ιαχείριση Υδατικών Πόρων και Υγρών Αποβλήτων Μινωική Κρήτη: Μαθήµατα και Παρακαταθήκες

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ιαχείριση Υδατικών Πόρων και Υγρών Αποβλήτων Μινωική Κρήτη: Μαθήµατα και Παρακαταθήκες"

Transcript

1 1 ιαχείριση Υδατικών Πόρων και Υγρών Αποβλήτων Μινωική Κρήτη: Μαθήµατα και Παρακαταθήκες στη Α. N. Αγγελάκης Μέλος ΕΜΑΕΤ, Προλεγόµενα Αρχήν των όντων Θαλής: ύδωρ είναι φύσιν (δι ο και την γην εφ ύδατος αποφαίνεται είναι), λαβών ίσως την υπόληψιν ταύτην εκ του πάντων οράν την τροφήν υγράν ούσαν και διά το πάντων τα σπέρµατα την φύσιν υγράν έχειν, το δε ύδωρ αρχήν της φύσεως είναι (Aριστοτέλης, Μεταφυσικά, 983 B.C.). Παρ' όλο που λίγα είναι γνωστά για την προµινωική εποχή (πριν από το ca π.χ.), σοβαρές ιστορικές, αρχαιολογικές και άλλες αποδείξεις παραπέµπουν σε µια αναδυόµενη πολιτιστική ανάπτυξη εκείνης της περιόδου στην Κρήτη. Η σοβαρή «πολιτιστική έκρηξη», που συναντάται στη συνέχεια, αναφέρεται σε πολλά πολιτιστικά και επιστηµονικά θέµατα, τυπικά της εποχής µας, όπως η αρχιτεκτονική, ο πολεοδοµικός σχεδιασµός, ο υγιεινός και καλαίσθητος τρόπος ζωής, η πρόοδος στη γεωργία, στη δασοπονία και στη ναυτιλία και η περιβαλλοντική και κοινωνική ευαισθησία (Angelakis and Spyridakis, 2010). Αυτή η πολιτιστική άνθιση ήταν εντονότερη κατά τη διάρκεια των σχετικά ψυχρών και υγρών περιόδων (Angelakis and Spyridakis, 1996a). Επιπλέον, δεν είναι τυχαίο ότι υδραυλικά και άλλα τεχνικά έργα, που σχετίζονται µε τη διαχείριση των υδατικών πόρων σε επίπεδο λεκάνης απορροής και την ανάπτυξη υδατικών πόρων (όπως είναι τα υδραγωγεία, στέρνες, πηγάδια, τα λουτρά και οι τουαλέτες, τα πλυσταριά, οι δεξαµενές αποθήκευσης και διανοµής νερού και τα αποχετευτικά δίκτυα, συµπεριλαµβανοµένων των θέσεων διάθεσης των εκροών των αποβλήτων), είναι γνωστά, τουλάχιστο σ ό,τι αφορά τις βασικές αρχές τους, από το ca π.χ. και µετά (κατά τη πρωτοµινωική περίοδο, ca π.χ). Γενικά διαπιστώνεται ότι οι περίοδοι έντονης κοινωνικής ανάπτυξης και πολιτιστικών εκρήξεων, όπως και τα παραδοσιακά κριτήρια επιλογής των θέσεων εγκατάστασης και ανάπτυξης των τοπικών κοινωνιών, σχετίζονται µε τις συνθήκες προστασίας, την καλαισθησία και το περιβάλλον, την επάρκεια τροφών και κυρίως τη διαθεσιµότητα υδατικών πόρων (Angelakis et al., 2011). Αρχαιολογικές και άλλες µαρτυρίες υποδεικνύουν ότι στην Κρήτη, κατά τη διάρκεια της Μέσης Μινωικής περιόδου ( π.χ), εφαρµόστηκαν προωθηµένες υδραυλικές και υγειονοµικές τεχνικές στη διαχείριση του νερού των Μινωικών οικισµών. Αυτές συµπεριλαµβάνουν την κατασκευή υδραγωγείων, πηγαδιών, στερνών και άλλων υδραυλικών τεχνολογιών, συστηµάτων υδροδότησης, την κατασκευή και χρήση λουτρών και άλλων εγκαταστάσεων υγιεινής, καθώς και συστηµάτων αποχέτευσης και διάθεσης των υγρών αποβλήτων και των όµβρων νερών (Angelakis et al., 2011). Η υδραυλική και αρχιτεκτονική λειτουργία των συστηµάτων υδροδότησης και αποχέτευσης στα ανάκτορα και τους οικισµούς, θεωρούνται ως ένα από τα πιο αξιόλογα χαρακτηριστικά του Μινωικού πολιτισµού. Τα συστήµατα αυτά ήταν τόσο προηγµένα, ώστε να µπορούν να συγκριθούν µε τα αντίστοιχα σύγχρονα συστήµατα, που καθιερώθηκαν µόλις στο δεύτερο µισό του 19ου

2 2 αιώνα στις ευρωπαϊκές και αµερικανικές πόλεις (Angelakis and Spyridakis, 2010). Σ αυτό το άρθρο αναφέρονται µερικές από τις σηµαντικότερες υδροδοτικές και υγειονοµικές πρακτικές και τεχνολογίες των Μινωιτών, που φαίνεται να αποτελούν την αρχή ανάπτυξης υδραυλικών και υγειονοµικών τεχνολογιών, όπως είναι τα υδραγωγεία, οι στέρνες, τα πηγάδια, τα συστήµατα υδροδότησης και αποχέτευσης και η χρήση νερού για αναψυχή και προαγωγή του αστικού περιβάλλοντος, καθώς και για άρδευση. Οι τεχνολογίες αυτές αναπτύχθηκαν περαιτέρω κατά τη διάρκεια των Ελληνιστικών και κυρίως των Ρωµαϊκών περιόδων (De Feo et al., 2011). Συστήµατα ύδρευσης Οι συνθήκες υδροδότησης των ανακτόρων και άλλων οικιστικών εγκαταστάσεων, διαφοροποιούνται όχι µόνο ανάλογα µε τις χρονικές περιόδους, αλλά και ανάλογα µε τις υδρολογικές συνθήκες της κάθε περιοχής (Koutsoyiannis et al., 2008). Έτσι, οι βασικές Μινωικές τεχνολογίες και πρακτικές, που εφαρµόζονταν, διακρίνονται σε τρεις κυρίως κατηγορίες: α) Σε περιοχές µε σχετικά υψηλά υψόµετρα και έλλειψη υπόγειων υδροφορέων, αλλά και άλλων πηγών νερού, η υδατική οικονοµία βασιζόταν στη συλλογή και αποθήκευση σε υπόγειες δεξαµενές επιφανειακών απορροών κατά την περίοδο των βροχοπτώσεων. Σ αυτές τις περιπτώσεις είναι χαρακτηριστική η διευθέτηση πλατειών, αυλών και άλλων ανοιχτών χώρων κατάλληλα, ώστε να καθαρίζονται επιµελώς πριν από τη διαδικασία συλλογής µε την επιµελή δηµιουργία υποτυπωδών αυλάκων συλλογής ή ειδικών πήλινων αγωγών (Εικ. 1), που όµως δεν επηρεάζουν άλλες λειτουργίες των θεωρούµενων χώρων (Angelakis et al., 2007). Επίσης, παραπλεύρως των δεξαµενών αποθήκευσης, κατασκευάζονται αµµοδιυλιστήρια για την επεξεργασία του επιφανειακού νερού πριν από την αποθήκευσή του σε καλαίσθητες, προστατευµένες και πολύ λειτουργικές υπόγειες δεξαµενές (Angelakis and Koutsoyiannis, 2003). Τέτοιες εγκαταστάσεις παρατηρούνται στη Φαιστό, όπου δεν ήταν διαθέσιµες άλλες πηγές νερού. Σηµειώνεται ότι ο καθηγητής Μ. έφνερ περιγράφει πήλινες στενόµακρες κατασκευές (υδραυλικά φίλτρα) µε µικρές οπές στο ένα άκρο (Defner, 1921), που πιθανόν χρησιµοποιούνταν ως µικρά διυλιστήρια στις εξόδους του νερού από τα υδραγωγεία (Σχήµα 1). Η στροβιλώδης ροή του νερού δηµιουργεί µικρές σχετικά πιέσεις στα εξωτερικά διάτρητα τοιχώµατα εξαιτίας της µεγάλης ταχύτητας ροής. Έτσι, η εκροή απαλλάσσεται από αιωρούµενα και διαλυτά στερεά. a. b. Εικόνα 1. Μινωική δεξαµενή συλλογής και αποθήκευσης νερού (αριστερά) και πήλινοι αγωγοί συλλογής όµβριων νερών.

3 3 Σε περιοχές µε πηγαία νερά η µεταφορά του νερού ύδρευσης σε ανάκτορα και άλλους κατοικήσιµους χώρους δε γινόταν µόνο µε κτιστούς αγωγούς, όπως στην Ενετοκρατία και αργότερα κατά την Τουρκοκρατία, αλλά σε συνδυασµό ανοικτών αγωγών και πήλινων σωλήνων, που κατασκευάζονταν επιµελώς, ώστε ο ένας να συνδέεται µε τον άλλο µε ειδική συνθετική ύλη. Οι σωλήνες ήταν σχήµατος κωνικού, µήκους 76 εκ. περίπου. Το σχήµα τους διευκόλυνε τη σύνδεσή τους και επιδρούσε σηµαντικά στη µείωση εναπόθεσης αλάτων στα τοιχώµατά τους σε περιπτώσεις νερών µε αυξηµένο ph (Εικ. 2). Τέτοιοι κλειστοί αγωγοί χρησιµοποιήθηκαν στο ανάκτορο της Κνωσού για τη µεταφορά του νερού ύδρευσης αρχικά από την πηγή «Μαυροκόλυµπος» και αργότερα από άλλες γειτονικές πηγές (Angelakis et al., 2007). Επίσης, η ίδια τεχνολογία εφαρµόστηκε στη διανοµή του νερού σε ανάκτορα και άλλες κατοικήσιµες εγκαταστάσεις. Σχήµα 1. Μινωικό φίλτρο νερού (Σπανάκης, 1981). β) Ένα σηµαντικό υδραυλικό θέµα, σχετικό µε το σχεδιασµό των Μινωικών σωλήνων, είναι η απώλεια πίεσης, που οφείλεται στη γεωµετρία τους. Πρόσφατα, οι Webster και Hughes (1010) µέτρησαν απώλειες υδραυλικής πίεσης άνω του 90% και δείχνουν ότι αυτή οφείλεται αποκλειστικά στο κωνικό σχήµα τους. Η απώλεια ανά τµήµα σωλήνων ήταν υψηλό (0,05 έως 0,30m ύψος νερού για ταχύτητα ροής που κυµαίνεται από 8 έως 14 L/ s), σε σχέση µε την απώλεια σ ένα κυλινδρικό σωλήνα. Οι απώλειες αυξάνονταν µε την ταχύτητα ροής, µε προβλέψιµο τρόπο (Webster και Hughes, 2010). Άστοχος σχεδιασµός σωλήνων µπορεί να προκαλέσει µεγάλες απώλειες πίεσης, κυρίως δια µέσου των συνδέσεων, όπου συµβαίνουν απότοµες αλλαγές της διαµέτρου των σωλήνων. Η διατήρηση της πίεσης στα δίκτυα ύδρευσης, είναι συνήθως επιθυµητή για: (ι) να αποφευχθεί ο σχηµατισµός των εναποθέσεων ιζηµάτων µε αυξηµένη ταχύτητα ροής και πιθανώς τη δηµιουργία στροβιλώδους ροής, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις νερών µε υψηλό ph και (ιι) να ελαχιστοποιηθούν οι απώλειες που προκύπτουν λόγω τριβής και θραύσεων, σε περιπτώσεις ανώµαλων επιφανειών. Η συλλογιστική αυτή µπορεί να ισχύει για ορισµένες περιπτώσεις, αλλά αυτό δεν εξηγεί τη χρήση κωνικών σωλήνων στο δάπεδο του ανακτόρου της Κνωσού. Στην Κνωσό χρησιµοποιήθηκαν κλειστοί αγωγοί µέσα στο ανάκτορο, αλλά όχι στο υδραγωγείο µεταφοράς του νερού σ αυτό. Για την µεταφορά του νερού από την πηγή στο ανάκτορο χρησιµοποιήθηκαν ανοικτοί αγωγοί (Angelakis et al., 2007). Πολλοί λόγοι

4 4 µπορεί να προταθούν για την γεωµετρία των σωλήνων, που δεν στηρίζονται σε υδραυλικές αρχές, αλλά στην κατασκευή και συναρµολόγηση. Συµπερασµατικά θα λέγαµε ότι οι πιθανοί λόγοι για το κωνικό σχήµα των Μινωικών σωλήνων είναι οι εξής: (i) Το κωνικό σχήµα ήταν πιο εύκολο κατασκευαστικά από ό,τι το κυλινδρικό. (ii) Η κωνική µορφή εξυπηρετεί στην καλύτερη συνδεσµολογία των σωλήνων. (iii) Για τον έλεγχο της πίεσης σε ανώµαλες επιφάνειές. (iv) Στον ευκολότερο σχεδιασµό των δικτύων σε περιπτώσεις καµπύλων οδεύσεων. Και (v) Για την αποφυγή εναπόθεσης ιζηµάτων στα τοιχώµατα των σωλήνων στις περιπτώσεις των νερών µε αυξηµένο ph. Παρ όλο όµως που η τεχνολογία των πήλινων σωλήνων αναπτύχθηκε περαιτέρω κατά τη διάρκεια των Ελληνιστικών και των Ρωµαϊκών χρόνων, η δεσπόζουσα γεωµετρία των σωλήνων ήταν κυλινδρική (De Feo et al., 2011) Εικόνα 2. Σωλήνες υδροδότησης τη Μινωική εποχή: ιαστάσεις τους (πάνω) και Πραγµατικό τµήµα δικτύου (κάτω) ( Koutsoyiannis et al., 2008). γ) Τέλος, σε περιοχές µε υπόγειους υδροφορείς, όπως στο ανάκτορο της Ζάκρου και στην πόλη του Παλαιοκάστρου, η τεχνολογία ανόρυξης και άντλησης νερού από πηγάδια φαίνεται να ήταν αρκετά ανεπτυγµένη (Εικ. 3). To σύνηθες βάθος των πηγαδιών ήταν 12.5m και η διάµετρος τους 1.0m (Mays et al., 2007). Η τεχνολογία που εφαρµοζόταν για την άντληση του νερού των πηγαδιών ήταν επίσης αξιοθαύµαστη. Αποχετευτικά συστήµατα Ένα από τα αξιοπρόσεκτα χαρακτηριστικά του Μινωικού πολιτισµού ήταν η αρχιτεκτονική και η υδραυλική λειτουργία των αποχετευτικών συστηµάτων στα ανάκτορα και άλλους οικισµούς. Από το σύνολο των υποδοµών του Μινωικού ανάκτορου στην Κνωσό τίποτε δεν είναι πιο αξιοσηµείωτο από τα περίπλοκα αλλά πολύ λειτουργικά αποχετευτικά

5 5 συστήµατα, που διέρχονται διά µέσου των δηµοτικών εγκαταστάσεων των πόλεων και των γειτονικών συνοικιών τους. Ο Εβανς ( ) και οι Mac Donald και Driessen (1988) αναφέρθηκαν στην πορεία αυτών των αγωγών και σχεδίασαν την πιθανή αρχική τους µορφή, µε ιδιαίτερη αναφορά στην αρχιτεκτονική τους. Αυτό το σχέδιο παρέχει στον επισκέπτη ένα βασικό προσανατολισµό της τοποθεσίας και τον βοηθάει να έχει πλήρη αντίληψη του όλου δικτύου. Το συνολικό µήκος του αποχετευτικού συστήµατος, συµπεριλαµβανοµένων των κεντρικών και δευτερευόντων αγωγών του, υπερβαίνει τα 150m. Το µικρό µέγεθος των αγωγών σε ορισµένα τµήµατά του, οι κλίσεις και οι γωνίες εµποδίζουν τη λεπτοµερή διερεύνηση του δικτύου (Angelakis et al., 2005). Εικόνα 3. Μινωικά πηγάδια: Στο ανάκτορο της Ζάκρου (αριστερά) και (β) στην πόλη του Παλαιοκάστρου (δεξιά). Από ένα µέρος του κεντρικού διοικητηρίου του ανακτόρου του Μίνωα, το επιφανειακό νερό συλλεγόταν από ένα πολύ µεγάλο σε χωρητικότητα υπόγειο τούνελ, κτισµένο από πέτρα, το οποίο διερχόταν κάτω από το διάδροµο που οδηγούσε στη βόρεια είσοδο και µέσα στο οποίο αποχετεύονταν τα υγρά απόβλητα από διάφορες συνοικίες. Το πιο εξερευνηµένο µέρος του αποχετευτικού συστήµατος του ανάκτορου είναι το τµήµα που διερχόταν υπογείως των συνοικιών, το οποίο σχηµάτιζε ένα µεγάλο κύκλο, µε το υψηλότερο σηµείο του τοποθετηµένο κάτω από τη δεξαµενή αποθήκευσης, δίπλα στη µεγάλη σκάλα, ανατολικά του ανακτόρου. Τουαλέτες όπως αυτή στο χαµηλότερο πάτωµα του ανακτόρου καθαρίζονταν πιθανότατα µε το νερό της βροχής. Κατακόρυφοι σωλήνες συνέλεγαν νερό από την ταράτσα και το διαµοίραζαν κατά πάσα πιθανότητα στις τουαλέτες των τελευταίων πατωµάτων. Οι αγωγοί, κτισµένοι µε κατεργασµένες πέτρες, ήταν αρκετά µεγάλοι, ώστε να είναι δυνατός ο καθαρισµός και η συντήρησή τους. Στην πραγµατικότητα υπήρχαν µικρά ανοίγµατα γι' αυτό το σκοπό. Ανοίγµατα των αγωγών βοηθούσαν στην εξαέρωση τους. Οι έξοδοι των κεντρικών αποχετευτικών συστηµάτων των ανακτόρων της Φαιστού και της Κνωσού φαίνονται στην Εικόνα 4. Γενικά οι υδραυλικές εγκαταστάσεις και ειδικά οι αγωγοί αποχέτευσης και µεταφοράς νερού στις Μινωικές πόλεις ήταν σχεδιασµένοι «τέλεια». Είναι αποδεδειγµένο ότι σε πολλές πόλεις τα αποχετευτικά συστήµατα, καλυµµένα µε πέτρα ή κτισµένα από µάρµαρο, αποχέτευαν τα υγρά απόβλητα µαζί µε τα νερά της βροχής. Επίσης, νερό της βροχής συλλεγόταν από οροφές κτιρίων

6 6 σε δεξαµενές αποθήκευσης και χρησιµοποιούνταν για να καθαρίζουν αγωγούς αποχέτευσης και τουαλέτες. Εικόνα 4. Οι έξοδοι των κεντρικών αποχετευτικών συστηµάτων των ανακτόρων: Της Φαιστού (αριστερά) και της Κνωσού (δεξιά). Τέλος, στη βίλα της Αγίας Τριάδας ανακαλύφθηκε το πιο προωθηµένο αποχετευτικό σύστηµα, τόσο των υγρών αστικών αποβλήτων, όσο και των όµβριων νερών σε ολόκληρη την ιστορία του µινωικού πολιτισµού. Στις αρχές του 20ού αιώνα, αναφέρεται ότι ο συγγραφέας Angelo Mosso επισκέφθηκε τον οικισµό αυτόν κατά τη διάρκεια µιας έντονης νεροποντής και παρατήρησε ότι το όλο αποχετευτικό σύστηµα λειτουργούσε τέλεια εξαιτίας της υδροδυναµικής προώθησης που δηµιουργείται από την υψοµετρική διαφορά και το σχήµα του αγωγού (Εικ. 5). Ο Mosso, που ήταν επίσης διάσηµος υγιειονολόγος επιστήµονας, αναφέρει ότι σε ολόκληρη την ιστορία του ανθρώπινου γένους δεν υπάρχει άλλο τέτοιο παράδειγµα, που το αποχετευτικό δίκτυο να λειτουργεί τέλεια ύστερα από ca έτη. Εποµένως, οι Μινωίτες υδραυλικοί σχεδίαζαν και υλοποιούσαν έργα που λειτουργούσαν για πολλούς αιώνες, σε αντίθεση µε τους σηµερινούς, που η λειτουργία ενός έργου για έτη θεωρείται ικανοποιητική. Λουτρά και άλλες υγειονοµικές κατασκευές Στα Μινωικά ανάκτορα αποχετευτικοί αγωγοί των λουτρών δεν ήταν πάντοτε απαραίτητοι, αν και χρήσιµοι. Στην πραγµατικότητα τα περισσότερα ανάκτορα δε διέθεταν τέτοιους αγωγούς. Παρ' όλο που η λειτουργικότητα των δωµατίων είναι δύσκολο να προσδιοριστεί, ο Έβανς αναγνώρισε στην Κνωσό τρία δωµάτια ως λουτρά. Τα λουτρά και οι δεξαµενές νερού ήταν χώροι απαραίτητοι στους Μινωικούς οικισµούς, χώροι ιεροί για τις καθάρσεις, κάτι παρόµοιο µε τα χριστιανικά καθαρτήρια. Οι δεξαµενές των καθαρµών ήταν απαραίτητες σ όλους τους Μινωικούς οικισµούς, γιατί η Μινωική θρησκεία απαιτούσε από τους πιστούς να είναι πάντοτε καθαροί. Χαρακτηριστικές είναι οι εγκαταστάσεις στο «Καραβάν Σεράι», που βρίσκεται απέναντι από την κυρία είσοδο του ανακτόρου της Κνωσού. Εκεί ήταν πάντοτε διαθέσιµο νερό

7 7 από το υδραγωγείο της Κνωσού για τον καθαρισµό των επισκεπτών. Εκεί υπήρχε και η λεγόµενη «ιερή κρήνη» (Pendlebury, 1950). Εικόνα 5. Τµήµα του κεντρικού αποχετευτικού δικτύου της πόλης της Αγίας Τριαδας. Ο βασικός τύπος λουτρών είναι αυτός που βρέθηκε δίπλα στην τραπεζαρία της βασίλισσας του ανακτόρου της Κνωσού. Αυτός ο τύπος λουτρού οµοιάζει µε αυτά που βρέθηκαν στη Φαιστό και στα Μάλια. Η διαφορά ωστόσο είναι ότι το δάπεδο του ανακτόρου της Κνωσού δεν ήταν στο κατώτερο επίπεδο. Τµήµατα πήλινων αγωγών βρέθηκαν λίγο έξω από την πόρτα του δωµατίου. Προφανώς το νερό περνούσε µέσα από ένα µικρό κανάλι στο πάτωµα, που άρχιζε ακριβώς έξω από την πόρτα του λουτρού. Ένας αγωγός κάτω από το πάτωµα συνέδεε το άνοιγµα µε τον πήλινο αγωγό κάτω από τη λεκάνη (Σχήµα 1). Η τουαλέτα µπορούσε επίσης να καθαριστεί ακόµη και κατά τη διάρκεια ξηρασίας το καλοκαίρι, είτε από κάποιον άλλο είτε από τον ίδιο τον χρήστη. Στην Κνωσό υπήρχε και δεύτερη τουαλέτα στον άνω όροφο, ακριβώς επάνω από το δωµάτιο του λίθινου θρόνου στην Ν γωνία του ανακτόρου. Τουαλέτες, παρόµοιας χρήσης µε αυτές της Κνωσού, υπήρχαν στη Φαιστού, στα Μάλια, καθώς και σ άλλους οικισµούς. Μια κατοικία στην περιοχή του ανακτόρου των Μαλίων έχει κάθισµα τουαλέτας σε σχεδόν άριστη κατάσταση, αφού είχε κατασκευαστεί από συµπαγή πέτρα, όπως αυτό του ανακτόρου της Κνωσού. Αυτό το πέτρινο κάθισµα είχε διαστάσεις 68,60-45,70 cm πλάτος και cm ύψος από το δάπεδο. Έχει κτιστεί ακριβώς απέναντι από έναν εξωτερικό τοίχο, διά µέσου του οποίου περνάει ένας ευρύχωρος αποχετευτικός αγωγός (Εικ. 6). Στην Κνωσό είναι προφανές ότι η χρήση του ήταν για κάθισµα και όχι για στήριγµα. Επιπλέον, µοιάζει περισσότερο µε τις αιγυπτιακές τουαλέτες παρά µε αυτές «τουρκικού τύπου»

8 8 Υπόνοµος Ξύλινο κάθισµα Πόρτα Γύψινο πάτωµα Αγωγός έκπλυσης Ξύλινο κάθισµα Αγωγός έκπλυσης Απαγωγή Υπόνοµος 1 m Πόρτα Σχήµα 1. Τοµή και κάτοψη της τουαλέτας στο ισόγειο του ανακτόρου της Κνωσού (Angelakis et al., 2005). που βρέθηκαν στα ανάκτορα του Mari στον Ευφράτη. Μια παρόµοια τουαλέτα έχει ανακαλυφθεί στη δυτική πλευρά του λεγόµενου «διαµερίσµατος της βασίλισσας» στη Φαιστό, που συνδεόταν µε έναν µικρό αποχετευτικό αγωγό, µέρος του οποίου σώζεται ακόµη. Ένας άλλος αγωγός τουαλέτας έχει ανακαλυφθεί στο σπίτι C, στην Τύλισο. Εικόνα 6. Τουαλέτα στο κτίριο Da του ανακτόρου των Μαλίων: Κάτοψη του κτιρίου (αριστερά) (after Graham, 1984) και πρόσφατη φωτογραφία (δεξιά). (Antoniou και Angelakis, 2011). Ορισµένες ηµέρες του χρόνου, όπως προαναφέρεται, αγωγοί αποχέτευσης και τουαλετών στο ανάκτορο του Μίνωα πρέπει να καθαρίζονταν επαρκώς µε νερό της βροχής, που συλλεγόταν σε δεξαµενές. Στην πραγµατικότητα ο Έβανς ( ) παρατήρησε ότι στη µία άκρη του καθίσµατος υπήρχε αρκετός χώρος για την τοποθέτηση µιας µεγάλης κανάτας. Με δεδοµένα αυτά ο Έβανς συνεπέρανε, µε φανερή ικανοποίηση, ότι τουαλέτες, λουτρά, συστήµατα αποχέτευσης και άλλες υγειονοµικές

9 9 εγκαταστάσεις, όπως αυτές που υπήρχαν στην Κνωσό, δεν διάθεταν πολλές ανθρώπινές κοινωνίες στην εποχή του. Γεωργική χρήση Είναι γνωστό ότι κατά τη Μινωική εποχή η γεωργική ανάπτυξη της Κρήτης ήταν αναγκαία, προκειµένου να υποστηριχτεί η πληθυσµιακή έκρηξη πολλών περιόδων της. Στη νεοανκτορική περίοδο (ca π.χ.) η πρακτική των αρδεύσεων ήταν ιδιαίτερα σηµαντική. Από τα αρδευτικά συστήµατα που αναπτύχθηκαν την εποχή αυτή το πιο γνωστό είναι αυτό που ονοµάζεται Λίνιες (από τη λέξη linea = ευθεία γραµµή), που εντοπίστηκε στο οροπέδιο Λασιθίου. Το οροπέδιο Λασιθίου σίγουρα αρδευόταν από τη Μινωική εποχή. Αυτό συνάγεται συµπερασµατικά και από τους Νεολιθικούς και Μινωικούς οικισµούς που βρέθηκαν στην Παπούρα, στον Κάστελο, στην Πλάτη και στο Καρφί, καθώς και στα ονοµαστά ιερά σπήλαια κορυφής στο Κρόνιον στην Τραπέζα και στο ικταίο Άνδρο στο Ψυχρό. Εκεί τα πολυάριθµα στραγγιστικά κανάλια και αυλάκια άρδευσης διασταυρώνονται και δηµιουργούν ένα αξιοπρόσεκτο έργο (Εικ.7). Αυτή η τεχνική θεωρείται ότι µεταφέρθηκε µεταγενέστερα από τους Μινύες στην Κεντρική Ελλάδα (Angelakis and Spyridakis, 1996a). Εικόνα 7. Τµήµα στραγγιστικού καναλιού στο Οροπέδιο Λασιθίου. Οι έξοδοι των συστηµάτων αποχέτευσης ανακτόρων και πόλεων, όπως στην Κνωσό, στη Φαιστό και στα Μάλια φαίνεται να είναι παρόµοιες. Οι περιοχές διάθεσης των αποβλήτων στα ανάκτορα Κνωσού και Ζάκρου ήταν στο χείµαρρο Κέρατο και στη θάλασσα, αντίστοιχα. Αντίθετα στο ανάκτορο της Φαιστού, παρατηρούνται πρώτες εγκαταστάσεις συλλογής όµβρων νερών και διοχέτευσής τους σε γεωργικές εκτάσεις. Παρόµοιες τεχνικές αποχέτευσης

10 10 και συλλογής όµβριων υδάτων αναφέρονται και σε άλλες πόλεις και ανάκτορα της Μινωικής Κρήτης (Angelakis and Spyridakis, 1996b). Χαρακτηριστική είναι µια ορθογώνια δεξαµενή αποθήκευσης όµβριων υδάτων (διαστάσεων 1,6 2,0 6,0 m³) στην Αγία Τριάδα. Από αυτήν τη δεξαµενή το νερό χρησιµοποιούνταν πιθανώς για πλύση ή άλλες οικιακές χρήσεις. Επίσης, υπάρχουν ενδείξεις ότι στο ανάκτορο της Φαιστού και στη βίλα της Αγίας Τριάδας, εκτός από τη συλλογή και χρήση όµβρων υδάτων, γινόταν διάθεση εκροών αστικών υγρών αποβλήτων σε γεωργικές εκτάσεις. Όπως είναι γνωστό, η Κρήτη (ιδιαίτερα οι ανατολικές περιοχές της), δεν έχει πλούσιο υδατικό δυναµικό, ενώ αρκετές περίοδοι του Μινωικού πολιτισµού πρέπει να χαρακτηρίζονταν από σοβαρή λειψυδρία. Κατά συνέπεια, η επαναχρησιµοποίηση νερού ήταν µια ανάγκη. Έτσι, φαίνεται ότι νερό λουτρών µπορούσε να επαναχρησιµοποιηθεί για άρδευση κήπων και γεωργικών εκτάσεων (Antoniou and Angelakis, 2011). Επίσης, οι Asano και Levine (1996), πρωτοπόροι στην ανακύκλωση και επαναχρησιµοποίηση νερού, αναφέρουν ως απαρχή επαναχρησιµοποίησης νερού τη Μινωική εποχή. Η χρήση νερού για αναψυχή και περιβαλλοντική χρήση Άλλες γνωστές τεχνολογίες υδατικών πόρων κατά τη Μινωική εποχή ήταν η χρήση για αναψυχή. Έτσι, είναι γνωστές οι βρύσες-σιντριβάνια στην Κνωσό, η χρήση µιας κεντρικής δεξαµενής στη Ζάκρο ως ενυδρείου και για αναψυχή, και άλλες κατασκευές (Koutsoyiannis et al., 2008 και Mays et al., 2007). Οι πρώτες ενδείξεις για χρήση του νερού για αναψυχή αναφέρονται στο Μινωικό πολιτισµό. Οι υδραυλικοί µηχανικοί εκείνης της περιόδου φαίνεται να είχαν αρκετές γνώσεις και αναπτύξει τεχνολογίες χρήσης του νερού για αναψυχή και βελτίωση του περιβάλλοντος. ιάφορα ευρήµατα αποδεικνύουν την ύπαρξη στα ανάκτορα αυτής της εποχής συντριβανιών, πιδάκων νερού, ιχθυοτροφείων, ενυδρείων και άλλων σχετικών εγκαταστάσεων. Η πρώτη σοβαρή ένδειξη στην ιστορία των αρχαίων Ελληνικών πολιτισµών χρήσης νερού για αναψυχή, αποτελεί τµήµα αναπαράστασης, που ανακαλύφθηκε στην «Οικία των Τοιχογραφιών» στην Κνωσό και παριστάνει ένα τύπο αναβρυτηρίου ή πίδακα νερού jet d eau, που εκτίθεται σήµερα στο αρχαιολογικό Μουσείο του Ηρακλείου ( Angelakis and Spyridakis, 1996a). Μια άλλη ένδειξη παρόµοιας χρήσης του νερού αποτελεί η υπόγεια, κυκλικής διαµέτρου (7m) δεξαµενή, που ανακαλύφθηκε στο κεντρικό τµήµα δίπλα (κατά µήκος) του ονοµαζόµενου Βασιλικού διαµερίσµατος του ανακτόρου της Ζάκρου. Το δωµάτιο που βρίσκεται η δεξαµενή ονοµάζεται «ωµάτιο εξαµενής». Για τη χρήση αυτής της δεξαµενής έχουν διατυπωθεί διάφορες θεωρίες και απόψεις, όπως είναι η χρήση της για κολύµβηση, ως ενυδρείου ή για θρησκευτικές τελετές. Σήµερα πιστεύεται ότι η δεξαµενή αυτή είχε πολλαπλές χρήσεις, συµπεριλαµβανοµένων και αυτών αναψυχής ( Angelakis and Spyridakis, 2010). Επίλογος Η αρχή ότι το παρελθόν αποτελεί το κλειδί για το µέλλον έχει ιδιαίτερη σηµασία, όταν αναφέρεται σε αντικείµενα υδατικών πόρων. Σε πολλά τέτοια

11 11 αντικείµενα οι βασικές αρχές σχεδιασµού και κατασκευής τους αναφέρονται στην εποχή του Μινωικού πολιτισµού. Αρχαιολογικές και άλλες µαρτυρίες αποκαλύπτουν ότι κατά τη διάρκεια κυρίως της Μεσοµινωικής περιόδου µια πολιτισµική έκρηξη χωρίς προηγούµενο στην ιστορία των αρχαίων πολιτισµών έλαβε χώρα στην Κρήτη. Μια εντυπωσιακή ένδειξη σχετική µε αυτό καταδεικνύεται από τις προωθηµένες τεχνικές που εφαρµόστηκαν στη διαχείριση του νερού την περίοδο αυτή. Αυτές συµπεριλαµβάνουν διάφορες επιστηµονικές περιοχές των υδατικών πόρων, καθώς επίσης της υδρολογίας του υπόγειου νερού, τα δίκτυα νερού, και κυρίως εκείνων της οικιστικής χρήσης, την αξιοποίηση και χρήση επιφανειακών πόρων, την κατασκευή λουτρών και άλλων κατασκευών υγιεινής και κάθαρσης, των συστηµάτων αποχέτευσης και διάθεσης υγρών αποβλήτων και των νερών της βροχής, της αποκατάστασης και άρδευσης γεωργικών εδαφών και τέλος, της χρησιµοποίησης νερού για αναψυχή. Ένα από τα πιο εξέχοντα χαρακτηριστικά του Μινωικού πολιτισµού ήταν η υδραυλική και αρχιτεκτονική κατασκευή και λειτουργία των συστηµάτων ύδρευσης και των συστηµάτων για την αποχέτευση των αποβλήτων και των νερών της βροχής στα ανάκτορα και στις πόλεις της εποχής εκείνης. Στη δοµή των περισσότερων Μινωικών ανακτόρων και πόλεων τίποτε δεν είναι πιο αξιοπρόσεκτο από τα πολύπλοκα και πολύ λειτουργικά συστήµατα υδροδότησης και αποχέτευσης. Επιπλέον, ενδείξεις για τη χρήση υγρών αποβλήτων για την άρδευση γεωργικών καλλιεργειών αναφέρονται για πρώτη φορά στην εποχή αυτή (ca π.χ.). Τέλος, συµπεραίνεται ότι οι Mινωΐτες υδρολόγοι και µηχανικοί ήταν γνώστες σε κάποιο βαθµό βασικών αρχών των επιστηµών υδατικών πόρων και περιβάλλοντος, δηλαδή πολύ πριν από την καθιέρωσή τους στη σύγχρονη εποχή. Γενικά, στη Μινωική εποχή παρατηρείται εναλλαγή µακρών σειρών ετών υγρών-ψυχρών και θερµών-ξηρών περιόδων, µε την πολιτιστική άνθιση να συντελείται κυρίως κατά τη διάρκεια υγρών και ψυχρών περιόδων. Από αυτήν την πολύ σύντοµη περιγραφή και ανάδειξη τεχνολογιών που σχετίζονται µε τους υδατικούς πόρους και τα υγρά απόβλητα στη Μινωική εποχή, µπορούν να αντληθούν σηµαντικά διδάγµατά, όπως είναι τα παρακάτω: α) εν υπάρχουν ουσιαστικές θεµελιώδεις διαφορές σχεδιασµού και κατασκευής υδατικών έργων από τότε µέχρι σήµερα. Οι βασικές διαφορές αφορούν την κλίµακα, το διαθέσιµο εξοπλισµό και άλλα. β) Ο άρτιος σχεδιασµός και η προσαρµοστικότητά τους στο περιβάλλον (διαπιστώνονται βασικές διαφοροποιήσεις ανάλογα µε τις τοπικές συνθήκες). γ) Ο χρόνος λειτουργίας τους, που σε πολλές περιπτώσεις φθάνει µερικές χιλιετίες δ) Η πρόβλεψη για µελλοντικές αυξηµένες ανάγκες. ε) Η ολοκληρωµένη διαχείριση υδατικών πόρων και η εξισορρόπηση προσφοράς και ζήτησης. Και ζ) Τέλος µε δεδοµένα τα παραπάνω η έννοια της βιωσιµότητας ως αρχή σχεδιασµού έργων υδατικών πόρων, που ίσως θα πρέπει να αναθεωρηθεί. Ευχαριστίες Θερµές ευχαριστίες οφείλονται: (α) στο άσκαλο Φωτογραφίας κ. Μ. Νικηφοράκη, ΕFIAP, που µε ευχαρίστηση παραχώρησε τις περισσότερες από τις φωτογραφίες που περιλαµβάνονται σ αυτό το άρθρο. Και (β) στο

12 12 Συµµαθητή µου κ. Μ. Μανετάκη, Θεολόγο και Φιλόλογο, για τα σχόλιά του και τις εύστοχες παρατηρήσεις του. Βιβλιογραφία 1. Angelakis, A. N. and Koutsoyiannis, D., Urban Water Resources Management in Ancient Greek Times. The Encycl. of Water Sci., Markel Dekker Inc., (B.A. Stewart and T. Howell, Eds.), Madison Ave. New York, N.Y., USA, pp Angelakis, Α.Ν. and Spyridakis, S. V., 1996a. The status of water resources in Minoan times: Α preliminary study. In: Diachronic Climatic Impacts on Water Resources with Emphasis on Mediterranean Region (Α. Ν. Angelakis and Α. S. Issar, Eds.), Ch. 8: , Springer-Verlag, Heidelberg, Germany. 3. Angelakis, A. N. and Spyridakis, S. V., 1996b. Wastewater Management in Minoan Times. In: Proc. of the Meeting on Protection and Restoration of Environment, August 28-30, Chania, Greece, pp Angelakis, A. N. and Spyridakis, D. S., Water Supply and Wastewater Management Aspects in Ancient Greece. Water Sci. and Techn., Water Supply, 10 (4): Angelakis, A. N., Koutsoyiannis, D., and Tchobanoglous, G., Urban Wastewater and Stormwater Technologies in the Ancient Greece. Water Res., 39(1): Angelakis, A. N., Savvakis, Y. M., and Charalampakis, G., Aqueducts During the Minoan Era. Water Sci. and Techn., Water Supply, 7(1): Castleden, R., Minoans: Life in Bronze Age Crete. Routledge, 11 New Fetter Lane, London, UK. 8. Angelakis, A. N., Dialynas, M. G., and Christodulakos, Y., Water Supply Management in Ancient Crete. In: Evolution of Water Supply Throughout Millennia (Α. Ν. Angelakis et al., Eds.). IWA Publishing, London, UK (in press). 9. Antoniou, A. And Angelakis, A. N., Evolution of Sanitary and Purgatory Structures in Ancient Greece. Journal of Early Medicine Issue on Latrines, Hygiene and Health (in press). 10. Asano, Τ. and Levine, Α. D., Wastewater Reclamation, Recycling, and Reuse: Past, Present, and Future. Water Sci. and Techn., 33(10): De Feo, G., Mays, L., and Angelakis, A. N., Water and Wastewater Management Technologies in Ancient Greek and Roman Civilizations. In: Treatise on Water Science (P. Wilderer, Εd.), vol. 1, pp. 3-22, Academic Press, Oxford, UK. 12. Defner, Μ., «ιυλιστήριο Υστεροµινωικής Εποχής». Αρχαιολογική Εφηµερίδα, 78, Ηράκλειο, Κρήτη. 13. Evans, S.A., The palace of Minos at Knossos: A comparative account of the successive stages of the early Cretan civilization as illustrated by the discoveries. Vols. I-IV, Macmillan and Co., London, UK (Reprinted by Biblo and Tannen, New York, USA)

13 Graham, J.W., The Palaces of Crete. Revised Ed. Princeton University Press, Princeton, New Jersey. 15. Koutsoyiannis, D., Zarkadoulas, N., Angelakis, A. N., and Tchobanoglous, G., Urban Water management in Ancient Greece: Legacies and Lessons. ASCE, Journal of Water Resources Planning & Manag., 134 (1): MacDonald, C.F. and Driessen, J. M., The Drainage System of the Domestic Quarter in the Palace at Knossos. British School of Athens, 83: Mays, L. W., D Koutsoyiannis, D., and Angelakis, A. N., A Brief History of Water in Antiquity. Water Sci. and Techn., Water Supply, 7(1): Pendlebury, J. D. S., Οδηγός της Κνωσού. Μετάφραση από Ν. Πλάτων, Ηράκλειο, Κρήτη. 19. Σπανάκης, Σ., Η Ύδρευση της Πόλης του Ηρακλείου, ΤΕΕ/ΤΑΚ, Ηράκλειο, Κρήτη. 20. Webster, L. and Hughes, R., The Mystery of Minoan Tapered Pipes. Department of Civil and Environmental Engineering, The University of Melbourne, Victoria, Australia, pp. 1-4.

Οι Υδατικοί Πόροι στη Μινωική Περίοδο

Οι Υδατικοί Πόροι στη Μινωική Περίοδο 1 Οι Υδατικοί Πόροι στη Μινωική Περίοδο Α. Αγγελάκης και Γ. Σαββάκη Εισαγωγή Παρ' όλο που λίγα είναι γνωστά για την προµινωική εποχή, σοβαρές ιστορικές, αρχαιολογικές και άλλες αποδείξεις παραπέµπουν σε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ΣΤΟ ΜΙΝΩΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ WASTEWATER MANAGEMENT IN THE MINOAN CIVILIZATION

Η ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ΣΤΟ ΜΙΝΩΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ WASTEWATER MANAGEMENT IN THE MINOAN CIVILIZATION Η ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ΣΤΟ ΜΙΝΩΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Α. Ν. Αγγελάκης 1 και. Κουτσογιάννης 2 1 Ινστιτούτο Ηρακλείου, Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικών Ερευνών, 711 10 Ηράκλειο (angelak2@otenet.gr). 2 Σχολή Πολιτικών Μηχανικών, Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Αστικά υδραυλικά έργα

Αστικά υδραυλικά έργα Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τομέας Υδατικών Πόρων και Περιβάλλοντος Αστικά υδραυλικά έργα Σύντομο ιστορικό της ανάπτυξης υδατικών συστημάτων Δημήτρης Κουτσογιάννης, Καθηγητής ΕΜΠ Σχολή Πολιτικών Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΦΟΣ-ΙΕΡΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΙΝΩΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΝΔΡΕΑΣ ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΝΑ ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗ

ΤΑΦΟΣ-ΙΕΡΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΙΝΩΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΝΔΡΕΑΣ ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΝΑ ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗ ΤΑΦΟΣ-ΙΕΡΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΙΝΩΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΝΔΡΕΑΣ ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΝΑ ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗ ΓΕΝΙΚΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Διώροφο οικοδόμημα Θαλαμωτός τάφος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα δίκτυα διανοµής

Εισαγωγή στα δίκτυα διανοµής Εισαγωγή στα δίκτυα διανοµής Σηµειώσεις στα πλαίσια του µαθήµατος: Τυπικά υδραυλικά έργα Ακαδηµαϊκό έτος 2005-06 Ανδρέας Ευστρατιάδης & ηµήτρης Κουτσογιάννης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τοµέας Υδατικών

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Administrator Τρίτη, 04 Νοέμβριος :10 - Τελευταία Ενημέρωση Τετάρτη, 04 Φεβρουάριος :32

Συντάχθηκε απο τον/την Administrator Τρίτη, 04 Νοέμβριος :10 - Τελευταία Ενημέρωση Τετάρτη, 04 Φεβρουάριος :32 Το πρώτο ανάκτορο της Κνωσού κτίστηκε γύρω στο 2000 π.χ. στο νότιο άκρο της μεσομινωικής πόλης και καταστράφηκε από σεισμό στο 1900 π.χ. {tab=το ανάκτορο} Στη θέση του κτίστηκε σχεδόν αμέσως ένα νέο, λαμπρότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΓΩΓΟΥ Απ1 περίοδος σχεδιασμού T = 40 έτη

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΓΩΓΟΥ Απ1 περίοδος σχεδιασμού T = 40 έτη ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΓΩΓΟΥ Απ1 περίοδος σχεδιασμού T = 40 έτη πληθυσμός που εξυπηρετεί ο αγωγός Θ = 5000 κάτοικοι 0.40 0.35 μέση ημερήσια κατανάλωση νερού w 1 = 300 L/κατ/ημέρα μέση ημερ. βιομηχανική κατανάλωση

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο των Μαλίων

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο των Μαλίων Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο των Μαλίων Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο των Μαλίων Το ανάκτορο των Μαλίων βρίσκεται στην άκρη μιας μικρής αλλά εύφορης πεδιάδας, κοντά σε λιμάνι στο βόρειο τμήμα της κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Το ανάκτορο της Ζάκρου

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Το ανάκτορο της Ζάκρου ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Το ανάκτορο της Ζάκρου Ανάκτορο της Κάτω Ζάκρου Το ανάκτορο της Κάτω Ζάκρου βρίσκεται στο ΝΑ άκρο της Κρήτης στον ομώνυμο ευρύχωρο όρμο. Η θέση ήταν γνωστή από τον 19 ο αι.

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο των Μαλίων

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο των Μαλίων Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο των Μαλίων Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο των Μαλίων Το ανάκτορο των Μαλίων βρίσκεται στην άκρη μιας μικρής αλλά εύφορης πεδιάδας, κοντά σε λιμάνι στο βόρειο τμήμα της κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

3. Δίκτυο διανομής επιλύεται για δύο τιμές στάθμης ύδατος της δεξαμενής, Η 1 και

3. Δίκτυο διανομής επιλύεται για δύο τιμές στάθμης ύδατος της δεξαμενής, Η 1 και ΕΜΠ Τομέας Υδατικών Πόρων και Περιβάλλοντος Αστικά Υδραυλικά Έργα Επαναληπτική εξέταση 10/2011 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ (Μονάδες 3, Διάρκεια 20') ΠΑΡΑΛΛΑΓΗ Α Απαντήστε στις ακόλουθες ερωτήσεις, σημειώνοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεση προσεγγίσεων-μελλοντική έρευνα

Σύνθεση προσεγγίσεων-μελλοντική έρευνα Ημερίδα Η έρευνα των αρχαίων συστημάτων ύδρευσης του Πειραιά στο πλαίσιο των έργων του ΜΕΤΡΟ. Μια πρώτη θεώρηση. Αθήνα 15 Μαΐου 2015 Συνδιοργάνωση Εφορεία Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, Πειραιώς και Νήσων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα εγγειοβελτιωτικά έργα

Εισαγωγή στα εγγειοβελτιωτικά έργα Εισαγωγή στα εγγειοβελτιωτικά έργα Εγγειοβελτιωτικά Έργα Εγγειοβελτιωτικά έργα Συμβαδίζουν με την εξέλιξη του πολιτισμού π.χ. Μεσοποταμία, Αίγυπτος, Ινδία, Κίνα, Περσία Εγγειοβελτιωτικά έργα Εμπειρικές

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογισμός δικτύων αποχέτευσης

Υπολογισμός δικτύων αποχέτευσης Υπολογισμός δικτύων αποχέτευσης Π. Σιδηρόπουλος Εργαστήριο Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Π.Θ. E-mail: psidirop@uth.gr o O υπολογισμός των δικτύων γίνεται σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Ι. ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β': Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ( π.Χ.) 3. Ο ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ. - Η Κρήτη κατοικήθηκε για πρώτη φορά τη... εποχή.

Ι. ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β': Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ( π.Χ.) 3. Ο ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ. - Η Κρήτη κατοικήθηκε για πρώτη φορά τη... εποχή. Ι. ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β': Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ (3000-1100π.Χ.) 3. Ο ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ - Η Κρήτη κατοικήθηκε για πρώτη φορά τη... εποχή. - Ο σημαντικότερος οικισμός ήταν η... - Κατά τη 2 η και 3 η χιλιετία

Διαβάστε περισσότερα

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Βογιατζόπουλος Σταμάτης Ιστορικό - Αρχαιολογικό Ιωαννίνων Ζ' Εξάμηνο Υπ.Καθ : Αν. Βλαχόπουλος, Μάθημα: Κρητομυκηναϊκή Θρησκεία Δεκέμβριος 2013 Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Υγρών Αποβλήτων - Βιολογικός Καθαρισμός

Διαχείριση Υγρών Αποβλήτων - Βιολογικός Καθαρισμός Διαχείριση Υγρών Αποβλήτων - Βιολογικός Καθαρισμός Γκρίγκας Ιωάννης Διπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός Υπεύθυνος Ε.Ε.Λ. Ελασσόνας Ελασσόνα 28/1/2014 Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Κισσάβου Ελασσόνας Επιμορφωτική

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού Το ανάκτορο της Φαιστού είναι το δεύτερο σε μέγεθος ανάκτορο της μινωικής Κρήτης με έκταση.000 τ.μ. Βρίσκεται στα νοτιοδυτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ (Μονάδες 3, Διάρκεια 20')

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ (Μονάδες 3, Διάρκεια 20') ΕΜΠ Τομέας Υδατικών Πόρων και Περιβάλλοντος Αστικά Υδραυλικά Έργα Κανονική εξέταση 07/2008 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ (Μονάδες 3, Διάρκεια 20') ΠΑΡΑΛΛΑΓΗ Α Απαντήστε στις ακόλουθες ερωτήσεις, σημειώνοντας στο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ (Φ.Α.Υ.) ΤΜΗΜΑ Α ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΠΟΧΡΕΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ Φ.Α.Υ.: ΗΜΟΣ ΘΕΡΜΗΣ

ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ (Φ.Α.Υ.) ΤΜΗΜΑ Α ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΠΟΧΡΕΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ Φ.Α.Υ.: ΗΜΟΣ ΘΕΡΜΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΗΜΟΣ ΘΕΡΜΗΣ /ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ Σ.Κ.Υ. & Ε.Ε. Έργο: ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ Ι ΙΩΤΙΚΩΝ ΣΥΝ ΕΣΕΩΝ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΩΝ Προϋπολογισµός: 413.069,00 (συµπεριλαµβανοµένου

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014

Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014 Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014 1. Υφιστάμενη Κατάσταση Οι υδάτινοι πόροι συνδέονται άμεσα με το κλίμα καθώς ο υδρολογικός κύκλος εξαρτάται σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός και ανάλυση δικτύων διανομής Υδραυλικές αρχές Υδραυλικός Υπολογισμός ακτινωτών δικτύων

Σχεδιασμός και ανάλυση δικτύων διανομής Υδραυλικές αρχές Υδραυλικός Υπολογισμός ακτινωτών δικτύων Σχεδιασμός και ανάλυση δικτύων διανομής Υδραυλικές αρχές Υδραυλικός Υπολογισμός ακτινωτών δικτύων Π. Σιδηρόπουλος Εργαστήριο Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Π.Θ. E-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Τίρυνθας

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Τίρυνθας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού Το ανάκτορο της Φαιστού είναι το δεύτερο σε μέγεθος ανάκτορο της μινωικής Κρήτης με έκταση 18.000 τ.μ. B 11 Βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ.

Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ. Σύστηµα Υποστήριξης Αποφάσεων για την Ολοκληρωµένη ιαχείριση Υδάτων της ιασυνοριακής Λεκάνης Απορροής των Πρεσπών Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ. Ολοκληρωµένη ιαχείριση Υδατικών Πόρων Global Water Partnership

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠ Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Τεχνική Υδρολογία Διαγώνισμα κανονικής εξέτασης

ΕΜΠ Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Τεχνική Υδρολογία Διαγώνισμα κανονικής εξέτασης ΕΜΠ Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Τεχνική Υδρολογία Διαγώνισμα κανονικής εξέτασης 2011-2012 1 ΠΡΩΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ-ΘΕΩΡΙΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 30 ΛΕΠΤΑ ΜΟΝΑΔΕΣ: 3 ΚΛΕΙΣΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΗ Α Θέμα 1 (μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

και Αξιοποίηση Υδατικού Δυναμικού»

και Αξιοποίηση Υδατικού Δυναμικού» ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΗΝ ΓΕΩΡΓΙΑ Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών 19 Νοεμβρίου 2010 Ε. Βαρδουλάκη O.A.ΔY.K. «Διαχείριση και Αξιοποίηση Υδατικού Δυναμικού» Ο.Α.ΔΥ.Κ. Ο ΟΑΔΥΚ ιδρύθηκε το 1979. Είναι ο παλαιότερος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΕΙΑ ΝΕΡΑ - ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΥΠΟΓΕΙΑ ΝΕΡΑ - ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΥΠΟΓΕΙΑ ΝΕΡΑ - ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ από Π. Σαμπατακάκη Dr. Υδρογεωλόγο 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Δεν θα ταν άστοχο εάν αναφέραμε ότι το πρόβλημα της λειψυδρίας στο νησιωτικό χώρο του Αιγαίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Προϋπολογισμός (Δ.Δ) : 273.062.075 ΟΤΑ Α βαθμού Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Δράσεις προς χρηματοδότηση : Προμήθεια κάδων οικιακής κομποστοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΙΚΤΥΩΝ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΑΚΑΘΑΡΤΩΝ

ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΙΚΤΥΩΝ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΑΚΑΘΑΡΤΩΝ ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΙΚΤΥΩΝ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΑΚΑΘΑΡΤΩΝ ηµήτρης Κουτσογιάννης Αν. Καθηγητής, Τοµέας Υδατικών Πόρων, Ε.Μ.Π. Ηλίας Βασιλόπουλος ρ. Υδραυλικός Μηχανικός Ε.Μ.Π. 1. ΓΕΝΙΚΑ Η διαµόρφωση του κόστους

Διαβάστε περισσότερα

Περιορισμοί και Υδραυλική Επίλυση Αγωγών Λυμάτων Ι

Περιορισμοί και Υδραυλική Επίλυση Αγωγών Λυμάτων Ι Περιορισμοί και Υδραυλική Επίλυση Αγωγών Λυμάτων Ι Π. Σιδηρόπουλος Εργαστήριο Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Π.Θ. E-mail: psidirop@uth.gr 1. Βάθος Τοποθέτησης Tο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΚΕΥΗ ΓΙΑ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΗΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ

ΣΥΣΚΕΥΗ ΓΙΑ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΗΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ University of Cyprus Department Of Civil & Environmental Engineering Environmental Fluids Mechanics Laboratory Environmental Fluid Mechanics Laboratory ΣΥΣΚΕΥΗ ΓΙΑ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΗΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Λιµνοδεξαµενές & Μικρά Φράγµατα

Λιµνοδεξαµενές & Μικρά Φράγµατα Λιµνοδεξαµενές & Μικρά Φράγµατα Φώτης Σ. Φωτόπουλος Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, MEng ΕΜΠ, ΜSc MIT Ειδικός συνεργάτης ΕΜΠ, & Επιλογή τύπου και θέσης έργου Εκτίµηση χρήσεων & αναγκών σε νερό Οικονοµοτεχνική

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Τριπτόλεμος. N i c o l a Tesla. Ιδιοφυής επιστήμονας και εφευρέτης ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ. Dr. Jacques Diouf ΕΠΙΤΙΜΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Γ.Π.Α.

Τριπτόλεμος. N i c o l a Tesla. Ιδιοφυής επιστήμονας και εφευρέτης ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ. Dr. Jacques Diouf ΕΠΙΤΙΜΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Γ.Π.Α. Άνοιξη 2011 ι ΤΕΥΧΟΣ 31 Ο Τριπτόλεμος ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ Dr. Jacques Diouf ΕΠΙΤΙΜΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Γ.Π.Α. ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΖΟΥΡΟΣ Ας συμφιλιωθούμε με τον Δαρβίνο N i c o l

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ. Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ. Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο. - 89-1. Τοπογραφικό Διάγραμμα : ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο. Η πρόσοψη του οικοπέδου βρίσκεται επί της οδού Κρουσόβου, ενώ το οικόπεδο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

«Εσωτερικά ίκτυα Ύδρευσης»

«Εσωτερικά ίκτυα Ύδρευσης» ΤΥΠΙΚΑ Υ ΡΑΥΛΙΚΑ ΕΡΓΑ «Εσωτερικά ίκτυα Ύδρευσης» ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΕΞΑΜΕΝΩΝ ιδάσκουσα: ιονυσία Παναγούλια, Λέκτορας ΕΜΠ εξαµενή ρυθµίσεως Ηδεξαµενή ρυθµίσεως αποτελεί το όριο µεταξύ εξωτερικού και εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ-ΘΕΩΡΙΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 30 ΛΕΠΤΑ ΜΟΝΑΔΕΣ: 3 ΚΛΕΙΣΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ-ΘΕΩΡΙΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 30 ΛΕΠΤΑ ΜΟΝΑΔΕΣ: 3 ΚΛΕΙΣΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΜΠ Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Τεχνική Υδρολογία Διαγώνισμα επαναληπτικής εξέτασης 2012-2013 1 ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ-ΘΕΩΡΙΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 30 ΛΕΠΤΑ ΜΟΝΑΔΕΣ: 3 ΚΛΕΙΣΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Θέμα 1 (μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Αστικά υδραυλικά έργα

Αστικά υδραυλικά έργα Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τομέας Υδατικών Πόρων και Περιβάλλοντος Αστικά υδραυλικά έργα Το υδροδοτικό σύστημα της Αθήνας Δημήτρης Κουτσογιάννης, Καθηγητής ΕΜΠ Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Άδεια Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Παρά το γεγονός ότι παρατηρείται αφθονία του νερού στη φύση, υπάρχουν πολλά προβλήματα σε σχέση με τη διαχείρισή του.

Παρά το γεγονός ότι παρατηρείται αφθονία του νερού στη φύση, υπάρχουν πολλά προβλήματα σε σχέση με τη διαχείρισή του. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το νερό είναι ανανεώσιμος πόρος και αποτελεί ζωτικό στοιχείο για την επιβίωση του ανθρώπου, της πανίδας, της χλωρίδας και τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος. Η ύπαρξη και η επάρκειά του είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΤΙΡΙΟΥ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΤΙΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Χώρα, Πόλη Ελλάδα, Αρχάνες Μελέτη περίπτωσης Όνομα Δήμου: Αρχανών κτιρίου: Όνομα σχολείου: 2 Δημοτικό Σχολείο Αρχανών Το κλίμα στις Αρχάνες έχει εκτεταμένες περιόδους ηλιοφάνειας, Περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Προϊόντα Innovyze. Tα προϊόντα της έχουν εφαρμογή σε κλάδους όπως: Ύδρευση. Διαχείριση Αποβλήτων. Διαχείριση ομβρίων υδάτων.

Προϊόντα Innovyze. Tα προϊόντα της έχουν εφαρμογή σε κλάδους όπως: Ύδρευση. Διαχείριση Αποβλήτων. Διαχείριση ομβρίων υδάτων. H Innovyze είναι η κορυφαία εταιρεία παγκοσμίως στην παροχή λογισμικού για υποδομές υδάτων και έχει σχεδιαστεί για την κάλυψη των τεχνολογικών αναγκών των οργανισμών κοινής ωφελείας (ύδρευσης / αποχέτευσης)

Διαβάστε περισσότερα

http://www.eu-water.eu

http://www.eu-water.eu 2ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu Παρουσίαση της υδρογεωλογικής κατάστασης της λεκάνης Σαριγκιόλ και των

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπλαση κεντρικής πλατείας Σγουροκεφαλίου.Ε.Επισκοπής

Ανάπλαση κεντρικής πλατείας Σγουροκεφαλίου.Ε.Επισκοπής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ /ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΗΜΟΣ: Χερσονήσου ΕΡΓΟ: Ανάπλαση κεντρικής πλατείας Σγουροκεφαλίου.Ε. Επισκοπής Προϋπολογισµός: 145.000.00 ΕΥΡΩ Χρηµατοδότηση:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΙ Υ ΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ:

ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΙ Υ ΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ: 1 ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΙ Υ ΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ: Ανάγκη Ανάπτυξης και Χρήσης µη Συµβατικών Υδατικών Πόρων Α. N. Aγγελάκης Συν. Ερευνητής του ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. και Τεχνικός Σύµβουλος της Ένωσης των ΕΥΑ και του FAOΕΘ.

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα για την Περιβαλλοντική Ενηµέρωση σε Τεχνητούς Υγρότοπους της Κρήτης

Μέτρα για την Περιβαλλοντική Ενηµέρωση σε Τεχνητούς Υγρότοπους της Κρήτης Μέτρα για την Περιβαλλοντική Ενηµέρωση σε Τεχνητούς Υγρότοπους της Κρήτης LIFE ENVIRONMENT LIFE00 ENV/GR/000685 ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΛΙΜΝΟ ΕΞΑΜΕΝΕΣ. ΕΠΙ ΕΙΞΗ ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ανεµόµυλος 1 Ο Μύλος στον Αη Γιάννη

Ανεµόµυλος 1 Ο Μύλος στον Αη Γιάννη Ανεµόµυλος 1 Ο Μύλος στον Αη Γιάννη 1. Περιγραφή Ο ανεµόµυλος της καταγραφής βρίσκεται στο χωριό Απείρανθος, που υπάγεται διοικητικά στον ήµο ρυµαλίας της νήσου Νάξου. Η βασική λειτουργία του ήταν η παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Αστικά υδραυλικά έργα

Αστικά υδραυλικά έργα Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τομέας Υδατικών Πόρων και Περιβάλλοντος Αστικά υδραυλικά έργα Δεξαμενές Δημήτρης Κουτσογιάννης, Καθηγητής ΕΜΠ Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΡΟΔΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 2 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

h 1 M 1 h 2 M 2 P = h (2) 10m = 1at = 1kg/cm 2 = 10t/m 2

h 1 M 1 h 2 M 2 P = h (2) 10m = 1at = 1kg/cm 2 = 10t/m 2 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4 Ο Ενότητα: Βασικές υδραυλικές έννοιες Πίεση απώλειες πιέσεως Ι. Υδροστατική πίεση Η υδροστατική πίεση, είναι η πίεση που ασκεί το νερό, σε κατάσταση ηρεμίας, στα τοιχώματα του δοχείου που

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικότητες Πολιτικών Μηχανικών

Ειδικότητες Πολιτικών Μηχανικών ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Ενημέρωση φοιτητών Ακαδημαϊκού Έτους 2016-2017 Ειδικότητες Πολιτικών Μηχανικών Με βάση μελέτη του ΤΕΕ και τις κατηγορίες πτυχίων μελετητών και πτυχίων

Διαβάστε περισσότερα

Κυριότερες πόλεις ήταν η Κνωσός, η Φαιστός, η Ζάκρος και η Γόρτυνα

Κυριότερες πόλεις ήταν η Κνωσός, η Φαιστός, η Ζάκρος και η Γόρτυνα Ηφαίστειο της Θήρας Η Μινωική Κρήτη λόγω της εμπορικής αλλά και στρατηγικής θέσης της έγινε γρήγορα μεγάλη ναυτική και εμπορική δύναμη. Οι Μινωίτες πωλούσαν τα προϊόντα τους σε όλη τη Μεσόγειο με αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ και ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΝΕΡΟΥ

ΥΔΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ και ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΝΕΡΟΥ ΥΔΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ και ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΝΕΡΟΥ Διαλέξεις σε Καθηγητές Οικιακής Οικονομίας Μέση Εκπαίδευση Μαρία Ματθοπούλου - Ποστεκκή Εκτελεστικός Μηχανικός Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων (ΤΑΥ) mpostekki@wdd.moa.gov.cy

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

Απάντησε στις παρακάτω ερωτήσεις.

Απάντησε στις παρακάτω ερωτήσεις. Ερωτήσεις Πόσο καλά γνωρίζεις και Απαντήσεις τους Μινωίτες; Πόσο καλά γνωρίζεις τους Μινωίτες; 1. Τα πιο γνωστά ανάκτορα είναι της Κνωσού και της Φαιστού. 2. Οι τρίτωνες ήταν μεγάλα κοχύλια που ίσως χρησιμοποιούνταν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ (Μονάδες 3, Διάρκεια 20')

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ (Μονάδες 3, Διάρκεια 20') ΕΜΠ Τομέας Υδατικών Πόρων και Περιβάλλοντος Αστικά Υδραυλικά Έργα Κανονική εξέταση 06/2011 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ (Μονάδες 3, Διάρκεια 20') ΠΑΡΑΛΛΑΓΗ Α Απαντήστε στις ακόλουθες ερωτήσεις, σημειώνοντας στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ειδικότητες Πολιτικών Μηχανικών Με βάση μελέτη του ΤΕΕ και τις κατηγορίες πτυχίων μελετητών και πτυχίων εργοληπτών

Διαβάστε περισσότερα

Ανακυκλώνοντας το νερό για ένα µέλλον πιο πράσινο

Ανακυκλώνοντας το νερό για ένα µέλλον πιο πράσινο Ανακυκλώνοντας το νερό για ένα µέλλον πιο πράσινο Το νερό από τις καταιγίδες, τους νεροχύτες, τις βροχές και τα υγρά απόβλητα αποτελεί διαφορετικές πηγές ύδρευσης που, όταν επεξεργαστεί όπως χρειάζεται,

Διαβάστε περισσότερα

2. τα ρωμαϊκά, που το λούκι έχει μετασχηματιστεί σε επίπεδο και έχει ενσωματωθεί στο καπάκι

2. τα ρωμαϊκά, που το λούκι έχει μετασχηματιστεί σε επίπεδο και έχει ενσωματωθεί στο καπάκι Οι αριθμοί αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο, αλλά είναι σημαντικό να μελετήσουμε τον τρόπο που σημειώνονται οι αριθμοί που αποδίδουν στα σχέδια τις διαστάσεις του αντικειμένου. Οι γραμμές διαστάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία του τοπίου: θεωρητικές και ερμηνευτικές προσεγγίσεις

Αρχαιολογία του τοπίου: θεωρητικές και ερμηνευτικές προσεγγίσεις Αρχαιολογία του τοπίου: θεωρητικές και ερμηνευτικές προσεγγίσεις Ενότητα 3.5: Minoan peak sanctuaries: building a cultural landscape using GIS Γιώργος Βαβουρανάκης Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Νερού. Ανθεμούντα WATER AGENDA

Πρωτόκολλο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Νερού. Ανθεμούντα WATER AGENDA Πρωτόκολλο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Νερού στην Υδρολογική Λεκάνη του Ανθεμούντα WATER AGENDA Κεφάλαιο Ι - Γενικές Διατάξεις Άρθρο 1- Στόχοι Πρωτοκόλλου 1. Η εφαρμογή των δεσμεύσεων για την προστασία και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Π. Σιδηρόπουλος Εργαστήριο Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Π.Θ. E-mail: psidirop@uth.gr Αποχέτευση Οικισμού - Γενικά o Με τον όρο αστικές

Διαβάστε περισσότερα

Υδρολογική διερεύνηση λειτουργίας ταµιευτήρα Πλαστήρα

Υδρολογική διερεύνηση λειτουργίας ταµιευτήρα Πλαστήρα ΠΜΣ «Επιστήµη και Τεχνολογία Υδατικών Πόρων» Παρουσίαση στα πλαίσια του µαθήµατος: «Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις από Υδραυλικά Έργα» Υδρολογική διερεύνηση λειτουργίας ταµιευτήρα Πλαστήρα Ανδρέας Ευστρατιάδης,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΑΥΛΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΜΕΛΕΤΗ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ

ΥΔΡΑΥΛΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΜΕΛΕΤΗ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΥΔΡΑΥΛΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΜΕΛΕΤΗ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ Άρθρο 26 Εσωτερικές Υδραυλικές Εγκαταστάσεις. Οι εσωτερικές υδραυλικές εγκαταστάσεις του κτιρίου περιλαμβάνουν τις εγκαταστάσεις αποχέτευσης λυµάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΧΑΜΗΛΗΣ ΠΙΕΣΗΣ E/ONE ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ Δ.Ε ΤΡΑΪΑΝΟΥΠΟΛΗΣ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΧΑΜΗΛΗΣ ΠΙΕΣΗΣ E/ONE ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ Δ.Ε ΤΡΑΪΑΝΟΥΠΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΧΑΜΗΛΗΣ ΠΙΕΣΗΣ E/ONE ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ Δ.Ε ΤΡΑΪΑΝΟΥΠΟΛΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΡΓΟΥ Στοιχεία ενδιαφερόμενου: Δημοτική επιχείρηση ύδρευσης και αποχέτευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΑΝΚΟ Α.Ε. ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΩΝ ΠΡΩΗΝ ΜΕΤΑΛΕΙΩΝ ΑΜΙΑΝΤΟΥ ΒΟΡΕΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ (Μ.Α.Β.Ε.)

ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΑΝΚΟ Α.Ε. ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΩΝ ΠΡΩΗΝ ΜΕΤΑΛΕΙΩΝ ΑΜΙΑΝΤΟΥ ΒΟΡΕΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ (Μ.Α.Β.Ε.) ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΑΝΚΟ Α.Ε. ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΩΝ ΠΡΩΗΝ ΜΕΤΑΛΕΙΩΝ ΑΜΙΑΝΤΟΥ ΒΟΡΕΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ (Μ.Α.Β.Ε.) Εισηγητής: Γκίνης Ιωάννης, Δ/ντής Μελετών ΑΝΚΟ Α.Ε Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΜΑΒΕ Βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3: Το υδροδοτικό σύστημα της Αθήνας

Κεφάλαιο 3: Το υδροδοτικό σύστημα της Αθήνας Κεφάλαιο 3: Το υδροδοτικό σύστημα της Αθήνας Τοπογραφικές και κλιματολογικές συνθήκες 0 20 40 km Μέση ετήσια βροχή (mm) 301-400 401-600 601-800 801-1000 1001-1200 1201-1400 1401-1600 1601-1800 1801-1908

Διαβάστε περισσότερα

4. ΗΜΟΣ ΣΠΕΡΧΕΙΑ ΑΣ - 41 -

4. ΗΜΟΣ ΣΠΕΡΧΕΙΑ ΑΣ - 41 - 4. ΗΜΟΣ ΣΠΕΡΧΕΙΑ ΑΣ - 41 - 4.1 ΑΓΙΟΣ ΣΩΣΤΗΣ Όπως και τα υπόλοιπα, έτσι και το πρώην σχολείο του Αγίου Σώστη είναι ένα πέτρινο κτίριο µε κεραµοσκεπή και βρίσκεται στο κέντρο του χωριού. Tο κτίριο είναι

Διαβάστε περισσότερα

2. ημόσιοι χώροι υγιεινής για εμποδιζόμενα άτομα

2. ημόσιοι χώροι υγιεινής για εμποδιζόμενα άτομα 8. ΗΜΟΣΙΟΙ ΧΩΡΟΙ ΥΓΙΕΙΝΗΣ 1. Γενικά Απαραίτητη προϋπόθεση για να θεωρηθεί ένα δημόσιο κτίριο ή δημόσιος χώρος προσβάσιμος, είναι η ύπαρξη τουαλέτας W.C, κατάλληλα διαμορφωμένης και με τον απαραίτητο εξοπλισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΠΜΣ «Περιβάλλον και Ανάπτυξη των Ορεινών Περιοχών» Υδατικό Περιβάλλον και Ανάπτυξη

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΠΜΣ «Περιβάλλον και Ανάπτυξη των Ορεινών Περιοχών» Υδατικό Περιβάλλον και Ανάπτυξη http://www.circleofblue.org/waternews/2010/world/water-scarcity-prompts-different-plans-to-reckon-with-energy-choke-point-in-the-u-s/ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΠΜΣ «Περιβάλλον και Ανάπτυξη των Ορεινών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ Εισήγηση ΓΙΑΝΝΗ ΚΟΥΜΑΝΤΑΚΗ Ομότιμος Καθηγητής Ε.Μ.Πολυτεχνείου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ``Πηγή `` Ζωής, ΝΕΡΟ Κανένα έμβιο ον δεν επιβιώνει χωρίς αυτό Δεν νοείται ανάπτυξη χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Υ ΡΟΓΑΙΑ. Λογισµικό ιαχείρισης Υδατικών Πόρων. Υ ΡΟΝΟΜΕΑΣ: : Βέλτιστη διαχείριση υδροσυστηµάτων

Υ ΡΟΓΑΙΑ. Λογισµικό ιαχείρισης Υδατικών Πόρων. Υ ΡΟΝΟΜΕΑΣ: : Βέλτιστη διαχείριση υδροσυστηµάτων Υ ΡΟΓΑΙΑ Λογισµικό ιαχείρισης Υδατικών Πόρων Υ ΡΟΝΟΜΕΑΣ: : Βέλτιστη διαχείριση υδροσυστηµάτων Υ ΡΟΓΑΙΑ: Υδρονοµέας Hydria Ζυγός Μοντέλο υδρολογικού ισοζυγίου λεκάνης Ρύπος Εκτίµηση ρυπαντικών φορτίων Ηριδανός

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη

ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη Βασικός-αναντικατάστατος παράγοντας της ζωής κάθε μορφής και κάθε επιπέδου Συνδέεται άμεσα με τη διαμόρφωση των κλιματολογικών συνθηκών Η σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις από τη ιάθεση Επεξεργασµένων Υγρών Αποβλήτων στο Υπέδαφος

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις από τη ιάθεση Επεξεργασµένων Υγρών Αποβλήτων στο Υπέδαφος Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις από τη ιάθεση Επεξεργασµένων Υγρών Αποβλήτων στο Υπέδαφος Μαρία Π. Παπαδοπούλου ρ. Πολιτικός Μηχανικός Τµήµα Μηχανικών Περιβάλλοντος, Πολυτεχνείο Κρήτης Πολυτεχνειούπολη, 73100,

Διαβάστε περισσότερα

Φωνές νερού μυριάδες Ιερό Άμμωνα ία, Καλλιθέα Χαλκιδικής. Φυλλάδιο δράσης

Φωνές νερού μυριάδες Ιερό Άμμωνα ία, Καλλιθέα Χαλκιδικής. Φυλλάδιο δράσης Φωνές νερού μυριάδες 2010 Ιερό Άμμωνα ία, Καλλιθέα Χαλκιδικής Φυλλάδιο δράσης Το κείμενο του φυλλαδίου της δράσης ΤΟ ΙΕΡΟ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΜΜΩΝΑ ΔΙΑ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ Το ιερό του Διονύσου και του Άμμωνα

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένες λύσεις διαχείρισης

Ολοκληρωµένες λύσεις διαχείρισης Ολοκληρωµένες λύσεις διαχείρισης λυµάτων µικρής & µεσαίας κλίµακας Προβλήµατα στα οποία δίνεται λύση Οι λύσεις που προτείνει η Agrologistics, έρχονται να δώσουν απάντηση σε πολλά προβλήµατα σχετικά µε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΝΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αρχιτεκτονική. Περιβαλλοντική αρχιτεκτονική

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΝΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αρχιτεκτονική. Περιβαλλοντική αρχιτεκτονική Η ιδιοκτησία της ΑΝΘΕΜΙΑΣ Α.Ε., χωροθετείται μέσα στον οικισμό της Καρδίας. Ο πολεοδομικός και ο οικιστικός σχεδιασμός των οικοπέδων της ιδιοκτησίας οφείλει να στηρίζεται σε συγκεκριμένο στρατηγικό πλάνο,

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Παρισόπουλος Γεώργιος. Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ., M.Sc., Ph.D. Water Resources & Environmental Eng., I.C., U.K.

Δρ Παρισόπουλος Γεώργιος. Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ., M.Sc., Ph.D. Water Resources & Environmental Eng., I.C., U.K. Δρ Παρισόπουλος Γεώργιος Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ., M.Sc., Ph.D. Water Resources & Environmental Eng., I.C., U.K. Ανασκόπηση Λειτουργίας θυροφράγματος Κούλας και Διαχείρισης στάθμης λίμνης Μικρής Πρέσπας

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Κατερίνα Χατζηβασιλειάδη Αρχιτέκτων Μηχανικός ΑΠΘ 1. Εισαγωγή Η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 5 η ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ Ι ΤΕΧΝΙΚΟΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΣΗΡΑΓΓΑΣ

ΑΣΚΗΣΗ 5 η ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ Ι ΤΕΧΝΙΚΟΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΣΗΡΑΓΓΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ MΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝ. ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ `9, 157 80 ΖΩΓΡΑΦΟΥ, ΑΘΗΝΑ NATIONAL TECHNICAL

Διαβάστε περισσότερα

Υδρεύσεις Αποχετεύσεις - Αρδεύσεις

Υδρεύσεις Αποχετεύσεις - Αρδεύσεις ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Υδρεύσεις Αποχετεύσεις - Αρδεύσεις Ενότητα 4. Σχεδιασμός δικτύων αποχέτευσης Ζαφειράκου Αντιγόνη Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ε.Κ.Β.Α.Α. - Ι.Γ.Μ.Ε.Μ. Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ Διαθεσιμότητα των υδατικών πόρων και διαφοροποίηση των αναγκών σε νερό στις χώρες της της

Διαβάστε περισσότερα

Εξάτμιση και Διαπνοή

Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση, Διαπνοή Πραγματική και δυνητική εξατμισοδιαπνοή Μέθοδοι εκτίμησης της εξάτμισης από υδάτινες επιφάνειες Μέθοδοι εκτίμησης της δυνητικής και πραγματικής εξατμισοδιαπνοής (ΕΤ)

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 ΠΟΡΟΙ Π.Π 2014-2020 ΕΠ - ΥΜΕ - ΠΕΡΑΑ (ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ) ΤΑΜΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΟΡΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕ ΠΕΠ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΥΨΕΙΣ ΚΑΜΠΥΛΕΣ- ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΙΣΟΥΨΕΙΣ ΚΑΜΠΥΛΕΣ- ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ 16_10_2012 ΙΣΟΥΨΕΙΣ ΚΑΜΠΥΛΕΣ- ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 2.1 Απεικόνιση του ανάγλυφου Μια εδαφική περιοχή αποτελείται από εξέχουσες και εισέχουσες εδαφικές μορφές. Τα εξέχοντα εδαφικά τμήματα βρίσκονται μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Υδροληψίες Υδατικοί Πόροι

Υδροληψίες Υδατικοί Πόροι Υδροληψίες Υδατικοί Πόροι Π. Σιδηρόπουλος Εργαστήριο Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Π.Θ. E-mail: psidirop@uth.gr Επιφανειακοί και Υπόγειοι Υδατικοί Πόροι: Παρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ & ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ Σύνταξη κειμένου: Μαρία Ν. Δανιήλ, Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ

ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ Μέχρι πριν από 100 χρόνια ή και µέχρι πριν από λίγα χρόνια, σε ορισµένες περιοχές το πόσιµο νερό προερχόταν από πηγάδια και πηγές. Σήµερα,

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπληµµυρική προστασία της Αττικής, ΤΕΕ, Αθήνα, 2 Νοεµβρίου 2004

Αντιπληµµυρική προστασία της Αττικής, ΤΕΕ, Αθήνα, 2 Νοεµβρίου 2004 10 Η λειτουργία του έργου αξιολογήθηκε για παροχή από 5.0 έως 15.0 µ 3 /δλ. Το έργο εισόδου κατασκευάστηκε µε σπειροειδή µορφή και προσδίδει σαφή στροβιλισµό στην υδάτινη µάζα, η οποία προσκολλάται στα

Διαβάστε περισσότερα

E.E. Παρ. ΙΠ(Ι) Αρ. 3022,

E.E. Παρ. ΙΠ(Ι) Αρ. 3022, E.E. Παρ. ΙΠ(Ι) Αρ. 3022, 8.12.95 Αριθμός 297 ΟΙ ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΝΕΡΩΝ ΝΟΜΟΙ (ΝΟΜΟΙ 69 ΤΟΥ 1991 ΚΑΙ 76(1) ΤΟΥ 1992) Διάταγμα με βάση τα άρθρα 12 και 21 Ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΧΡΟΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

Η ΣΥΧΡΟΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΣΥΧΡΟΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Δρ. Λάμπρος Βασιλειάδης Εργαστήριο Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πεδίον

Διαβάστε περισσότερα

ANTΙΠΛΗΜΜΥΡΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΛΕΚΑΝΟΠΕ ΙΟΥ ΑΘΗΝΑΣ

ANTΙΠΛΗΜΜΥΡΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΛΕΚΑΝΟΠΕ ΙΟΥ ΑΘΗΝΑΣ ANTΙΠΛΗΜΜΥΡΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΛΕΚΑΝΟΠΕ ΙΟΥ ΑΘΗΝΑΣ Αναστάσιος Ι. Στάµου Μ.Ε.Π.Α.Α. 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ 3. ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 4. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ-ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΕΡΓΩΝ 5. ΕΠΙΛΟΓΟΣ 2 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Κείμενο εργασίας στα πλαίσια του ερευνητικού έργου WASSERMed Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Μονάδα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα