώς και τα 4 υποσυστήµατα: οικονοµικό, κοινωνικό, περιβαλλοντικό, υποδοµών-υπηρεσιών, µε σηµαντικό αριθµό µεταβλητών και σε χρονοσειρές - το µέγεθος και η απόσταση ενός νησιού από την πρωτεύουσα δεν αποτελούν καθοριστικό παράγοντα για τα κοινωνικό-οικονοµικά φαινόµενα που παρατηρούνται. Το Νησιωτικό Παρατηρητήριο φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα ολοκληρωµένο σύστηµα πληροφοριών για τις περιφέρειες του Βορείου και Νοτίου Αιγαίου. Η ύπαρξη της βάσης δεδοµένων GRISLES µε στοιχεία σε επίπεδο νησιού και η διαµόρφωση του αρχικού χωρικού µοντέλου επιπτώσεων σε ένα δυναµικό µοντέλο, θα αποτελέσουν τα βασικά εργαλεία του Παρατηρητηρίου. Η ολοκλήρωση του µοντέλου θα οδηγήσει στην επιλογή σχετικά µικρού αριθµού κατάλληλων και αντιπροσωπευτικών δεικτών παρακολούθησης της κατάστασης και ίσως πρόβλεψης των εξελίξεων. Καθώς αυτοί θα εξάγονται από το µοντέλο, θα αποτελούν δυναµικούς δείκτες αλληλοσυσχέτισης των κρίσιµων χωρικών συνιστωσών. 10

11 Βιβλιογραφία 1. Bellinger G. (2000), Systems: Understanding the Way, available in: 2. Doussis Emmanuella (1998). Instruments for Sustainable Island development: UNESCO s Action. Proceedings of the Congress Développment Insulaire Durable et Rôles de la Recherche et de la Formation. 30 April-4 May, Rhôdes. 3. EURISLES (1997). Statistical Indicators of Regional Disparities Generated by Insularity and Ultraperipherality. Eurisles. 4. Hess Alison (1990). Overview: Sustainable Development and Environmental Management of Small Islands, in: Beller W., D Ayala P., Hein P. (eds.). Sustainable Development and Environment of Small Islands. UNESCO and The Parthenon Publishing Group. 5. Heylighen F., Joslyn C. (1992). What is Systems Theory?. Principia Cybernetica Web, in: 6. Hong Ν. et al. (1999). Systems Theory, in: 7. Meadows Donella (1998). Indicators and Information Systems for Sustainable Development. A Report to the Balaton Group. Sustainability Institute. 8. Paasi A. (1995). The Social Construction of Peripherality: The Case of Finland and the Finnish-Russian Border Area, in: Eskelinen H. and Snickars F. (eds.), Competitive European Peripheries. Springer, pp Sors Catherine Julie (2000). Measuring Progress Towards Sustainable Development in Venice: A Comparative Assessment of Methods and Approaches. Fondazione Eni Enrico Mattei. 10. UNEP (1994). Iskenderun Bay Project. Volume I. Environmental Management Within the Context of Environment-Development. MAP Technical Reports Series No. 89. UNEP. Blue Plan Regional Activity Centre. Sophia Antipolis. 11. Σπιλάνης Γιάννης (1994). Ο ρόλος της στατιστικής πληροφόρησης στο περιφερειακό αναπτυξιακό σχεδιασµό και η ανάγκη για δηµιουργία περιφερειακών συστηµάτων πληροφοριών. Η περίπτωση του συστήµατος EURISLES. Άρθρο που παρουσιάστηκε στο Συνέδριο Η ΕΣΥΕ µπροστά στο ΑΘΗΝΑ 6-9 εκεµβρίου. 12. Σπιλάνης Γιάννης (1996). Για µια Ευρωπαϊκή Πολιτική Νησιών. Κείµενα Έρευνας & Τεκµηρίωσης Αρ. 41. Ελληνικό Κέντρο Ευρωπαϊκών Μελετών. Σεπτέµβριος. Αθήνα. 13. Σπιλάνης Γιάννης (1998). Ιδιαιτερότητες και Αναπτυξιακές υνατότητες του Ελληνικού Νησιωτικού Χώρου. Μυτιλήνη (αδηµοσίευτο). 11

ΑΠΕ & ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΣΕ ΤΟΠΙΚΟ ΕΠΙΠΕ Ο ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΠΕ & ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΣΕ ΤΟΠΙΚΟ ΕΠΙΠΕ Ο ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΕ & ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΣΕ ΤΟΠΙΚΟ ΕΠΙΠΕ Ο ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΠΟΥΣΣΑΙΟΣ Ν. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΙΚΤΥΟΥ ΑΦΝΗ, ΗΜΑΡΧΟΣ ΙΗΤΩΝ ΑΝΙΣΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΗΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Τα µικρά νησιά του Αιγαίου

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Σπιλάνης, Επ. Καθηγητής ΓΓ. Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής

Γιάννης Σπιλάνης, Επ. Καθηγητής ΓΓ. Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής Εργαστήριο Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης Πανεπιστημίου Αιγαίου Στρατηγική και Πολιτικές για τη Νησιωτική Ανάπτυξη: Η Αναγκαιότητα για μια Ολοκληρωμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΙΓΑΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΙΓΑΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΙΓΑΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Η Νησιωτικότητα ως Ευκαιρία: Μία Ολοκληρωµένη Αναπτυξιακή Πρόταση για τα Νησιά την Περίοδο 2014-2020 ευτέρα 10 εκεµβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένος Τουριστικός Σχεδιασμός στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου

Ολοκληρωμένος Τουριστικός Σχεδιασμός στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου Εργαστήριο Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Ολοκληρωμένος Τουριστικός Σχεδιασμός στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου Δρ. Γιάννης ΣΠΙΛΑΝΗΣ, Επ. Καθηγητής, Τμήμα Περιβάλλοντος Δ/ντής Παρατηρητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

COSTA NAVARINO, Η ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Π.Ο.Τ.Α.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Πετράκος Κώστας

COSTA NAVARINO, Η ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Π.Ο.Τ.Α.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Πετράκος Κώστας COSTA NAVARINO, Η ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Π.Ο.Τ.Α.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Πετράκος Κώστας ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Αντικείμενο αυτής της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Παρουσίαση της Ενδιάμεσης Διαχειριστικής Αρχής στη Συνεδρίαση της ΠΕΔ Βορείου Αιγαίου, Μυτιλήνη, 27 Φεβρουαρίου 2014 Σκέλος Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση με θέμα: "Στρατηγικές ολοκληρωμένης χωρικής ανάπτυξης στην Περιφέρεια ΑΜ Θ Δυνατότητες αξιοποίησης των νέων εργαλείων του ΕΣΠΑ"

Εισήγηση με θέμα: Στρατηγικές ολοκληρωμένης χωρικής ανάπτυξης στην Περιφέρεια ΑΜ Θ Δυνατότητες αξιοποίησης των νέων εργαλείων του ΕΣΠΑ Εισήγηση με θέμα: "Στρατηγικές ολοκληρωμένης χωρικής ανάπτυξης στην Περιφέρεια ΑΜ Θ Δυνατότητες αξιοποίησης των νέων εργαλείων του ΕΣΠΑ" Νίκος Μίχος, Συντονιστής θεματικής ομάδας σχεδιασμού προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Π 1. SWOT ΑΝΑΛΥΣΗ Στα πλαίσια του παρόντος επιχειρησιακού προγράμματος πρωτοβουλίας LEADER+ θα ενταχθούν περιοχές που θέλουν και μπορούν να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν μια ολοκληρωμένη, βιώσιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ LEADER ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ 3-4-5/12/2015 Συνεργασία για την Περιφερειακή Ανάπτυξη και τη διεθνή Αναγνώριση: Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ».

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Εισηγήτρια κα Ελευθερία Φτακλάκη, Αντιπεριφερειάρχης

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D.

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. LSE) ΜΕΡΟΣ 1 Ο χωρικός σχεδιασµός στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Κείμενο εργασίας στα πλαίσια του ερευνητικού έργου WASSERMed Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Μονάδα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012

Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012 Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012 Εισαγωγή στη Συστημική Προσέγγιση Η συστημική προσέγγιση είναι ο τρόπος σκέψης ή η οπτική γωνία

Διαβάστε περισσότερα

Innovation For Sustainable Tourism & Services In South Aegean

Innovation For Sustainable Tourism & Services In South Aegean Innovation For Sustainable Tourism & Services In South Aegean ΡΑΣΗ 7.1.3 ΟΜΑ Α ΕΡΓΟΥ Μιχάλης Τοανόγλου Κατερίνα Τσακµακίδου Κώστας Πάχος Τσαµπίκος Κουδούνης ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ ΣΕ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΜΗ ΗΣ ΙΙ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ YΠΟΕΡΓΟ 04 ΑΡΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΟΥΣ Υ ΑΤΙΝΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ Επιστηµονική υπεύθυνη: ρ Αιµιλία Κονδύλη Εργαστήριο Αριστοποίησης Παραγωγικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ΧΩΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Ι. ΤΑ ΚΡΙΣΙΜΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Οι κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές επηρεάζουν τον χώρο. Ο Χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Το περιβάλλον ως σύστηµα

Το περιβάλλον ως σύστηµα Το περιβάλλον ως σύστηµα Σύστηµα : ηιδέατουστηθεώρησητουκόσµου Το σύστηµα αποτελεί θεµελιώδη έννοια γύρω από την οποία οργανώνεται ο τρόπος θεώρησης του κόσµου και των φαινοµένων που συντελούνται µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης για το Βόρειο Αιγαίο. Ε. Παναγιωτάτου Ε. Κλαμπατσέα

Στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης για το Βόρειο Αιγαίο. Ε. Παναγιωτάτου Ε. Κλαμπατσέα Δίκτυα «Τομέων» και «Τόπων»: Στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης για το Βόρειο Αιγαίο Ε. Παναγιωτάτου Ε. Κλαμπατσέα Η εισήγηση βασίζεται σε μακροχρόνια ερευνητική προσπάθεια καταρχήν με το πρόγραμμα «Ακρίτας»,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Νέα πρότυπα & Αειφορία

Νέα πρότυπα & Αειφορία Χαράλαμπος Αγγελούδης Διευθυντής Πιστοποίησης Οκτώβριος 2014 Ο ουσιαστικός ρόλος των προτύπων στην Αειφόρο ανάπτυξη Το όραμα του ISO για τα προϊόντα του είναι να «αναγνωρίζονται και να γίνονται σεβαστά

Διαβάστε περισσότερα

INRES. Συνεργασία νησιωτικών περιφερειών για τη μεγιστοποίηση των περιβαλλοντικών και οικονομικών ωφελειών από την έρευνα στις ΑΠΕ

INRES. Συνεργασία νησιωτικών περιφερειών για τη μεγιστοποίηση των περιβαλλοντικών και οικονομικών ωφελειών από την έρευνα στις ΑΠΕ Regions of Knowledge FP7 229947 INRES Συνεργασία νησιωτικών περιφερειών για τη μεγιστοποίηση των περιβαλλοντικών και οικονομικών ωφελειών από την έρευνα στις ΑΠΕ Αρτέμης Σαϊτάκης Διευθυντής Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr Προστατεύει το υδάτινο περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Το ΕΠΠΕΡΑΑ προστατεύει το Υδάτινο περιβάλλον βελτιώνει την Ποιότητα της Ζωής μας Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 ΕΙ ΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Επιστηµονική και Οργανωτική Γραµµατεία Σχεδιασµού και Κατάρτισης Αναπτυξιακού Προγραµµατισµού 2007-2013 ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης Τουρισµός Κλιµατική Αλλαγή Επιπτώσεις της Κλιµατικής Αλλαγής στον Τουρισµό Πράσινη Οικονοµία και Τουρισµός ράσεις Προσαρµογής Τουρισµός µ Η Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Αποτελεί κοινή διαπίστωση πως η κρίση που βιώνει η χώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 2013 Η Στρατηγική για την 4 η Προγραµµατική Περίοδο Ιωάννης Φίρµπας Προϊστάµενος Ειδικής Υπηρεσίας Στρατηγικής, Σχεδιασµού και Αξιολόγησης Αναπτυξιακών Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΔΡ. ΡΑΛΛΗΣ ΓΚΕΚΑΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ SKEPSIS Παρουσίαση στο Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Πλαστήρα, Νοέμβριος 2014 ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

1. Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ

1. Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ 1 Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΖΩΝΩΝ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1. Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΖΩΝΩΝ Η Ευρωπαϊκή στρατηγική για την διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ ΘΕΟ ΟΣΗΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΦΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Βίκυ Φλέγγα Οικονομολόγος, Μ sc περιφερειακή ανάπτυξη Στέλεχος διεύθυνσης οργάνωσης και πληροφορικής Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΣΕ 9 ΒΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων Μέθοδοι και Τεχνικές για τον Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων (SISP) Στρατηγική και Διοίκηση Πληροφοριακών Συστηµάτων Μάθηµα 2 No 1 Δοµή της Παρουσίασης l 1. Εισαγωγή l 2. Μεθοδολογία SISP

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗN E ΑΦΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ Nησιωτικός χώρος

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗN E ΑΦΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ Nησιωτικός χώρος ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗN E ΑΦΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ Nησιωτικός χώρος Η νησιωτική διάσταση σε πολύ-περιφερειακό επίπεδο: «Το παράδειγµα του Επιχειρησιακού Προγράµµατος Κρήτη και Νησιά του Αιγαίου» Πηγή : Ministry of Economy

Διαβάστε περισσότερα

Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος

Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος MEMO/07/506 Βρυξέλλες, 26 Νοεµβρίου 2007 Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος 1. Επιχειρησιακό πρόγραµµα «Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος» - Πρόγραµµα στο πλαίσιο των στόχων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ 1 Η ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ 1 Η ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΣΙΓΓΑΝΟΠΑΙΔΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 1 Η ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Σεπτέμβριος 2007 -2- I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το έργο με τίτλο «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΣΙΓΓΑΝΟΠΑΙΔΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» ξεκίνησε στις 1-3-2006 όπως προβλεπόταν

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΑειΦόρων ΝΗσων Αιγαίου (ΔΑΦΝΗ)

Δίκτυο ΑειΦόρων ΝΗσων Αιγαίου (ΔΑΦΝΗ) Δίκτυο Αειφόρων Νήσων Αιγαίου: Περίληψη του έργου Δίκτυο ΑειΦόρων ΝΗσων Αιγαίου (ΔΑΦΝΗ) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΣ ΙΗΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ, ΤΕΧΝΙΚΗ & ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ:

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS www.pure-hersonissos.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS www.pure-hersonissos.gr Μάμαη Δίκτυο 3α, ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Αθήνα // τηλ.-φαξ: SOS // Μάμαη 210 8228795 3α, Αθήνα // e-mail: // τηλ.-φαξ: schools@medsos.gr 210 8228795

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ Με τη συγχρηµατοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ Νέο Πρότυπο Ανάπτυξης Η χώρα ήταν για περίπου 30 χρόνια εγκλωβισµένη σε µια πραγµατικότητα που

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Σαακιάν Χρήστος Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη Μύκονο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ Πρωτοβουλία Ίδρυσης Πανεπιστηµιακού Τµήµατος Τουρισµού στην Κρήτη Μάρτιος 2007 Τουρισµός:

Διαβάστε περισσότερα

αειφορία και περιβάλλον

αειφορία και περιβάλλον ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Αειφορία και Περιβάλλον ΠΟΜ 215 Ι ΑΡΧΕΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ http://www.evangelosakylas.weebly.com Ευάγγελος Ακύλας Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΣ Α Γενική Γραµµατεία ηµόσιας ιοίκησης & Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΑ ΙΚΤΥΑ

ΥΠΕΣ Α Γενική Γραµµατεία ηµόσιας ιοίκησης & Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΑ ΙΚΤΥΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ Γενική Γραµµατεία ηµόσιας ιοίκησης& Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΑ ΙΚΤΥΑ Ο ΠΥΛΩΝΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΨΗΦΙΑΚΗ ΕΠΟΧΗ & ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Το περιβάλλον γίνεται ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ α) όταν µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων

Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων Δ. Καλλιδρομίτου 1, Κ. Κορυζή 1, Κ. Αραβώσης 2 1 Εψιλον ΑΕ, Μονεμβασίας 27, 15125, Μαρούσι 2 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικά Στοιχεία (προαιρετικά) Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση:.. Τηλέφωνο:... Email:...

Προσωπικά Στοιχεία (προαιρετικά) Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση:.. Τηλέφωνο:... Email:... ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΛΕΥΚΑΔΑΣ 2015-2019 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ Ενεργός πολίτης Δήμου Λευκάδας Στοιχεία ερωτηθέντος: Φύλο Άνδρας Γυναίκα Ηλικία 18-30 30-45 45-65 65- και πάνω Περιοχή Κατοικίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ FRAMME LIFE 08 NAT//GR//000533 ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ Το FRAMME, "Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών - Ασφάλεια & Αποδοτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα Συνεταιρισμών σε Ευρωπαϊκά νησιά

Παραδείγματα Συνεταιρισμών σε Ευρωπαϊκά νησιά ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ ΣΕ ΕΥΡΩΠΑΙΚΑ ΝΗΣΙΑ Παραδείγματα Συνεταιρισμών σε Ευρωπαϊκά νησιά Επιτυχίες, εμπόδια και προβληματισμοί Πάνος Κορογιαννάκης AAAA CPMR, Βρυξέλλες Σάββατο 6 Σεπ. 2014, ώρα 10.30-14.30

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Θ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΕΠΙΠΕ Α ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΜΕΣΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗ: Άννα Διανά ΑΡΙΘΜΟΣ ΔΕΛΤΙΟΥ: 3 ΑΘΗΝΑ 6/11/2015 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ,ΜΕ ΧΡΗΣΗ Γ.Σ.Π. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Διπλωματική εργασία: Ζωή Φλογερά Επιβλέπουσα καθηγήτρια:ανδρονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Διακυβέρνηση και καινοτομία: μοχλός αειφόρου ανάπτυξης, διαχείρισης και προστασίας των φυσικών πόρων» Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2013 Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΑΝΤΩΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS)

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) ρ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ xalkias@hua.gr Χ. Χαλκιάς - Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΓΠΣ Ένα γεωγραφικό πληροφοριακό σύστηµα Geographic Information

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ

ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ 1.2 ΕΙΔΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΕΘΟΣ ΕΡΓΟΥ 1.3 ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΥΠΑΓΩΓΗ ΕΡΓΟΥ 1.4 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΡΓΟΥ 1.5 ΦΟΡΕΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ 1.6 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Προς: κ. Αλέξη Τσίπρα Πρόεδρο Ελληνικής Κυβέρνησης Μέγαρο Μαξίμου Ηρώδου Αττικού 19 Αθήνα. Σύνταγμα, 1 η Απριλίου 2015 Αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ, Στην έκτακτη,

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ Εκτός από το γεγονός ότι όπως και αποδείχθηκε από την προηγούµενη οικονοµική ανάλυση η λειτουργία του ΒΙΟΠΑ Πτολεµαΐδας, αναµένεται να είναι οικονοµικά

Διαβάστε περισσότερα

κάποτε... σήμερα... ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ: ποιος ρυπαίνει; η βιομηχανία ήταν ο βασικός χρήστης ενέργειας και κύριος τομέας ενεργειακής κατανάλωσης

κάποτε... σήμερα... ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ: ποιος ρυπαίνει; η βιομηχανία ήταν ο βασικός χρήστης ενέργειας και κύριος τομέας ενεργειακής κατανάλωσης ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΚΤΗΡΙΟ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ: ποιος ρυπαίνει; κάποτε... η βιομηχανία ήταν ο βασικός χρήστης ενέργειας και κύριος τομέας ενεργειακής κατανάλωσης σήμερα... σήμερα ΚΤΗΡΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: σημαντικός ρυπαντής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΤΟ 1 ο ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΟ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ για την περίοδο προγραµµατισµού 2014-2020 Αγαπητοί προσκεκληµένοι, Βρισκόµαστε στον µέσον µιας πολύ σηµαντικής διαδικασίας.

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτόμα Ψηφιακά Εργαλεία Διακυβέρνησης και Διαχείρισης Φυσικών Πόρων σε Περιφερειακό Επίπεδο

Καινοτόμα Ψηφιακά Εργαλεία Διακυβέρνησης και Διαχείρισης Φυσικών Πόρων σε Περιφερειακό Επίπεδο ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Διακυβέρνηση και καινοτομία: μοχλός αειφόρου ανάπτυξης, διαχείρισης και προστασίας των φυσικών πόρων» Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2013 Καινοτόμα Ψηφιακά Εργαλεία Διακυβέρνησης και Διαχείρισης Φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2008 Εξαµηνιαία Έρευνα Συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις 2 1. Εισαγωγή Το ΙΤΕΠ άρχισε να διεξάγει δύο φορές το χρόνο Έρευνα Συγκυρίας µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, εκπονήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Πολιτικής σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Εισαγωγή για νέους µηχανικούς. Εισηγητής: Μυλωνάς Σωτήρης Πολ. Μηχανικός, ΜΒΑ

ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Εισαγωγή για νέους µηχανικούς. Εισηγητής: Μυλωνάς Σωτήρης Πολ. Μηχανικός, ΜΒΑ ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Εισαγωγή για νέους µηχανικούς Εισηγητής: Πολ. Μηχανικός, ΜΒΑ ΣΤΟΧΟΙ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ - ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΕΝΝΟΙΩΝ ΙΑ ΙΚΑΣΙΩΝ - ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ - ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΘΕΣΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ -ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία του Παρατηρητηρίου της Εγνατίας Οδού

Η εμπειρία του Παρατηρητηρίου της Εγνατίας Οδού ΗΜΕΡΙΔΑ: «Παρατηρητήριο κοινωνικοοικονομικών μεγεθών και αστικών δεικτών Habitat», URBAN II Η Κομοτηνή στον 21ο αιώνα: Παρακολουθώντας το σήμερα Σχεδιάζοντας το αύριο B. Φούρκας Η εμπειρία του Παρατηρητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ. Α. Μπαρτζώκας 29 Μαρτίου 2009

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ. Α. Μπαρτζώκας 29 Μαρτίου 2009 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Α. Μπαρτζώκας 29 Μαρτίου 2009 ΣΤΟΧΟΙ Το γνωστικό αντικείµενο της Αναπτυξιακής Οικονοµικής ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΓΟΡΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Βασικές πηγές στατιστικών στοιχείων σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Συνέδριο «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Έκθεση ΠΟΛΙΣ, Θεσσαλονίκη 21-22 / 11/ 2013 «Κοινωνικές Δράσεις στη Νέα Προγραμματική Περίοδο» Αγγελική Ωραιοπούλου Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΣ Γεωγραφίας στα πλαίσια του Νέου Σχολείου

ΑΠΣ Γεωγραφίας στα πλαίσια του Νέου Σχολείου ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) ΑΠΣ Γεωγραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος/συνεδρίας: Επιχειρηματικός Σχεδιασμός ΙΙΙ Εισηγητής: Ιωάννης Χαραλαμπίδης Λήμνος, 10 14 Μαΐου 2014

Τίτλος μαθήματος/συνεδρίας: Επιχειρηματικός Σχεδιασμός ΙΙΙ Εισηγητής: Ιωάννης Χαραλαμπίδης Λήμνος, 10 14 Μαΐου 2014 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

Ο τουρισμός κρουαζιέρας ως περιοριστικός παράγοντας ανάπτυξης με όρους αειφορίας της Πάτμου Δωδεκανήσου

Ο τουρισμός κρουαζιέρας ως περιοριστικός παράγοντας ανάπτυξης με όρους αειφορίας της Πάτμου Δωδεκανήσου ΔΠΜΣ Πολεοδομία Χωροταξία Ευνοϊκοί και περιοριστικοί παράγοντες του σχεδιασμού με όρους αειφορίας Σ.Αυγερινού-Κολώνια, Ρ.Κλαπατσέα, Ν. Μπελαβίλας Ο τουρισμός κρουαζιέρας ως περιοριστικός παράγοντας ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς'

Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς' Συνέδριο ΜΟΔΙΠ ΑΤΕΙ-Θ *-* Νοεμβρίου 2012 Grand Hotel Θεσσαλονίκη Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς' Παναγιώτης Τζιώνας Αντιπρόεδρος ΑΤΕΙ-Θ Συμπεράσματα Τα Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Τι προσφέρουν τα Τµήµατα Πληροφορικής. ... το Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστηµάτων του Πα.Πει. Ερευνητικές δραστηριότητες σε GI Ενδεικτικές εργασίες

Τι προσφέρουν τα Τµήµατα Πληροφορικής. ... το Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστηµάτων του Πα.Πει. Ερευνητικές δραστηριότητες σε GI Ενδεικτικές εργασίες ΗΓεωπληροφορικήστα Τµήµατα Πληροφορικής Γιάννης Θεοδωρίδης Τµήµα Πληροφορικής Πανεπιστήµιο Πειραιά Περιεχόµενα... Τι προσφέρουν τα Τµήµατα Πληροφορικής το Τµήµα Πληροφορικής του Παν/µίου Πειραιά... το

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Η ανάγκη αναθεώρησης του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό προκύπτει αφενός από γενικότερες

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006 Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Κυρίες και κύριοι, Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την πρόσκλησή σας να προλογίσω

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Εγκύκλιος. Οδηγίες εφαρµογής του άρθρου 3 παρ. 1 περ. δ(x) του Ν. 3299/2004 ( επενδυτικά σχέδια δηµιουργίας χώρων κοινωνικών και πολιτιστικών

Εγκύκλιος. Οδηγίες εφαρµογής του άρθρου 3 παρ. 1 περ. δ(x) του Ν. 3299/2004 ( επενδυτικά σχέδια δηµιουργίας χώρων κοινωνικών και πολιτιστικών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ Ι ΙΩΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ /ΝΣΗ ΕΓΚΡΙΣΗΣ & ΕΛΕΓΧΟΥ Ι ΙΩΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΘΕΜΑ : «Η Θεωρητική και Κριτική Διάσταση των Εναλλακτικών και Ειδικών Μορφών Τουρισμού στην Ελλάδα» ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ 1. Η πρώτη τουριστική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα»

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» «Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» του Andrea Campagna, τεχνικού & επιστημονικού συντονιστή του έργου FutureMed Project n 2S-MED11-29 Project co-funded by the European Regional Development Fund (ERDF)

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα Ενότητες: 1.1 Η παροχή θερμικής ενέργειας στα κτίρια 1.2 Τα συστήματα της σε ευρωπαϊκό & τοπικό επίπεδο 1.3 Το δυναμικό των συστημάτων της 1.1

Διαβάστε περισσότερα

2ο ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (PROJECT DEVELOPMENT LAB) ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ

2ο ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (PROJECT DEVELOPMENT LAB) ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠ ΠΑΜΘ 2ο ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (PROJECT DEVELOPMENT LAB) ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ Στρατηγική

Διαβάστε περισσότερα

Tetris Built Environment. Consultants Construction Renewable energy Tourism Investment Finance

Tetris Built Environment. Consultants Construction Renewable energy Tourism Investment Finance Tetris Built Environment Consultants Construction Renewable energy Tourism Investment Finance Προφίλ Η TETRIS Built Environment είναι εταιρεία παροχής Συμβουλευτικών υπηρεσιών Τεχνική εταιρεία, και δραστηριοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΧΥΣΗΣ ΤΩΝ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΩΣ ΝΕΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΧΥΣΗΣ ΤΩΝ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΩΣ ΝΕΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΠΛΑΙΣΙΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΧΥΣΗΣ ΤΩΝ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΩΣ ΝΕΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Γ. Σταµπουλής, Γ. Παπαχρήστος, Ε.. Αδαµίδης και Μ. Ψωφάκη Τµήµα Μηχανολόγων και Αεροναυπηγών Μηχανικών,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Η Περίπτωση της Ελλάδος

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Η Περίπτωση της Ελλάδος ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Η Περίπτωση της Ελλάδος του Δρ. Κωνσταντίνου Αραβώσης Λέκτορα Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Ως Βιώσιµη Ανάπτυξη ορίζεται η ανάπτυξη η οποία ικανοποιεί τις ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Περίληψη Εργασίας του µαθήµατος: Σύγχρονες πρακτικές του σχεδιασµού και δυναµική των χωρικών δοµών και

Διαβάστε περισσότερα

Αγορά εύτερης Κατοικίας

Αγορά εύτερης Κατοικίας Αγορά εύτερης Κατοικίας Rhodes Tourism Forum 2006 10-11 Νοεµβρίου Θάλεια ρουσιώτου 1 Η Αγορά της εύτερης Κατοικίας στην Ευρώπη Ιστορικό Χρονολογείται από τη δεκαετία του 70 και συνδέεται άµεσα µε την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων

Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Ενότητα 7: Στρατηγική ΜΠΕ Καθηγητής Α. Κούγκολος Δρ Στ. Τσιτσιφλή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα