Κλιτικές προσωπικές αντωνυµίες στο Λειµωνάριον του Ιωάννου Μόσχου 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κλιτικές προσωπικές αντωνυµίες στο Λειµωνάριον του Ιωάννου Μόσχου 1"

Transcript

1 Κλιτικές προσωπικές αντωνυµίες στο Λειµωνάριον του Ιωάννου Μόσχου 1 Maxim Kissilier The analysis of enclitic pronouns in the so-called Late Koine (5 10 c. AD) is very important for studies in Greek prosody and syntax, as nearly all word-order phenomena of the period can be explained pragmatically. In the text of the Pratum Spirituale by Ioannos Moschos (early 7 th c.), one of the most famous paterika of the time, pronominal enclitics are still placed according to Wackernagel s law, because the Pratum satisfies the options, relevant for any Wackernagel language. However, unlike AG, enclitic pronouns tend to be in contact with the governing verb and their position in VP is regulated by the rules that resemble those we meet in early MG texts, starting with the 14 th c. It means that weak pronouns are gradually transforming from sentential enclitics into verb clitics, as they are now in Syntax, MG. prosody, clitic pronouns, word order, Wackernagel s law Τα τελευταία χρόνια οι αδύνατοι τύποι των προσωπικών αντωνυµιών έχουν απασχολήσει την έρευνα τόσο στο χώρο της γενικής γλωσσολογίας, όσο και στo πλαίσιο των βαλκανικών σπουδών, συµπεριλαµβανοµένης και της ιστορίας της νέας ελληνικής γλώσσας. Η σηµερινή µου έκθεση είναι αφιερωµένη στην χρήση των αντωνυµιών αυτών στην περίοδο της έτσι λεγόµενης Ύστερης Κοινής (5 10 αι. µ. Χ.). Η περίοδος αυτή παρουσιάζει ενδιαφέρον από την γλωσσική άποψη, γιατί µπορεί να αποδειχθεί «σηµείο εκκινήσεως» πολλών φαινοµένων που απαντούν στη σηµερινή σύνταξη και προσωδία. Έτσι σήµερα υπάρχουν αρκετά άρθρα και βιβλία που ασχολούνται µε την εξέλιξη της προσωδιακής και συντακτικής δοµής γενικά, αλλά και µε το σύστηµα των κλιτικών αντωνυµιών ειδικότερα. 2 Εγώ θα ήθελα να αναλύσω αδύνατους τύπους των προσωπικών αντωνυµιών στο πλαίσιο ενός προσωδιακού και συντακτικού κανόνα που τώρα ονοµάζεται ο νόµος του Wackernagel, σύµφωνα µε τον οποίο ένα εγκλιτικό βρίσκεται πάντοτε στη δεύτερη θέση µέσα στην πρόταση. 3 Ένα από τα καλύτερα παραδείγµατα στη λειτουργία του νόµου του Wackernagel µας παρουσιάζει ένα από τα πιο γνωστά κείµενα της εποχής, ο Λειµωνάριον του Ιωάννου 1

2 Μόσχου (αρχές του 7 ου αι. µ. Χ.). 4 Σχετικά πρόσφατα, ο Άγγλος κλασικός φιλόλογος Graham Dunn (1989: 8) µελετώντας την ιστορία της αρχαίας ελληνικής, από τον Όµηρο ως την Καινή ιαθήκη παρατήρησε ότι η κλιτική αντωνυµία αρχίζει σταδιακά να σπανίζει στη δεύτερη θέση µέσα στην πρόταση και κατέληξε στο συµπέρασµα ότι ο νόµος του Wackernagel δεν λειτουργούσε πια ήδη στην Κοινή. Και είναι γεγονός ότι καί στο Λειµωνάριον του Μόσχου οι εγκλιτικές αντωνυµίες (= O p ) βρίσκονται συχνά πέρα από τη δεύτερη θέση της πρότασης: (1) dia\ ti/ ou(=twj [me] Op Jli/beij (PG 2913A11 12). Όπως παρατηρούµε στο παραπάνω παράδειγµα, η εγκλιτική αντωνυµία me τοποθετείται στην τέταρτη θέση µέσα στην πρόταση κάτι τέτοιο ήταν όµως δυνατόν να συµβεί και στην «κλασική» γλώσσα: λ. χ. στην Ιστορία του Ηροδότου η άτονη αντωνυµία min µπορεί να είναι ακόµη και το ένατο συστατικό της πρότασης: 5 (2) kai\ dio/ti mou=noj h)pi/stato to\n Sme/rdioj, tou= Ku/rou Ja/naton au)toxeiri/$ [min] Op a)pole/saj (Hdt., III. 74). Κατά την γνωµή του Mark Janse (2000: 233), όµως, παραδείγµατα όπως το παραπάνω δεν αντιβαίνουν στο νόµο του Wackernagel, µε την προϋπόθεση ότι το Satz του Wackernagel δε θα εννοηθεί ως πρόταση, αλλά ως φράση ή, καλύτερα, ως προσωδιακή ένωση : σ αυτή την περίπτωση, θα διαπιστώσουµε ότι τα εγκλιτικά βρίσκονται σχεδόν πάντα στη δεύτερη θέση. Ο Mark Janse (2000: 234) το διευκρινίζει αυτό µε τα επόµενα παραδείγµατα από τον Όµηρο: (3) a)lla/ [me] Op / so/j [te] Cl po/joj / sa/ [te] Cl mh/dea / fai/dim Odusseu= // sh/ [t ] Cl a)ganofrosu/nh / melihde/a / Jumo\n a)phu/ra (Od. XI ). (4) kai/ [oi(] Op polla\ do/san / pe/mpein [te/] Cl [min] Op / h)/jelon au)toi (Od. XIX. 281). Ο Mark Janse δεν είναι ο µόνος που ερµηνεύει έτσι το νόµο του Wackernagel: το ίδιο κάνουν και ο J. Adams (1994: 2) και οι άλλοι, χρησιµοποιώντας µάλιστα τον όρο κώλον (Kolon/colon), που είχε εισηγηθεί παλιότερα ο E. Fraenkel. 6 Αν δεχτούµε αυτή την ερµηνεία, θα διαπιστώσουµε ότι στις περισσότερες περιπτώσεις η εγκλιτική αντωνυµία µπαίνει στην δεύτερη θέση στο κώλον και στο Λειµωνάριον: dia\ ti / ou(=twj [me] Op Jli/beij (παράδειγµα (1)). Ακόµη κι έτσι όµως, 2

3 15). 9 (iv) Ένα µονολεκτικό εγκλιτικό µπορεί να αντικατασταθεί µε ένα σύµπλεγµα εξακολουθούν να υπάρχουν φράσεις µέσα στο κείµενο όπου τα άτονα στοιχεία δε βρίσκονται στη δεύτερη θέση: 7 (5) Ote h)=ljon Ba/rbaroi ei)j th\n Skh=tin, a)nexw/rhsa, kai\ h)=ljon ei)j ta\ me/rh Ga/zhj, / kai\ e)/labo/n [moi] Op kelli/on ei)j lau/ran! (PG 2909B4 6). Υπάρχπουν δύο εξηγήσεις: (α) ότι κάθε κανόνας έχει και τις εξαιρέσεις του ή (β) ότι η δεύτερη θέση στο νόµο του Wackernagel πρέπει να ερµηνευθεί ως τυπολογική παράµετρος που ισχύει για µερικές γλώσσες, που µου φαίνεται και το πιο πιθανό. Αν δεχτούµε τις παρατηρήσεις του A. Zimmerling (2002: 72 77), αυτό σηµαίνει ότι σε µια γλώσσα όπου λειτουργεί ο νόµος του Wackernagel επιπροσθέτως πληρούνται και οι ακόλουθοι όροι: (i) Τα φραστικά εγκλιτικά (sentential enclitics) δεν υπάρχουν µόνο στις ερωτηµατικές ή επιφωνηµατικές προτάσεις, αλλά και στις αφηγηµατικές: Le/gw [ou)=n] Cl au)t% (PG 2856C12). (ii) εν υπάρχουν µόνο τα κλιτικά µόρια, αλλά και άτονα ρήµατα και εγκλιτικές αντωνυµίες: Παράδειγµα 1 (άτονα ρήµατα): Amartwlo/j [ei)mi] Cl (PG 3015A14). Παράδειγµα 2 (εγκλιτικές αντωνυµίες): Elego/n [tinej] Cl tw=n gero/ntwn (PG 3004B1). (iii) Τα εγκλιτικά µπορούν να έχουν τονιζόµενα ισοδύναµα: Estin de/ o( to/poj o( e)pilego/menoj Sa/yaj (PG 2853B10 11), 8 Au)to\j ga\r ti/j ei)=; (PG 2853A14 (cluster) εγκλιτικών: Παράδειγµα 1 (σύµπλεγµα από φραστικά εγκλιτικά): sunagagw\n {[de\] Cl [kai\] Cl } Cluster a)delfo/thta (PG 2853B10). Παράδειγµα 2 (σύµπλεγµα από φραστικό εγκλιτικό και αδύνατο τύπο αντωνυµίας): Le/gw {[ga/r] Cl [soi] Op } Cluster (PG 2873A13). Παράδειγµα 3 (σύµπλεγµα από φραστικό εγκλιτικό και άτονο ρήµα): ou) {[ga/r] Cl [ei)mi] Cl } Cluster e)gw/ (PG 2913C9). 3

4 (v) Τα στοιχεία σ ένα σύµπλεγµα εγκλιτικών πάντα τοποθετούνται σύµφωνα µε κάποιον κανόνα ιεραρχίας (rule of ranks), ο οποίος στο Λειµωνάριον είναι ο εξής: άτονα ρήµατα και αντωνυµίες ακολουθούν τα φραστικά εγκλιτικά: Pisteu/sate {[ga/r] Cl [moi] Op } Cluster (PG 2908D4), ενώ ιεραρχία υπάρχει και αναµέσα στα φραστικά εγκλιτικά de/ προηγείται kai/: Elegon {[de\] Cl [kai\] Cl } Cluster tou=to (PG 2896A7) και στις εγκλιτικές αντωνυµίες: η αόριστη tij µπορεί να ακολουθεί προσωπική αντωνυµία Dihgh/sato/ [moi/] Cl [tij] Cl tw=n Pate/rwn (PG 2868A4). Σαν αποτέλεσµα, ο κανόνας ιεραρχίας µπορεί να περιγραφεί στο Λειµωνάριον σύµφωνα µε τον εξής πίνακα: Πίνακας 1. Ο κανόνας ιεραρχίας των εγκλιτικών στο Λειµωνάριον. Φραστικά εγκλιτικά Εγκλιτικά ρήµατα/εγκλιτικές αντωνυµίες I II III IV Μόρια (ga/r, de/, Ρήµα ei)mi, dh/, ou)=n κλπ.) εκκλιτική αντωνυµία de/ kai/ Εγκλιτική προσωπική αντωνυµία Εγκλιτική αόριστη ατωνυµία Θα πρέπει να σηµειωθεί εδώ ότι ο κανόνας αυτός, µε κάποιες ευάριθµες εξαιρέσεις, έχει καθολική ισχύ στο κείµενο. (vi) Τέλος, σε µια γλώσσα όπου λειτουργεί ο νόµος του Wackernagel υπάρχουν πάντα κανόνες που µετακινούν τα εγκλιτικά από τη δεύτερη σε κάποια άλλη θέση µέσα στη φράση ( κώλον ): πρόκειται για τους κανόνες επικοινωνιακού εµποδίου (Rules of Communicative Barrier) και η απαγόρευση ξεχωρίσµατος συστατικών (Constituent Break Interdiction). Παράδειγµα 1 (κανόνες επικοινωνιακού εµποδίου): e)/xeij / {pou=} Barrier labei=n [me] Op (PG 2892B10 11). 10 Παράδειγµα 2 (απαγόρευση ξεχωρίσµατος συστατικών): Ara {ou)k au)th\ h( fu/sij} Complex Constituent [se] Op e)/teken; (PG 2933D7 8). Ξεχώρισµα του συνθέτου συστατικού (Complex Constituent = NP) µπορεί να οδηγήσει σε παρανόηση, ενώ και η αλλαγή θέσεων των NP και VP αλλάζει το νόηµα. 4

5 Όπως διαπιστώνουµε, λοιπόν, όλοι οι επιπλέον όροι που θέτει ο A. Zimmerling (2002: 72 77) για τις γλώσσες όπου ισχύει ο νόµος του Wackernagel πληρούνται από το κείµενο του Μόσχου. Από αυτή την άποψη, λοιπόν, µπορεί κανείς να ισχυριστεί ότι ο νόµος του Wackernagel λειτουργεί ακόµα στο Λειµωνάριον, αφού, σύµφωνα µε όσα είδαµε παραπάνω, η εγκλιτική προσωπική αντωνυµία βρίσκεται συνήθως στη δεύτερη θέση µέσα στη φράση ( κώλον ). Εδώ όµως θα πρέπει να εξετάσουµε και τη θέση της εγκλιτικής αντωνυµίας συγκριτικά µε την θέση του ρήµατος µε το οποίο συνδέεται, αφού η εγκλιτική αντωνυµία µπορεί να βρίσκεται είτε µπροστά από το ρήµα είτε να το ακολουθεί: (6) [Pi/steuso/n] V(1) [moi] Op(1), ou) mh/ [se] Op(2) [e)a/sw] V(2) (PG 2888B8). Όπως θα διαπιστώσουµε και από τον παρακάτω συγκεντρωτικό Πίνακα, στο κείµενο του Μόσχου η εγκλιτική αντωνυµία που έπεται του ρήµατος (VO p ) είναι εκείνη που επικρατεί στατιστικά. Πίνακας 2. Η θέση προσωπικής εγκλιτικής αντωνυµίας συγκριτικά µε την θέση του ρήµατος. Αντωνυµία mou moi me sou soi se Σύνολο Προηγείται του ρήµατος (O p V) (0,00%) 17 (6,18%) 23 (15,23%) 1 (14,29%) 19 (23,75%) 11 (26,19%) 71 (12,59%) Έπεται του ρήµατος (VO p ) 9 (100,00%) 258 (93,82%) 128 (84,77%) 6 (85,71%) 61 (76,25%) 31 (73,81%) 493 (87,41%) Επιπρόσθετα και πέρα από τις στατιστικές, θα πρέπει να σηµειωθούν και τα εξής: (a) στην περίπτωση της VO p η εγκλιτική αντωνυµία είναι πάντα σε άµεση επαφή µε το ρήµα από το οποίο εξαρτάται (b) στην περίπτωση της VO p το ρήµα είναι πληροφοριακό «κέντρο» ρηµατικής φράσεως (VP), όπως εκδηλώνουν οι τρείς επόµενοι παράγοντες: η εγκλιτική αντωνυµία πάντα έπεται του ρήµατος, όταν αυτό είναι στην προστακτική (= V imp ): (7) [Pi/steue/] Vimp [moi] Op, presbu/tere Ko/nwn! (PG 2856A12 13). η εγκλιτική αντωνυµία πάντα έπεται του ρήµατος a)kou/w a)kou/w sou (PG 2892B10) και συνήθως και κάθε άλλου ρήµατος αισθήσεως (= V vid ): 5

6 (8) Wj ou)=n [ei)=de/n] Vvid [me] Op o( ptwxo\j (PG 2893A5). η εγκλιτική αντωνυµία σχεδόν πάντα έπεται των «λεκτικών» ρηµάτων (Verba Dicendi = V dic ): (9) [Dihgh/sato/] Vdic [moi] Op tij tw=n Pate/rwn, o(/ti drakona/rij tij [dihgh/sato/] Vdic [moi] Op le/gwn (PG 2868A4 5). 11 ενώ συνάντησα µόνο τρεις εξαιρέσεις όπου υπάρχει O p V dic αντί V dic O p. Ωστόσο, και στις τρεις αυτές περιπτώσεις ο λόγος µετακινήσεως από τη V dic O p προς τη O p V dic µπορεί να εξηγηθεί µε κάποιον τρόπο, όπως θα δούµε παρακάτω. Σε µερικές ινδοευρωπαϊκές γλώσσες τα ρήµατα αισθήσεως καθώς και τα «λεκτικά», συγκροτούν ιδιαίτερες σηµασιολογικές κατηγορίες µε τις δικές τις συντακτικές ιδιαιτερότητες, όπως είναι λ. χ. η δυνατότητα να έχουν επαυξηµένο αντικείµενο, δηλαδή αιτιατική µε απαρέµφατο/µετοχή (Accusativus cum Infinitivo/Partcipio), ή υποχρεωτικό έµµεσο αντικείµενο, όπως συµβαίνει λ. χ. µε το αγγλικό to tell, όπου είναι λάθος να πει κανείς *tell that χωρίς το αντικείµενο (tell her/him that), παρ όλο που στις περισσότερες φράσεις είναι φανερό και από τα συµφραζόµενα σε ποιόν πρέπει ο ακροατής να πει κάτι. Το ίδιο φαινόµενο υπάρχει και στο Λειµωνάριον: (10) Kai\ krath/saj [me] Op th=j xeiro\j, le/gei [moi] Op (PG 2917A5 6). Αν ο οµιλιτής κρατούσε το χέρι του ενός και µιλούσε µε κάποιον άλλον, θα ήταν πάρα πολύ σηµαντικό για το νόηµα να έχει κάθε ρήµα (µετοχή = ρήµα) το δίκο του αντικείµενο, π. χ.: (11) *Kai\ krath/saj me th=j xeiro\j, le/gei au)t%=. Στο Λειµωνάριον, όταν δύο ρήµατα, που τοποθετούνται το ένα κοντά στο άλλο, έχουν εγκλιτικές αντωνυµίες σαν αντικείµενα, πάντα εννοείται το ίδιο πρόσωπο ή το ίδιο πράγµα, όπως συµβαίνει και στο παράδειγµα (10). Το δεύτερο αντωνυµιακό αντικείµενο είναι πλεοναστικό και δεν είναι σηµαντικό από τη σηµασιολογική άποψη. Η εγκλιτική αντωνυµία που έπεται του ρήµατος φαίνεται να µην προσφέρει καµιά καινούργια πληροφορία στη φράση και να είναι πλεοναστική, για τον πρόσθετο λόγο ότι στις περισσότερες ιστορίες 12 ο Μόσχος/αφηγητής (κάποτε µαζί µε τον φίλο του, Σωφρόνιο, το µελλοντικό Πατριάρχη Ιερουσαλύµων) ακούει την ιστορία από κάποιον αυτόπτη µάρτυρα ή από κάποιον άλλον που την είχε ακούσει από κάποιον αυτόπτη, πράγµα που σηµαίνει ότι ο ακροατής του κειµένου σχεδόν πάντα γνωρίζει «ήρωες» της 6

7 ιστορίας από την αρχή της και δεν αµφιβάλλει για το ποιός είναι υποκείµενο δράσεως και ποιός το αντικείµενο. Για ποιούς λόγους λοιπόν ο Μόσχος δεν παραλείπει ποτέ την εγκλιτική αντωνυµία που έπεται του ρήµατος, όπως λ. χ. στις φράσεις pi/steuso/n moi (παράδειγµα (6)), o)/moso/n moi (PG 2900B8 10), do/j moi o)li/gon u(/dwr (PG 2865B13 14), κλπ., όπου το σηµασιολογικό αντικείµενο είναι φανερό από τα συµφραζόµενα και η εγκλιτική αντωνµία δεν είναι πληροφοριακή; Απ ό,τι φαίνεται, ο Μόσχος έγραφε το Λειµωνάριον, πρώτα απ όλα, για ανθρώπους που δε διέθεταν υψηλή µόρφωση και γι αυτό προσπαθούσε να κάνει τη γλώσσα του όσο το δυνατόν απλούστερη και ξεκάθαρη. Η Erika Mihev -Gabrove (1960: 4) αντιλήφθηκε ότι στο κείµενο δε χρησιµοποιούνται µεγάλες προτάσεις µε περίπλοκη σύνταξη και ο Μόσχος µερικές φορές επαναλαµβάνει τις ιδέες που είναι, κατά τη γνώµη του, σηµαντικές (εκφράζοντάς τους, βέβαια, κάθε φορά µε άλλον τρόπο), σαν να φοβάται µήπως παρανοηθεί ή παρερµηνευθεί. Έτσι για παράδειγµα µπορεί να εξηγηθεί η εµφάνιση του δύνατου τύπου προσωπικής αντωνυµίας στο(12): (12) Dihgh/sato h(mi=n o( o(/sioj Path\r h(mw=n o( a)bba=j Gew/rgioj o( a)rximandri/thj th=j monh=j tou= a(gi/ou Patro\j h(mw=n Qeodosi/ou th=j diakeime/nhj kata\ th\n e)/rhmon th=j a(gi/aj Xristou= tou= Qeou= h(mw=n po/lewj, [e)moi\] Op* kai\ t%= a)delf%= Swfroni/% t%= sofist$= [le/gwn] Vdic, o(/ti (PG 2949B1 6). Η πρόταση είναι πολύ µεγάλη για το Λεµώνα και, ίσως, είναι δύσκολη η ακουστική κατανόησή της. Ο ακροατής µπορεί να ξεχάσει στο τέλος της πρότασης τι ήταν στην αρχή της, και ο Μόσχος του υπενθυµίζει σε ποιούς διηγήθηκε ο αββάς Γεώργιος την ιστορία του δίνοντας έµφαση στο γεγονός ότι ο ίδιος µαζί µε το Σωφρόνιο άκουσαν την αφήγηση του αββά. Με παρόµοιο τρόπο θα µπορούσε ίσως να εξηγήσει κανείς γιατί δεν παραλείπεται ποτέ το πλεοναστικό αντωνυµιακό αντικείµενο που έπεται του ρήµατος: ίσως ο Μόσχος να προσπαθεί να αποτρέψει τον ακροατή να καταλάβει το νόηµα του κειµένου όπως εκείνος θέλει, ανεξάρτητα από την πρωταρχική ιδέα του συγγραφέα. Ας σηµειωθεί επιπλέον εδώ ότι σε ορισµένες ευρωπαϊκές γλώσσες (π. χ. ισπανικά, ιταλικά, ελληνικά) οι κλιτικές αντωνυµίες συχνά συγκρίνονται µε τα οριστικά άρθρα. Ο P. Panagiotidis (2002: 70) δείχνει τις αναλογίες µεταξύ των δύο µε ένα πολύ διαφωτιστικό παράδειγµα: 7

8 (13) Η Νένα πουλούσε [φτηνά εισιτήρια] (O)i κι ο Άρης αγόραζε e i. 13 Στην πρόταση υπάρχει σηµασιολογικός παραλληλισµός ανάµεσα στα δύο µέρη της, µόνο που το δεύτερο µέρος δεν έχει αντικείµενο. Ο P. Panagiotidis έβαλε κλιτική αντωνυµία (σαν αντικείµενο) και στο δεύτερο µέρος για να δείξει πως µπορεί να αλλάξει το νόηµα της πρότασης: (14) Η Νένα πουλούσε [φτηνά εισιτήρια] (O)i κι ο Άρης [τα] Opi αγόραζε. Το νόηµα άλλαξε ριζικά: ενώ στο (13) η φτήνια εισιτηρίων ενώνει λογικά τα δύο µέρη, στο (14) εννοείται ότι ο Άρης αγόραζε τα ίδια εισιτήρια τα οποία η Νένα πουλούσε. ε βρήκα στο Λειµωνάριον δύο παρόµοιες προτάσεις οι οποίες να διακρίνονται µόνο µε βάση την απουσία/παρουσία εγκλιτικής αντωνυµίας, όµως θα ήταν πολύ ενδιαφέρον να δούµε ένα παράδειγµα από την ελληνική (15) και τη λατινική (16) παραλλαγή του κειµένου. 14 (15) Tou=to Jeasa/menoi kai\ oi( loipoi\ ba/rbaroi, kai\ Jauma/santej, e)de/onto tou= ge/rontoj prospi/ptontej au)t%=. Kai\ poih/saj eu)xh\n o( ge/rwn ija/sato au)to\n, kai\ ou)/tw a)pe/lusen [au)tou\j] Oi e)n ei)rh/n$ (PG 2924B3 7). (16) Quod cum cernerent barbari caeteri, admirati regabant senem, ut socium eorum curaret. Senex igitur, facta oratione, curavit eum, et ita demisit e i in pace (PG 2923B2 5). Αν στο (15), όπου υπάρχει αντωνυµιακό αντικείµενο, ο γέροντας απελευθέρωσε όλους τους βαρβάρους (au)tou\j), στο (16), όπου δεν υπάρχει αντικείµενο, πίσω από το dimisit ο ακροατής βάζει στο µυαλό του το eum, δηλαδή υπογραµµίζεται ότι απ όλους όσοι του επιτέθηκαν ο γέροντας a)pe/lusen ακριβώς αυτόν που είχε µείνει ακίνητος αµέσως µετά την επίθεσή του (εναντίον του γέροντα). Έτσι το νόηµα άλλαξε χωρίς αντωνυµιακό αντικείµενο. Η διαφορά µεταξύ των (15) και (16) δεν είναι µεγάλη, αλλά ο Μόσχος, ίσως, να θέλει να αποτρέψει και τις ελάχιστες ενδεχόµενες αµφιβολίες και γι αυτό τοποθετεί παντού, όπου δεν υπάρχει αντικείµενο-ουσιαστικό (και όπου το επιτρέπει η σηµασιολογία του ρήµατος), το αντωνυµιακό αντικείµενο το οποίο, ίσως, κάποτε να φαίνεται πλεοναστικό στην πραγµατικότητα αυτός ο πλεονασµός είναι σκόπιµος πλεονασµός, αφού, όπως είδαµε, η αντωνυµία µπορεί να ασκεί καταφανή επίδραση στο γενικό νόηµα της πρότασης. 8

9 Η εγκλιτική αντωνυµία, όταν βρίσκεται µπροστά στο ρήµα, στο Λειµωνάριον, όπως και στα Αρχαία Ελληνικά, γίνεται εγκλιτικό της λέξης που προηγείται, και στις µερικές περιπτώσεις παύει να βρίσκεται σε επαφή µε το ρήµα: (17) Ti/ [soi] Op kako\n [e)poi/hsa] V, o(/ti e)pi\ tosou/tou dh/mou diasu/reij me kai\ blasfhmei=j; (PG 2901C9 11). Η σειρά Ο p V προκύπτει είτε από συντακτικούς, είτε από σηµασιολογικούς λόγους. I. Οι συντακτικοί λόγοι που οδηγούν στη σειρά Ο p V συνδέονται µε την τάση να διατηρούνται οι προσωδιακές και συντακτικές ενώσεις. Όταν το ρήµα από το οποίο εξαρτάται ο αδύνατος τύπος της προσωπικής αντωνυµίας έπεται ορισµένων άτονων στοιχείων, τότε η εγκλιτική αντωνυµία µπορεί να αλλάζει την θέση της και να ενώνεται µε τα στοιχεία αυτά σε µία προσωδιακή ένωση (# #): (18) Pi/steuso/n moi, #ou) mh/ [se] Op # [e)a/sw] V (PG 2888B8). Το ίδιο γίνεται, αν µπροστά από το ρήµα υπάρχει ένα φραστικό εγκλιτικό. Σαν αποτέλεσµα, διαµορφώνεται σύµπλεγµα εγκλιτικών: (19) kai\ #ou)k {[e)/ti] Cl [se] Op } Cluster # [polemw=] V! (PG 2900B9 10). Σε καποιά παραδείγµατα υπάρχει ίσχυρος συντακτικός δεσµός ανάµεσα στην εγκλιτική αντωνυµία και κάποιο άλλο συντακτικό συστατικό (συνήθως επίθετο) το οποίο αλλάζει την θέση του χάριν έµφασης, και η απαγόρευση ξεχωρίσµατος συστατικών εξαναγκάζει την αντωνυµία να µένει κοντά στη µετακινούµενη λέξη: (20) a)=ra ou)/de {w(j [nekra/n] Det [me] Op } ένωση w)/feilej [oi)ktei=rai] Vinf ; (PG 2933D4 5). Παρατηρούµε, λοιπόν, στο παραπάνω παράδειγµα ότι η εγκλιτική αντωνυµία είναι εξαρτηµένη, από τη µία πλευρά, από το απαρέµφατο (= V inf ), και, από την άλλη, έχει επίθετο (= Det) στην ίδια πτώση. 15 Ο συντακτικός δεσµός ανάµεσα στο απαρέµφατο και το αντωνυµιακό αντικείµενο είναι έκδηλος και η απόσταση µεταξύ των δύο δε δηµιουργεί δυσκολίες στον ακροατή, αφού ακόµη κι έτσι (παρά την απόσταση δηλαδή) µπορεί να ερµηνεύσει σωστά τη συντακτική δοµή της πρότασης. Όµως, αν η εγκλιτική αντωνυµία και το επίθετο δε βρίσκονταν κοντά, η συντακτική σχέση µεταξύ τους δε θα ήταν προφανής, γιατί στα ελληνικά, όπως και σε άλλες ινδοευρωπαϊκές γλώσσες, η προσωπική αντωνυµία πολύ σπάνια συνοδεύεται από επίθετο, και ο ακροατής θα 9

10 µπορούσε να έχει δυσκολίες µε το νόηµα του κειµένου. Eδώ θα µπορούσε κανείς ακόµη να αναρωτηθεί: γιατί η πρόταση (20) δεν έχει την εξής σειρά λέξεων: (21) * w)/feilej [oi)ktei=rai] Vinf {[me] Op w(j [nekra/n] Det } ένωση. Η απάντηση ίσως είναι ότι το επίθετο µετακινείται σχεδόν στην αρχή της πρότασης επειδή είναι εστιασµένο (focalised): δε θα πρέπει λοιπόν να µε λυπηθείς [έστω νεκρή] έµφαση ; Η τελευταία συντακτική αιτία που οδηγεί στη σειρά O p V είναι η τάση να σπάσει η σειρά ρηµάτων, τα οποία βρίσκονται σε επαφή. Σ αυτή την περίπτωση η εγκλιτική αντωνυµία παίζει το ρόλο «διαχωριστή»: (22) Wmoso/n moi, o(/ti ou)deni\ le/geij, a(\ [me/llw] V [soi] Op [le/gein] Vdic (PG 2900B8 10). Είµαι υποχρεωµένος όµως να καταγράψω και κάποιες εξαιρέσεις στον «κανόνα» αυτό, π. χ.: (23) Kai\ [a)pokrijei=sa] Vprt [le/gei] V [moi] Op (PG 2865B8). 16 II. Σηµασιολογικές αιτίες που οδηγούν στη σειρά Ο p V έχουν να κάνουν µε την εστίαση του ρήµατος µε το οποίο συνδέεται η εγκλιτική αντωνυµία. Όταν στο «κέντρο» της έµφασης βρίσκεται το ρήµα στην προστατική, τότε η εστίαση δίνεται µε φραστικό εγκλιτικό: (24) {Pisteu/sate [ga/r] Cl } έµφαση moi (PG 2908D4). Το ίδιο µπορεί να ισχύει και για όλους τους υπόλοιπους κλιτούς τύπους των ρηµάτων (finite verbs), όµως συνήθως το εστιασµένο ρήµα µετακινείται και η µετακίνηση δείχνει την έµφαση: (25) Ti/ ga\r e i)=de/j mou kalo\n, o(/ti ou(/twj [me] Op [a)gap#=j] V ; (PG 2913Α15). Σ αυτήν τη φράση, εκτός από τη µετακίνηση, υπάρχει και άλλο σηµάδι έµφασης, το επίρρηµα ou(/twj που έχει συντακτικές και σηµασιολογικές σχέσεις µε το ρήµα και δηλώνει ότι το ρήµα είναι στο «κέντρο» της έµφασης. Ο νόµος του Wackernagel δεν επιτρέπει να µετακινηθεί το αντωνυµιακό αντικείµενο µαζί µε το ρήµα, αλλιώς η εγκλιτική αντωνυµία φεύγει από την δηκή της θέση στο κώλον : (26) * {o(/ti} Barrier ou(/twj [a)gap#=j] V [me] Op ; 10

11 Το ίδιο γίνεται και στις φράσεις µε τα άλλα σηµαδιά έµφασης, π. χ. µε την επιτατική άρνηση ou) mh/ (βλ.: (18)) και ou)k e)/ti (βλ.: (19)). Όταν η πρόταση δεν περιέχει ούτε επίρρηµα ούτε επιτατική άρνηση, η σειρά O p V είναι το µοναδικό αξιόπιστο σήµα το οποίο µας δείχνει ότι το ρήµα είναι εστιασµένο: (27) Ou) Je/leij i))dei=n tina swzo/menon: a)lla\ Xristo\j o( Uio\j tou= Qeou= tou= zw=ntoj, au)to/j [se] Op [suntri/yei] V (PG 2916A2 4). Το φαινόµενο µετακινήσεως εστιασµένου ρήµατος δεν εξαρτάται από την σηµασία του ρήµατος. Όπως σηµειώθηκε και παραπάνω, η εγκλιτική αντωνυµία σχεδόν πάντα έπεται των «λεκτικών» ρηµάτων και βρήκα µόνο τρείς εξαιρέσεις, όπου, αντίθετα, το «λεκτικό» ρήµα έπεται του εγκλιτικού. Η µία από τις περιπτώσεις αυτές είναι, όπως νοµίζω, αποτέλεσµα έµφασης: 17 (28) Egw/ ei)mi )Iwa/nnhj o( Baptisth/j: kai\ dia\ tou=to/ [soi] Op [le/gw] Vdic, mhdamou= a)pe/lj$j (PG 2853A15 B2). Ο Ιωάννης ο Βαπτιστής υπογραµµίζει το κύρος του λόγου του να µην γίνει κάτι παρά τη θέλησή του. Στη συντακτική δοµή η «υπογράµµιση» του κύρους του αντικατοπτρίζεται στην µετακίνηση του ρήµατος. Στο τέλος της µικρής µου ανάλυσης θα ήθελα να διατυπώσω γενικούς κανόνες που ισχύουν στο Λειµωνάριον του Ιωάννου Μόσχου και σύµφωνα µε τους οποίους τοποθετούνται οι εγκλιτικές προσωπικές αντωνυµίες στο κείµενο: Πίνακας 3. Οι βασικοί κανόνες τοποθετήσεως εγκλιτικών αντωνυµιών στο Λειµωνάριον. Ν Σειρά Όρος Συχνότητα 1.1 Το ρήµα είναι στην αρχή της φράσεως ( κώλον ) Πάντα 1.2 V = V imp 1.3 VO p V = V dic Σχεδόν πάντα Στα περισσότερα 1.4 V = V vid παραδείγµατα Η πρόταση έχει ουδέτερη (neutral) σειρά 1.5 Συνήθως λέξεων 11

12 Το ρήµα είναι εστιασµένο και ακολουθεί είτε O p V επιτατική άρνηση (ou) mh/, ou)k e)/ti), είτε το επίρρηµα ou(/twj 18 Κάποια λέξη, η οποία δεν είναι ρήµα και έχει ίσχυρες συντακτικές ή προσωδιακές συνδέσεις µε την εγκλιτική προσωπική αντωνυµία, είναι εστιασµένη και, σαν αποτέλεσµα έµφασης, µετακινείται προς την αρχή της πρότασης/φράσης ( κώλον ). 19 Η εγκλιτική προσωπική αντωνυµία είναι εξαρτηµένη από το απαρέµφατο, το οποίο εξαρτάται συντακτικώς από το άλλο ρήµα (συνήθως κλιτό τύπο ρήµατος) Πάντα Στα περισσότερα παραδείγµατα Οι εγκλιτικές αντωνυµίες στο Λειµωνάριον µαρτυρούν τις µεγάλες αλλαγές στην προσωδιακή δοµή, αν συγκρίνει κανείς την κατάσταση που επικρατούσε στα Αρχαία Ελληνικά. Αυτές οι αλλαγές δεν προέρχονται από λάθη των χειρογράφων, αντίθετα αποτελούν µέρος στην εξέλιξη της προσωδιακής δοµής. Έτσι, ενώ στα Αρχαία Ελληνικά η θέση των εγκλιτικών αντωνυµιών στην φράση ( κώλον ) εξαρτήθηκε µόνο από τον νόµο του Wackernagel, και, στην πραγµατικότητα, δεν υπήρχε καµία συντακτική διαφορά ανάµεσα στα αντωνυµιακά και φραστικά εγκλιτικά, στο Λειµωνάριον η εγκλιτική αντωνυµία στις περισσότερες περιπτώσεις τοποθετείται κοντά στο ρήµα εξάρτησης και είναι δυνατό να θεωρήσουµε την ένωση ρήµατος και αντωνυµιακού αντικειµένου του σαν ένα σύνταγµα. Ακόµη πιο σηµαντικό, νοµίζω, είναι ότι η θέση της εγκλιτικής αντωνυµίας δεν εξαρτάται τόσο από τον νόµο του Wackernagel (ο οποίος επηρεάζει τη γενική σειρά των λέξεων, αλλά δεν έχει επίδραση στην θέση του αντωνυµιακού εγκλιτικού συγκριτικά µε τη θέση του ρήµατος) όσο από τους σηµασιολογικούς παράγοντες και τις απαιτήσεις του ύφους. Σε νεότερα κείµενα (14 αι. µ. Χ.), παρ όλο που ο νόµος του Wackernagel ακόµα λειτουργεί, όπως έχει δείξει ο P. Mackridge (1993; 2001), βρίσκουµε αποτελέσµατα γραµµατοποιήσεως, εµφανίζονται δηλαδή και οι προκλιτικές αντωνυµίες, και η κλιτική αντωνυµια δεν ξεχωρίζεται από το ρήµα εξάρτησης (ανεξάρτητα από αν βρίσκεται µπροστά ή πίσω από αυτό). Αυτό σηµαίνει ότι η κλιτική αντωνυµία έχασε εντέλει και τα τελευταία γνωρίσµατα φραστικού εγκλιτικού και έγινε ρηµατικό κλιτικό (verbal clitic), όπως είναι τώρα στα νέα ελληνικά. Εκείνο που επιχειρήθηκε να καταδειχτεί στο άρθρο αυτό είναι 12

13 ότι τα πρώτα βήµατα προς τη σηµερινή κατάσταση τα συναντάµε ήδη τον 6ο 7ο αι. µ. Χ. στο Λειµωνάριον του Ιωάννου Μόσχου. Σηµειώσεις 1 Ευχαριστώ το φίλο δρ. νεοελληνικής φιλολογίας Τάσο Καπλάνη (Selwyn College, Cambridge), που είχε την καλοσύνη να διαβάσει το κείµενο και να προτείνει χρήσιµες διορθώσεις και βελτιώσεις. Εννοείται πως όσα σφάλµατα αποµένουν βαρύνουν εµένα αποκλειστικά. 2 Πβ.: (Horrocks 1991; Janse 1993; ; 2000; Mackridge 1993; 2000; Pappas 2001). 3 Πβ.: (Anderson 1993; Collinge 1985: ; Janse 1987; Wackernagel 1892). 4 Για το κείµενο του Μόσχου βλ. την έκδοση του Migne (T. 87, 3 = PG). 5 Τα άρθρα δεν υπολογίζονται σαν ξεχωριστά στοιχεία. 6 Diese uralte Stellungstendenz herrsht nun genau so wie am Anfang des Satzes auch am Anfang jener kleineren Einheit, die in mehrhafter Hinsicht ein Abbild des Satzes ist, nämlich des Kolons (βλ.: Fraenkel 1933: 319). 7 Cl = φραστικό εγκλιτικό. 8 Σύγκρινε µε το παράδειγµα 1 στην απαίτηση (ii). Εδώ το ρήµα είναι στην πρώτη «εµφατική» θέση, όπως δείχνει το de/ που ακολουθεί. 9 Σύγκρινε µε το παράδειγµα 2 στο απαίτηση (ii). Εδώ το ti/j δεν είναι κλιτική, επειδή βρίσκεται στη πρώτη θέση στο κώλον (Au)to\j ga\r / ti/j ) και στο ga\r τίθεται η βαρεία. 10 Σύγκρινε µε (5): {kai\} Barrier e)/labo/n [moi] Op (φραστικό κλιτικό kai/ είναι γραµµατικοποιηµένο εµπόδιο). 11 Στην έκφραση dihgh/sato/ moi le/gwn η εγκλιτική αντωνυµία moi είναι αντικείµενο του dihgh/sato και δεν έχει καµία σχέση µε την µετοχή le/gwn η οποία συνδείται µόνο µε την φράση που την ακολουθεί. Η έκφραση dihgh/sato/ moi < > le/gwn υπάρχει σχεδόν στην κάθε ιστορία του κειµένου του Μόσχου και είναι, ίσως, ένα φραστικό κλισέ. 12 Πβ.: (Maisano 1984: 3 5). 13 (O)i = αντικείµενο, ei = απουσία αντικειµένου, κενό αντικείµενο (null object). 14 Η λατινική µετάφραση που δηµοσιεύεται στην PG έγινε από άλλα χειρόγραφα (βλ.: Mioni 1950; Pattenden 1975: 38f; 1984: 17). 15 Στη συντακτική δοµή εννοείται, βέβαια, *nekra/n me ou)=san. Ευχαριστώ την κα. Βάσα Σολωµού Ξανθάκη η οποία µου το έδειξε. 16 Υπάρχει όµως και η επόµενη παραλλογή: [a)pe/kri/jh] V [moi] Op [le/gousa] Vprt (PG 2901A10). 17 εν είµαι σίγουρος πώς µπορεί να εξηγηθεί η σειρά O p V dic στην επόµενη πρόταση: Ou) mo/non o(/sa [moi] Op [ei)/p$j] Vdic, poih/sw, a)ll o(/ti kai a)po\ th=j sh/meron h(me/raj ou)k e i )se/ljw ei)j to\n 13

14 oi)=ko/n mou, a)ll ei)j monasth/rion e)nteu=jen a)pe/rxomai (PG 2936B10 13). Κατά τη γνώµη µου, υπάρχουν δύο πιθανές ερµηνείες: από τη µία πλευρά, το ρήµα ei)/p$j µπορεί να είναι εστιασµένο, και µ αυτόν τον τρόπο ο οµιλιτής να δείχνει το σεβασµό του για τους λόγους της νεκρής κόρης, από την άλλη, µπορεί στο «κέντρο» έµφασης να βρίσκεται το o(/sa, όπως δείχνει η έκφραση ou) mo/non o(/sa, και το ρήµα να µετακινείται για να µη φεύγει η εγκλιτική αντωνυµία από την δεύτερη θέση στο κώλον. 18 Σ αυτή την περίπτωση, αν έχουµε λεκτικό ρήµα, αναιρείται το 1.3 (δηλαδή το V dic O p γίνεται O p V dic ). 19 Τα παραδείγµατα είναι πάρα πολύ σπάνια. Βιβλιογραφία Adams, J. N Wackernagel s Law and the Placement of the Copula esse in Classical Latin. Cambridge. Anderson, S. R Wackernagel s Revenge. Language Collinge, N. E The Laws of Indo-European. Amsterdam. Dunn, G Enclitic Pronoun Movement and the Ancient Greek Sentence Accent. Glotta 67, Fraenkel, E Kolon und Satz: Beobachtugen zur Gliederung des antiken Satzes 1. Nachrichten der Göttinger Gesellschaft der Wissenschaften, philologisch-historische Klasse Horrocks, G. C Οι κλιτικές αντωνυµίες στην ιστορία της Ελληνικής γλώσσας. Μελέτες για την Ελληνική γλώσσα Janse, M Wackernagel s law. Proceedings of the Fourteenth International Congress of Linguists, Berlin/GDR, August , ed. by W. Bahner, J. Schildt, D. Viehweger, Berlin. Janse, M La position des pronoms personnels enclitiques en grec n o-testamentaire la lumišre des dialectes n o-hell niques. La koin greque antique, ed. by C. Brixhe, Nancy. Janse, M Phonological Aspects of Clisis in Ancient and Modern Greek Glotta LXXIII Janse, M Convergence and Divergence in the Development of the Greek and Latin Clitic Pronouns. Stability and Change of Word-Order Patterns over Time, ed. by R. Sornicola, E. Poppe, A. Shisha Ha-Levy, Amsterdam. Kissilier, M. L Osobennosti yazyka Ioanna Moscha (zakon Wackernagelya i mestoimennye klitiki v tekste pozdnego koine). Περίληψη διατριβής. Αγ. Πετρούπολη. Mackridge, P. H An Editorial Problem in Medieval Greek Texts: the Position of the Object Clitic Pronoun in the Escorial Digenes Acrites. Αρχές της Νεοελληνικής λογοτεχνίας. Πρακτικά του δεύτερου διεθνούς συνέδριου Neograeca medii aevi. Ανάτυπο αjπο; το;ν Α τόµο, Benetia. Mackridge, P. H The Position of the Weak Object Pronoun in Medieval and Modern Greek. Yazyk i rechevaya deyatel nost

15 Maisano, R Tradizione orale e sviluppi narrativi nel Prato di Giovanni Mosco. Bolletino della Badia Greca di Grottaferrata Mioni, E Le Vitae Patrum nella Traduzione di Ambrogio Traversari. Aevum Panagiotidis, P Pronouns, Clitics and Empty Nouns. Pronominality and Licensing in Syntax. Amsterdam Philadelphia. Pappas, P. A Weak Object Pronoun Placement in Later Medieval and Early Modern Greek. Dissertation. Ohio. Pattenden, P The Text of the Pratum Spirituale. Journal of Theological Studies, New Series XXVI, I Pattenden, P The Editions of the Pratum Spirituale. Studia Patristica Wackernagel, J Über ein Gesetz der Indogermanischen Wortstellung. Indogermanische Forschungen I Zimmerling, A. V Tipologicheskiy sintaksis skandinavskih yazykov. Μόσχα. 15

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

Η διαµόρφωση των ονοµατικών και ρηµατικών συνταγµάτων στα ελληνικά από τον 5ο µ.χ. ως το 12ο αιώνα. Henri Tonnet*

Η διαµόρφωση των ονοµατικών και ρηµατικών συνταγµάτων στα ελληνικά από τον 5ο µ.χ. ως το 12ο αιώνα. Henri Tonnet* Η διαµόρφωση των ονοµατικών και ρηµατικών συνταγµάτων στα ελληνικά από τον 5ο µ.χ. ως το 12ο αιώνα Henri Tonnet* Παρ ότι η νέα ελληνική γλώσσα είναι κλιτική, η σειρά των λέξεων σ αυτή δεν είναι εντελώς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β )

ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β ) ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β ) ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της άσκησης είναι ο σχεδιασμός και η υλοποίηση συστήματος διόρθωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Βασικέ Οδηγίε : ίνεται ιδιαίτερη σηµασία στην εισαγωγή στα ρητορικά κείµενα (Βιβλίο Ρητορικών Κειµένων Μαθητή, Βιβλίο εκπαιδευτικού). Σε κάθε περίοδο διδασκαλία θα πρέπει να γίνεται ανάγνωση ολόκληρη τη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016. Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες

Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016. Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016 Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες Εβδομαδιαίο πρόγραμμα (διδακτική ώρα: 50 ) 1. Νεοελληνική Γλώσσα (για όλες τις ομάδες προσανατολισμού)

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ-ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ-ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ-ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

ΚΕΙΜΕΝΟ-ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ-ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ-ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 1 ΚΕΙΜΕΝΟ-ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ-ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ-ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ KEIMENO Cum Octavianus post victoriam Actiacam Romam rediret, homo quidam ei occurrit corvum tenens; eum instituerat haec dicere: «Ave, Caesar,

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα.

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Η πρόταση Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Ορθογραφικές παρατηρήσεις 1. Το πρώτο γράμμα κάθε πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαίο οργανόγραμμα ύλης.

Εβδομαδιαίο οργανόγραμμα ύλης. Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016 Από 18 Ιουνίου έως 31 Ιουλίου 2015 Διάρκεια προγράμματος: έξι (6) εβδομάδες Εβδομαδιαίο οργανόγραμμα ύλης. συγκεκριμένος σχεδιασμός διδακτέας και εξεταστέας

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις στις σειρές

Σηµειώσεις στις σειρές . ΟΡΙΣΜΟΙ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Σηµειώσεις στις σειρές Στην Ενότητα αυτή παρουσιάζουµε τις βασικές-απαραίτητες έννοιες για την µελέτη των σειρών πραγµατικών αριθµών και των εφαρµογών τους. Έτσι, δίνονται συστηµατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα 1 Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Η επιβίωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Ενδεικτικές απαντήσεις Β1: Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις και φράσεις:

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Ενδεικτικές απαντήσεις Β1: Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις και φράσεις: ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Πολυτεχνείου 6, 10433 Αθήνα τηλ.: 210-5243434, fax: 210-5228231 e-mail: p-e-f@otenet.gr http://www.p-e-f.gr Οι απόψεις της ΠΕΦ για τα θέματα εξετάσεων στο μάθημα των Λατινικών

Διαβάστε περισσότερα

Με την προσδοκία ότι το βιβλίο αυτό θα αποβεί χρήσιμο σε μαθητές και συναδέλφους φιλολόγους, εύχομαι καλή επιτυχία στο έργο τους.

Με την προσδοκία ότι το βιβλίο αυτό θα αποβεί χρήσιμο σε μαθητές και συναδέλφους φιλολόγους, εύχομαι καλή επιτυχία στο έργο τους. 5 Πρόλογος Το βιβλίο αυτό αποτελεί μια βελτιωμένη έκδοση του Συντακτικού της αρχαίας ελληνικής γλώσσας σε πίνακες που κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2000. Η επανέκδοσή του κρίθηκε αναγκαία προκειμένου να

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Επιστήμη και Δημοσιογραφία. Δημοσιογραφία Επιστήμης Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης;

Επιστήμη και Δημοσιογραφία. Δημοσιογραφία Επιστήμης Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης; Δημοσιογραφία Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης; Μενέλαος Σωτηρίου 8ο Συνέδριο «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία», Αθήνα, 10-12 Νοεμβρίου 2011 Επιστήμη και Δημοσιογραφία «Η

Διαβάστε περισσότερα

2. Στοιχεία Πολυδιάστατων Κατανοµών

2. Στοιχεία Πολυδιάστατων Κατανοµών Στοιχεία Πολυδιάστατων Κατανοµών Είναι φανερό ότι έως τώρα η µελέτη µας επικεντρώνεται κάθε φορά σε πιθανότητες που αφορούν µία τυχαία µεταβλητή Σε αρκετές όµως περιπτώσεις ενδιαφερόµαστε να εξετάσουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία Γεώργιος Πετάσης Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΤMHMA MHXANIKΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ, Πανεπιστήμιο Πατρών, 2012 2013 Τι είναι η γλωσσική τεχνολογία;

Διαβάστε περισσότερα

Paper Gr. 7: The history and structure of Modern Greek 2015-16

Paper Gr. 7: The history and structure of Modern Greek 2015-16 Paper Gr. 7: The history and structure of Modern Greek 2015-16 This bibliographical guide concentrates on the most recent and useful publications, and particularly those in English or Greek. Further references

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Hellas Alive Μάθε να το χρησιµοποιείς

Hellas Alive Μάθε να το χρησιµοποιείς Hellas Alive Μάθε να το χρησιµοποιείς Λίγα Λόγια Το Hellas Alive καλύπτει πέντε επίπεδα γλωσσοµάθειας της Ελληνικής.Το κάθε επίπεδο χωρίζεται σε 15 ενότητες µε κάθε ενότητα να αναπτύσσεται σε 4 µαθήµατα.

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων 113 Φιλολογίας Ιωαννίνων Η Φιλοσοφική Σχολή ιδρύθηκε στα Ιωάννινα και λειτούργησε για πρώτη φορά κατά το ακαδημαϊκό έτος 1964-65 ως παράρτημα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Β.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από όλους

ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από όλους Αριστοτέλειο Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Ημερίδα«ΤοΣχολείοστηνΨηφιακήΕποχή: Διαδραστικοί Πίνακες και Πλατφόρμες e-learning» Θεσσαλονίκη, 12 Μαρτίου2011 ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3: οµή Φράσης

Κεφάλαιο 3: οµή Φράσης Κεφάλαιο : οµή Φράσης 1 Η οµή της Φράσης Αναφερθήκαµε για πρώτη φορά στο Κεφάλαιο 1 στις φραστικές κατηγορίες, ή αλλιώς Φράσεις. Οι Φράσεις, είναι αποτέλεσµα του συνδυασµού ή, αλλιώς συγχώνευσης (merging)

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

accedo spolio, vaco utor, potior

accedo spolio, vaco utor, potior Θ.Α. ΑΜΕΛΙ ΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Π Ι Ν Α Κ Ε Σ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ 1. Υποκείµενο Κατηγορούµενο - Αντικείµενο 3 2. Προσδιορισµοί 7 3. Χρήση των πτώσεων (Ονοµαστική - Γενική οτική Αιτιατική 9 Αφαιρετική)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Η γλωσσική παρέμβαση Είναι η διαδικασία μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας-Βιβλιοθηκονοµίας Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών2007-2008 ιδάσκουσα: Κατερίνα Τοράκη (Οι διαλέξεις περιλαµβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό:

Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό: Θεωρία: Η διδακτική πρόταση που ακολουθεί επικεντρώνεται στους ήχους /i/ και /e/, οι οποίοι δυσκολεύουν ιδιαίτερα τους αραβόφωνους μαθητές. Ο καθηγητής διδάσκει την προφορά ακολουθώντας τη μέθοδο της Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ Εβελίνα Θεμιστοκλέους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD)

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) 1 APPENDIX I Εισαγωγικό Επίπεδο ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270)

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1. Η αναπόληση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ

ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ Βασισμένο στο 17 Illustrations That Are Incredibly Real For Anyone With ADD Http://www.buzzfeed.com Aug. 18, 2015 Caroline Kee BuzzFeed Staff Μετάφραση, προσαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

σχετικά µε το καθεστώς της δεύτερης ανάθεσης µαθηµάτων στην δευτεροβάθµια

σχετικά µε το καθεστώς της δεύτερης ανάθεσης µαθηµάτων στην δευτεροβάθµια ΠΡΟΕ ΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Θα συζητηθεί η µε αριθµό 189/4-9- 2012 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή της ηµοκρατικής Αριστεράς κ. Θωµά Ψύρρα προς τον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευµάτων, Πολιτισµού και Αθλητισµού

Διαβάστε περισσότερα

Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα

Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα Τα μικρά παιδιά είναι χρήστες της φυσικής τους γλώσσας.

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Εισαγωγή Από το Μάιο του 2011 έγιναν ουσιαστικές και ριζικές αλλαγές στο πιστοποιητικό ελληνομάθειας, που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,.

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Προσκήνιο 77 : patrhenis@keda.gr -,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. Abstract Constructivism constitutes a broad theoretical-cognitive movement encompassing

Διαβάστε περισσότερα

L mma thc 'Antlhshc. A. K. Kapìrhc

L mma thc 'Antlhshc. A. K. Kapìrhc L mma thc 'Antlhshc A. K. Kapìrhc 12 MartÐou 2009 2 Perieqìmena 1 Το Λήμμα της Άντλησης για μη κανονικές γλώσσες 5 1.1 Μη κανονικές γλώσσες..................................... 5 1.2 Λήμμα άντλησης για

Διαβάστε περισσότερα

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης 1 ηµ. Τζωρτζόπουλος ρ. Φιλοσοφίας Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ02 Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης Αριστοτέλης Ενότητα 15η 1. Μετάφραση Γι αυτόν που ασχολείται µε το σύστηµα διακυβέρνησης, πιο ειδικά µε

Διαβάστε περισσότερα

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια ερμηνεία της λογικής αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος 5 ος ιαβάζει και γράφει λέξεις που περιέχουν δίψηφα φωνήεντα και συνδυασµούς ει, ευ, ου, ια, αυ) π.χ. ευτυχία, ουρανός, αυτός κλπ.

Στόχος 5 ος ιαβάζει και γράφει λέξεις που περιέχουν δίψηφα φωνήεντα και συνδυασµούς ει, ευ, ου, ια, αυ) π.χ. ευτυχία, ουρανός, αυτός κλπ. ΕΝΟΤΗΤΑ 8 η Ι ΑΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗΣ Κατά την Φλωράτου (2002) για τη διδαχή της πρώτης ανάγνωσης βάζουµε τους εξής στόχους : Στόχος 1 ος Αναγνωρίζει και γράφει κάθε γράµµα της αλφαβήτας χωρίς δισταγµούς.

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

MΑΡΙΑ ΓΕΩΡΓΑΝΤΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ, ΜΑ I. ΣΠΟΥ ΕΣ

MΑΡΙΑ ΓΕΩΡΓΑΝΤΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ, ΜΑ I. ΣΠΟΥ ΕΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΑΡΙΑΣ ΓΕΩΡΓΑΝΤΑ 1 MΑΡΙΑ ΓΕΩΡΓΑΝΤΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ, ΜΑ Οικογενειακή Κατάσταση: Έγγαµη Ηµεροµηνία Γέννησης: 24/05/1980 Τόπος Γέννησης : Θεσσαλονίκη Τηλέφωνα : 6937-771301 ιεύθυνση : Π. Μαυροµιχάλη

Διαβάστε περισσότερα

Cross sectional Panel Omnibus

Cross sectional Panel Omnibus είδη ερευνών Ποσοτικές έρευνες Η έρευνα µε δοµηµένο ερωτηµατολόγιο Πρόσωπο µε πρόσωπο Τηλεφωνική Ταχυδροµική Μέσω ιαδικτύου 1 Ποσοτικές έρευνες (συνέχεια) Η έρευνα µε δοµηµένο ερωτηµατολόγιο Cross sectional

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

3α. ΣΧΕΤΙΚΙΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ «ΠΑΡΑ ΟΞΑ» ΑΣΚΗΣΕΙΣ

3α. ΣΧΕΤΙΚΙΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ «ΠΑΡΑ ΟΞΑ» ΑΣΚΗΣΕΙΣ 3α. ΣΧΕΤΙΚΙΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ «ΠΑΡΑ ΟΞΑ» ΑΣΚΗΣΕΙΣ Παράδειγµα: Το τρένο του Άινστάιν Ένα τρένο κινείται ως προς έναν αδρανειακό παρατηρητή Ο µε σταθερή ταχύτητα V. Στο µέσο ακριβώς του τρένου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΙΡΕΣ TAYLOR. Στην Ενότητα αυτή θα ασχοληθούµε µε την προσέγγιση συναρτήσεων µέσω πολυωνύµων. Πολυώνυµο είναι κάθε συνάρτηση της µορφής:

ΣΕΙΡΕΣ TAYLOR. Στην Ενότητα αυτή θα ασχοληθούµε µε την προσέγγιση συναρτήσεων µέσω πολυωνύµων. Πολυώνυµο είναι κάθε συνάρτηση της µορφής: ΣΕΙΡΕΣ TAYLOR Στην Ενότητα αυτή θα ασχοληθούµε µε την προσέγγιση συναρτήσεων µέσω πολυωνύµων Πολυώνυµο είναι κάθε συνάρτηση της µορφής: p( ) = a + a + a + a + + a, όπου οι συντελεστές α i θα θεωρούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

5 Ο Δ. Σ ΜΟΣΧΑΤΟΥ ΣΤ ΤΑΞΗ 26-04- 2013

5 Ο Δ. Σ ΜΟΣΧΑΤΟΥ ΣΤ ΤΑΞΗ 26-04- 2013 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑ ΓΛΩΣΣΑ 1. Στις παρακάτω προτάσεις να υπογραμμίσεις το αντικείμενο και να γράψεις μέσα στις παρενθέσεις σε ποια πτώση βρίσκεται, σε ποιον αριθμό και ποιο γένος Ο Βασίλης

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

[Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101)

[Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: [Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Γιατί η µάνα απευθύνεται στον ήλιο για να της πει πού βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σχέδιο Μαθήµατος Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σκοπιµότητα Πρόσφυγας δεν είναι απλώς κάθε ξένος που ζητά να µείνει στη χώρα µας, αλλά ένας από τους πιο ευάλωτους,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΕΣ ΗΥ340

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΕΣ ΗΥ340 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΕΣ ΗΥ340 ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2010 Ι ΑΣΚΩΝ: ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΣΑΒΒΙ ΗΣ ΒΑΣΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΦΑΣΗ 2η από 5 Ανάθεση: Πέµπτη 15 Απριλίου 2010, 11:00 (πρωί)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Α. Να µεταφράσετε στο τετράδιό σας το παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω. ΥΠΟΤΑ- ΚΤΙΚΗ ω ης η ωμεν. ισθι εστω. εσοίμην εσοιο εσοιτο εσοίμεθα εσοισθε εσοιντο ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ. ο υσης ο υσ η ο υσαν

ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω. ΥΠΟΤΑ- ΚΤΙΚΗ ω ης η ωμεν. ισθι εστω. εσοίμην εσοιο εσοιτο εσοίμεθα εσοισθε εσοιντο ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ. ο υσης ο υσ η ο υσαν ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω Ε- ΝΕ- ΣΤΩ- ΤΑΣ ΠΑ- ΡΑ- ΤΑ- ΤΙ- ΚΟΣ ΜΕΛ- ΛΟ- ΝΤΑΣ ΚΛΙΣΗ ΟΡΙΣΤΙ- ΚΗ ε ιμί ε ι εστί(ν) εσμέν εστέ ε ισί(ν) η/ ην ησθα ην ημεν ησαν εσομαι εσ η/ εσει εσται εσόμεθα εσεσθε εσονται ΥΠΟΤΑ-

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 9 Συγγραφική Ομάδα: Universidad

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΑ Σ Α Β Β Α Τ Ο 1 0 Μ Α Ϊ Ο Υ 2 0 1 4

ΑΓΓΛΙΚΑ Σ Α Β Β Α Τ Ο 1 0 Μ Α Ϊ Ο Υ 2 0 1 4 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΓΓΛΙΚΑ ΑΓΓΛΙΚΑ Α (Α1 «στοιχειώδης γνώση» και Α2 «βασική γνώση») 0 10.15-10.40 Ενότητα 3: «Κατανόηση προφορικού λόγου» ΑΓΓΛΙΚΑ Γ (Γ1 «πολύ καλή γνώση», Γ2 «άριστη γνώση») 18.00-18.30

Διαβάστε περισσότερα

Η Διαμορφωτική Αξιολόγηση ως Αναπόσπαστο Στοιχείο της Μαθησιακής Διαδικασίας: Τεχνικές Ενσωμάτωσής της στο Μάθημα

Η Διαμορφωτική Αξιολόγηση ως Αναπόσπαστο Στοιχείο της Μαθησιακής Διαδικασίας: Τεχνικές Ενσωμάτωσής της στο Μάθημα Η Διαμορφωτική Αξιολόγηση ως Αναπόσπαστο Στοιχείο της Μαθησιακής Διαδικασίας: Τεχνικές Ενσωμάτωσής της στο Μάθημα Αξιολόγηση Μαθητή: Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές Χριστίνα Σταύρου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Α. (1984) «-έ: ένα νέο επίθημα της Νέας Ελληνικής», Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα 5, Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης, 89-110. 1. ----------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Το ιδακτικό Υλικό στο Κεφάλαιο των Πιθανοτήτων της Γ τάξης του ηµοτικού: Τρόπος Κατανόησης και ιαχείρισής του από Μαθητές και ασκάλους Χρυσάνθη Σκουµπουρδή και Φραγκίσκος Καλαβάσης Περίληψη Στην εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ξεναγός (Συνοδευτική δραστηριότητα του γύρου του ίππου)

Ο ξεναγός (Συνοδευτική δραστηριότητα του γύρου του ίππου) Ο ξεναγός (Συνοδευτική δραστηριότητα του γύρου του ίππου) Ηλικίες: Προαπαιτούμενες δεξιότητες: Χρόνος: Μέγεθος ομάδας: 8 ενήλικες Καμία 15 λεπτά για τη βασική δραστηριότητα, περισσότερο για τις επεκτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηµατολόγιο Πληροφοριοδότη σχετικά µε τη Γνωστική Εξασθένηση στους Ηλικιωµένους (IQCODE)

Ερωτηµατολόγιο Πληροφοριοδότη σχετικά µε τη Γνωστική Εξασθένηση στους Ηλικιωµένους (IQCODE) Μετάφραση & Προσαρµογή στα Ελληνικά (2012): ρ. Αλεξάνδρα Πενταράκη PhD, CPsychol, AFBPsS Brain Matters-Ινστιτούτο Νευροψυχολογικής Εκτίµησης, Γνωστικής Αποκατάστασης & Θεραπείας Translation & Adaptation

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διαπλανητικά Χρέη και οι Αριστεροί του Σειρίου

Τα Διαπλανητικά Χρέη και οι Αριστεροί του Σειρίου Τα Διαπλανητικά Χρέη και οι Αριστεροί του Σειρίου Θεόδωρος Μαριόλης και Κώστας Παπουλής * Όλο και πιο συστηματικά, το τελευταίο διάστημα, διάφοροι έγκριτοι δημοσιογράφοι και πολιτικοί αναλυτές, η πλειοψηφία

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Μαζαράκης Αθήνα 2010

Νίκος Μαζαράκης Αθήνα 2010 Νίκος Μαζαράκης Αθήνα 2010 Οι χάρτες των 850 Hpa είναι ένα από τα βασικά προγνωστικά επίπεδα για τη παράµετρο της θερµοκρασίας. Την πίεση των 850 Hpa τη συναντάµε στην ατµόσφαιρα σε ένα µέσο ύψος περί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ 1. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία ΕΡΩΤΗΜΑ 1 ο Θουκυδίδης, Ιστορίαι Ζ,48 («Αλκιβιάδης δε κατοικίζειν») ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Ο δε Αλκιβιάδης είπε ή [:ισχυρίστηκε ] ότι οι (Αθηναίοι),

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ A.1. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Επομένως, ούτε εκ φύσεως, αλλά ούτε και αντίθετα προς τη φύση μας υπάρχουν μέσα μας οι αρετές, αλλά έχουμε από τη φύση

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες χορήγησης και διόρθωσης κατατακτήριων τεστ. «Ας μιλήσουμε Ελληνικά Ι, ΙΙ, ΙΙΙ»

Οδηγίες χορήγησης και διόρθωσης κατατακτήριων τεστ. «Ας μιλήσουμε Ελληνικά Ι, ΙΙ, ΙΙΙ» Οδηγίες χορήγησης και διόρθωσης κατατακτήριων τεστ «Ας μιλήσουμε Ελληνικά Ι, ΙΙ, ΙΙΙ» Περιεχόμενα Οδηγίες χορήγησης και διόρθωσης γραπτών τεστ... 3 Ας μιλήσουμε Ελληνικά Ι... 5 Μέρος Α : Κατανόηση προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις λυρισµό 2.

Απαντήσεις λυρισµό 2. Απαντήσεις 1. Η λιτότητα, η εκφραστική καθαρότητα, ο δωρικός χαρακτήρας της αφήγησης, το απλό και λιτό ύφος, ο αφαιρετικός και συνάµα περιεκτικός λόγος, είναι µερικά από εκείνα τα χαρακτηριστικά γνωρίσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΜΕΝΩΝ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΛΛΗΝΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΣΟΦΙΑ ΤΡΥΠΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

ΧΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΜΕΝΩΝ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΛΛΗΝΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΣΟΦΙΑ ΤΡΥΠΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΧΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΜΕΝΩΝ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΗ ΠΗΓΗ: ΜΕΛΕΤΗ ΙΔΙΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ ΣΕ ΕΛΛΗΝΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ JANET DECESARIS ΣΟΦΙΑ ΤΡΥΠΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΦΡΑΣΕΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗ ΔΙΓΛΩΣΣΗ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑ ταξινόμηση επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΑ ΣΑΒΒΑΤΟ 12 ΜΑΪΟΥ 2012

ΑΓΓΛΙΚΑ ΣΑΒΒΑΤΟ 12 ΜΑΪΟΥ 2012 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΓΓΛΙΚΑ ΑΓΓΛΙΚΑ Α (Α1 «στοιχειώδης γνώση» και Α2 «βασική γνώση») 8.00-9.05 Ενότητα 1: «Κατανόηση γραπτού λόγου και γλωσσική επίγνωση» 9.20-10.00 Ενότητα 2: «Παραγωγή γραπτού λόγου»

Διαβάστε περισσότερα

(GNU-Linux, FreeBSD, MacOsX, QNX

(GNU-Linux, FreeBSD, MacOsX, QNX 1.7 διαταξεις (σελ. 17) Παράδειγµα 1 Θα πρέπει να κάνουµε σαφές ότι η επιλογή των λέξεων «προηγείται» και «έπεται» δεν έγινε απλώς για λόγους αφαίρεσης. Μπορούµε δηλαδή να ϐρούµε διάφορα παραδείγµατα στα

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑΣ. Τι ονοµάζουµε διάνυσµα; αλφάβητου επιγραµµισµένα µε βέλος. για παράδειγµα, Τι ονοµάζουµε µέτρο διανύσµατος;

ΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑΣ. Τι ονοµάζουµε διάνυσµα; αλφάβητου επιγραµµισµένα µε βέλος. για παράδειγµα, Τι ονοµάζουµε µέτρο διανύσµατος; ΙΝΥΣΜΤ ΘΕΩΡΙ ΘΕΜΤ ΘΕΩΡΙΣ Τι ονοµάζουµε διάνυσµα; AB A (αρχή) B (πέρας) Στη Γεωµετρία το διάνυσµα ορίζεται ως ένα προσανατολισµένο ευθύγραµµο τµήµα, δηλαδή ως ένα ευθύγραµµο τµήµα του οποίου τα άκρα θεωρούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Είναι γνωστό άτι καθημερινά διακινούνται δεκάδες μηνύματα (E~mail) μέσω του διαδικτύου

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Είναι γνωστό άτι καθημερινά διακινούνται δεκάδες μηνύματα (E~mail) μέσω του διαδικτύου GREEKLISH: ΜΙΑ ΝΕΑ ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ; Α.Καράκος, Λ.Κωτούλας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Είναι γνωστό άτι καθημερινά διακινούνται δεκάδες μηνύματα (E~mail) μέσω του διαδικτύου {INTERNEη από την μια άκρη του κόσμου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2014-2015 Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ

ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2014-2015 Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2014-2015 Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ Α. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Από το κεφάλαιο της Εισαγωγής οι ενότητες: 1. Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; 3. Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι

Διαβάστε περισσότερα

Η ενότητα: «Μη ρηματικώς εξαρτώμενοι ή λεξιλογικοί δείκτες» (20.3 κ.ε.) αναφέρεται τόσο σε μορφολογικά όσο και συντακτικά φαινόμενα.

Η ενότητα: «Μη ρηματικώς εξαρτώμενοι ή λεξιλογικοί δείκτες» (20.3 κ.ε.) αναφέρεται τόσο σε μορφολογικά όσο και συντακτικά φαινόμενα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα διατριβή έχει ως στόχο τη μελέτη ορισμένων δεικτών (γλωσσολογικών χαρακτηριστικών με κανονική κοινωνική κατανομή) της σημερινής κυπριακής διαλέκτου, όπως χρησιμοποιούνται από μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΠΑΛ (Ομάδα Α )

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΠΑΛ (Ομάδα Α ) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΠΑΛ (Ομάδα Α ) (Οι απαντήσεις είναι ενδεικτικές και προσαρμοσμένες στις δυνατότητες γραφής των μαθητών της Γ Λυκείου.) (Πλαγιότιτλοι - κύρια σημεία του κειμένου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.com Ο Ρόλος του Εκπαιδευτικού Στηρίζει τους μαθητές στην αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

FLASHBACK: Der Mechanismus ist nicht komplett, verstehst du? Es fehlt ein Teil. Seit neunzehnhunderteinundsechzig.

FLASHBACK: Der Mechanismus ist nicht komplett, verstehst du? Es fehlt ein Teil. Seit neunzehnhunderteinundsechzig. 12 Εκκλησιαστική µουσική Στην Άννα µένουν ακόµα 65 λεπτά. Στην εκκλησία ανακαλύπτει ότι το µουσικό κουτί είναι κοµµάτι που λείπει από το αρµόνιο. Η γυναίκα στα κόκκινα εµφανίζεται και ζητά από την Άννα

Διαβάστε περισσότερα

Χειρισμός Παραπόνων. Παράπονα πελατών

Χειρισμός Παραπόνων. Παράπονα πελατών Χειρισμός Παραπόνων 1 / 9 Εκπαιδευτική Ενότητα Κάθε παράπονο είναι ένα δώρο 2 / 9 ΠΑΡΑΠΟΝΑ ΠΕΛΑΤΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΝΑ ΛΑΜΨΕΙΣ Η ΝΑ ΑΠΟΓΟΗΤΕΥΣΕΙΣ ΤΟΝ ΠΕΛΑΤΗ Όταν ένας πελάτης μας εκφράζει ένα παράπονο, τότε μας

Διαβάστε περισσότερα

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΜΗΜΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Πρόεδρος: Φοίβος-Βασίλειος Γκικόπουλος Τηλ. 2310-997584 Εmail: ghico@itl.auth.gr ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

Ejercicios de Gramática

Ejercicios de Gramática 1. Γραψτε το σωστό άρθρο Παιδί Φοιτητής Ελλάδα Έλληνας Μαδρίτη Λολούδι Αναπτήρας Παλτό Νερό Άνθρωπος Βιβλίο Γυναίκα Άντρας Σχολείο Βιβλιοθήκη Μάθημα Λέξη Γλώσσα Σπίτι Λογαριασμός Λόγος Κόρη Ήλιος Παραλία

Διαβάστε περισσότερα