1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. αρνητικών επιπτώσεων και ενίσχυση των θετικών επιπτώσεων της τουριστικής ανάπτυξης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. αρνητικών επιπτώσεων και ενίσχυση των θετικών επιπτώσεων της τουριστικής ανάπτυξης"

Transcript

1 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Κύπρος, για χρόνια τουριστική χώρα, και ως επίσηµα µέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας, καλείται να αντιµετωπίσει ισάξια µε τις άλλες χώρες µέλη τις προκλήσεις της εποχής µας. Η αναβάθµιση της ποιότητας ζωής και της ποιότητας προσφοράς υπηρεσιών, αποτελούν τις νέες πραγµατικότητες, τις οποίες επιβάλλεται να αντιµετωπιστούν αποτελεσµατικά, µε ριζικές αλλαγές και βελτιώσεις. Ο τουρισµός στήριξε την οικονοµία και συνέβαλε µέγιστα στην οικονοµική ανόρθωση του νησιού µετά την εισβολή, καθώς και στην ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το προϊόν που πολύ έξυπνα, ονοµάστηκε η κότα που γεννά τα χρυσά αυγά, φαίνεται ότι χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και αναβάθµιση, ώστε να διαφοροποιηθεί από ανταγωνιστικούς προορισµούς, διατηρώντας την δική του µοναδική ταυτότητα σαν τουριστικός προορισµός. Η περαιτέρω βελτίωση της ποιότητας ή απόδοσης, η καλύτερη παροχή υπηρεσιών, το χαµηλό κόστος εξυπηρέτησης αποτελούν τα βασικά στοιχεία που µπορούν να ενισχυθούν και να προσελκύσουν το ενδιαφέρον ακόµη και των πιο δύσκολων πελατών, Επίσης, η τουριστική ανάπτυξη στην Κύπρο, όπως ήταν αναµενόµενο, έχει επηρεάσει, και ως ένα βαθµό έχει διαφοροποιήσει τον τρόπο ζωής των Κυπρίων όπως και το φυσικό και δοµηµένο περιβάλλον κυρίως στις τουριστικά ανεπτυγµένες περιοχές. Μέσα από τις αλυσιδωτές επιπτώσεις του τουρισµού στο νησί, από την οικονοµία µέχρι την κοινωνική δοµή, προβάλλει επιτακτική η ανάγκη για: - προσδιορισµό των κοινωνικών τοµέων επίδρασης της τουριστικής ανάπτυξης - ανάλυση των θετικών και των αρνητικών επιπτώσεων του τουρισµού - ανάπτυξη εισηγήσεων για συστηµατικό έλεγχο των αρνητικών επιπτώσεων - ανάπτυξη εισηγήσεων για λήψη µέτρων για πρόληψη και αντιµετώπιση των αρνητικών επιπτώσεων και ενίσχυση των θετικών επιπτώσεων της τουριστικής ανάπτυξης 1

2 Έτσι η εταιρεία RAI Consultants Public Ltd ανέλαβε τη διεξαγωγή έρευνας εκ µέρους του Κυπριακού Οργανισµού Τουρισµού, µε θέµα τις Κοινωνικές Επιπτώσεις του Τουρισµού. 2

3 2. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΈΡΕΥΝΑΣ/ ΜΕΛΕΤΗΣ Για την εκπόνηση της µελέτης, χρησιµοποιήθηκαν ποικίλες πηγές άντλησης στοιχείων, πετυχαίνοντας έτσι την πολυσταδιακή και ολοκληρωµένη κάλυψη του θέµατος. Λήφθηκαν υπόψη έρευνες από το εξωτερικό όσο και από την Κύπρο, απόψεις και γνώµες κοινωνικών φορέων και φορέων της τουριστικής βιοµηχανίας, καθώς και η γνώµη του κοινού. Συγκεκριµένα, η µελέτη ολοκληρώθηκε µε τρία ερευνητικά εργαλεία: Σε πρώτο στάδιο, διεξήχθη δευτερογενής έρευνα κατά την οποία συλλέχθησαν πληροφορίες, από πηγές στην Κύπρο και στο εξωτερικό, σχετικά µε τις θετικές και τις αρνητικές κοινωνικές επιπτώσεις του Τουρισµού, τις τάσεις και τις εξελίξεις που επικρατούν και τις προοπτικές ανάπτυξης του τοµέα. Επιπλέον, µελετήθηκαν µέτρα αντιµετώπισης που έχουν ληφθεί στο εξωτερικό για πρόληψη και περιορισµό των αρνητικών επιπτώσεων που σχετίζονται µε την τουριστική ανάπτυξη. Σε δεύτερο στάδιο διεξήχθησαν 215 εις βάθος συνεντεύξεις µε φορείς της τουριστικής βιοµηχανίας και κοινωνικούς φορείς από όλες τις επαρχίες της ελεύθερης Κύπρου, τόσο από τουριστικά ανεπτυγµένες περιοχές όσο και από περιοχές λιγότερο ή τουριστικά µη-ανεπτυγµένες. Η µελέτη ολοκληρώθηκε µε την εκπόνηση παγκύπριας τηλεφωνικής έρευνας ανάµεσα στο κοινό. ιεξήχθησαν συνολικά 1040 τηλεφωνικές συνεντεύξεις και κάλυψε ένα αντιπροσωπευτικό δείγµα ατόµων ηλικίας χρονών, λαµβάνοντας υπόψη τη σύνθεση του δείγµατος βάση κοινωνικοοικονοµικά και δηµογραφικά χαρακτηριστικά (προκαθορισµένο µέγεθος δείγµατος ανά περιοχή, quota sampling). Οι ερωτώµενοι κλήθηκαν να απαντήσουν σε ερωτήµατα σχετικά µε τις επιπτώσεις της τουριστικής ανάπτυξης στην Κύπρο. Τέλος, είναι σηµαντικό να αναφερθεί ότι αξιοποιήθηκαν επίσης τα αποτελέσµατα της Έρευνας «Κυπροβαρόµετρο», την οποία η RAI Consultants διεξάγει για 3

4 λογαριασµό της Υπηρεσίας Οικονοµικών Ερευνών και Προγραµµατισµού του Οµίλου Λαϊκής τα τελευταία εννέα χρόνια. Το «Κυπροβαρόµετρο» ακολουθεί παράλληλο δρόµο µε το «Ευρωβαρόµετρο», που είναι η πιο δηµοφιλής και αξιόπιστη έρευνα για το σύνολο των κρατών-µελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σκοπός της έρευνας «Κυπροβαρόµετρο» είναι η συλλογή στοιχείων, η επεξεργασία τους και η εκπόνηση µελέτης που καλύπτει θέµατα ένταξης της Κύπρου στην ευρωπαϊκή οικογένεια, την κοινωνική και οικονοµική κατάσταση της Κύπρου και βασικούς προβληµατισµούς που αφορούν τους θεσµούς, τους νέους, την εκκλησία και το περιβάλλον. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια, η έρευνα δίνει ιδιαίτερα σηµαντικά στοιχεία σχετικά µε τη θέση και τη συνοχή των παραδοσιακών αξιών, των ηθών και εθίµων της Κυπριακής κοινωνίας. Τα στοιχεία τα οποία παρουσιάζονται στην παρούσα έκθεση προέρχονται από το «Κυπροβαρόµετρο» που διεξήχθη το

5 3. ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Με το τέλος του Β Παγκοσµίου Πολέµου και τη µεγάλη σηµασία του τουρισµού στις οικονοµίες των αναπτυσσόµενων χωρών, δηµιουργήθηκε η ανάγκη προσδιορισµού του µεγέθους των επιπτώσεων από την ανάπτυξη του τουρισµού. Έτσι, αναπτύχθηκε η Κοινωνιολογία του Τουρισµού, ένας κλάδος των κοινωνικών επιστηµών, ο οποίος έχει αναπτυχθεί πρόσφατα, µε στόχο την ανάλυση και τον προσδιορισµό των διαφόρων πεδίων επιρροής της τουριστικής ανάπτυξης. Η κοινωνιολογία του τουρισµού έχει ως αντικείµενο τα κίνητρα, τους ρόλους και τη συµπεριφορά των τουριστών κατά τη διάρκεια της παραµονής τους στη χώρα υποδοχής, αλλά και τις επιπτώσεις που επιφέρουν στις κοινωνικές δοµές των χωρών υποδοχής. (Cohen, Erik: The sociology of Tourism, Approaches, issues and findings In: Apostolopoulos George: The sociology of tourism: Theoretical and Empirical investigations, London 1996.) Μέσα στα πλαίσια της Κοινωνιολογίας του Τουρισµού και σε διεπιστηµονικό επίπεδο, εξετάζονται πολλαπλές θετικές και αρνητικές µεταβολές όσον αφορά το ντόπιο πληθυσµό, στους διάφορους κοινωνικοοικονοµικούς τοµείς όπως: - Κοινωνικές αλλαγές που προκύπτουν από την τουριστική ανάπτυξη - Ανάλυση της καταναλωτικής συµπεριφοράς των τουριστών - Προσδιορισµός των επιπτώσεων των διαφόρων ειδών τουριστών - ιερεύνηση της δηµιουργίας κοινωνικών προτύπων λόγω της τουριστικής ανάπτυξης - Αξιολόγηση των επιπτώσεων στο φυσικό και δοµηµένο περιβάλλον - Ανάλυση σχετικών οικονοµικών µεταβλητών κ.α. 5

6 4. ΤΟΜΕΙΣ ΕΠΙ ΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 1 Η τουριστική ανάπτυξη ασκεί σηµαντική επιρροή στο περιβάλλον, φυσικό και δοµηµένο αλλά και στον πληθυσµό της χώρας υποδοχής. Άλλοτε µπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις ενώ άλλες φορές θετικές. Γενικά, η Τουριστική Ανάπτυξη επηρεάζει σε ένα πρώτο στάδιο το Σύστηµα αξιών του ντόπιου πληθυσµού. Οι παραδοσιακές κοινωνικές αξίες αλλοιώνονται, κάποιες φορές οδηγούν στην εξέλιξη του συστήµατος αξιών ενώ άλλες φορές αποτελούν την αιτία για την εγκατάλειψη της παράδοσης. Οι διαπροσωπικές σχέσεις και οι δεσµοί της οικογένειας φαίνεται να έχουν γίνει πιο χαλαροί και απρόσωποι, γεγονός στο οποίο έχει συµβάλει και η ανάπτυξη του τουρισµού. Παράλληλα όµως, όπως διαφάνηκε µέσα από την ποιοτική έρευνα οι επισκέπτες δίνουν παραδείγµατα καλής επικοινωνίας, κυρίως µέσα από το θεσµό της οικογένειας, Επίσης, η τουριστική ανάπτυξη επιδρά στην αναβίωση ηθών και εθίµων ενώ άλλες φορές στην εγκατάλειψη και εµπορευµατοποίηση τους. Επιπλέον, η ποιότητα ζωής του ντόπιου πληθυσµού δεν παραµένει στα ίδια επίπεδα. Η αναβάθµιση είναι προφανής στις περισσότερες περιπτώσεις. Τα οικονοµικά οφέλη είναι ιδιαίτερα σηµαντικά για τον πληθυσµό. Η κυπριακή οικονοµία στηρίζεται σε ένα µεγάλο µέρος στην τουριστική βιοµηχανία ενώ η γρήγορη ανάκαµψη µετά την τούρκικη εισβολή θεωρείται ότι ήταν αποτέλεσµα της τουριστικής ανάπτυξης. Το κόστος ζωής βέβαια, έχει αυξηθεί αφού η οικονοµία του νησιού βρίσκεται σε ψηλά επίπεδα, όπου επικρατούν οι συνθήκες του υγιούς ανταγωνισµού. Οι επιπτώσεις στο φυσικό και δοµηµένο περιβάλλον θεωρούνται στην πλειοψηφία τους αρνητικές, αφού στο βωµό της τουριστικής ανάπτυξης δεν λήφθηκε υπόψη το φυσικό και δοµηµένο περιβάλλον. Παρόλα αυτά δεν µπορεί κανείς να αµφισβητήσει τη µεγάλη ανάπτυξη σε υποδοµές, π.χ. κτιριακές εγκαταστάσεις, οδικό δίκτυο, αθλητικές εγκαταστάσεις κλπ, που έχουν αναπτυχθεί στο νησί, και εξυπηρετούν όχι µόνο τους επισκέπτες αλλά διευκολύνουν και τους ντόπιους κατοίκους. Παρόλα αυτά, όπως πάντα η ανάπτυξη συνοδεύεται και µε αρνητικές συνέπειες. Η ρύπανση που έχουν υποστεί κυρίως οι τουριστικά 1 Βλέπε ιάγραµµα 1 6

7 ανεπτυγµένες περιοχές του νησιού, από σκουπίδια, δυνατούς θορύβους και µουσικές, την τοποθέτηση υπερβολικού αριθµού πινακίδων κλπ είναι ιδιαίτερα ανησυχητική και προβληµατίζει τόσο το κοινό όσο και τις τοπικές αρχές. Η παροχή υπηρεσιών όµως έχει αναπτυχθεί σε ψηλό βαθµό, έτσι σήµερα τόσο οι τουρίστες αλλά και οι Κύπριοι, µπορούν να εκµεταλλευτούν µια πλειάδα υπηρεσιών. Βέβαια αυτό δεν σηµαίνει ότι δεν παρατηρούνται ελλείψεις στις προσφερόµενες υπηρεσίες. Τέλος, στην προσπάθεια προσέλκυσης τουριστών οι πολιτιστικές, καλλιτεχνικές και άλλες σχετικές δραστηριότητες έχουν αυξηθεί σε πολύ µεγάλο βαθµό. Σηµαντική, είναι η προσφορά των τοπικών αρχών του υπουργείου Παιδείας και Πολιτισµού αλλά και του Κυπριακού Οργανισµού Τουρισµού στην οργάνωση και χρηµατοδότηση πολλών σηµαντικών εκδηλώσεων που δεν καλύπτουν µόνο τις ανάγκες των επισκεπτών αλλά βοηθούν και στην πολιτιστική ανάπτυξη του τόπου. Συν τοις άλλοις, έχει παρατηρηθεί ότι η ανάπτυξη της τουριστικής βιοµηχανίας συνέτεινε σε πληθυσµιακές αλλαγές, οι οποίες παρατηρούνται κυρίως στις τουριστικά ανεπτυγµένες περιοχές. Συγκεκριµένα, οι ντόπιοι ζουν και συναναστρέφονται πολλούς µήνες µε τουρίστες άλλων χωρών, σαν αποτέλεσµα την αλλοίωση του ισοζυγίου ξένων επισκεπτών και µονίµων κατοίκων. Επιπλέον, λόγω της τουριστικής ανάπτυξης έχει παρατηρηθεί αλλαγή του δηµογραφικού χαρακτήρα ορισµένων περιοχών και ένα ρεύµα µετακίνησης πληθυσµού από τις αγροτικές περιοχές στα αστικά κέντρα. Επίσης, οι κοινωνικοοικονοµικές αλλαγές που έχουν υπεισέλθει στην κυπριακή κοινωνία είναι µάλλον θετικές αφού έχουν αναβαθµίσει το βιοτικό επίπεδο του πληθυσµού. Ο τουρισµός εκτός των άλλων, έχει κτίσει γέφυρες επικοινωνίας, ανάµεσα σε ντόπιους κατοίκους και επισκέπτες. Οι σχέσεις των κατοίκων µε ξένους και ντόπιους επισκέπτες χαρακτηρίζονται αρκετά καλές και εποικοδοµητικές και στηρίζονται στον αυθορµητισµό και τη φιλοξενία. Μέσα από αυτή την συναναστροφή οι κάτοικοι προβάλουν την κουλτούρα και τον πολιτισµό µας προς τους ξένους ενώ παράλληλα δέχονται και επιρροές. Βέβαια, τα τελευταία χρόνια µε τη µαζική κάθοδο τουριστών έχει χαθεί κάπως αυτή η προσωπική σχέση και επαφή που άλλοτε οι ντόπιοι διατηρούσαν µε τους τουρίστες ακόµα και µετά τις 7

8 διακοπές. Όπως είναι φυσικό, αναπόφευκτες είναι και οι προστριβές µε τους ξένους επισκέπτες. Σύµφωνα µε την έρευνα οι προστριβές που υπάρχουν είναι σε µικρό βαθµό, κυρίως στο χώρο εργασίας ή στις περιπτώσεις που οι τουρίστες έχουν καταναλώσει µεγάλες ποσότητες αλκοόλ. Τελευταία, αλλά πολύ σηµαντική παράµετρος είναι η επίδραση του τουρισµού στην κοινωνική συµπεριφορά. Η συναναστροφή και στενή επαφή µε τους ξένους επισκέπτες κάποιες φορές έχει αρνητικές επιρροές. Σύµφωνα µε στοιχεία που συλλέχτηκαν από την Αστυνοµία Κύπρου η εγκληµατικότητα έχει αυξηθεί σηµαντικά την τελευταία δεκαετία. Συγκεκριµένα, η νεανική παραραβατικότητα, η εµπορία, διακίνηση και χρήση ναρκωτικών έχουν γίνει συχνός πονοκέφαλος στις τοπικές αρχές. Παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχουν επίσηµα στατιστικά στοιχεία, τα οποία να υποδυκνείουν την τουριστική ανάπτυξη σαν κύρια πηγή εγκληµατικότητας, εντούτοις µέσα από την ποσοτική έρευνα διαφάνηκε ότι ο τουρισµός είναι ένας από τους παράγοντες που συµβάλει στην αύξηση του εγκλήµατος. Επίσης, ο τουρισµός έχει µεγεθύνει άλλα κοινωνικά προβλήµατα όπως η αισχροκέρδεια, η πορνεία και ο τζόγος. Πρέπει να αναφερθεί ότι, σε καµία περίπτωση δεν θεωρείται ο τουρισµός, ως ο κατ εξοχήν υπεύθυνος για τις αρνητικές συµπεριφορές και καταστάσεις στην κυπριακή κοινωνία. Απλά προστίθεται στις αιτίες που προκαλούν και µεγεθύνουν κάποια κοινωνικά προβλήµατα. 8

9 ιάγραµµα 1 Τοµείς επίδρασης της τουριστικής ανάπτυξης Σύστηµα αξιών του ντόπιου πληθυσµού Ποιότητα Ζωής Πληθυσµιακές αλλαγές Σχέσεις κατοίκων µε ξένους και ντόπιους επισκέπτες Κοινωνική Συµπεριφορά Παραδοσιακές κοινωνικές αξίες ιαπροσωπικές σχέσεις, οικογένεια Ήθη και έθιµα Οικονοµικά Οφέλη Κόστος Ζωής Επιπτώσεις στο φυσικό και δοµηµένο περιβάλλον Υποδοµή Ρύπανση Υπηρεσίες Πολιτιστικές, καλλιτεχνικές και άλλες δραστηριότητες - ευκαιρίες ηµογραφικές αλλαγές Κοινωνικοοικονο- µικές αλλαγές Μετακινήσεις πληθυσµού Αντιµετώπιση ντόπιων και ξένων επισκεπτών Επίπεδο επαφής - συναναστροφής Νεανική παραβατικότητα Ναρκωτικά Αισχροκέρδεια Πορνεία Τζόγος 9

10 5. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ (NATIONAL AND REGIONAL TOURISM PLANNING) Σύµφωνα µε τον παγκόσµιο Οργανισµό Τουρισµού ο σωστός σχεδιασµός της τουριστικής ανάπτυξης, σε τοπικό αλλά και σε εθνικό επίπεδο, θα πρέπει να συµπεριλαµβάνει στρατηγικές και µεθόδους πρόληψης, έγκαιρου εντοπισµού και επίλυσης τυχών αρνητικών επιπτώσεων σε όλα τα επίπεδα της τουριστικής δραστηριότητας, όπως οικονοµία, περιβάλλον και κοινωνία. Επιπλέον, βασική αρχή της οργάνωσης αλλά και του σχεδιασµού τουριστικής ανάπτυξης είναι η συµπερίληψη των κατοίκων και των τοπικών αρχών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και σχεδιασµού της τουριστικής ανάπτυξης. Τα κριτήρια σχεδιασµού της τουριστικής ανάπτυξης είναι: - η πολιτιστική παράδοση - η ποιότητα ζωής - η ενηµέρωση και κατάρτιση

11 6. ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΞΙΩΝ ΤΟΥ ΝΤΟΠΙΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ 6.1 Παραδοσιακές αξίες της Κυπριακής Κοινωνίας Το σύστηµα αξιών της κυπριακής κοινωνίας στηρίζεται στο τρίπτυχο «Πατρίς- Θρησκεία-Οικογένεια» και θεωρείται ως ο ακρογωνιαίος λίθος για διαφύλαξη της κυπριακής κοινωνίας. Επιπρόσθετα, ιδιαίτερη µνεία έγινε σε δύο χαρακτηριστικά τα οποία συνοδεύουν τον Κύπριο. Η Εργατικότητα και η Φιλοξενία αναφέρθηκε ότι είναι χαρακτηριστικά άµεσα συνδεδεµένα µε τη φύση του Κύπριου. Οι Κύπριοι διακρίνονται για τον αυθορµητισµό και την µεγάλη τους προσπάθεια να εξυπηρετήσουν και να βοηθήσουν τους ξένους. Η εργατικότητα αναδεικνύεται ως µια αρετή µε θετικό, επαγγελµατικό και ηθικό αντίκτυπο. Σε αυτή την παράµετρο, όπως πολλοί επισήµαναν, οφείλεται η γρήγορη οικονοµική ανάρρωση µετά την εισβολή του Επιπρόσθετα, η φιλοξενία ανάγεται σε µείζον χαρακτηριστικό της κουλτούρας του Κύπριου προσδίδοντας του µια σηµαντική ιδιαιτερότητα που τον ξεχωρίζει από άλλους λαούς. Η εργατικότητα που διακατέχει τον Κύπριο υποδηλώνει, εκτός των άλλων, τον προσανατολισµό της κυπριακής κοινωνίας προς το σύγχρονο καταναλωτισµό και γενικά την τάση για διασφάλιση υλικών αγαθών. 6.2 Παράγοντες για τη διαµόρφωση των Παραδοσιακών Αξιών της Κυπριακής Κοινωνίας Ο τουρισµός λειτουργεί και σαν µέσο µεταφοράς και διάδοσης πληροφοριών σχετικών µε τα ήθη, τα έθιµα και τον τρόπο ζωής των διαφορετικών πολιτισµών. Στη µελέτη που έγινε, τόσο οι κοινωνικοί όσο και οι φορείς της τουριστικής βιοµηχανίας, αλλά και το κοινό αποφεύγουν τη δαιµονοποίηση της τουριστικής ανάπτυξης για τις τυχών αρνητικές µεταβολές που παρατηρούνται στις παραδοσιακές αξίες της κυπριακής κοινωνίας

12 Ο τουρισµός είναι απλά ένας από τους εξωγενείς παράγοντες που επηρεάζει τις ηθικές αξίες της κυπριακής κοινωνίας. Επιπρόσθετα, τα ΜΜΕ και τα συχνά ταξίδια των Κυπρίων στο εξωτερικό επηρεάζουν εξίσου, αν όχι και σε µεγαλύτερο βαθµό, την εξέλιξη των παραδοσιακών αξιών και θεσµών της κυπριακής κοινωνίας. 6.3 Ο θεσµός της εκκλησίας Τόσο η εκκλησία όσο και η θρησκεία εξακολουθούν να διαδραµατίζουν σηµαντικό ρόλο στην προσωπική και την κοινωνική ζωή των Κυπρίων. Σύµφωνα µε αριθµητικά στοιχεία από την έρευνα «Κυπροβαρόµετρο» (2004), το 98% των ερωτηθέντων συµφωνεί ότι υπάρχει Θεός, ένα 95% συµφωνεί µε τη φράση «το να πιστεύω είναι απαραίτητο στοιχείο της ζωής µου» ενώ ένας στους πέντε (20%) δήλωσε ότι πηγαίνει εκκλησία 1-2 φορές το µήνα, ενώ ένα αντίστοιχο ποσοστό (21%) ανέφερε ότι πηγαίνει εκκλησία κάθε Κυριακή. Στο ερώτηµα λοιπόν αν ο θεσµός της εκκλησίας αντιµετωπίζει κρίση, παρατηρείται ότι η θρησκεία παραµένει ένας δυνατός θεσµός µε υψηλή αξία στη ζωή του Κύπριου χωρίς να περνά κρίση. Αντίθετα, η εκκλησία σαν σώµα, ηγεσία ή θεσµός αντιµετωπίζει κρίση. Η κρίση αυτή πολύ πιθανόν να οφείλεται στις διάφορες µη εγκεκριµένες από το ποίµνιο-κοινό, ενέργειες µερικών ατόµων ή θρησκευτικών ηγετών που ανήκουν στο σώµα της εκκλησίας

13 7 ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ 7.1 Τουρισµός και Οικονοµία Ακόµη και µετά τις µειώσεις που έχουν παρατηρηθεί στις αφίξεις και στις δαπάνες των περιηγητών, ο τουρισµός εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους σηµαντικότερους τοµείς της Κυπριακής οικονοµίας. Τόσο οι κοινωνικοί αλλά και οι φορείς της τουριστικής βιοµηχανίας όσο και το κοινό (Ποιοτική και ποσοτική έρευνα), αναγνωρίζουν τη µεγάλη συνεισφορά του τουρισµού στην οικονοµία του κράτους. Η εκτίµηση που εµπνέει ο συγκεκριµένος τοµέας είναι καθολική, ενώ πολλοί πίστωσαν στην τουριστική βιοµηχανία τη γρήγορη οικονοµική ανάκαµψη και το ραγδαίο ρυθµό ανάπτυξης µετά την εισβολή του Γι αυτό, πολύ εύστοχα ο τουρισµός χαρακτηρίστηκε ως ο «αιµοδότης», η «ατµοµηχανή», ο «στυλοβάτης» της Κυπριακής οικονοµίας ή διαφορετικά η κότα που γεννά τα χρυσά αυγά. 7.2 Τουρισµός και Απασχόληση Η φύση και οι συνθήκες απασχόλησης στην τουριστική βιοµηχανία δηµιουργούν στους εργαζόµενους στην τουριστική βιοµηχανία, προσωπικά αλλά και οικογενειακά προβλήµατα. Τα κοινωνικά προβλήµατα που προκύπτουν από τον τουρισµό αντικατοπτρίζονται µέσα από την άποψη του 42% του συνόλου των ερωτηθέντων µε παιδιά, οι οποίοι ανέφεραν ότι δεν θα ενθάρρυναν τα παιδιά τους να εργαστούν στην τουριστική βιοµηχανία. Το αντίστοιχο ποσοστό αυξάνεται στο 53% ανάµεσα στους ερωτηθέντες που εργάζονται στον τουριστικό τοµέα. Οι λόγοι για τους οποίους οι ερωτηθέντες δεν είναι θετικά προδιατεθειµένοι για τα επαγγέλµατα του τουριστικού τοµέα, είναι κυρίως ο εποχικός χαρακτήρας, τα εκτενή ωράρια καθώς και οι χαµηλές απολαβές που πιστεύεται ότι έχουν τα επαγγέλµατα αυτά

14 Οι εργαζόµενοι στην τουριστική βιοµηχανία διακατέχονται από ανασφάλεια και δυσαρέσκεια κυρίως λόγω της πρόσληψης φθηνού ξένου εργατικού δυναµικού, αλλά και των συνθηκών εργασίας και των όρων απασχόλησης. Για την αποτελεσµατική πρόληψη και αντιµετώπιση των αρνητικών κοινωνικών επιπτώσεων της τουριστικής ανάπτυξης πρέπει να εφαρµοστούν οι κατάλληλες πολιτικές όχι µόνο στους επισκέπτες αλλά και στους κατοίκους των κοινοτήτων υποδοχής, καθώς και στους εργαζόµενους στην τουριστική βιοµηχανία. 7.3 Τουριστική ανάπτυξη και τοπικές κοινότητες υποδοχής Ο τουρισµός προσφέρει στις αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης των τουριστικά ανεπτυγµένων περιοχών ένα µέρος των κεφαλαίων που απαιτούνται για την προώθηση έργων ανάπτυξης της περιοχής από τα οποία επωφελούνται και οι µόνιµοι κάτοικοι. Η τουριστική βιοµηχανία λοιπόν λειτουργεί στις πλείστες περιπτώσεις όχι µόνο ως «χρηµατοδότης» αλλά και ως κίνητρο για τη βελτίωση των τοπικών κοινοτήτων. Ένα 13% του συνόλου των ερωτηθέντων θεωρεί ότι η «ανάπτυξη/βελτίωση έργων υποδοµής» αποτελεί άλλη µια θετική επίπτωση της τουριστικής ανάπτυξης. Οι ερωτώµενοι από τις τουριστικά ανεπτυγµένες περιοχές εξέφρασαν σε ψηλότερο βαθµό την πιο πάνω άποψη (Λεµεσός και Αµµόχωστος). Οι κάτοικοι της Πάφου εξέφρασαν περισσότερες επιφυλάξεις για το γεγονός αυτό, ενώ οι ερωτηθέντες από τη Λάρνακα υπογράµµισαν ότι η ανάπτυξη/βελτίωση έργων υποδοµής από τη συνεισφορά του τουρισµού στην επαρχία τους, είναι µικρή (µόνο 7% δήλωσαν ότι ο τουρισµός βοήθησε στην ανάπτυξη έργων υποδοµής). Επιπλέον, ένα 12% του συνόλου των ερωτηθέντων δηλώνουν πως δεν υπάρχουν οποιεσδήποτε θετικές επιπτώσεις από τον τουρισµό στην περιοχή τους και κυρίως οι κάτοικοι της Λευκωσίας. Όπως φαίνεται, παρουσιάζεται επιτακτική η ανάγκη διασφάλισης της βέλτιστης αξιοποίησης των δυνατοτήτων που παρέχει ο τουρισµός όσον αφορά την ανάπτυξη και βελτίωση των έργων υποδοµής. Επίσης, η βελτίωση και ανάπτυξη

15 των έργων υποδοµής είτε αυτό εξ υπακούει εύκολη πρόσβαση στις παραλίες, βελτίωση οδικού δικτύου κλπ είναι αναγκαία όχι µόνο για διευκόλυνση και εξυπηρέτηση των επισκεπτών/τουριστών αλλά και για αναβάθµιση της καθηµερινής ζωής των ντόπιων κατοίκων. Τέλος, τα ωφελήµατα που δύναται να αποκοµίσουν οι τοπικές κοινότητες δεν είναι γεωγραφικά ισοµερώς κατανεµηµένα. 7.4 Τουρισµός και φυσικό περιβάλλον Το φυσικό περιβάλλον αποτελεί µία από τις βασικές παραµέτρους της τουριστικής ανάπτυξης µιας περιοχής. Η αειφορία των ωφελειών που προέρχονται από τον τουρισµό είναι άρρηκτα συνδεδεµένη µε την προστασία και διαφύλαξη του φυσικού περιβάλλοντος. Έτσι, ο τουρισµός µπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο για ευαισθητοποίηση των τοπικών, των εθνικών αρχών αλλά και των ντόπιων κατοίκων µε στόχο τη θέσπιση µέτρων για προστασία του περιβάλλοντος. Η άναρχη ανάπτυξη της τουριστικής βιοµηχανίας στο παρελθόν έγινε εις βάρος του φυσικού περιβάλλοντος. Παρατηρείται αλλοίωση του φυσικού περιβάλλοντος, εκποίηση ακτών για σκοπούς δόµησης, εκτεταµένη ρύπανση από την εγκατάλειψη σκουπιδιών, ηχητική ρύπανση καθώς και αισθητική αλλοίωση του χώρου. Οι τουριστικά ανεπτυγµένες περιοχές έχουν επηρεαστεί σε µεγαλύτερο βαθµό, όπως η Αγία Νάπα, η οποία προβάλλεται και ως κακό παράδειγµα όσον αφορά την ηχορύπανση, την αλλοίωση του δοµικού περιβάλλοντος το οποίο δε συνάδει µε τον τοπικό χαρακτήρα της περιοχής κ.α. Για το σκοπό αυτό πρέπει να αξιοποιηθούν εναλλακτικές µορφές τουρισµού, περιβαλλοντικά πιο ήπιες, µε στόχο τη διαφύλαξη της αειφορίας τόσο των οικονοµικών οφελών της τουριστικής ανάπτυξης όσο και του ίδιου του περιβάλλοντος

16 7.5 Τουρισµός και Πολιτιστική Κληρονοµιά Ειδική ώθηση πρέπει να δοθεί στην ανάπτυξη του πολιτιστικού τουρισµού, ειδικών ενδιαφερόντων ο οποίος συνάδει και µε τον τοπικό χαρακτήρα των τουριστικών περιοχών. Η άποψη του κοινού συνάδει µε τους στόχους του Στρατηγικού Σχεδίου όχι µόνο όσον αφορά το φυσικό και δοµηµένο περιβάλλον αλλά γενικότερα. Ο τουρισµός παρουσιάζεται σαν ένα νόµισµα µε δύο όψεις σε σχέση µε τον πολιτισµό. Μπορεί να λειτουργήσει θετικά για τις τοπικές κοινότητες, αφού µέσα από την προσπάθεια προσέλκυσης επισκεπτών γίνεται αναβίωση παραδοσιακών στοιχείων, ηθών και εθίµων ενώ παράλληλα δηµιουργούνται οι προϋποθέσεις που απαιτούνται για ανάπτυξη των περιοχών της υπαίθρου και της ενδοχώρας. Γενικά, το κοινό και οι φορείς θεωρούν ότι η ανάπτυξη της υπαίθρου και της ενδοχώρας λειτουργεί σαν θεµατοφύλακας της πολιτιστικής µας κληρονοµιάς, σαν σκευοφυλάκιο της παράδοσης των ηθών και εθίµων, του τοπικού και εθνικού µας χαρακτήρα. Από την άλλη όµως ο τουρισµός µπορεί να λειτουργήσει αρνητικά, οδηγώντας στην αλλοίωση της τοπικής παραδοσιακής πολεοδοµικής και αρχιτεκτονικής εικόνας. Επίσης, πολλές φορές στην προσπάθεια προσέγγισης τουριστών γίνεται αλλοίωση στοιχείων της παράδοσης, µέσω της εµπορευµατοποίησης τους. Για παράδειγµα, πολλές φορές στην αναπαράσταση του κυπριακού παραδοσιακού γάµου, ο οποίος µοιάζει περισσότερο µε show, παρατηρείται πρόσθεση ξένων στοιχείων για να γίνει πιο εντυπωσιακός. 7.6 Πληθυσµιακές Αλλαγές Ο τουρισµός είναι σε θέση να επηρεάσει το δηµογραφικό χαρακτήρα µιας περιοχής µε την αλλοίωση του ισοζυγίου του πληθυσµού των ντόπιων κατοίκων και τον αριθµό ξένων επισκεπτών. Επίσης, µπορεί να προκαλέσει εσωτερικές δηµογραφικές αλλαγές οι οποίες οφείλονται στις µετακινήσεις πληθυσµού προς τις κοινότητες υποδοχής από τα χωριά, µε αποτέλεσµα το µαρασµό της υπαίθρου

17 Παρόλα αυτά αναγνωρίζεται ότι οι δηµογραφικές αλλαγές λόγω του τουρισµού έχουν απορροφηθεί και αφοµοιωθεί και δεν αναµένεται να επέλθουν άλλες. Η ανάπτυξη του αγροτουρισµού και άλλων µορφών ειδικού τουρισµού µπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη της υπαίθρου και στη δηµιουργία θέσεων εργασίας, ανατρέποντας τις αρνητικές επιπτώσεις στην ύπαιθρο, από την ανάπτυξη του τουρισµού. Επίσης, η αυξανόµενη απασχόληση ξένων εργατών, τόσο στην τουριστική όσο και στην οικοδοµική βιοµηχανία του τόπου, έχει σαν αποτέλεσµα την πληθυσµιακή διάβρωση, κυρίως στις ανεπτυγµένες περιοχές. Συνεπώς, το ισοζύγιο του πληθυσµού δεν επηρεάζεται µόνο από τον αριθµό των ξένων επισκεπτών αλλά και από την είσοδο, και στην τουριστική βιοµηχανία, ξένου εργατικού δυναµικού. 7.7 Συναναστροφή-Επικοινωνία ντόπιων µε τους ξένους επισκέπτες Τρεις στους πέντε ερωτώµενους (61%) ανέφεραν ότι µιλούν και ανοίγουν συζητήσεις µε ξένους τουρίστες συχνά ή κάποτε, ενώ ένα αρκετά µεγάλο ποσοστό της τάξης του 43% δήλωσε ότι διατηρεί επαφή µε τουρίστες που γνώρισε κατά τη διάρκεια της παραµονής τους στην Κύπρο. Αν και οι ντόπιοι έχουν φτάσει σε σηµείο κόπωσης και κορεσµού από την τουριστική ανάπτυξη, όπως λέχθηκε στην ποιοτική έρευνα, και ότι έχει χαθεί ο άλλοτε αυθορµητισµός τους, εντούτοις διαφαίνεται ότι υπάρχει ακόµα η φιλικότητα και η ζεστασιά στη συµπεριφορά των κατοίκων. Οι πελατειακές σχέσεις χρησιµοποιούνται σαν ερέθισµα για περαιτέρω επικοινωνία και επαφή ανάµεσα σε ντόπιους και ξένους επισκέπτες. Στο σηµείο αυτό πρέπει να λεχθεί ότι ο εµβολιασµός της τουριστικής βιοµηχανίας µε ξένο και πολλές φορές ανειδίκευτο προσωπικό δεν συνάδει µε την κουλτούρα, το χαρακτηριστικό της φιλοξενίας και τον ενθουσιασµό που συνόδευε στο παρελθόν τον Κύπριο ντόπιο κάτοικο. Επιπρόσθετα, η χώρα προέλευσης αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στη διαµόρφωση διαφόρων αντιλήψεων σχετικά µε την αναµενόµενη νοοτροπία και συµπεριφορά του κάθε επισκέπτη. Για παράδειγµα, οι ευρωπαίοι επισκέπτες συγκαταλέγονται στους επισκέπτες µε τις θετικότερες αντιλήψεις και στάσεις. Αντίθετα, οι Άραβες και οι Ισραηλίτες θεωρούνται τα «µαύρα πρόβατα» της

18 τουριστικής βιοµηχανίας κυρίως λόγω των αντιλήψεων για την καθαριότητα και τη φιλικότητα τους. Στην ενότητα αυτή παρατηρείται διάσταση απόψεων ανάµεσα στο κοινό και των στόχων που έχουν τεθεί µέσα από το Στρατηγικό Σχέδιο, αναφορικά µε τις εθνικότητες ενδιαφέροντος. Ειδικά, το Στρατηγικό Σχέδιο συγκαταλέγει τους Άραβες, τους Ισραηλίτες καθώς και τους τουρίστες από την Ανατολική Ευρώπη ανάµεσα στις αγορές ψηλής και µεσαίας προτεραιότητας. Αντίθετα, το κοινό έχει δηµιουργήσει αρνητικά πρότυπα και δε φαίνεται πρόθυµο να προωθήσει το κυπριακό τουριστικό προϊόν σε αυτές τις εθνικότητες. Κοινό σηµείο ανάπτυξης και περαιτέρω προώθησης του τουριστικού προϊόντος, τόσο για το κοινό όσο και για το Στρατηγικό Σχέδιο, παρουσιάζονται οι ευρωπαίοι τουρίστες, οι οποίοι συγκαταλέγονται στις επιθυµητές, υψηλής δαπάνης. 7.8 Οφέλη από την επαφή ξένων τουριστών και ντόπιων κατοίκων Ο τουρισµός έχει τη δυνατότητα να δράσει ως µέσο µεταφοράς και διάδοσης πληροφοριών σχετικών µε τα ήθη, τα έθιµα και τον τρόπο ζωής των διαφορετικών πολιτισµών. Ο τουρισµός έχει συµβάλει θετικά στην απαλλαγή της κυπριακής κοινωνίας από παλιά συντηρητικά πρότυπα όπως το πρότυπο της πατριαρχικής οικογένειας όπου υπήρχε έλλειψη επικοινωνίας κυρίως στη δοµή της οικογένειας. Επίσης, είναι προφανής η αναβάθµιση της ποιότητας ζωής στην οικογένεια µέσα από την συναναστροφή µε άλλες νοοτροπίες και αντιλήψεις. Ενδιαφέρον παρουσιάζει για τους Κυπρίους, η συµπεριφορά των τουριστών στα παιδιά τους και η µέθοδος επικοινωνίας που εφαρµόζουν. Παράλληλα ο τουρισµός µπορεί να συµβάλει στη µεγαλύτερη ευαισθητοποίηση των ντόπιων σε θέµατα που αφορούν το περιβάλλον, τη κοινωνική συµπεριφορά και διαγωγή κ.α

19 Η διεύρυνση του κοινωνικού κύκλου των κατοίκων του τόπου, µέσα από τη συναναστροφή µε τους τουρίστες, είναι γεγονός. Ταυτόχρονα όµως, µέσα από την ποιοτική έρευνα, προβάλλει η ανάγκη δηµιουργίας περισσότερων σηµείων, επαφής µεταξύ τουριστών και ντόπιων κατοίκων ώστε να αξιοποιηθούν στο µέγιστο βαθµό οι θετικές αυτές δυνατότητες του τουρισµού. 7.9 Αρνητικές επιδράσεις του τουρισµού Ένα σχετικά µικρό ποσοστό της τάξης του 9% ανέφερε ότι είχε προστριβές µε ξένους τουρίστες. Οι εργαζόµενοι στην τουριστική βιοµηχανία είχαν προστριβές κυρίως στο χώρο εργασίας ενώ όσοι δεν εργάζονται στον τουριστικό τοµέα δήλωσαν ότι είχαν προστριβές µε τουρίστες µετά από κατανάλωση αλκοόλ σε κέντρα και χώρους διασκέδασης. Επιπλέον, ο τουρισµός δε θεωρείται ως η κύρια πηγή του µιµητισµού και της ξενοµανίας. Αντίθετα, τα ΜΜΕ και τα συχνά ταξίδια στο εξωτερικό (για σπουδές, διακοπές, αναψυχή κλπ) φαίνεται να έχουν επηρεάσει εξίσου την κυπριακή κοινωνία σε θέµατα µιµητισµού και ξενοµανίας. Σηµαντικό είναι και το γεγονός ότι το 84% των ερωτηθέντων στην ποσοτική έρευνα δηλώνει ότι δεν ενοχλείται καθόλου από τη συναναστροφή των παιδιών του µε ξένους τουρίστες Εγκληµατικότητα Σύµφωνα µε στοιχεία της Κυπριακής Αστυνοµίας και των Εγκληµατολογικών Στατιστικών της Στατιστικής Υπηρεσίας, κατά την περίοδο σηµειώθηκε σηµαντική αύξηση των υποθέσεων σοβαρού εγκλήµατος, της τάξης του 18%. Η εγκληµατικότητα στην Κύπρο έχει σηµειώσει µεγάλη αύξηση σε σχέση µε την Ευρώπη, όπου σε κάποιες χώρες όπως η Σουηδία παρατηρείται µείωση. Επίσης, ο ρυθµός αύξησης της εγκληµατικότητας θεωρείται αρκετά γρήγορος. Αν και σε απόλυτους αριθµούς η Κύπρος βρίσκεται σε χαµηλότερα επίπεδα από άλλες

20 χώρες, µε το ρυθµό αύξησης που υπάρχει σήµερα πολύ πιθανόν να προσεγγίσει στο µέλλον τους αριθµούς άλλων χωρών. Από µέρους του κοινού και των εµπλεκόµενων φορέων υπάρχουν διιστάµενες απόψεις όσον αφορά τη συµβολή του τουρισµού στην αύξηση της εγκληµατικότητας. Κάποιοι ανέφεραν ότι κάποιες εθνικότητες τουριστών όπως οι Άγγλοι τουρίστες συµβάλουν στην αύξηση της εγκληµατικότητας. Άλλοι υπογράµµισαν το γεγονός ότι η αλλαγή του τρόπου ζωής και συµπεριφοράς από την τουριστική ανάπτυξη έχει συµβάλει στην αύξηση της νεανικής παραβατικότητας και στην εµπορία, χρήση και διακίνηση των ναρκωτικών. Στατιστικά στοιχεία αναφέρουν ότι υπήρξε αύξηση του αριθµού των ενεχόµενων προσώπων σε υποθέσεις ναρκωτικών της τάξης του 72%, όπου στην πλειοψηφία τους ήταν Κύπριοι. Το ποσοστό των ξένων ήταν 28% αλλά πάλι δεν υπάρχει σαφής διαχωρισµός πόσοι από αυτούς είναι επισκέπτες-τουρίστες και πόσοι αλλοδαποί µόνιµοι κάτοικοι. Γενικά, επικρατεί η αντίληψη ότι ο τουρισµός αποτελεί έναν από τους παράγοντες που συντείνουν στην αύξηση της εγκληµατικότητας και των ναρκωτικών. Παράλληλα όµως, τονίζεται ότι δεν είναι µόνο ο τουρισµός ο οποίος έχει ανεβάσει το ποσοστό της εγκληµατικότητας στον τόπο. Τέλος, δεν υπάρχουν διαθέσιµα στατιστικά στοιχεία που να τεκµηριώνουν την πιο πάνω αντίληψη. Χρήσιµο θα ήταν οι αστυνοµικές αρχές να προβούν σε διαχωρισµό των ξένων που ενεπλάκησαν σε εγκληµατικές ενέργειες, σε αυτούς που είναι µόνιµοι κάτοικοι και στους επισκέπτες. Με τον τρόπο αυτό το κράτος θα είναι σε θέση να γνωρίζει σε πιο βαθµό και µε ποια µέσα, οι ξένοι επισκέπτες συµβάλουν στην αύξηση της εγκληµατικότητας. Επιπρόσθετα, η εργοδότηση ξένου εργατικού δυναµικού θεωρείται ότι πιθανόν να µεγεθύνει το ήδη µεγάλο πρόβληµα της εγκληµατικότητας, το οποίο καλείται να αντιµετωπίσει αποτελεσµατικά και σε βάθος το κράτος

21 8. ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ, ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΩΝ, Α ΥΝΑΜΙΩΝ, ΑΠΕΙΛΩΝ ΚΑΙ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ (SWOT ANALYSIS)2 8.1 Πλεονεκτήµατα Με την ανάπτυξη του τουρισµού ενισχύεται η οικονοµία του κράτους αλλά και των τοπικών κοινοτήτων. Ο τουρισµός συµβάλει στην αποκέντρωση και ειδικά στην καταπολέµηση της αστυφιλίας ενώ αποτελεί µέσο µεταφοράς και διάδοσης πληροφοριών σχετικά µε τα ήθη, τα έθιµα, και τον τρόπο ζωής διαφόρων πολιτισµών. Επιπρόσθετα, η ανταλλαγή απόψεων, η κατανόηση και διάδοση νέων ιδεών και αντιλήψεων, έχουν σαν αποτέλεσµα την µετατόπιση της κυπριακής κοινωνίας από µερικά παλαιά συντηρητικά πρότυπα σε νέα, και την ευαισθητοποίηση σε άλλα θέµατα όπως το περιβάλλον, τα οποία αναβαθµίζουν την ποιότητα ζωής των ντόπιων. 8.2 Αδυναµίες Η προσέλκυση «φτηνού» µη ποιοτικού τουρισµού, όπως διαφάνηκε τόσο από την ποιοτική όσο και από την ποσοτική έρευνα, προκαλεί αρνητικές κοινωνικές επιπτώσεις στην κυπριακή κοινωνία. Έχει εντοπιστεί ότι η αστυνόµευση δεν επαρκή στην τουριστική βιοµηχανία ενώ οι όροι εργασίας των εργαζοµένων στον τοµέα είναι αντικοινωνικοί. Επιπλέον, οι αρνητικές επιπτώσεις που έχουν επέλθει, τόσο στο φυσικό όσο και στο δοµηµένο περιβάλλον, είναι πολλές ενώ η µικρή εως µηδαµινή εκπαίδευση και ανάπτυξη του προσωπικού προκαλεί προβλήµατα και προστριβές στο χώρο εργασίας. Έχει παρατηρηθεί ότι υπάρχει έλλειψη δεικτών παρακολούθησης διαφόρων σηµαντικών χαρακτηριστικών του τοµέα π.χ. εγκληµατικότητας, ενώ παράλληλα τίθεται το ζήτηµα της άνισης γεωγραφικής κατανοµής των κοινωνικοοικονοµικών οφελών. Σηµαντική αδυναµία θεωρείται και ο εποχικός χαρακτήρας των επαγγελµάτων που σχετίζονται µε την τουριστική βιοµηχανία ενώ οι προστριβές µεταξύ ντόπιων κατοίκων και τουριστών µετά από κατανάλωση αλκοόλ επιδρά αρνητικά στην κοινωνική δοµή του τόπου. 2 Βλέπε διάγραµµα

22 Τέλος, η εργοδότηση φτηνού ξένου εργατικού δυναµικού έχει σαν αποτέλεσµα την αλλοίωση της ταυτότητας του τουριστικού προϊόντος που προσφέρεται από την Κύπρο. Συγκεκριµένα, οι άλλοτε φιλόξενοι και γεµάτοι ενθουσιασµό και ευγένεια εργαζόµενοι έχουν αντικατασταθεί στις περισσότερες περιπτώσεις µε απρόσωπες φυσιογνωµίες παροχής υπηρεσιών, µε στόχο το κέρδος και όχι τη µοναδική και ειλικρινή εξυπηρέτηση των επισκεπτών. Επιπλέον, το πρόβληµα της ανεργίας µεγεθύνεται αφού οι εργοδότες επιδεικνύουν ιδιαίτερη προτίµηση στους ξένους εργαζόµενους λόγω χαµηλού µισθού, έτσι οι ξένοι αντικαθιστούν το ντόπιο εργατικό δυναµικό προκαλώντας περαιτέρω κοινωνικά προβλήµατα. 8.3 Απειλές Η υπερεξάρτηση της κυπριακής οικονοµίας τόσο σε εθνικό όσο και σε τοπικό επίπεδο από τον τουρισµό καθώς και η απορρόφηση από τον τοµέα µεγάλου µέρους του εργατικού δυναµικού µπορεί να δηµιουργήσει αρκετά προβλήµατα στο µέλλον. Επιπλέον, η εγκατάλειψη αγροτικών δραστηριοτήτων για εργασία στην τουριστική βιοµηχανία οδηγεί στο µαρασµό της υπαίθρου. Η άναρχη ανάπτυξη και εκποίηση περιβαλλοντικά ευαίσθητων περιοχών µε στόχο την τουριστική εκµετάλλευση, η απώλεια παραθαλάσσιων περιοχών καθώς και η πολεοδοµική αλλοίωση, παρουσιάζονται σαν άλλες απειλές. Παράλληλα, υπεισέρχεται ο κίνδυνος της αλλοίωσης των δηµογραφικών χαρακτηριστικών των κοινοτήτων υποδοχής αλλά και η αλόγιστη υιοθέτηση ξένων προτύπων και κώδικα συµπεριφοράς, κυρίως από τους νέους. Η τυποποίηση λόγω εµπορευµατοποίησης καθώς και η αλλοίωση παραδοσιακών στοιχείων των κοινοτήτων υποδοχής υποσκάπτουν την πολιτιστική µας κληρονοµιά. Ο τουρισµός έχει συµβάλει άµεσα στην εµπορία, διακίνηση και χρήση ναρκωτικών, θανάσιµος κίνδυνος που τριγυρίζει κυρίως τους νέους. Άλλη παράµετρος η οποία απειλεί όχι µόνο τους ξένους επισκέπτες αλλά και τους ντόπιους είναι το φαινόµενο της αισχροκερδείας το οποίο η ίδια η αγορά δεν έχει καταφέρει ακόµα να αποβάλλει αποτελεσµατικά. Πολλές φορές οι ξένοι επιδρούν αρνητικά στις αξίες των ντόπιων και προβάλλουν ανάρµοστη για τα κυπριακά δεδοµένα, κοινωνική συµπεριφορά

23 Τέλος, αλλά µε πολύ µεγάλη σηµασία, εµφανίζεται η απειλή της αλλοίωσης της ταυτότητας του άλλοτε πετυχηµένου και γνήσιου τουριστικού προϊόντος. 8.4 Ευκαιρίες Μέσα από τα πλεονεκτήµατα, τις αδυναµίες και τις απειλές προβάλλουν οι ακόλουθες ευκαιρίες. Καταρχήν σηµαντική είναι η ευαισθητοποίηση των κατοίκων και των τοπικών αρχών για διαφύλαξη και αναβάθµιση του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος. Μετά υπάρχει η δυνατότητα, αξιοποίησης και αναβίωσης της αρχιτεκτονικής κληρονοµιάς καθώς και η αναβίωση παραδοσιακών επαγγελµάτων και προϊόντων. Η αξιοποίηση των εσόδων µπορεί να βοηθήσει στην προώθηση αναπτυξιακών έργων και έργων κοινής ωφέλειας. Επίσης, η παροχή κινήτρων για την ανάπτυξη της ιδιωτικής επενδυτικής πρωτοβουλίας παρουσιάζεται σαν ευκαιρία για ενδυνάµωση της τοπικής οικονοµίας. Άλλες προοπτικές είναι η ανάπτυξη της υπαίθρου καθώς και η αναβάθµιση του τουριστικού προϊόντος ως µέσο βελτίωσης της ποιότητας ζωής των κατοίκων του νησιού

24 ιάγραµµα 2 ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΩΝ, Α ΥΝΑΜΙΩΝ, ΑΠΕΙΛΩΝ ΚΑΙ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ (SWOT ANALYSIS) ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ Α ΥΝΑΜΙΕΣ ΑΠΕΙΛΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ 1. Ενδυνάµωση της οικονοµίας σε εθνικό και τοπικό επίπεδο 2. Καταπολέµηση της αστυφιλίας 3. ιάδοση πληροφοριών σχετικά µε τα ήθη, τα έθιµα καιτωντρόποζωής διαφόρων πολιτισµών 4. Ανταλλαγή απόψεων, κατανόηση και διάδοσηνέωνιδεώνκαιαντιλήψεων 1.Προσέλκυση «φτηνού» µη ποιοτικού Τουρισµού 2. Έλλειψη επαρκούς αστυνόµευσης 3. Αντικοινωνικοί όροι εργασίας 4. Περιβαλλοντικές επιπτώσεις 5. Εκπαίδευση και Ανάπτυξη προσωπικού. 6. Έλλειψη καθορισµού εικτών Παρακολούθησης. 7. Άνιση γεωγραφική κατανοµή των κοινωνικοοικονοµικών οφελών 8. Εποχικός χαρακτήρας της εργοδότησης στην τουριστική βιοµηχανία 9. Προστριβές µεταξύ ντόπιων Κατοίκων και τουριστών µετά από καταµάλωση αλκοόλ 10. Εργοδότηση Φτηνού ξένου εργατικού δυναµικού 1. Ετεροβαρής εξάρτηση της οικονοµίας και µεγάλου µέρους του εργατικού δυναµικού από τον τουρισµό 2. Μετατόπιση του εργατικού δυναµικού από αγροτικές δραστηριότητες σε δραστηριότητες της τουριστικής βιοµηχανίας 3. Εκποίηση των περιβαλλοντικά ευαίσθητων περιοχών µε στόχο την τουριστική Εκµετάλλευση 4. Απώλεια παραθαλάσσιων περιοχών 5. Αλλοίωση των δηµογραφικών χαρακτηριστικών των κοινοτήτων υποδοχής 6. Υιοθέτηση ξένων προτύπων και κώδικων Συµπεριφοράς κυρίως από τους νέους 7. Τυποποίηση και αλλοίωση των παραδοσιακών στοιχείων των κοινοτήτων υποδοχής 8. Ο τουρισµός ως µέσο µεταφοράς Ναρκωτικών 9. Ανάπτυξη της αισχροκέρδειας 10. Αρνητική επίδραση των ξένων στις αξίες και την κοινωνική συµπεριφορά 11. Αλλοίωση της ταυτότητας του τουριστικού προϊόντος 1. Ευαισθητοποίηση των κατοίκων και τοπικών αρχών για διαφύλαξη και αναβάθµιση του φυσικού και πολιτιστικού Περιβάλλοντος 2. Αξιοποίηση και αναβίωση της αρχιτεκτονικής κληρονοµιάς 3. Αναβίωση παραδοσιακών επαγγελµάτων και προϊόντων 4. Αξιοποίηση των εσόδων για προώθηση αναπτυξιακών έργων και έργων κοινής Ωφέλειας 5. Παροχή κινήτρων για την ανάπτυξη της Ιδιωτικής επενδυτικής πρωτοβουλίας µε Στόχο την ενδυνάµωση της τοπικής Οικονοµίας 6. Ανάπτυξη της υπαίθρου 7. Αναβάθµιση τουριστικού προϊόντος ως µέσο βελτίωσης της ποιότητας ζωής των κατοίκων του νησιού

25 9. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Όραµα Μέσα από τη συγκεκριµένη µελέτη και λαµβάνοντας υπόψη µια πλειάδα παραµέτρων και µεταβλητών τόσο της Κύπρου όσο και του εξωτερικού, το Όραµα στο οποίο πρέπει να επικεντρωθεί η τουριστική βιοµηχανία της Κύπρου, δεν είναι άλλο από αυτό που τέθηκε στο Στρατηγικό Σχέδιο για τον Τουρισµό από τον Κυπριακό Οργανισµό Τουρισµού. Το Όραµα αυτό θέλει την Κύπρο ως ένα ποιοτικό τουριστικό προορισµό, ο οποίος να ικανοποιεί τον επισκέπτη µε ποικίλα ενδιαφέροντα και αναζητήσεις και να διασφαλίζει τη συνεχή βελτίωση και αναβάθµιση της ποιότητας ζωής για τον ντόπιο. 9.2 Αποστολή Η Αποστολή περιστρέφεται γύρω από τη µεγιστοποίηση των κοινωνικοοικονοµικών οφελών για την Κύπρο από τον τουρισµό, αξιοποιώντας τους διαθέσιµους πόρους (ανθρώπινους, χρηµατικούς και περιβαλλοντικούς), χωρίς να τους καταπονεί ή εξαντλεί επιτρέποντας στον προορισµό να ανταποκριθεί επιτυχώς στις παρούσες και µελλοντικές ανάγκες, τόσο του επισκέπτη όσο και του ντόπιου. Οι δραστηριότητες της τουριστικής ανάπτυξης πρέπει να διεξάγονται έχοντας σαν κύριο γνώµονα τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων, την προσφορά εµπειρίας ψηλού επιπέδου στους επισκέπτες και τη διατήρηση της ποιότητας του πολιτιστικού, φυσικού και δοµηµένου περιβάλλοντος. Ιδιαίτερη σηµασία πρέπει να δοθεί στον παράγοντα άνθρωπος, αντιµετωπίζοντας τους επισκέπτες σαν φιλοξενούµενους και όχι σαν πελάτες µε απώτερο σκοπό το κέρδος, προσφέροντας τους ένα προϊόν το οποίο να διακρίνεται για την ποιότητα αλλά και τη ξεχωριστή του ταυτότητα. 3 Βλέπε ιάγραµµα 3 25

26 9.3. Στρατηγικοί Τοµείς και Στόχοι Για την εκτέλεση της πιο πάνω αποστολής έχουν εντοπιστεί πέντε Στρατηγικοί Τοµείς. Η Στρατηγική Τουριστικής Ανάπτυξης, Οι Επισκέπτες, Το Εργατικό υναµικό, Οι Κάτοικοι και το Περιβάλλον. Αυτοί λοιπόν οι επιµέρους τοµείς καλούνται να διεκπεραιώσουν ο κάθε ένας το δικό του Στρατηγικό Στόχο. Επίσης, για κάθε τοµέα έχουν διατυπωθεί συγκεκριµένοι παράγοντες, οι οποίοι µπορούν να διασφαλίσουν την επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί. Επιπλέον, είναι γεγονός ότι η µέτρηση των πιο πάνω κρίσιµων παραγόντων για επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί είναι αναγκαία. Έτσι, παρουσιάζεται η δηµιουργία και χρήση συγκεκριµένων δεικτών που θα βοηθήσουν στη µέτρηση ορισµένων χαρακτηριστικών και θα συµβάλουν στην παρακολούθηση της εξέλιξης τους Στρατηγική Τουριστικής Ανάπτπυξης Στόχος: Βιώσιµη και αειφόρος τουριστική ανάπτυξη Κρίσιµοι Παράγοντες Επιτυχίας: - Ενδυνάµωση της παρουσίας του ποικιλόµορφου ιστορικού και πολιτιστικού πλούτου και η ανάδειξη και προστασία του φυσικού περιβάλλοντος - Η προσφορά δυνατότητας πρόσβασης των περιηγητών σε όλα τα σηµεία ενδιαφέροντος όπως αυτά θα διαµορφωθούν - Η προσφορά στους περιηγητές δραστηριοτήτων και ευκαιριών ενασχόλησης - Η προσφορά των τύπων καταλυµάτων που ικανοποιούν τις ανάγκες των τµηµάτων-στόχων και η ανατροπή της τάσης για δηµιουργία τυποποιηµένου και επαναλαµβανόµενου προϊόντος Κρίσιµοι είκτες: - Μερίδια Αγοράς - Ετήσια αύξηση των αφίξεων - Ετήσια αύξηση της δαπάνης των περιηγητών - Ετήσια αύξηση εσόδων - Έλεγχος κατανοµής των εσόδων στο χρόνο και τόπο - Αποδοτικότητα επενδύσεων 26

27 9.3.2 Επισκέπτες Στόχος: Εξασφάλιση ικανοποιηµένης, αφοσιωµένης πελατείας που να σέβεται την τοπική κουλτούρα και πολιτισµό Κρίσιµοι Παράγοντες Επιτυχίας: - Πελατοκεντρικότητα - Ψηλή ποιότητα Υπηρεσιών & Προϊόντων - Σεβασµός στο Περιβάλλον - ιατήρηση υψηλής εικόνας - Ανταπόκριση στις ανάγκες & προσδοκίες πελατών - ιασφάλιση υψηλού επιπέδου ποιότητας της τουριστικής εµπειρίας - ιασφάλιση των δικαιωµάτων των επισκεπτών - Καλλιέργεια σεβασµού των τοπικών ηθών και εθίµων - ηµιουργία Τουριστικής Αστυνοµίας/Εκπαίδευση υφιστάµενου προσωπικού Κρίσιµοι είκτες: - είκτες Ικανοποίησης Επισκεπτών - Τακτική Μέτρηση Εικόνας της Κύπρου ως τουριστικός προορισµός - είκτες επαναλαµβανόµενου τουρισµού - είκτες Ποιότητας - είκτες τιµών προϊόντων - είκτες εγκληµατικότητας στις τουριστικές περιοχές Εργατικό υναµικό Στόχος: Ικανοποιηµένο και ποιοτικά υψηλά παραγωγικό προσωπικό Κρίσιµοι Παράγοντες Επιτυχίας: - Συνεχής Εκπαίδευση & Ανάπτυξη Προσωπικού - Καλλιέργεια τουριστικής συνείδησης - Επίπεδο διευθυντικού προσωπικού - Τήρηση κοινωνικών φιλικών συνθηκών εργασίας - Αντιµετώπιση της επαγγελµατικής κινητικότητας - Αντιµετώπιση της εποχικότητας της απασχόλησης - Συνεργασία Συντεχνιών 27

28 Κρίσιµοι είκτες: - είκτες Ικανοποίησης Προσωπικού (δεν υπάρχει ούτε παρακολουθείται) - είκτες Επίδοσης Προσωπικού - απάνες εκπαίδευσης ανά υπάλληλο - είκτες συµµετοχής σε προγράµµατα κατάρτισης - είκτες Ανεργίας - Τακτική µέτρηση ποιοτικών και ποσοτικών αναγκών Κάτοικοι Στόχος: ιασφάλιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων Κρίσιµοι Παράγοντες Επιτυχίας: - Καλλιέργεια τουριστικής συνείδησης - ιασφάλιση προστασίας των κατοίκων από φαινόµενα παραβατικής συµπεριφοράς - ιασφάλιση του σεβασµού των ηθών και εθίµων από τους επισκέπτες - Αξιοποίηση των εσόδων για δηµιουργία έργων ανάπτυξης προς όφελος των κατοίκων - Ισόρροπη κατανοµή των κοινωνικοοικονοµικών οφελών από τον τουρισµό - ηµιουργία ευκαιριών κοινωνικής επαφής µεταξύ κατοίκων και επισκεπτών Κρίσιµοι είκτες: - είκτες τιµών προϊόντων - είκτες τιµών αξίας της γης - Ισόρροπη κατανοµή του τουριστικού ρεύµατος σε χρόνο και τόπο - Τακτική Μέτρηση αντιλήψεων των κατοίκων όσον αφορά την τουριστική ανάπτυξη Περιβάλλον Στόχος: ιατήρηση της ποιότητας του φυσικού, πολιτιστικού και δοµηµένου περιβάλλοντος Κρίσιµοι Παράγοντες Επιτυχίας: - Τήρηση των πολεοδοµικών σχεδίων για ορθολογιστική εκµετάλλευση της γης 28

29 - Οργάνωση ενηµερωτικών εκστρατειών για την αξία και την ορθολογιστική διαχείριση των φυσικών οµορφιών - Προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής µας παράδοσης - Προώθηση εναλλακτικών περιβαλλοντικά ήπιων µορφών τουρισµού - Ισόρροπη κατανοµή του τουριστικού ρεύµατος σε χρόνο και τόπο - Συνεργασία µε περιβαλλοντικές οργανώσεις Κρίσιµοι είκτες: - ιεξαγωγή περιβαλλοντικών µελετών των αναπτυξιακών Έργων - Παρακολούθηση τυχών µεταβολών σε περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές - Παρακολούθηση αξιοποίησης παραδοσιακών οικοδοµών για τουριστικούς και παρεµφερείς σκοπούς - Παρακολούθηση οργάνωσης πολιτιστικών εκδηλώσεων σε τοπικό και εθνικό επίπεδο ιάγραµµα 3 ΟΡΑΜΑ Κύπρος: ένας ποιοτικός τουριστικός προορισµός που να ικανοποιεί τον επισκέπτη µε ποικίλα ενδιαφέροντα και αναζητήσεις και να διασφαλίζει τη ΑΠΟΣΤΟΛΗ Η µεγιστοποίηση των κοινωνικοοικονοµικών οφελών για την Κύπρο από τον τουρισµό, αξιοποιώντας τους διαθέσιµους πόρους (ανθρώπινους, χρηµατικούς και περιβαλλοντικούς), χωρίς να τους καταπονεί ή εξαντλεί επιτρέποντας στον προορισµό να ανταποκριθεί επιτυχώς στις παρούσες και µελλοντικές ανάγκες τόσο του επισκέπτη όσο και του ντόπιου. Οι δραστηριότητες της τουριστικής ανάπτυξης να διεξάγονται έχοντας ως κύριο γνώµονα τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων, την προσφορά ί λ ύ έδ έ δ ή ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΟΥΡΙ ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΥΝΑΜΙΚΟ ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Βιώσιµη και αειφόρος τουριστική ανάπτυξη Εξασφάλιση ικανοποιηµένης, αφοσιωµένης πελατείας Ικανοποιηµένο και ποιοτικά υψηλά παραγωγικό ιασφάλιση της ποιότητας της ζωής των κατοίκων ιατήρηση της ποιότητας του φυσικού πολιτιστικού ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (SWOT) ΚΡΙΣΙΜΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Ενδυνάµωση της παρουσίας του ποκιλόµορφου ιστορικού και πολιτιστικού πλούτου και η ανάδειξη και προστασία του φυσικού Περιβάλλοντος Η προσφορά δυνατότητας πρόσβασης των περιηγητών σε όλα τα σηµεία ενδιαφέροντος όπως αυτά θα διαµορφωθούν Η προσφορά στους περιηγητές ραστηριοτήτων και ευκαιριών Ενασχόλησης Η προσφορά των τύπων καταλυµ- µάτων που ικανοποιούν τις ανάγκες Πελατοκεντρικότητα Ψηλή Ποιότητα Υπηρεσιών & Προϊόντων Σεβασµός στο Περιβάλλον ιατήρηση υψηλής εικόνας Ανταπόκριση στις ανάγκες & προσδοκίες πελατών ιασφάλιση υψηλού επιπέδου ποιότητας της τουριστικής εµπειρίας ιασφάλισης των Συνεχής Εκπαίδευση & Ανάπτυξη Προσωπικού Καλλιέργεια τουριστικής συνείδησης Επίπεδο διευθυντικού προσωπικού Τήρηση κοινωνικών φιλικών συνθηκών εργασίας Αντιµετώπιση της επαγγελµατικής κινητικότητας Αντιµετώπιση της εποχικότητας της απασχόλησης Καλλιέργεια τουριστικής συνείδησης ιασφάλιση προστασίας των κατοίκων από φαινόµενα παραβατικής συµπεριφοράς ιασφάλιση του σεβασµού των ηθών και εθίµων από τους επισκέπτες Αξιοποίηση των εσόδων για δηµιουργία έργων ανάπτυξης προς όφελος των Τήρηση των πολεοδοµικών σχεδίων για ορθολογιστική εκ- µετάλλευση της γης Οργάνωση ενηµερωτικών εκστρατειών για την αξία κα Την ορθολογιστική διαχείριση των φυσικών οµορφιών Προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής µας παράδοσης Προώθηση εναλλακτικών περιβαλλοντικά ήπιων µορφών τουρισµού ΚΡΙΣΙΜΟΙ ΕΙΚΤΕΣ Μερίδια Αγοράς Ετήσια αύξηση των αφίξεων Ετήσια αύξηση της δαπάνης των περιηγητών Ετήσια Αύξηση Εσόδων Έλεγχος κατανοµής των εσόδων στο χρόνο και τόπο Αποδοτικότητα είκτες Ικανοποίησης Επισκεπτών Τακτική Μέτρηση Εικόνας της Κύπρου ως τουριστικός προορισµός είκτες επαναλαµβανόµενου τουρισµού είκτες Ποιότητας είκτες Ικανοποίησης Προσωπικού είκτες Επίδοσης Προσωπικού απάνες εκπαίδευσης ανά υπάλληλο είκτες συµµετοχής σε προγράµµατα κατάρτισης είκτης Ανεργίας είκτες τιµών προϊόντων είκτες τιµών αξίας της γης Ισόρροπη κατανοµή του τουριστικού ρεύµατος σε χρόνο και τόπο Τακτική Μέτρηση αντιλήψεων ί ό ά ιεξαγωγή περιβαλλοντικών µελετών των αναπτυξιακών Έργων Παρακολούθηση τυχών µεταβολών σε περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές Παρακολούθηση αξιοποίησης Παραδοσιακών οικοδοµών για Τουριστικούς και παρεµφερείς Σκοπούς Παρακολούθηση οργάνωσης πολιτιστικών εκδηλώσεων σε ό θ ό ί δ 29

30 10. ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ 4 Τα µέτρα πρόληψης και αντιµετώπισης των αρνητικών επιπτώσεων της τουριστικής βιοµηχανίας στηρίζονται σε τρεις άξονες: 1. Στην ποιότητα ζωής 2. Στη µελλοντική ανάπτυξη της Τουριστικής Βιοµηχανίας, και 3. Στην Ενηµέρωση και Εκπαίδευση µε στόχο την πρόληψη και αντιµετώπιση των αρνητικών επιπτώσεων της τουριστικής ανάπτυξης αλλά παράλληλα και τη µεγιστοποίηση των κοινωνικοοικονοµικών οφελών. Πρόληψη & Αντιµετώπιση Αρνητικών Ενηµέρωση & Εκπαίδευση Μελλοντική Ανάπτυξη Τουριστικής Βιοµηχανία Μεγιστοποίηση κοινωνι- Κοοικονοµικών Ποιότητα Ζωής 4 Βλέπε ιάγραµµα 4 30

31 ιάγραµµα 4 Πολυδιάστατη προσέγγιση Εισηγήσεις για αντιµετώπιση των αρνητικών επιπτώσεων και µεγιστοποίηση των θετικών επιπτώσεων της τουριστικής ανάπτυξης Ποιότητα Ζωής Μελλοντική Ανάπτυξη της Τουριστικής Βιοµηχανίας Ενηµέρωση & Εκπαίδευση Απασχόληση Εγκληµατικότητα Πολιτιστική Κληρονοµιά Κοινωνική Συµπεριφορά και Αντιλήψεις Στρατηγική Μάρκετινγκ Στρατηγική Προϊόντος Στρατηγική Ποιότητας και Πρόσθετης Αξίας Εργαζοµένων Ξένων Επισκεπτών Κατοίκων Κοινοτήτων Υποδοχής Βιοτικό Επίπεδο 10.1 Ποιότητα Ζωής Όσον αφορά την Ποιότητα ζωής αυτή περιστρέφεται γύρω από την Απασχόληση, την Εγκληµατικότητα, την Πολιτιστική Κληρονοµιά, την Κοινωνική Συµπεριφορά και Αντιλήψεις και το Βιοτικό Επίπεδο. Απασχόληση Στον τοµέα της απασχόλησης θα πρέπει να καταστεί δυνατή η επίβλεψη των συνθηκών εργασίας στην τουριστική βιοµηχανία, να διατηρηθεί το επίπεδο του διευθυντικού προσωπικού, να υπάρξει συνεργασία όλων των εµπλεκόµενων φορέων για αντιµετώπιση της επαγγελµατικής κινητικότητας καθώς επίσης και της εποχικότητας της απασχόλησης στον τοµέα. Εγκληµατικότητα Η Εγκληµατικότητα θεωρείται ένα από τα πιο καυτά προβλήµατα της σύγχρονης κυπριακής κοινωνίας. Λόγω του ότι, όπως προαναφέρθηκε, ο τουρισµός διογκώνει το πρόβληµα αυτό, θεωρείται σηµαντική η ικανοποιητική αλλά 31

32 παράλληλα διακριτική αστυνόµευση των τουριστικών περιοχών, η δηµιουργία ειδικού τµήµατος Αστυνοµίας για επιτήρηση των τουριστικών περιοχών, ο αυστηρότερος έλεγχος και η τήρηση των κανονισµών σχετικά µε τις τιµές καθώς και η ενηµέρωση του κοινού και των τουριστών, σχετικά µε τις τρέχουσες τιµές προϊόντων και υπηρεσιών, ώστε να αντιµετωπιστεί αποτελεσµατικά το φαινόµενο της αισχροκέρδειας. Τέλος, η ανάπτυξη τουριστικής συνείδησης στους επαγγελµατίες της τουριστικής βιοµηχανίας είναι απαραίτητη για αποφυγή της κερδοσκοπίας και της εκµετάλλευσης των επισκεπτών. Πολιτιστική Κληρονοµιά Ο θεµατοφύλακας της εθνικής µας ταυτότητας, η πολιτιστική µας κληρονοµιά, πρέπει να διαφυλαχθεί και να διατηρηθεί σαν κόρη οφθαλµού, εκτός των άλλων, και µέσα από την τουριστική ανάπτυξη. Έτσι, η προώθηση και ανάπτυξη εναλλακτικών µορφών τουρισµού µπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση των παραδοσιακών επαγγελµάτων και προϊόντων. Η τήρηση των πολεοδοµικών σχεδίων για ορθολογιστική εκµετάλλευση της γης είναι ένα άλλο µέτρο που θα µπορούσε να εφαρµοστεί. Επίσης χρήσιµη θα ήταν και η οργάνωση ενηµερωτικών εκστρατειών στους ντόπιους κατοίκους και στις τοπικές αρχές για την αξία και σηµασία της πολιτιστικής µας κληρονοµιάς. Επιπλέον για τη διατήρηση της πολιτιστικής και της αρχιτεκτονικής µας κληρονοµιάς θα πρέπει να δοθούν τα ανάλογα κίνητρα. Η ανάλυση και αξιολόγηση της υφιστάµενης εικόνας της αρχιτεκτονικής και της πολιτιστικής κληρονοµιάς, θα ήταν χρήσιµη για την εξεύρεση στοιχείων για αξιοποίηση, διατήρηση και προώθηση της πολιτιστικής µας κληρονοµιάς. Τέλος, η οργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων τόσο σε τοπικό όσο και σε εθνικό επίπεδο πρέπει να ενισχυθεί και να ενθαρρυνθεί σε µεγαλύτερο βαθµό. Φυσικό Περιβάλλον Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά του νησιού µας είναι η φυσική του οµορφιά. Πολλοί είναι αυτοί που επισκέπτονται το νησί για να θαυµάσουν τα δάση µας, τις όµορφες παραλίες κ.α. Για το λόγο αυτό, είναι απαραίτητη η ενηµέρωση των ξένων επισκεπτών για τις ιδιαιτερότητες του φυσικού περιβάλλοντος των κοινοτήτων υποδοχής, όπως και των προβληµάτων που αντιµετωπίζουν. 32

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ».

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Εισηγήτρια κα Ελευθερία Φτακλάκη, Αντιπεριφερειάρχης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΘΕΜΑ : «Η Θεωρητική και Κριτική Διάσταση των Εναλλακτικών και Ειδικών Μορφών Τουρισμού στην Ελλάδα» ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ 1. Η πρώτη τουριστική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΦΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Βίκυ Φλέγγα Οικονομολόγος, Μ sc περιφερειακή ανάπτυξη Στέλεχος διεύθυνσης οργάνωσης και πληροφορικής Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΣΕ 9 ΒΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Προοπτική Ανάπτυξης του Κυπριακού Τουρισµού µέσω των PPPs Αντώνης Πασχαλίδης Υπουργός Εµπορίου, Βιοµηχανίας και Τουρισµού 1 Τι είναι οι Συµπράξεις ηµοσίου Ιδιωτικού Τοµέα; PPP s: είναι ευρέως γνωστές,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ... Cities for Peace and Democracy in Europe Ε Ρ Ε ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Υ Ν Α με την υποστήριξη Ιανουάριος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ...6

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη - Σχεδιάζοντας αειφόρα κριτήρια για τον προορισμό και τις τουριστικές επιχειρήσεις. Σ. Μυλωνάς s.milonas@msolutions.

Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη - Σχεδιάζοντας αειφόρα κριτήρια για τον προορισμό και τις τουριστικές επιχειρήσεις. Σ. Μυλωνάς s.milonas@msolutions. Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη - Σχεδιάζοντας αειφόρα κριτήρια για τον προορισμό και τις τουριστικές επιχειρήσεις Σ. Μυλωνάς s.milonas@msolutions.gr Τουρισμός στη πράξη Περισσότερα από 900 εκ τουρίστες ταξίδεψαν

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Επιχορήγησης Πολιτιστικών/Καλλιτεχνικών Εκδηλώσεων μέσω Προγράμματος Ενίσχυσης Ησσονος Σημασίας (de minimis)

Σχέδιο Επιχορήγησης Πολιτιστικών/Καλλιτεχνικών Εκδηλώσεων μέσω Προγράμματος Ενίσχυσης Ησσονος Σημασίας (de minimis) Σχέδιο Επιχορήγησης Πολιτιστικών/Καλλιτεχνικών Εκδηλώσεων μέσω Προγράμματος Ενίσχυσης Ησσονος Σημασίας (de minimis) Α. ΓΕΝΙΚΑ Οι πολιτιστικές/καλλιτεχνικές εκδηλώσεις συμβάλλουν στη δημιουργία θετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ CLUSTERS Με σκοπό τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων επιτυχίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Παρουσίαση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης στην Κύπρο:

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Παρουσίαση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης στην Κύπρο: Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ Ο όρος μετανάστευση (migration), τόσο στις κοινωνικές επιστήμες όσο και στο Διεθνές Δίκαιο αναφέρεται στην, για διάφορους λόγους, γεωγραφική μετακίνηση ανθρώπων είτε μεμονωμένα είτε κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ

ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΑΡΧΑΝΩΝ ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΩΝ ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ ΗΜΟΥ ΑΡΧΑΝΩΝ ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΩΝ ΕΤΟΥΣ 2012 ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 1 ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ & ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Αποστολή του ήµου Αρχανών - Αστερουσίων,

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕΓΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Β ΚΥΜΑ

«ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕΓΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Β ΚΥΜΑ «ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕΓΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Β ΚΥΜΑ Διεξαγωγή: CMR Cypronetwork και CIIM Υπό την αιγίδα του Υπουργείου Οικονομικών Ταυτότητα έρευνας Μέγεθος δείγματος: Ημερομηνία διεξαγωγής: Κάλυψη:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Αγαπητοί κυρίες και κύριοι, Η διαφορετικότητα των φυσικών και ανθρώπινων συνθηκών ορίζει τα τοπία των περιοχών μας. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2011-2014

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2011-2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2011-2014 Η Αποστολή του Δήμου Αμπελοκήπων - Μενεμένης που αποτελεί τον λειτουργίας του ή αλλιώς τον υπέρτατο λόγο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Συνέδριο «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Έκθεση ΠΟΛΙΣ, Θεσσαλονίκη 21-22 / 11/ 2013 «Κοινωνικές Δράσεις στη Νέα Προγραμματική Περίοδο» Αγγελική Ωραιοπούλου Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Ο Λ Ο Κ Λ Η Ρ Ω Μ Ε Ν Ω Ν Π Α Ρ Ε Μ Β Α Σ Ε Ω Ν Α Σ Τ ΙΙ Κ Η Σ Α Ν Α Π Τ Υ Ξ Η Σ Ε.. Τ.. Π.. Α.. & Ε.. Κ.. Τ.. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΗΜΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Σαακιάν Χρήστος Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη Μύκονο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ 1997

ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ 1997 ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ 1997 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΕΩΣ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1997 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Η παρακολούθηση των εξελίξεων στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Αποτελεί κοινή διαπίστωση πως η κρίση που βιώνει η χώρα

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΝΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΙΑ ΡΟΜΕΣ

ΟΙΝΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΙΑ ΡΟΜΕΣ ΟΙΝΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΙΑ ΡΟΜΕΣ Το προσφερόµενο τουριστικό «µενού» της Ελλάδας εξακολουθεί να είναι κατά κύριο λόγο οι διακοπές «κλασσικού τύπου» Μόλις πρόσφατη η συστηµατική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Πολεοδομία σε περιβάλλον κρίσης. και με ποια εργαλεία; Σεμινάριο ΣΥΠΟΚ /ΕΤΕΚ. Παγκόσμια Ημέρα Πολεοδομίας

Πολεοδομία σε περιβάλλον κρίσης. και με ποια εργαλεία; Σεμινάριο ΣΥΠΟΚ /ΕΤΕΚ. Παγκόσμια Ημέρα Πολεοδομίας Σεμινάριο ΣΥΠΟΚ /ΕΤΕΚ Παγκόσμια Ημέρα Πολεοδομίας Πολεοδομία σε περιβάλλον κρίσης Τι μπορεί να προσφέρει Τι πρέπει να προσφέρει Τι πρέπει να επιτύχει και με ποια εργαλεία; Γλαύκος Κωνσταντινίδης Πολεοδόμος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ S P R I N G S C H O O L ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ 3-8 Μαΐου 2015 Ξενοδοχείο Caravia Beach, Κως Οργάνωση: Μονάδα Ευρωπαϊκού Τουρισμού/ Ευρωπαϊκό Κέντρο Αριστείας Jean Monnet (Πανεπιστήμιο Αθηνών) Υποστηρικτές:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 υιοθετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2010 2 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α.

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Τοµέας Οικολογίας, Τµήµα Βιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Υφιστάµενη κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

COSTA NAVARINO, Η ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Π.Ο.Τ.Α.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Πετράκος Κώστας

COSTA NAVARINO, Η ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Π.Ο.Τ.Α.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Πετράκος Κώστας COSTA NAVARINO, Η ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Π.Ο.Τ.Α.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Πετράκος Κώστας ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Αντικείμενο αυτής της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Κείμενο εργασίας στα πλαίσια του ερευνητικού έργου WASSERMed Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Μονάδα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΘΜΟΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΤΟ ΝΟΜΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ. Έρευνα που έγινε από το. για το ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ.

ΒΑΘΜΟΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΤΟ ΝΟΜΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ. Έρευνα που έγινε από το. για το ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ. 1 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΤΟ ΝΟΜΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ Έρευνα που έγινε από το ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ για το ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

«Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα»

«Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα» «Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα» Γκίκας Α. Χαρδούβελης Καθηγητής, Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής Παν. Πειραιώς Οικονομικός Σύμβουλος Ομίλου Eurobank

Διαβάστε περισσότερα

Οι Έλληνες απέναντι στη Μετανάστευση

Οι Έλληνες απέναντι στη Μετανάστευση Οι Έλληνες απέναντι στη Μετανάστευση Στάσεις απέναντι στη μετανάστευση και το νέο νομοθετικό πλαίσιο Μεταβολές 2008-2010 Πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Ιανουάριος 2010 PI2010006

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΜΙΝ ΣΤΗ ΛΑΜΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2011 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ανάθεση: ΕLΜΙΝ Hellenic Mining Enterprises S.A. Τύπος έρευνας: Ποσοτική έρευνα με Computer Assisted τηλεφωνικές συνεντεύξεις.

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20 Ιουνίου 2014 Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 Συνολική πληροφόρηση Η σύμβαση εταιρικής σχέσης με την Κύπρο καθορίζει ένα ορόσημο για επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΑειΦόρων ΝΗσων Αιγαίου (ΔΑΦΝΗ)

Δίκτυο ΑειΦόρων ΝΗσων Αιγαίου (ΔΑΦΝΗ) Δίκτυο Αειφόρων Νήσων Αιγαίου: Περίληψη του έργου Δίκτυο ΑειΦόρων ΝΗσων Αιγαίου (ΔΑΦΝΗ) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΣ ΙΗΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ, ΤΕΧΝΙΚΗ & ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2009

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2009 ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2009 Στην Ελλάδα η έρευνα για την «Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και την Υπεύθυνη Κατανάλωση» σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε για 5 η φορά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Π 1. SWOT ΑΝΑΛΥΣΗ Στα πλαίσια του παρόντος επιχειρησιακού προγράμματος πρωτοβουλίας LEADER+ θα ενταχθούν περιοχές που θέλουν και μπορούν να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν μια ολοκληρωμένη, βιώσιμη

Διαβάστε περισσότερα

OPMH. κοντά στο µαθητή!

OPMH. κοντά στο µαθητή! ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οι στάσεις των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη Μετανάστευση

Οι στάσεις των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη Μετανάστευση Οι στάσεις των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη Μετανάστευση Μεταβολές 2008-2009 Ιούνιος 2009 PI0960/ Διάγραμμα 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ *Η έρευνα του 2008 δημοσιεύθηκε στην ειδική έκδοση του ECONOMIST, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ο ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ 7.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεσήµανε ένα σύνολο δράσεων προτεραιότητας που είναι απαραίτητες για την προώθηση των στόχων που έθεσε η ιάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΤΟ 1 ο ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΟ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ για την περίοδο προγραµµατισµού 2014-2020 Αγαπητοί προσκεκληµένοι, Βρισκόµαστε στον µέσον µιας πολύ σηµαντικής διαδικασίας.

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ορεινή µορφολογία, ακραίες καιρικές συνθήκες, µικρή

Ορεινή µορφολογία, ακραίες καιρικές συνθήκες, µικρή ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ορεινή περιοχή Καλαβρύτων - Ανατολικής Αιγιαλείας) ΟΡΕΙΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ / ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ Γεωµορφολογικά κλιµατικά χαρακτηριστικά Ορεινή µορφολογία,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 1 ΗΣ ΙΑΛΕΞΗΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ι. ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τουρισµός είναι η επίσκεψη ενός τόπου της ηµεδαπής ή αλλοδαπής µε σκοπό την ξεκούραση ή ψυχαγωγία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΟΥ ΕΡΕΤΡΙΑΣ 2014-2019 ΗΜΟΣΙΑ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ Α ΦΑΣΗΣ «ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΟΥ ΕΡΕΤΡΙΑΣ 2014-2019 ΗΜΟΣΙΑ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ Α ΦΑΣΗΣ «ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΟΥ ΕΡΕΤΡΙΑΣ 2014-2019 ΗΜΟΣΙΑ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ Α ΦΑΣΗΣ «ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Φύλο Άνδρας Γυναίκα Ηλικία 18-30 30-65 65-και πάνω Περιοχή Κατοικίας: Προσωπικά Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Η σύσταση ενός DMO ως Προϋπόθεση Αειφορίας για τον Τουρισµό της Ρόδου

Η σύσταση ενός DMO ως Προϋπόθεση Αειφορίας για τον Τουρισµό της Ρόδου Η σύσταση ενός DMO ως Προϋπόθεση Αειφορίας για τον Τουρισµό της Ρόδου ρ. ηµήτρης Κούτουλας Ειδικός Σύµβουλος Τουριστικού Μάρκετινγκ ιδάσκων Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστηµίου E-Mail: d.koutoulas@ba.aegean.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Τι μπορεί να αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση Οι ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατέχουν πρωταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο

Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο ESPON 2013 Programme Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο Ο ρόλος των περιφερειών στην Στρατηγική Ευρώπη 2020 : Έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς χωρική

Διαβάστε περισσότερα

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Τι εννοούμε με τον όρο «μαθησιακά αποτελέσματα»; ΓΝΩΣΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ Ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη από την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ ΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ JESSICA

ΕΝΤΥΠΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ ΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ JESSICA ΕΝΤΥΠΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ ΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ JESSICA ΗΜ/ΝΙΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ : 13/1/2012 ΗΜ/ΝΙΑ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ : 13/1/2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ: ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ: ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

Γ Σ Α Τ Σ Ρ Τ Ο Ρ ΝΟ Ν ΜΙΚΕ Κ Σ Ε Δ ΙΑΔ Α ΡΟ Ρ ΜΕΣ

Γ Σ Α Τ Σ Ρ Τ Ο Ρ ΝΟ Ν ΜΙΚΕ Κ Σ Ε Δ ΙΑΔ Α ΡΟ Ρ ΜΕΣ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ - Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΓΕΥΣΕΩΝ Νοέμβριος 2014 H ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΩΝ ΔΙΑΔΡΟΜΩΝ Προσπαθήσαμε να σχεδιάσουμε διαδρομές που στηρίζονται στην τοπική ταυτότητα και στο γαστρονομικό,

Διαβάστε περισσότερα

Ισότητα Ισοµισθία στοχώροεργασίας. Μάρτιος 2010

Ισότητα Ισοµισθία στοχώροεργασίας. Μάρτιος 2010 Ισότητα Ισοµισθία στοχώροεργασίας Μάρτιος 2010 Περιεχόµενα Ταυτότητα έρευνας 4 Συµπεράσµατα 5 Συνοπτικά αποτελέσµατα Μέρος Α: Απόψεις εργαζοµένων 10 1. Γενικά χαρακτηριστικά εταιρείας 11 Προφίλ εργατικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Λεωνίδα Πασχαλίδη, ιευθυντή Εκπαίδευσης και Ανάπτυξης

Λεωνίδα Πασχαλίδη, ιευθυντή Εκπαίδευσης και Ανάπτυξης ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Λευκωσία, 27 εκεμβρίου 2013 ΠΡΟΣ: ΑΠΟ: Όλους τους ενδιαφερόμενους Λεωνίδα Πασχαλίδη, ιευθυντή Εκπαίδευσης και Ανάπτυξης ΘΕΜΑ: ιερεύνηση με την αγορά για το σχεδιασμό των κατάλληλων σχεδίων χορηγιών

Διαβάστε περισσότερα

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση VPRC Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 1/2 Ανάθεση: ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Σκοπός της έρευνας: Η διερεύνηση των απόψεων μαθητών Γυμνασίου και Λυκείου σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants Training Session Ευκαιρίες χρηµατοδότησης για έργα σχετικά µε την προστασία του περιβάλλοντος στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας και στην Περιφέρεια Ηπείρου γενικότερα Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012 «Ειδικές

Διαβάστε περισσότερα

Η ποιότητα ζωής στη Λάρισα σήμερα

Η ποιότητα ζωής στη Λάρισα σήμερα Η ποιότητα ζωής στη Λάρισα σήμερα Μάιος 2008 PI0823 / Διάγραμμα 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΑΝΑΘΕΣΗ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΠΕΡΙΟΧΗ: ΔΕΙΓΜΑ: ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ: ΤΥΠΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Περιεχόμενα Παρουσίασης Η Στρατηγική «Ευρώπη 2020» Οι Δήμοι στη νέα προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργαζόμαστε για μια

Συνεργαζόμαστε για μια NEWSLETTER 2 ο Ειδικό Αφιέρωμα Συνεργαζόμαστε για μια ανοιχτή, πολυπολιτισμική κοινωνία ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ Με μεγάλη επιτυχία και ουσιαστικά αποτελέσματα ολοκληρώθηκε το Έργο 4.1.β/12: «Ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς 2014-20202020 Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς Γιάννης Βουγιουκλάκης PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχανικός Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς Θεματικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 - Με την παρούσα εγκύκλιο γίνεται αποτύπωση της προόδου των διαπραγµατεύσεων για τη διαµόρφωση του Κανονιστικού πλαισίου της νέας περιόδου, καθώς και των σηµαντικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ Εκτός από το γεγονός ότι όπως και αποδείχθηκε από την προηγούµενη οικονοµική ανάλυση η λειτουργία του ΒΙΟΠΑ Πτολεµαΐδας, αναµένεται να είναι οικονοµικά

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ ΘΕΟ ΟΣΗΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, εκπονήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Πολιτικής σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικά Εργαλεία Marketing. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών

Στρατηγικά Εργαλεία Marketing. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Στρατηγικά Εργαλεία Marketing Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα ιατύπωση Οράματος Ανάλυση Αλυσίδας Αξίας

Διαβάστε περισσότερα

Δηλώσεις επίσημων προσκεκλημένων

Δηλώσεις επίσημων προσκεκλημένων Δηλώσεις επίσημων προσκεκλημένων Δήλωση κ. Peter Bakker, President, World Business Council for Sustainable Development (WBCSD) «Το Action2020 είναι η πλατφόρμα, βάση της οποίας το WBCSD και τα μέλη του

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς'

Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς' Συνέδριο ΜΟΔΙΠ ΑΤΕΙ-Θ *-* Νοεμβρίου 2012 Grand Hotel Θεσσαλονίκη Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς' Παναγιώτης Τζιώνας Αντιπρόεδρος ΑΤΕΙ-Θ Συμπεράσματα Τα Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας. «Ρύθμιση και Οργάνωση μιας Αγροτουριστικής επιχείρησης» Φοιτήτρια: Μακρή Σταυρούλα Α.Μ: 5879

Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας. «Ρύθμιση και Οργάνωση μιας Αγροτουριστικής επιχείρησης» Φοιτήτρια: Μακρή Σταυρούλα Α.Μ: 5879 Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας «Ρύθμιση και Οργάνωση μιας Αγροτουριστικής επιχείρησης» Φοιτήτρια: Μακρή Σταυρούλα Α.Μ: 5879 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος Περιεχόμενα Πτυχιακής 1. Εισαγωγή 2. Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

«Τοπικά Σχέδια για την Απασχόληση Προσαρμοσμένα στις ανάγκες των Τοπικών Αγορών Εργασίας» (ΤΟΠ.ΣΑ)

«Τοπικά Σχέδια για την Απασχόληση Προσαρμοσμένα στις ανάγκες των Τοπικών Αγορών Εργασίας» (ΤΟΠ.ΣΑ) «ΒΟΙΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ» Πράξη «Τοπικά Σχέδια για την Απασχόληση Προσαρμοσμένα στις ανάγκες των Τοπικών Αγορών Εργασίας» (ΤΟΠ.ΣΑ) Συντονιστής Έταιρος: Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης Περιφερειακής Ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Παρουσίαση της Ενδιάμεσης Διαχειριστικής Αρχής στη Συνεδρίαση της ΠΕΔ Βορείου Αιγαίου, Μυτιλήνη, 27 Φεβρουαρίου 2014 Σκέλος Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ www.romvos.edu.gr ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1) Ο συγγραφέας αναφέρεται στην απαράµιλλη οµορφιά της Ελλάδας, καθώς επίσης και στον κίνδυνο καταστροφής της εξαιτίας του τουρισµού. Επισηµαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα Πτυχιακής Εργασίας Η Επίδραση της Κινηματογραφικής Εικόνα στη Δημιουργία Τουριστικής Κίνησης. Ονόματα Φοιτήτριας Μαρίνα Πατούλα

Θέμα Πτυχιακής Εργασίας Η Επίδραση της Κινηματογραφικής Εικόνα στη Δημιουργία Τουριστικής Κίνησης. Ονόματα Φοιτήτριας Μαρίνα Πατούλα ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Θέμα Πτυχιακής Εργασίας Η Επίδραση της Κινηματογραφικής Εικόνα στη Δημιουργία Τουριστικής Κίνησης Ονόματα Φοιτήτριας Μαρίνα Πατούλα ΜΑΙΟΣ, 2014 Εισαγωγή Αναφερόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία - Επάγγελμα. Ανάλυση 1 εννοιών

Εργασία - Επάγγελμα. Ανάλυση 1 εννοιών Εργασία - Επάγγελμα Ανάλυση 1 εννοιών Τι είναι εργασία επάγγελμα Εργασία : Η σωματική και πνευματική απασχόληση του ανθρώπου που αποβλέπει σε παραγωγικό σκοπό. Όλα τα καταναλωτικά αγαθά είναι προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 Α ΦΑΣΗ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ... 1 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα...

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics)

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 1.8.2014 L 230/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 834/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Ιουλίου 2014 για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με την εφαρμογή του κοινού πλαισίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020.

Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020. Γεώργιος Γιαννούσης Γ.Γ. Δημοσίων Επενδύσεων - ΕΣΠΑ Κατευθύνσεις Εθνικής Αναπτυξιακής Στρατηγικής Αναπτυξιακό όραμα: «Η συμβολή στην αναγέννηση της ελληνικής οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2008 Εξαµηνιαία Έρευνα Συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις 2 1. Εισαγωγή Το ΙΤΕΠ άρχισε να διεξάγει δύο φορές το χρόνο Έρευνα Συγκυρίας µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ: No 1. Προς. Τσιμισκή 29. 54626 Θεσσαλονίκη ΕΡΕΥΝΑ. Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης με τα νησιά του Βορείου Αιγαίου

ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ: No 1. Προς. Τσιμισκή 29. 54626 Θεσσαλονίκη ΕΡΕΥΝΑ. Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης με τα νησιά του Βορείου Αιγαίου Εταιρία Ερευνών-Δημοσκοπήσεων Τσιμισκή 3 54625 Θεσσαλονίκη ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ: No 1 Προς ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (ΕΒΕΘ) Τσιμισκή 29 54626 Θεσσαλονίκη ΕΡΕΥΝΑ Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝ ΙΑΜΕΣΟΙ ΦΟΡΕΙΣ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝ ΙΑΜΕΣΟΙ ΦΟΡΕΙΣ Προγράµµατα και Έργα που Συγχρηµατοδοτούνται από τα ιαρθρωτικά Ταµεία και το Ταµείο Συνοχής για την Περίοδο 2007-2013 2013 έσπω Τοφαρίδου ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ 16 Νοεµβρίου 2011 οµή της Παρουσίασης Πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Θ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΕΠΙΠΕ Α ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα