ΑΙ ΠΕΡΙ Π0Λ1ΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΥ I ΔΕ AI ΤΟΥ Γ. ΠΛΗΘΩΝΟΣ ΓΕΜΙΣΤΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΙ ΠΕΡΙ Π0Λ1ΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΥ I ΔΕ AI ΤΟΥ Γ. ΠΛΗΘΩΝΟΣ ΓΕΜΙΣΤΟΥ"

Transcript

1 ΑΙ ΠΕΡΙ Π0Λ1ΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΥ I ΔΕ AI ΤΟΥ Γ. ΠΛΗΘΩΝΟΣ ΓΕΜΙΣΤΟΥ

2 ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ Ε ΠIΣ Τ Η Μ Ο ΝIΚ Ο Ν ΟΡΓΑΝΟΝ TOT ΚΕΝΤΡΟΤ ΒΤΖΑΝΤΙΝΩΝ ΕΡΕΤΝΩΝ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ TOT ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΤ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΑΙ ΔΗΜΟΣΙΕΓΜ AT Α ΚΕΝΤΡΟΓ ΒΓΖΑΝΤΙΝΩΝ ΕΡΕΓΝΩΝ ΦΙΑ020ΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΟΓ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΓ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ! ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΚΔΙΔΟΜΕΝΑ ΩΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΩΝ «ΒΓΖΑΝΤΙΝΩΝ» ΔΙΕΥΘΥΝΤΉς: ΚΑΘ. I. Ε. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ Μ. ΚΟΚΟΛΗ ΕΠΙΜΕΑΗΤΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ I Α ATOMTTV ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ANNUAL REVIEW OF THE CENTER FOR BYZANTINE STUDIES OF THE SCHOOL OF PHILOSOPHY, UNIVERSITY OF THESSALONIKI ΒΥΖΑΝΤΙΝΕ TEXTS AND STUDIES SUPPLEMENTARY PUBLICATIONS TO THE «BYZANTINA> PUBLISHED BY THE CENTER FOR BYZANTINE STUDIES OF THE SCHOOL OF PHILOSOPHY, UNIVERSITY OF THESSALONIKI EDITOR: PROF. I. E. KARAYANNOPULOS M. KOKOLI EDITORIAL ASSISTANTS: ^ LIONIS

3 ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΑΙ 13 ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΣΤ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙ ΠΕΡΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΥ ΙΔΕΑΙ ΤΟΥ Γ. ΠΑΗΘ12ΝΟΣ ΓΕΜΙΣΤΟΥ ΒΡΑΒΕΙΟ Ν ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1974

4

5 ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ 9 Α π ό σ π α σ μ α της εκθέσεως της συνταχθείσης υπό τον Γενικού Γραμματέως κ. Ιωάννου Θεοδωρακοπούλου και άναγνωσθείσης υπ αντον εν τή Πανηγυρική Συνεδρία της Ακαδημίας της 28ης Δεκεμβρίου 1972 περι των απονεμομένου μεταλλίων, βραβείων και 3 επαίνων. Μετά πρότασιν της Τάξεως των Ηθικών και Πολιτικών Επιστημών και άπόφασιν της *Ολομελείας 1 απονέμεται: 3) Τό βραβειον Αναστασίου Τσούφλη εξ δραχμών εις τον 5 κ. Θεόδωρον Νικολάου, ποαγματευθέντα τό τεθέν υπό της οικείας Τάξεως θέμα «Περί τών περι πολιτείας και δικαίου θεωριών» τον Γ. Πλήθωνος Γεμιστού* ΊΤ υπό την ενδειξιν «ού γαρ άλλη αιτία τον πόλεις εύ ή κακώς πράττειν ή πολιτεία σπουδαία ή φαύλη έγκαθεστηκυία» εργασία αύτοΰ διακρίνεται δια την αψογον αυτής λογικήν δομήν, εξετάζει τό τεθέν θέμα συστηματικώς, αποδίδει δε με άκρίβειαν τάς σκέψεις του Γεμιστού και στηρίζεται είς πλουσίαν βιβλιογραφίαν. Ακριβές απόσπασμα Έν Αθήναις τή 28η Δεκεμβρίου 1972 Ό Γενικός Γραμματεύς ΙΩΑΝΝΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

6

7 Εις την Τροφόν Θεολογικήν Σχολήν με την εύχήν της επαναλειτουργίας Χάλκης της

8

9 ΠΡΟΛΟΓΟΣ To πολιτικόν σκέπτεσθαι αποτελεί εν των ουσιωδών γνωρισμάτων της ελληνικής φιλοσοφίας σχεδόν από τής γενέσεως της μέχρι τον υπό έξέτασιν φιλοσόφου του Μυστρά. "Η μεταφυσική άναζήτησις και έρευνα τον ελληνικού λόγου ευρίσκει τό άπαραίτητον συμπλήρωμα της είς την 'ήοικήν και πολιτικην πράξιν. Λεν είναι μάλιστα τνχαϊον τό γεγονός, Οτι γίνεται λύγος και περί μεταφνσικής πολιτικής, προς την οποίαν οφείλει να σνμμορ(ρωθή και έξομοιωθή ή ανθρωπινή πολιτεία. Ύ) κλασσικός ορισμός τον Αριστοτέλους 3 περι τον άνθρώπον ώς «φύσει πολιτικού ζώου» (Πολιτ., Λ 3, 1253 α 2) επαναλαμβάνεται, ελαφρώς παρηλλαγμένος, και υπό του Πλήθωνος, τονίζοντος μετ έμφάσεως, ότι «πολίτην προς τοις άλλοις τον ανθροΰπον και ον μονωτήν τινα δει είναι» (Νόμοι, Γ', 31, Alexandre, σ. 124). Και μόνη ή φράσις αντη άρκεϊ, νομίζω, νά έκφραση τον βαθνν και έντονον πολιτικόν στοχασμόν τον Γεωργίου Γεμιστού και νά δικαιολογήση την είδικωτέραν ένασχόλησιν με τ ας περι πολιτείας και δίκαιον θεωρίας τον. *Η προκήρνξις τον έν λόγω θέματος imo τής Ακαδημίας 3Αθηνών παρέσχε τήν ποόσφορον άφορμήν προς σννταξιν τής παρούσης μελέτης. * Π βράβευσίς της υπήρξε δια τον γράφοντα πηγή βαθείας χαράς και ικανοποιήσεως, δι αυτό και από τής θέσεως ταύτϊ]ς θερμαϊ εκφράζονται ενχαριστίαι προς τε τον ΕΙσηγητήν και τά λοιπά μέλη τής ^Ακαδημίας. eωσαύτως ευχαριστώ τονς καθηγητάς τον Πανεπκττημίον Βόννης κ.κ. Dr. W. Küppers και Dr. Chr. Geyen, διότι ως επιστημονικός βοηθός παρ αντοΐς ενρον τήν ενκαιρίαν 3 και τον άπαιτούμενον χρόνον νά σνντάξο) τήν έργασίαν ταντην. Τέλος, ομολογώ χάριτας εις τον Γενικόν Γραμματέα, καθηγητήν κ. Ίωάνν?]ν Καραγιαννόπουλον, και τά λοιπά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Κέντρου Βυζαντινών 3Ερευνών, διότι ειχον τήν καλωσύνην νά περιλάβουν τήν έκδοσιν τής παρούσης πραγματείας είς τήν σειράν «Βυζαντινά Κείμενα και Μελέται». Βόννη, Μάιος 1973 Θ. Νικολάου

10

11 Π I Ν Α Ξ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ σελ. 11 ΣΥΝΤΜΉΣΕΙς»15 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ»17 Εισαγωγή» 27 Α'. Β'. Γ'. Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΝΕΥΜΑ ΤΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 14ον ΚΑΙ 15ον ΑΙ ΩΝΑ»33 ΠΕΡΙ ΓΙΟΛΙΤΕΙΑΣ 1. "Εννοια τής πολιτείας» Γένεσις τής πολιτείας»54 3. Σκοπός τής πολιτείας»59 4. Εΐδη πολιτείας»67 5. Σπουδαία πολιτεία»72 6. Λειτουργία σπουδαίας πολιτείας»79 α'. * Η ηγεσία τής πολιτείας»79 β'. Αί δύο ετεραι κοινωνικαί τάξεις»87 γ'. Ή αρχή τής κοινοκτημοσύνης»93 7. Εθνικός χαρακτήρ τής πολιτείας»98 ΠΕΡΙ ΔΙΚΑΙΟΥ 1. * Η περί δικαιοσύνης άντίληψις των αρχαίων Ελλήνων» e Η δικαιοσύνη παρά Πλήθωνι» Ή δικαιοσύνη εν οχέσει πρός τήν λειτουργίαν τής σπουδαίας πολιτείας» 118 Επίλογος»123 ZUSAMMENFASSUNG»127 ΠΙΝΑΞ ΚΎΡΙΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ»135

12

13 Σ Τ Ν Τ Μ Η Σ Ε I Σ Archiv für Geschichte der Philosophie. Alexandre C, Plethon. Traite des Lois, ou recueil des fragments, en partie inedits, de cet ouvrage, texte revu..., Amsterdam Byzantion. Byzantinisches Archiv. Bulletin de PAcademie royale de Belgique, Glasse des Lettres. Byzantinisch-neugriechische Jahrbücher. Byzantinische Zeitschrift. Δελτίον τής Ιστορικής και Εθνολογικής Ε ταιρείας τής Ελλάδος. Dumbarton Oaks Papers. Deutsche Rundschau. Έπετηρίς τής Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών. Επιστημονική Έπετηρίς του ΈΟνικοΰ Πανεπιστημίου. Έπιθεώρησις Κοινωνικής και Δημοσίας Οικονομίας. Echos d* Orient. Eos. Commeritarii Societatis Philologae Polonorum. H. Diels (W. Kranz), Die Fragmente der Vorsokratiker, Griechisch und Deutsch, Dublin-Zürich Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια. Historisches Jahrbuch. The Journal of Hellenic Studies. Jahrbuch der österreichischen byz. Gesellschaft. Journal of the Warburg and Courtauld Institutes.

14 16 Θεόδωρος Νικολάου LHC = L'Hellenisme Contemporain. LH = Lettres d'humanite. MG = Melanges Gregoire (Bruxelles). ΝΕσ = Νέα Εστία. NJGL = Neue Jahrbücher für das klassische Altertum, Geschichte und deutsche Literatur. NK = Νέον Κράτος. PG = Patrologia Graeca (Migne). Petit = Scholarios G. G., CEuvres completes, publiees... par L. Petit - X. A. Siderides- M. Jugie, Paris , τ. 8. Π Π = Πελοποννησιακή Πρωτοχρονιά. RE = Paulys Realencylopädie der klassischen Altertumswissenschaft. Neue Bearbeitung beg. v. G. Wissowa. RFC = Rivista di Filologia e d'istruzione classica. S = Scriptorium. SBPHG = Sitzungsberichte der phii.-historischen Classe der königlichen Akademie der Wissenschaften von Wien. SVF = J. v. Arnim (M. Adler), Stoicorum Veterum Fragmenta, Stuttgart ThWNT = Theologisches Wörterbuch zum Neuen Testament. TPAPhA = Transactions and Proceedings of the American philological Association. ZKG = Zeitschrift für Kirchengeschichte. ZWTh = Zeitschrift für wissenschaftliche Theologie.

15 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Έκ των πηγών παρατίθενται ενταύθα μόνον τά έργα του Πλήθωνος (ώς προς τό κείμενον τών υπομνημάτων του: α) Είς Μανουήλ και β) Συμβουλευτικός, καίτοι ελήφθη ύπ' δψιν ή εκδοσις Σπ. Λάμπρου, χάριν ευκολίας του άναγνώστου γίνονται αί παραπομπαί είς PG εντός παρενθέσεων). Έκ τών βοηθημάτων αναφέρονται μόνον τά θεωρηθέντα ώς στενότερον άπτόμενα του θέματος μας, ιδιαιτέρως τά αναφερόμενα είς τον Γεμιστόν. Πασαι αί λοιπαί πηγαί και βοηθήματα ευρίσκονται είς τάς υποσημειώσεις μετά πλήρων στοιχείων. α' Πηγαί Πλήθωνος, Επιστολή = Γεμιστού, Προς τον βασιλέα (Ίωάννην Η' Παλαιολόγον): Λάμπρου, Παλαιολόγε ια και Πελοποννησιακά, τ. 3, σ Πλήθωνος, Προθεωρία = Γεμιστού Πλήθο^νος, Προθεο^ρία του επιταφίου λόγου Μανουήλ Παλαιολόγου είς τον άδελφόν θεόδωρον (PG, 156, ): Λάμπρου, Παλαιολόγεια και Πελοποννησιακά, τ. 3, σ. 3 εξ. Πλήθωνος, Είς Μανουήλ = Γ. Γεμιστού Πλήθοονος, ΙΙρός τον βασιλέα Έμανουήλον περί τών έν Πελοποννήσω πραγμάτων (PG, 160, ): Λάμπρου, Παλαιολόγεια και Πελοποννησιακά, τ. 3, σ. 246 έξ., Ellissen, Analekten..., IV, 2, σ. 41 έξ. Πλήθωνος, Συμβουλευτικός = Γ. Γεμιστού Πλήθο^νος, Συμβουλευτικός προς τον δεσπότην Θεόδωρον περί τής Πελοποννήσου (PG, 160, ): Λάμπρου, Παλαιολόγεια και Πελοποννησιακά, τ.4,σ.113έξ., Ellissen, Analekten..., IV, 2, σ. 60 έξ. Πλήθωνος, Προσφωνημάτιον = Πλήθωνος, Προσφωνημάτιον προς τον κυρ Δημήτριον δεσπότην τον Πορφυρο- 2

16 18 Θεόδωρος Νικολάου Πλήθωνος, Μονωδία α' Πλήθωνος, Μονωδία β' Πλήθωνος, Ρητορική Πλήθωνος, Ελληνικά Πλήθωνος, Περί αρετών Πλήθωνος, Διασάφησις Πλήθωνος, Διαφοραί Πλήθωνος, Αντιλήψεις Πλήθωνος, 'Απόκρισις α/ Πλήθωνος, Άπόκρισις β' Πλήθωνος, Έκπόρευσις Πλήθωνος, Αντιρρητικά γέννητον: Λάμπρου, Παλαιολόγεια και Πελοποννησιακά, τ. 4, σ = Γ. Γεμιστού, Επιτάφιος επί τή του θειοτάτου ημών ήγεμόνος κυρίου Θεοδώρου γυναικί κυρία Κλεόπη (PG, 160, ): Λάμπρου, Παλαιολόγεια καί Πελοποννησιακά, τ. 4., σ. 161 έξ. = Γ. Γεμιστού, Επιτάφιος επί τή βασιλίσση Ελένη τή Παλαιολογίνη (PG, 160, ): Λάμπρου, Παλαιολόγεια καί Πελοποννησιακά, τ. 3, σ. 266 έξ. = Γεωργ. Πλήθωνος, Σύντομη περί τίνων μερών τής Ρητορικής: Chr. Walz, Rhet. Graeci, τ. 6, Stuttgart 1834, σ = Γ. Γεμιστού Πλήθ(ονος, Έκ τών Διόδωρου καί Πλουτάρχου περί τών μετά τήν εν Μαντινεία μάχην, βιβλ. 2, έκδ. Η. Reichard, Lipsiae = Πλήθωνος, Περί αρετών (PG, 160, ). = Π?νήθωνος, Διασάφησις τών έν τοις μαγικοΐς λογίοις άσαφέστερον είρημένων: Ser. Gallaei, Sibyllirxa Oracula, Amstelodami 1689, σ = Γ. Γεμιστού Πλήθωνος, Περί ών Αριστοτέλης προς Πλάτωνα διαφέρεται (PG, 160, ). = Γ. Γεμιστού, Προς τάς υπέρ του Αριστοτέλους Γ. του Σχολαρίου αντιλήψεις (PG, 160, ). : Γεμιστού, Άπόκρισις προς Βησσαρίωνα (PG, 161, ). : Γεμιστού, Άπόκρισις προς Βησσαρίωνα (PG, 161, ). Γ. Γεμιστού, Προς τό υπέρ του Λατινικού δόγματος βιβλίον (PG, 160, ). Πλήθωνος, Προς τάς παρά του Βησσαρίωνος αντιλήψεις επί τοις κατά του

17 ΑΙ περι Πολιτείας και Δικαίου Ιδέαι του Γ. Π?ιήθωνος Γεμιστού 19 Γίλήθωνος, Νόμοι υπέρ Λατίνων βιβλίου γραφεΐσιν ύπ' αύτοΰ άντιρρητικοΐς: Alexandre, σ = Πλήθο:>νος, Νόμων συγγραφή: Alexandre, σ Πλήθωνος, Συγκεφαλαίωσις = Πλήθωνος, Ζωροαστρείων τε καί Πλατωνικών δογμάτων συγκεφαλαίωσις: Alexandre, σ , (PG, 160, ). β' Βοηθήματα Adam /., The Republic of Plato, τ. 2, Cambridge Alexandre C, Plethon. Traite des Lois, ou recueil des fragments, en partie inedits, de cet ouvrage, texte revu sur les manuscrits, precede d'une notice historique et critique, et augmente d'un choix de pieces justicatives, la plupart inedites, Traduction par A. Pellissier, Amsterdam Allatii L., De Ecclesiae occidentalis atque orientalis perpetua concessione, libri tres, Coloniae Allatii L., De Georgiis et eoruni scrip Lis diatriba: /. Fabricii, Bibl. Graeca, τ. 12, Hamburg 1809, σ Anastos Μ. V., Pletho's calendar and liturgy, DOP 4 (1948) Anastos Μ. F., Le calendrier et la liturgie de Georges Gemiste Plethon: Actes du Vie Congres intern, d" Etudes byzantines, Paris 1950, s Anastos M. F., Pletho and Strabo on the habitability of the Torrid Zone, BZ 44 (1951) Anastos Μ. Υ., Pletho, Strabo and Columbus, MG 4 (1953) Astruc Ch., Manuscrits parisiens de Gemiste Plethon, S 5 (1951) Βακαλοπούλον Α. Ε., Ιστορία του νέου Ελληνισμού. Α'. Αρχές καί διαμόρφωση του, Θεσσαλονίκη Bassi Ζλ, Sette epigrammi greci inediti, RFC 26 (1898) Baynes Ν. Η. καί Moss Η. St. L. Β., Βυζάντιο. Εισαγωγή στο βυζαντινό πολιτισμό, μετάφρ. Δ. Σακκά, Αθήναι (Εκδόσεις Δ. Παπαδήμα).

18 20 Θεόδωρος Νικολάου Beck Η. - G., Theodoros Metochites. Die Krise des byzantinischen Weltbildes im 14. Jahrhundert, München Beck H. - G., Kirche und theologische Literatur im byzantinischen Reich, München Beirwaltes W. (Hr.), Piatonismus in der Philosophie des Mittelalters, Darmstadt Bernhart Die philosophische Mystik des Mittelalters, München Bilinski Br., De Gemisto Plethone, Strabonis et Plutarchi (Quaest. gr.) epitomare in Cod. Vaticano gr servato, EOS 43 ( ) Boivin M., Querelle des philosophes du quinzieme siecle. Dissertation historique, Memoir es de litter'ature... de VAcademie... des Inscriptions et Beiles - Lettres, 2 (1716) Brehier L., Byzance et empire byzantin, BZ 30 ( ) Brehier L., Le monde byzantin: I: Vie et mort de Byzance. II: Les institutions de FEmpire byzantin. III: La civilisation byzantine, Paris (Editions A. Michel). 2 Brugger W., Philosophisches Wörterbuch, Freiburg - Basel - Wien Bühler /., Die Kultur des Mittelalters, Leipzig Δανιηλ'ώη Δ., Ή νεοελληνική κοινωνία καί οικονομία, Αθήνα Darko Ε., Wirkungen des Piatonismus im griechischen Mittelalter, BZ 30 ( ) Deila Torre Α., Storia dejl'academia platonica di Firenze, Firenze Δεσποτόπουλου Κ., Φιλοσοφία του Δικαίου, 'Αθήναι Δεσποτόπουλου Κ., Πολιτική φιλοσοφία του Πλάτωνος, 'Αθήναι Diller Α., Pletho and Plutarch, S 8 (1954) Diller Α., A geographical treatise by Georgius Gemistus Pletho, Isis 27 (1937) Dimaras C, Notes sur le tombeau de Gemiste, LHC 3 ( ) Dölger Fr., Zur Bedeutung von φιλόσοφος und φιλοσοφία in byzantinischer Zeit, Τεσσαρακονταετηρίς Θ. Βορέα, τ. 1, Αθήναι 1940, σ Dölger Fr., Politische und geistige Strömungen im sterbenden Byzanz, JÖBG 3 (1954) Dölger Fr., Der Anteil des mittelalterlichen Griechentums an der

19 Αι περι Πολιτείας και Δικαίου Ιδέαι του Γ. Πλήθωνος Γεμιστού 21 geistigen Wende zwischen Mittelalter und Neuzeit, HJB 74 (1955) Dräseke /., Georgios Gemistos Plethon, ZKG 19 (1899) Dräseke Georgios Gemistos Plethon, ZWTh 48 (1904) Dräseke /., Plethons und Bessarions Denkschriften «Über die Angelegenheiten im Peloponnes», NJGL 27 (1911) Dräseke /., Zu Piaton und Plethon, AGPh 27 (191 i) Ehrhardt Α., Politische Metaphysik von Solon bis Augustin, τ. 3, Göttingen Ellissen Α., Analekten der mittel-und neugriechischen Literatur, τ. 5, Leipzig Fabricii L, Bibliotheca Graeca, ed. quarta... curante G. Ch. Harles, τ. 12, Hamburg Fiorentino F., II risorgimento filosofico nel Quattrocento, Napoli Fachs Fr., Die höheren Schulen von Konstantinopel im Mittelalter, BA, Heft 8, Leipzig - Berlin Gaspary Α., Zur Chronologie des Streites der Griechen über Piaton und Aristoteles im 15. Jahrhundert, AGPh 3 (1890) Gass M. W., Gennadius und Pletho. Aristotelismus und Platonismus in der griechischen Kirche, nebst einer Abhandlung über die Bestreitung des Islam im Mittelalter. Gennadii et Plethonis quaedam edita et inedita, τ. 2, Breslau Gehlen A. - Schelsky H., Soziologie. Ein Lehr- und Handbuch zur modernen Gesellschaftskunde, Düsseldorf - Köln Γεωργούλη Κ., Πλάτωνος Πολιτεία, Αθήναι Gigon Ο., Die antike Kultur und das Christentum, Darmstadt Gihon Et., History of Christian Philosophy in the Middle Ages, London Gregoire H., Les manuscrits de Julien et le mouvement neo-paien de Mistra: Demetrius Rhallis et Gemiste Plethon, Β 5 ( ) Haussig H.-W., Byzantinische Geschichte, Stuttgart - Berlin Heiberg J. L., En Samfundsreformator (=Studier fra Sprogog Oldtidsforskning... No 22), Kopenhagen 1895.

20 22 Θεόδωρος Νικολάου Eerier Η., Piatons Staatsideal. Kriegsvorträge der Rheinischen Friedrich-Wilhelms-Universität Bonn a. Rh., Heft 92, Bonn Hirschberger Geschichte der Philosophie, τ. 2, Basel Jugie M., La date de la mart de Gemistos Plethon, EO 34 (1935) Jugie M., La polemique de Georges Scholarios contre Plethon. Nouvelle edition de sa ((Correspondance», Β 10(1935) Καλλιγά 77., Μελέται βυζαντινής ιστορίας. Από τής πρώτης μέχρι 5 τής τελευταίας αλώσεως , Αθήναι Κανελλοπούλου 77., Γεννήθηκα στο χίλια τετρακόσια δύο, 'Αθήνα Καραμπάση Α., Τό φιλοσοφικόν σύστημα του Πλήθωνος, Ήράκλειον Καζάζη Ν., Γεώργιος Γεμιστός Πληθών καί ό κοινωνισμός κατά τήν Άναγέννησιν, ΕΕΕΠ 1 (1903) Keller Α., Two byzantine scholars and their reception in Italy, JWCI 20 (1956) Kieszkowsky 7?., Georgios Gemistos Plethon, Przeglad filozofizny 36 (1933) Klein - Franke F., Die Geschichte des frühen Islam in einer Schrift des Georgios Gemistos Pletho, BZ 65 (1972) 1-8. Klibansky The continuity of the Platonic Tradition during the Middle Ages, London Knös 7?., Gemiste Plethon et son souvenir, LH 9 (1950) Koch Piatonismus und Mittelalter, Krefeld Kranz W., Die griechische Philosophie. Zugleich eine Einführung in die Philosophie überhaupt, Bremen Kristeller P. O., The Philosophy of Marsilio Ficino, trnsl. into English by V. Conant, New York Krumbacher Κ., ιστορία τής βυζαντινής λογοτεχνίας, μετάφρ. Γ. Σωτηριάδου, Αθήναι Κύρον ''Άχ.} Οί Έ?^ληνες τής Αναγεννήσεως και ό Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, Αθήναι Κύρου *Αχ., Βησσαρίων ό "Ελλην, τ. 2, 'Αθήναι Λάμπρου Σπ., 'Αργυρόπουλεια, Αθήναι Λάμπρου Σπ.} Παλαιολόγεια καί Πελοποννησιακά, τ. 4, Αθήναι Legrand m., Bibliographie hellenique ou description raisonnee

21 Αί περι Πολιτείας και Δικαίου ϊδέαι τοϋ Γ. Πλήθωνος Γεμιστού 23 des ouvrages publies en grec par des Grecs aux XVe et XVIe siecles, τ. 5, Bruxelles Legrand ßm., Cent-dix lettres greques de Francois Filelfe, publiees integralement pour la premiere fois d' apres le codex Trivulzianus 873. Avec traduction et commentaires..., Paris Μαμαλάκη I., Ό Γεώργιος Γεμιστός έν Πελοποννήσου άπό του , Θεσσαλονίκη Μαμαλάκη L, Γεώργιος Γεμιστός-Πληθών, (--Texte und Forschungen zur byzantinisch-neugriechischen Philologie, No 32), Αθήναι Μαμαλάκη I., Ή επίδραση τών συγχρόνων γεγονότων στις ιδέες του Γεμιστού, (Άνάτυπον έκ τών ((Πεπραγμένων του Θ' Βυζαντ. Συνεδρίου Θεσσαλονίκης», τ. 2, Αθήναι 1955, σ ). Μαμαλάκη L, Βιβλιοκρισία: Fr. Masai, Plethon et le platonisme de Mistra, Paris 1956, ΔΓΕΕ 15 (1961) Masai Fr., Leprobleme des influences byzantines sur le platonisme italien de la Renaissance, Bulletin de VAssociation G. Bude, Supplement: LH 12 (1953) Masai R. et Fr., L'GEuvre de Georges Gemiste Plethon. Rapport sur des trouvailles recentes: autographes et traites inedits, BArB (1954) Masai Fr., Plethon et le platonisme de Mistra, Paris Masai Fr., Le «De Fato» cl'alexandre d'aphrodise attribue a Plethon, Β 33 (1963) Masai Fr., Plethon, l'averroisme et le probleiue religieux: Le Neoplatonisme. Colloques internationaux du Centre National de la recherche scientifique, Sciences humaines, Paris 1971, σ Mercati S. G., Gli spostamenti nel test ο delfepitafio di Elena Palaeologina dipendono dell'editore (Migne PG 160 col ), BZ 24 (1924) Möhler L., Kardinal Bessarion als Theologe, Humanist und Staatsmann. Funde und Forschungen. Paderborn Möhler L., Kardinal Bessarion, τ. 3, Paderborn Mönch W., Die italienische Piatonrenaissance und ihre Bedeutung für Frankreichs Literatur- und Geistesgeschichte ( ), Berlin Müller /., Byzantinische Analekten, SBPHC 9 (1852)

22 24 Θεόδωρος Νικολάου Νικολάου Θ., Ό Ζωροάστρης είς τό φιλοσοφικόν σύστημα του Γ. Γεμιστού-Πλήθωνος, ΕΕΒΣ 38 (1971) , Oehler Κ., Antike Philosophie und byzantinisches Mittelalter. Aufsätze zur Geschichte des griechischen Denkens, München Ostrogorsky G., Geschichte des byzantinischen Staates, München Papakostas G. Α., George Gemistos - Plethon. Α study of his philosophical ideas and his role as a philosopher - teacher, New York (Diss.) Παπαρρηγοπούλου K.(;), Έλλην σοσιαλιστής τής δεκάτης πέμπτης ε κατονταετή ρ ίδος, Πανδώρα 1 ( ) Radburch G., Vorschule der Rechtsphilosophie, Göttingen Rocholl R., Der Piatonismus der Renaissancezeit, Ζ KG 13 (1892) Runciman St., Die Eroberung von Konstantinopel 1453, übertr. v. P. de Mendelssohn, München Runciman St., Βυζαντινός πολιτισμός, μετάφρ. Δ. Δετζώρτζη, Α θήναι Runciman St., Das Patriarchat von Konstantinopel. Vom Vorabend der türkischen Eroberung bis zum griechischen Unabhängigkeitskrieg, übertr. v. P. de Mendelssohn, München Σαββοπούλου Ε., Ό Γεώργιος Γεμιστός Πλήθων. Ή εποχή του καί ή εποχή μας, Πειραιεύς Σακελλαρίου Γ., Ό Πλήθων ώς κοινωνιολόγος, ΕΕΒΣ 23 (1953) Sathas C. Ν., Documents inedits relativs ä Thistoire de la Grece au Moyen Äge, τ. 9, Paris Schultze Fr., Geschichte der Philosophie der Renaissance, τ. 1: Georgios Gemistos Plethon und seine reformatorischen Bestrebungen, Jena Σολδάτου Χ. Π., Γεώργιος Γεμιστός Πλήθων, Αθήναι Σπέντζα Σ., Αί οίκονομικαί καί δημοσιονομικαί απόψεις του Πλήθοονος, Αθήναι Σταυροπούλου Γ., Ό Πλήθων στο έργο του καί στήν ποίηση μας, Α θήνα Stein Η., Sieben Bücher zur Geschichte des Piatonismus. Untersuchungen über das System des Plato und sein Verhält-

23 ΑΙ περι Πολιτείας και Δικαίου ιδέαι του Γ. Πλήθωνος Γεμιστού 25 nis zur späteren Theologie und Philosophie, τ. 3, Göttingen Stein L., Das Prinzip der Entwicklung in der Geistesgeschichte, einleitende Gedanken zu einer Geschichte der Philosophie im Zeitalter der Renaissance, DR 21 (1895) Stein L., Die Continuität der griechischen Philosophie in der Gedankenwelt der Byzantiner, AGPh 9 (1896) Stein L., Die Sozialphilosophie im Zeitalter der Renaissance, AGPh 10 (1897) Στεφανίδον Α., Ό Γεουργιος Γεμιστός Πλήθων καί ή θέσις του εν τή κοινοτική οικονομία, ΕΚΔΟ (1940) Stephanou Ε., Plethon, Dictionnaire de theologie catholique, τ. 12, 2 (1934) Stephanou E., Etudes recentes sur Plethon, EO 31 (1932) Στεφάνου Ε., Ή ειμαρμένη έν τω φιλοσοφικω συστήματι του Πλήθωνος, Εις μνήμην Σπ. Λάμπρου, Αθήναι 1935, Συροπούλου Σιλβ., Απομνημονεύματα, V. Laurent, Les «Memoires» 9 du Grand Ecclesiarque de TEglise de Constantinople Sylvestre Syropoulos sur le concile de Florence ( ), Roma Taeschner Fr., Georgios Gemistos Plethon. Ein Beitrag zur Frage der Übertragung von islamischem Geistesgut nach dem Abendlande, Der Islam 18 (1929) Taeschner Fr., Georgios Gemistos Plethon, ein Vermittler zwischen Morgenland und Abendland zu Beginn der Renaissance, BNGJ 8 ( ) Tatakis B., La philosophie byzantine (E. Brehier, Histoire de la philosophie, 2e fasc. supplementaire), Paris Τατάκη Β., Θέματα χριστιανικής καί βυζαντινής φιλοσοφίας, Αθήναι Τατάκη Β., Μελετήματα χριστιανικής φιλοσοφίας, "Αθήναι Taylor /. W., Georgius Gemistus Pletho's criticism of Plato and Aristotle, Menasha Wis Taylor J. W., Gemistus Pletho as a moral philosopher, TPAPhA 51 (1920) Θεοδωρακοπούλου I., Εισαγωγή στον Πλάτωνα, Αθήναι Θεοδωρακοπούλου L, Πλάτωνος Φαιδρός, Αθήναι Tozer Η. F., Α Byzantine Reformer (Gemistus Plethon), JHS 7 (1886)

24 26 Θεόδωρος Νικολάου Τσάκωνα Α., Τό κίνημα του Μυστρά καί ό Πλήθων Γεμιστός, (1957) Tsakonas Ζλ, Geist und Gesellschaft in Griechenland, Bonn 1965 (ελευθέρα άπόδοσις είς τήν Ελληνική ν υπό Μ. Μαρκάκη, Κοινωνιολογία του Νεοελληνικού Πνεύματος, Α θήναι 1967). Τσάμη Α. Α., Φιλοσοφία του Δικαίου, Αθήναι Τσάτσου Κ., Ή κοινωνική φιλοσοφία τών αρχαίων Ελλήνων, Αθήναι Τσέλλερ-Νέστλε, Ιστορία τής ελληνικής φιλοσοφίας, μετάφρ. Χ. Θεοδωρίδη, Αθήνα Τωμαδάκη Ν., Πλήθων Γεμιστός Γεώργιος, ΘΗΕ, τ. 10, στ (Συλλάβιον Βυζαντινών μελετών καί κειμένων, Α θήναι , σ ). Ueberweg Fr. - Praechter 7f., Grundriss der Geschichte der Philosophie, I. Die Philosophie des Altertums, Tübingen Vasiliev Α., Ιστορία τής Βυζαντινής Αυτοκρατορίας , μετάφρ. Δ. Σαβράμη, Αθήνα Vorländer Κ., Geschichte der Philosophie mit Quellentexten, τ. 5, München Vincent A. J. H., Notice sur trois manuscrits grecs relativs ä la musique..., Notices et extraits des manuscrits de la Bibliotheque du Roi et autres Bibliotheques, τ. 16, Paris Φαράντου Μ., 'Η δικαιοσύνη κατά τήν Ίουδαιοχριστιανικήν καί τήν άρχαιοελληνικήν παράδοσιν, Θεσσαλονίκη Wehrli F., Aristoteles in der Sicht seiner Schule, Platonisches und Vorplatonisches: Aristote et les problemes de methode... Symposium Aristotelicum tenu ä Louvain , Louvain - Paris 1961, σ Windelband W. - Ηeimsoeth H., Lehrbuch der Geschichte der Philosophie, Tübingen Ζακυθηνοϋ Α., Ίδεολογικαί συγκρούσεις είς τήν πολιορκουμένην Κωνσταντινούπολη, ΝΕσ 47 (1950) Zakythinos Ζ)., Le Despotat grec de Moree, I: Histoire politique, Paris 1932, II: Vie et institutions, Athenes Ζ ώρα Γ., Γεώργιος ό Τραπεζούντιος καί αί προς τήν έλληνοτουρκικήν συνεννόησιν προσπάθειαί του, Αθήναι 1954.

25 Εισαγωγή Είς τδν διεπεξερχόμενον καί διεκμελετώντα τήν περί τό έργον του Γεωργίου Γεμιστού - Πλήθωνος βιβλιογραφίαν γίνεται ευθύς σαφές, δτι ουδεμία εργασία έχει γραφή έχουσα ειδικώς ώς άντικείμενόν της τάς περί Πολιτείας καί Δικαίου θεωρίας του. Τό κενόν τοΰτο διαπιστώσασα ή 'Ακαδημία Αθηνών, σοφώς καί περιεσκεμμένως απεφάσισε τήνπροκήρυξιν τής ώς άνω μελέτης. Τό έργον του Γεμιστού ενέχει δλως ίδιαιτέραν σημασίαν διά τον νέον Έλληνισμόν. Ή ζωή καί δράσις του καλύπτουν χρονικώς τήν τελευταίαν έκατονταετίαν τής Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (έζησεν άπό ). Κατά τήν έκατονταετίαν ταύτην αδήριτος προβάλλει ή ανάγκη τής σωτηρίας τής πατρίδος έκ τών πολυειδώς κυκλούντων καί έπαπειλούντων κινδύνων, μάλιστα δε έκ τών όσημέραι Ίσχυροποιουμένων καί δριμύτερον έπελαυνόντων Τούρκων. Ύπό το κράτος τής ανάγκης ταύτης προσπαθεί καί ό Πλήθων διά τής γραφίδος νά προτείνη καί έπιφέρη λύσιν άπό τών επικειμένων δεινών. Ζή καί λαμβάνει καθ* ήμέραν πεΐραν του επερχομένου σοβαρού κινδύνου* καί προ τής τοιαύτης καταστάσεως πιστεύει, δτι ή σωτηρία δέν πρέπει νά αναμένεται ούτε έκ τής Δύσεως ουτε έκ τής συνδιαλλαγής μετά του έχθροΰ ή συμπήξεως πανορθοδόξου αντιστάσεως* αυτη θά έπιτευχθή μόνον τότε, δταν ύπαρξη δυναμική άνασυγκρότησις καί αναδιοργάνωσες τής κρατικής μηχανής, μία πολιτειακή αναδημιουργία του Βυζαντίου. Καίτοι ή ύπ' αυτού προταθείσα λύσις δέν εδρεν άπήχησιν καί συνεπίνευσιν καί έφαρμογήν υπό τής άρχούσης τάξεως, καί κατά συνέπειαν δέν έδοκιμάσθη τό εΰγευστον ή πικρόν τών καρπών της, εν τούτοις παρουσιάζει ζωτικόν ενδιαφέρον, διότι ύπηγορεύθη υπό ακραιφνούς αγάπης προς τήν πατρίδα καί έγράφη υπό τό κράτος τής υψίστης οφειλής καί του υπέρτατου χρέους. Ό ρόλος του Πλήθωνος είναι έν προκειμένω θεωρητικός. Δέν επιχειρεί δηλονότι νά υλοποίηση τάς θεωρίας του παρά μόνον γνωρίζει αύτάς είς τους αρμοδίους καί δυνατούς. Δέν άσκεΐ προπαγάνδαν καί δέν αγωνίζεται υπέρ αυτών. Πρέπει έξ άλλου νά τονισθή ενταύθα, δτι ή προτεινομένη λύσις, διάφορος ούσα τών έπιχε ι ρου μένων, δέν ήτο ή εύκολώτερον εφαρμόσιμος κατά τήν έν λόγω έποχήν καί ή οπωσδήποτε λυσιτελής.?η λύσις αυτη ένέκειτο, ώς προελέχθη, είς τήν άνασυγκρότησιν

26 28 Θεόδωρος Νικολάου τής Αυτοκρατορίας ώς προς τον πολιτειακόν της χαρακτήρα. Πεφωτισμένη δεσποτεία καί διοίκησις μετ' αρίστων συμβούλων είς έν κράτος διηρημένον είς ((φορολογουμένους)) καί ((φύλακας)) εΐναι ό σκελετός τής Πολιτείας του Φιλοσόφου του Μυστρα' οί «σπουδαίοι» καί «έγκυροι» νόμοι ή αδιαμφισβήτητος καί ουσιώδης βάσις της. Τό ύλικόν ώς προς τάς θεωρίας του Γεμιστού περί Πολιτείας καί Δικαίου άνευρίσκομεν κυρίως είς τά δύο υπομνήματα του «Περί τών έν Πελοποννήσω πραγμάτων». Τούτων τό μέν απηύθυνε προς τον αυτοκράτορα Μανουήλ Β' τον Παλαίολόγον ( ), τό δέ προς τον δεσπότην τής Πελοποννήσου Θεόδωρον. Έκτενέστερον διεπραγματεύετο ό Πλήθων τό παρόν θέμα είς τό άξιολογώτερον έργον του: «Νόμων Συγγραφή», ώς δυνάμεθα νά δίαπιστώσωμεν έκ του πίνακος ούτως ειπείν τών περιεχομένων του έν λόγω έργου 1. Δυστυχώς τούτο δέν περιεσώθη μέχρις ημών άκέραιον μόνον ώρισμένα τμήματα του έχομεν, τά όποια έξέδίυκεν ό C. Alexandre 2. Ό Γεννάδιος Σχολάριος παρέδωκε τούτο είς τό πυρ μετά τον θάνατον του Συγγραφέως, δίαπράξας τοιουτοτρόπως εν σοβαρόν αδίκημα είς βάρος τής ιστορίας του πνεύματος. Ώς αιτία τής πράξεως αυτής προβάλλονται αί θρησκευτικαί απόψεις του Πλήθωνος 3. Αύται δμως δέν έγένοντο γενικώτερον άποδεκταί καί δέν απετέλεσαν σοβαρόν κίνδυνον κατά τής χριστιανικής θρησκείας ουτε όταν ούτος έζη. Πολύ περισσότερον ήτο ανύπαρκτος εϊς τοιούτος κίνδυνος μετά τον θάνατον του καί τήν πτώσιν τής Αυτοκρατορίας, όποτε καί οί ελάχιστοι οπαδοί του διεσκορπίσθησαν, ώρισμένων καταφυγόντων είς τήν Δύσιν, ή δέ χριστιανική πίστις απέμεινε τό μόνον άδιαφιλονίκητον καί ασφαλές καταφύγιον του υποδούλου "Εθνους. Ό Γεννάδιος ή δέν έστάθμισε καί 1. Πρβλ. Alexandre, σ Είς γνωστά σήμερον χειρόγραφα έχουν διασωθή καί έτερα τμήματα τών Νόμων του Πλήθωνος μή διαλαμβανόμενα είς τήν έκδοσιν του Alexandre. Θα ήτο ευχής έργον, αν ή Ακαδημία Αθηνών ή έτερος τις οργανισμός ή άτομον προεκήρυσσον μίαν κριτικήν εκδοσιν τών απάντων του Γεμιστού ή, δπερ καλύτερον, άνελάμβανον την οίκονομικήν ένίσχυσιν μιας τοιαύτης προσπάθειας. * Οπωσδήποτε υπάρχουν οί «παΰροι Βάκχοι», οί όποιοι ευχαρίστως θα άνελάμβανον τήν προσπάθείαν ταύτην, αν έξησφαλίζοντο τά πρός τοΰτο έξοδα. 3. Πρβλ. St. Runciman, Das Patriarchat von Konstantinopel. Vom Vorabend der türkischen Eroberung bis zum griechischen Unabhängigkeitskrieg, München 1970, σ. 123: ((Bedenkt man die Stimmung jener Zeit, da den Griechen kaum etwas geblieben war außer ihrem Glauben, so kann man ihm (sc. Georgios Scholarios) nicht unbedingt einen Vorwurf machen». Ν. Τωμαδάκη, Πλήθων Γεμιστός Γεώργιος, ΘΗΕ, τ. 10, στ. 439: «...ούτως ώφειλε (τ.έ. ό Γεννάδιος) νά πράξη (τ.έ. νά καύση τους Νόμους). Διά τών Νόμων ουκ ήν σωτηρία. *0 Χριστός καί ή Όρθοδοξία ήτο ή παρηγοριά καί τό στηριγμάτων υποδούλων. Επομένως δέν πρόκειται περί πράξεως έκδικήσεως, άλλά πολιτικής σκοπιμότητος».

27 ΑΙ περι Πολιτείας και Δικαίου Ιδέαι του Γ. Πλήθωνος Γεμιστού 29 δέν έξετίμησεν ακριβώς τά πράγματα, οπότε έκινήθη είς τήν πράξιν του αυτήν άπό άστοχον ((πολιτικήν σκοπιμότητα», ή ήχθη είς τό μέτρον αυτό άπό χθαμαλά καί ευτελή αίτια, π.χ. προσωπικήν άντιδικίαν, τυφλόν φανατισμόν καί άνεξέλεγκτον του αντιπάλου έκδίκησιν. Όπωσδήποτε, ό Σχολάριος διέπραξε σοβαρόν λάθος, τό όποιον αμαυρώνει, έστω καί ελάχιστα, τό κατά τά άλλα έξαίρετον καί πολυσχιδές έθνωφελές έργον του. "Οσον άφορα είς τάς απόψεις του Γεμιστού περί του Δικαίου ιδιαιτέρους, τό υπάρχον ύλικόν είναι λίαν περιωρισμένον, όποτε τό έν λόγω τμήμα τής εργασίας θά έχη αναγκαίους μικράν έκτασιν. Τών δύο μερών: 1.- Περί Πολιτείας, 2.- Περί Δικαίου, θά προηγηθή συνοπτική επισκοπή σις τής πολιτικής καταστάσεως καί τών πνευματικών ρευμάτων τής εποχής του. Τούτο εκρίθη άπαραίτητον, διότι τοιουτοτρόπως κερδίζει είς ένάργειαν καί σαφήνειαν τό ύπόβαθρον τών σκέψεο>ν καί θεωριών του Φιλοσόφου καί καθίσταται πλέον εύληπτος ό σκοπός καί ή πρόθεσίς του.

28

29 Α'. II ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 14ον ΚΑΙ 15ον ΑΙΩΝΑ

30

31 Α'. Ή πολιτική κατάστασις καί τά πνευματικά ρεύματα κατά τον 14ον καί 15ον αιώνα 1 Ό κλονισμός, τον όποιον υπέστη τό Βυζαντινόν κράτος διά τής αλώσεως τής Κο^νσταντινουπόλεως υπό τής Δύσεως κατά τήν τετάρτην σταυροφορίαν (1204), είναι αισθητός καθ 5 δλον τον ύπόλοιπον βίον του. Ή άνάκτησις τής πρωτευούσης (1261) υπό του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου καί αί έπιτυχίαι τών διαδόχων του δέν σημαίνουν πλήρη έπαναφοράν τής Αυτοκρατορίας είς τήν προτέραν της ίσχύν καί αίγλη ν. Τό πολιτικόν οικοδόμημα του Βυζαντίου έχει ήδη ύποστή ρωγμάς καί ή ολοσχερής κατάρρευσίς του επισπεύδεται διά τών πολιτικών γεγονότων, τά όποια επισυμβαίνουν πέριξ καί εντός αυτού. 1. Πρβλ. έπ' αύτοΰ τά ακόλουθα εργα έκ της μή αναφερομένης εις την αρχήν τής παρούσης μελέτης βιβλιογραφίας: Άμάντου Κ., Ιστορία του Βυζαντινού Κράτους, τ. 2, Αθήναι Μ. Α. Andreeva, Zur Reise Manuels II. Palaeologos nach Westeuropa, BZ 34 (1934) 37 έξ. Banus y Comas C., Expedicion de Catalanes y Aragoneses en Oriente en principio del siglo XIV, Madrid P. Charanis, The strife among the Palaeologi and the Ottoman Turks, , Β 16 (1941) 286 έξ. J. Dräseke, Zu Johannes Kantakuzenos, BZ 9 (1900) 72 έξ. Η. A. Gibbons, The foundation of the Ottoman Empire, Oxford A. Heisenberg, Aus der Geschichte und Literatur der Palaiologenzeit, München N. Jorga, Histoire de la vie byzantine. Empire et civilisation, τ. 3, Bucharest Τον αύτοϋ, Latins et Grecs dorient et l'etablissement des Turcs en Europe ( ), BZ 15 (1906) 179 έξ. Γ. Κορδάτου, Ακμή καί παρακμή του Βυζαντίου,'Αθήνα W. Miller, The Latins in the Levant. A history of Frankish Greece ( ), London J. H. Mordtmann, Die erste Eroberung von Athen durch die Türken zu Ende des 14. Jahrhunderts, BNGJ, 4 (1923) 346 έξ. Ε. Pears, The destruction of the Greek Empire and the story of the Capture of Constantinople by the Turks, London-New Tork M. Silberschmidt, Das orientalische Problem zur Zeit der Entstehung des Türkischen Reiches nach venezianischen Quellen, Leipzig-Berlin Δ. Ζακυθηνοϋ, Ol Σλαΰοι έν Ελλάδι. Συμβολαίείς τήν ίστορίαν του μεσαιωνικού Ελληνισμού, Αθήναι Έκ τής έν άρχή παρατεθείσης βιβλιογραφίας βλ. είδικώτερον: /. Μαμαλάκη, Γεώργιος Γεμιστός-Πλήθων, Αθήναι 1939, σ. 12 έξ. L. Brehier, Le monde byzantin: I. Vie et morte de Byzance, Paris 1969, σ.303 έξ. G. Ostrogorsky, Geschichte des Byz. Reiches, München , σ. 372 έξ. Ό Κ. Krumbacher, Ιστορία τής βυζ. λογοτεχνίας, Αθήναι 1964, σ. 438, αναφέρει τήν χαράκτη ρ ιστικήν διά τήν τελευταίαν ταύτην περίοδον του Βυζαντίου παροιμίαν: «ό κόσμος έποντίζετο καί ή έμή γυνή έστολίζετο!». 3

32 34 Θεόδωρος Νικολάου Οί Τούρκοι καταλαμβάνουν όσημέραι δλας τάς πόλεις της Μ. Α σίας, οί Σέρβοι υπό τον Στέφανον Δουσάν αποσπούν άπό τό Βυζάντιον ίκανόν τής Μακεδονίας μέρος, οί Βούλγαροι επεκτείνονται καί αυτοί επικινδύνως, ένώ οί Καταλανοί προβαίνουν είς φοβέρας λεηλασίας καί ή παρουσία τών Ενετών καί Γενουατών είς τον χώρον τής Αυτοκρατορίας καθίσταται περισσότερον επιζήμιος. Ό εμφύλιος πόλεμος επί Ιωάννου Καντακουζηνού ( ) διευκολύνει τάς κατακτητικάς τών προμνημονευθέντων λαών διαθέσεις, ή δέ άπό μέρους του πρόσκλησις του Όρχάν είς βοήθειαν εναντίον τών Σέρβοι καί Βουλγάρων καί ή κατάληψις τής Καλλιπόλεως υπό τών Τούρκων (2 Μαρτίου 1354), δημιουργούντων τοιουτοτρόπως προγεφύρωμα επί τής Ευρώπης, σαλπίζουν τήν έναρξιν τής επιθανάτιου αγωνίας καί του εσχάτου στεναγμού τής έκμετρούσης τό ζήν Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. «Άπό τής στιγμής ταύτης, γράφει επιτυχώς ό Δ. Ζακυθηνός, ή πρωτεύουσα του Βυζαντίου ευρίσκεται υπό συνεχή άπειλήν, ή δέ παράτασις τής αγωνίας οφείλεται είς τάς έσωτερικάς κρίσεις του αντιπάλου καί είς τήν προσπάθειαν ώρισμένων ευρωπαϊκών δυνάμεων, νά διατηρήσουν είς τήν ζωήν τον homme malade, άπαραίτητον παράγοντα τής οικονομικής των επιβολής είς τήν 'Ανατολήν» \ Οί Τούρκοι υπό τον Μουράτ Α' προωθούν τάς κατακτητικάς των φιλοδοξίας καταλαμβάνοντες τήν 'Αδριανούπολιν, τήν Φιλιππούπολιν καί επαρχίας, αί όποΐαι ειχον περιέλθει προηγουμένως είς τους Σέρβους. Ό Ιωάννης Ε' Παλαιολόγος άνακαταλαβών πλήρως τήν αρχήν (1355) ζητεί βοήθειαν άπό τήν Δύσιν μέσω κυρίως τής Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας* προς τον σκοπόν αυτόν καί κατόπιν πιέσεων του 'Αμμαδαίου, κόμητος τής Σαβοίας, ό όποιος εϊχεν έλθει είς βοήθειαν, υπογράφει μέ τον Πατριάρχην τήν ενωσιν τών δύο Εκκλησιών (Ρώμη, 18 Όκτ. 1367). Καί παρά ταύτην δμως τό Βυζάντιον μένει ουσιαστικώς άνυπεράσπιστον. Ό λόγος είναι προφανής. Ή ένωσις δέν έχει κοινήν βάσιν. Ή Δυτική Εκκλησία τήν επιδιώκει εκμεταλλευόμενη τήν άδυναμίαν καί ανάγκην 1. Α. Ζακυθηνοϋ, Ίδεολογικαί συγκρούσεις είς τήν πολιορκουμένην ΚΠολιν, ΝΕσ 47 (1950) 794. Πρβλ. /. Μαμαλάκη, Ή επίδραση τών συγχρόνων γεγονότων στις Ιδέες του Γεμιστού, σ. 498 έξ. /. Μαμαλάκη, Ό Γ. Γεμιστός έν Πελοπόννησο), σ. 12: ή εποχή, καθ' ήν εζησεν ό Γεμιστός «ήταν δυστυχώς άπό τις πιό άσχημες, πού έχει νά παρουσίαση ή ιστορία του (τ.έ. του Βυζαντίου)». Καζάζη, Γεώργιος Γεμιστός Πλήθων καί ό κοινωνισμός κατά τήν Άναγέννησιν, σ. 7: Ό Πλήθων έγεννήθη «έν τη θλιβερωτάτη περιόδω του βίου του ελληνικού γένους. Ή παλαιά δόξα κατέπιπτε, τό προαιώνιον δένδρον έφυλλορρόει, ό ουρανός έζοφουτο, απαίσιοι οιωνοί κακά προεμήνυον πανταχόθεν. Ή πρωτεύουσα του άκρωτηριασθέντος ελληνικού κράτους δεινήν όσημέραι ύφίστατο πολιορκίαν... Ουδείς ό αμφιβάλλων, δτι ή κατάληψις...ήτο ζήτημα χρόνου...».

33 Αί περί Πολιτείας και Δικαίου Ιδέαι του Γ. Πλήθωνος Γεμιστού 35 του Βυζαντίου. Τό τελευταΐον τήν δέχεται παρά τήν έναντίωσιν του κλήρου και του λαού με τήν ελπίδα, δτι θά τύχη ουσιώδους βοηθείας κατά τών Τούρκων. Ή κατάστασις επιδεινώνεται περαιτέρω άπό τάς διαμάχας τών Παλαιολόγων περί τήν αρχήν. Επειδή δμως καί είς τό στρατόπεδον τών Όθωμανών τά πράγματα δέν ήσαν πολύ περισσότερον ευχάριστα, άφ' ενός μέν έξ αίτιας του πολέμου του Μουράτ Α' προς τον 'Αλήμπεην τής Καραμανίας, άφ' έτερου δέ λόγω τών νέων ενοχλήσεων άπό μέρους τών Σέρβων καί τέλος ένεκα τών εσωτερικών ερίδων, αναπτύσσεται κλίμα αγαθών σχέσεων μεταξύ τών Βυζαντινών καί τών Τούρκων (1387) Προς προώθησιν μάλιστα τών αγαθών αυτών σχέσεων γίνεται προσπάθεια νά άπαμβλυνθή ή σοβαρωτέρα διαφορά μεταξύ τών δύο λαών, ήτοι ή θρησκευτική, δπως συνάγεται καί άπό τον διάλογον τον γενόμενον τό 1391 μεταξύ του Μανουήλ καί τίνος Τούρκου θεολόγου 2. Αί φιλικαί αύται σχέσεις φαίνεται, δτι άνεπτύχθησαν είς βαθμόν, ώστε νά δικαιολογούν τό γεγονός, δτι επί τινα χρόνον προεβάλλετο ώς λύσις ό σχηματισμός ελληνοτουρκικού κράτους, πράγμα τό όποιον αναφέρεται είς τά αρχεία τής Βενετίας 3. Αί έν λόγω δμως άγαθαί σχέσεις δέν διετηρήθησαν επί πολύ. Ό Βαγιαζήτ, έμφορούμενος υπό απολυταρχικών τάσεων, έρχεται είς ρήξιν προς τό Βυζάντιον καί πολιορκεί τήν Κωνσταντινούπολη (1396). "Ηδη δέ ή συνεχής έπέκτασις είχε φέρει τούς Τούρκους είς τά σύνορα τής Ουγγαρίας. Ό Μανουήλ Β' στρέφεται πάλιν προς τήν Δύσιν έκζητών βοήθειαν. Είς τήν έκκλησιν αυτήν βοηθείας ανταποκρινόμενος, κυρίως δμως, βλέπων τον κίνδυνον τής ιδίας πατρίδος, ό βασιλεύς τής Ουγγαρίας Σιγισμούνδος λαμβάνει επικουρίας καί παρά τών άλλων κρατών τής ' Ευρώπης καί εκστρατεύει κατά τών Τούρκων. Ή σταυροφορία δμως 1. Μαμαλάκη, Ή επίδραση τ ώ ν συγχρόνων γεγονότων στις ιδέες του Γεμιστού, σ Πρβλ. τούς λόγους του τελευταίου, Μανουήλ Β' Παλ., Διάλογος, 2, έκδ. Ε. Trapp, Manuel II. Palaiologos Dialoge... (Wiener Byz. Studien Bd. 2), Wien 1966, σ. 18, 35-42: «'Ίσθι τοίνυν, ώς ολίγοι κομιδή μετειχον άν τής μακάριας ζωής καί τών έν παραδείσω καλών, είπερ ό Χριστός ακριβώς τών ήμΐν πεπραγμένων τάς εύθύνας άπήτει' αυτός γάρ καθεδεΐται πάντων κριτής δικαιότατος. "Ισμεν τοΰτο πάνυ καλώς πνοή τε γάρ έστι καί ψυχή καί λόγος ζώντος Θεού καί έκ Παρθένου τεχθείς, φυλάξας ταύτην καί μετά τόκον, ώς δη καί πρότερον ή ν. Άλλά τόν Μωάμεθ πλείστα φιλών υπέρ τών έπταικότων παραιτούμενον αίσχυνθήσεται καί ούκ αποπέμψει τούτον κενόν ελπίδων* δθεν οί πάντες σχεδόν σωθήσονται, λέγω δή τούς ημετέρους». Πρβλ. έπ' αυτού Charanis, The strife among the Palaeologi..., σ Πρβλ. Vasiliev, Ιστορία.. σ. 783 καί σημ Μαμαλάκη, Ή επίδραση..., σ Silberschmidt, Das orientalische Problem..., σ. 78 έξ. Ζακυθηνοϋ, Ίδεολογικαί συγκρούσεις..., σ. 798.

34 36 Θεόδωρος Νικολάου αυτή λήγει μέ ήτταν του Σιγισμούνδου κατά τήν μάχην τής Νικοπόλεως (1396). Κατ* αυτόν τον τρόπον ή Κωνσταντινούπολις μένει υπό τήν πολιορκίαν τών Τούρκων καί οί κάτοικοι της διέρχονται ημέρας αγωνίας καί άγχους. Τούτο συνεχίζεται μ,έχρι τό 1402, όποτε ώς άπό μηχανής θεός διά τό Βυζάντιον εμφανίζονται είς τήν Μ. Άσίαν οί Μογγόλοι ύπό τον Τιμούρ ή Ταμερλάνον. Ό Βαγιαζήτ σπεύδει προς άναμέτρησιν, κατά δέ τήν αίματηράν μάχην, ή οποία συνήφθη τον Ίούλιον του 1402 παρά τήν "Αγκυραν, υφίσταται ολοσχερή ήτταν, συλλαμβάνεται ό ίδιος αιχμάλωτος καί αποθνήσκει. Ακολουθεί διά τούς Τούρκους μία περίοδος αλληλοσπαραγμού καί ερίδων μεταξύ τών υιών του Βαγιαζήτ ώς προς τήν κατάληψιν τής αρχής. Ή περίοδος αύτη συνεχίζεται μέχρι τό 1413, οπότε ό Μωάμεθ Α' μένει μόνος κυρίαρχος είς τό Όθωμανικόν κράτος. Τά επόμενα έτη παρέρχονται έν ειρήνη καί φιλία. Μόνον τό 1422 έχομεν μίαν νέαν πολιορκίαν τής Κωνσταντινουπόλεο^ς άπό μέρους του Μουράτ Β', διότι ό υιός του Μανουήλ Β' Ιωάννης Η', ό όποιος εϊχεν όρισθή συναυτοκράτωρ, ηθέλησε νά υποστήριξη ένα άπό τούς διεκδικητάς του οθωμανικού θρόνου. Οί Τούρκοι εστράφησαν καί κατά τής Θεσσαλονίκης χωρίς δμως έπιτυχίαν, ακολούθως δέ κατά τής Πελοποννήσου, δπου προέβησαν είς τήν καταστροφήν τών τειχών τού Ισθμού καί φρικτάς λεηλασίας. Τέλος ό Μουράτ Β', πιεζόμενος άπό. " έπανάστασιν τού Τζινεήτ είς τήν Μ. Άσίαν, συνωμολόγησεν είρήνην μέ τό Βυζάντιον, τό όποιον ώς αντάλλαγμα του παρεχώρησεν ώρισμένας πόλεις τής Θράκης καί ήναγκάσθη νά πληρώνη φόρους. Είς τό έξης ό κλοιός περί τήν Κο^νσταντινούπολιν καθίσταται άσφυκτικώτερος καί ή έπιβίωσίς της μάλλον προβληματική. Ό Vasiliev 1 παρατηρεί, δτι μετά τήν πολιορκίαν τού 1422 «ή πρωτεύουσα ζούσε μιά αξιοθρήνητη ζωή, περιμένοντας τριάντα χρόνια ανήσυχα τήν αναπόφευκτη πτώσι της». Τό 1430 οί Τούρκοι καταλαμβάνουν τήν Θεσσαλονίκην καί τά Ιωάννινα, τό δέ 1431 καταστρέφουν καί πάλιν τά τείχη τού Ι σθμού, τά όποια εϊχεν αρχίσει νά κτίζη έν τω μεταξύ ό Κωνσταντίνος, είς τών υιών τού Μανουήλ Β'. Καί πάλιν τό Βυζάντιον προσπαθεί νά εξασφάλιση βοήθειαν άπό τήν Δύσιν. Προς τον σκοπόν αυτόν ό Ιωάννης Η' αποφασίζει νά λάβη μέρος καί ή * Ορθόδοξος Εκκλησία είς τήν σύνοδον τής Φερράρας - Φλωρεντίας ( ). Επειδή μάλιστα τήν ιδίαν έποχήν συνεχίζετο καί έτερα σύνοδος τών Ρωμαιοκαθολικών άπό άντιτιθεμένην παράταξιν είς τήν Βαοιλείαν τής Ελβετίας, ήλπισαν οί "Ελληνες, δτι αί διαπραγματεύσεις θά έγένοντο ίσως άπό θέσεως ισχύος, 1. Vasiliev, Ιστορία..., σ. 797.

35 Αι περι Πολιτείας και Δικαίου ιδέαι τοϋ Γ. Πλήθωνος Γεμιστού 37 χωρίς δηλαδή τήν ταπείνωσαν καί τον πειθαναγκασμόν τής 'Ορθοδόξου Εκκλησίας. Ή υπογραφείσα ένωσις υπό τών περισσοτέρων 'Ορθοδόξων αντιπροσώπων δέν γίνεται τελικώς δεκτή είς τό Βυζάντιον. Εκστρατεία τής Δύσεως προς σωτηρίαν τής Αυτοκρατορίας απολήγει είς ήτταν τών σταυροφόρων άπό τούς Τούρκους κατά τήν μάχην τής Βάρνας (1444). Ό Ιωάννης Η' προσπαθεί καί επιτυγχάνει νά διατήρηση είρηνικάς τρόπον τινά σχέσεις μέ τον Σουλτάνον μέχρι τέλους τής βασιλείας του (1449). Ό διάδοχος του Κωνσταντίνος ΙΑ' άνελθών είς τον θρόνον (1449) παραλαμβάνει έν κράτος, τού όποιου εδάφη είναι μόνον ή Κωνσταντινούπολις, αί πλησιέστεραι προς αυτήν εκτάσεις αής Θράκης καί μέγα μέρος τής Πελοποννήσου ύπό τήν κυριαρχίαν τών αδελφών του. Πλήν όμως τής εδαφικής στενότητος μαστίζει τό κράτος στρατιωτική έξασθένησις, οικονομική έξαθλίο^σις, ηθική κατάπτωσις, πνευματική άπαιδευσία καί φοβερά δεισιδαιμονία. Ή άντιμετώπισις τού πανίσχυρου αντιπάλου, τού νεαρού Μωάμεθ Β', ό όποιος εμμόνως επιδιώκει τήν κατάληψιν τής Βασιλίδος, δέν είναι πλέον έκ τών πραγμάτων δυνατή. Βοήθεια άπό τήν Δύσιν δέν έρχεται καί ή τελευταία σκηνή τού δράματος, ή άλωσις τής Κωνσταντινουπόλεως, εκτυλίσσεται τήν νύκτα τής 29ης Μαΐου Ό Γεώργιος Γεμιστός ζή τά γεγονότα αυτά έκ τού σύνεγγυς καί συμμετέχει ενεργώς. Δι* αυτό βλέπομεν καί ό ϊδιος νά όμιλή περί τού πανταχόθεν άπειλούντος κινδύνου καί του κρισίμου τής καταστάσεως τόσον είς τό υπόμνημα του προς τον δεσπότην Θεόδωρον 1 : «τών δέ πραγμάτων ήμΐν έν μεγάλω κινδύνω φερομένων ώς αν πολλαχόθεν μέν ημών έπιβουλευομένων καί έκ γής καί έκ θαλάττης' προσθείην δ' αν Οτι καί οίκοθεν έκ τής χώρας ύπό τε βαρβάρων άμα καί ομοφύλων, μάλιστα δ* ύπό τών πλησιοχώρων τανύν τούτων βαρβάρων, ύφ' ών καί τής άλλης επικρατείας τό πλείστον καί οίκειότατον περιηρήμεθα, οί, Παροπαμισάδαι 2 μέν τό πάλαι όντες, ύπό δέ Αλεξάνδρου τού Φιλίππου καί τών 1. Πλήθωνος, Συμβουλευτικός, 2 (PG, 160, Α). 2. Τοιουτοτρόπως καλεί ό Γεμιστός τούς Τούρκους* είναι δέ ούτοι κατ' αυτόν τό έθνος εκείνο της Ασίας, τό όποιον κατώκει περί τόν Γίαροπαμισόν ποταμόν καί ήλθε νά έκδικηθή διά τάς γενομένας ύπό τού Μεγάλου Αλεξάνδρου εναντίον του έπιβουλάς. (Πλείονα περί τών Παροπαμισαδών Ι'δε Hermann Α., s. v., RE, τ. 36, στ. 1778). Ό Α. Ellissen, Analekten der mittel- und neugriechischen Literatur, τ. IV, 2, σ. 146, θεωρεί τήν έξήγησιν αυτήν τού Γεμιστού άνεκτοτέραν έν συγκρίσει πρός τήν έτέραν έκδοχήν, κατά τήν οποίαν οί Τούρκοι είναι απόγονοι τών Τρωών, τήν άπαντώσαν έπί παραδείγματι παρά Χαλκοκονδύλη, ' Αποδείξεις ιστοριών VIII, Bonnae 1843, σ Έξ άλλου ώς πρός τόν τόπον καταγωγής τών Τούρκων ευρίσκεται ό Πλήθων αρκούντως πλησίον. Πάντως, ουδόλως συγχέει τούτους πρός τούς Πέρσας ή τούς ταυτίζει μέ αυτούς, όταν λέγη, Οτι ήλθον νά λάβουν έκδίκησιν,

36 Θεόδωρος Νικολάου μετ' εκείνου Ελλήνων έπιβουλευθέντες τε καί κρατηθέντες, πάρεργον τής ες 'Ινδούς τότε παρόδου δίκας νυν ημάς ταύτας διά μακρού μέν, πολλαπλάσιας δέ τών ύπηργμένων είσπράττουσιν, "Ελληνας οντάς, καί νυν πολλαπλασίαν τήν δύναμιν κεκτημένοι ή ήμεΐς, τά έσχατα περί ημών βουλευόμενοι εκάστοτε διατελούσιν», όσον καί είς ετέρας του συγγραφάς 1. Πρός τήν θλιβεράν πολιτικήν κατάστασιν, τήν κυριαρχήσασαν είς τό Βυζάντιον κατά τόν τελευταΐον αιώνα, στενήν σχέσιν καί αιτιώδη συνάφειαν έχουν καί τά πνευματικά ρεύματα καί αί ίδεολογικαί συγκρούσεις καί αντιθέσεις, αί συγκλονίσασαι εσωτερικώς τό κράτος. Χρονικώς πρώτη καί ουσιαστικώς ή σφοδρότερα σύγκρουσις τής μελετωμένης περιόδου εΐναι ή τών Ήσυχαστών, τών ασκητών εκείνων, οί όποιοι, διαπνεόμενοι βαθύτατα ύπό τών τάσεων τού μυστικισμού, έπεζήτουντήν μετά τού Θεού ένωσιν καί τήν προαπόλαυσιν τής μελλούσης μακαριότητος είς τόν παρόντα κόσμον. Εκλήθησαν Ήσυχασταί, διότι είς τόν μυστικισμόν των έπεκράτει ή κατά τό μάλλον ή ήττον διακρίνουσα αυτόν τάσις πρός ήσυχίαν καί άπραγμοσύνην. Ό μυστικισμός καθ* εαυτόν είναι φαινόμενον πολύ παλαιόν, προχριστιανικόν. Ύπό άτελεστέραν καί ποιοτικώς κατωτέραν μορφήν άπαντα ήδη είς τήν άρχαίαν έλληνικήν φιλοσοφίαν καί μάλιστα είς τάς έορτάς ώς νομίζει ό Μαμαλάκης (Ή επίδραση..., σ. 525, σημ. 3). Ό Γεμιστός έμελέτησεν δσον ουδείς άλλος κατά τήν έποχήν του τήν ίστορίαν καί γνωρίζει καλώς τήν παράδοσιν περί τών Περσών καί του Ζωροάστρου. Τόν τελευταΐον έν ούδεμιοί περιπτώσει θεωρεί αύθεντίαν τών Τούρκων. Αί περί αυτού γνώσεις του είναι έν πολλοίς α σφαλείς, άπορρέουσαι έκ τής κρατούσης μεταξύ τών Ελλήνων παραδόσεως. Βλ. πλείονα Θ. Νικολάου, Πλήθωνος, ΕΕΒΣ 38 (1971) 339. Ό Ζωροάστρης εις τό φιλοσοφικόν σύστημα τού Γ. Γεμίστού- 1. Πρβλ. Πλήθωνος, Προθεωρία (PG, 156, 177ACD). Του αύτοϋ, Επιστολή, Λάμπρου, Παλαιολόγεια καί Πελοποννησιακά, τ. 3, σ Του αύτοϋ, Είς Μανουήλ, 16 (PG, 160, 833Β): ό κοινός Ολεθρος είναι «έν ύπογυίω». Του αύτοϋ, Μονωδία α' (PG, 160, 949G): «τά δεινά προκεχώρηκε καί ώς έν μεγάλω κινδύνω τά ημέτερα έστι». Του αύτοϋ, Μονωδία β' (PG, 160, 956Α): «...διάτας ύπό τών βαρβάρων πολιορκίας, δεινάς τε καί χαλεπάς γεγονυίας' καί μάλιστα τήν μετ' ού πολύ τής αρχής τής βασιλέως, ότεπερ καί μακρότατη καί δεινότατη τή πόλει ημών ή πολιορκία έγεγόνει». Ενταύθα ό Πλήθων αναφέρεται είς τήν ύπό τού Βαγιαζήτ γενομένη ν πολιορκίαν τής Κωνσταντινουπόλεως κατά τά έτη , κατά τήν διάρκειαν τής οποίας ήτο καί ό ϊδιος είς τήν Πόλιν (πρβλ. Μαμαλάκη/Ή. επίδραση..., σ. 505). Περίσσότερον χαρακτηριστική είναι ή περιγραφή του Ίωάν. Αργυροπούλου, Μονωδία είς Ίωάννην Παλαιολόγον, Λάμπρου, ήμΐν έλπίς έτι παθειν εύ, ούτω τών πραγμάτων 'Αργυροπούλεια, σ. 2, «Ούτε γάρ άπολωλότων... Νΰν πάντα μέν πέπτωκε τά τών Ελλήνων σεμνά, έλπίς δ' έξέπτη ουδέ πίθου ύπό χείλεσιν έμεινεν, Αιδώς δέ καί Νέμεσις προλιπόντ' ανθρώπους είς "Ολυμπον ώχοντο...». Πρβλ. καί Γενναδίου του Σχολαρίου, Πρός Πλήθωνα έπί τή πρός τό υπέρ Αατίνων βιβλίον αυτού απαντήσει ή κατά Ελλήνων, Petit, τ. 4, σ. 147, 9 έξ.

37 Αι περί Πολιτείας καί Δικαίου ίδέαι του Γ. Πλήθωνος Γεμιστού 39 του Διονύσου, τά Ελευσίνια μυστήρια καί τούς Πυθαγορείους. Περισσότερον έξειλιγμένος παρουσιάζεται είς τον Φίλωνα τον 'Ιουδαΐον (25 π.χ μ Χ.)> δ όποιος τόν παρέλαβεν άπό τήν πλατωνίζουσαν καί νεοπυθαγορίζουσαν φιλοσοφίαν, καί ιδιαιτέρως είς τούς Νεοπλατωνικούς Πλωτΐνον ( ) καί Πρόκλον ( ). Ακολούθως ή άνάπτυξίς του ολοκληρώνεται είς τήν μυστική ν καλουμένην Θεολογίαν, χωρίς δμως καί άλλοι εκκλησιαστικοί πατέρες καί συγγραφείς νά είναι τελείως ξένοι πρός αυτόν 1. Ή εϊσδυσις είς τόν χώρον τής υπερβατικής πραγματικότητος, ή μετά τού Θεού ένωσις, έπετυγχάνετο κατά τούς Ήσυχαστάς μέτόνάϊδη τις τόν Θεόν, νά ϊδη δηλαδή διά τών σωματικών του οφθαλμών τό «θείον φώς». Ή μέθοδος, διά τής όποιας κατωρθοΰτο τούτο, είναι πολύ προβλη- 1. Πρβλ. Β. Στεφανίδου, Εκκλησιαστική Ιστορία, Αθήναι 1959, σ. 428 έξ. 2 Η.Ό. Beck, Theodoros Metochites, München 1952, σ. 26: «Das (τ.έ. ή άπρανμοσύνη)...war doch in einer mehr als tausendjährigen Entwicklung das Ideal des βίος θεωρητικός, der vita contemplativa, zum byzantinischen Lebensideal schlechthin geworden». Περί τού μυστικισμού καθόλου καί τών ερίδων του 14ου αιώνος Ίδέ πλείονα Fr. Boll, Vita contemplativa, Heidelberg VI. Lossky, Ή Μυστική Θεολογία τής Ανατολικής Εκκλησίας, μετάφρ. Στ. Πλευράκη, Θεσσαλονίκη Ε. ν. Ivanka, Hesychasmus und Paiamismus. Ihr gegenseitiges Verhältnis und ihre geistesgeschichtliche Bedeutung, JÖBG 2 (1952) 23-34: τόσον τό παρόν άρθρον, όσον καί έτερα του αυτού συγγραφέως, ά- φορώντα είς τόν Ήσυχασμόν, περιελήφθησαν είς τό έργον του: Plato Christianus. Übernahme und Umgestaltung des Piatonismus durch die Väter, Einsiedeln 1964, σ J. Meyendorff, Introduction ä Fetude de Gre go ire Pal am as, Paris Π. Χρήστου, Ό Γρηγόριος Παλαμάς καί ή Θεολογία είς τήν Θεσσαλονίκην κατά τόν Δέκατον τέταρτον αιώνα, Θεσσαλονίκη Β. Tatakis, La philosophie byzantine, σ. 140 έξ. καί 261 έξ. Ρ. Scazzoso, La Teologia di S. Gregorio Palamas ( ), Milano Ό Δανιηλίδης (Ή νεοελληνική κοινωνία καί οικονομία, Αθήνα J 934, σ. 74 έξ.), άντιπαραβάλλων τόν βυζαντινόν μυστικισμόν, ό όποιος ήτο κατ* αυτόν συγγενής πρός τόν μουσουλμανικόν καί γενικώς άνατολικόν μυστικισμόν, μέ τόν τής Δύσεως, παρατηρεί, ότι ό βυζ. μυστικισμός ήρνειτο τήν ζωήν καί τού έλειπεν ή δυνατή πνοή πρακτικής ηθικής* ώδήγησε δέ πρός τήν Άνατολήν, έφερε τήν έκστασιν, τήν μέθην καί τήν παραφροσύνην. Έδώ, νομίζομεν, ότι παραθεωρειται τό γεγονός, Οτι ύπ' αυτήν σχεδόν την μορφήν έβιώθη καί παρεδόθη ακολούθως είς τό Βυζάντιον ό μυστικισμός τού Φίλωνος καί του Νεοπλατωνισμοΰ. "Εχει δέ ούτος καί υγιή στοιχεία ικανά, περί τών οποίων δέν είναι δυνατόν νά όμιλήσωμεν ενταύθα. Πάντως ή άποψις, Οτι είς τό Βυζάντιον «κατώρθωσε νά επικράτηση πλήρως» «φοβερός μυστικισμός» (Σ. Σπέντζα, Αί οίκονομικαί καί δημοσιονομικαί απόψεις τού Πλήθωνος, Αθήναι 1964, σ. 15) Οχι μόνον είναι υπερβολική, άλλ' ελέγχεται έν πολλοίς ασυμβίβαστος καί άπροσδιόνυσος πρός τήν άλήθειαν. Πρέπει Ομως νά όμολογηθή, ότι ό «μυστικισμός περιέπεσε, βεβαίως, εις ύπερβολάς καί παρεκτροπάς» [Στεφανίδου, Εκκλησιαστική *Ιστορία, σ. 434).

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

10. Tagung der Arbeitsgemeinschaft für Neogräzistik in Deutschland. Berlin, 20. - 21. Juni 2008

10. Tagung der Arbeitsgemeinschaft für Neogräzistik in Deutschland. Berlin, 20. - 21. Juni 2008 10. Tagung der Arbeitsgemeinschaft für Neogräzistik in Deutschland Berlin, 20. - 21. Juni 2008 Philologie, Geschichte, Ideologien und Mentalitäten, Sprachwissenschaft Programm Freitag, 20. Juni: Sonnabend,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Απόστολος Μαντάς. Θέση: Επίκουρος καθηγητής. Γνωστικό Αντικείμενο: Βυζαντινή Αρχαιολογία και Τέχνη.

Ονοματεπώνυμο: Απόστολος Μαντάς. Θέση: Επίκουρος καθηγητής. Γνωστικό Αντικείμενο: Βυζαντινή Αρχαιολογία και Τέχνη. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοματεπώνυμο: Απόστολος Μαντάς Πατρώνυμο: Γεώργιος Τόπος γέννησης: Αθήνα Θέση: Επίκουρος καθηγητής Γνωστικό Αντικείμενο: Βυζαντινή Αρχαιολογία και Τέχνη Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ευγενία Δρακοπούλου. Διευθύντρια Ερευνών Τομέας Νεοελληνικών Ερευνών

Ευγενία Δρακοπούλου. Διευθύντρια Ερευνών Τομέας Νεοελληνικών Ερευνών Ευγενία Δρακοπούλου Διευθύντρια Ερευνών Τομέας Νεοελληνικών Ερευνών Τηλ. +302107273570 Fax: +302107246212 E-mail: egidrak@eie.gr Website: http://eie.academia.edu/eugeniadrakopoulou http://www.eie.gr/nhrf/institutes/inr/cvs/cv-drakopoulou-gr.html

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΛΕΥΚΑΔΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΛΕΥΚΑΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΛΕΥΚΑΔΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ «ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΣΑΒΒΑΤΟ 13 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014, ΩΡΑ 18.00 ΣΤΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΥΚΑΔΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικές Βιβλιοθήκες στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Bibliothèques grecques dans l Empire ottoman

Ελληνικές Βιβλιοθήκες στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Bibliothèques grecques dans l Empire ottoman Ελληνικές Βιβλιοθήκες στην Οθωμανική Αυτοκρατορία Bibliothèques grecques dans l Empire ottoman Πρόγραμμα i-stamboul (http://i-stamboul.irht.cnrs.fr/) Διεθνής Διημερίδα Πανεπιστήμιο Κρήτης, Ρέθυμνο 26 &

Διαβάστε περισσότερα

1. Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο Παιδαγωγική-Κατηχητική

1. Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο Παιδαγωγική-Κατηχητική KOΓΚΟΥΛΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Όνομα πατέρα: Βασίλειος Ημερομηνία γέννησης 1948 Δ/νση κατοικίας Κεραμοπούλου 11 Ταχ. Κώδ.: 546 22 Πόλη:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ A.1. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Επομένως, ούτε εκ φύσεως, αλλά ούτε και αντίθετα προς τη φύση μας υπάρχουν μέσα μας οι αρετές, αλλά έχουμε από τη φύση

Διαβάστε περισσότερα

Σύμβαση για την Πρόληψη και Καταστολή του Εγκλήματος της Γενοκτονίας *

Σύμβαση για την Πρόληψη και Καταστολή του Εγκλήματος της Γενοκτονίας * Σύμβαση για την Πρόληψη και Καταστολή του Εγκλήματος της Γενοκτονίας * Εγκρίθηκε και παρέμεινε ανοιχτή για υπογραφή, επικύρωση ή προσχώρηση με την από 9 Δεκεμβρίου 1948 Νο. 260 Α (ΙΙΙ) απόφαση της Γενικής

Διαβάστε περισσότερα

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12)

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Ἐπειδὴ πᾶσαν πόλιν ὁρῶμεν κοινωνίαν τινὰ οὖσαν καὶ πᾶσαν κοινωνίαν ἀγαθοῦ τινος ἕνεκεν συνεστηκυῖαν (τοῦ γὰρ εἶναι δοκοῦντος ἀγαθοῦ χάριν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΌΜΙΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΌΜΙΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Α/Α ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΚΔΟΤΗΣ ΤΟΠΟΣ ΤΟΜΟΙ ΕΤΟΣ 1 ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΕΠΟΧΗ ΔΙΦΡΟΣ ΑΘΗΝΑ 8 1957-1965 2 ΑΙΟΛΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ 3 1971-1977 3 ΚΡΙΤΙΚΑ ΦΥΛΛΑ ΑΘΗΝΑ 3 1971-1976 4 ΕΚΛΟΓΗ 6 1953-1955 5 ΕΠΕΤΗΡΙΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

f ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΧΡΙΣΤΟΦΙΑΟΠΟΥΑΟΥ (1917-2012)

f ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΧΡΙΣΤΟΦΙΑΟΠΟΥΑΟΥ (1917-2012) f ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΧΡΙΣΤΟΦΙΑΟΠΟΥΑΟΥ (1917-2012) Η Αικατερίνη Χριστοφιλοποΰλου γεννήθηκε στην Αθήνα στις 29 Νοεμβρίου 1917 και έζησε στο Παλαιό Φάληρο, όπου ολοκλήρωσε τον ενδεκαετή, τότε, κΰκλο των εγκυκλίων

Διαβάστε περισσότερα

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και λαϊκοί, «συναχθέντες επί τω αυτώ» φιλοξενούμεθα σε τούτο

Διαβάστε περισσότερα

E-mail: gpapagia@helit.duth.gr

E-mail: gpapagia@helit.duth.gr GRIGORIOS PAPAGIANNIS Assistant Professor in Byzantine Philology Graduate, Department of Greek, Faculty of Humanities, Aristotle University of Thessaloniki, Greece Doctor of Philosophy, Universität Hamburg,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΙΙΔΡΟΜΗ TOT ΤΣΑΡϋΤ ΣΤΜΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΩΣ ΕΛΑΑΔΑΣ (αρχές 10ου αιώνα)

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΙΙΔΡΟΜΗ TOT ΤΣΑΡϋΤ ΣΤΜΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΩΣ ΕΛΑΑΔΑΣ (αρχές 10ου αιώνα) ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΙΙΔΡΟΜΗ TOT ΤΣΑΡϋΤ ΣΤΜΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΩΣ ΕΛΑΑΔΑΣ (αρχές 10ου αιώνα) Ό Βίος του 'Οσίου Λούκα τοΰ Στειριώτη εΐναι το μοναδικό κείμενο, το όποιο αναφέρεται, άμεσα και διεξοδικά στην επιδρομή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΥ ΑΠΟ - ΜΕΧΡΙ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΕΙΡΑΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΥ ΑΠΟ - ΜΕΧΡΙ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΕΙΡΑΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΥ ΑΠΟ - ΜΕΧΡΙ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΕΙΡΑΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ L' ANNÉE PHILOLOGIQUE 1924/1926 (I) - 2004 (LXXV) ΠΛΗΡΗΣ AUSTRALIAN JOURNAL OF 1981 (1:1) - 1988 (8:1) ΕΛΛΙΠΗΣ: Vol. 3(1) ΩΡΕΑ N.V.SMITH BULLETIN

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Η βυζαντινή τέχνη ως πρόδρομος της ευρωπαϊκής

Η βυζαντινή τέχνη ως πρόδρομος της ευρωπαϊκής Η βυζαντινή τέχνη ως πρόδρομος της ευρωπαϊκής Αδαμάντιος ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΥ Δελτίον XAE 3 (1926), Τεύχη α -β, Περίοδος Β' Σελ. 79-82 ΑΘΗΝΑ 1926 Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΤΕΧΝΗ ΩΣ ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ [Εφέτος ή Χ ρ ι σ τ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο )

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο ) 1 Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο ) Η Εκκλησία, στην οποία είναι ο χώρος που ενεργεί το Άγιο Πνεύμα, περιλαμβάνεται στη θεϊκή κυριαρχία πάνω στο χρόνο. Το έργο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο )

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο ) 1 Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο ) Ι.) Η θεμελιακή αφετηρία της Εκκλησίας Η Εκκλησία από την πρώτη στιγμή της ιστορικής της φανέρωσης, είναι μια κοινότητα λατρευτική,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 3: Ιστορική Ανασκόπηση των Ισλαμικών Αυτοκρατοριών Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 35

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 35 ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 35 «Οἱ μὲν πολλοὶ ἐπαινοῦσι τὸν προσθέντα Ο Περικλής, όμως, διαφωνεί. τῷ νόμῳ τὸν λόγον τόνδε» Γιατί; 1. «ἐμοὶ δὲ ἀρκοῦν ἂν ἐδόκει εἶναι ἀνδρῶν ἀγαθῶν ἔργῳ γενομένων

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΝΟΣ Γ. ΜΠΕΝΑΚΗΣ Η Βυζαντινή Φιλοσοφία στην σύγχρονη έρευνα Η οµιλία αυτή προγραµµατίσθηκε να είναι η πρώτη ως γενικότερη και εισαγωγική στην σπουδαία θεµατική του Συµποσίου «Η Βυζαντινή Φιλοσοφία και

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις

Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλος, 8-11 Μαΐου 2014 Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλία (Μελισσάτικα) ΠΕΜΠΤΗ 8 ΜΑΪΟΥ 2014 17:30-18:00 Εγγραφή-Παραλαβή

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΤΟΜΕΙΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΛΕΣΙΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΛΕΣΙΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Oνοματεπώνυμο: Αθανάσιος Μπλέσιος Βαθμίδα: Επίκουρος καθηγητής ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΛΕΣΙΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Γνωστικό αντικείμενο: Νεοελληνικό θέατρο σε σύνδεση με τη λογοτεχνία Ερευνητικά ενδιαφέροντα: Νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικό Σημείωμα. Dr. Dr. Φώτης Β. Εξάρχου. D.D.S., Dipl. Orth., Dipl. Dent., M.S.D., Ph.D., Ph.D. Ειδικός Ορθοδοντικός

Βιογραφικό Σημείωμα. Dr. Dr. Φώτης Β. Εξάρχου. D.D.S., Dipl. Orth., Dipl. Dent., M.S.D., Ph.D., Ph.D. Ειδικός Ορθοδοντικός Βιογραφικό Σημείωμα Dr. Dr. Φώτης Β. Εξάρχου D.D.S., Dipl. Orth., Dipl. Dent., M.S.D., Ph.D., Ph.D. Ειδικός Ορθοδοντικός 28 ης Οκτωβρίου 49, 45333 Ιωάννινα, Ελλάς Τηλ.: +302651032190, Κινητό: +306948741860

Διαβάστε περισσότερα

Technisches Handbuch. Pergola Top Star 120X70. metaform Bescha ungssysteme

Technisches Handbuch. Pergola Top Star 120X70. metaform Bescha ungssysteme 02 Technisches Handbuch Pergola Top Star 120X70 Exklusiv von Metaform ΑVΕΕ entworfen, ist es die Innova on bei der professionellen Bescha ung, denn das wegweisende Hebesystem erlaubt es Ihnen, sie an jeder

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 1 ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014 2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 31Υ007 Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη & 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

A1 A2 B2 C1. www.dielupe.gr. Ολοκληρωμένες προτάσεις για αποτελεσματική διδασκαλία για όλες τις ηλικίες και όλα τα επίπεδα

A1 A2 B2 C1. www.dielupe.gr. Ολοκληρωμένες προτάσεις για αποτελεσματική διδασκαλία για όλες τις ηλικίες και όλα τα επίπεδα A1 A2 www.dielupe.gr Εκδόσεις για τη Γερμανική Γλώσσα B2 C1 Ολοκληρωμένες προτάσεις για αποτελεσματική διδασκαλία για όλες τις ηλικίες και όλα τα επίπεδα Αναλυτική παρουσίαση των βιβλίων στην ιστοσελίδα

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α

Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α του Πετράκη Ιωάννη, δ.φ., καθηγητή του Προτύπου Πειραματικού Λυκείου του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Γεννήθηκα στην Έδεσσα το 1963. Είμαι απόφοιτος του Τμήματος Κλασικής

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρον 22 (Ερευνηταί).

Άρθρον 22 (Ερευνηταί). 1 Β. ιάταγµα υπ αριθ. 720 Περί Οργανισµού του εν Βενετία Ελληνικού Ινστιτούτου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών (ΦΕΚ. τεύχος Α αρ. φ. 174/9.9.1966 τ. Α ) Άρθρον 22 (Ερευνηταί). 1. Οι εν τω Ινστιτούτω

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. Ενδοσχολικές Εξετάσεις Μαΐου-Ιουνίου. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Γ.Π. (Καθηγητές: Τσομπανέλλης, Γιατρά)

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. Ενδοσχολικές Εξετάσεις Μαΐου-Ιουνίου. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Γ.Π. (Καθηγητές: Τσομπανέλλης, Γιατρά) ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Γ.Π. (Καθηγητές: Τσομπανέλλης, Γιατρά) ΚΕΦΑΛΑΙΑ: 2-3-4-5-6-7-9-10-12-14-18-21-23-24-25-28-30-31-32 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (Καθηγήτριες: Λαγκαδιανού, Μπουκόρου) Εισαγωγή Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΕΚΥΡΩΜΕΝΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΑΛΑΙΩΝ ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΤΗΣ ΠΑΤΜΟΥ

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΕΚΥΡΩΜΕΝΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΑΛΑΙΩΝ ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΤΗΣ ΠΑΤΜΟΥ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΕΚΥΡΩΜΕΝΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΑΛΑΙΩΝ ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΤΗΣ ΠΑΤΜΟΥ Το σημείωμα αυτό αναφέρεται στο μεγάλο είλητο της Πάτμου, το όποιο περιέγραψε λεπτομερειακά, μελέτησε καΐ συμπλήρωσε ή συνάδελφος κυρία

Διαβάστε περισσότερα

Ουρανία Πολυκανδριώτη Κύρια Ερευνήτρια Τοµέας Νεοελληνικών Ερευνών Τηλ. 210-7273586 Fax: 210-7246212 E-mail: ranpoly@eie.gr Website: http://eie.academia.edu/ouraniapolycandrioti ΣΠΟΥ ΕΣ 1984: Πτυχίο Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

και ηµόσιας ιοίκησης του Πανεπιστηµίου Αθηνών 1988-92: Αναπληρωτής Καθηγητής των ιεθνών Σχέσεων στο Τµήµα

και ηµόσιας ιοίκησης του Πανεπιστηµίου Αθηνών 1988-92: Αναπληρωτής Καθηγητής των ιεθνών Σχέσεων στο Τµήµα ΓΙΑΝΝΗΣ Γ. ΒΑΛΗΝΑΚΗΣ ΣΠΟΥ ΕΣ Ιούνιος 1981: ιδάκτωρ των ιεθνών Σχέσεων, Πανεπιστήµιο Pantheon Sorbonne (Παρίσι Ι) µε άριστα 1980-1981: Πανεπιστήµιο Παρίσι Ι, Diplome d Etudes Approfondies (DEA) Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Του Ιωάννη Μ. Νομικού

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Του Ιωάννη Μ. Νομικού ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Του Ιωάννη Μ. Νομικού (Πρόεδρος στο Ερευνητικό Ινστιτούτο Ευρωπαϊκών και Αμερικανικών Μελετών (RIEAS) Copyright: Research Institute for European

Διαβάστε περισσότερα

Το τελικό ανακοινωθέν της Διεθνούς Μικτής Επιτροπής επί του. Θεολογικού Διαλόγου μεταξύ της Ορθοδόξου. Εκκλησίας και της Ρ/Καθολικής

Το τελικό ανακοινωθέν της Διεθνούς Μικτής Επιτροπής επί του. Θεολογικού Διαλόγου μεταξύ της Ορθοδόξου. Εκκλησίας και της Ρ/Καθολικής Το τελικό ανακοινωθέν της Διεθνούς Μικτής Επιτροπής επί του Θεολογικού Διαλόγου μεταξύ της Ορθοδόξου Εκκλησίας και της Ρ/Καθολικής Η ενδεκάτη Συνάντηση της Διεθνούς Μικτής Επιτροπής επί του Θεολογικού

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικό. Διδακτικό έργο

Βιογραφικό. Διδακτικό έργο ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ Βιογραφικό Ο Χρήστος Ηρ. Αντωνίου γεννήθηκε στη Ζούζουλη Καστοριάς. 1977: Πτυχίο Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. 1982: Δίπλωμα μεταπτυχιακών σπουδών Magister

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ..

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 7 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Τάσος ΜΑΡΓΑΡΙΤΩΦ Δελτίον XAE 1 (1959), Περίοδος Δ'. Στη μνήμη του Νίκου Βέη (1883-1958) Σελ. 144-148 ΑΘΗΝΑ 1960 ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΤΚΕΙΟΤ ΠΡΟΣΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΣΑ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΤΚΕΙΟΤ ΠΡΟΣΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΣΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΤΚΕΙΟΤ ΠΡΟΣΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΣΑ Διδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Πολιτικά Α1, 1 Ἐπειδή πᾶσαν πόλιν ὁρῶμεν κοινωνίαν τινά οὖσαν καί πᾶσαν κοινωνίαν ἀγαθοῦ τινος ἓνεκεν συνεστηκυῖαν (τοῦ γάρ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Εκπαιδευση Σχολικά βοηθήματα (για το Λύκειο) Πλάτωνος Πρωταγόρας Γ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΦΟΙΤΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΦΟΙΤΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΦΟΙΤΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2010 Το θέμα που θα αναπτυχθεί πρέπει να ευρίσκεται εντός του κύκλου ενδιαφέροντος του φοιτητή. Ο-Η φοιτητής/τρια

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Απολυτήριο Λυκείου ( Β' Λύκειο Κορίνθου)

Απολυτήριο Λυκείου ( Β' Λύκειο Κορίνθου) τ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΘΕΤΟ ΟΝΟΜΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΕΡΖΟΠΟΥΛΟΥ ΞΕΝΗ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗΣ 9 ΑΘΗΝΑ Τ.Κ. 104 41 210 5157874

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Όπως όλοι γνωρίζουμε η εφηβεία είναι η περίοδος μετάβασης από την παιδική ηλικία στην ενήλικη ζωή. Γίνονται γρήγορες αλλαγές στο σώμα και στο

Διαβάστε περισσότερα

Χριστός Ανέστη. Έχουμε αληθινό πρόβλημα όταν έρχεται στην διαχείριση των χρημάτων. Οι περισσότεροι από μας είμαστε σοβαρά χρεωμένοι.

Χριστός Ανέστη. Έχουμε αληθινό πρόβλημα όταν έρχεται στην διαχείριση των χρημάτων. Οι περισσότεροι από μας είμαστε σοβαρά χρεωμένοι. Αγαπημένοι μου εν Χριστώ Χριστός Ανέστη Χρειαζόμαστε απεγνωσμένα αλλαγή όσον αφορά στο θέμα της διαχείρισης χρημάτων. Οι στατιστικές των χρεών στις ΗΠΑ (Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής) είναι συγκλονιστικές.

Διαβάστε περισσότερα

Ernst Klett Schulbuchverlag, STUTTGART

Ernst Klett Schulbuchverlag, STUTTGART Klassen:7A/7B/7C / Α' Γυµνασίου Για το σχολικό έτος 2012/2013 παρακαλούµε να παραγγείλετε και να αγοράσετε κατά τη διάρκεια των θερινών διακοπών τα ακόλουθα βιβλία : Τα ελληνικά διδακτικά βιβλία του ΟΕ

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονική, Εκπαιδευτική, Ερευνητική δραστηριότητα κατά την τελευταία δεκαετία.

Επιστημονική, Εκπαιδευτική, Ερευνητική δραστηριότητα κατά την τελευταία δεκαετία. Επιστημονική, Εκπαιδευτική, Ερευνητική δραστηριότητα κατά την τελευταία δεκαετία. Όνομα, ειδικότητα, θέση στο Ίδρυμα: Μελίτα Εμμανουήλ Ιστορικός της Τέχνης- Καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης στη Σχολή Αρχιτεκτόνων

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ 37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Η ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΟΥΛΑ-ΓΙΑΝΝΑΡΑ 18-20 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ.Π. (Καθηγήτριες: Λαγκαδιανού, Τσάτση, Ξαγοράρη, Ράπτη, Παπαντωνοπούλου)

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ.Π. (Καθηγήτριες: Λαγκαδιανού, Τσάτση, Ξαγοράρη, Ράπτη, Παπαντωνοπούλου) ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Γ.Π. (Καθηγητές: Τσομπανέλλης, Μαγκούτη) Ως ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΟΡΙΖΕΤΑΙ Η ΠΑΡΑΚΑΤΩ: 1-4-5-6-7-8-9-10-11-12-14-21-23-24-25-29-30-31-32 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ.Π. (Καθηγήτριες: Παπαντωνοπούλου, Λαγκαδιανού,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (ΟΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΟΥΝΤΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ) A1. Επομένως,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΟΥΚΙΔΙΔΗ, ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΤΑΞΗ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΥΛΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΟΥΚΙΔΙΔΗ, ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΤΑΞΗ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΛΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΟΥΚΙΔΙΔΗ, ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΤΑΞΗ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Στην ύλη των εξετάσεων περιλαμβάνονται τα εξής: Τα επόμενα κεφάλαια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1.Ο Πρωταγόρας παρουσιάζει στο σημείο αυτό μια ιδιαιτέρως ρηξικέλευθη τοποθέτηση σχετικά με την έννοια και το σκοπό της τιμωρίας. Η τιμωρία, σύμφωνα με τον Πρωταγόρα δεν είναι εκδίκηση και

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ + ΚΕΝΤΡΑ-ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ + ΚΕΝΤΡΑ-ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γιάννη Τζαβάρα (Επιµ.) itzavaras@yahoo.gr ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ + ΚΕΝΤΡΑ-ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (Τελευταία ενηµέρωση: Σεπτέµβριος 2015) 1. Αριστοτελικός Όµιλος Αθηνών Πρόεδρος:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΟΣΧΟΛΙΚΩΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ

ΕΝ ΟΣΧΟΛΙΚΩΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΕΝ ΟΣΧΟΛΙΚΩΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΪΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 Θρησκευτικά ιδακτικές ενότητες: 1, 2, 3, 4, 7, 9, 10, 11, 12 Αρχαία Ελληνικά Α. Εισαγωγή:

Διαβάστε περισσότερα

Μάλλον αγαπάς το ποδόσφαιρο, νομίζεις ότι είναι η ζωή σου και ότι σε ολοκληρώνει συναισθηματικά και σωματικά σαν άνθρωπο.

Μάλλον αγαπάς το ποδόσφαιρο, νομίζεις ότι είναι η ζωή σου και ότι σε ολοκληρώνει συναισθηματικά και σωματικά σαν άνθρωπο. Του George Kakourides* Μπορεί να ονειρεύεσαι ότι κάποτε θα παίζεις σε ένα γήπεδο γεμάτο με φιλάθλους, ένταση και γκολ. Μπορεί να ονειρεύεσαι ολόκληρο γήπεδο να φωνάζει ρυθμικά το όνομα σου. Θέλεις να γίνεις

Διαβάστε περισσότερα

Tipologie installative - Installation types Types d installation - Die einbauanweisungen Tipos de instalación - Τυπολογίες εγκατάστασης

Tipologie installative - Installation types Types d installation - Die einbauanweisungen Tipos de instalación - Τυπολογίες εγκατάστασης Types d installation Die einbauanweisungen Tipos de instalación Τυπολογίες εγκατάστασης AMPADE MOOCROMATICHE VIMAR DIMMERABII A 0 V~ MOOCHROME DIMMABE AMP VIMAR 0 V~ AMPE MOOCHROME VIMAR DIMMABE 0 V~ EUCHTE

Διαβάστε περισσότερα

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο Η παρακάτω εργασία παρουσιάστηκε στο εισαγωγικό σεµινάριο στα οµαδικά δυναµικά στην Ελληνική Εταιρεία Οµαδικής Ανάλυσης και Ψυχοθεραπείας, τον Ιανουάριο του 2000. Στην οµάδα που συνεργάστηκε µαζί µου για

Διαβάστε περισσότερα

Συµβούλιο της Επικρατείας: 1768/1993 (Τµ. Α') Πηγή: Ε..Κ.Α. ΛΣΤ' 1994, σ. 400

Συµβούλιο της Επικρατείας: 1768/1993 (Τµ. Α') Πηγή: Ε..Κ.Α. ΛΣΤ' 1994, σ. 400 Συµβούλιο της Επικρατείας: 1768/1993 (Τµ. Α') Πηγή: Ε..Κ.Α. ΛΣΤ' 1994, σ. 400 Περίληψη: Ο ασφαλισµένος στο ΙΚΑ δικαιούται σύνταξης αναπηρίας λόγω εργατικού ατυχήµατος και όταν το ατύχηµα επέφερε συντάξιµο

Διαβάστε περισσότερα

Wiesbaden 2011, 420 σσ. +832 εικ. ISBN 978-3-89500-717-0

Wiesbaden 2011, 420 σσ. +832 εικ. ISBN 978-3-89500-717-0 Αn t j e Bosselmann Ru i c k b i e, Byzantinischer Schmuck des 9. bis frühen 13. Jahrhunderts. Untersuchungen zum metallen dekorativen Körperschmuck der mittelbyzantinische Zeit anhand datierter Funde

Διαβάστε περισσότερα

Στις 13 Αύγουστου τοϋ 2011, στο νοσοκομείο Ροϋζβελτ

Στις 13 Αύγουστου τοϋ 2011, στο νοσοκομείο Ροϋζβελτ ΝΕΚΡΟΛΟΓΙΑ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ (ΧΑΡΗΣ) ΨωΜΙΑΔΗΣ (1928-2011) τοϋ Σταύρου Θ. Άνεστίδη Στις 13 Αύγουστου τοϋ 2011, στο νοσοκομείο Ροϋζβελτ της ΝέαςΎόρκης, άπεβίωσε ό καδηγητής Χαράλαμπος (Χάρης) Ψωμιάδης, ιδρυτής

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΙΣΛΑΜ ) إسالم (αραβικά: Η αραβική λέξη «Ισλάμ» σημαίνει «υποταγή» και νοείται από τους μουσουλμάνους ως «υποταγή στον Θεό» εκείνοι που αποδέχονται την θρησκεία

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία: e mail: panagopoulosg@yahoo.gr τηλ. 6937248445 Ιστότοπος: Δογματική: http://panagopoulos-dogmatiki.blogspot.gr

Επικοινωνία: e mail: panagopoulosg@yahoo.gr τηλ. 6937248445 Ιστότοπος: Δογματική: http://panagopoulos-dogmatiki.blogspot.gr Γεώργιος Δ. Παναγόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Δογματικής της Ορθοδόξου Εκκλησίας Επικοινωνία: e mail: panagopoulosg@yahoo.gr τηλ. 6937248445 Ιστότοπος: Δογματική: http://panagopoulos-dogmatiki.blogspot.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Β ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Β ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 24 ΜΑΪΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΛΥΣΕΙΣ ΓΝΩΣΤΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Γιατί εγώ τόσο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΞΙΜΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ

ΜΑΞΙΜΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ ΜΑΞΙΜΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ Πρόκειται για ένα «όραμα ζωής του Σεβ. Μητροπολίτου μας για τη νεολαία». Η πρωτοβουλία, αλλά και οι δαπάνες για την ανέγερση

Διαβάστε περισσότερα

Eisagwgik sto po hµa Kleid tou poi µatov Fern zhv MARIA CRHSTOU

Eisagwgik sto po hµa Kleid tou poi µatov Fern zhv MARIA CRHSTOU 1 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Κωνσταντίνου Π. Καβάφη: «Ό αρείος» 1.Εισαγωγικά στο ποίηµα 2.Τα πρόσωπα του έργου 3. Ο τίτλος του ποιήµατος 4. Ενότητες Ερµηνευτικά 5. Επίπεδα του ποιήµατος- Αφηγηµατικές τεχνικές

Διαβάστε περισσότερα

Mission Berlin. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. Mission Berlin 15 Ταξίδι στον χρόνο

Mission Berlin. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. Mission Berlin 15 Ταξίδι στον χρόνο 15 Ταξίδι στον χρόνο Η Άννα πρέπει να πάει στο διαιρεµένο Βερολίνο από το ανατολικό στο δυτικό τµήµα. Και σαν να µην έφτανε αυτό, πρέπει να βρει µέσα σε 55 λεπτά ποιο γεγονός θέλει να εξαλείψει η RATAVA:

Διαβάστε περισσότερα

Αδαμαντίου Κοραή. De morborum haereditariorum: existentia, natura, prophylaxi et cura

Αδαμαντίου Κοραή. De morborum haereditariorum: existentia, natura, prophylaxi et cura ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ 2013 Αδαμαντίου Κοραή De morborum haereditariorum: existentia, natura, prophylaxi et cura Κωνσταντίνος Ηροδότου (Συντονιστής, Δρ. Φιλοσοφίας, Πανεπιστήμιο Paris VIII) Διονύσιος

Διαβάστε περισσότερα

ἀξιόω! στερέω! ψεύδομαι! συγγιγνώσκω!

ἀξιόω! στερέω! ψεύδομαι! συγγιγνώσκω! Assimilation νλ λλ νμ μμ νβ/νπ/νφ μβ/μπ/μφ νγ/νκ/νχ γγ/γκ/γχ attisches Futur bei Verben auf -ίζω: -ιῶ, -ιεῖς, -ιεῖ usw. Dehnungsaugment: ὠ- ὀ- ἠ- ἀ-/ἐ- Zur Vorbereitung die Stammveränderungs- und Grundformkarten

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘ.: 197/78 Είδος Εγγράφου: ΠΡΟΕΔΡΙΚΑ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΑ ΦΕΚ: 43Α

ΑΡΙΘ.: 197/78 Είδος Εγγράφου: ΠΡΟΕΔΡΙΚΑ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΑ ΦΕΚ: 43Α ΑΡΙΘ.: 197/78 Είδος Εγγράφου: ΠΡΟΕΔΡΙΚΑ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΑ ΦΕΚ: 43Α Π.Δ. 197/78 (ΦΕΚ Α' 43) : Περί κωδικοποιήσεως εις ενιαίον κείμενον νόμου των ισχυουσών διατάξεων περί τοπικών ενώσεων και κεντρικής ενώσεως των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΥΠΟ ΤΟΥΣ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥΣ Η πολιτική ιστορία του δεσποτάτου

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ, «ΠΛΑΤΩΝΑ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ» ΤΑΞΗ: Γ, ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: Αρετή Πότσιου, ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ: Νίκος Κοκκινάκης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

Διαβάστε περισσότερα

FLASHBACK: Der Mechanismus ist nicht komplett, verstehst du? Es fehlt ein Teil. Seit neunzehnhunderteinundsechzig.

FLASHBACK: Der Mechanismus ist nicht komplett, verstehst du? Es fehlt ein Teil. Seit neunzehnhunderteinundsechzig. 12 Εκκλησιαστική µουσική Στην Άννα µένουν ακόµα 65 λεπτά. Στην εκκλησία ανακαλύπτει ότι το µουσικό κουτί είναι κοµµάτι που λείπει από το αρµόνιο. Η γυναίκα στα κόκκινα εµφανίζεται και ζητά από την Άννα

Διαβάστε περισσότερα

Η Γενιά του 1880: Βιζυηνός- Παπαδιαμάντης Υ κ. Αποστολή / κ. Αθήνη ΠΑΜ14. Ιστορία της Νεοελληνικής. Λογοτεχνίας: 18 ος 20 ος αι.

Η Γενιά του 1880: Βιζυηνός- Παπαδιαμάντης Υ κ. Αποστολή / κ. Αθήνη ΠΑΜ14. Ιστορία της Νεοελληνικής. Λογοτεχνίας: 18 ος 20 ος αι. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τ Μ Η Μ Α Φ Ι Λ Ο Λ Ο Γ Ι Α Σ Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου, Ακαδημαϊκό έτος 2010-2011 Β ΕΞΑΜΗΝΟ 9.00 10.00 Γενική Γλωσσολογία ΙΙ Υ

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις : Διδαγμένο Κείμενο Α1. Μετάφραση Β1. α) στις διανοητικές αρετές β) στις ηθικές αρετές Οι διανοητικές αρετές διδασκαλία πείρα χρόνο

Απαντήσεις : Διδαγμένο Κείμενο Α1. Μετάφραση   Β1. α) στις διανοητικές αρετές β) στις ηθικές αρετές  Οι διανοητικές αρετές διδασκαλία πείρα χρόνο Απαντήσεις : Διδαγμένο Κείμενο Α1. Μετάφραση Οι αρετές λοιπόν δεν υπάρχουν μέσα μας εκ φύσεως, ούτε όμως είναι αντίθετο με τη φύση μας να γεννιούνται μέσα μας, αλλά εμείς έχουμε από τη φύση την ιδιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικό Σημείωμα της Λίνας Βεντούρα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τμήμα Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

Βιογραφικό Σημείωμα της Λίνας Βεντούρα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τμήμα Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Βιογραφικό Σημείωμα της Λίνας Βεντούρα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τμήμα Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου e-mail: ventura@uop.gr venturas@otenet.gr Τηλέφωνο γραφείου: 27410-74353

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ - 2014

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ - 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ - 2014 Α1. Επομένως, ούτε εκ φύσεως αλλά ούτε και αντίθετα προς τη φύση μας υπάρχουν μέσα μας οι αρετές, αλλά έχουμε από τη φύση την ιδιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων 113 Φιλολογίας Ιωαννίνων Η Φιλοσοφική Σχολή ιδρύθηκε στα Ιωάννινα και λειτούργησε για πρώτη φορά κατά το ακαδημαϊκό έτος 1964-65 ως παράρτημα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Β.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: Β4ΘΒ9-Ο5Ρ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

ΑΔΑ: Β4ΘΒ9-Ο5Ρ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ /ΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Βαθµός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Mission Berlin. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. Mission Berlin 25 Απρόοπτες δυσκολίες

Mission Berlin. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. Mission Berlin 25 Απρόοπτες δυσκολίες 25 Απρόοπτες δυσκολίες Ο χρόνος τελειώνει και η Άννα πρέπει να αποχαιρετήσει τον Paul, για να επιστρέψει στην 9 η Νοεµβρίου 2006. Για την εκπλήρωση της αποστολής της αποµένουν τώρα µόνο 5 λεπτά. Θα φθάσουν;

Διαβάστε περισσότερα