Τα αντικείμενα που φαίνονται πιο κάτω, σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, κατασκευάστηκαν, πριν από περίπου 4000 χρόνια.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τα αντικείμενα που φαίνονται πιο κάτω, σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, κατασκευάστηκαν, πριν από περίπου 4000 χρόνια."

Transcript

1 Τα αντικείμενα που φαίνονται πιο κάτω, σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, κατασκευάστηκαν, πριν από περίπου 4000 χρόνια. Αδράχτι με σφονδύλι, από χαλκό, πηλό και νήμα. Δεν γνωρίζουμε τον χώρο ανασκαφής του. Ίδρυμα Ν.Π. Γουλανδρή - Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης Χάλκινα εργαλεία (λαβίδα, αδράχτι, βελόνα, σπάτουλα) της Εποχής του Χαλκού. Δεν γνωρίζουμε τον χώρο ανασκαφής τους. Σήμερα φυλάγονται στο Κυπριακό Μουσείο Λευκωσία. Αιχμή δόρατος από χαλκό. Δεν γνωρίζουμε τον χώρο ανασκαφής της. Ίδρυμα Ν.Π. Γουλανδρή - Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης Μικρά χάλκινα αγάλματα θεών της Εποχής του Χαλκού. 1. Θεός που πατά πάνω σε τάλαντο 2. Κερασφόρος Θεός (φέρει κέρατα) Βρέθηκαν στην Έγκωμη (Κύπρος). Σήμερα φυλάγονται στο Κυπριακό Μουσείο Λευκωσία. Πήλινο ομοίωμα ιερού της Εποχής του Χαλκού. Βρέθηκε στους Βουνούς. Σήμερα φυλάγεται στο Κυπριακό Μουσείο- Λευκωσία. Χάλκινη Περικεφαλαία. Βρέθηκε στα Κούκλια (Παλαίπαφο). Σήμερα φυλάγεται στο Κυπριακό Μουσείο Λευκωσία. 1. Μελετούμε τις πληροφορίες (φωτογραφίες και λεζάντες) και εντοπίζουμε από ποια υλικά κατασκευάστηκαν τα αντικείμενα πριν από περίπου χρόνια. 2. Με δύο διαφορετικά χρώματα μολυβιού σημειώνουμε υλικά που γνωρίζουμε ότι οι άνθρωποι είχαν χρησιμοποιήσει και σε προηγούμενες ιστορικές εποχές και το υλικό που είναι νέο/καινούριο. Συμπληρώνουμε: Πριν από περίπου 5000 χρόνια οι άνθρωποι άρχισαν να χρησιμοποιούν ένα νέο υλικό. Το υλικό αυτό ήταν... 77

2 Τι θα θέλαμε να μάθουμε για τον χαλκό; Διατυπώνουμε δικές μας απορίες. 1. Παρατηρούμε τις φωτογραφίες και θυμόμαστε από το μάθημα των Φυσικών Επιστημών. Μέταλλο Ασήμι Μέταλλο Σίδηρος Μέταλλο Χρυσός Μέταλλο Χαλκός Τα μέταλλα έχουν όψη.. Ο χαλκός έχει χρώμα.. Σχεδόν όλα τα μέταλλα, όταν θερμανθούν σε πολύ ψηλή θερμοκρασία, Τα μέταλλα που βρίσκονται σε υγρή μορφή, όταν κρυώσουν,.. και παίρνουν το σχήμα του δοχείου στο οποίο βρίσκονται. 78

3 1. Μελετούμε τις φωτογραφίες με τα αρχαιολογικά ευρήματα και βρίσκουμε τις ανάγκες που είχαν οι άνθρωποι πριν από περίπου 4000 χρόνια. Συμπληρώνουμε ρήματα. αδράχτι με σφονδύλι (χαλκός, πηλός, νήμα) αδράχτι με σφονδύλι και κουβαρίστρες (πηλός, νήμα) Με τα σφονδύλια. χάλκινος πέλεκυς λίθινος πέλεκυς Με τους πελέκεις αιχμή δόρατος από χαλκό ξύλινο ακόντιο Με τα ακόντια και τα δόρατα... λίθινο αγαλματίδιο θεάς χάλκινο αγαλματίδιο θεού Με τα αγάλματα..... πήλινο αγγείο χάλκινο αγγείο λίθινο αγγείο Με τα αγγεία χάλκινη περικεφαλαία Με τις περικεφαλαίες

4 2. Παρατηρούμε το σκίτσο και εξηγούμε πώς οι άνθρωποι κατασκεύαζαν αντικείμενα από χαλκό. 3. Αριθμίζουμε τις προτάσεις από το 1 μέχρι το 4, για να δείξουμε πώς οι άνθρωποι κατασκεύαζαν αντικείμενα από χαλκό. Ο χαλκός έπαιρνε στερεά μορφή μέσα στο καλούπι. Έλιωναν τον χαλκό. Αφαιρούσαν τα αντικείμενα από τα καλούπια. Έχυναν τον λιωμένο χαλκό σε καλούπια. 4. Γράφουμε Ορθό (Ο) ή Λάθος (Λ) για κάθε δήλωση. α. Τα χάλκινα αντικείμενα δύσκολα σπάζουν. β. Τα πήλινα αντικείμενα έσπαζαν πιο εύκολα από τα χάλκινα αντικείμενα. γ. Ήταν πιο εύκολο να δώσουν σχήμα σε ένα λίθινο αντικείμενο παρά σε ένα χάλκινο. δ. Με τα καλούπια μπορούσαν να φτιάξουν πολλά ίδια αντικείμενα. ε. Με τον χαλκό μπορούσαν να δημιουργήσουν αντικείμενα σε διάφορα σχήματα, χρησιμοποιώντας καλούπια. στ.τα χάλκινα όπλα ήταν πιο ανθεκτικά από τα ξύλινα. ζ. Τα χάλκινα αντικείμενα ήταν πιο ανθεκτικά από τα ξύλινα και τα πήλινα. η. Τα πέτρινα αντικείμενα μπορούσαν να λιώσουν, για να γίνουν άλλα αντικείμενα. 5. Γινόμαστε άνθρωποι της εποχής του χαλκού. Προσπαθούμε να πείσουμε τους/τις συγχωριανούς/ές μας ότι αξίζει να ψάξουμε για χαλκό, ώστε να φτιάχνουμε χάλκινα αντικείμενα. Δίνουμε πειστικά επιχειρήματα

5 1. Μελετούμε τις πληροφορίες που μας δίνουν οι φωτογραφίες και οι λεζάντες, για να μάθουμε πώς οι άνθρωποι εξόρυσσαν (έβγαζαν) μεταλλεύματα με χαλκό από τη γη. Ορυκτά (υλικά που εξορύσσονται από τη γη), τα οποία περιείχαν μέταλλα (χαλκό). Ονομάζονται «μεταλλεύματα». Εικόνες 1 και 2: Για πολλά χρόνια οι άνθρωποι έψαχναν για χαλκό στην επιφάνεια του εδάφους. Φρεάτια (λάκκοι), που αποτελούσαν εισόδους αρχαίων ορυχείων. Εικόνες 3 και 4: Εκατοντάδες χρόνια μετά, άρχισαν να εξορύσσουν πετρώματα (ορυκτά) κάτω από την επιφάνεια του εδάφους, σκάβοντας και δημιουργώντας κατακόρυφα φρεάτια (λάκκους). Οριζόντια γαλαρία (στοά) κάτω από τη γη, μέσα από την οποία εξόρυσσαν ορυκτά (μεταλλεύματα). Είσοδος αρχαίου ορυχείου με λαξευμένα σκαλιά και λίθινα εργαλεία. Εικόνες 5, 6 και 7: Χρησιμοποιούσαν λίθινα εργαλεία και έσκαβαν το έδαφος, δημιουργώντας φρεάτια (λάκκους) και οριζόντιες γαλαρίες (στοές). Ορυχείο: Ο τόπος όπου οι άνθρωποι εξορύσσουν (βγάζουν από τη γη) ορυκτά. Μεταλλείο: Ο τόπος όπου οι άνθρωποι εξορύσσουν (βγάζουν από τη γη) ορυκτά, τα οποία περιέχουν μέταλλα. Τα ορυκτά αυτά ονομάζονται «μεταλλεύματα». 81

6 2. Στο σκίτσο που παρουσιάζει αρχαίο ορυχείο εντοπίζουμε και σημειώνουμε τις έννοιες που φαίνονται δίπλα. Κάποιες λέξεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν περισσότερες από μία φορές. 3. Περιγράφουμε πώς ήταν ένα αρχαίο ορυχείο, χρησιμοποιώντας κατάλληλο λεξιλόγιο. επιφάνεια του εδάφους κάτω από την επιφάνεια του εδάφους είσοδος ορυχείου ορυκτό φρεάτιο (λάκκος) γαλαρία (στοά) μετάλλευμα καλάθι φτυάρι αξίνα τροχός σχοινί

7 1. Παρατηρούμε τις φωτογραφίες με τα αντικείμενα που βρέθηκαν σε αρχαία ορυχεία. α. Σημειώνουμε τι είναι ή με τι μοιάζουν. β. Υποθέτουμε πώς τα χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι Καταγράφουμε ποια τεχνολογία είχαν στη διάθεσή τους οι άνθρωποι που εξόρυσσαν ορυκτά στα αρχαία ορυχεία χαλκού (μεταλλεία) και πώς τους διευκόλυνε. τεχνολογία διευκόλυνση 3. Φέρνουμε στο σχολείο μας παρόμοια υλικά και εργαλεία και δείχνουμε πώς τα χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι, για να εξορύξουν από τη γη μεταλλεύματα (ορυκτά με χαλκό). 4. Κάνουμε αναπαράσταση της διαδικασίας εξόρυξης του μεταλλεύματος σε ένα αρχαίο ορυχείο σε συνεργασία με την ομάδα μας. α. Καταγράφουμε στο τετράδιό μας πιθανούς διαλόγους ανάμεσα στους ανθρώπους που εργάζονταν εκεί, χρησιμοποιώντας το κατάλληλο λεξιλόγιο. Γράφουμε τι μπορεί να έλεγαν οι άνθρωποι: καθώς αναζητούσαν πετρώματα που περιείχαν χαλκό καθώς έσκαβαν για να δημιουργήσουν φρεάτια (λάκκους) και γαλαρίες (στοές) καθώς προσπαθούσαν να ξεκολλήσουν τα μεταλλεύματα από τη θέση τους καθώς μετέφεραν τα μεταλλεύματα μέσα στις γαλαρίες κάτω από τη γη καθώς ανέβαζαν τα μεταλλεύματα στην επιφάνεια του εδάφους. β. Χρησιμοποιούμε υλικά και εργαλεία όμοια με αυτά που φαίνονται στις φωτογραφίες. γ. Συμφωνούμε τι ρόλο θα έχει ο καθένας. δ. Υποδυόμαστε πειστικά τους ρόλους μας, παρουσιάζοντας τη διαδικασία εξόρυξης.

8 1. Εξηγούμε πώς οι άνθρωποι κατεργάζονταν τον χαλκό, για να φτιάχνουν τα αντικείμενα που χρειάζονταν. α. Παρακολουθούμε την αναπαράσταση κατεργασίας του χαλκού σε σύντομη ταινία (βίντεο, β. Μελετούμε παρακάτω τα σκίτσα, τις φωτογραφίες και τις λεζάντες τους. γ. Σημειώνουμε τα εργαλεία και τα υλικά που χρειάζονταν οι άνθρωποι για την κατεργασία του μετάλλου. Χρησιμοποιούμε τις λέξεις: μετάλλευμα, καλάθι, κάρβουνα, πέτρες, μυλόπετρες, φωτιά, καμίνι, φυσητήρες, καλούπια 1 ο Στάδιο: ΘΡΑΥΣΗ (Το μετάλλευμα γίνεται σκόνη) Έσπαζαν το ορυκτό, πρώτα, σε μικρότερα κομμάτια και, μετά, σε σκόνη. 84

9 2 ο Στάδιο: ΕΚΚΑΜΙΝΕΥΣΗ (Το ορυκτό λιώνει σε καμίνια) Ζέσταιναν τα μικρά κομμάτια ορυκτού σε πολύ ψηλή θερμοκρασία μέσα σε καμίνια. Διατηρούσαν τη φωτιά ζωντανή φυσώντας αέρα με φυσητήρες. 3 Ο Στάδιο: ΧΥΤΕΥΣΗ (Το ρευστό μέταλλο παίρνει τη μορφή που του δίνει το καλούπι) α) Άδειαζαν το λιωμένο υλικό από το καμίνι και το έριχναν σε νερό ή το άφηναν να κρυώσει για να στερεοποιηθεί. χαλκός χαλκός 85

10 β) Μετά, έλιωναν για δεύτερη φορά το μέταλλο και, όταν αυτό γινόταν υγρό, το έχυναν σε καλούπια με συγκεκριμένο σχήμα. Εικονογράφηση: Γιώργος Κωνσταντίνου Στα δύο σκίτσα βάζουμε σε κύκλο τα καλούπια. Σχεδιάζουμε το σχήμα που θα είχαν τα χάλκινα αντικείμενα, τα οποία θα κατασκευάζονταν με τα διάφορα καλούπια που βλέπουμε. 2. Φέρνουμε στην αίθουσά μας παρόμοια υλικά και εργαλεία και δείχνουμε πώς τα χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι, για να λιώνουν το μέταλλο και να κατασκευάζουν χάλκινα αντικείμενα. 3. Κάνουμε αναπαράσταση της διαδικασίας κατεργασίας του χαλκού και της κατασκευής χάλκινων αντικειμένων. α. Καταγράφουμε στο τετράδιό μας πιθανούς διαλόγους ανάμεσα στους ανθρώπους που κατεργάζονταν χαλκό, χρησιμοποιώντας το κατάλληλο λεξιλόγιο σε συνεργασία με την ομάδα μας. Γράφουμε τι μπορεί να έλεγαν οι άνθρωποι: καθώς έσπαζαν το ορυκτό σε μικρότερα κομμάτια καθώς ζέσταιναν τα κομμάτια ορυκτού στα καμίνια καθώς προσπαθούσαν να κρατήσουν τις φλόγες ζωντανές καθώς ξεχώριζαν το μέταλλο από το άχρηστο υλικό του μεταλλεύματος καθώς έλιωναν το μέταλλο και το χύτευαν σε καλούπια καθώς μετέφεραν τα τάλαντα ή τα άλλα αντικείμενα σε άλλον τόπο. β. Χρησιμοποιούμε υλικά και εργαλεία όμοια αυτά που φαίνονται στις φωτογραφίες. γ. Συμφωνούμε τι ρόλο θα έχει ο καθένας. δ. Υποδυόμαστε πειστικά τους ρόλους μας, παρουσιάζοντας τη διαδικασία κατεργασίας του χαλκού. 4. Καταγράφουμε ποια υλικά και εργαλεία έπρεπε να έχουν στη διάθεσή τους οι άνθρωποι, για να επεξεργάζονται τον χαλκό και να κατασκευάζουν χάλκινα αντικείμενα. Υποθέτουμε πού τα έβρισκαν ή πώς τα εξασφάλιζαν. υλικά ή εργαλεία Πού τα έβρισκαν; / Πώς τα εξασφάλιζαν; 86

11 1. Μελετούμε τους χάρτες που ακολουθούν και εντοπίζουμε τα ορυχεία χαλκού που υπήρχαν στην Κύπρο κατά την αρχαιότητα. Συμπληρώνουμε τις προτάσεις, χρησιμοποιώντας τις πληροφορίες στο υπόμνημα κάθε χάρτη. Τα ορυχεία χαλκού βρίσκονταν..... Αρχαία μεταλλεία χαλκού και κέντρα επεξεργασίας και εμπορίας του μετάλλου Προετοιμασία και εκτύπωση: Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης Τα ορυχεία χαλκού βρίσκονταν..

12 1. Μελετούμε τις πληροφορίες στις σελίδες 88 και 89 (σχεδιάγραμμα, φωτογραφίες, χάρτης, κείμενα) και εντοπίζουμε όσα ήταν απαραίτητα, για την εξασφάλιση χαλκού στην Κύπρο. Απαντούμε στα ερωτήματα. Σκουριά: Κατά την εκκαμίνευση, ο χαλκός και τα άλλα μέταλλα που υπήρχαν μέσα στο μετάλλευμα πάθαιναν τήξη (έλιωναν) και γίνονταν υγρά. Ο υγρός χαλκός, ο οποίος είναι ελαφρύτερος, μαζευόταν προς το πάνω μέρος. Τα υπόλοιπα λιωμένα μέταλλα, που ήταν πιο βαριά, συγκεντρώνονταν στο κάτω μέρος. Τα υπολείμματα των μετάλλων αυτών ονομάζονται σκουριά. Ερώτημα 1: Ποιο από τα υλικά ήταν πιο δύσκολο να μεταφέρουν οι άνθρωποι; Γιατί; Είσοδος ορυχείου (φρεάτιο λάκκος) Ξύλινα υποστυλώματα (κορμοί δέντρων) Αναπαράσταση γαλαρίας (στοάς) αρχαίου μεταλλείου. Διακρίνεται η είσοδος του μεταλλείου στο πάνω μέρος. Κυπριακό Μουσείο, Λευκωσία 88

13 Ο Ερατοσθένης [3ο αιώνα π.χ.] μας λέει ότι στην αρχαιότητα [ακόμα και] οι πεδιάδες ήταν καλυμμένες με πυκνά δάση και, ως εκ τούτου, δεν μπορούσαν να καλλιεργηθούν. Αλλά τα ορυχεία διόρθωναν την κατάσταση, γιατί οι κάτοικοι έκοβαν τα δέντρα, ώστε να λιώνουν χαλκό. (Στράβων, Γεωγραφία, Βιβλίο 14 ο, Κεφάλαιο 6, Παράγραφος 5) Ερώτημα 2: Στον χάρτη σημειώνουμε τα ορυχεία που δίπλα τους βρέθηκαν σωροί σκουριάς. Αυτό δείχνει ότι οι άνθρωποι έκαναν εκκαμίνευση χαλκού δίπλα σε ορυχεία. Γιατί, άραγε, επέλεγαν να το κάνουν αυτό;.. Ερώτημα 3: Στον χάρτη εντοπίζουμε σωρούς σκουριάς που βρέθηκαν μακριά από τα ορυχεία. Για ποιους λόγους, άραγε, οι άνθρωποι, επέλεγαν να κάνουν εκκαμίνευση χαλκού και μακριά από τα ορυχεία;.. 89

14 1. Μελετούμε τις φωτογραφίες και σημειώνουμε ποια μέσα και ποια τεχνολογία της εποχής χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι, για να μεταφέρουν τον χαλκό από τα ορυχεία μέχρι τους οικισμούς όπου έμεναν (στο εσωτερικό). Μυκηναϊκό αγγείο της Εποχής του Χαλκού. Βρέθηκε στην Έγκωμη. Σήμερα φυλάγεται στο Κυπριακό Μουσείο (Λευκωσία). 2. Μελετούμε τις πληροφορίες (χάρτης, αεροφωτογραφία, φωτογραφίες, σχεδιάγραμμα), για να εντοπίσουμε πού μετέφεραν οι άνθρωποι τον χαλκό και τι έκαναν εκεί. Συμπληρώνουμε. α. Από το υπόμνημα του χάρτη φαίνεται ότι οι άνθρωποι ζούσαν σε... Εκεί. 90

15 Αεροφωτογραφία της αρχαίας πόλης της Έγκωμης. Διακρίνονται τα ερείπια των κτηρίων και των δρόμων. Φωτογραφία με τα ερείπια της αρχαίας Έγκωμης. Σχεδιάγραμμα που παρουσιάζει το μέρος της αρχαίας πόλης της Έγκωμης το οποίο έχει ανασκαφεί και τα αρχαιολογικά ευρήματα που ανακαλύφθηκαν. β. Την εποχή του χαλκού η Έγκωμη ήταν γ. Φαίνεται ότι η πόλη σχεδιάστηκε και κτίστηκε οργανωμένα. Αυτό φαίνεται από... δ. Φαίνεται ότι οι άνθρωποι στην Έγκωμη επεξεργάζονταν χαλκό. Αυτό φαίνεται από Στον χάρτη της προηγούμενης σελίδας σημειώνουμε τις διαδρομές που μπορεί να ακολουθούσαν οι άνθρωποι, για να μεταφέρουν χαλκό α. από το ορυχείο «Σκουριώτισσα» μέχρι την Έγκωμη β. από το ορυχείο «Μαυροβούνι» σε δύο άλλους οικισμούς της επιλογής μας. 91

16 1. Μελετούμε τις φωτογραφίες και τις λεζάντες, για να ανακαλύψουμε ποια μέσα και ποια τεχνολογία της εποχής χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι για να μεταφέρουν τάλαντα και άλλα κυπριακά αντικείμενα έξω από την Κύπρο (στο εξωτερικό). Τμήμα από την τοιχογραφία «του στόλου», που βρέθηκε στον προϊστορικό οικισμό «Ακρωτήρι» στο νησί της Σαντορίνης. Ξύλινο μοντέλο του πλοίου που ναυάγησε στα παράλια της Μικράς Ασίας (Ουλού Μπουρούν) Πήλινο ομοίωμα πλοίου από το Καζάφανι. Μήκος: 45 εκ. Ύψος: 23 εκ. Ύστερη Εποχή του Χαλκού, Κυπριακό Μουσείο, Λευκωσία. 2. Μελετούμε τις πληροφορίες (σελ ) και εξηγούμε πώς οι άνθρωποι εξυπηρετούσαν τις ανάγκες που είχαν, με προϊόντα από τον τόπο τους, αλλά και με προϊόντα από άλλους τόπους. Μία από τις πήλινες πινακίδες που βρέθηκαν στην Τελ ελ Αμάρνα (Αίγυπτος). Πάνω αναγράφονται επιστολές (κείμενα) μεταξύ βασιλιάδων της Εποχής του Χαλκού. Στον βασιλιά της Αιγύπτου, τον αδελφό μου, μιλώ. Αυτά λέει ο βασιλιάς της Αλάσιας (Κύπρος), ο αδελφός σου ( ). ( ) έχω στείλει τον αγγελιαφόρο μου με τον δικό σου σε σένα στην Αίγυπτο. Τώρα σου έχω στείλει 500 (τάλαντα) χαλκού, ως δώρο ( ). Σε μένα ( ) στείλε μεγάλη ποσότητα ασημιού ( ). ( ) το βόδι που σου ζήτησε ο αγγελιαφόρος μου δώσε μού το και από το εκλεκτό λάδι, στείλε σε μένα δύο δοχεία ( ). ( ) ο λαός της χώρας μου μιλά για την ξυλεία, την οποία ο βασιλιάς της Αιγύπτου παίρνει από μένα. Γι αυτό, ( ) δώσε μου την αξία της ξυλείας που πήρες. ( ) Ας μου φέρει ο αγγελιαφόρος σου, ως δώρα, ένα πλαίσιο κρεβατιού από έβενο με ένθετη χρυσή διακόσμηση και ένα άρμα με χρυσάφι ( ). 93 Αγγείο σε σχήμα πολεμικού πλοίου από τη Λάπηθο. Μήκος: 27 εκ. Ύστερη Εποχή του Χαλκού. Κυπριακό Μουσείο, Λευκωσία.

17 1. Ένα από τα τάλαντα χαλκού σε σχήμα δέρματος βοδιού, που βρέθηκαν στο ναυάγιο του Ουλού Μπουρούν. Μήκος: περίπου εκ. Βάρος: περίπου κιλά. 2. Αιγυπτιακό πιάτο από αλάβαστρο (είδος μαρμάρου). Βρέθηκε στον αρχαιολογικό χώρο του Χαλά Σουλτάν Τεκκέ (Αλυκή Λάρνακας). Σήμερα φυλάγεται στο Βρετανικό Μουσείο (Λονδίνο). 3. Αιγυπτιακή κούπα, που βρέθηκε στην αρχαία Έγκωμη (Αμμόχωστος). Φυλάγεται στο Βρετανικό Μουσείο (Λονδίνο). 4. Αγγεία από την Ελλάδα, που βρέθηκαν στον αρχαιολογικό χώρο της Έγκωμης (αριστερά) και του Χαλά Σουλτάν Τεκκέ (δεξιά). Φυλάγονται στο Βρετανικό Μουσείο (Λονδίνο). 5. Λαβή (χερούλι) καθρέφτη από ελεφαντόδοντο, διακοσμημένη με πολεμιστή που κρατά από τη χαίτη του ένα λιοντάρι. Βρέθηκε στην Παλαίπαφο. Σήμερα φυλάγεται στο Κυπριακό Μουσείο(Λευκωσία). 6. Χρυσό κόσμημα που μοιάζει πολύ με αυτά που έφτιαχναν στην Αίγυπτο. (Από το βιβλίο: Καραγιώργη, Β. (2004). Το Ίδρυμα Α.Γ. Λεβέντη και οι συλλογές Κυπριακών Αρχαιοτήτων στα μουσεία του εξωτερικού. Αθήνα: Εκδόσεις Καπόν, σ. 62.) 7. Κυπριακό αγγείο μεγάλου μεγέθους (κρατήρας) που βρέθηκε σε αρχαιολογικό χώρο κοντά στην πόλη Ουγκαρίτ στη Συρία Ένα από τα κυπριακά αγγεία που βρέθηκαν στον αρχαιολογικό χώρο Κομμός (Κρήτη). Στον Κομμό της Κρήτης βρέθηκαν και πολλά μυκηναϊκά αγγεία.

18 α. Αφού μελετήσουμε τις φωτογραφίες της σελίδας 94, συμπληρώνουμε τον πιο κάτω πίνακα. Πού κατασκευάστηκε; Πού βρέθηκε; αντικείμενο 1 αντικείμενο 2 αντικείμενο 3 αντικείμενο 4 αντικείμενο 5 αντικείμενο 6 αντικείμενο 7 αντικείμενο 8 Η σημασία της Κύπρου ως προμηθευτή χαλκού για όλη την ανατολική Μεσόγειο φαίνεται και μέσα από τις επιστημονικές αναλύσεις που έγιναν σε εκατοντάδες δείγματα από τάλαντα χαλκού (Πανεπιστήμιο Οξφόρδης). Τα συμπεράσματα των αναλύσεων είναι ότι σχεδόν όλα τα τάλαντα που έχουν εξεταστεί έχουν, πολύ πιθανόν, κατασκευαστεί από κυπριακό χαλκό. [Κασσιανίδου, Β., Αρχαιολογία και Τέχνες, 94, σελ. 43, προσαρμογή] Από τις πήλινες πινακίδες που βρέθηκαν στην Τελ ελ Αμάρνα (Αίγυπτος). Από τον βασιλιά της Αλάσιας (Κύπρος) προς τον βασιλιά της Αιγύπτου: «Έχω αποστείλει πολύ χαλκό, αλλά θα κτίσω και πολλά πλοία». «Έστειλα εννέα τάλαντα χαλκού και ένα πλοίο γεμάτο ξυλεία» [Μαραγκού, Τα λιμάνια της Κύπρου, Πολιτιστικό Κέντρο Λαϊκής Τράπεζας] β. Στον χάρτη της επόμενης σελίδας: συνδέουμε με γραμμή τον τόπο προέλευσης των προϊόντων (αφετηρία) και τον τόπο όπου βρέθηκαν (τέρμα). δίπλα σε κάθε τόπο (Κύπρος, Κρήτη, Αίγυπτος, Συρία) σημειώνουμε τα προϊόντα που είχε κάθε τόπος διαθέσιμα για εξαγωγή. Αφού μελετήσαμε τις πληροφορίες (φωτογραφίες, λεζάντες, χάρτης, κείμενα) στις σελίδες 92-94, εξηγούμε: Πώς οι άνθρωποι ικανοποιούσαν τις ανάγκες που είχαν με προϊόντα από τον τόπο τους, αλλά και με προϊόντα από άλλους τόπους;. Πώς η Κύπρος συμμετείχε στο εμπόριο της εποχής; 95

19 3. Στον πιο πάνω χάρτη επιλέγουμε οικισμούς από όπου, ίσως, ξεκινούσαν τα πλοία, για να μεταφέρουν προϊόντα. Συμπληρώνουμε: Οι οικισμοί βρίσκονται

20 Αρχαία Λάπηθος 1. Μελετούμε τις αεροφωτογραφίες και τα κείμενα και σκεφτόμαστε πώς οι άνθρωποι επέλεγαν τόπο για να δημιουργήσουν λιμάνι. Σε κάθε αεροφωτογραφία κάνουμε τις δραστηριότητες που υπάρχουν. τμήμα της αρχαίας πόλης της Λαπήθου α) Παρατηρούμε την αεροφωτογραφία και σημειώνουμε: με γαλάζιο χρώμα την ακτή. με κύκλο τον φυσικό κόλπο στον οποίο πιστεύουμε ότι βρισκόταν το αρχαίο λιμάνι. β) Εντοπίζουμε ένα ακρωτήρι. α) Παρατηρούμε την αεροφωτογραφία και σημειώνουμε: με γαλάζιο χρώμα την ακτή. με κύκλο τον φυσικό κόλπο στον οποίο πιστεύουμε ότι βρισκόταν το λιμάνι της Ουγκαρίτ στην εποχή του χαλκού. β) Εντοπίζουμε ένα ακρωτήρι. Αρχαία Ουγκαρίτ αρχαία πόλη «Ουγκαρίτ» κόλπος: Είναι γεωμορφή που σχηματίζεται εκεί όπου η ακτή δημιουργεί κοιλότητα, στην οποία εισχωρεί η θάλασσα. ακρωτήρι: Είναι στενή λωρίδα ξηράς, η οποία εισχωρεί βαθιά στη θάλασσα.

21 α) Παρατηρούμε την αεροφωτογραφία και σημειώνουμε: με γαλάζιο χρώμα την ακτή με πράσινο χρώμα την κοίτη του ποταμού Πεδιαίου, νότια της αρχαίας Έγκωμης μέχρι τις εκβολές του στη θάλασσα την περιοχή που το έδαφος φαίνεται διαφορετικό. β) Μελετούμε τις πληροφορίες πιο κάτω και σημειώνουμε με γραμμή πού μπορεί να βρισκόταν η ακτή, πριν δημιουργηθεί το έδαφος που φαίνεται διαφορετικό. γ) Συμπληρώνουμε: Κοντά στην αρχαία Έγκωμη, υπήρχε ένας φυσικός αρχαία πόλη «Έγκωμη» Την εποχή του χαλκού το έδαφος που φαίνεται με διαφορετικό χρώμα δεν υπήρχε. Το έδαφος δημιουργήθηκε από τη λάσπη που μετέφερε ο ποταμός Πεδιαίος στις εκβολές του (προσχώσεις). Η δημιουργία νέου εδάφους από τη λάσπη των ποταμών (προσχώσεις) ήταν αιτία να κλείνουν κάποια λιμάνια. Οι άνθρωποι έπρεπε να επιλέγουν άλλους τόπους για να δημιουργούν νέα λιμάνια. Παρατηρήσαμε ότι οι άνθρωποι της εποχής δημιουργούσαν λιμάνια, τα οποία βρίσκονταν

22 1. Η πιο κάτω αεροφωτογραφία παρουσιάζει την περιοχή των Μυκηνών στην Ελλάδα. Μελετούμε τις πληροφορίες (σελ. 99 και 100) και βρίσκουμε με τι ασχολούνταν οι άνθρωποι που ζούσαν σε οικισμούς και κοντά σε λιμάνια. α) Σημειώνουμε τις έννοιες στην αεροφωτογραφία: κόλπος, πεδιάδα, βουνό. β) Αφού μελετήσουμε τις παρακάτω πληροφορίες, εντοπίζουμε στην αεροφωτογραφία και ονομάζουμε τους τόπους που αναφέρονται: Ο οικισμός «Άργος» βρισκόταν σε πεδιάδα. Το ανάκτορο (παλάτι) των Μυκηνών βρισκόταν σε ύψωμα, σε χώρο ασφαλή, που δεν φαινόταν από τη θάλασσα. Ο οικισμός «Τύρινθα» βρισκόταν κοντά στο λιμάνι.

23 γ) Κάτω από κάθε εικόνα, γράφουμε την ασχολία των ανθρώπων που ταιριάζει. Στην αεροφωτογραφία της προηγούμενης σελίδας γράφουμε τους αριθμούς των εικόνων (ασχολιών) στους τόπους που μπορεί να γινόταν κάθε ασχολία (πεδιάδα, οικισμός, λιμάνι, ανάκτορο, βουνό)

24 1. Μελετούμε στον χάρτη την κατεύθυνση των ανέμων που πνέουν στην περιοχή της Κύπρου (Ανατολική Μεσόγειος), για να σκεφτούμε πώς ήταν ευκολότερο να ταξιδεύουν τα πλοία της εποχής του χαλκού. Οι εργασίες πιο κάτω θα μας βοηθήσουν. α) Συμπληρώνουμε τις προτάσεις, κυρίως με τις κατευθύνσεις του ορίζοντα. Στην Ανατολική Μεσόγειο οι άνεμοι πνέουν, κυρίως από.. Όταν ο άνεμος πνέει από τον βορρά, σπρώχνει τα πλοία που έχουν πανιά (ιστιοφόρα) προς.. Όταν ο άνεμος πνέει από τη δύση, σπρώχνει τα πλοία που έχουν πανιά (ιστιοφόρα) προς.. Τα πλοία στην εποχή του χαλκού είχαν πανιά. Γι αυτό μπορούσαν να ταξιδεύουν πιο εύκολα από.. προς.., επειδή... β) Σημειώνουμε αν το ταξίδι είναι εύκολο ή δύσκολο, με βάση την κατεύθυνση των ανέμων που φαίνονται στον χάρτη. από την Κύπρο προς τη Συρία. από την Κρήτη προς την Κύπρο. από την Κύπρο προς την Κρήτη. από την Αίγυπτο προς την Κρήτη. 101

25 2. Μελετούμε τον χάρτη και το κείμενο και απαντούμε στα ερωτήματα, για να καταλάβουμε πώς σκέφτονται οι αρχαιολόγοι. Το σημείο όπου ναυάγησε το πλοίο [Ουλού Μπουρούν) και το γεγονός ότι ήταν φορτωμένο με προϊόντα που προέρχονταν από διάφορες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το πλοίο κατευθυνόταν δυτικά. [Κασσιανίδου, Β., Αρχαιολογία και Τέχνες, 94, σελ. 43, προσαρμογή] α) Γιατί οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι τα πλοία έπλεαν κατά μήκος των ακτών; β) Γιατί οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι το πλοίο που ναυάγησε (Ουλού Μπουρούν) κατευθυνόταν δυτικά; γ) Γιατί οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι τα καράβια που ταξίδευαν στην Ανατολική Μεσόγειο ίσως ακολουθούσαν τη διαδρομή που φαίνεται στον χάρτη;

26 3. Στον χάρτη σχεδιάζουμε τις διαδρομές που μπορεί να ακολουθούσαν οι άνθρωποι για το εμπόριο και αιτιολογούμε την επιλογή μας. Προσέχουμε τα εξής: Οι άνεμοι, που πνέουν συνήθως στην περιοχή της Κύπρου, να βοηθούν το ταξίδι. Οι άνθρωποι να κάνουν ενδιάμεσους σταθμούς, για να πάρουν τρόφιμα. Διαδρομή Α: από την Κνωσσό (Κρήτη) μέχρι την Ουγκαρίτ (Συρία ) Διαδρομή Γ: από την Έγκωμη μέχρι τις Μυκήνες (Ελλάδα) Διαδρομή Β: από την Έγκωμη (Κύπρος) μέχρι το Μάρι (Συρία) Διαδρομή Δ: από τις Μυκήνες (Ελλάδα) μέχρι την Αίγυπτο

27 1. Μελετούμε τις αεροφωτογραφίες και σκεφτόμαστε πού βρίσκονται σύγχρονα λιμάνια της Κύπρου και της Ελλάδας και γιατί. Σε κάθε αεροφωτογραφία κάνουμε τις δραστηριότητες που υπάρχουν. Αεροφωτογραφία του λιμανιού της Λεμεσού (6 Αυγούστου 2013) α) Εντοπίζουμε κόλπους και ακρωτήρια. β) Σημειώνουμε με κύκλο το λιμάνι της Λεμεσού. γ) Σημειώνουμε με βέλη την κατεύθυνση των ανέμων που πνέουν συνήθως στην Κύπρο. δ) Συμπληρώνουμε: Το λιμάνι της Λεμεσού είναι κτισμένο σε. Η είσοδος του λιμανιού βρίσκεται.

28 Αεροφωτογραφία του μικρού λιμανιού της Πάφου (30 Μαΐου 2010) α) Σημειώνουμε με κύκλο το λιμανάκι της Πάφου. β) Σημειώνουμε με βέλη την κατεύθυνση των ανέμων που πνέουν συνήθως στην Κύπρο. γ) Συμπληρώνουμε: Το λιμάνι της Πάφου είναι κτισμένο σε. Η είσοδος του λιμανιού βρίσκεται.

29 Αεροφωτογραφία του μικρού λιμανιού στο Ζύγι (9 Ιουνίου 2013) α) Σημειώνουμε με κύκλο το λιμανάκι στο Ζύγι. β) Σημειώνουμε με βέλη την κατεύθυνση των ανέμων που πνέουν συνήθως στην Κύπρο. γ) Συμπληρώνουμε: Το λιμανάκι στο Ζύγι έχει δημιουργηθεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να μοιάζει με. Η είσοδος στο λιμανάκι βρίσκεται. 106

30 Αεροφωτογραφία του λιμανιού της κατεχόμενης Αμμοχώστου (21 Μαΐου 2013) Το λιμάνι της Αμμοχώστου από το 1974 είναι κλειστό για όλα τα σκάφη. Οποιαδήποτε χρήση του είναι παράνομη. [Διασκευή] Υπουργείο Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας, prus16_gr/cyprus16_gr?opendocument α) Σημειώνουμε με κύκλο το κλειστό λιμάνι της κατεχόμενης Αμμοχώστου. β) Σημειώνουμε με βέλη την κατεύθυνση των ανέμων που πνέουν συνήθως στην Κύπρο. γ) Συμπληρώνουμε: Το κατεχόμενο λιμάνι της Αμμοχώστου είναι κτισμένο στα... της Κύπρου. δ) Στον διπλανό χάρτη σημειώνουμε τον κόλπο της Αμμοχώστου, στον οποίο είναι χτισμένο το λιμάνι. 107

31 Αεροφωτογραφία του λιμανιού του Πειραιά στην Ελλάδα (25 Απριλίου 2013) α) Εντοπίζουμε κόλπους και ακρωτήρια. β) Σημειώνουμε με βέλη την κατεύθυνση των ανέμων που πνέουν συνήθως στην Ελλάδα. γ) Συμπληρώνουμε: Στον Πειραιά έχει δημιουργηθεί λιμάνι εκεί όπου υπάρχουν. Οι άνθρωποι επιλέγουν να δημιουργούν λιμάνια εκεί όπου υπάρχουν., επειδή..... Όταν πνέουν άνεμοι από δυτικά, η είσοδος των λιμανιών βρίσκεται.., για να. 108

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν;

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν; ΚΑΡΤΑ: α Πηγή 1: Κείμενο αρχαιολόγου Χιλιάδες ειδώλια, μικρά και μεγάλα, βρέθηκαν σε διάφορα ιερά της Κύπρου. Οι προσκυνητές αφιέρωναν τα ειδώλια στους θεούς και τις θέες τους. Πολλοί άνθρωποι όπως αγρότες,

Διαβάστε περισσότερα

1. Γράφουμε το όνομα της Κύπρου και του Ηνωμένου Βασιλείου στη θέση τους στον χάρτη.

1. Γράφουμε το όνομα της Κύπρου και του Ηνωμένου Βασιλείου στη θέση τους στον χάρτη. Ο Αντρέας είναι δέκα χρόνων, κάτοικος Λονδίνου στο Ηνωμένο Βασίλειο και προγραμματίζει να έρθει στην Κύπρο με τους γονείς του για να περάσει τις καλοκαιρινές του διακοπές. Μελετά διάφορες πληροφορίες για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 2012 παντέχνου πυρός σέλας: λαμπερές ιστορίες φωτιάς. Χρήστος Ν. Κλείτσας

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 2012 παντέχνου πυρός σέλας: λαμπερές ιστορίες φωτιάς. Χρήστος Ν. Κλείτσας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΙΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ Γ ΤΑΞΗ

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ Γ ΤΑΞΗ ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ Γ ΤΑΞΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο γλωσσάριο παρουσιάζονται οι ορισμοί λέξεων που αντιπροσωπεύουν έννοιες που απαντώνται στις ενότητες της Γ τάξης. Οι ερμηνείες που δίνονται έχουν άμεση

Διαβάστε περισσότερα

Το καράβι της Κερύνειας

Το καράβι της Κερύνειας Το καράβι της Κερύνειας Το αρχαίο Καράβι της Κερύνειας Το 300π.Χ. το αρχαίο εμπορικό πλοίο ξεκινούσε από τη Σάμο απ όπου φόρτωσε κρασί. Αφού πέρασε από τα νησιά Κω και Ρόδο και πήρε αμφορείς ταξίδευε προς

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; 182 Εποχή του Χαλκού 78 Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 1: Ένα νέο υλικό αλλάζει τη ζωή των ανθρώπων Ερώτημα-κλειδί Ποιο νέο υλικό αρχίζουν να χρησιμοποιούν οι άνθρωποι και πώς το βρίσκουν;

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 4: Γιατί και πώς μετακινούνταν οι άνθρωποι της Εποχής του Χαλκού; Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Εποχής του Χαλκού; Πώς μετακινούνταν

Διαβάστε περισσότερα

Ι. ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β': Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ( π.Χ.) 3. Ο ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ. - Η Κρήτη κατοικήθηκε για πρώτη φορά τη... εποχή.

Ι. ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β': Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ( π.Χ.) 3. Ο ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ. - Η Κρήτη κατοικήθηκε για πρώτη φορά τη... εποχή. Ι. ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β': Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ (3000-1100π.Χ.) 3. Ο ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ - Η Κρήτη κατοικήθηκε για πρώτη φορά τη... εποχή. - Ο σημαντικότερος οικισμός ήταν η... - Κατά τη 2 η και 3 η χιλιετία

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; 180 Πώς περνάμε τη μέρα μας; Εποχή του Χαλκού Διδακτική πρόταση 1: Ένα νέο υλικό αλλάζει τη ζωή των ανθρώπων Ερώτημα-κλειδί Ποιο νέο υλικό άρχισαν να χρησιμοποιούν οι άνθρωποι και πού το έβρισκαν; Σύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; 139 Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Νεολιθικής Εποχής; Πώς μετακινούνταν; Πού έκτιζαν τα χωριά τους; Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου Βασικός στόχος του ΚΠΕ Ευαισθητοποίηση των μαθητικών ομάδων σε περιβαλλοντικά ζητήματα. (εκπαιδευτικά προγράμματα, εκπαιδευτικό υλικό, δίκτυα σχολείων, κ.α δράσεις)

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήματα-κλειδιά 2 1. Με ποια κριτήρια επέλεγαν οι άνθρωποι της Αρχαϊκής Εποχής τα μέρη όπου έφτιαχναν τις. Πρόοδος από το προηγούμενο μάθημα

Ερωτήματα-κλειδιά 2 1. Με ποια κριτήρια επέλεγαν οι άνθρωποι της Αρχαϊκής Εποχής τα μέρη όπου έφτιαχναν τις. Πρόοδος από το προηγούμενο μάθημα Διδακτική πρόταση 2 1 : Πώς επέλεγαν οι άνθρωποι της Αρχαϊκής Εποχής τα μέρη όπου έφτιαχναν τις πόλεις και τους οικισμούς τους; Πώς έκτιζαν τις οικίες τους; Ερωτήματα-κλειδιά 2 1. Με ποια κριτήρια επέλεγαν

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; 137 Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Νεολιθικής Εποχής; Πώς μετακινούνταν; Πού έκτιζαν τα χωριά τους; Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το υλικό που χρησιμοποιήθηκε για τα φύλλα εργασίας προέρχεται εξολοκλήρου από το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης Διαβάζουμε: Οι Κυκλάδες οφείλουν το όνομά τους στη γεωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ

ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ Περιήγηση ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΠΑΡΑΘΑΛΑΣΣΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ Το μεταλλευτικό συγκρότημα τοποθετείται Ανατολικά του Οικισμού Λιμεναρίων ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωμετρική Εποχή Πώς περνούμε τη μέρα μας;

Γεωμετρική Εποχή Πώς περνούμε τη μέρα μας; Γεωμετρική Εποχή Πώς περνούμε τη μέρα μας; ΕΙΚΟΝΕΣ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ 0 Γνωρίζουμε από τα αγγεία σε τάφους ότι κατά την Γεωμετρική Εποχή, οι άνθρωποι στην Κύπρο έπιναν κρασί, χρησιμοποιούσαν ελαιόλαδο, έτρωγαν

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός πολιτισμός. Η ακμή του κρητομινωικού πολιτισμού παρουσιάζεται μεταξύ του 1900 και του 1450 π. Χ.

Μινωικός πολιτισμός. Η ακμή του κρητομινωικού πολιτισμού παρουσιάζεται μεταξύ του 1900 και του 1450 π. Χ. Μινωικός πολιτισμός Η ακμή του κρητομινωικού πολιτισμού παρουσιάζεται μεταξύ του 1900 και του 1450 π. Χ. Μινωικός πολιτισμός Στην ανάπτυξή του συντέλεσαν το εύκρατο - θερμό κλίμα, το εύφορο έδαφος, η μακροχρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι.

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι. 1. Παρατηρούμε τον καιρό σήμερα και περιγράφουμε τις συνθήκες που αφορούν τη βροχή, τον άνεμο, τον ήλιο και τη θερμοκρασία. βροχή άνεμος ήλιος-σύννεφα θερμοκρασίαάνεση 2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού,

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

Μύθοι για τη μινωική Κρήτη

Μύθοι για τη μινωική Κρήτη Μύθοι για τη μινωική Κρήτη Ο Λαβύρινθος. Ο μύθος αναφέρει ότι στα υπόγεια του παλατιού της Κνωσού υπήρχε ο λα3ύρινθος, ένα περίπλοκο κτίριο. Αν κάποιος έμπαινε μέσα χανόταν και δεν μπορούσε να ξανα3γεί.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ιερό Αφροδίτης Π α ν α γ ι ώ τ η ς Ν ε ο φ ύ τ ο υ Β 2 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαρία Χατζημιχαήλ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Γενική Εισαγωγή..σελ.3 Ιστορική αναδρομή..σελ.3 Περιγραφή του χώρου.σελ.4

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Νεολιθική Εποχή Διδακτική πρόταση 4: Ποια τεχνολογία χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι της Νεολιθικής Εποχής; Ερώτημα-κλειδί Ποια τεχνολογία (εργαλεία) χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι της

Διαβάστε περισσότερα

Ύστερη Χαλκοκρατία ή Υστεροκυπριακή περίοδος: 1650/ /1050 π.χ.

Ύστερη Χαλκοκρατία ή Υστεροκυπριακή περίοδος: 1650/ /1050 π.χ. Ύστερη Χαλκοκρατία ή Υστεροκυπριακή περίοδος: 1650/1600 1100/1050 π.χ. Υστεροκυπριακή Ι: 1650/1600-1450 π.χ. (ΥΚ ΙΑ:1650/1600-1500 π.χ. και ΥΚΙΒ: 1500-1450 π.χ.) Υστεροκυπριακή ΙΙ: 1450-1200 π.χ. (ΥΚΙΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο έγγραφο παρουσιάζονται οι ορισμοί λέξεων που αντιπροσωπεύουν έννοιες που απαντώνται στις ενότητες των τάξεων Α και Β. Η ερμηνείες που δίνονται

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του συνδυασμού επιπέδων και ελικοειδούς πλυντηρίου στο οικονομικό αποτέλεσμα της τήξης του αργυρίτη

Ο ρόλος του συνδυασμού επιπέδων και ελικοειδούς πλυντηρίου στο οικονομικό αποτέλεσμα της τήξης του αργυρίτη Κ. Γ. Τσάιμου Αρχαιολόγος, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια του Ε.Μ.Π. Ο ρόλος του συνδυασμού επιπέδων και ελικοειδούς πλυντηρίου στο οικονομικό αποτέλεσμα της τήξης του αργυρίτη TΑ ΜΕΤΑΛΛΕYΜΑΤΑ που εκμεταλλεύτηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Κυριότερες πόλεις ήταν η Κνωσός, η Φαιστός, η Ζάκρος και η Γόρτυνα

Κυριότερες πόλεις ήταν η Κνωσός, η Φαιστός, η Ζάκρος και η Γόρτυνα Ηφαίστειο της Θήρας Η Μινωική Κρήτη λόγω της εμπορικής αλλά και στρατηγικής θέσης της έγινε γρήγορα μεγάλη ναυτική και εμπορική δύναμη. Οι Μινωίτες πωλούσαν τα προϊόντα τους σε όλη τη Μεσόγειο με αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Η κεραμική, μια πανάρχαια τέχνη, χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη το αργιλόχωμα. Όταν αναμείξουμε το αργιλόχωμα με νερό θα προκύψει μία πλαστική μάζα

Διαβάστε περισσότερα

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ)

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) Α Κεφ. αβιοτικό κάθε στοιχείο που δεν έχει ζωή 4 αιολική διάβρωση Η διάβρωση που οφείλεται στον άνεμο 5 ακρωτήριο ακτογραμμή

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην ακρόπολη των Μυκηνών

Ακολούθησέ με... στην ακρόπολη των Μυκηνών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ακολούθησέ με... στην ακρόπολη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται

ΜΑΘΗΜΑ 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται ΜΑΘΗΜΑ 1 Π. Γ Κ Ι Ν Η Σ 1. Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται 2. Να μπορείς να δώσεις την σχετική γεωγραφική θέση ενός τόπου χρησιμοποιώντας τους όρους

Διαβάστε περισσότερα

Μυκηναϊκός πολιτισμός η τέχνη Η μυκηναϊκή τέχνη διαμορφώθηκε υπό την άμεση επίδραση του μινωικού πολιτισμού. Μετά την παρακμή της μινωικής Κρήτης

Μυκηναϊκός πολιτισμός η τέχνη Η μυκηναϊκή τέχνη διαμορφώθηκε υπό την άμεση επίδραση του μινωικού πολιτισμού. Μετά την παρακμή της μινωικής Κρήτης Μυκηναϊκός πολιτισμός η τέχνη Η μυκηναϊκή τέχνη διαμορφώθηκε υπό την άμεση επίδραση του μινωικού πολιτισμού. Μετά την παρακμή της μινωικής Κρήτης (αρχές του 14ου αι. π.χ.) διαφαίνεται μια απελευθέρωση

Διαβάστε περισσότερα

14. Κατασκευάστε μια μακέτα ανασκαφικού σκάμματος και παίξτε «ανασκαφή»! Επίσης, για την «ανασκαφή» θα χρειαστείτε:

14. Κατασκευάστε μια μακέτα ανασκαφικού σκάμματος και παίξτε «ανασκαφή»! Επίσης, για την «ανασκαφή» θα χρειαστείτε: Αρχαιολογία ένα κλειδί για την πύλη του χρόνου 14. Κατασκευάστε μια μακέτα ανασκαφικού σκάμματος και παίξτε «ανασκαφή»! Συνοπτική περιγραφή Στο Α μέρος τα παιδιά κατασκευάζουν σε συνεργασία με τον/την

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ Α1 Β ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ Α1 Β ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ Α1 Β ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΧΟΙΡΟΚΟΙΤΙΑΣ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΑΓΙΑΣ ΝΑΠΑΣ ΕΝΕΤΙΚΑ ΤΕΙΧΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΑ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Τι σκεφτόμαστε; Διδακτική πρόταση 5: Τι να σκέφτονταν οι άνθρωποι της Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Πρόοδος από το προηγούμενο μάθημα Τα παιδιά μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 10: Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Εποχής του Χαλκού;

Διδακτική πρόταση 10: Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Εποχής του Χαλκού; Πώς οργανωνόμαστε; Διδακτική πρόταση 10: Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Εποχής του Χαλκού; Ερώτημα-κλειδί Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Εποχής του Χαλκού και ποιοι έπαιρναν τις αποφάσεις;

Διαβάστε περισσότερα

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:.

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Συντομογραφίες: β.μαθ.ε βιβλίο Μαθητή Ε τάξης τ.εργ.ε τετράδιο Εργασιών Ε τάξης Παρατήρησε τα παρακάτω σκίτσα στα οποία εικονίζονται «επικίνδυνες

Διαβάστε περισσότερα

Στην Ελλάδα πέρασα υπέροχα ήταν μια εμπειρία φανταστική.

Στην Ελλάδα πέρασα υπέροχα ήταν μια εμπειρία φανταστική. Στην Ελλάδα πέρασα υπέροχα ήταν μια εμπειρία φανταστική. Όταν κατεβήκαμε από το αεροπλάνο μπήκαμε στο αυτοκίνητο (ταξί). Η διαδρομή ήταν 3 ώρες. Όμως εμείς κάναμε σταθμό στον Ισθμό της Κορίνθου. Ο Ισθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Η Κρήτη έχει μια από τις αρχαιότερες και πιο εύγευστες γαστριμαργικές παραδόσεις στον κόσμο, μια παράδοση γεύσεων, αρωμάτων, υλικών και τεχνοτροπιών που ξεκινά

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 4: Συνοπτικό πλαίσιο πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης. Ερώτημα-κλειδί Πώς οργανωνόμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα;

Διδακτική πρόταση 4: Συνοπτικό πλαίσιο πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης. Ερώτημα-κλειδί Πώς οργανωνόμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πώς οργανωνόμαστε; Διδακτική πρόταση 4: Συνοπτικό πλαίσιο πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης Ερώτημα-κλειδί Πώς οργανωνόμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στα

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Τίρυνθας

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Τίρυνθας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού Το ανάκτορο της Φαιστού είναι το δεύτερο σε μέγεθος ανάκτορο της μινωικής Κρήτης με έκταση.000 τ.μ. Βρίσκεται στα νοτιοδυτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού Το ανάκτορο της Φαιστού είναι το δεύτερο σε μέγεθος ανάκτορο της μινωικής Κρήτης με έκταση 18.000 τ.μ. B 11 Βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας στην Α τάξη Γυμνασίου, οι μαθητές μας

Διαβάστε περισσότερα

Συνάντηση με την παράδοση στο σχολείο μας

Συνάντηση με την παράδοση στο σχολείο μας Συνάντηση με την παράδοση στο σχολείο μας Την ημέρα της παράδοσης υπήρχαν πολύ ωραία πράγματα στο σχολείο μας. Είδαμε στο μουσείο βούρκες, παλιά σίδερα, κατσαρόλες, καπνιστήρια και άλλα. Μερικές κυρίες

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας : Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας : Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Ακτής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος και

Διαβάστε περισσότερα

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ»

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» 6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ευέλικτη ζώνη 2013-2014 2014 Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη «χώμα και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» ΞΕΡΟΥΜΕ ΟΤΙ: ζούσε ο Μίνωας,ο Δαίδαλος έφτιαξε το παλάτι, μαζί με

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Αλυκής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΑΙΓΥΠΤΟΣ (Σελ )

2. Η ΑΙΓΥΠΤΟΣ (Σελ ) 2. Η ΑΙΓΥΠΤΟΣ (Σελ. 20-23) 2.1. Η Χώρα. Νείλος : Πηγές από Αιθιοπία και δέλτα. Δυτικά : Η Λιβυκή έρημος. Ανατολικά : Η έρημος του Σινά έως Ερυθρά Θάλασσα. Λάσπη Ευφορία. Άνω Αίγυπτος-Κάτω Αίγυπτος. 2.2.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΧΟΛΗΣ-----ΛΕΣΒΙΑΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΙΣΤΙΟΠΛΟΪΑΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ-----ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΧΟΛΗΣ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΧΟΛΗΣ-----ΛΕΣΒΙΑΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΙΣΤΙΟΠΛΟΪΑΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ-----ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΝΕΜΟΣ Άνεμο λέμε τις κινήσεις της μάζας του αέρα που περιβάλλει τη Γη. Αυτό που προκαλεί τις κινήσεις αυτές είναι οι διαφορά της ατμοσφαιρικής πίεσης ανάμεσα σε γειτονικές περιοχές. Ο άνεμος θα κινηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Κάρτα: α. Πηγή 1: Απόσπασμα από κείμενο σχολικού βιβλίου

Κάρτα: α. Πηγή 1: Απόσπασμα από κείμενο σχολικού βιβλίου Κάρτα: α Πηγή 1: Απόσπασμα από κείμενο σχολικού βιβλίου O πληθυσμός των Ελλήνων αυξήθηκε και η γη δεν έφτανε να τους θρέψει όλους. Μερικοί τότε αποφάσισαν να εγκαταλείψουν την πόλη τους και να πάνε να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Το ανάκτορο της Ζάκρου

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Το ανάκτορο της Ζάκρου ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Το ανάκτορο της Ζάκρου Ανάκτορο της Κάτω Ζάκρου Το ανάκτορο της Κάτω Ζάκρου βρίσκεται στο ΝΑ άκρο της Κρήτης στον ομώνυμο ευρύχωρο όρμο. Η θέση ήταν γνωστή από τον 19 ο αι.

Διαβάστε περισσότερα

MΟΥΣΕΙΟ. Ένα ανοιχτό παράθυρο στον κόσμο της γνώσης

MΟΥΣΕΙΟ. Ένα ανοιχτό παράθυρο στον κόσμο της γνώσης MΟΥΣΕΙΟ Ένα ανοιχτό παράθυρο στον κόσμο της γνώσης 3ο ΜΕΙΟΝΟΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ Δασκάλα: Γκοδοσίδου Ελένη Tάξη:Ε2 Σχολική χρονιά: 2014-2015 Οι επισκέψεις στα Μουσεία αποτελούν ένα δημοφιλή

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 2. ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ Ποικιλία χρωμάτων και οσμών, πυκνότητα, σκληρότητα, θερμική και ηλεκτρική αγωγιμότητα

Μάθημα 2. ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ Ποικιλία χρωμάτων και οσμών, πυκνότητα, σκληρότητα, θερμική και ηλεκτρική αγωγιμότητα Μάθημα 2 ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ Ποικιλία χρωμάτων και οσμών, πυκνότητα, σκληρότητα, θερμική και ηλεκτρική αγωγιμότητα Καθένας από εμάς διακρίνεται από τους άλλους από τα ιδιαίτερα γνωρίσματά του, όπως, το

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά του Θαμνώνα και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Διεύθυνση Μουσείων Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Κάνοντας µάθηµα ιστορίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: µια περιήγηση στις προϊστορικές συλλογές

Κάνοντας µάθηµα ιστορίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: µια περιήγηση στις προϊστορικές συλλογές Κάνοντας µάθηµα ιστορίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: µια περιήγηση στις προϊστορικές συλλογές Την Τετάρτη 21 Νοεµβρίου 2012 το µάθηµα της ιστορίας της Α Γυµνασίου πραγµατοποιήθηκε στο Εθνικό Αρχαιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Την Πέµπτη 24 του Οκτώβρη επισκεφτήκαµε το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης που βρίσκεται σε ένα χωριό της Πάφου τη Γεροσκήπου. Εκεί έχει πολλά αντικείµενα που χρησιµοποιούσαν οι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου Χαρίδης Φίλιππος

Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου Χαρίδης Φίλιππος Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου Χαρίδης Φίλιππος 1. Η μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας Η τεράστια αυτή πυραμίδα είναι το αρχαιότερο από τα εφτά θαύματα του Αρχαίου Κόσμου, αλλά είναι το μόνο που διασώζετε 4.000χ.Όταν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΜΑΡΙΖΑ ΝΤΕΚΑΣΤΡΟ

ΜΕΓΑΛΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΜΑΡΙΖΑ ΝΤΕΚΑΣΤΡΟ ΜΕΓΑΛΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΜΑΡΙΖΑ ΝΤΕΚΑΣΤΡΟ Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα σχεδίασε η Μαρίζα Ντεκάστρο, παιδαγωγός-συγγραφέας, για την πολιτιστική εταιρεία Η ΠΥΡΝΑ. Οι χάρτες είναι

Διαβάστε περισσότερα

Το νησάκι της Δοκού απέχει 7 ναυτικά μίλια από το

Το νησάκι της Δοκού απέχει 7 ναυτικά μίλια από το ΔΙΑΔΡΟΜΗ 5 ΝΗΣΟΣ ΔΟΚΟΣ Προβλήτα στο ΚΑΣΤΕΛΛΙ ΚΑΣΤΡΟ Κορυφή ΔΟΚΟΥ Μήκος διαδρομής Χρόνος χωρίς στάσεις Ομορφιά διαδρομής 5,8 χλμ. 2 ώρ. 05 3 * Το νησάκι της Δοκού απέχει 7 ναυτικά μίλια από το λιμάνι της

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: Οι μετακινήσεις των ανθρώπων της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή 1

Διδακτική πρόταση 1: Οι μετακινήσεις των ανθρώπων της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή 1 Διδακτική πρόταση 1: Οι μετακινήσεις των ανθρώπων της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή 1 Ερωτήματα-κλειδιά: 2 Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν;

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΑΡΓΥΡΟΧΟΪΑΣ-ΧΡΥΣΟΧΟΪΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερη εκδρομή στην Αθήνα

Διήμερη εκδρομή στην Αθήνα Διήμερη εκδρομή στην Αθήνα Την Πέμπτη 16 Ιανουαρίου ξεκινήσαμε το πρωί από τα Τρίκαλα για την διήμερη εκδρομή που είχε οργανώσει το σχολείο μας με προορισμό την Αθήνα. Όλοι ανυπομονούσαμε γι αυτήν την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΚΡΥΒΟΥΝ ΟΙ ΘΑΛΑΣΣΕΣ ΜΑΣ.

ΤΙ ΚΡΥΒΟΥΝ ΟΙ ΘΑΛΑΣΣΕΣ ΜΑΣ. 1 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΟΣΧΑΤΟΥ «ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ» ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Υπεύθυνοι καθηγητές: Μιγάδη Άννα Ξανθοπούλου Μαριάννα ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 Ας τα πάρουμε από την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ

ΤΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ Τα μέταλλα τα βρίσκουμε παντού γύρω μας Χρησιμοποιήθηκαν όμως και στην τέχνη ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΟΜΑΔΑ 1 Τι είναι τα μέταλλα και τα κράματα; Ποιες οι φυσικές τους

Διαβάστε περισσότερα

Απάντησε στις παρακάτω ερωτήσεις.

Απάντησε στις παρακάτω ερωτήσεις. Ερωτήσεις Πόσο καλά γνωρίζεις και Απαντήσεις τους Μινωίτες; Πόσο καλά γνωρίζεις τους Μινωίτες; 1. Σε παραστάσεις τοιχογραφιών και σφραγίδων απεικονίζονται μόνο τελετουργικοί χοροί. 2. Κατά την Ύστερη Εποχή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που εργάζεται για όλους Ο Απόστολος Παύλος, ο διδάσκαλος Ο Σαούλ ήταν ένας πολύ μορφωμένος Ιουδαίος, που ζούσε στην Παλαιστίνη, μια χώρα πολύ κοντά στο νησί μας.

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση Εύρεση Ανακαλύφθηκε στις αρχές του εικοστού αιώνα στην Κνωσό από τον Άρθουρ Έβανς, που την ονόμασε έτσι επειδή χρησιμοποιούσε γραμμικούς χαρακτήρες (και όχι εικονιστικούς, όπως η μινωική ιερογλυφική γραφή)

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Τι σκέφτονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρικής Εποχής στην Κύπρο;

Διδακτική πρόταση 1: 1 Τι σκέφτονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρικής Εποχής στην Κύπρο; Διδακτική πρόταση 1: 1 Τι σκέφτονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρικής Εποχής στην Κύπρο; Ερωτήματα-κλειδιά: Τι απασχολούσε τους ανθρώπους της Γεωμετρικής Εποχής στην Κύπρο; 2 Πώς εξέφραζαν αυτά που τους απασχολούσαν;

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία του τοπίου: θεωρητικές και ερμηνευτικές προσεγγίσεις

Αρχαιολογία του τοπίου: θεωρητικές και ερμηνευτικές προσεγγίσεις Αρχαιολογία του τοπίου: θεωρητικές και ερμηνευτικές προσεγγίσεις Ενότητα 1.3: Γιώργος Βαβουρανάκης Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Παραδοσιακή αρχαιολογία και τοπίο Από τον H. Schliemann

Διαβάστε περισσότερα

Σωστά το μαντέψατε! Τρώω σποράκια, μα πιο πολύ μου αρέσουν οι σπόροι του σιταριού!

Σωστά το μαντέψατε! Τρώω σποράκια, μα πιο πολύ μου αρέσουν οι σπόροι του σιταριού! Σιτάρι Γ τάξη Σωστά το μαντέψατε! Τρώω σποράκια, μα πιο πολύ μου αρέσουν οι σπόροι του σιταριού! Το σιτάρι ανήκει στην κατηγορία των δημητριακών, μαζί με τις πατάτες και το ρύζι. Όλες αυτές οι τροφές

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ 1. Τα πολύ παλιά χρόνια, όταν οι άνθρωποι δημιούργησαν οικισμούς, άρχισαν να καλλιεργούν τη γη και να εκτρέφουν ζώα. Επειδή τα μέταλλα δεν είχαν ανακαλυφθεί ακόμα, οι συναλλαγές τους

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Η Σύρος είναι νησί των Κυκλάδων. Πρωτεύουσά της είναι η Ερμούπολη, η οποία είναι πρωτεύουσα της Περιφέριας Νότιου Αιγαίου αλλά και του πρώην Νομού Κυκλάδων. Η Σύρος αναπτύχθηκε ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Επειδή ο μεσημβρινός τέμνει ξανά τον παράλληλο σε αντιδιαμετρικό του σημείο θα θεωρούμε μεσημβρινό το ημικύκλιο και όχι ολόκληρο τον κύκλο.

Επειδή ο μεσημβρινός τέμνει ξανά τον παράλληλο σε αντιδιαμετρικό του σημείο θα θεωρούμε μεσημβρινό το ημικύκλιο και όχι ολόκληρο τον κύκλο. ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑ Η ιστιοπλοΐα ανοιχτής θαλάσσης δεν διαφέρει στα βασικά από την ιστιοπλοΐα τριγώνου η οποία γίνεται με μικρά σκάφη καi σε προκαθορισμένο στίβο. Όταν όμως αφήνουμε την ακτή και ανοιγόμαστε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ. Ομάδα 7 η Αγορά Συνήθειες Χώρος Έπιπλα. Λεωνίδας Κραλίδης Έλενα Τασίου

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ. Ομάδα 7 η Αγορά Συνήθειες Χώρος Έπιπλα. Λεωνίδας Κραλίδης Έλενα Τασίου ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ Ομάδα 7 η Αγορά Συνήθειες Χώρος Έπιπλα Λεωνίδας Κραλίδης Έλενα Τασίου Υπάρχουν πηγές που μας διαφωτίζουν σχετικά με την διατροφή των Βυζαντινών; Η πρώτη δυσκολία προκύπτει από τις γραπτές

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΣ - ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΣ. Μια ιστορία σαν όνειρο...

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΣ - ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΣ. Μια ιστορία σαν όνειρο... ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑ - ΘΕΠΡΩΤΙΑ ΜΑΡΚΟ Ο ΜΙΚΡΟ ΡΩΜΑΙΟ Μια ιστορία σαν όνειρο... ΜΑΡΚΟ Ο ΜΙΚΡΟ ΡΩΜΑΙΟ Μια ιστορία σαν όνειρο... Η ΕΦΟ Ρ ΕΙΑ Π ΡΟ Ϊ ΤΟ ΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ- ΕΝΟΤΗΤΑ: ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΚΑΝΑΔΑ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (3X40)

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ- ΕΝΟΤΗΤΑ: ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΚΑΝΑΔΑ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (3X40) 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ- ΕΝΟΤΗΤΑ: ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΚΑΝΑΔΑ Δείκτες επιτυχίας-δείκτες επάρκειας Εντοπίζουν και περιγράφουν πού βρίσκονται επιλεγμένοι τόποι σε σχέση με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 7 Η Διαστολή και Συστολή του Νερού Μια φυσική «Ανωμαλία»

Φύλλο Εργασίας 7 Η Διαστολή και Συστολή του Νερού Μια φυσική «Ανωμαλία» Φύλλο Εργασίας 7 Η Διαστολή και Συστολή του Νερού Μια φυσική «Ανωμαλία» α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Στο δημοτικό σχολείο έχεις μάθει ότι τα υλικά σώματα, είτε βρίσκονται στη στερεή είτε στην

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΟΛΕΜΙΔΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Ονοματεπώνυμο:.. Τμήμα:. Αρ:

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΟΛΕΜΙΔΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Ονοματεπώνυμο:.. Τμήμα:. Αρ: ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΟΛΕΜΙΔΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2016 2017 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 Μάθημα: ΙΣΤΟΡΙΑ Τάξη: Α Ημερ.: 26 /05/2017 Διάρκεια εξέτασης: Δύο (2) ώρες Βαθμός:. Υπογραφή καθηγητή: Ονοματεπώνυμο:..

Διαβάστε περισσότερα

Φθινοπωρινή Κρήτη: Ηράκλειο-Κνωσός ΗΡΑΚΛΕΙΟ-ΚΝΩΣΟΣ

Φθινοπωρινή Κρήτη: Ηράκλειο-Κνωσός ΗΡΑΚΛΕΙΟ-ΚΝΩΣΟΣ Φθινοπωρινή Κρήτη: Ηράκλειο-Κνωσός ΗΡΑΚΛΕΙΟ-ΚΝΩΣΟΣ Ένας από τους ωραιότερους αρχαιλογικούς χώρους της Ελλάδας, βρίσκεται στα περίχωρα της Κρητικής μεγαλούπουλης. Είναι ο αγαπημένος μας γιατί πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

γεύσεις Αρχαίων και Βυζαντινών Τα σκεύη του χθες στο σήμερα!

γεύσεις Αρχαίων και Βυζαντινών Τα σκεύη του χθες στο σήμερα! ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 4 Τα σκεύη του χθες στο σήμερα!

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; 101 Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Γιατί τόσες μετακινήσεις στην Παλαιολιθική Εποχή; Ερώτημα-κλειδί Για ποιους λόγους μετακινούνταν οι άνθρωποι της Παλαιολιθικής Εποχής; Πρόοδος από

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΑΡΙΑ ΚΑΓΙΑΦΑ

Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΑΡΙΑ ΚΑΓΙΑΦΑ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΑΡΙΑ ΚΑΓΙΑΦΑ Περιεχόμενα Κεραμική Μεταλλουργία Χαλκός Χρυσός Άργυρος Μόλυβδος Σίδηρος ΧΡΗΣΕΙΣ Από τη στιγμή που ο άνθρωπος κατάφερε να διατηρήσει τη φωτιά, αυτή

Διαβάστε περισσότερα

εγχειρίδιο κανόνων & σεναρίων Πριν ξεκινήσετε το πρώτο σας παιχνίδι, πρέπει να αφαιρέσετε τα κομμάτια από τα χαρτονένια πλαίσια.

εγχειρίδιο κανόνων & σεναρίων Πριν ξεκινήσετε το πρώτο σας παιχνίδι, πρέπει να αφαιρέσετε τα κομμάτια από τα χαρτονένια πλαίσια. Τα άγνωστα νησιά του Κατάν απλώνονται μπροστά σας. Μερικά μακριά στον ορίζοντα, κάποια άλλα χαμένα στην πυκνή ομίχλη. Άλλα σχεδιασμένα στους χάρτες, κι άλλα γνωστά μόνο από μύθους και ιστορίες. Κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Μια μέρα στη Νεολιθική εποχή Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Μια μέρα στη Νεολιθική εποχή Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης 1ο Δημοτικό Σχολείο Νέας Καλλικράτειας Χαλκιδικής Μια μέρα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΒΑΘΜΙΔΑ: ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΑΞΗ: ΣΤ ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Διάβασε προσεκτικά τις ερωτήσεις και προσπάθησε

Διαβάστε περισσότερα