ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ"

Transcript

1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΑΘΗΝΑ 2000

2 Οµάδα σύνταξης Συντονίστρια: ρ. Μουτζούρη-Μανούσου Ειρήνη, Σχ. Σύµβουλος ΠΕ4 Μέλη: ρ.ανδριώτης Μιχαήλ Αρµαγανίδης Απόστολος Γκούβρα Μαριάννα Κωσταρίδης Παναγιώτης ρ.λάκκα Λαοκρατία Παυλίδης Γεώργιος Copyright (C) 2000: Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας Αδριανού 91, Αθήνα Απαγορεύεται η αναδηµοσίευση ή ανατύπωση ή φωτοτύπηση µέρους ή όλου του παρόντος βιβλίου, καθώς και η χρησιµοποίηση των ερωτήσεων, ασκήσεων και προβληµάτων που περιέχονται σ αυτό σε σχολικά βοηθήµατα ή για οποιοδήποτε άλλο σκοπό, χωρίς τη γραπτή άδεια του Κέντρου Εκπαιδευτικής Έρευνας. 2

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ...5 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ...7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Χηµική Σύσταση του Κυττάρου... 9 Παράδειγµα κριτηρίου αξιολόγησης σύντοµης διάρκειας...20 Παράδειγµα ωριαίου κριτηρίου αξιολόγησης...22 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Κύτταρο, η Θεµελιώδης Μονάδα της Ζωής Παράδειγµα κριτηρίου αξιολόγησης σύντοµης διάρκειας...38 Παράδειγµα ωριαίου κριτηρίου αξιολόγησης...39 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Μεταβολισµός Παράδειγµα ωριαίου κριτηρίου αξιολόγησης...51 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Γενετική Παράδειγµα ωριαίου κριτηρίου αξιολόγησης...65 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ...67 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

4 4

5 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Με τα τελευταία βιβλία αξιολόγησης των µαθητών, που πρόκειται να δηµοσιευθούν στις αρχές του 2000, ολοκληρώνεται µια σηµαντική προσπάθεια του Κέντρου Εκπαιδευτικής Έρευνας, στόχος της οποίας ήταν η εκπόνηση και διάδοση νέων µεθόδων αξιολόγησης των µαθητών του Ενιαίου Λυκείου. Στο πλαίσιό της εκπονήθηκαν τα τρία τελευταία χρόνια δεκάδες βιβλίων που καλύπτουν το σύνολο σχεδόν των µαθηµάτων, τα οποία διδάσκονται στο Λύκειο. Τα βιβλία αυτά περιέχουν οδηγίες µεθοδολογίας σχετικές µε την αξιολόγηση των µαθητών, παραδείγµατα ερωτήσεων διαφόρων τύπων, υποδείγµατα εξεταστικών δοκιµασιών, θέµατα συνθετικών - δηµιουργικών εργασιών και άλλα χρήσιµα στοιχεία για τους εκπαιδευτικούς. Το έντυπο αυτό υλικό συνοδεύτηκε από την παραγωγή ανάλογου ηλεκτρονικού υλικού, από τη δηµιουργία Τράπεζας Θεµάτων και από πολυάριθµες επιµορφωτικές δραστηριότητες σχετικές µε την αξιολόγηση των µαθητών. Η παραπάνω προσπάθεια δεν είχε σκοπό να επιβάλει ένα συγκεκριµένο τρόπο αξιολόγησης ούτε να αυξήσει το φόρτο εργασίας διδασκόντων και διδασκοµένων, όπως ισχυρίστηκαν ορισµένοι. Επιδίωξε να ενηµερώσει τους καθηγητές για τις σύγχρονες εξεταστικές µεθόδους, να τους δώσει πρακτικά παραδείγµατα εφαρµογής τους, να τους προβληµατίσει γύρω από τα θέµατα αυτά και να τους παράσχει ερεθίσµατα για αυτοµόρφωση. Πιστεύουµε ότι µε το έργο µας συµβάλαµε στη διεύρυνση της δυνατότητας των διδασκόντων να επιλέγουν οι ίδιοι τη µέθοδο που θεωρούν πιο κατάλληλη για την αξιολόγηση των µαθητών τους και βοηθήσαµε στην αύξηση της παιδαγωγικής τους αυτονοµίας. Πεποίθησή µας είναι πως όλα αυτά άλλαξαν το τοπίο στον τοµέα της αξιολόγησης των µαθητών του Ενιαίου Λυκείου, έφεραν νέο πνεύµα και άρχισαν να τροποποιούν σταδιακά ξεπερασµένες αντιλήψεις και τακτικές που κυριάρχησαν επί πολλά χρόνια στο Ελληνικό σχολείο. Τα θετικά σχόλια που εκφράστηκαν από το σύνολο σχεδόν των επιστηµονικών και εκπαιδευτικών φορέων για τα θέµατα των εξετάσεων του περασµένου Ιουνίου, τα οποία 5

6 διαµορφώθηκαν µε βάση το πνεύµα και τη µεθοδολογία της αντίστοιχης εργασίας του Κ.Ε.Ε., επιβεβαιώνουν όσα προαναφέρθηκαν. Η κριτική που είχε αρχικά ασκηθεί για το έργο µας περιορίζεται συνεχώς, ενώ αυξάνει καθηµερινά η αποδοχή του από την εκπαιδευτική κοινότητα και η αναγνώρισή του. Σ αυτό συνέβαλε ασφαλώς και η βελτίωση του υποστηρικτικού υλικού που παράγεται από το Κ.Ε.Ε., η οποία οφείλεται, µεταξύ άλλων, και στις παρατηρήσεις και υποδείξεις των διδασκόντων στα Ενιαία Λύκεια. Η συνειδητοποίηση, τέλος, του τρόπου µε τον οποίο πρέπει να χρησιµοποιείται το υλικό αυτό στη διδακτική πράξη και ο περιορισµός των σφαλµάτων που διαπράχθηκαν στην αρχή (µηχανική αναπαραγωγή πλήθους ερωτήσεων, υπέρµετρη αύξηση της εργασίας των µαθητών, απουσία εναλλακτικών τρόπων αξιολόγησης κτλ.) οδήγησαν σε πολύ θετικά αποτελέσµατα, τα οποία όσο περνά ο καιρός θα γίνονται εµφανέστερα. Η διαπίστωση αυτή µας ενισχύει να συνεχίσουµε την προσπάθειά µας και να την επεκτείνουµε, εκπονώντας ανάλογο υλικό και για άλλες εκπαιδευτικές βαθµίδες, εφόσον εξασφαλιστούν οι απαραίτητες οικονοµικές και λοιπές προϋποθέσεις. Τελειώνοντας, επιθυµώ να ευχαριστήσω όλους τους συνεργάτες µου στο Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας, οι οποίοι εργάστηκαν αφιλοκερδώς, µε αφοσίωση και σπάνιο ζήλο και επιτέλεσαν κάτω από δύσκολες συνθήκες σηµαντικό έργο. Ευχαριστώ ακόµη όλους τους εκπαιδευτικούς που µε ποικίλους τρόπους στήριξαν την προσπάθειά µας και βοήθησαν στην επιτυχία της. Ξέχωρες ευχαριστίες θα ήθελα να απευθύνω στις δακτυλογράφους του Κ.Ε.Ε, στο τεχνικό προσωπικό του, στον Προϊστάµενο της Γραµµατείας του κ. Γεώργιο Κορκόντζηλα και στους εκδότες που συνεργάστηκαν µαζί µας από το 1997 µέχρι σήµερα. Αθήνα, εκέµβριος 1999 Καθηγητής Μιχάλης Κασσωτάκης Πρόεδρος του.σ. του Κ.Ε.Ε. 6

7 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αγαπητοί Συνάδελφοι, Η οµάδα εργασίας για την αξιολόγηση των µαθητών της Β Λυκείου στη Βιολογία Γενικής Παιδείας ασχολήθηκε µε τη σύνταξη των ερωτήσεων και την ανάπτυξη κριτηρίων αξιολόγησης σύµφωνα µε το νέο Προεδρικό ιάταγµα. Οι ερωτήσεις, που περιλαµβάνονται στον οδηγό, αναφέρονται στο σύνολο της προβλεπόµενης από το αναλυτικό πρόγραµµα διδακτέας ύλης και είναι κλειστού τύπου, ανοικτού τύπου (σύντοµης ανάπτυξης αλλά και δοκιµιακού τύπου), προβλήµατα και µικρές εργασίες. Οι ερωτήσεις αυτές καλύπτουν όλο το φάσµα της προβλεπόµενης ύλης και όλα τα επίπεδα δυσκολίας µε σκοπό να τις χρησιµοποιήσετε για να δοµήσετε τα δικά σας κριτήρια αξιολόγησης ανάλογα µε τον τρόπο διδασκαλίας σας και το επίπεδο των µαθητών σας. Με την ελπίδα ότι η προσπάθεια που κάναµε θα αποδειχθεί χρήσιµη για σας, περιµένουµε τις παρατηρήσεις και τις υποδείξεις σας στο Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας (µε την ένδειξη «για την οµάδα της Βιολογίας») ιεύθυνση: Αδριανού 91, Τ.Κ Τηλ.: , Fax: Η Οµάδα Εργασίας 7

8 8

9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Χηµική Σύσταση του Κυττάρου Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι οµοιοπολικοί δεσµοί είναι α. δεσµοί που εξασφαλίζουν σταθερότητα στο κύτταρο β. δεσµοί ασθενείς που προσφέρουν εύκολα ενέργεια γ. δεσµοί αναγκαίοι για τη διατήρηση του ph του κυττάρου δ. δεσµοί που προσφέρουν αστάθεια στο κύτταρο. 2. Μετουσίωση είναι το φαινόµενο κατά το οποίο α. συνδέονται δύο αµινοξέα για τον σχηµατισµό µιας πρωτεΐνης β. µία πρωτεΐνη χάνει τη λειτουργικότητά της γ. επιτυγχάνεται η διαµόρφωση της τεταρτοταγούς δοµής της πρωτεΐνης δ. γίνεται η αφαίρεση ενός µορίου νερού από τη σύνδεση δύο αµινοξέων. 3. Η αλλαγή που συµβαίνει σε µια πρωτεΐνη, όταν µετουσιώνεται, σχετίζεται µε α. τους δεσµούς υδρογόνου στο µόριο της β. τη λειτουργικότητά της γ. το σχήµα της και τη λειτουργικότητά της δ. το σχήµα της, τη λειτουργικότητά της και τη διαµόρφωση του µορίου της. 9

10 4. Τα νουκλεοτίδια του DNA προέρχονται από τη σύνδεση α. µιας δεσοξυριβόζης, ενός φωσφορικού οξέος και µιας οργανικής αζωτούχου βάσης β. µιας σακχαρόζης, ενός φωσφορικού οξέος και µιας οργανικής αζωτούχου βάσης γ. µιας δεσοξυριβόζης, ενός φωσφορικού οξέος και µιας ουρακίλης δ. του ATP, ενός φωσφορικού οξέος και µιας οργανικής αζωτούχου βάσης. 5. Το αγγελιοφόρο RNA α. περιέχει στο µόριο του θυµίνη β. περιέχει στο µόριο του δεσοξυριβόζη γ. περιέχει δύο κλώνους νουκλεοτιδίων δ. µεταφέρει τη γενετική πληροφορία από το DNA στα ριβοσώµατα. 6. Το DNA διαφέρει από το RNA διότι α. εντοπίζεται σε όλα τα κυτταρικά οργανίδια β. τα νουκλεοτίδια του περιέχουν τον υδατάνθρακα µαλτόζη γ. αποτελείται από δύο κλώνους νουκλεοτιδίων δ. µετακινείται ελεύθερα από τον πυρήνα προς το κυτταρόπλασµα. 7. Τα µόρια των υδατανθράκων α. αποτελούν τη σπουδαιότερη πηγή ενέργειας για το κύτταρο β. περιέχουν µονοµερή που συνδέονται µε φωσφοδιεστερικό δεσµό γ. µετουσιώνονται στις ακραίες συνθήκες θερµοκρασίας δ. αποτελούν τον δοµικό λίθο των πρωτεϊνών. 8. Στο DNA δεν υπάρχει α. η αδενίνη β. η γουανίνη γ. η κυτοσίνη δ. η ουρακίλη. 10

11 9. Το µόριο του DNA α. µεταφέρει τις γενετικές πληροφορίες β. συνδέεται µε τις πρωτεΐνες γ. είναι διαφορετικό σε κάθε οργανισµό δ. είναι αµετάβλητο από γενεά σε γενεά. 10. Η µετουσιωµένη πρωτεΐνη α. δεν έχει φυσιολογικό σχήµα β. δεν περιέχει υδρογονικούς δεσµούς γ. δεν είναι λειτουργική δ. έχει όλα τα χαρακτηριστικά που αναφέρονται στα α, β, γ. 11. Η λειτουργικότητα ενός ενζύµου µπορεί να επηρεαστεί α. από αλλαγή στη σειρά των αµινοξέων του β. από αλλαγή στη τριτοταγή-τεταρτοταγή δοµή του χωρίς καµία αλλαγή στη σειρά των αµινοξέων του γ. από µετάλλαξη που οδηγεί σε διαφορετικά αµινοξέα του ενεργού κέντρου του δ. από όλα όσα αναφέρονται στα α, β, γ. Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) τις παρακάτω προτάσεις: 1. Το άµυλο, η κυτταρίνη και το γλυκογόνο είναι πολυσακχαρίτες. ( ) 2. Η υψηλή θερµοκρασία είναι παράγοντας µετουσίωσης των πρωτεϊνών. ( ) 3. Η ουρακίλη είναι αζωτούχος οργανική βάση του µορίου του DNA. ( ) 4. Η χοληστερόλη είναι υδατάνθρακας. ( ) 5. Η πλασµατική µεµβράνη περιλαµβάνει τρία είδη λιπιδίων: τα φωσφολιπίδια, τα στεροειδή και τα γλυκολιπίδια. ( ) 6. Το µόριο του RNA είναι συνήθως δίκλωνο. ( ) 7. Μεταξύ των βάσεων αδενίνης - θυµίνης σχηµατίζονται τρεις δεσµοί υδρογόνου. ( ) 8. Οι οργανικές αζωτούχες βάσεις του µορίου του DNA αδενίνη/θυµίνη είναι συµπληρωµατικές. ( ) 11

12 9. Η σηµαντικότερη ιδιότητα των λιπιδίων είναι η ικανότητά τους να δηµιουργούν διπλοστιβάδα. ( ) 10. Όλα τα ένζυµα είναι πρωτεΐνες, αλλά όλες οι πρωτεΐνες δεν είναι ένζυµα. ( ) Να συµπληρώσετε µε τους κατάλληλους όρους τα κενά στις παρακάτω προτάσεις: 1. Τα νουκλεοτίδια προέρχονται από τη σύνδεση...., ενός µορίου φωσφορικού οξέος, και µιας οργανικής Τα νουκλεοτίδια του DNA περιέχουν την πεντόζη Τα νουκλεοτίδια του RNA περιέχουν την πεντόζη Οι αζωτούχες βάσεις του DNA είναι η αδενίνη,..,.. και Το µοντέλο της δοµής του DNA ονοµάζεται Οι δύο κλώνοι του DNA συγκρατούνται µε δεσµούς Το RNA εµφανίζεται µε διαφορετικούς τύπους, όπως το mrna,.. και Οι κύριοι πολυσακχαρίτες είναι..,.. και το γλυκογόνο. 9. Το γλυκογόνο εντοπίζεται.. κύτταρα και το άµυλο Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό στοιχείο των φωσφολιπιδίων είναι ότι η κεφαλή του µορίου τους είναι.. και η ουρά είναι Οι τρεις κατηγορίες λιπιδίων της πλασµατικής µεµβράνης είναι, και. 12

13 Να αντιστοιχίσετε τους όρους που αναγράφονται στη στήλη Ι µε τις έννοιες ή τις φράσεις που αναγράφονται στη στήλη ΙΙ. Για το σκοπό αυτό να γράψετε δίπλα από κάθε γράµµα της στήλης Ι τον αριθµό που ταιριάζει από τη στήλη ΙΙ (π.χ. Α-1) 1. Ι ΙΙ Α.... Γλυκοζιτικός δεσµός Β.... Πεπτιδικός δεσµός Γ.... Φωσφοδιεστερικός δεσµός.... Ετεροπολικός δεσµός 1. πολυνουκλεοτίδια 2. πρωτεΐνες 3. σάκχαρα 2. Ι ΙΙ Α.... Κυτταρίνη Β.... Χοληστερόλη Γ.... Άµυλο.... Φωσφολιπίδια Ε.... Αδενίνη Ζ.... DNA ΣΤ....tRNA Η.... Γουανίνη 1. συµπληρωµατική αζωτούχος βάση της κυτοσίνης 2. φορέας γενετικής πληροφορίας 3. µεταφέρει αµινοξέα στα ριβοσώµατα 4. αποταµιευτικό συστατικό φυτών 5. συστατικό κυτταρικής µεµβράνης 6. υπάρχει µόνο στις µεµβράνες των ζωικών κυττάρων 13

14 3. Ι ΙΙ Α.... Νουκλεοτίδιο Β.... Αµινοξύ Γ.... Γλυκόζη.... Γλυκερόλη 1. αιµοσφαιρίνη 2. χρωµόσωµα 3. κυτταρίνη 4. υποδόριο λίπος 5. ιόντα ασβεστίου Να συµπληρωθεί ο παρακάτω πίνακας µε τα χαρακτηριστικά του DNA και του RNA. (Να βάλετε ( + ) στη δεύτερη και τρίτη στήλη όπου υπάρχει το αντίστοιχο χαρακτηριστικό και ( ), όπου δεν υπάρχει): Χαρακτηριστικά DNA RNA Ριβόζη εσοξυριβόζη Αδενίνη Ουρακίλη Κυτοσίνη Γουανίνη Θυµίνη Μονόκλωνο (συνήθως) ίκλωνο (συνήθως) 14

15 Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να απαντήσετε σύντοµα σε καθεµία από τις παρακάτω ερωτήσεις (10-20 λέξεις): 1. Για ποιο λόγο θεωρείται αναγκαία η σταθερότητα και η ποικιλοµορφία των µορίων; 2. Πώς εξασφαλίζεται η σταθερότητα των βιοµορίων; 3. Να αναφέρετε ένα παράδειγµα βιολογικής αντίδρασης στην οποία συµµετέχουν τα µόρια του νερού. 4. Πώς διατηρείται σταθερό το ph στο εσωτερικό του κυττάρου; 5. Ποια είναι η σηµασία του οµοιοπολικού δεσµού για την έµβια ύλη; 6. Τι είναι πολυµερές; 7. Τι σηµαίνει συµπύκνωση; 8. Να αναφέρετε όλους τους δεσµούς που συναντώνται στα µακροµόρια. 9. Πού οφείλεται η ποικιλία των πρωτεϊνών; 10. Ποια είναι τα κύρια µέρη των αµινοξέων; 11. Πώς σχηµατίζεται ένα διπεπτίδιο; 12. Να αναφέρετε τα επίπεδα οργάνωσης των πρωτεϊνών. 13. Ποιο είναι το τελικό στάδιο της διαµόρφωσης της πρωτεΐνης; 14. Πώς καθορίζεται η διαµόρφωση του πρωτεϊνικού µορίου στο χώρο; 15. Από τι εξαρτάται η λειτουργία µιας πρωτεΐνης; 16. Τι είναι το διπεπτίδιο; 17. Από τι εξαρτάται η πρωτοταγής δοµή µιας πρωτεΐνης; 18. Τι σηµαίνει µετουσίωση µιας πρωτεΐνης; 19. Τι συµβαίνει όταν σπάσουν οι υδρογονικοί δεσµοί µιας πρωτεΐνης; 20. Ποιες αζωτούχες βάσεις των νουκλεϊκών οξέων είναι πουρίνες; 21. Ποιες αζωτούχες βάσεις των νουκλεϊκών οξέων είναι πυριµιδίνες; 22. Να αναφέρετε τα δύο νουκλεϊκά οξέα που υπάρχουν στη φύση. 23. Ποια είναι τα µονοµερή των νουκλεϊκών οξέων; 24. Ποια είναι η αζωτούχος βάση που συµπληρώνει την αδενίνη; 25. Ποια αζωτούχος βάση είναι συµπληρωµατική της γουανίνης; 26. Ποια είναι τα συστατικά του νουκλεοτιδίου; 15

16 27. Πώς συγκρατούνται οι δύο κλώνοι του DNA; 28. Ποια είναι η σηµασία της συµπληρωµατικότητας των αζωτούχων βάσεων του DNA; 29. Να ονοµάσετε το σάκχαρο που συµµετέχει στο µόριο του DNA. 30. Να ονοµάσετε το σάκχαρο που συµµετέχει στο µόριο του RNA. 31. Να αναφέρετε µια κατηγορία µακροµορίων, που αποτελεί την κυριότερη πηγή ενέργειας του κυττάρου. 32. Να αναφέρετε τους κυριότερους υδατάνθρακες στα κύτταρα. 33. Να αναφέρετε το κοινό χαρακτηριστικό των λιπιδίων. 34. Πώς διακρίνονται τα λιπαρά οξέα; 35. Γιατί τα φωσφολιπίδια συγκροτούν διπλοστιβάδα; 36. Να αναφέρετε ένα σηµαντικό στεροειδές. 37. Ποιες είναι οι δύο σπουδαιότερες λειτουργίες των λιπιδίων; 38. Ποιες κυτταρικές λειτουργίες επιτελούν οι υδατάνθρακες; 39. Σε ποιο σηµαντικό βιολογικό µόριο συµµετέχει η δεοξυριβόζη; 40. Ποιοι ερευνητές διατύπωσαν το µοντέλο της διπλής έλικας; 41. Ποιοι είναι οι κυριότεροι δεσµοί, που συνδέουν τα βιολογικά µακροµόρια; 42. Ποιος δεσµός ονοµάζεται πεπτιδικός; 43. Πόσα επίπεδα οργάνωσης διακρίνουµε στα πρωτεϊνικά µόρια; 44. Από τι καθορίζεται η πρωτοταγής δοµή της πρωτεΐνης; 45. Πώς καθορίζεται η διαµόρφωση του πρωτεϊνικού µορίου στο χώρο; 46. Από τι εξαρτάται η λειτουργία µιας πρωτεΐνης; 47. Ποιο φαινόµενο καλείται µετουσίωση; 48. Ποιος δεσµός ονοµάζεται φωσφοδιεστερικός; 49. Πώς ορίζεται το νουκλεοτίδιο; 50. Τι είδους δεσµοί συνδέουν τα τρία διαφορετικά συστατικά του νουκλεοτιδίου; 51. Ποιες είναι οι κοινές αζωτούχες βάσεις των δύο νουκλεϊκών οξέων; 52. Πώς συγκρατούνται οι δύο κλώνοι της διπλής έλικας; 53. Τι σηµαίνει συµπληρωµατικότητα των βάσεων; 54. Ποια ιδιότητα των κλώνων της διπλής έλικας καθορίζει την πιστή αντιγραφή της; 55. Σε ποια οργανίδια εντοπίζεται το DNA; 56. Πόσες και ποιες κατηγορίες RNA υπάρχουν; 16

17 57. Ποιος είναι ο ρόλος του αγγελιοφόρου RNA 58. Ποιος είναι ο ρόλος του µεταφορικού RNA; 59. Ποιος είναι ο ρόλος του ριβοσωµικού RNA; 60. Ποια οργανίδια περιέχουν RNA; 61. Γιατί τα µιτοχόνδρια πολλαπλασιάζονται ανεξάρτητα από το κύτταρο; 62. Ποια µόρια αποτελούν την κύρια πηγή ενέργειας του κυττάρου; 63. Ποιοι είναι οι σπουδαιότεροι υδατάνθρακες; 64. Ποιος δεσµός ονοµάζεται γλυκοζιτικός; 65. Ποιοι υδατάνθρακες αποτελούν συστατικά των φυτικών κυττάρων; 66. Ποιο είναι το κοινό χαρακτηριστικό των λιπιδίων; 67. Σε τι διαφέρουν τα στεροειδή από τα υπόλοιπα λιπίδια; 68. Ποιο είναι το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των στεροειδών, το οποίο τα διακρίνει από τα υπόλοιπα λιπίδια; 69. Ποια είναι η ιδιότητα των λιπιδίων, η οποία τα διαφοροποιεί από τους υδατάνθρακες, τις πρωτεΐνες και τα νουκλεϊκά οξέα; 70. Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τη λειτουργικότητα των πρωτεϊνών; 71. Να αναφέρετε τις κυριότερες βιολογικές διαδικασίες στις οποίες συµµετέχει το µόριο του DNA. 72. Σε ποιες σηµαντικές κυτταρικές λειτουργίες συµµετέχουν τα λιπίδια; Να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις µε µία παράγραφο (20-40 λέξεις): 1. Να περιγράψετε µια γνωστή βιολογική αντίδραση στην οποία συµµετέχει το µόριο του νερού. 2. Σε τι χρησιµεύει το γεγονός ότι τα περισσότερα χηµικά µόρια, που δρουν στο εσωτερικό του κυττάρου, είναι ουσίες ευδιάλυτες στο νερό; 3. Όλοι οι επιστήµονες συµφωνούν ότι οι οργανισµοί έχουν κοινή καταγωγή. Σε ποια δεδοµένα στηρίζεται η άποψη αυτή; 4. Σε τι χρησιµεύει το υδατικό περιβάλλον των κυττάρων; 17

18 5. Τα ζώα αποθηκεύουν ενέργεια µε τη µορφή λιπιδίων, ενώ τα φυτά µε τη µορφή πολυσακχαριτών. Ποιο είναι το πλεονέκτηµα της αποθήκευσης ενέργειας µε τη µορφή λιπιδίων στα ζώα σε σχέση µε την αποθήκευση ενέργειας µε τη µορφή πολυσακχαριτών στα φυτά; 6. Μερικά λιπιδικά µόρια διαθέτουν πολικές και µη πολικές περιοχές. Να προβλέψετε πώς θα συµπεριφερθεί ένα τέτοιο µόριο µέσα στο νερό. 7. Ποιες κυτταρικές λειτουργίες επιτελούν οι υδατάνθρακες; 8. Να συγκρίνετε τους δεσµούς: γλυκοζιτικό, πεπτιδικό και φωσφοδιεστερικό. Ποια είναι η σηµασία τους για τα κύτταρα; 9. Να περιγράψετε τη δοµή ενός αµινοξέος. Πώς συνδέονται τα αµινοξέα µεταξύ τους όταν δηµιουργείται µια πρωτεΐνη; 10. Ποια είναι η αιτία για την οποία τα φωσφολιπίδια της πλασµατικής µεµβράνης σχηµατίζουν διπλοστιβάδα; 11. Τι συµβαίνει σε έναν οργανισµό όταν δεν µπορεί να συνθέσει ή απουσιάζει παντελώς από τη δίαιτά του ένα αµινοξύ; Γ. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Σε ένα µόριο DNA µετρήθηκαν συνολικά αζωτούχες βάσεις. Το 20% από αυτές το αποτελεί η βάση αδενίνη. Να υπολογισθεί: α) Το ποσοστό των υπολοίπων βάσεων καθώς και η αριθµητική τους τιµή. β) Πόσοι δεσµοί υδρογόνου απαιτούνται για τη συγκρότηση αυτού του µορίου DNA. 2. Από τη γενετική ανάλυση ενός κλάσµατος DNA βρέθηκε ότι υπάρχουν 100 ζεύγη βάσεων στο κλάσµα αυτό, από τις οποίες 45 είναι κυτοσίνες. Πόσες αδενίνες υπάρχουν στο κλάσµα; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. 18

19 Να συµπληρώσετε µε τις κατάλληλες έννοιες τα κενά του εννοιολογικού χάρτη που ακολουθεί: Τα βιοµόρια έχουν σκελετό από υδατάνθρακες που περιλαµβάνουν ; ; ; δηµιουργούν µεγάλα µόρια που ονοµάζονται πρωτεΐνες που έχουν ως µονοµερή ; ; περιλαµβάνουν 4 κατηγορίες ; που έχουν νουκλεοτίδια ως µονοµερή 19

20 . ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Παράδειγµα κριτηρίου αξιολόγησης σύντοµης διάρκειας Αντικείµενο εξέτασης: Χηµική σύσταση του κυττάρου Στόχοι που ελέγχονται: Ανάκληση γνώσεων, κατανόηση ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΑΘΗΤΗ Επώνυµο:.. Όνοµα:... Τάξη:. Τµήµα: Μάθηµα:.... Ηµεροµηνία:. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: Σε ποια από τις παρακάτω κατηγορίες µακροµορίων ανήκουν τα σάκχαρα; α. Στους υδατάνθρακες. β. Στα λιπίδια. γ. Στις πρωτεΐνες. δ. Στα νουκλεϊκά οξέα. Ο ρόλος των ενζύµων είναι α. να εµποδίζουν τις χηµικές αντιδράσεις β. να µεταβάλλουν την ταχύτητα των χηµικών αντιδράσεων γ. να αποθηκεύουν ενέργεια στο κύτταρο δ. να επιταχύνουν τις χηµικές αντιδράσεις. 20

21 Η κυτταρίνη, το κυριότερο συστατικό του κυτταρικού τοιχώµατος των φυτών, α. δοµείται από µόρια που δηµιουργούν συµπαγείς σπείρες β. δοµείται από µόρια που δηµιουργούν έναν ευθύ συµπαγή σκελετό γ. είναι ενεργειακό µόριο, όπως το άµυλο και το γλυκογόνο δ. αποικοδοµείται εύκολα στο πεπτικό σύστηµα των ζώων. Οι δεσµοί υδρογόνου στο DNA α. συνδέουν τα νουκλεοτίδια µεταξύ τους β. παρέχουν στο DNA τη δυνατότητα να διαλύεται εύκολα στο νερό γ. συνδέουν τις συµπληρωµατικές βάσεις των δύο αλυσίδων δ. εµποδίζουν το µόριο να συµµετέχει στη διαδικασία της µετάφρασης πρωτεϊνών. Μονάδες 8 2. Να συµπληρώσετε τον πίνακα που ακολουθεί: Μακροµόρια οµικά µόρια από τα οποία αποτελούνται Ιδιότητες / Χαρακτηριστικά α. Άµυλο β. Τριγλυκερίδια γ. Αιµοσφαιρίνη δ. DNA Μονάδες 12 21

22 Παράδειγµα ωριαίου κριτηρίου αξιολόγησης Αντικείµενο εξέτασης: Χηµική σύσταση του κυττάρου Στόχοι που ελέγχονται: Ανάκληση γνώσεων, κατανόηση, κριτική σκέψη ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΑΘΗΤΗ Επώνυµο:.. Όνοµα:... Τάξη:. Τµήµα: Μάθηµα:.... Ηµεροµηνία:. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: Οι δεσµοί υδρογόνου στο δίκλωνο DNA συνδέουν α. τις δεσοξυριβόζες µεταξύ τους β. την φωσφοδιεστερική οµάδα του ενός νουκλεοτιδίου µε το σάκχαρο του άλλου γ. το σάκχαρο µε την αζωτούχο βάση. δ. τις συµπληρωµατικές βάσεις µεταξύ των δύο κλώνων. Μια ένωση µε χηµικό τύπο C 16 H 33 COOH είναι α. αµινοξύ β. πρωτεΐνη γ. φωσφολιπίδιο δ. λιπαρό οξύ. Το αγγελιοφόρο RNA α. µεταφέρει την γενετική πληροφορία από το DNA στα ριβοσώµατα β. περιέχει στο µόριο του την αζωτούχο βάση θυµίνη γ. περιέχει στο µόριο του το σάκχαρο δεσοξυριβόζη δ. αποτελείται από 3 ή και περισσότερα αµινοξέα. 22

23 Οι υδατάνθρακες α. αποτελούν τη σπουδαιότερη πηγή ενέργειας για το κύτταρο β. αποτελούνται από µονοµερή που συνδέονται µε φωσφοδιεστερικό δεσµό γ. είναι φορείς της γενετικής πληροφορίας δ. αποτελούνται από αµινοξέα που συνδέονται µε οµοιοπολικό δεσµό. Η κυτταρίνη είναι α. µια πρωτεΐνη β. ένα νουκλεϊκό οξύ γ. ένα λιπίδιο δ. ένας υδατάνθρακας. Μονάδες 5 2. Να αντιστοιχίσετε τους όρους που αναγράφονται στη στήλη Ι µε τις έννοιες ή τις φράσεις που αναγράφονται στη στήλη ΙΙ. Για το σκοπό αυτό να γράψετε δίπλα από κάθε γράµµα της στήλης Ι τον αριθµό που ταιριάζει από τη στήλη ΙΙ (π.χ. Α-Ι). Ι ΙΙ Α.... Άµυλο Β.... Φωσφολιπίδιο Γ.... Αδενίνη Γ.... Χοληστερίνη Ε.... Αµινοξύ 1. συµπληρωµατική βάση της ουρακίλης 2. αποταµιευτικό συστατικό των φυτών 3. συστατικό των µεµβρανών µόνο των ζωικών κυττάρων 4. φορέας γενετικής πληροφορίας 5. δοµικό συστατικό των κυτταρικών µεµβρανών 6. δοµικός λίθος των πρωτεϊνών Μονάδες 5 23

24 3. Ποια από τα βιοµόρια (µακροµόρια) είναι φορείς γενετικής πληροφορίας, ποια απ αυτά αποτελούν δοµικά συστατικά των κυτταρικών µεµβρανών και ποια χρησιµεύουν ως αποθήκες ενέργειας; Μονάδες 5 4. Μη κυκλικό δίκλωνο DNA αποτελείται από 1000 αζωτούχες βάσεις, το 20% των οποίων είναι θυµίνη. α. Πόσοι φωσφοδιεστερικοί δεσµοί υπάρχουν στο µόριο αυτό; β. Πόσοι δεσµοί υδρογόνου υπάρχουν µεταξύ των συµπληρωµατικών βάσεων; Μονάδες 5 24

25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Κύτταρο, η Θεµελιώδης Μονάδα της Ζωής Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι µικρότερες λειτουργικές µονάδες στους πολυκύτταρους οργανισµούς είναι α. οι πυρήνες β. τα κύτταρα γ. τα κυτταρικά οργανίδια δ. τα άτοµα. 2. Ποιο από τα παρακάτω δε βρίσκεται στον πυρήνα; α. Τα ριβοσώµατα. β. Οι πυρηνίσκοι. γ. Τα χρωµοσώµατα. δ. Το πυρηνόπλασµα. 3. Το νερό διαχέεται διαµέσου της κυτταρικής µεµβράνης α. από τις περιοχές µε µεγαλύτερη συγκέντρωση προς τις περιοχές µε µικρότερη β. προς το εσωτερικό του κυττάρου, όταν το περιβάλλον είναι υποτονικό γ. όπως το οξυγόνο και το διοξείδιο του άνθρακα δ. από τις περιοχές µε µικρότερη συγκέντρωση προς τις περιοχές µε µεγαλύτερη. 25

26 4. Οι λειτουργίες που πραγµατοποιούνται στους πυρηνίσκους είναι α. η πρωτεϊνοσύνθεση β. η αντιγραφή και η µεταγραφή του DNA γ. η σύνθεση r-rna και η αντιγραφή δ. η σύνθεση ριβοσωµάτων. 5. Σε ποια από τις παρακάτω σειρές οργανιδίων το πρώτο οργανίδιο συνθέτει πρωτεΐνες, ενώ το δεύτερο διασπά τις πρωτεΐνες; α. Πυρήνας-ριβοσώµατα. β. Ριβοσώµατα-λυσοσώµατα. γ. Χλωροπλάστες-όργανο Γκόλτζι (Golgi). δ. Κυτταρική µεµβράνη-πυρήνας. 6. Κριτήριο για το χαρακτηρισµό ενός κυττάρου ως φυτικού είναι η ύπαρξη α. κυτταρικού τοιχώµατος β. χυµοτοπίου και η απουσία κεντροσωµατίου γ. πλαστιδίων δ. άµυλου και γλυκογόνου. 7. ιαµερισµατοποίηση συµβαίνει α. στα µιτοχόνδρια, όπου για παράδειγµα η διάσπαση των υδατανθράκων γίνεται στο στρώµα και η παραγωγή ΑΤΡ στα ελάσµατα του µιτοχονδρίου β. στο φυτικό κύτταρο, όπου για παράδειγµα οι χλωροπλάστες φτιάχνουν υδατάνθρακες και τα µιτοχόνδρια τους διασπούν γ. στους οργανισµούς, όπου για παράδειγµα τα διάφορα οργανικά συστήµατα εκτελούν ιδιαίτερες λειτουργίες δ. σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις. 8. Η πλασµατική µεµβράνη αποτελείται κυρίως από α. διπλοστιβάδα υδατανθράκων και πρωτεϊνών β. διπλοστιβάδα λιπιδίων στην οποία παρεµβάλλονται πρωτεϊνες γ. στιβάδα υδατανθράκων και λιπιδίων δ. διπλοστιβάδα πρωτεϊνών και λιπιδίων. 26

27 9. Οι κύριες λειτουργίες των µεµβρανών βασίζονται στην παρουσία α. των πρωτεϊνών β. των φωσφολιπιδίων γ. των νουκλεϊκών οξέων δ. των ορµονών. 10. Όλες οι µεµβράνες των πολυκύτταρων οργανισµών περιέχουν πρωτεΐνες α. µόνο για τη µεταφορά ουσιών β. µόνο για την υποδοχή ερεθισµάτων γ. µόνο για την αναγνώριση γειτονικών κυττάρων δ. µεταφοράς υποδοχής και αναγνώρισης. 11. Εάν ένα κύτταρο βρεθεί σε υποτονικό διάλυµα, τα µόρια του νερού α. θα κινηθούν προς τον ενδοκυτταρικό χώρο β. θα κινηθούν προς τον εξωκυτταρικό χώρο γ. δε θα µετακινηθούν δ. θα µετακινηθούν µε ενεργητική διαδικασία µεταφοράς. 12. Με τη διάχυση µετακινούνται δια µέσου της λιπιδικής µεµβράνης α. µόνο µόρια γλυκόζης β. µόνο µόρια οξυγόνου γ. µόνο µόρια διοξείδιου του άνθρακα δ. όλα τα µόρια που περιέχονται στα α, β και γ. 13. Ο µηχανισµός µεταφοράς ιόντων Να + διαµέσου της πλασµατικής µεµβράνης, από περιοχές χαµηλής συγκέντρωσης σε περιοχές υψηλής συγκέντρωσης, είναι ένα παράδειγµα α. παθητικής µεταφοράς β. διάχυσης γ. ενεργητικής µεταφοράς δ. ώσµωσης. 27

28 Να συµπληρώσετε µε τους κατάλληλους όρους τα κενά στις παρακάτω προτάσεις: 1. Όσο µεγαλύτερη είναι.. του κυττάρου τόσο ευκολότερα γίνεται η ανταλλαγή ουσιών µε το περιβάλλον. 2. Το κύτταρο πρέπει να έχει.... για εύκολη ανταλλαγή ουσιών και υποδοχή µηνυµάτων,.... για έγκαιρη µεταβίβαση των µηνυµάτων στο εσωτερικό του. 3. Το µοντέλο, που έχει προταθεί για την κυτταρική µεµβράνη, ονοµάζεται Οι µεµβράνες αποτελούνται από στοιβάδες Οι πρωτεΐνες παρεµβάλλονται στη.. των φωσφολιπιδίων. 6. Τα υδρόφιλα τµήµατα των λιπιδίων της πλασµατικής µεµβράνης στρέφονται.... και.... κυτταρικό περιβάλλον. 7. Η µεµβράνη αποκτά σταθερότητα λόγω της έλξης που αναπτύσσεται µεταξύ των.... και των.. τµηµάτων των λιπιδίων. 8. Η χοληστερόλη παίζει σηµαντικό ρόλο για.... των µεµβρανών. 9. Όταν τα µόρια διασπείρονται από τις περιοχές υψηλής συγκέντρωσης προς τις περιοχές χαµηλής συγκέντρωσης αναφερόµαστε στο φαινόµενο της Η ώσµωση είναι µία ειδική περίπτωση.. µορίων µέσω ηµιπερατής µεµβράνης. 11. Ο µηχανισµός µε τον οποίο µετακινούνται τα ιόντα Κ + και Να + χαρακτηρίζεται ως Με την εξωκύττωση.. οι ουσίες που παράγονται στο κύτταρο. 13. Η εισαγωγή ουσιών µεγάλου µοριακού βάρους γίνεται µε τη διαδικασία της... 28

29 14. Οι πρωτεΐνες και τα λιπίδια της µεµβράνης συνδέονται µε υδατάνθρακες και συνθέτουν.. και Οι γλυκοπρωτεΐνες της µεµβράνης παίζουν τον ρόλο του Οι υποδοχείς της πλασµατικής µεµβράνης ανήκουν στην κατηγορία των Οι πυρηνικοί πόροι ελέγχουν την ανταλλαγή των.. µε το κυτταρόπλασµα. 18. Το rrna συντίθεται Ο πυρήνας φυλάσσει Η αντιγραφή του DNA διεξάγεται στον Τα διάφορα RNA συντίθενται Τα ριβοσώµατα εντοπίζονται Η σύνθεση των λιπιδίων γίνεται Η επεξεργασία των πρωτεϊνών γίνεται Τα λυσοσώµατα περιβάλλονται από.... µεµβράνη. 26. Τα υπεροξειδιοσώµατα περιβάλλονται από.... µεµβράνη. 27. Τα χυµοτόπια των φυτικών κυττάρων αποτελούν Οι χλωροπλάστες περιβάλλονται από.... µεµβράνη. 29. Το DNA του χλωροπλάστη εντοπίζεται Τα ώριµα ερυθρά αιµοσφαίρια δεν περιέχουν.. και Τα µιτοχόνδρια περιβάλλονται από.... µεµβράνη. 32. Το DNA και τα ριβοσώµατα των µιτοχονδρίων εντοπίζονται

30 1. Να αντιστοιχίσετε τους όρους που αναγράφονται στη στήλη Ι µε τις έννοιες ή τις φράσεις που αναγράφονται στη στήλη ΙΙ. Για το σκοπό αυτό να γράψετε δίπλα από κάθε γράµµα της στήλης Ι τον αριθµό που ταιριάζει από τη στήλη ΙΙ (π.χ. Α-1) Ι ΙΙ 2. Α.... Ριβόσωµα Β.... Κυτταρικό τοίχωµα Γ.... Κενοτόπιο.... Μιτοχόνδριο Ε.... Πυρήνας ΣΤ.... Αµυλόκκοκος Ζ.... Κυτταρική µεµβράνη H.... Χλωροπλάστης Θ.... Ενδοπλασµατικό δίκτυο Ι.... Λυσόσωµα Κ.... Γλυκογόνο Ι 1. περιέχει γενετικό υλικό 2. χώρος παραγωγής χηµικής ενέργειας 3. αποταµιευτικό υλικό ζώων 4. χώρος φωτοσύνθεσης 5. χώρος πρωτεϊνικής σύνθεσης 6. αποτελείται από κυτταρίνη 7. αποταµιευτικό υλικό φυτών 8. ελέγχει την είσοδο και την έξοδο των συστατικών 9. δίκτυο σωλήνων του κυτταροπλάσµατος 10. αποθήκες άχρηστων προϊόντων µεταβολισµού ΙΙ Α.... ιοξείδιο του άνθρακα Β.... Μικροοργανισµοί Γ.... Λιπόφοβες ουσίες.... ιαλυτές ουσίες στο νερό Ε.... Αντλία ιόντων Να + ΣΤ.... Μόρια νερού 1. Ενδοκύττωση 2. ιάχυση 3. Ώσµωση 4. Ενεργητική µεταφορά 30

31 3. Ι ΙΙ Α.... Αντλία Κ +, Να + Β.... ιάχυση Γ.... Ψευδοπόδια.... Χρωµατίνη Ε.... Θυλακοειδή 1. Ενεργητική µεταφορά 2. Παθητική µεταφορά 3. Λευκά αιµοσφαίρια 4. Πυρήνας 5. Χλωροπλάστες 6. Μυοσίνη Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να χρησιµοποιήσετε σωστά τους παρακάτω όρους και να διατυπώσετε από µια πρόταση, που να εκφράζει την έννοια του όρου: ευκαρυωτικό κύτταρο διαµερισµατοποίηση χρωµατίνη παθητική µεταφορά φαγοκύττωση πυρηνόπλασµα υπεροξειδιοσώµατα κυτταρικός σκελετός αδρό ενδοπλασµατικό δίκτυο Να απαντήσετε σύντοµα σε καθεµία από τις παρακάτω ερωτήσεις (10-20 λέξεις): 1. Πώς σχετίζεται η ώσµωση µε τη διάχυση; 2. Να δώσετε ένα παράδειγµα στο οποίο µεταφέρεται νερό µε το φαινόµενο της ώσµωσης. 3. Ποιος είναι ο ρόλος των µικροϊνιδίων και των µικροσωληνίσκων; 31

32 4. Ποιο οργανίδιο διασπά άχρηστες ή βλαβερές ουσίες στο κύτταρο; 5. Το κύτταρο χρειάζεται διάφορες ουσίες για τις λειτουργίες του. Να εξηγήσετε µε ποιο τρόπο οι ουσίες αυτές επηρεάζουν την κατεύθυνση της διάχυσης. 6. Γιατί το κύτταρο ανταλλάσσει ουσίες µε το περιβάλλον του; 7. Να γράψετε ποιο είναι το οργανίδιο που συµβάλει στην αποτοξίνωση του οργανισµού από το οινόπνευµα. 8. Να εξηγήσετε γιατί τα ώριµα ερυθρά αιµοσφαίρια δεν περιέχουν µιτοχόνδρια. 9. Να αναφέρετε τους κυτταρικούς σχηµατισµούς οι οποίοι υποστηρίζουν µηχανικά τα κύτταρα. 10. Να αναφέρετε τα κυτταρικά οργανίδια στα οποία παράγεται η απαραίτητη για τα κύτταρα ενέργεια. 11. Να γράψετε σύντοµα την κυτταρική θεωρία και να αναφέρετε τα ονόµατα των δύο βιολόγων που τη διατύπωσαν. 12. Να γράψετε τις διαφορές του ευκαρυωτικού από το προκαρυωτικό κύτταρο. 13. Τι αναφέρει το µοντέλο του ρευστού µωσαϊκού και ποιοι το διετύπωσαν; 14. Πού οφείλεται η σταθερότητα της µεµβράνης των κυττάρων; 15. Ποιο ρόλο παίζουν οι έλξεις που αναπτύσσονται αφενός µεταξύ των υδρόφιλων τµηµάτων των λιπιδίων και των µορίων του νερού, αφετέρου µεταξύ των ίδιων των υδρόφοβων τµηµάτων των λιπιδίων για το κύτταρο; 16. Ποια ιδιότητα των συστατικών της πλασµατικής µεµβράνης αποδίδει ο όρος ρευστό µωσαϊκό ; 17. Ποια είναι η σηµασία για το κύτταρο της ρευστότητας της κυτταρικής µεµβράνης; 18. Ποιο στεροειδές, συµβάλει στη ρευστότητα της κυτταρικής µεµβράνης; Να το περιγράψετε σύντοµα. 19. Ποιο µακροµόριο εµποδίζει τη στερεοποίηση της κυτταρικής µεµβράνης; 20. Να γράψετε παραδείγµατα κυττάρων τα οποία δεν περιέχουν µιτοχόνδρια. 21. Να συγκρίνετε ένα µιτοχόνδριο µε ένα χλωροπλάστη και να γράψετε δύο διαφορές και δύο οµοιότητες. 22. Σε ποιο κυτταρικό χώρο γίνεται η σύνθεση των λιπιδίων και η εξουδετέρωση των τοξικών ουσιών; 32

33 Να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις µε µία παράγραφο (20-40 λέξεις): 1. Ένα γυάλινο δοχείο περιέχει δύο διαλύµατα άλατος χωρισµένα µε µια µεµβράνη. Το ύψος της στήλης του διαλύµατος από την αριστερή πλευρά της µεµβράνης είναι µεγαλύτερο από το ύψος στη δεξιά πλευρά. Η µεµβράνη είναι διαπερατή από το νερό, αλλά όχι από το άλας. Σε ποια πλευρά του δοχείου η συγκέντρωση του άλατος ήταν µεγαλύτερη; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. 2. Τα ερυθρά αιµοσφαίρια του αίµατος, τα οποία δεν έχουν µιτοχόνδρια, µεταφέρουν οξυγόνο σε όλα τα µέρη του σώµατος µε την κυκλοφορία του αίµατος. Με βάση αυτή την πληροφορία γίνεται φανερό ότι το οξυγόνο διαπερνά τη κυτταρική µεµβράνη των ερυθρών αιµοσφαιρίων. Με ποια διαδικασία γίνεται αυτή η µετακίνηση: µε παθητική ή ενεργητική µεταφορά; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. 3. Εάν χρησιµοποιήσουµε το θαλασσινό νερό για πόσιµο, θα παρατηρήσουµε απώλεια νερού από το σώµα µας. Να εξηγήσετε γιατί συµβαίνει αυτό. 4. Να ονοµάσετε τα οργανίδια (α, β, γ, δ, ε) του κυττάρου, στο διπλανό σχήµα και να γράψετε για το ρόλο τους στη σύνθεση και στη µετατροπή των πρωτεϊνών. Να εξηγήσετε την απάντησή σας. 5. Να γράψετε τα τρία σηµαντικότερα επιχειρήµατα στα οποία βασίζεται η κυτταρική θεωρία. 6. Να περιγράψετε τα κύρια χαρακτηριστικά του µοντέλου του υγρού µωσαϊκού. 7. Να περιγράψετε τη διαδροµή που ακολουθεί µια ουσία που εισέρχεται στο κύτταρο µε ενδοκύττωση. 33

34 8. Η κατανόηση της δοµής του κυττάρου εξαρτάται από την εξέλιξη της τεχνολογίας; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. 9. Κάποιες από τις πρωτεΐνες των ευκαρυωτικών κυττάρων δρουν πολύ µακριά από τον χώρο παραγωγής τους. Να εξηγήσετε µε ποια διαδικασία πραγµατοποιούν το ταξίδι τους, µέχρι να φτάσουν στην περιοχή που εκδηλώνεται η δράση τους. 10. Η πλασµατική µεµβράνη ρυθµίζει την είσοδο των θρεπτικών συστατικών και των άλλων µορίων που απαιτούνται για τις κυτταρικές διαδικασίες. Τα άχρηστα συστατικά του µεταβολισµού αποβάλλονται από το κύτταρο µέσω της πλασµατικής µεµβράνης. Με ποια διαδικασία πραγµατοποιείται η αποβολή τους; 11. Να αναφέρετε τις κυριότερες αρχές της σύγχρονης κυτταρικής θεωρίας. 12. Να περιγράψετε τις κυριότερες λειτουργίες της κυτταρικής µεµβράνης. 13. Πόσοι τύποι µεταφοράς χαρακτηρίζουν τη διέλευση ουσιών διαµέσου της κυτταρικής µεµβράνης; 14. Να περιγράψετε τα στάδια της ενδοκύττωσης. 15. Πώς εξηγείται το γεγονός ότι οι ορµόνες µπορούν να συνδέονται µόνο µε µια κατηγορία κυττάρων ενός οργανισµού και όχι µε όλα τα κύτταρα; 16. Ποιες πρωτεΐνες ονοµάζονται αντιγόνα ιστοσυµβατότητας; 17. Πώς γίνεται ο διαχωρισµός σε οµάδες αίµατος; 18. Τι γνωρίζετε για τα συγκολητιγόνα και τις συγκολητίνες; 19. Για ποιο λόγο, κύτταρα στα οποία έχει αφαιρεθεί ο πυρήνας, δεν αναπαράγονται; 20. Να εξηγήσετε γιατί τα ώριµα ερυθρά κύτταρα δεν µπορούν να αναπαραχθούν; 21. Με ποια διαδροµή γίνεται η µεταφορά ουσιών από τον πυρήνα προς τον εξωκυτταρικό χώρο; 22. Σε ποια οργανίδια γίνεται η πέψη των µεγαλοµοριακών ουσιών ενδοκυτταρικής και εξωκυτταρικής προέλευσης; Ποια οργανίδια του κυττάρου εξειδικεύονται στο πακετάρισµα ουσιών; Να δώσετε ένα παράδειγµα που να δείχνει τον τρόπο µε τον οποίο και η κυτταρική µεµβράνη δηµιουργεί πακετάρισµα ουσιών. 34

35 Γ. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Να σχεδιάσετε ένα φυτικό κύτταρο και τα κυριότερα οργανίδια που περικλείει. 2. Να σχεδιάσετε ένα ζωϊκό κύτταρο και τα κυριότερα οργανίδια που περικλείει. 3. Να σχεδιάσετε ένα τµήµα της πλασµατικής µεµβράνης σηµειώνοντας µε αριθµούς τα βιολογικά µόρια που συµµετέχουν σε αυτή. 4. Ας υποθέσουµε ότι παρατηρείτε στο µικροσκόπιο κύτταρα. Είναι γνωστό ότι τα σύνορα των κυττάρων συχνά δε διακρίνονται στο µικροσκόπιο. Παρ όλα αυτά µπορεί κανείς να µετρήσει τα κύτταρα, χρησιµοποιώντας χρωστικές. α) Να αναφέρετε το οργανίδιο που χρωµατίζεται έντονα και χάρη στο χρωµατισµό του οποίου µπορεί να γίνει η καταµέτρηση των κυττάρων; β) Ποιων οργανιδίων ο χρωµατισµός θα µας βοηθήσει να ξεχωρίσουµε αν τα υπό παρατήρηση κύτταρα είναι φυτικά ή ζωικά; 5. Κατά τη µικροσκοπική εξέταση παρασκευάσµατος φυτικών κυττάρων σε σχολικό εργαστήριο Βιολογίας ένας µαθητής παρατηρεί ότι πολλά από αυτά τα κύτταρα έχουν υποστεί πλασµόλυση. α) Ποια είναι η αιτία για την πλασµόλυση; β) Να σχεδιάσετε ένα κύτταρο το οποίο έχει υποστεί πλασµόλυση. 6. Να περιγράψετε τη δοµή: α) του κυτταρικού τοιχώµατος ενός φυτικού κυττάρου β) της κυτταρικής µεµβράνης ενός φυτικού κυττάρου Στην απάντηση σας να περιλαµβάνεται και η περιγραφή της διάταξης των µορίων των δύο παραπάνω σχηµατισµών και η ερµηνεία, µε ποιο τρόπο η διάταξη αυτή επηρεάζει τις δύο κυτταρικές δοµές. 7. Στο διπλανό σχήµα απεικονίζεται ένα µιτοχόνδριο ηπατικού κυττάρου: α) Να γράψετε τις ονοµασίες των δοµών του µιτοχονδρίου που δείχνουν τα βέλη. β) Να εξηγήσετε το λόγο για τον οποίο τα ηπατικά κύτταρα έχουν πολλά µιτοχόνδρια γ) Τα µιτοχόνδρια περιέχουν δικό τους DNA και ριβοσώµατα. Να εξηγήσετε γιατί συµβαίνει αυτό. 35

36 8. Το διπλανό σχήµα δείχνει τµήµα ενός ζωικού κυττάρου. α) Να γράψετε τις ονοµασίες των δοµών που δείχνουν τα βέλη. β) Να αναφέρετε ποιος είναι ο ρόλος της κάθε δοµής για τη ζωή του κυττάρου. 9. Ο παρακάτω πίνακας αναφέρεται σε τρία κύτταρα, ένα ηπατικό κύτταρο του ανθρώπου, ένα βακτηριακό, ένα φυτικό και στις κυτταρικές δοµές που περιέχουν: Κυτταρική δοµή Βακτηριακό ηπατικό φυτικό κύτταρο Πυρηνική µεµβράνη Κυτταρικό τοίχωµα Κοκκία γλυκογόνου Χλωροπλάστες Κεντρόσωµα Αµυλόκκοκοι Να σηµειώσετε µε Χ την παρουσία της δοµής σε κάθε κύτταρο. 10. Ο καθηγητής στο µάθηµα της Βιολογίας, σας έδειξε µια φωτογραφία ενός κυττάρου από ηλεκτρονικό µικροσκόπιο, στο οποίο διακρίνονται πολλά µιτοχόνδρια, το σύµπλεγµα Golgi και εκτεταµένο ενδοπλασµατικό δίκτυο. Ποια κυτταρική δραστηριότητα θα δικαιολογούσε την ύπαρξη των παραπάνω τριών κυτταρικών δοµών; 11. Στο διπλανό σχήµα απεικονίζεται ένα τµήµα από την κυτταρική µεµβράνη: α) Να ονοµάσετε τα βιολογικά συστατικά που σηµειώνονται µε τα βέλη. β) Να γράψετε ποιος είναι ο ρόλος αυτών των βιολογικών συστατικών. 36

37 12. Ορισµένα βακτήρια ζουν σε θερµοκρασίες που πλησιάζουν τους 100 ο C. (π.χ. τα βακτήρια που ζουν στις πλαγιές των ηφαιστείων και των θερµών θαλάσσιων ρευµάτων.) Γνωρίζουµε ότι οι κυτταρικές µεµβράνες αποτελούνται κυρίως από φωσφολιπίδια. Χρησιµοποιώντας τις γνώσεις σας, από τον τρόπο διάταξης των φωσφολιπιδίων και των ουσιών που παρεµβάλλονται σε αυτά, να ερµηνεύσετε µε ποιο τρόπο στερεοποιούνται οι µεµβράνες των παραπάνω βακτηρίων, ώστε να επιβιώνουν στις ακραίες θερµοκρασίες. 13. Ένα σαλιγκάρι, αν του ρίξουµε αλάτι, πεθαίνει. Ο άνθρωπος, µετά από γεύµα µε αλµυρό φαγητό, έχει έντονο αίσθηµα δίψας. Να ερµηνεύσετε αυτά τα δύο φαινόµενα, χρησιµοποιώντας τις γνώσεις σας σχετικά µε τα φαινόµενα της ώσµωσης και διάχυσης. Να συµπληρώσετε µε τις κατάλληλες έννοιες τα κενά του εννοιολογικού χάρτη που ακολουθεί: Μέσα στο κύτταρο υπάρχουν ; το κυτταρόπλασµα που λειτουργεί ως: που περιέχει: ; ριβοσώµατα που λειτουργούν ως: Ε.., όργανο Golgi που λειτουργεί ως: που λειτουργεί ως: ; ; που λειτουργεί ως: ; ; σκελετός κέντρο παραγωγής ενέργειας 37

38 . ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Παράδειγµα κριτηρίου αξιολόγησης σύντοµης διάρκειας Αντικείµενο εξέτασης: Κύτταρο, η θεµελιώδης µονάδα της ζωής Στόχοι που ελέγχονται: Ανάκληση γνώσεων, κατανόηση, κριτική σκέψη ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΑΘΗΤΗ Επώνυµο:.. Όνοµα:... Τάξη:. Τµήµα: Μάθηµα:.... Ηµεροµηνία:. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Να γράψετε ένα χαρακτηριστικό, για το οποίο η κυτταρική µεµβράνη είναι διαφορετική από µια πλαστική σακούλα. Μονάδες 2 2. Ποιο είναι το πλεονέκτηµα της διαµερισµατοποίησης του ευκαρυωτικού κυττάρου; Μονάδες 3 3. Να περιγράψετε σύντοµα τις λειτουργίες των παρακάτω κυτταρικών οργανιδίων: πυρήνας, µιτοχόνδριο, χλωροπλάστης, ριβόσωµα, χυµοτόπιο. Μονάδες 5 4. Σε τι διαφέρει η παθητική από την ενεργητική µεταφορά ουσιών διαµέσου της πλασµατικής µεµβράνης; Γιατί είναι σηµαντικοί και οι δύο τύποι µεταφοράς ουσιών για το κύτταρο; Μονάδες 5 5. Να επιλέξετε µια από τις διαφορές µεταξύ προκαρυωτικού και ευκαρυωτικού κυττάρου και να εξηγήσετε πώς αυτή η διαφορά αυξάνει τις δυνατότητες του ευκαρυωτικού κυττάρου. Μονάδες 5 38

39 Παράδειγµα ωριαίου κριτηρίου αξιολόγησης Αντικείµενο εξέτασης: Κύτταρο, Η θεµελιώδης µονάδα της ζωής Στόχοι που ελέγχονται: Ανάκληση γνώσεων, κατανόηση, κριτική σκέψη ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΑΘΗΤΗ Επώνυµο:.. Όνοµα:... Τάξη:. Τµήµα: Μάθηµα:.... Ηµεροµηνία:. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Α. Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: Εάν ένα κύτταρο βρεθεί σε υποτονικό διάλυµα τα µόρια του νερού α. θα κινηθούν προς το κύτταρο β. θα κινηθούν προς τον εξωκυτταρικό χώρο γ. δε θα µετακινηθούν δ. θα µετακινηθούν µε ενεργητική διαδικασία µεταφοράς. Η πλασµατική µεµβράνη αποτελείται κυρίως από α. διπλοστιβάδα υδατανθράκων και πρωτεϊνών β. διπλοστιβάδα λιπιδίων στα οποία παρεµβάλλονται πρωτεΐνες γ. στιβάδα υδατανθράκων και λιπιδίων δ. διπλοστιβάδα πρωτεϊνών και υδατανθράκων. Μονάδες 2 39

40 1. Β. Να συµπληρώσετε µε τους κατάλληλους όρους τα κενά στις παρακάτω προτάσεις: Ο µηχανισµός µετακίνησης των ιόντων Κ + και Να + χαρακτηρίζεται ως... Για τη διατήρηση της ρευστότητας των µεµβρανών σηµαντικό ρόλο παίζει ένα λιπίδιο που ονοµάζεται... Η σύνθεση των πρωτεϊνών γίνεται σε σχηµατισµούς που ονοµάζονται... Μονάδες 3 2. Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) τις παρακάτω προτάσεις: Στο εσωτερικό του πυρήνα περιέχεται γενετικό υλικό και ριβοσώµατα. ( ) Στα ριβοσώµατα γίνεται η σύνθεση των πρωτεϊνών. ( ) Τα µιτοχόνδρια είναι τα εργοστάσια παραγωγής ενέργειας του κυττάρου. ( ) Η πλασµατική µεµβράνη ελέγχει το είδος των ουσιών που εισέρχονται - εξέρχονται από τα κύτταρα και συµµετέχει την υποδοχή και ερµηνεία µηνυµάτων από το περιβάλλον. ( ) Τα λυσοσώµατα είναι οργανίδια στα οποία γίνεται σύνθεση υδατανθράκων και πρωτεϊνών ( ) Μονάδες 5 3. Να απαντήσετε σύντοµα σε καθεµία από τις παρακάτω ερωτήσεις: Να περιγράψετε το µοντέλο του ρευστού µωσαϊκού για τη δοµή των µεµβρανών. Ποιος είναι ο ρόλος των πρωτεϊνών της πλασµατικής µεµβράνης; Μονάδες 5 4. Μία από τις θεωρίες που διατύπωσαν οι Βιολόγοι αναφέρει ότι τα µιτοχόνδρια και οι χλωροπλάστες αρχικά ήταν προκαρυωτικοί οργανισµοί, οι οποίοι σε κάποιο στάδιο της εξέλιξης διείσδυσαν στο ευκαρυωτικό κύτταρο και από τότε συµβιώνουν µε αυτό. Να αναφέρετε πού βασίστηκε, κατά την άποψή σας, η θεωρία αυτή. Μονάδες 5 40

41 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Μεταβολισµός Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Η εµφάνιση καταλυτικών ιδιοτήτων σε ένα πρωτεϊνικό µόριο εξαρτάται πάντα από α. την ύπαρξη ενός µικρού οργανικού µορίου, του συνένζυµου β. την ύπαρξη καταλλήλων συνθηκών θερµοκρασίας και PH γ. την εξειδίκευση της δράσης του δ. την καθορισµένη αλληλουχία των αµινοξέων του. 2. Η δράση ενός ενζύµου πάνω στο υπόστρωµά του έχει ως αποτέλεσµα α. την ισχυροποίηση των δεσµών του υποστρώµατος β. την εξασθένηση των δεσµών του υποστρώµατος γ. την αδρανοποίηση των δεσµών του υποστρώµατος δ. τη χαλάρωση και το σπάσιµο των δεσµών του ενζύµου. 3. Η φωτεινή φάση της φωτοσύνθεσης διεξάγεται α. στα θυλακοειδή β. στο κυτταρόπλασµα γ. στην κυτταρική µεµβράνη δ. στο στρώµα 41

42 4. Η σκοτεινή φάση της φωτοσύνθεσης διεξάγεται α. στα γκράνα (grana) β. στα θυλακοειδή γ. στα µιτοχόνδρια δ. στο στρώµα. 5. Φωτοσύνθεση γίνεται α. στα φυτά, στους µύκητες και στα φύκη β. σε όλους τους αυτότροφους οργανισµούς γ. στα φυτά, στα χλωροφύκη και στα κυανοφύκη δ. σε όλα τα αυτότροφα βακτήρια, στα φύκη και στα φυτά. 6. Ποια από τα παρακάτω συστατικά απαιτούνται ταυτόχρονα, για την πραγµατοποίηση της γλυκόλυσης σε ένα ζωντανό κύτταρο; α. Γλυκόζη και οξυγόνο. β. ΑΤΡ και γλυκόζη. γ. Οξυγόνο και ΑΤΡ. δ. Πυροσταφυλικό οξύ και οξυγόνο. 7. Σε µικροοργανισµούς, που έχουν τη δυνατότητα να µεταβολίζουν τη γλυκόζη τόσο αερόβια όσο και αναερόβια, επιλέγεται η αερόβια οδός, όταν οι συνθήκες το επιτρέπουν, γιατί α. τα προϊόντα της ζύµωσης ελαττώνουν τη µεταβολική δραστηριότητα του κυττάρου λόγω µεταβολής του pη β. παράγεται περισσότερη ενέργεια ανά µόριο γλυκόζης, λόγω του γεγονότος ότι όλα τα άτοµα C οξειδώνονται στο µέγιστο βαθµό γ. τα προϊόντα της ζύµωσης είναι τοξικά για το κύτταρο και το περιβάλλον του δ. έχουµε µεγαλύτερη ενεργειακή απόδοση, επειδή η ενέργεια που απελευθερώνεται από τα σάκχαρα αθροίζεται και µε την ενέργεια που απελευθερώνεται από το Ο 2. 42

43 8. Το τελευταίο βήµα της κυτταρικής αναπνοής είναι α. η παραγωγή υδρογόνου β. ο σχηµατισµός 36 µορίων ΑΤΡ γ. η αναγωγή του οξυγόνου σε νερό δ. η µεταφορά ηλεκτρονίων µέσω της αναπνευστικής αλυσίδας. 9. Τα ένζυµα έχουν α. ένα ενεργό κέντρο β. περισσότερα από δύο πολυπεπτίδια γ. ένα ή περισσότερα ενεργά κέντρα δ. συµπληρωµατικές αζωτούχες βάσεις. Να συµπληρώσετε µε τους κατάλληλους όρους τα κενά στις παρακάτω προτάσεις: 1. Ο καταβολισµός περιλαµβάνει τις αντιδράσεις.. οργανικών ενώσεων σε.. µε παράλληλη.. ενεργείας. 2. Ο αναβολισµός περιλαµβάνει τις αντιδράσεις.. ουσιών µε παράλληλη.. ενέργειας. 3. Οι καταβολικές αντιδράσεις, είναι αντιδράσεις.., ενώ οι αναβολικές, είναι αντιδράσεις Η τριφωσφορική αδενοσίνη περιέχει δεσµούς Η καταλυτική δράση των ενζύµων, καθορίζεται από.. δοµή του πρωτεϊνικού µορίου. 6. Οι αναστολείς των ενζύµων διακρίνονται σε.. και Πολλά συνένζυµα είναι Με τη βοήθεια.. και των άλλων φυτοσυνθετικών χρωστικών τα φυτά συνθέτουν σάκχαρα από απλές ανόργανες ενώσεις 43

44 9. Τα θυλακοειδή περιέχουν τις φωτοσυνθετικές χρωστικές οργανωµένες σε Κάθε φωτοσύστηµα περιλαµβάνει χλωροφύλλες.., οι οποίες διεγείρονται και ένα µόριο.. το οποίο ιονίζεται. 11. Στην κυκλική φωσφορυλίωση τα ηλεκτρόνια ξεκινούν από το µόριο.. και επιστρέφουν στο.., αποδίδοντας ενέργεια για τη σύνθεση ΑΤΡ. Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να χρησιµοποιήσετε σωστά τους παρακάτω όρους και να διατυπώσετε από µια πρόταση, που να εκφράζει την έννοια του όρου: µεταβολισµός συγκέντρωση θυλακοειδή υποστρώµατος ακετυλο-συνένζυµο Α φωτεινή ενέργεια χλωροφύλλες ολοένζυµο φωτοσύστηµα ΙΙ αναερόβια αναπνοή συνένζυµο κυκλική φωτοφωσφορυλίωση οξειδωτική φωσφορυλίωση Να απαντήσετε σύντοµα σε καθεµία από τις παρακάτω ερωτήσεις (10-20 λέξεις): 1. Γιατί το ΑΤΡ θεωρείται ως το ενεργειακό «νόµισµα» του κυττάρου; 2. Γιατί οι καταβολικές αντιδράσεις θεωρούνται εξώθερµες; 3. Γιατί οι αναβολικές αντιδράσεις θεωρούνται ενδόθερµες; 4. Ποια διαδικασία εξυπηρετεί η σύζευξη των εξώθερµων και ενδόθερµων αντιδράσεων; 5. Σε τι εξυπηρετεί το κύτταρο το γεγονός ότι οι δεσµοί υψηλής ενέργειας του ΑΤΡ, είναι ασταθείς; 44

45 6. Πώς καθορίζεται η καταλυτική δράση των ενζύµων; 7. Γιατί τα ένζυµα παραµένουν αναλλοίωτα στο τέλος µιας αντίδρασης; 8. Πώς επηρεάζει την ενζυµική ταχύτητα η αύξηση του υποστρώµατος; 9. Πώς δρούν οι αντιστρεπτοί αναστολείς των ενζύµων; 10. Τι σηµαίνει όρος «αναδραστική αναστολή ενός ενζύµου»; 11. Τι είναι ενέργεια ενεργοποίησης; 12. Τι είναι ενεργό κέντρο ενζύµου; 13. Ποιες ουσίες ονοµάζουµε αναστολείς; 14. Ποιοι είναι οι παράγοντες που επηρεάζουν τη δράση των ενζύµων; 15. Ποιοι είναι οι συµπαράγοντες των ενζύµων; 16. Με ποιο τρόπο τα φυτά προσλαµβάνουν διοξείδιο του άνθρακα; 17. Πώς χρησιµοποιούν τα φυτά τις ουσίες που προσλαµβάνουν από το έδαφος; 18. Πώς τρέφεται το φυτό; 19. Πώς χρησιµοποιείται το οξυγόνο που παράγεται κατά τη φωτοσύνθεση; 20. Σε τι εξυπηρετεί η διαδικασία της διαπνοής; 21. Ποια ακτινοβολία του ορατού φωτός απορροφάται από τις χλωροφύλλες και ποια από τα καροτινοειδή; 22. Με ποιο τρόπο µπορούµε να υπολογίσουµε την ταχύτητα της φωτοσύνθεσης; 23. Να αναφερθούν ονοµαστικά οι παράγοντες που επηρεάζουν τη φωτοσύνθεση. 24. Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τη φωτοσύνθεση; Πώς το νερό επηρεάζει τη φωτοσυνθετική δραστηριότητα; 25. Ποιο µήκος κύµατος του ορατού φωτός, είναι το καταλληλότερο για τη πραγµατοποίηση της φωτοσύνθεσης; Να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις µε µία παράγραφο (20-40 λέξεις): 1. Να εξηγήσετε γιατί η ενέργεια είναι σηµαντική για τους οργανισµούς. 2. Τι συµβαίνει στους χλωροπλάστες µετά τη δέσµευση της ενέργειας; 3. Να περιγράψετε συνοπτικά πώς η ενέργεια αποθηκεύεται στο µόριο του ΑΤΡ και πώς απελευθερώνεται. 4. Με ποιο τρόπο η ενέργεια ενεργοποίησης «προετοιµάζει» τα διάφορα µόρια για να αντιδράσουν µεταξύ τους; 45

46 5. Να περιγράψετε τη δράση των ενζύµων. 6. Όταν διασπάται το ΑΤΡ παράγεται ΑDP. Περιέχει ενέργεια το ΑDP; Να εξηγήσετε την απάντησή σας. 7. Γιατί ένα ένζυµο δεν µπορεί να συµµετέχει σε διαφορετικές χηµικές αντιδράσεις; 8. Γιατί απαιτείται µικρότερη ενέργεια για τη διεξαγωγή µιας χηµικής αντίδρασης, όταν συµµετέχει ένα ένζυµο; 9. Γιατί οι φωτοσυνθετικοί οργανισµοί, σε ένα οικοσύστηµα, ονοµάζονται παραγωγοί; 10. Πώς χρησιµοποιείται το φως κατά τη φωτοσύνθεση; 11. Τι είναι φωτοσύστηµα; Να περιγράψετε το ρόλο του φωτοσυστήµατος Ι. 12. Ποια είναι τα προϊόντα της φωτεινής φάσης της φωτοσύνθεσης; 13. Με ποιο τρόπο δεσµεύεται η ηλιακή ενέργεια κατά τη διάρκεια της φωτοσύνθεσης, και πώς αποθηκεύεται µε τη µορφή µορίων ΑΤΡ και NADPH; Πώς χρησιµοποιείται το ΑΤΡ και NADPH για τη µετατροπή του διοξειδίου του άνθρακα σε σάκχαρα; Πού χρησιµεύουν τα σάκχαρα τα οποία συντίθενται κατά τη διάρκεια της φωτοσύνθεσης; 14. Σε τι εξυπηρετούν τους οργανισµούς οι παρακάτω διαδικασίες; α. Αναπνοή. β. Γλυκόλυση. γ. Κύκλος του Κρεµπς (Κrebs). δ. Οξειδωτική φωσφορυλίωση. 15. Η ταχύτητα της φωτοσύνθεσης σε ένα φυτό επηρεάζει την ανάπτυξη του; Να εξηγήσετε την απάντησή σας. 16. Γιατί η θερµοκρασία επηρεάζει την ταχύτητα της φωτοσύνθεσης; 17. Ποιους οργανισµούς χαρακτηρίζουµε ως ετερότροφους; 18. Ποια είναι η «τύχη» του οξυγόνου που παράγεται κατά τη φωτοσύνθεση; 19. Πώς σχετίζονται ο αναβολισµός και ο καταβολισµός; Σε ποια βασικά σηµεία µοιάζουν και σε ποια διαφέρουν; 20. Οι οργανισµοί αποβάλλουν ενέργεια στο περιβάλλον, κατά τη διάρκεια του µεταβολισµού τους. Εάν δεν υπήρχε αυτή η απώλεια ενέργειας, θα είχαν 46

47 πάλι οι οργανισµοί την ανάγκη να προµηθευτούν ενέργεια για να επιζήσουν; Να εξηγήσετε την απάντησή σας. 21. Να συγκρίνετε τα ένζυµα µε τους ανόργανους καταλύτες και να γράψετε µια οµοιότητα και µια διαφορά. 22. Να αναφέρετε περιληπτικά όλες τις ιδιότητες των ενζύµων. 23. Να αναφέρετε περιληπτικά µε ποιο τρόπο δρουν οι αναστολείς των ενζύµων. 24. Να εξηγήσετε µε ποιο τρόπο επηρεάζεται η ενζυµική δραστηριότητα: α) από τη θερµοκρασία β) από τη συγκέντρωση του ενζύµου γ) από τη συγκέντρωση του υποστρώµατος. 25. Γιατί τα φυτά δε φωτοσυνθέτουν όταν αυξηθεί η θερµοκρασία; 26. Υπάρχουν οργανισµοί που φωτοσυνθέτουν σε υψηλές θερµοκρασίες; 27. Ποιος είναι ο ρόλος των φωτοσυστηµάτων στη διαδικασία της φωτοσύνθεσης; 28. Ποια σχέση υπάρχει µεταξύ αναπνοής και φωτοσύνθεσης στα φυτά; Τι επίδραση έχει αυτή η σχέση στα ζώα; 29. Να συγκρίνετε: α) τη γλυκόλυση µε τον κύκλο του Κρεµπς (Κrebs) β) τον κύκλο του Κρεµπς (Κrebs) µε την οξειδωτική φωσφορυλίωση. 30. Να περιγράψετε τη σχέση µεταξύ της λειτουργίας της αναπνοής (πρόσληψη οξυγόνου-αποβολή διοξειδίου του άνθρακα από τον οργανισµό) και της κυτταρικής αναπνοής. 31. Το φθινόπωρο τα φυτά µε πράσινα φύλλα σταµατούν να παράγουν χλωροφύλλη. Πώς σχετίζεται το γεγονός αυτό µε την αλλαγή του χρώµατος των φύλλων αυτή την εποχή; 32. Να περιγράψετε το ρόλο των µεµβρανών στην κυτταρική αναπνοή. 33. Να περιγράψετε µε ποιο τρόπο τα φυτά δεσµεύουν την ηλιακή ενέργεια και την αποθηκεύουν κατά τη φωτεινή φάση της φωτοσύνθεσης. 34. Να εξηγήσετε µε ποιο τρόπο τα προϊόντα της φωτεινής φάσης της φωτοσύνθεσης επηρεάζουν έµµεσα ή άµεσα τη ζωή των ζώων. 47

48 Γ. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Στον κήπο σας έχετε κόκκινες, µπλε και άσπρες πετούνιες. Αξιοποιώντας τις γνώσεις σας σχετικά µε τη φωτοσύνθεση, να εξηγήσετε ποια ακτινοβολία του ορατού φωτός απορροφούν αυτά τα λουλούδια. 2. Ένα µόριο γλυκόζης εγκλείει περίπου 686 kcal. Ένα µόριο γλυκόζης παράγει 36 µόρια ΑΤΡ στα ευκαρυωτικά κύτταρα. Κάθε µόριο ΑΤΡ περιέχει περίπου 7,3 kcal. α) Να υπολογίσετε την ενέργεια που παράγεται κατά την αερόβια διάσπαση της γλυκόζης και να τη συγκρίνετε µε αυτήν του µορίου της γλυκόζης. β) Να αναφέρετε πώς χρησιµοποιείται η υπόλοιπη ενέργεια. 3. Το δηµοτικό συµβούλιο της Ρώµης ζήτησε από τους κατοίκους της πόλης να φυτέψουν πράσινα φυτά στις ταράτσες και στα µπαλκόνια για τη µείωση της ρύπανσης. Αξιοποιώντας τις γνώσεις σας, σχετικά µε τη φωτοσύνθεση, να προσπαθήσετε να ερµηνεύσετε την πρόταση αυτή. 4. Τα ένζυµα είναι οι οργανικοί καταλύτες και µειώνουν τη ενέργεια ενεργοποίησης των µεταβολικών αντιδράσεων. Συµµετέχουν λειτουργικά σε ενδοκυτταρικό και εξωκυτταρικό επίπεδο. Σε µερικές περιπτώσεις λειτουργούν µόνο µε την παρουσία ουσιών, που ονοµάζονται συνένζυµα. Η δράση τους περιορίζεται σε συγκεκριµένα φυσιολογικά όρια, τα οποία όταν παραβιαστούν µετουσιώνονται. A. Να εξηγήσετε τι σηµαίνει ο καθένας από τους παρακάτω όρους: α) εξειδικευµένοι καταλύτες β) ενέργεια ενεργοποίησης γ) φυσιολογικά όρια δράσης. B. Να περιγράψετε πλήρως τη διαδικασία της µετουσίωσης, εξηγώντας τον λόγο για τον οποίο αυτή επηρεάζει τη δραστικότητα του ενζύµου. Γ. Να εξηγήσετε τι σηµαίνει ο όρος συνένζυµο. ώστε ένα παράδειγµα από τη δράση ενός συνενζύµου.. Να ονοµάσετε δύο ενδοκυτταρικά ένζυµα, αναφέροντας ποιες αντιδράσεις επιτελούν. 48

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία Θέματα πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Μετουσίωση είναι το φαινόμενο α. κατά το οποίο συνδέονται δύο αμινοξέα για τον σχηματισμό μιας πρωτεΐνης β. κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα σύνταξης Συντονίστρια: ρ. Μουτζούρη-Μανούσου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2000 2 Οµάδα σύνταξης Συντονίστρια: ρ. Μουτζούρη-Μανούσου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα σύνταξης Συντονίστρια: ρ. Μουτζούρη-Μανούσου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (Τεχνολογική Κατεύθυνση)

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ» ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης, Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΘΗΝΑ 2000 Σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Μάθηµ α Γενικής Παιδείας

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Μάθηµ α Γενικής Παιδείας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Μάθηµ α Γενικής Παιδείας ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα Σύνταξης Εποπτεία: Παπασταυρίδης Σταύρος,

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Δημήτρης Η. Β 1 25.3.14 3 Ο Κεφάλαιο 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια έχει κεντρική σημασία για έναν οργανισμό, γιατί ό,τι και να κάνουμε χρειαζόμαστε ενέργεια. Ο κλάδος της βιολογίας που ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 Το θέμα που απασχολεί το κεφάλαιο σε όλη του την έκταση είναι ο μεταβολισμός και χωρίζεται σε τέσσερις υποκατηγορίες: 3.1)Ενέργεια και οργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή.

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή. 5ο ΓΕΛ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Μ. ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΑ 2/4/2014 Β 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΘΗΝΑ 2000 12 Η συγγραφική

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Αντίθετα οι φωτοσυνθετικοί,

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Κεφαλαίο 3 ο Μεταβολισμός Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια είναι απαρέτητη σε όλους τους οργανισμούς και την εξασφαλίζουν από το περιβάλλον τους.παρόλα αυτά, συνήθως δεν μπορούν να την χρησιμοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:Β 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Είναι γνωστό πως οποιοσδήποτε οργανισμός, για να λειτουργήσει χρειάζεται ενέργεια. Η ενέργεια αυτή βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ της Νικολέτας Ε. 3ο Κεφάλαιο Περιληπτική Απόδοση 3.1. Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο τρίτο. 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφάλαιο τρίτο. 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί Κεφάλαιο τρίτο 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί εξασφαλίζουν την ενέργεια που χρειάζονται με την διάσπαση των θρεπτικών ουσιών της τροφής τους. Οι οργανισμοί που έχουν την ικανότητα να φωτοσυνθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-15

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-15 ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-15 Θέμα 2ο 2ο ΓΕΛ Χαλανδρίου Βιολογία Β Λυκείου Περιεχόμενα ΘΕΜΑ 14306... 2 ΘΕΜΑ 14351... 2 ΘΕΜΑ 14360... 3 ΘΕΜΑ 14363... 3 ΘΕΜΑ 14364... 4 ΘΕΜΑ 14366... 5 ΘΕΜΑ 14367... 5 ΘΕΜΑ 14369...

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 Μεταβολισμός και Βιοενεργητική [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 - Μεταβολισμός - Εισαγωγή Πολύ μεγάλο ρόλο στην λειτουργία ενός οργανισμού παίζει η ενέργεια και η κατάλληλη αξιοποίησή της.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ. Πετρολιάγκης Σταμάτης Τμήμα Γ4

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ. Πετρολιάγκης Σταμάτης Τμήμα Γ4 ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Πετρολιάγκης Σταμάτης Τμήμα Γ4 ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Η κυτταρική μεμβράνη ή πλασματική μεμβράνη είναι η εξωτερική μεμβράνη που περιβάλλει το κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

Οι δευτερογενείς µεταβολίτες

Οι δευτερογενείς µεταβολίτες Οι δευτερογενείς µεταβολίτες Είναιταπροϊόνταδευτερογενούςµεταβολισµού. Μερικοί γνωστοί δευτερογενείς µεταβολίτες είναι η µορφίνη, ήκαφεΐνη, το καουτσούκ κ.ά. Ο ρόλος τους φαίνεται να είναι οικολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Τι γνωρίζετε για τους υδατάνθρακες;

ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Τι γνωρίζετε για τους υδατάνθρακες; 1 ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Το κύτταρο αποτελείται από χηµικές ενώσεις, στις οποίες περιλαµβάνονται τα µικρά βιολογικά µόρια και τα βιολογικά µακροµόρια. Στα µικρά βιολογικά µόρια ανήκουν, τα ανόργανα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ρευστότητα (εξασφαλίζεται µε τα φωσφολιπίδια)

ρευστότητα (εξασφαλίζεται µε τα φωσφολιπίδια) Λειτουργίες Πλασµατική µεµβράνη οριοθέτηση του κυττάρου εκλεκτική διαπερατότητα ή ηµιπερατότητα αναγνώριση και υποδοχή µηνυµάτων πρόσληψη και αποβολή ουσιών Πλασµατική µεµβράνη Ιδιότητες σταθερότητα ρευστότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ΕΚ ΟΣΗ): ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ΕΚ ΟΣΗ): ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ΕΚ ΟΣΗ): ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (Περιέχει 67 ερωτήσεις θεωρίας µε απαντήσεις, 116 ασκήσεις ανοικτού- κλειστού τύπου µε µ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Επειδή στο σχολικό βιβλίο Βιολογία Β Γενικού Λυκείου Γενικής παιδείας πρόσφατα προστέθηκαν ερωτήσεις και άλλαξε η αρίθμηση των προϋπαρχουσών ασκήσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 3 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (μεταβολισμός)

ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 3 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (μεταβολισμός) ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 3 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (μεταβολισμός) ΜΑΘΗΤΗΣ: Ν. ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΜΗΜΑ: Β2 Ο όρος «ενέργεια» πρωτοχρησιμοποιήθηκε πριν από δύο περίπου αιώνες, με τη βιομηχανική επανάσταση, και έγινε οικείος στον

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Θεμάτων Βιολογίας Β' Λυκείου 2014-2015 Κεφάλαιο 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

Τράπεζα Θεμάτων Βιολογίας Β' Λυκείου 2014-2015 Κεφάλαιο 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΓΗ_Β_ΒΙΟ_0_14306 - Β1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ι. Στην ακόλουθη εικόνα παρουσιάζονται σχηματικά δύο χημικές αντιδράσεις. Να απαντήσετε στις ερωτήσεις: α) Πώς χαρακτηρίζονται τα χημικά μόρια Α και Β; Πώς χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ Θέματα 1. Ποια είναι η δομή και τα βασικά χαρακτηριστικά των λιπαρών οξέων 2. Πώς απομακρύνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. 2011 Utopia Publishing, All rights reserved

Κεφάλαιο 2. Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. 2011 Utopia Publishing, All rights reserved Κεφάλαιο 2 1 Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. 2011 Utopia Publishing, All rights reserved ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΜΟΡΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΖΩΝΤΑΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ «Οργανική» ένωση αναφέρεται σε ενώσεις του C Συμμετέχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Μεταβολισμός

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Μεταβολισμός ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Μεταβολισμός ονομάζεται η αξιοποίηση της ενέργειας και των στοιχείων του περιβάλλοντος για την εκτέλεση βιοχημικών διεργασιών που γίνονται στα κύτταρα ενός ζωικού ή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R;

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; (γ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει σε αυτό όξινες ιδιότητες; (δ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:Ν.ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ 2 Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 3 1. Ποια είναι τα επίπεδα οργάνωσης της ζωής και ποια τα χημικά χαρακτηριστικά της; Στην

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Χηµείας Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1.1. Ένα υδατικό διάλυµα χαρακτηρίζεται ουδέτερο

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Ζήτηµα 1ο Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 000 Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1.1. Ένα υδατικό διάλυµα χαρακτηρίζεται ουδέτερο στους

Διαβάστε περισσότερα

Χαρίλαος Μέγας Ελένη Φωτάκη Ελευθέριος Νεοφύτου

Χαρίλαος Μέγας Ελένη Φωτάκη Ελευθέριος Νεοφύτου Χαρίλαος Μέγας Ελένη Φωτάκη Ελευθέριος Νεοφύτου Απαντήσεις στις ερωτήσεις: Πρόλογος Το βιβλίο αυτό γράφτηκε για να βοηθήσει το μαθητή της Γ Γυμνασίου στην κατανόηση των θεμελιωδών γνώσεων της Βιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Θεμάτων. Βιολογίας Β Γενικού Ημερήσιου Λυκείου

Τράπεζα Θεμάτων. Βιολογίας Β Γενικού Ημερήσιου Λυκείου 1 Τράπεζα Θεμάτων Βιολογίας Β Γενικού Ημερήσιου Λυκείου Χανιά 2014-2015 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφάλαιο 1ο 4-21 σελ. Θέμα Β 22-33 σελ. Θέμα Δ Κεφάλαιο 2ο 35-55 σελ. Θέμα Β 56-72 σελ. Θέμα Δ Κεφάλαιο 3ο 74 76 σελ.

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες Φωτοσύνθεση Κυτταρική αναπνοή

Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες Φωτοσύνθεση Κυτταρική αναπνοή Άννα Ν. Εισαγωγή Μεταβολισμός Ενέργεια και οργανισμοί Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες Φωτοσύνθεση Κυτταρική αναπνοή Ενέργεια υπάρχει στο περιβάλλον μας και η παρουσία της γίνεται φανερή με διάφορους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. π. Αναστάσιος Ισαάκ Λύκειο Παραλιμνίου Δεκέμβριος 2013 www.biomathia.webnode.gr

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. π. Αναστάσιος Ισαάκ Λύκειο Παραλιμνίου Δεκέμβριος 2013 www.biomathia.webnode.gr π. Αναστάσιος Ισαάκ Λύκειο Παραλιμνίου Δεκέμβριος 2013 www.biomathia.webnode.gr EΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΕΝΟΤΗΤΑ 8: Η ελευθέρωση της ενέργειας, σελ. 155-168 ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η κυτταρική αναπνοή είναι η διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή στο Κύτταρο

1. Εισαγωγή στο Κύτταρο 1. Εισαγωγή στο Κύτταρο 1.1. Ορισμός του κυττάρου. Το κύτταρο είναι η δομική και λειτουργική μονάδα της ζωής (σχήμα 1). Το κύτταρο αποτελεί τη βάση της δομικής και λειτουργικής οργάνωσης ενός οργανισμού.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. 3. Πώς ονομάζεται η βιοχημική αντίδραση της συνένωσης των δύο μορίων; Συμπύκνωση

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. 3. Πώς ονομάζεται η βιοχημική αντίδραση της συνένωσης των δύο μορίων; Συμπύκνωση ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΖΗΤΗΜΑ: 1. Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; Γλυκόζη 2. Εάν δύο τέτοια μόρια ενωθούν μαζί τι θα προκύψει; Μαλτόζη 3. Πώς ονομάζεται η

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1.2 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013

Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013 Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ Κεφάλαιο 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΘΕΜΑ 1 ο Γράψτε τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις και δίπλα το γράμμα

Διαβάστε περισσότερα

Χημική σύσταση του κυττάρου

Χημική σύσταση του κυττάρου 1 Χημική σύσταση του κυττάρου Τα χημικά στοιχεία, που συμμετέχουν στη δομή των βιολογικών μορίων, συγκαταλέγονται στα στοιχεία που συνθέτουν τον φλοιό της γης. Όλοι οι οργανισμοί από τον πιο απλό μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ

ΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr 1. Χημική σύσταση του κυττάρου. 2. Δομή και λειτουργία του κυττάρου. 3. Μεταβολισμός: βασικές αρχές,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-2013

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-2013 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 0-03. ΕΝΟΤΗΤΑ : Χαρακτηριστικά των ζωντανών οργανισμών (απλή αναφορά). ΕΝΟΤΗΤΑ : Η Χημεία της ζωής. ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ, 5 9 (απλή αναφορά). ΤΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Θεμάτων Βιολογίας Β Γενικού. Ημερήσιου Λυκείου. Ομαδοποιημένα ανά κεφάλαιο. (σχολικό έτος 2014-2015)

Τράπεζα Θεμάτων Βιολογίας Β Γενικού. Ημερήσιου Λυκείου. Ομαδοποιημένα ανά κεφάλαιο. (σχολικό έτος 2014-2015) Τράπεζα Θεμάτων Βιολογίας Β Γενικού Ημερήσιου Λυκείου Ομαδοποιημένα ανά κεφάλαιο (σχολικό έτος 2014-2015) Ιωαννίδης Θωμάς Βιολόγος 11 ου ΓΕΛ Ηρακλείου 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εξεταστέα Ύλη 2014-15.. σελ.3 1 ο Κεφάλαιο..σελ.

Διαβάστε περισσότερα

Η ζητούμενη σειρά έχει ως εξής: αδενίνη < νουκλεοτίδιο < νουκλεόσωμα < γονίδιο < χρωματίδα < χρωμόσωμα < γονιδίωμα.

Η ζητούμενη σειρά έχει ως εξής: αδενίνη < νουκλεοτίδιο < νουκλεόσωμα < γονίδιο < χρωματίδα < χρωμόσωμα < γονιδίωμα. ΚΕΦ. 1 ο ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΣΕΩΣ 1. Να κατατάξετε σε σειρά αυξανόμενου μεγέθους τις παρακάτω έννοιες που σχετίζονται με το γενετικό υλικό των οργανισμών: νουκλεόσωμα, χρωμόσωμα, αδενίνη, νουκλεοτίδιο, γονίδιο

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Στην ακόλουθη εικόνα παρουσιάζονται σχηματικά δύο χημικές αντιδράσεις. Να απαντήσετε στις ερωτήσεις:

Ι. Στην ακόλουθη εικόνα παρουσιάζονται σχηματικά δύο χημικές αντιδράσεις. Να απαντήσετε στις ερωτήσεις: ΘΕΜΑ Β: Ι. Στην ακόλουθη εικόνα παρουσιάζονται σχηματικά δύο χημικές αντιδράσεις. Να απαντήσετε στις ερωτήσεις: α) Πώς χαρακτηρίζονται τα χημικά μόρια Α και Β; Πώς χαρακτηρίζεται η χημική αντίδραση Γ και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 2015 Α ΦΑΣΗ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 2015 Α ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ B ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 2015 Α ΦΑΣΗ Απαντήστε στο απαντητικό φύλλο: για τις ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής με το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση και για τις ερωτήσεις ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ - ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ - ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ I ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιμος Π. Βανδώρος ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ - ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ Οι βασικές δομές που εξετάζουμε στην ανατομία μπορούν ιεραρχικά να ταξινομηθούν ως εξής:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 1ο Ζωολογία Δ. Ματθόπουλος 1 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ Από έδρας Δ. Ματθόπουλος Ζωολογία Δ. Ματθόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Δ. Μόσιαλος

Καθηγητής Δ. Μόσιαλος Μικροβιολογία-Ιολογία Επίκουρος Καθηγητής Καθηγητής Δ. Μόσιαλος Βιοενεργητική μικροβίων Βακτηριακή Γενετική Επισκόπηση Βακτηριοφάγων Προκαρυωτική ποικιλότητα (Βακτήρια) Προκαρυωτική ποικιλότητα (Αρχαία)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (1). Τι είναι η φωτοσυνθετική φωσφορυλίωση και σε τι διακρίνεται; (2). Εξηγήστε το ρόλο των ουσιών (α) καρβοξυδισμουτάση (β) NADPH στη σκοτεινή φάση της

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Θεμάτων Βιολογίας Β' Λυκείου 2014-2015 Κεφάλαιο 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

Τράπεζα Θεμάτων Βιολογίας Β' Λυκείου 2014-2015 Κεφάλαιο 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΓΗ_Β_ΒΙΟ_0_14306 - Β1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Στα ακόλουθα σχήματα απεικονίζονται δύο κύτταρα. Ι. Να ονομάσετε 3 δομές που υπάρχουν και στα δύο είδη κυττάρων. Να ονομάσετε επίσης μια δομή που ενώ υπάρχει στα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΠΥΡΗΝΑ ΚΥΤΤΑΡΟΠΛΑΣΜΑ ΟΡΓΑΝΥΛΛΙΑ ΥΑΛΟΠΛΑΣΜΑ ΠΥΡΗΝΙΟ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΦΛΟΙΟΣ

ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΠΥΡΗΝΑ ΚΥΤΤΑΡΟΠΛΑΣΜΑ ΟΡΓΑΝΥΛΛΙΑ ΥΑΛΟΠΛΑΣΜΑ ΠΥΡΗΝΙΟ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΦΛΟΙΟΣ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΚΥΤΤΑΡΟΠΛΑΣΜΑ ΠΥΡΗΝΑ ΟΡΓΑΝΥΛΛΙΑ ΥΑΛΟΠΛΑΣΜΑ ΠΥΡΗΝΙΟ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΦΛΟΙΟΣ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ και ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ενώσεις ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ C, O, N, H, P, S, Cl,, J, Fe, Cu Άλατα των παραπάνω

Διαβάστε περισσότερα

(αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά ποντίκια νεκρά ποντίκια

(αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά ποντίκια νεκρά ποντίκια Το DNA είναι το γενετικό υλικό 1. Πείραμα Griffith (1928) Βακτήριο πνευμονιόκοκκου (Diplococcus pneumoniae) Χωρίς κάλυμμα Με κάλυμμα (αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά

Διαβάστε περισσότερα

Ζεύγη βάσεων ΓΕΝΕΤΙΚΗ. 2. Δομή νουκλεϊκών οξέων. Φωσφοδιεστερικός δεσμός

Ζεύγη βάσεων ΓΕΝΕΤΙΚΗ. 2. Δομή νουκλεϊκών οξέων. Φωσφοδιεστερικός δεσμός Ζεύγη βάσεων Αδενίνη Θυμίνη Γουανίνη Κυτοσίνη ΓΕΝΕΤΙΚΗ Φωσφοδιεστερικός δεσμός 2. Δομή νουκλεϊκών οξέων ΝΟΥΚΛΕΪΚΑ ΟΞΕΑ ΣΥΣΤΑΣΗ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΣΕ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΜΙΚΡΟΜΟΡΙΑ ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΑ 1. Αμινοξέα πρωτεϊνες

Διαβάστε περισσότερα

οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων

οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων κατηγορίες υδατάνθρακες πρωτεΐνες νουκλεϊνικά οξέα λιπίδια Οι πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, νουκλεϊνικά οξέα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡIΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡIΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡIΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ 2015 2 ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ Λέξεις-κλειδιά Κυτταρική ή πλασματική μεμβράνη... Βασικές ιδιότητες της πλασματικής μεμβράνης... Βασικές λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. 1.4. Να συμπληρώσετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις:

ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. 1.4. Να συμπληρώσετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ε νότητα 1 ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ. Ενδεικτική διδακτική προσέγγιση ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Ε νότητα 1 ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ. Ενδεικτική διδακτική προσέγγιση ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ενδεικτική διδακτική προσέγγιση Ε νότητα 1 ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 30 Στο τέλος της διδασκαλίας της ενότητας αυτής ο μαθητής θα πρέπει να έχει: Διαπιστώσει ότι τα χημικά στοιχεία που

Διαβάστε περισσότερα

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Οξείδωση της γλυκόζης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Καταβολισµός ή ανοµοίωση» C 6 H 12 O+6O 2 +6H 2 O 12H 2 O+6CO 2 +686 Kcal/mol Πηγές ενέργειας κατά την

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Βιολογίας Μάθημα: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΟΥ Γ εξάμηνο 2014-2015 Διαλέξεις κάθε Τρίτη 13-15 μ.μ. και Παρασκευή 11-13

Τμήμα Βιολογίας Μάθημα: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΟΥ Γ εξάμηνο 2014-2015 Διαλέξεις κάθε Τρίτη 13-15 μ.μ. και Παρασκευή 11-13 Τμήμα Βιολογίας Μάθημα: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΟΥ Γ εξάμηνο 2014-2015 Διαλέξεις κάθε Τρίτη 13-15 μ.μ. και Παρασκευή 11-13 Ισιδώρα Παπασιδέρη, Καθηγήτρια...για περισσότερα... http://kyttariki.biol.uoa.gr, ttp://multimedia.biol.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 Σελίδα 2 από 35 Ενότητα πρώτη Η χημεία της ζωής Ενότητα πρώτη Η χημεία της ζωής Α. Σύντομη παρουσίαση της θεωρίας Χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:Ν.ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ 2 3 Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 1. Ποια είναι τα επίπεδα οργάνωσης της ζωής και ποια τα χημικά χαρακτηριστικά της; Στην

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία και αρχές Βιοδιάβρωσης Πολυμερές Μονομερές

Βιολογία και αρχές Βιοδιάβρωσης Πολυμερές Μονομερές Βιολογία και αρχές Βιοδιάβρωσης Τα χημικά στοιχεία που συνθέτουν τους οργανισμούς. Στον φλοιό της γης απαντώνται 92 στοιχεία, απαραίτητα για την ζωή είναι τα 27, από τα οποία τα πιο σημαντικά είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γ Γενικού Λυκείου Θετικής κατεύθυνσης. Κεφάλαιο 1α Το Γενετικό Υλικό

Βιολογία Γ Γενικού Λυκείου Θετικής κατεύθυνσης. Κεφάλαιο 1α Το Γενετικό Υλικό Βιολογία Γ Γενικού Λυκείου Θετικής κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1α Το Γενετικό Υλικό Το DNA είναι το γενετικό υλικό Αρχικά οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι οι πρωτεΐνες αποτελούσαν το γενετικό υλικό των οργανισμών.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ Σ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Ξενοφῶντος Ἑλληνικά ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα Σύνταξης Για τη σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Δίνονται: Κ a CH 3 COOH = 10 5, Κ b NH 3 = 10 5 Μονάδες 3 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (1). Τι είναι η φωτοσυνθετική φωσφορυλίωση και σε τι διακρίνεται; Είναι η διαδικασία κατά την οποία παράγεται ATP (στο χλωροπλάστη), με δέσμευση φωτεινής

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. ΖΗΤΗΜΑ Α Το σχεδιάγραμμα δείχνει τμήμα κυτταρικής μεμβράνης.

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. ΖΗΤΗΜΑ Α Το σχεδιάγραμμα δείχνει τμήμα κυτταρικής μεμβράνης. ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΖΗΤΗΜΑ Α Το σχεδιάγραμμα δείχνει τμήμα κυτταρικής μεμβράνης. (α) Να ονομάσετε τα

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία(Γενικής(Παιδείας Β Λυκείου

Βιολογία(Γενικής(Παιδείας Β Λυκείου Βιολογία(Γενικής(Παιδείας Β Λυκείου Ελληνογαλλική Σχολή Jeanne D Arc 2011-2012 Δημοσθένης Καρυοφύλλης email: dkariofi@e-biology.gr www.ibrain.gr Κεφ. 1 ο Χημική σύσταση του κυττάρου Χαρακτηριστικά των

Διαβάστε περισσότερα

α) Σε ποια σημεία ενός ευκαρυωτικού κυττάρου που βρίσκεται στη μεσόφαση, μπορούμε να εντοπίσουμε μόρια DNA; (6μ)

α) Σε ποια σημεία ενός ευκαρυωτικού κυττάρου που βρίσκεται στη μεσόφαση, μπορούμε να εντοπίσουμε μόρια DNA; (6μ) ΘΕΜΑ Β: Ι. Οι πολυσακχαρίτες αποτελούν μια πολύ διαδεδομένη ομάδα μακρομορίων στα ζωικά και φυτικά κύτταρα. Να απαντήσετε στις ερωτήσεις: α) Ποιοι είναι οι κύριοι πολυσακχαρίτες και ποιο είναι το κοινό

Διαβάστε περισσότερα

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαντώ Κυριακού 2015

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαντώ Κυριακού 2015 ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Μαντώ Κυριακού 2015 Ενεργειακό Στα βιολογικά συστήματα η διατήρηση της ενέργειας συμπεριλαμβάνει οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις παραγωγή ATP Οξείδωση: απομάκρυνση e από ένα υπόστρωμα

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 16/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΟΚΤΩ (8) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΟ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12-9-2015

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΟ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12-9-2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΟ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12-9-2015 ΘΕΜΑ Α Α1. α. in vitro β. in vivo γ. in vitro δ. in vitro Α2. γ Μεταξύ των δύο δεοξυριβονουκλεοτιδίων έχουμε συμπληρωματικότητα (Α=Τ)

Διαβάστε περισσότερα

1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: ΘΕΜΑ 1o 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Η σταθερά Κ w στους 25 ο C έχει τιµή 10-14 : α. µόνο στο καθαρό νερό β. σε οποιοδήποτε υδατικό διάλυµα γ. µόνο σε

Διαβάστε περισσότερα

Είναι σημαντικές επειδή: Αποτελούν βασικά δοµικά συστατικά του σώµατος Εξυπηρετούν ενεργειακές ανάγκες Ασκούν έλεγχο σε όλες τις βιοχηµικές διεργασίες

Είναι σημαντικές επειδή: Αποτελούν βασικά δοµικά συστατικά του σώµατος Εξυπηρετούν ενεργειακές ανάγκες Ασκούν έλεγχο σε όλες τις βιοχηµικές διεργασίες ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ, 5 9 (απλή αναφορά) 2.2 ΤΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΤΟΥ ΣΗΜΑΣΙΑ, 9 14 (απλή αναφορά), 2.4 ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ, σελ. 20 36 Οργανικές Ουσίες

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο 1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Η σταθερά Κ w στους 25 ο C έχει τιµή 10-14 : α.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ( ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ( ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ( ΣΥΓΓΡΑΦΗ): ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Θα περιέχει ερωτήσεις θεωρίας µε απαντήσεις, ασκήσεις ανοικτούκλειστού τύπου µε

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Η συζυγής βάση του Η 2 SO 4 είναι α. SO 4 2. β. HSO 4. γ. H 2 SO 3. δ. H 2 S. Μονάδες 5

1.1 Η συζυγής βάση του Η 2 SO 4 είναι α. SO 4 2. β. HSO 4. γ. H 2 SO 3. δ. H 2 S. Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 7 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

β. [Η 3 Ο + ] > 10-7 Μ γ. [ΟΗ _ ] < [Η 3 Ο + ]

β. [Η 3 Ο + ] > 10-7 Μ γ. [ΟΗ _ ] < [Η 3 Ο + ] ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικές μεμβράνες

Βιολογικές μεμβράνες Κυτταρική οργάνωση ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ 4.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ (απλή αναφορά) 4.2 ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΤΥΠΙΚΟΥ ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ (απλή αναφορά) 4.3 ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΚΑΡΥΩΤΙΚΟ ΣΤΟ ΕΥΚΑΡΙΩΤΙΚΟ ΚΥΤΤΑΡΟ (απλή αναφορά) 4.4 Η ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι:

Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι: Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι: Για να είναι μια αντίδραση αυθόρμητη, πρέπει η μεταβολή της ελεύθερης ενέργειας της αντίδρασης να είναι αρνητική. Η μεταβολή της

Διαβάστε περισσότερα

Kυτταρική Bιολογία ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ, ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ & ΔΙΑΛΟΓΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΔIAΛEΞΗ 4 (6/3/2013)

Kυτταρική Bιολογία ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ, ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ & ΔΙΑΛΟΓΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΔIAΛEΞΗ 4 (6/3/2013) Kυτταρική Bιολογία ΔIAΛEΞΗ 4 (6/3/2013) ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ, ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ & ΔΙΑΛΟΓΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ Οι λιπιδικές διπλοστιβάδες ως φραγμοί Νερό Υδρόφιλες φωσφολιπιδικές κεφαλές Φωσφολιπιδική μεμβράνη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ TECHNOLOGICAL EDUCATION INSTITUTION OF WESTERN MACEDONIA ΚΟΙΛΑ ΚΟΖΑΝΗΣ-GR 50100 I KILA, GR 50101 KOZANI-GREECE http://www.teiwm.gr ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΟΙ. Θουκυδίδου Ιστορίαι ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΟΙ. Θουκυδίδου Ιστορίαι ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ (Α Λυκείου) ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΟΙ Θουκυδίδου Ιστορίαι Αθήνα 2000

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ 1ο Α. Για τις ημιτελείς προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το κύτταρο και ο κυτταρικός μεταβολισμός

Το κύτταρο και ο κυτταρικός μεταβολισμός Το κύτταρο και ο κυτταρικός μεταβολισμός Αναπλ. Καθηγητής Δημοσθένης Σαρηγιάννης 1 Το κύτταρο 2 Ρόλος κυτταρικών οργανιδίων Πυρήνας περιέχει τα μόρια DNA μαζί με άλλες συνδεμένες πρωτεΐνες και περιβάλλονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε την ορθή πρόταση: ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1. Το κωδικόνιο του mrna που κωδικοποιεί το αµινοξύ µεθειονίνη είναι α. 5 GUA

Διαβάστε περισσότερα

8. Σε στέλεχος του βακτηρίου E.coli δε λειτουργεί το γονίδιο που παράγει τον καταστολέα του οπερόνιου της λακτόζης. Ποιο είναι το αποτέλεσμα σε σχέση

8. Σε στέλεχος του βακτηρίου E.coli δε λειτουργεί το γονίδιο που παράγει τον καταστολέα του οπερόνιου της λακτόζης. Ποιο είναι το αποτέλεσμα σε σχέση Γονιδιακή ρύθμιοη 1. Εντοπίστε δύο διαφορές στον έλεγχο της γονιδιακής έκφρασης ανάμεσα στους προκαρυωτικούς και στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς. Α. Η ρύθμιση της γσνιδιακής έκφρασης στους προκαρυωτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταρικό τοίχωμα. Το φυτικό κύτταρο. Χλωροπλάστης Χυμοτόπιο

Κυτταρικό τοίχωμα. Το φυτικό κύτταρο. Χλωροπλάστης Χυμοτόπιο Κυτταρικό τοίχωμα Το φυτικό κύτταρο Χλωροπλάστης Χυμοτόπιο Κυτταρικό τοίχωμα Στέρεα και ελαστική στοιβάδα που περιβάλλει το φυτικό κύτταρο Καθορίζει και διατηρεί το σχήμα και το μέγεθος του κυττάρου Προστατευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΑ ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ-ΒΙΟΛ. ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΑ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΑ 2010 2 ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ-ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ-ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΑ Βιολογία είναι η επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

Η κυτταρική µετατόπιση των πρωτεϊνών

Η κυτταρική µετατόπιση των πρωτεϊνών 9-1 Κεφάλαιο 9 Η κυτταρική µετατόπιση των πρωτεϊνών Εισαγωγή Στο κύτταρο η έκφραση των πρωτεϊνών γίνεται από µόνο ένα τύπο ριβοσώµατος (εκτός των µιτοχονδριακών και των χλωροπλαστικών που µοιάζουν µε αυτά

Διαβάστε περισσότερα