Κλιτικές προσωπικές αντωνυµίες στο Λειµωνάριον του Ιωάννου Μόσχου 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κλιτικές προσωπικές αντωνυµίες στο Λειµωνάριον του Ιωάννου Μόσχου 1"

Transcript

1 Κλιτικές προσωπικές αντωνυµίες στο Λειµωνάριον του Ιωάννου Μόσχου 1 Maxim Kissilier The analysis of enclitic pronouns in the so-called Late Koine (5 10 c. AD) is very important for studies in Greek prosody and syntax, as nearly all word-order phenomena of the period can be explained pragmatically. In the text of the Pratum Spirituale by Ioannos Moschos (early 7 th c.), one of the most famous paterika of the time, pronominal enclitics are still placed according to Wackernagel s law, because the Pratum satisfies the options, relevant for any Wackernagel language. However, unlike AG, enclitic pronouns tend to be in contact with the governing verb and their position in VP is regulated by the rules that resemble those we meet in early MG texts, starting with the 14 th c. It means that weak pronouns are gradually transforming from sentential enclitics into verb clitics, as they are now in Syntax, MG. prosody, clitic pronouns, word order, Wackernagel s law Τα τελευταία χρόνια οι αδύνατοι τύποι των προσωπικών αντωνυµιών έχουν απασχολήσει την έρευνα τόσο στο χώρο της γενικής γλωσσολογίας, όσο και στo πλαίσιο των βαλκανικών σπουδών, συµπεριλαµβανοµένης και της ιστορίας της νέας ελληνικής γλώσσας. Η σηµερινή µου έκθεση είναι αφιερωµένη στην χρήση των αντωνυµιών αυτών στην περίοδο της έτσι λεγόµενης Ύστερης Κοινής (5 10 αι. µ. Χ.). Η περίοδος αυτή παρουσιάζει ενδιαφέρον από την γλωσσική άποψη, γιατί µπορεί να αποδειχθεί «σηµείο εκκινήσεως» πολλών φαινοµένων που απαντούν στη σηµερινή σύνταξη και προσωδία. Έτσι σήµερα υπάρχουν αρκετά άρθρα και βιβλία που ασχολούνται µε την εξέλιξη της προσωδιακής και συντακτικής δοµής γενικά, αλλά και µε το σύστηµα των κλιτικών αντωνυµιών ειδικότερα. 2 Εγώ θα ήθελα να αναλύσω αδύνατους τύπους των προσωπικών αντωνυµιών στο πλαίσιο ενός προσωδιακού και συντακτικού κανόνα που τώρα ονοµάζεται ο νόµος του Wackernagel, σύµφωνα µε τον οποίο ένα εγκλιτικό βρίσκεται πάντοτε στη δεύτερη θέση µέσα στην πρόταση. 3 Ένα από τα καλύτερα παραδείγµατα στη λειτουργία του νόµου του Wackernagel µας παρουσιάζει ένα από τα πιο γνωστά κείµενα της εποχής, ο Λειµωνάριον του Ιωάννου 1

2 Μόσχου (αρχές του 7 ου αι. µ. Χ.). 4 Σχετικά πρόσφατα, ο Άγγλος κλασικός φιλόλογος Graham Dunn (1989: 8) µελετώντας την ιστορία της αρχαίας ελληνικής, από τον Όµηρο ως την Καινή ιαθήκη παρατήρησε ότι η κλιτική αντωνυµία αρχίζει σταδιακά να σπανίζει στη δεύτερη θέση µέσα στην πρόταση και κατέληξε στο συµπέρασµα ότι ο νόµος του Wackernagel δεν λειτουργούσε πια ήδη στην Κοινή. Και είναι γεγονός ότι καί στο Λειµωνάριον του Μόσχου οι εγκλιτικές αντωνυµίες (= O p ) βρίσκονται συχνά πέρα από τη δεύτερη θέση της πρότασης: (1) dia\ ti/ ou(=twj [me] Op Jli/beij (PG 2913A11 12). Όπως παρατηρούµε στο παραπάνω παράδειγµα, η εγκλιτική αντωνυµία me τοποθετείται στην τέταρτη θέση µέσα στην πρόταση κάτι τέτοιο ήταν όµως δυνατόν να συµβεί και στην «κλασική» γλώσσα: λ. χ. στην Ιστορία του Ηροδότου η άτονη αντωνυµία min µπορεί να είναι ακόµη και το ένατο συστατικό της πρότασης: 5 (2) kai\ dio/ti mou=noj h)pi/stato to\n Sme/rdioj, tou= Ku/rou Ja/naton au)toxeiri/$ [min] Op a)pole/saj (Hdt., III. 74). Κατά την γνωµή του Mark Janse (2000: 233), όµως, παραδείγµατα όπως το παραπάνω δεν αντιβαίνουν στο νόµο του Wackernagel, µε την προϋπόθεση ότι το Satz του Wackernagel δε θα εννοηθεί ως πρόταση, αλλά ως φράση ή, καλύτερα, ως προσωδιακή ένωση : σ αυτή την περίπτωση, θα διαπιστώσουµε ότι τα εγκλιτικά βρίσκονται σχεδόν πάντα στη δεύτερη θέση. Ο Mark Janse (2000: 234) το διευκρινίζει αυτό µε τα επόµενα παραδείγµατα από τον Όµηρο: (3) a)lla/ [me] Op / so/j [te] Cl po/joj / sa/ [te] Cl mh/dea / fai/dim Odusseu= // sh/ [t ] Cl a)ganofrosu/nh / melihde/a / Jumo\n a)phu/ra (Od. XI ). (4) kai/ [oi(] Op polla\ do/san / pe/mpein [te/] Cl [min] Op / h)/jelon au)toi (Od. XIX. 281). Ο Mark Janse δεν είναι ο µόνος που ερµηνεύει έτσι το νόµο του Wackernagel: το ίδιο κάνουν και ο J. Adams (1994: 2) και οι άλλοι, χρησιµοποιώντας µάλιστα τον όρο κώλον (Kolon/colon), που είχε εισηγηθεί παλιότερα ο E. Fraenkel. 6 Αν δεχτούµε αυτή την ερµηνεία, θα διαπιστώσουµε ότι στις περισσότερες περιπτώσεις η εγκλιτική αντωνυµία µπαίνει στην δεύτερη θέση στο κώλον και στο Λειµωνάριον: dia\ ti / ou(=twj [me] Op Jli/beij (παράδειγµα (1)). Ακόµη κι έτσι όµως, 2

3 15). 9 (iv) Ένα µονολεκτικό εγκλιτικό µπορεί να αντικατασταθεί µε ένα σύµπλεγµα εξακολουθούν να υπάρχουν φράσεις µέσα στο κείµενο όπου τα άτονα στοιχεία δε βρίσκονται στη δεύτερη θέση: 7 (5) Ote h)=ljon Ba/rbaroi ei)j th\n Skh=tin, a)nexw/rhsa, kai\ h)=ljon ei)j ta\ me/rh Ga/zhj, / kai\ e)/labo/n [moi] Op kelli/on ei)j lau/ran! (PG 2909B4 6). Υπάρχπουν δύο εξηγήσεις: (α) ότι κάθε κανόνας έχει και τις εξαιρέσεις του ή (β) ότι η δεύτερη θέση στο νόµο του Wackernagel πρέπει να ερµηνευθεί ως τυπολογική παράµετρος που ισχύει για µερικές γλώσσες, που µου φαίνεται και το πιο πιθανό. Αν δεχτούµε τις παρατηρήσεις του A. Zimmerling (2002: 72 77), αυτό σηµαίνει ότι σε µια γλώσσα όπου λειτουργεί ο νόµος του Wackernagel επιπροσθέτως πληρούνται και οι ακόλουθοι όροι: (i) Τα φραστικά εγκλιτικά (sentential enclitics) δεν υπάρχουν µόνο στις ερωτηµατικές ή επιφωνηµατικές προτάσεις, αλλά και στις αφηγηµατικές: Le/gw [ou)=n] Cl au)t% (PG 2856C12). (ii) εν υπάρχουν µόνο τα κλιτικά µόρια, αλλά και άτονα ρήµατα και εγκλιτικές αντωνυµίες: Παράδειγµα 1 (άτονα ρήµατα): Amartwlo/j [ei)mi] Cl (PG 3015A14). Παράδειγµα 2 (εγκλιτικές αντωνυµίες): Elego/n [tinej] Cl tw=n gero/ntwn (PG 3004B1). (iii) Τα εγκλιτικά µπορούν να έχουν τονιζόµενα ισοδύναµα: Estin de/ o( to/poj o( e)pilego/menoj Sa/yaj (PG 2853B10 11), 8 Au)to\j ga\r ti/j ei)=; (PG 2853A14 (cluster) εγκλιτικών: Παράδειγµα 1 (σύµπλεγµα από φραστικά εγκλιτικά): sunagagw\n {[de\] Cl [kai\] Cl } Cluster a)delfo/thta (PG 2853B10). Παράδειγµα 2 (σύµπλεγµα από φραστικό εγκλιτικό και αδύνατο τύπο αντωνυµίας): Le/gw {[ga/r] Cl [soi] Op } Cluster (PG 2873A13). Παράδειγµα 3 (σύµπλεγµα από φραστικό εγκλιτικό και άτονο ρήµα): ou) {[ga/r] Cl [ei)mi] Cl } Cluster e)gw/ (PG 2913C9). 3

4 (v) Τα στοιχεία σ ένα σύµπλεγµα εγκλιτικών πάντα τοποθετούνται σύµφωνα µε κάποιον κανόνα ιεραρχίας (rule of ranks), ο οποίος στο Λειµωνάριον είναι ο εξής: άτονα ρήµατα και αντωνυµίες ακολουθούν τα φραστικά εγκλιτικά: Pisteu/sate {[ga/r] Cl [moi] Op } Cluster (PG 2908D4), ενώ ιεραρχία υπάρχει και αναµέσα στα φραστικά εγκλιτικά de/ προηγείται kai/: Elegon {[de\] Cl [kai\] Cl } Cluster tou=to (PG 2896A7) και στις εγκλιτικές αντωνυµίες: η αόριστη tij µπορεί να ακολουθεί προσωπική αντωνυµία Dihgh/sato/ [moi/] Cl [tij] Cl tw=n Pate/rwn (PG 2868A4). Σαν αποτέλεσµα, ο κανόνας ιεραρχίας µπορεί να περιγραφεί στο Λειµωνάριον σύµφωνα µε τον εξής πίνακα: Πίνακας 1. Ο κανόνας ιεραρχίας των εγκλιτικών στο Λειµωνάριον. Φραστικά εγκλιτικά Εγκλιτικά ρήµατα/εγκλιτικές αντωνυµίες I II III IV Μόρια (ga/r, de/, Ρήµα ei)mi, dh/, ou)=n κλπ.) εκκλιτική αντωνυµία de/ kai/ Εγκλιτική προσωπική αντωνυµία Εγκλιτική αόριστη ατωνυµία Θα πρέπει να σηµειωθεί εδώ ότι ο κανόνας αυτός, µε κάποιες ευάριθµες εξαιρέσεις, έχει καθολική ισχύ στο κείµενο. (vi) Τέλος, σε µια γλώσσα όπου λειτουργεί ο νόµος του Wackernagel υπάρχουν πάντα κανόνες που µετακινούν τα εγκλιτικά από τη δεύτερη σε κάποια άλλη θέση µέσα στη φράση ( κώλον ): πρόκειται για τους κανόνες επικοινωνιακού εµποδίου (Rules of Communicative Barrier) και η απαγόρευση ξεχωρίσµατος συστατικών (Constituent Break Interdiction). Παράδειγµα 1 (κανόνες επικοινωνιακού εµποδίου): e)/xeij / {pou=} Barrier labei=n [me] Op (PG 2892B10 11). 10 Παράδειγµα 2 (απαγόρευση ξεχωρίσµατος συστατικών): Ara {ou)k au)th\ h( fu/sij} Complex Constituent [se] Op e)/teken; (PG 2933D7 8). Ξεχώρισµα του συνθέτου συστατικού (Complex Constituent = NP) µπορεί να οδηγήσει σε παρανόηση, ενώ και η αλλαγή θέσεων των NP και VP αλλάζει το νόηµα. 4

5 Όπως διαπιστώνουµε, λοιπόν, όλοι οι επιπλέον όροι που θέτει ο A. Zimmerling (2002: 72 77) για τις γλώσσες όπου ισχύει ο νόµος του Wackernagel πληρούνται από το κείµενο του Μόσχου. Από αυτή την άποψη, λοιπόν, µπορεί κανείς να ισχυριστεί ότι ο νόµος του Wackernagel λειτουργεί ακόµα στο Λειµωνάριον, αφού, σύµφωνα µε όσα είδαµε παραπάνω, η εγκλιτική προσωπική αντωνυµία βρίσκεται συνήθως στη δεύτερη θέση µέσα στη φράση ( κώλον ). Εδώ όµως θα πρέπει να εξετάσουµε και τη θέση της εγκλιτικής αντωνυµίας συγκριτικά µε την θέση του ρήµατος µε το οποίο συνδέεται, αφού η εγκλιτική αντωνυµία µπορεί να βρίσκεται είτε µπροστά από το ρήµα είτε να το ακολουθεί: (6) [Pi/steuso/n] V(1) [moi] Op(1), ou) mh/ [se] Op(2) [e)a/sw] V(2) (PG 2888B8). Όπως θα διαπιστώσουµε και από τον παρακάτω συγκεντρωτικό Πίνακα, στο κείµενο του Μόσχου η εγκλιτική αντωνυµία που έπεται του ρήµατος (VO p ) είναι εκείνη που επικρατεί στατιστικά. Πίνακας 2. Η θέση προσωπικής εγκλιτικής αντωνυµίας συγκριτικά µε την θέση του ρήµατος. Αντωνυµία mou moi me sou soi se Σύνολο Προηγείται του ρήµατος (O p V) (0,00%) 17 (6,18%) 23 (15,23%) 1 (14,29%) 19 (23,75%) 11 (26,19%) 71 (12,59%) Έπεται του ρήµατος (VO p ) 9 (100,00%) 258 (93,82%) 128 (84,77%) 6 (85,71%) 61 (76,25%) 31 (73,81%) 493 (87,41%) Επιπρόσθετα και πέρα από τις στατιστικές, θα πρέπει να σηµειωθούν και τα εξής: (a) στην περίπτωση της VO p η εγκλιτική αντωνυµία είναι πάντα σε άµεση επαφή µε το ρήµα από το οποίο εξαρτάται (b) στην περίπτωση της VO p το ρήµα είναι πληροφοριακό «κέντρο» ρηµατικής φράσεως (VP), όπως εκδηλώνουν οι τρείς επόµενοι παράγοντες: η εγκλιτική αντωνυµία πάντα έπεται του ρήµατος, όταν αυτό είναι στην προστακτική (= V imp ): (7) [Pi/steue/] Vimp [moi] Op, presbu/tere Ko/nwn! (PG 2856A12 13). η εγκλιτική αντωνυµία πάντα έπεται του ρήµατος a)kou/w a)kou/w sou (PG 2892B10) και συνήθως και κάθε άλλου ρήµατος αισθήσεως (= V vid ): 5

6 (8) Wj ou)=n [ei)=de/n] Vvid [me] Op o( ptwxo\j (PG 2893A5). η εγκλιτική αντωνυµία σχεδόν πάντα έπεται των «λεκτικών» ρηµάτων (Verba Dicendi = V dic ): (9) [Dihgh/sato/] Vdic [moi] Op tij tw=n Pate/rwn, o(/ti drakona/rij tij [dihgh/sato/] Vdic [moi] Op le/gwn (PG 2868A4 5). 11 ενώ συνάντησα µόνο τρεις εξαιρέσεις όπου υπάρχει O p V dic αντί V dic O p. Ωστόσο, και στις τρεις αυτές περιπτώσεις ο λόγος µετακινήσεως από τη V dic O p προς τη O p V dic µπορεί να εξηγηθεί µε κάποιον τρόπο, όπως θα δούµε παρακάτω. Σε µερικές ινδοευρωπαϊκές γλώσσες τα ρήµατα αισθήσεως καθώς και τα «λεκτικά», συγκροτούν ιδιαίτερες σηµασιολογικές κατηγορίες µε τις δικές τις συντακτικές ιδιαιτερότητες, όπως είναι λ. χ. η δυνατότητα να έχουν επαυξηµένο αντικείµενο, δηλαδή αιτιατική µε απαρέµφατο/µετοχή (Accusativus cum Infinitivo/Partcipio), ή υποχρεωτικό έµµεσο αντικείµενο, όπως συµβαίνει λ. χ. µε το αγγλικό to tell, όπου είναι λάθος να πει κανείς *tell that χωρίς το αντικείµενο (tell her/him that), παρ όλο που στις περισσότερες φράσεις είναι φανερό και από τα συµφραζόµενα σε ποιόν πρέπει ο ακροατής να πει κάτι. Το ίδιο φαινόµενο υπάρχει και στο Λειµωνάριον: (10) Kai\ krath/saj [me] Op th=j xeiro\j, le/gei [moi] Op (PG 2917A5 6). Αν ο οµιλιτής κρατούσε το χέρι του ενός και µιλούσε µε κάποιον άλλον, θα ήταν πάρα πολύ σηµαντικό για το νόηµα να έχει κάθε ρήµα (µετοχή = ρήµα) το δίκο του αντικείµενο, π. χ.: (11) *Kai\ krath/saj me th=j xeiro\j, le/gei au)t%=. Στο Λειµωνάριον, όταν δύο ρήµατα, που τοποθετούνται το ένα κοντά στο άλλο, έχουν εγκλιτικές αντωνυµίες σαν αντικείµενα, πάντα εννοείται το ίδιο πρόσωπο ή το ίδιο πράγµα, όπως συµβαίνει και στο παράδειγµα (10). Το δεύτερο αντωνυµιακό αντικείµενο είναι πλεοναστικό και δεν είναι σηµαντικό από τη σηµασιολογική άποψη. Η εγκλιτική αντωνυµία που έπεται του ρήµατος φαίνεται να µην προσφέρει καµιά καινούργια πληροφορία στη φράση και να είναι πλεοναστική, για τον πρόσθετο λόγο ότι στις περισσότερες ιστορίες 12 ο Μόσχος/αφηγητής (κάποτε µαζί µε τον φίλο του, Σωφρόνιο, το µελλοντικό Πατριάρχη Ιερουσαλύµων) ακούει την ιστορία από κάποιον αυτόπτη µάρτυρα ή από κάποιον άλλον που την είχε ακούσει από κάποιον αυτόπτη, πράγµα που σηµαίνει ότι ο ακροατής του κειµένου σχεδόν πάντα γνωρίζει «ήρωες» της 6

7 ιστορίας από την αρχή της και δεν αµφιβάλλει για το ποιός είναι υποκείµενο δράσεως και ποιός το αντικείµενο. Για ποιούς λόγους λοιπόν ο Μόσχος δεν παραλείπει ποτέ την εγκλιτική αντωνυµία που έπεται του ρήµατος, όπως λ. χ. στις φράσεις pi/steuso/n moi (παράδειγµα (6)), o)/moso/n moi (PG 2900B8 10), do/j moi o)li/gon u(/dwr (PG 2865B13 14), κλπ., όπου το σηµασιολογικό αντικείµενο είναι φανερό από τα συµφραζόµενα και η εγκλιτική αντωνµία δεν είναι πληροφοριακή; Απ ό,τι φαίνεται, ο Μόσχος έγραφε το Λειµωνάριον, πρώτα απ όλα, για ανθρώπους που δε διέθεταν υψηλή µόρφωση και γι αυτό προσπαθούσε να κάνει τη γλώσσα του όσο το δυνατόν απλούστερη και ξεκάθαρη. Η Erika Mihev -Gabrove (1960: 4) αντιλήφθηκε ότι στο κείµενο δε χρησιµοποιούνται µεγάλες προτάσεις µε περίπλοκη σύνταξη και ο Μόσχος µερικές φορές επαναλαµβάνει τις ιδέες που είναι, κατά τη γνώµη του, σηµαντικές (εκφράζοντάς τους, βέβαια, κάθε φορά µε άλλον τρόπο), σαν να φοβάται µήπως παρανοηθεί ή παρερµηνευθεί. Έτσι για παράδειγµα µπορεί να εξηγηθεί η εµφάνιση του δύνατου τύπου προσωπικής αντωνυµίας στο(12): (12) Dihgh/sato h(mi=n o( o(/sioj Path\r h(mw=n o( a)bba=j Gew/rgioj o( a)rximandri/thj th=j monh=j tou= a(gi/ou Patro\j h(mw=n Qeodosi/ou th=j diakeime/nhj kata\ th\n e)/rhmon th=j a(gi/aj Xristou= tou= Qeou= h(mw=n po/lewj, [e)moi\] Op* kai\ t%= a)delf%= Swfroni/% t%= sofist$= [le/gwn] Vdic, o(/ti (PG 2949B1 6). Η πρόταση είναι πολύ µεγάλη για το Λεµώνα και, ίσως, είναι δύσκολη η ακουστική κατανόησή της. Ο ακροατής µπορεί να ξεχάσει στο τέλος της πρότασης τι ήταν στην αρχή της, και ο Μόσχος του υπενθυµίζει σε ποιούς διηγήθηκε ο αββάς Γεώργιος την ιστορία του δίνοντας έµφαση στο γεγονός ότι ο ίδιος µαζί µε το Σωφρόνιο άκουσαν την αφήγηση του αββά. Με παρόµοιο τρόπο θα µπορούσε ίσως να εξηγήσει κανείς γιατί δεν παραλείπεται ποτέ το πλεοναστικό αντωνυµιακό αντικείµενο που έπεται του ρήµατος: ίσως ο Μόσχος να προσπαθεί να αποτρέψει τον ακροατή να καταλάβει το νόηµα του κειµένου όπως εκείνος θέλει, ανεξάρτητα από την πρωταρχική ιδέα του συγγραφέα. Ας σηµειωθεί επιπλέον εδώ ότι σε ορισµένες ευρωπαϊκές γλώσσες (π. χ. ισπανικά, ιταλικά, ελληνικά) οι κλιτικές αντωνυµίες συχνά συγκρίνονται µε τα οριστικά άρθρα. Ο P. Panagiotidis (2002: 70) δείχνει τις αναλογίες µεταξύ των δύο µε ένα πολύ διαφωτιστικό παράδειγµα: 7

8 (13) Η Νένα πουλούσε [φτηνά εισιτήρια] (O)i κι ο Άρης αγόραζε e i. 13 Στην πρόταση υπάρχει σηµασιολογικός παραλληλισµός ανάµεσα στα δύο µέρη της, µόνο που το δεύτερο µέρος δεν έχει αντικείµενο. Ο P. Panagiotidis έβαλε κλιτική αντωνυµία (σαν αντικείµενο) και στο δεύτερο µέρος για να δείξει πως µπορεί να αλλάξει το νόηµα της πρότασης: (14) Η Νένα πουλούσε [φτηνά εισιτήρια] (O)i κι ο Άρης [τα] Opi αγόραζε. Το νόηµα άλλαξε ριζικά: ενώ στο (13) η φτήνια εισιτηρίων ενώνει λογικά τα δύο µέρη, στο (14) εννοείται ότι ο Άρης αγόραζε τα ίδια εισιτήρια τα οποία η Νένα πουλούσε. ε βρήκα στο Λειµωνάριον δύο παρόµοιες προτάσεις οι οποίες να διακρίνονται µόνο µε βάση την απουσία/παρουσία εγκλιτικής αντωνυµίας, όµως θα ήταν πολύ ενδιαφέρον να δούµε ένα παράδειγµα από την ελληνική (15) και τη λατινική (16) παραλλαγή του κειµένου. 14 (15) Tou=to Jeasa/menoi kai\ oi( loipoi\ ba/rbaroi, kai\ Jauma/santej, e)de/onto tou= ge/rontoj prospi/ptontej au)t%=. Kai\ poih/saj eu)xh\n o( ge/rwn ija/sato au)to\n, kai\ ou)/tw a)pe/lusen [au)tou\j] Oi e)n ei)rh/n$ (PG 2924B3 7). (16) Quod cum cernerent barbari caeteri, admirati regabant senem, ut socium eorum curaret. Senex igitur, facta oratione, curavit eum, et ita demisit e i in pace (PG 2923B2 5). Αν στο (15), όπου υπάρχει αντωνυµιακό αντικείµενο, ο γέροντας απελευθέρωσε όλους τους βαρβάρους (au)tou\j), στο (16), όπου δεν υπάρχει αντικείµενο, πίσω από το dimisit ο ακροατής βάζει στο µυαλό του το eum, δηλαδή υπογραµµίζεται ότι απ όλους όσοι του επιτέθηκαν ο γέροντας a)pe/lusen ακριβώς αυτόν που είχε µείνει ακίνητος αµέσως µετά την επίθεσή του (εναντίον του γέροντα). Έτσι το νόηµα άλλαξε χωρίς αντωνυµιακό αντικείµενο. Η διαφορά µεταξύ των (15) και (16) δεν είναι µεγάλη, αλλά ο Μόσχος, ίσως, να θέλει να αποτρέψει και τις ελάχιστες ενδεχόµενες αµφιβολίες και γι αυτό τοποθετεί παντού, όπου δεν υπάρχει αντικείµενο-ουσιαστικό (και όπου το επιτρέπει η σηµασιολογία του ρήµατος), το αντωνυµιακό αντικείµενο το οποίο, ίσως, κάποτε να φαίνεται πλεοναστικό στην πραγµατικότητα αυτός ο πλεονασµός είναι σκόπιµος πλεονασµός, αφού, όπως είδαµε, η αντωνυµία µπορεί να ασκεί καταφανή επίδραση στο γενικό νόηµα της πρότασης. 8

9 Η εγκλιτική αντωνυµία, όταν βρίσκεται µπροστά στο ρήµα, στο Λειµωνάριον, όπως και στα Αρχαία Ελληνικά, γίνεται εγκλιτικό της λέξης που προηγείται, και στις µερικές περιπτώσεις παύει να βρίσκεται σε επαφή µε το ρήµα: (17) Ti/ [soi] Op kako\n [e)poi/hsa] V, o(/ti e)pi\ tosou/tou dh/mou diasu/reij me kai\ blasfhmei=j; (PG 2901C9 11). Η σειρά Ο p V προκύπτει είτε από συντακτικούς, είτε από σηµασιολογικούς λόγους. I. Οι συντακτικοί λόγοι που οδηγούν στη σειρά Ο p V συνδέονται µε την τάση να διατηρούνται οι προσωδιακές και συντακτικές ενώσεις. Όταν το ρήµα από το οποίο εξαρτάται ο αδύνατος τύπος της προσωπικής αντωνυµίας έπεται ορισµένων άτονων στοιχείων, τότε η εγκλιτική αντωνυµία µπορεί να αλλάζει την θέση της και να ενώνεται µε τα στοιχεία αυτά σε µία προσωδιακή ένωση (# #): (18) Pi/steuso/n moi, #ou) mh/ [se] Op # [e)a/sw] V (PG 2888B8). Το ίδιο γίνεται, αν µπροστά από το ρήµα υπάρχει ένα φραστικό εγκλιτικό. Σαν αποτέλεσµα, διαµορφώνεται σύµπλεγµα εγκλιτικών: (19) kai\ #ou)k {[e)/ti] Cl [se] Op } Cluster # [polemw=] V! (PG 2900B9 10). Σε καποιά παραδείγµατα υπάρχει ίσχυρος συντακτικός δεσµός ανάµεσα στην εγκλιτική αντωνυµία και κάποιο άλλο συντακτικό συστατικό (συνήθως επίθετο) το οποίο αλλάζει την θέση του χάριν έµφασης, και η απαγόρευση ξεχωρίσµατος συστατικών εξαναγκάζει την αντωνυµία να µένει κοντά στη µετακινούµενη λέξη: (20) a)=ra ou)/de {w(j [nekra/n] Det [me] Op } ένωση w)/feilej [oi)ktei=rai] Vinf ; (PG 2933D4 5). Παρατηρούµε, λοιπόν, στο παραπάνω παράδειγµα ότι η εγκλιτική αντωνυµία είναι εξαρτηµένη, από τη µία πλευρά, από το απαρέµφατο (= V inf ), και, από την άλλη, έχει επίθετο (= Det) στην ίδια πτώση. 15 Ο συντακτικός δεσµός ανάµεσα στο απαρέµφατο και το αντωνυµιακό αντικείµενο είναι έκδηλος και η απόσταση µεταξύ των δύο δε δηµιουργεί δυσκολίες στον ακροατή, αφού ακόµη κι έτσι (παρά την απόσταση δηλαδή) µπορεί να ερµηνεύσει σωστά τη συντακτική δοµή της πρότασης. Όµως, αν η εγκλιτική αντωνυµία και το επίθετο δε βρίσκονταν κοντά, η συντακτική σχέση µεταξύ τους δε θα ήταν προφανής, γιατί στα ελληνικά, όπως και σε άλλες ινδοευρωπαϊκές γλώσσες, η προσωπική αντωνυµία πολύ σπάνια συνοδεύεται από επίθετο, και ο ακροατής θα 9

10 µπορούσε να έχει δυσκολίες µε το νόηµα του κειµένου. Eδώ θα µπορούσε κανείς ακόµη να αναρωτηθεί: γιατί η πρόταση (20) δεν έχει την εξής σειρά λέξεων: (21) * w)/feilej [oi)ktei=rai] Vinf {[me] Op w(j [nekra/n] Det } ένωση. Η απάντηση ίσως είναι ότι το επίθετο µετακινείται σχεδόν στην αρχή της πρότασης επειδή είναι εστιασµένο (focalised): δε θα πρέπει λοιπόν να µε λυπηθείς [έστω νεκρή] έµφαση ; Η τελευταία συντακτική αιτία που οδηγεί στη σειρά O p V είναι η τάση να σπάσει η σειρά ρηµάτων, τα οποία βρίσκονται σε επαφή. Σ αυτή την περίπτωση η εγκλιτική αντωνυµία παίζει το ρόλο «διαχωριστή»: (22) Wmoso/n moi, o(/ti ou)deni\ le/geij, a(\ [me/llw] V [soi] Op [le/gein] Vdic (PG 2900B8 10). Είµαι υποχρεωµένος όµως να καταγράψω και κάποιες εξαιρέσεις στον «κανόνα» αυτό, π. χ.: (23) Kai\ [a)pokrijei=sa] Vprt [le/gei] V [moi] Op (PG 2865B8). 16 II. Σηµασιολογικές αιτίες που οδηγούν στη σειρά Ο p V έχουν να κάνουν µε την εστίαση του ρήµατος µε το οποίο συνδέεται η εγκλιτική αντωνυµία. Όταν στο «κέντρο» της έµφασης βρίσκεται το ρήµα στην προστατική, τότε η εστίαση δίνεται µε φραστικό εγκλιτικό: (24) {Pisteu/sate [ga/r] Cl } έµφαση moi (PG 2908D4). Το ίδιο µπορεί να ισχύει και για όλους τους υπόλοιπους κλιτούς τύπους των ρηµάτων (finite verbs), όµως συνήθως το εστιασµένο ρήµα µετακινείται και η µετακίνηση δείχνει την έµφαση: (25) Ti/ ga\r e i)=de/j mou kalo\n, o(/ti ou(/twj [me] Op [a)gap#=j] V ; (PG 2913Α15). Σ αυτήν τη φράση, εκτός από τη µετακίνηση, υπάρχει και άλλο σηµάδι έµφασης, το επίρρηµα ou(/twj που έχει συντακτικές και σηµασιολογικές σχέσεις µε το ρήµα και δηλώνει ότι το ρήµα είναι στο «κέντρο» της έµφασης. Ο νόµος του Wackernagel δεν επιτρέπει να µετακινηθεί το αντωνυµιακό αντικείµενο µαζί µε το ρήµα, αλλιώς η εγκλιτική αντωνυµία φεύγει από την δηκή της θέση στο κώλον : (26) * {o(/ti} Barrier ou(/twj [a)gap#=j] V [me] Op ; 10

11 Το ίδιο γίνεται και στις φράσεις µε τα άλλα σηµαδιά έµφασης, π. χ. µε την επιτατική άρνηση ou) mh/ (βλ.: (18)) και ou)k e)/ti (βλ.: (19)). Όταν η πρόταση δεν περιέχει ούτε επίρρηµα ούτε επιτατική άρνηση, η σειρά O p V είναι το µοναδικό αξιόπιστο σήµα το οποίο µας δείχνει ότι το ρήµα είναι εστιασµένο: (27) Ou) Je/leij i))dei=n tina swzo/menon: a)lla\ Xristo\j o( Uio\j tou= Qeou= tou= zw=ntoj, au)to/j [se] Op [suntri/yei] V (PG 2916A2 4). Το φαινόµενο µετακινήσεως εστιασµένου ρήµατος δεν εξαρτάται από την σηµασία του ρήµατος. Όπως σηµειώθηκε και παραπάνω, η εγκλιτική αντωνυµία σχεδόν πάντα έπεται των «λεκτικών» ρηµάτων και βρήκα µόνο τρείς εξαιρέσεις, όπου, αντίθετα, το «λεκτικό» ρήµα έπεται του εγκλιτικού. Η µία από τις περιπτώσεις αυτές είναι, όπως νοµίζω, αποτέλεσµα έµφασης: 17 (28) Egw/ ei)mi )Iwa/nnhj o( Baptisth/j: kai\ dia\ tou=to/ [soi] Op [le/gw] Vdic, mhdamou= a)pe/lj$j (PG 2853A15 B2). Ο Ιωάννης ο Βαπτιστής υπογραµµίζει το κύρος του λόγου του να µην γίνει κάτι παρά τη θέλησή του. Στη συντακτική δοµή η «υπογράµµιση» του κύρους του αντικατοπτρίζεται στην µετακίνηση του ρήµατος. Στο τέλος της µικρής µου ανάλυσης θα ήθελα να διατυπώσω γενικούς κανόνες που ισχύουν στο Λειµωνάριον του Ιωάννου Μόσχου και σύµφωνα µε τους οποίους τοποθετούνται οι εγκλιτικές προσωπικές αντωνυµίες στο κείµενο: Πίνακας 3. Οι βασικοί κανόνες τοποθετήσεως εγκλιτικών αντωνυµιών στο Λειµωνάριον. Ν Σειρά Όρος Συχνότητα 1.1 Το ρήµα είναι στην αρχή της φράσεως ( κώλον ) Πάντα 1.2 V = V imp 1.3 VO p V = V dic Σχεδόν πάντα Στα περισσότερα 1.4 V = V vid παραδείγµατα Η πρόταση έχει ουδέτερη (neutral) σειρά 1.5 Συνήθως λέξεων 11

12 Το ρήµα είναι εστιασµένο και ακολουθεί είτε O p V επιτατική άρνηση (ou) mh/, ou)k e)/ti), είτε το επίρρηµα ou(/twj 18 Κάποια λέξη, η οποία δεν είναι ρήµα και έχει ίσχυρες συντακτικές ή προσωδιακές συνδέσεις µε την εγκλιτική προσωπική αντωνυµία, είναι εστιασµένη και, σαν αποτέλεσµα έµφασης, µετακινείται προς την αρχή της πρότασης/φράσης ( κώλον ). 19 Η εγκλιτική προσωπική αντωνυµία είναι εξαρτηµένη από το απαρέµφατο, το οποίο εξαρτάται συντακτικώς από το άλλο ρήµα (συνήθως κλιτό τύπο ρήµατος) Πάντα Στα περισσότερα παραδείγµατα Οι εγκλιτικές αντωνυµίες στο Λειµωνάριον µαρτυρούν τις µεγάλες αλλαγές στην προσωδιακή δοµή, αν συγκρίνει κανείς την κατάσταση που επικρατούσε στα Αρχαία Ελληνικά. Αυτές οι αλλαγές δεν προέρχονται από λάθη των χειρογράφων, αντίθετα αποτελούν µέρος στην εξέλιξη της προσωδιακής δοµής. Έτσι, ενώ στα Αρχαία Ελληνικά η θέση των εγκλιτικών αντωνυµιών στην φράση ( κώλον ) εξαρτήθηκε µόνο από τον νόµο του Wackernagel, και, στην πραγµατικότητα, δεν υπήρχε καµία συντακτική διαφορά ανάµεσα στα αντωνυµιακά και φραστικά εγκλιτικά, στο Λειµωνάριον η εγκλιτική αντωνυµία στις περισσότερες περιπτώσεις τοποθετείται κοντά στο ρήµα εξάρτησης και είναι δυνατό να θεωρήσουµε την ένωση ρήµατος και αντωνυµιακού αντικειµένου του σαν ένα σύνταγµα. Ακόµη πιο σηµαντικό, νοµίζω, είναι ότι η θέση της εγκλιτικής αντωνυµίας δεν εξαρτάται τόσο από τον νόµο του Wackernagel (ο οποίος επηρεάζει τη γενική σειρά των λέξεων, αλλά δεν έχει επίδραση στην θέση του αντωνυµιακού εγκλιτικού συγκριτικά µε τη θέση του ρήµατος) όσο από τους σηµασιολογικούς παράγοντες και τις απαιτήσεις του ύφους. Σε νεότερα κείµενα (14 αι. µ. Χ.), παρ όλο που ο νόµος του Wackernagel ακόµα λειτουργεί, όπως έχει δείξει ο P. Mackridge (1993; 2001), βρίσκουµε αποτελέσµατα γραµµατοποιήσεως, εµφανίζονται δηλαδή και οι προκλιτικές αντωνυµίες, και η κλιτική αντωνυµια δεν ξεχωρίζεται από το ρήµα εξάρτησης (ανεξάρτητα από αν βρίσκεται µπροστά ή πίσω από αυτό). Αυτό σηµαίνει ότι η κλιτική αντωνυµία έχασε εντέλει και τα τελευταία γνωρίσµατα φραστικού εγκλιτικού και έγινε ρηµατικό κλιτικό (verbal clitic), όπως είναι τώρα στα νέα ελληνικά. Εκείνο που επιχειρήθηκε να καταδειχτεί στο άρθρο αυτό είναι 12

13 ότι τα πρώτα βήµατα προς τη σηµερινή κατάσταση τα συναντάµε ήδη τον 6ο 7ο αι. µ. Χ. στο Λειµωνάριον του Ιωάννου Μόσχου. Σηµειώσεις 1 Ευχαριστώ το φίλο δρ. νεοελληνικής φιλολογίας Τάσο Καπλάνη (Selwyn College, Cambridge), που είχε την καλοσύνη να διαβάσει το κείµενο και να προτείνει χρήσιµες διορθώσεις και βελτιώσεις. Εννοείται πως όσα σφάλµατα αποµένουν βαρύνουν εµένα αποκλειστικά. 2 Πβ.: (Horrocks 1991; Janse 1993; ; 2000; Mackridge 1993; 2000; Pappas 2001). 3 Πβ.: (Anderson 1993; Collinge 1985: ; Janse 1987; Wackernagel 1892). 4 Για το κείµενο του Μόσχου βλ. την έκδοση του Migne (T. 87, 3 = PG). 5 Τα άρθρα δεν υπολογίζονται σαν ξεχωριστά στοιχεία. 6 Diese uralte Stellungstendenz herrsht nun genau so wie am Anfang des Satzes auch am Anfang jener kleineren Einheit, die in mehrhafter Hinsicht ein Abbild des Satzes ist, nämlich des Kolons (βλ.: Fraenkel 1933: 319). 7 Cl = φραστικό εγκλιτικό. 8 Σύγκρινε µε το παράδειγµα 1 στην απαίτηση (ii). Εδώ το ρήµα είναι στην πρώτη «εµφατική» θέση, όπως δείχνει το de/ που ακολουθεί. 9 Σύγκρινε µε το παράδειγµα 2 στο απαίτηση (ii). Εδώ το ti/j δεν είναι κλιτική, επειδή βρίσκεται στη πρώτη θέση στο κώλον (Au)to\j ga\r / ti/j ) και στο ga\r τίθεται η βαρεία. 10 Σύγκρινε µε (5): {kai\} Barrier e)/labo/n [moi] Op (φραστικό κλιτικό kai/ είναι γραµµατικοποιηµένο εµπόδιο). 11 Στην έκφραση dihgh/sato/ moi le/gwn η εγκλιτική αντωνυµία moi είναι αντικείµενο του dihgh/sato και δεν έχει καµία σχέση µε την µετοχή le/gwn η οποία συνδείται µόνο µε την φράση που την ακολουθεί. Η έκφραση dihgh/sato/ moi < > le/gwn υπάρχει σχεδόν στην κάθε ιστορία του κειµένου του Μόσχου και είναι, ίσως, ένα φραστικό κλισέ. 12 Πβ.: (Maisano 1984: 3 5). 13 (O)i = αντικείµενο, ei = απουσία αντικειµένου, κενό αντικείµενο (null object). 14 Η λατινική µετάφραση που δηµοσιεύεται στην PG έγινε από άλλα χειρόγραφα (βλ.: Mioni 1950; Pattenden 1975: 38f; 1984: 17). 15 Στη συντακτική δοµή εννοείται, βέβαια, *nekra/n me ou)=san. Ευχαριστώ την κα. Βάσα Σολωµού Ξανθάκη η οποία µου το έδειξε. 16 Υπάρχει όµως και η επόµενη παραλλογή: [a)pe/kri/jh] V [moi] Op [le/gousa] Vprt (PG 2901A10). 17 εν είµαι σίγουρος πώς µπορεί να εξηγηθεί η σειρά O p V dic στην επόµενη πρόταση: Ou) mo/non o(/sa [moi] Op [ei)/p$j] Vdic, poih/sw, a)ll o(/ti kai a)po\ th=j sh/meron h(me/raj ou)k e i )se/ljw ei)j to\n 13

14 oi)=ko/n mou, a)ll ei)j monasth/rion e)nteu=jen a)pe/rxomai (PG 2936B10 13). Κατά τη γνώµη µου, υπάρχουν δύο πιθανές ερµηνείες: από τη µία πλευρά, το ρήµα ei)/p$j µπορεί να είναι εστιασµένο, και µ αυτόν τον τρόπο ο οµιλιτής να δείχνει το σεβασµό του για τους λόγους της νεκρής κόρης, από την άλλη, µπορεί στο «κέντρο» έµφασης να βρίσκεται το o(/sa, όπως δείχνει η έκφραση ou) mo/non o(/sa, και το ρήµα να µετακινείται για να µη φεύγει η εγκλιτική αντωνυµία από την δεύτερη θέση στο κώλον. 18 Σ αυτή την περίπτωση, αν έχουµε λεκτικό ρήµα, αναιρείται το 1.3 (δηλαδή το V dic O p γίνεται O p V dic ). 19 Τα παραδείγµατα είναι πάρα πολύ σπάνια. Βιβλιογραφία Adams, J. N Wackernagel s Law and the Placement of the Copula esse in Classical Latin. Cambridge. Anderson, S. R Wackernagel s Revenge. Language Collinge, N. E The Laws of Indo-European. Amsterdam. Dunn, G Enclitic Pronoun Movement and the Ancient Greek Sentence Accent. Glotta 67, Fraenkel, E Kolon und Satz: Beobachtugen zur Gliederung des antiken Satzes 1. Nachrichten der Göttinger Gesellschaft der Wissenschaften, philologisch-historische Klasse Horrocks, G. C Οι κλιτικές αντωνυµίες στην ιστορία της Ελληνικής γλώσσας. Μελέτες για την Ελληνική γλώσσα Janse, M Wackernagel s law. Proceedings of the Fourteenth International Congress of Linguists, Berlin/GDR, August , ed. by W. Bahner, J. Schildt, D. Viehweger, Berlin. Janse, M La position des pronoms personnels enclitiques en grec n o-testamentaire la lumišre des dialectes n o-hell niques. La koin greque antique, ed. by C. Brixhe, Nancy. Janse, M Phonological Aspects of Clisis in Ancient and Modern Greek Glotta LXXIII Janse, M Convergence and Divergence in the Development of the Greek and Latin Clitic Pronouns. Stability and Change of Word-Order Patterns over Time, ed. by R. Sornicola, E. Poppe, A. Shisha Ha-Levy, Amsterdam. Kissilier, M. L Osobennosti yazyka Ioanna Moscha (zakon Wackernagelya i mestoimennye klitiki v tekste pozdnego koine). Περίληψη διατριβής. Αγ. Πετρούπολη. Mackridge, P. H An Editorial Problem in Medieval Greek Texts: the Position of the Object Clitic Pronoun in the Escorial Digenes Acrites. Αρχές της Νεοελληνικής λογοτεχνίας. Πρακτικά του δεύτερου διεθνούς συνέδριου Neograeca medii aevi. Ανάτυπο αjπο; το;ν Α τόµο, Benetia. Mackridge, P. H The Position of the Weak Object Pronoun in Medieval and Modern Greek. Yazyk i rechevaya deyatel nost

15 Maisano, R Tradizione orale e sviluppi narrativi nel Prato di Giovanni Mosco. Bolletino della Badia Greca di Grottaferrata Mioni, E Le Vitae Patrum nella Traduzione di Ambrogio Traversari. Aevum Panagiotidis, P Pronouns, Clitics and Empty Nouns. Pronominality and Licensing in Syntax. Amsterdam Philadelphia. Pappas, P. A Weak Object Pronoun Placement in Later Medieval and Early Modern Greek. Dissertation. Ohio. Pattenden, P The Text of the Pratum Spirituale. Journal of Theological Studies, New Series XXVI, I Pattenden, P The Editions of the Pratum Spirituale. Studia Patristica Wackernagel, J Über ein Gesetz der Indogermanischen Wortstellung. Indogermanische Forschungen I Zimmerling, A. V Tipologicheskiy sintaksis skandinavskih yazykov. Μόσχα. 15

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός;

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Ιωάννης 1[α ]:1 --- Θεός ή «κάποιος θεός»; 1 Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Εδώ θα εξετάσουμε το εδάφιο Ιωάννης 1[α ]:1 το οποίο, σύμφωνα με το κείμενο λέει, «Εν αῤχη

Διαβάστε περισσότερα

Λέξεις, φράσεις και προτάσεις

Λέξεις, φράσεις και προτάσεις 1 Λέξεις, φράσεις και προτάσεις (Words, phrases and clauses) The Greek language, like all human languages, has a Lexicon and a Grammar that are used to create sentences. The Lexicon consists of the words

Διαβάστε περισσότερα

[+εαυτό / +Α] Αναφορικές εκφράσεις: δεδομένα από τα Νέα Ελληνικά. Brian D. Joseph Πανεπιστήμιο της Πολιτείας του Οχάιο

[+εαυτό / +Α] Αναφορικές εκφράσεις: δεδομένα από τα Νέα Ελληνικά. Brian D. Joseph Πανεπιστήμιο της Πολιτείας του Οχάιο [In D. Theofanopoulou-Kondou, X. Laskaratou, M. Sifianou, M. Georgiafendis, & V. Spyropoulos, eds. Sinxrones tasis stin eliniki glosologia. Meletes afieromenes stin Eirene Philippaki-Warburton [Synchronic

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η σύνταξη μιας πρότασης

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η σύνταξη μιας πρότασης ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ Η σύνταξη μιας πρότασης Τα δύο πιο βασικά στοιχεία σε κάθε πρόταση είναι το ρήμα και το ουσιαστικό. Το κομμάτι της πρότασης που αναφέρεται στο ρήμα το λέμε ρηματικό σύνολο (ΡΣ) ή ρηματικό

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές.

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. Οι αντωνυμίες δίνουν στον λόγο μας συντομία και σαφήνεια. Μας βοηθούν να μιλάμε πιο εύκολα για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β )

ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β ) ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β ) ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της άσκησης είναι ο σχεδιασμός και η υλοποίηση συστήματος διόρθωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ 21 ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΟ ΑΙΤΙΟ Λέγεται το αίτιο που εντοπίζεται σε εξωτερικές καταστάσεις, όχι σε ψυχικές συγκινήσεις και συναισθήματα. Εκφράζεται: α.

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματικές προτάσεις. Ερωτηματικές λέγονται οι προτάσεις που στον προφορικό λόγο συνοδεύονται από ανέβασμα της φωνής και στο γραπτό με ερωτηματικό.

Ερωτηματικές προτάσεις. Ερωτηματικές λέγονται οι προτάσεις που στον προφορικό λόγο συνοδεύονται από ανέβασμα της φωνής και στο γραπτό με ερωτηματικό. ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ - ΕΥΘΥΣ ΚΑΙ ΠΛΑΓΙΟΣ ΛΟΓΟΣ Β Ερωτηματικές προτάσεις Ερωτηματικές λέγονται οι προτάσεις που στον προφορικό λόγο συνοδεύονται από ανέβασμα της φωνής και στο γραπτό με ερωτηματικό. Με

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Βασικέ Οδηγίε : ίνεται ιδιαίτερη σηµασία στην εισαγωγή στα ρητορικά κείµενα (Βιβλίο Ρητορικών Κειµένων Μαθητή, Βιβλίο εκπαιδευτικού). Σε κάθε περίοδο διδασκαλία θα πρέπει να γίνεται ανάγνωση ολόκληρη τη

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ 27 Β ΟΡΟΣ ΣΥΓΚΡΙΣΗΣ Εκφέρεται είτε με απλή αφαιρετική είτε με το σύνδεσμο quam και ομοιόπτωτα ή ομοιότροπα (όταν ο α όρος δεν κλίνεται, είναι δηλαδή επίρρημα

Διαβάστε περισσότερα

Η διαµόρφωση των ονοµατικών και ρηµατικών συνταγµάτων στα ελληνικά από τον 5ο µ.χ. ως το 12ο αιώνα. Henri Tonnet*

Η διαµόρφωση των ονοµατικών και ρηµατικών συνταγµάτων στα ελληνικά από τον 5ο µ.χ. ως το 12ο αιώνα. Henri Tonnet* Η διαµόρφωση των ονοµατικών και ρηµατικών συνταγµάτων στα ελληνικά από τον 5ο µ.χ. ως το 12ο αιώνα Henri Tonnet* Παρ ότι η νέα ελληνική γλώσσα είναι κλιτική, η σειρά των λέξεων σ αυτή δεν είναι εντελώς

Διαβάστε περισσότερα

Τα σύννεφα έχουν τέτοια ποικιλία σχημάτων, χρωμάτων και μεγεθών, που. κανένας δε βελτίωσε το σύστημα το οποίο επινόησε το 1803 ο Αγγλος φαρμακοποιός

Τα σύννεφα έχουν τέτοια ποικιλία σχημάτων, χρωμάτων και μεγεθών, που. κανένας δε βελτίωσε το σύστημα το οποίο επινόησε το 1803 ο Αγγλος φαρμακοποιός +ΑΡΘΡΟ I ποιος, ποσού 1. Zuvvccpa Η Μαρίνα μιλάει με τον Αλέξη στο τηλέφωνο και του λέει ότι διάβασε ένα κείμενο για τα σύννεφα. Εκείνος τη ρωτάει γι αυτά που διάβασε. Εμείς ακούσαμε μόνο τις απαντήσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Από το εγχειρίδιο της Α Γυμνασίου Ενότητα 12 Α. Κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 1η: «Πάλι μαζί!» Σημεία στίξης: τελεία ερωτηματικό...4 Η δομή της πρότασης: ρήμα υποκείμενο αντικείμενο...5 Ουσιαστικά: αριθμοί γένη...6 Ονομαστική πτώση ουσιαστικών...6 Οριστικό άρθρο...7 Ερωτηματικές

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝO 24 ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΕΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Μετά από ρήματα που δηλώνουν ψυχικό πάθος, π.χ. gaudeo, queror, indignor κ.ά., ακολουθούν ουσιαστικές αιτιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι

Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι Αφηγηματικές τεχνικές Οι λειτουργίες του αφηγητή 0 αφηγητής μπορεί να είναι πρόσωπο της αφήγησης, με πρωταγωνιστικό ή δευτερεύοντα ρόλο, ή μπορεί να είναι αμέτοχος

Διαβάστε περισσότερα

8 η Ενότητα. Κατάκτηση του σημασιολογικού τομέα

8 η Ενότητα. Κατάκτηση του σημασιολογικού τομέα 8 η Ενότητα Κατάκτηση του σημασιολογικού τομέα 1. Εισαγωγή Είχαμε πει στο μάθημα Εισαγωγή στη Γλωσσολογία, ότι ο τομέας της Σημασιολογίας χωρίζεται στη λεξική και στη δομική σημασιολογία. Όσον αφορά τη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016. Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες

Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016. Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016 Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες Εβδομαδιαίο πρόγραμμα (διδακτική ώρα: 50 ) 1. Νεοελληνική Γλώσσα (για όλες τις ομάδες προσανατολισμού)

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχογλωσσολογία. Ενότητα 4 : Επεξεργασία προτάσεων. Χριστίνα Μανουηλίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Φιλολογίας

Ψυχογλωσσολογία. Ενότητα 4 : Επεξεργασία προτάσεων. Χριστίνα Μανουηλίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Φιλολογίας Ψυχογλωσσολογία Ενότητα 4 : Επεξεργασία προτάσεων Χριστίνα Μανουηλίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Συντακτική επεξεργασία-ανάλυση (parsing) Στρατηγικές συντακτικής επεξεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

10/2013. Mod: 02D-EK/BT. Production code: CTT920BE

10/2013. Mod: 02D-EK/BT. Production code: CTT920BE 10/2013 Mod: 02D-EK/BT Production code: CTT920BE GR ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ σελ. 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΚΕΦ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 ΚΕΦ 2 ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ... 3 2.1 ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ...3 2.2 ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 2008-2009. Τάξη Β Τμήμα: Β θεωρητική 1 Μάθημα: Λατινικά Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ. ρωμαϊκής λογοτεχνίας, γενικά χαρακτηριστικά της ρωμαϊκής λογοτεχνίας

ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 2008-2009. Τάξη Β Τμήμα: Β θεωρητική 1 Μάθημα: Λατινικά Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ. ρωμαϊκής λογοτεχνίας, γενικά χαρακτηριστικά της ρωμαϊκής λογοτεχνίας ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΥΛΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 008-009 Σχ. Μονάδα: ο Γενικό Λύκειο ιαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Τάξη Β Τμήμα: Β θεωρητική 1 Μάθημα: Λατινικά Διδάσκουσα Καθηγήτρια: Γιακουμάτου Μαρία-Θηρεσία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τ.Ξ.Γ.Μ.Δ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Μ. ΤΣΙΓΚΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Γενικά για την εργασία: Η εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Όταν µπροστά από τα κύρια ονόµατα υπάρχει τίτλος, τότε το οριστικό άρθρο προηγείται του τίτλου: ο κύριος Μικέογλου ο πρίγκιπας Κάρολος

Όταν µπροστά από τα κύρια ονόµατα υπάρχει τίτλος, τότε το οριστικό άρθρο προηγείται του τίτλου: ο κύριος Μικέογλου ο πρίγκιπας Κάρολος 1. ΘΕΜΑ Το οριστικό άρθρο 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ Θα µιλήσει ο Χασάν. Μ αρέσει η µουσική. Αγαπάει τη ζωή. Σπρώξε την πόρτα. Το 2003 τελείωσε το λύκειο. Το Μάη είχαµε ωραίο καιρό. Ήρθε µε το λεωφορείο. Ήρθε το

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Νεοελληνική Γλώσσα Α Γυµνασίου

Πρόλογος. Νεοελληνική Γλώσσα Α Γυµνασίου Πρόλογος Το βιβλίο αυτό αποτελεί µια υπεύθυνη και εµπεριστατωµένη πρόταση για το µαθητή και τον εκπαιδευτικό. Βοηθά στην εµπέδωση της ύλης της Νεοελληνικής Γλώσσας της Aʹ Γυµνασίου και στη βελτίωση της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΟ ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ (GERUNDIVUM) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΟ ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ (GERUNDIVUM) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΟ ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ (GERUNDIVUM) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Το γερουνδιακό είναι ρηματικό επίθετο παθητικής διάθεσης (διαθέτουν, δηλαδή, όλα τα ρήματα στην παθητική φωνή καθώς και τα αποθετικά

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα κ Τεχνολογίες Γνώσης Εργασίες στην Επεξεργασία Φυσικής Γλώσσας

Συστήματα κ Τεχνολογίες Γνώσης Εργασίες στην Επεξεργασία Φυσικής Γλώσσας Συστήματα κ Τεχνολογίες Γνώσης Εργασίες στην Επεξεργασία Φυσικής Γλώσσας 1. Διορθωτής Λέξεων Αντικείμενο Στόχος Σκοπός της άσκησης είναι ο σχεδιασμός και η υλοποίηση συστήματος διορθωτή λέξεων βασισμένου

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις στις σειρές

Σηµειώσεις στις σειρές . ΟΡΙΣΜΟΙ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Σηµειώσεις στις σειρές Στην Ενότητα αυτή παρουσιάζουµε τις βασικές-απαραίτητες έννοιες για την µελέτη των σειρών πραγµατικών αριθµών και των εφαρµογών τους. Έτσι, δίνονται συστηµατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

2. Στοιχεία Πολυδιάστατων Κατανοµών

2. Στοιχεία Πολυδιάστατων Κατανοµών Στοιχεία Πολυδιάστατων Κατανοµών Είναι φανερό ότι έως τώρα η µελέτη µας επικεντρώνεται κάθε φορά σε πιθανότητες που αφορούν µία τυχαία µεταβλητή Σε αρκετές όµως περιπτώσεις ενδιαφερόµαστε να εξετάσουµε

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα 1 Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Η επιβίωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE ΑΠΟ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΤΥΦΛΩΣΗ

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE ΑΠΟ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΤΥΦΛΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ-ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ-ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ-ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

ΚΕΙΜΕΝΟ-ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ-ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ-ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 1 ΚΕΙΜΕΝΟ-ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ-ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ-ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ KEIMENO Cum Octavianus post victoriam Actiacam Romam rediret, homo quidam ei occurrit corvum tenens; eum instituerat haec dicere: «Ave, Caesar,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΙΣ ΤΠΕ Δ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤ/ΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ: MAΪΝΑΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ - ΙΣΤΟΡΙΑ Α) Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Επιστήμη και Δημοσιογραφία. Δημοσιογραφία Επιστήμης Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης;

Επιστήμη και Δημοσιογραφία. Δημοσιογραφία Επιστήμης Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης; Δημοσιογραφία Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης; Μενέλαος Σωτηρίου 8ο Συνέδριο «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία», Αθήνα, 10-12 Νοεμβρίου 2011 Επιστήμη και Δημοσιογραφία «Η

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα.

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Η πρόταση Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Ορθογραφικές παρατηρήσεις 1. Το πρώτο γράμμα κάθε πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαίο οργανόγραμμα ύλης.

Εβδομαδιαίο οργανόγραμμα ύλης. Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016 Από 18 Ιουνίου έως 31 Ιουλίου 2015 Διάρκεια προγράμματος: έξι (6) εβδομάδες Εβδομαδιαίο οργανόγραμμα ύλης. συγκεκριμένος σχεδιασμός διδακτέας και εξεταστέας

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτάται η συχνότητα από τη µάζα στην Απλή Αρµονική Ταλάντωση;

Εξαρτάται η συχνότητα από τη µάζα στην Απλή Αρµονική Ταλάντωση; Εξαρτάται η συχνότητα από τη µάζα στην Απλή Αρµονική Ταλάντωση; Ξεκινώντας θα ήθελα να θυµίσω κάποια στοιχεία που σχετίζονται µε τον ορισµό της συχνότητας σε ένα περιοδικό φαινόµενο, άρα και στην ΑΑΤ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ :ΤΥΠΟΙ ΑΕΡΟΣΥΜΠΙΕΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΑ: ΕΥΘΥΜΙΑ ΟΥ ΣΩΣΑΝΝΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ 1 ΑΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Β ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Θέµα:

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Β ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Θέµα: Ε ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Β ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέµα: Πολιτιστική Επικοινωνία και Τοπική ηµοσιότητα: Η αξιοποίηση των Μέσων Ενηµέρωσης, ο ρόλος των

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2 η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Ενότητα 2 η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Ενότητα 2 η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Είδη προφορικού και γραπτού λόγου Η γλωσσική επικοινωνία διακρίνεται σε προφορική και γραπτή. Ο προφορικός λόγος διαφέρει σε πολλά σημεία από το γραπτό, είναι όμως ισάξιοι

Διαβάστε περισσότερα

1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15)

1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία: 1. Πώς

Διαβάστε περισσότερα

Με την προσδοκία ότι το βιβλίο αυτό θα αποβεί χρήσιμο σε μαθητές και συναδέλφους φιλολόγους, εύχομαι καλή επιτυχία στο έργο τους.

Με την προσδοκία ότι το βιβλίο αυτό θα αποβεί χρήσιμο σε μαθητές και συναδέλφους φιλολόγους, εύχομαι καλή επιτυχία στο έργο τους. 5 Πρόλογος Το βιβλίο αυτό αποτελεί μια βελτιωμένη έκδοση του Συντακτικού της αρχαίας ελληνικής γλώσσας σε πίνακες που κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2000. Η επανέκδοσή του κρίθηκε αναγκαία προκειμένου να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΛΑΧΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΛΑΧΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΛΑΧΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ Ελαχιστοποίηση κόστους διατροφής Ηεπιχείρηση ζωοτροφών ΒΙΟΤΡΟΦΕΣ εξασφάλισε µια ειδική παραγγελίααπό έναν πελάτη της για την παρασκευή 1.000 κιλών ζωοτροφής, η οποία θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ HORST REICHENBACH HEAD EUROPEAN COMMISSION'S TASK FORCE FOR GREECE 16 th Roundtable with the Government of Greece Transforming uncertainty into stability, wisdom and growth

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 05/12/2010 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟ Ο καθηγητής της φιλολογίας έριχνε κάθε μέρα το μπαλάκι. Όλη η τάξη το έπιανε σαν ένα γαργαλιστικό μήνυμα. Το πετούσε ο ένας στον άλλον. Χαράς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Ενδεικτικές απαντήσεις Β1: Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις και φράσεις:

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Ενδεικτικές απαντήσεις Β1: Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις και φράσεις: ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Πολυτεχνείου 6, 10433 Αθήνα τηλ.: 210-5243434, fax: 210-5228231 e-mail: p-e-f@otenet.gr http://www.p-e-f.gr Οι απόψεις της ΠΕΦ για τα θέματα εξετάσεων στο μάθημα των Λατινικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γλωσσικό Λάθος Ορισμός και προβλήματα Ως γλωσσικό λάθος θα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία "Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ" Ειρήνη Σωτηρίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ

Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΗΓΩΝ Θεόδωρος Μαρκόπουλος University of Uppsala thodorismark@yahoo.gr Abstract This paper discusses methodological

Διαβάστε περισσότερα

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων 113 Φιλολογίας Ιωαννίνων Η Φιλοσοφική Σχολή ιδρύθηκε στα Ιωάννινα και λειτούργησε για πρώτη φορά κατά το ακαδημαϊκό έτος 1964-65 ως παράρτημα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Β.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ Νικόλας Χριστοδούλου Λευκωσία, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό για την εκμάθηση της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας στα μειονοτικά σχολεία της Θράκης

Λογισμικό για την εκμάθηση της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας στα μειονοτικά σχολεία της Θράκης Λογισμικό για την εκμάθηση της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας στα μειονοτικά σχολεία της Θράκης Μειονοτικά σχολεία Θράκης: Δυσκολίες του μαθητικού κοινού στην εκμάθηση της Ελληνικής Επιστημονική υπεύθυνη:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία Γεώργιος Πετάσης Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΤMHMA MHXANIKΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ, Πανεπιστήμιο Πατρών, 2012 2013 Τι είναι η γλωσσική τεχνολογία;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Π.Μ.Σ: «Σύγχρονες Προσεγγίσεις στη γλώσσα και στα κείμενα» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Το φωνηεντικό

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249)

Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Ο ποιητής, αξιοποιώντας την ιστορική του µνήµη, κινείται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 11: ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ - ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (PARSING)

ΑΣΚΗΣΗ 11: ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ - ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (PARSING) ΑΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΗΤΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ (Prolog) ΕΞΑΜΗΝΟ: Δ - Εαρινό 2013-14 ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Δ.ΣΤΑΜΑΤΗΣ, Κ.ΔΙΑΜΑΝΤΑΡΑΣ ΑΣΚΗΣΗ 11: ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ -

Διαβάστε περισσότερα

Paper Gr. 7: The history and structure of Modern Greek 2015-16

Paper Gr. 7: The history and structure of Modern Greek 2015-16 Paper Gr. 7: The history and structure of Modern Greek 2015-16 This bibliographical guide concentrates on the most recent and useful publications, and particularly those in English or Greek. Further references

Διαβάστε περισσότερα

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΕΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Φυλλάδιο Εργασίας 1 Ενδεικτικές Απαντήσεις Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Κωνσταντίνος Κακαρίκος, Ευφροσύνη Κοντοκώστα k_kakarikos@hotmail.com efkodok@yahoo.gr Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Hellas Alive Μάθε να το χρησιµοποιείς

Hellas Alive Μάθε να το χρησιµοποιείς Hellas Alive Μάθε να το χρησιµοποιείς Λίγα Λόγια Το Hellas Alive καλύπτει πέντε επίπεδα γλωσσοµάθειας της Ελληνικής.Το κάθε επίπεδο χωρίζεται σε 15 ενότητες µε κάθε ενότητα να αναπτύσσεται σε 4 µαθήµατα.

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΩΓΛΟ ΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α. ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΕΣ ΙΑΦΟΡΕΣ, ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ, ΑΙΤΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥΣ (ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ)

ΤΡΩΓΛΟ ΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α. ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΕΣ ΙΑΦΟΡΕΣ, ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ, ΑΙΤΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥΣ (ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ) ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ A ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ: ΣΟΥΡΙΛΑ ΕΛΕΩΝΟΡΑ, Α.Μ. 31621 ΤΡΙΜΜΗ ΑΝΝΑ, Α.Μ. 30606 Πτυχιακή εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΘΕΣΜΙΚΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΠΛΟΙΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που υποβλήθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ

ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ Βασισμένο στο 17 Illustrations That Are Incredibly Real For Anyone With ADD Http://www.buzzfeed.com Aug. 18, 2015 Caroline Kee BuzzFeed Staff Μετάφραση, προσαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΑΝΔΡΕΟΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑ Λεμεσός 2012 i ii ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΡΙΣΟΚΚΑ Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06 No hay traducción disponible. του Χουάν Μαγιόργκα 4 ΠΡΟΣΩΠΑ: 3 Γυναίκες (γιαγιά, μητέρα και εγγονή) και ένας άντρας γύρω στα 30. Το τελευταίο έργο του μεγάλου Ισπανού δραματουργού που ανέβηκε στο Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από όλους

ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από όλους Αριστοτέλειο Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Ημερίδα«ΤοΣχολείοστηνΨηφιακήΕποχή: Διαδραστικοί Πίνακες και Πλατφόρμες e-learning» Θεσσαλονίκη, 12 Μαρτίου2011 ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Γραµµατικοί κανόνες Κανόνες µεταγραφής συµβόλων

Γραµµατικοί κανόνες Κανόνες µεταγραφής συµβόλων Πανεπιστήµιο Αθηνών, Τµήµα Ε.Μ.Μ.Ε. Εαρινό εξάµηνο 2004 Σ. A. Μοσχονάς, Γενική Γλωσσολογία 25 Μαΐου 2004 Γραµµατικοί κανόνες - Κανόνες µεταγραφής Ιεραρχία γραµµατικών: Γραµµατικές Πεπερασµένων Καταστάσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση της απαλλακτικής εργασίας στο μάθημα Νέες Τεχνολογίες στην Επιστημονική Έρευνα: Διαδίκτυο και Εκπαίδευση (Εαρινό 2015)

Παρουσίαση της απαλλακτικής εργασίας στο μάθημα Νέες Τεχνολογίες στην Επιστημονική Έρευνα: Διαδίκτυο και Εκπαίδευση (Εαρινό 2015) Παρουσίαση της απαλλακτικής εργασίας στο μάθημα Νέες Τεχνολογίες στην Επιστημονική Έρευνα: Διαδίκτυο και Εκπαίδευση (Εαρινό 2015) Γιώργος Μικρός ΕΚΠΑ UMass Boston Η ερευνητική υπόθεση Κάθε άνθρωπος έχει

Διαβάστε περισσότερα

[Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101)

[Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: [Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Γιατί η µάνα απευθύνεται στον ήλιο για να της πει πού βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015

Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015 MACROWEB Προβλήματα Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015 Παραδείγματα Προβλημάτων. Πως ορίζεται η έννοια πρόβλημα; Από ποιους παράγοντες εξαρτάται η κατανόηση ενός προβλήματος; Τι εννοούμε λέγοντας χώρο ενός προβλήματος;

Διαβάστε περισσότερα

@ BY AVENUES PRIVATE INSTITUTE JUNE 2014

@ BY AVENUES PRIVATE INSTITUTE JUNE 2014 1 Εκεί που η ποιότητα συναντά την επιτυχία Λεωφ. Αρχ. Μακαρίου 7, Αρεδιού Τηλ. 22874368/9 2 ENGLISH INSTITUTE A Place where quality meets success 7, Makarios Avenue, Arediou, Tel. 22874368/9 99606442 Anglia

Διαβάστε περισσότερα

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08)

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) (συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) Φ.Κ.: ας επιστρέψουμε τώρα στο μεγάλο θέμα της ημέρας σε παγκόσμια κλίμακα, της Αμερικάνικές προκριματικές εκλογές. Πήραμε

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή διατριβή ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΕΧΝΗΤΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΑΜΝΩΝ ΦΥΛΗΣ ΧΙΟΥ ΓΙΑΝΝΟΣ ΜΑΚΡΗΣ Λεμεσός 2014 ii

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Η Λατινική γραμματική της σειράς Bescherelle είναι μια εύκολη και πλήρης γραμματική της λατινικής γλώσσας, με αντικειμενικό στόχο να δι ευκολύνει τη μελέτη, τη μετάφραση και

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. Παναγιώτης Δεμέστιχας Στέλλα Γκανέτσου

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. Παναγιώτης Δεμέστιχας Στέλλα Γκανέτσου ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Παναγιώτης Δεμέστιχας Στέλλα Γκανέτσου ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Συγγραφείς: Παναγιώτης Δεμέστιχας, Στέλλα Γκανέτσου Υπεύθυνη Παραγωγής: Φωτεινή

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα