Ασύρματα Ψηφιακά Τηλεπικοινωνιακά Συστήματα σε Γενικευμένα Κανάλια Διαλείψεων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ασύρματα Ψηφιακά Τηλεπικοινωνιακά Συστήματα σε Γενικευμένα Κανάλια Διαλείψεων"

Transcript

1 Πανεπιστήμιο Πατρών, Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Τεχνολογίας Υπολογιστών Εργαστήριο Ασύρματης Τεχνολογίας Ασύρματα Ψηφιακά Τηλεπικοινωνιακά Συστήματα σε Γενικευμένα Κανάλια Διαλείψεων Πετρος Σ. Μπιθας Διπλωματούχος Ηλεκτρολόγος Μηχανικός & Τεχνολογίας Υπολογιστών ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Τριμελής Επιτροπή : Σταύρος Κωτσόπουλος (Επιβλέπων) Γρηγόριος Καλύβας (Μέλος) Γιώργος Καραγιαννίδης (Μέλος) Αριθμός Διδακτορικού 214 Ρίο, Φεβρουάριος 2009

2

3

4

5 Πανεπιστήμιο Πατρών, Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Τεχνολογίας Υπολογιστών Εργαστήριο Ασύρματης Τεχνολογίας Ασύρματα Ψηφιακά Τηλεπικοινωνιακά Συστήματα σε Γενικευμένα Κανάλια Διαλείψεων Πετρος Σ. Μπιθας Διπλωματούχος Ηλεκτρολόγος Μηχανικός & Τεχνολογίας Υπολογιστών ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Εγκρίθηκε από την επταμελή εξεταστική επιτροπή στις 27 Φεβρουαρίου Σ. Κωτσόπουλος Γ. Καλύβας Γ. Καραγιαννίδης Καθηγητής Π. Πατρών Αν. Καθηγητής Π. Πατρών Αν. Καθηγητής Π. Θεσσαλονίκης Φ. Κωνσταντίνου Π. Μαθιόπουλος Α. Μαράς Καθηγητής Ε.Μ.Π. Ερευνητής Α Ε.Α.Α. Καθηγητής Π. Πελοποννήσου... Γ. Τόμπρας Αν. καθηγητής Π. Αθηνών Αριθμός Διδακτορικού 214 Ρίο, Φεβρουάριος 2009

6 c Πέτρος Σ. Μπίθας Διεύθυνση : Τριπόλεως 70, Ανω Γλυφάδα, Αθήνα, Τ.Κ: Τηλ : / Http: pbithas

7 στους γονείς μου...

8 Phantasie ist wichtiger als Wissen, denn Wissen ist begrenzt...

9 Περίληψη Διατριβής-Abstract Περίληψη Στην απαρχή της καινούριας χιλιετίας, έχει γίνει πλέον ξεκάθαρος ο σπουδαίος ϱόλος και η χρησιμότητα των ασυρμάτων τηλεπικοινωνιών και των εφαρμογών τους, η εξέλιξη των οποίων επικεντρώνεται σε μεγάλο ϐαθμό στις Ασύρματες Προσωπικές Τηλεπικοινωνίες (ΑΠΤ). Εξαιτίας της μεγάλης δημοτικότητας που έχουν τα συστήματα αυτά, υπάρχει συνεχής ανάγκη για αύξηση της χωρητικότητας και αναβάθμιση των παρεχόμενων υπη- ϱεσιών ϕωνής και δεδομένων. Μια πολύ σημαντική περιοχή έρευνας για τις ΑΠΤ, που έχει προκύψει από τις παραπάνω απαιτήσεις, είναι η μελέτη και η αντιμετώπιση των προ- ϐλημάτων που δημιουργούνται στην επίδοση των δικτύων αυτών από διάφορα ϕαινόμενα που επιδρούν στο ασύρματο κανάλι. Σε αυτήν την ερευνητική περιοχή εστιάζεται και η παρούσα διδακτορική διατριβή, που έχει ως στόχο τη ϑεωρητική μελέτη της επίδοσης α- σύρματων ψηφιακών τηλεπικοινωνιακών συστημάτων τα οποία υπόκεινται σε διαλείψεις. Για την καταπολέμηση των αρνητικών συνεπειών των διαλείψεων έχει υιοθετηθεί η τεχνική του διαφορισμού στο δέκτη. Σύμφωνα με αυτήν, ο δέκτης διαθέτει περισσότερες από μια κεραίες λήψης με αποτέλεσμα να λαμβάνει πολλαπλά αντίγραφα του εκπεμπόμενου σήματος, τα οποία συνδυάζει κατάλληλα ανάλογα με τις απαιτήσεις του διαχειριστή του δικτύου. Η διεθνής έρευνα για τη χρήση δεκτών διαφορισμού σε κανάλια Διαλείψεων Μικρής Κλίμακας (ΔΜΙΚ) είναι εκτενής και αφορά κυρίως κανάλια που ϐασίζονται στις κατανομές Rayleigh, Rice και Nakagami-m. Δύο άλλες σημαντικές κατανομές για τη μοντελοποίηση των ΔΜΙΚ είναι η Weibull και, η γενίκευση της, η Γενικευμένη-Γάμα (Γ G ), οι οποίες σε σύντομο χρονικό διάστημα έχουν κερδίσει εκτεταμένο επιστημονικό ενδιαφέρον στην περιοχή των ασύρματων κινητών τηλεπικοινωνιών. Ομως, παρά το ενδιαφέρον αυτό, η μελέτη της επίδοσης δεκτών διαφορισμού σε κανάλια που μοντελοποιούνται με τις κατανομές αυτές, δεν έχει λάβει τις διαστάσεις που έχουν λάβει οι αντίστοιχες έρευνες για τις άλλες κατανομές. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο ϐαθμό στη μεγάλη πολυπλοκότητα, από μα- ϑηματικής άποψης, που παρουσιάζει η στατιστική αναπαράσταση του σήματος της εξόδου πολλών τύπων δεκτών διαφορισμού που σε συνδυασμό με τη σχετικά σύνθετη μαθηματική έκφραση των κατανομών Weibull και Γ G, δημιουργεί δυσεπίλυτα προβλήματα. Στην v

10 Περίληψη Διατριβής-Abstract παρούσα διατριβή, προσπερνώντας αυτές τις δυσκολίες, αρχικά μελετήθηκε η απόδοση μιας ειδικής κατηγορίας δεκτών διαφορισμού, του δέκτη Συνδυασμού Γενικευμένης Ε- πιλογής (ΣΓΕ), ο οποίος λειτουργεί σε Ανεξάρτητα αλλά Μη-Ομοιόμορφα Κατανεμημένα (ΑΜΟΚ) κανάλια διαλείψεων Weibull. Σε αυτήν τη μελέτη εξετάζεται η περίπτωση όπου επιλέγονται οι δύο κλάδοι με το υψηλότερο λόγο σήματος προς ϑόρυβο, Signal to Noise Ratio (SNR), από τους L διαθέσιμους, ΣΓΕ(2,L). Κατά συνέπεια, με την παρουσίαση μιας καινούριας ιδιότητας για το γινόμενο των ϱοπών ταξινομημένων Τυχαίων Μεταβλητών (ΤΜ) Weibull, γίνεται δυνατή η εξαγωγή εκφράσεων κλειστής μορφής για τις ϱοπές του SNR στην έξοδο των δεκτών ΣΓΕ(2,L). Χρησιμοποιώντας αυτές τις εκφράσεις δίνονται, σε κλειστή μορφή επίσης, σημαντικά κριτήρια επίδοσης όπως είναι ο Μέσος Λόγος Σήματος προς Θόρυβο (ΜΛΣΘ) και η Ποσότητα των Διαλείψεων (ΠΔ). Επιπλέον, με την εφαρμογή της ϑεωρίας των προσεγγιστών Padé και της προσέγγισης μέσω της Ροπο-Γεννήτριας Συνάρτησης (ΡΓΣ), γίνεται δυνατή η μελέτη της Πιθανότητας Διακοπής της Επικοινωνίας (ΠΔΕ) και της Μέσης Πιθανότητας Σφάλματος Bit (ΜΠΣΒ) του συστήματος. Στη συνέχεια, υποθέτοντας Ανεξάρτητα και Ομοιόμορφα Κατανεμημένα (ΑΟΚ) κανάλια διαλείψεων Γ G, παρουσιάστηκε σε κλειστή μορφή έκφραση για τις ϱοπές του SNR στην έξοδο των δεκτών ΣΓΕ(2,L), ενώ η ΡΓΣ και η Αθροιστική Συνάρτηση Κατανομής (ΑΣΚ) εξήχθησαν υπό τη μορφή απειροσειρών. Χρησιμοποιώντας αυτές τις εκφράσεις απλοποιείται σημαντικά η μελέτη των κριτηρίων επίδοσης της ΠΔΕ και της ΜΠΣΒ. Επιπλέον, παρουσιάστηκε η χωρητικότητα του καναλιού Γ G με τη χρήση ή όχι δεκτών διαφορισμού, με ϐάση πολύ γνωστές τεχνικές προσαρμογής της εκπομπής. Μια άλλη πολύ σημαντική ερευνητική περιοχή που αφορά τα κανάλια διαλείψεων και επηρεάζει σημαντικά την επίδοση των ασύρματων ψηφιακών τηλεπικοινωνιακών συστημάτων που λειτουργούν σε αυτά, είναι το σύνθετο περιβάλλον διάδοσης που δημιουργείται όταν οι ΔΜΙΚ συνυπάρχουν με Διαλείψεις Μεγάλης Κλίμακας (ΔΜΕΚ). Στην παρούσα διδακτορική διατριβή, αυτό το περιβάλλον διάδοσης μοντελοποιείται με τις σύνθετες κατανομές K και γενικευμένη-k (K G ). Αυτές οι κατανομές είναι αρκετά γενικές, αλλά ταυτόχρονα και μαθηματικά ευέλικτες, και έχει διαπιστωθεί ότι είναι κατάλληλες για τη μοντελοποίηση των συνθηκών του καναλιού που προκύπτει όταν οι ΔΜΙΚ συμβαίνουν ταυτόχρονα με ΔΜΕΚ. Στην περίπτωση της κατανομής K G, εξάγονται σημαντικά στατιστικά χαρακτηριστικά του SNR στην έξοδο των δεκτών διαφορισμού Συνδυασμού Μεγίστου Λόγου (ΣΜΛ), Συνδυασμού Ισης Απολαβής (ΣΙΑ), Συνδυασμού Μεταγωγής και Παραμονής (ΣΜΠ) και του δέκτη Διαφορισμού Επιλογής (ΔΕ). Χρησιμοποιώντας αυτές τις εκφράσεις και υποθέτωντας ΑΜΟΚ συνθήκες διαλείψεων του καναλιού K G, εξάγονται σε κλειστή μορφή τα κριτήρια επίδοσης ΜΛΣΘ, ΠΔΕ και ΠΔ. Επιπλέον, ακολουθώντας την προσέγγιση που ϐασίζεται στη ΡΓΣ για τους δέκτες ΣΜΛ και ΣΜΠ και τους προσεγγιστές Padé για τους δέκτες ΣΙΑ και ΔΕ μελετάται η ΜΠΣΒ. Για την περίπτωση της κατανομής K, υποθέτωντας επιπλέον συσχετισμένες ΤΜ, παρουσιάζεται και μελετάται η συσχετισμένη vi Εργαστήριο Ασύρματης Τηλεπικοινωνίας

11 Περίληψη Διατριβής-Abstract (δι-μεταβαλλόμενη) κατανομή K, η οποία χαρακτηρίζεται από μη ομοιόμορφους παράγοντες μορφοποίησης και κλίμακας. Η σύνθετη αυτή κατανομή είναι ϐολική για τη μοντελοποίηση του συσχετισμένου περιβάλλοντος διαλείψεων/σκίασης, όταν η συσχέτιση μεταξύ των πλατών των σημάτων και της ισχύος τους είναι διαφορετική. Για αυτήν την κατανομή, εξάγονται γενικές εκφράσεις με απειροσειρές για τη Συνάρτηση Πυκνότητας Πιθανότητας (ΣΠΠ), την ΑΣΚ και τις από κοινού ϱοπές. Υποθέτοντας ομοιόμορφους πα- ϱάγοντες κλίμακας και ασυσχέτιστη ισχύ σημάτων, παρέχονται απλούστερες εκφράσεις για τη ΣΠΠ, την ΑΣΚ και τη χαρακτηριστική συνάρτηση, ενώ οι από κοινού ϱοπές εξάγονται σε κλειστή μορφή. Επιπλέον, ϐασιζόμενοι σε αυτές τις ϑεωρητικές εκφράσεις της δι-μεταβαλλόμενης κατανομής K, παρουσιάζεται η ανάλυση της επίδοσης σημαντικών δεκτών διαφορισμού, όπως είναι οι δέκτες ΣΜΛ, ΣΙΑ και ΔΕ οι οποίοι λειτουργούν σε συσχετισμένα κανάλια διαλείψεων K. Για το δέκτη ΔΕ μελετάται η ΠΔΕ, ενώ για τους δέκτες ΣΜΛ και ΣΙΑ η ΜΠΣΒ. Γενικά η προτεινόμενη ανάλυση συνοδεύεται από αριθμητικά αποτελέσματα, τα οποία επιδεικνύουν ξεκάθαρα τη χρησιμότητα και την ευελιξία της ϑεωρητικής προσέγγισης. Τα αριθμητικά αυτά αποτελέσματα περιλαμβάνουν σύγκριση της επίδοσης διαφορετικών δεκτών διαφορισμού, συνθηκών καναλιού και τεχνικών διαμόρφωσης. Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Τεχνολογίας Υπολογιστών vii

12 Περίληψη Διατριβής-Abstract Abstract At the beginning of the new millennium, it becomes totaly clear the important role and usefulness of the wireless communication systems and their applications, which continue to evolute in several areas including Personal Communication Services (PCS). In this context there is a continuing demand for increased capacity and integration of the provided services, such as voice, data and other types of traffic, over radio channels. One of the key technical problem areas that has emerged out is the requirement for determining the fading effects on network performance. This also the research area of the current Philosophy diploma, which aims to the theoretical study of the performance analysis of wireless communication systems, which are subject to fading. The current study has employed diversity reception as a fading mitigation technique. A- ccording to this technique, the receiver employs more than one antennae, in order to receive multiple copies of the transmitted signal. Hence, these copies are appropriate combined in order to satisfy network administrator demands. The technical literature concerning diversity reception techniques over fading channels is quite extensive. However, it deals mainly with fading channels, which are based on Rayleigh, Rice, and Nakagami-m distributions. Additionally, important distributions for modeling small scale fading are also the Weibull and, its generalization, the generalized-gamma (Γ G ), which have recently gained an increased scientific interest in the wireless mobile communication area. However, the performance analysis of diversity receivers operating over fading channels, modeled by these distributions, has not been thoroughly investigated. Reasons for that include the composite statistical representation of several diversity receivers output in conjunction with the quite complicated mathematical expressions of the Weibull and/or Γ G distributions. In this thesis, by overcoming these difficulties the performance of a class of Generalized-Selection Combining (GSC) receivers operating over independent but non identically distributed Weibull fading channels is studied. The case where the two branches with the largest instantaneous Signal-to-Noise Ratio (SNR) are selected, from a total of L available GSC(2,L), is considered. By introducing a novel property for the product of moments of ordered Weibull Random Variables (RV), convenient closed form expressions for the moments of the GSC(2,L) output SNR are derived. Using these expressions, important performance criteria, such as average output SNR and amount of fading (A F ),are obtained in closed form. Furthermore, employing the Padé approximants theory and the Moment-Generating Function (MGF)-based approach, outage and bit-error rate performances are studied. Additionally, by considering independent and identical distributed (iid) Γ G fading channels, the moments of the output SNR of the GSC(2,L) receivers were derived, also, in closed form, while infinite series representations were obtained for the MGF and the viii Εργαστήριο Ασύρματης Τηλεπικοινωνίας

13 Περίληψη Διατριβής-Abstract Cumulative Distribution Function (CDF). Using these expressions, a simplified study of the Outage Probability (OP) and Average Bit Error Probability (ABEP) performance criteria can be performed. Moreover, the capacity of the Γ G fading channel, using different adaptation policies, is also studied, with and without diversity reception. Another important research issue concerning the performance analysis of wireless digital communications systems operating over fading channels, is the composite propagation environment arising in cases where fading is superimposed on shadowing. In the current thesis this propagation environment is modeled by the K and generalized-k (K G ) composite distributions. These distributions are quite general and mathematical versatile, and have been found to be appropriate for accurately modeling the channel conditions when fading occurs simultaneously with shadowing. For the K G distribution, expressions for important statistical metrics of the output SNR for the Selection Diversity (SD) receiver and Maximal Ratio Combining (MRC), Equal Gain Combining (EGC), and Switch and Stay Combining (SSC) diversity receivers are derived. Using these expressions and by considering independent but not necessarily identical distributed fading channel conditions, performance criteria, such as average output SNR, A F and OP are obtained in closed form. Moreover, following the MGFbased approach for MRC and SSC receivers, and the Padé approximants theory for SD and EGC receivers, the ABEP is also studied. For the case of the K distribution, assuming correlated RVs, the correlated (bivariate) K distribution, with not necessarily identical shaping and scaling parameters, is introduced and studied. This composite distribution is convenient for modeling multipath/shadowing correlated fading environments when the correlations between the signal envelopes and their powers are different. For this distribution, generic infinite series representations are derived for the Probability Density Function (PDF), the CDF and the joint moments. Assuming identical shaping parameters and uncorrelated signal powers, simpler expressions for the PDF, CDF and the Characteristic Function (CF) are provided, while the joint moments are derived in closed form. Capitalizing on these theoretical expressions for the statistical characteristics of the correlated K distribution, the performance analysis of various diversity reception techniques, such as MRC, EGC and SD, over bivariate K fading channels is presented. For the SD, the outage probability is studied, while for the MRC and EGC the ABEP is obtained. In general the proposed analysis is accompanied by several numerical evaluated results, clearly demonstrating the usefulness and flexibility of the theoretical approach. These numerical results include performance comparisons of several diversity receiver structures, employing various modulation formats and different channel conditions. Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Τεχνολογίας Υπολογιστών ix

14 Ευχαριστίες Η παρούσα Διδακτορική Διατριβή αποτελεί το επιστέγασμα μιας μεγάλης προσωπικής προσπάθειας αλλά ταυτόχρονα και μιας αδιάκοπης συμπαράστασης-συνδρομής από πολλούς ανθρώπους τους οποίους και ϑέλω να ευχαριστήσω. Καταρχάς, ϑα ήθελα να ευχαριστήσω όλο το προσωπικό, ϕοιτητές, συνεργάτες που γνώρισα στο Ινστιτούτο Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπισης του Εθνικού Αστε- ϱοσκοπείου Αθηνών για τις όμορφες στιγμές που μου χάρισαν. Επίσης, ϑα ήθελα να ευχαριστήσω τους Καθηγητές Ανδρέα Μαρά, Giovanni Corraza καθώς επίσης τον Ερευνητή Θανάση Ροντογιάννη για τις πολύτιμες συμβουλές τους στις μεταξύ μας συνεργασίες. Ενα πολύ σημαντικό κομμάτι της διαδρομής μου οφείλεται στον Αναπληρωτή Καθηγητή Γιώργο Καραγιαννίδη, ο οποίος με τον εκρηκτικό αλλά ταυτόχρονα και οργανωτικό τρόπο σκέψης του, μου έθεσε τις επιστημονικές ϐάσεις και κατόπιν υπήρξε αρωγός σε πολλά από τα ϐήματα μου, και για αυτό τον ευχαριστώ πολύ. Θα ήθελα, επίσης να ευχαριστήσω τον Καθηγητή Σταύρο Κωτσόπουλο, πρόεδρο της τριμελούς επιτροπής, για την πολύτιμη συμπαράσταση και συνεχή ενθάρρυνση που μου παρείχε. Άλλος ένας συνεργάτης και ϕίλος στον οποίο ϑα ήθελα να σταθώ είναι ο Επίκουρος Καθηγητής Νίκος Σαγιάς, τον οποίο ευχαριστώ για την αρχικά υποδειγματική καθοδήγηση μου και στη συνέχεια την άριστη συνεργασία μας, η οποία εύχομαι να συνεχιστεί μελλοντικά. Κυρίως, ϑα ήθελα να ευχαριστήσω τον Καθηγητή Τάκη Μαθιόπουλο, ο οποίος με τη μεγάλη του εμπειρία και γνώση αποτέλεσε πρότυπο Δασκάλου για εμένα. Επιπλέον τον ευχαριστώ για την α- μέριστη και κυρίως ανθρώπινη συμπαράσταση του καθ ολη τη διάρκεια της συνεργασίας μας. Τέλος, ϑα ήθελα να ευχαριστήσω την οικογένεια μου (Γιώργο, Σπήλιο και Φρόσω), όπως και τη Μαρία για την απέραντη αγάπη και υποστήριξη τους όλα αυτά τα χρόνια. x

15 Περιεχόμενα Περίληψη Διατριβής-Abstract Περίληψη... Abstract... Ευχαριστίες Περιεχόμενα Κατάλογος Σχημάτων v v viii x xi xv Κατάλογος Πινάκων Κατάλογος Μετάφρασης Αγγλικών Ορων xviii xix Συντομογραφίες Ελληνικοί Οροι... Λατινικοί Οροι... xxi xxi xxii Κατάλογος Συμβόλων xxiv Σύμβολα Συναρτήσεων... xxiv Δεσμευμένα Σύμβολα... xxv 1 Εισαγωγή Κανάλια Διαλείψεων και Δέκτες Διαφορισμού Επιστημονικά Κίνητρα και Συνεισφορά Δομή και Περίληψη Διατριβής Δημοσιεύσεις Επιστημονικά Περιοδικά Επιστημονικά Συνέδρια Κανάλια Διαλείψεων και Δέκτες Διαφορισμού Εισαγωγή Ασύρματο Περιβάλλον Διάδοσης xi

16 Περιεχόμενα Απώλειες Διαδρομής Διαλείψεις Μεγάλης Κλίμακας-Φαινόμενο Σκίασης Διαλείψεις Μικρής Κλίμακας-Φαινόμενο Πολλαπλής Διαδρομής Μοντελοποίηση Επίπεδων Αργών Διαλείψεων Μοντέλα Διαλείψεων Μικρής Κλίμακας Μοντέλα Διαλείψεων Μεγάλης Κλίμακας Μοντέλα Σύνθετων Διαλείψεων Επίδοση Δέκτη σε Κανάλι Διαλείψεων K G Μοντέλο Συστήματος Πιθανότητα Σφάλματος Συμβόλου Πιθανότητα Διακοπής Επικοινωνίας Ποσότητα Διαλείψεων Μέσος Λόγος Σήματος προς Θόρυβο Μέση Χωρητικότητα Καναλιού Χωρητικότητα Καναλιού Διαλείψεων Γ G Προσαρμογή Βέλτιστης Ισχύος και Ρυθμού Αντιστροφή Καναλιού με Σταθερό Ρυθμό Αποκομμένη Αντιστροφή Καναλιού με Σταθερό Ρυθμό Πολυκαναλικοί Δέκτες Δέκτης Συνδυασμού Μεγίστου Λόγου Δέκτης Συνδυασμού Ισης Απολαβής Δέκτης Διαφορισμού Επιλογής Δέκτης Συνδυασμού Μεταγωγής και Παραμονής Δέκτης Συνδυασμού Γενικευμένης Επιλογής Συμπεράσματα Δέκτες Διαφορισμού σε Κανάλια Διαλείψεων Weibull και Γ G Εισαγωγή Δέκτες ΣΓΕ σε Μη-Ομοιόμορφα Κατανεμημένα Κανάλια Διαλείψεων Weibull Μοντέλο Συστήματος και Καναλιού Ροπές του SNR στην Εξοδο του Δέκτη Ανάλυση Επίδοσης Συστήματος Αριθμητικά Αποτελέσματα Δέκτες ΣΓΕ σε Ομοιόμορφα Κατανεμημένα Κανάλια Διαλείψεων Γ G Στατιστική του SNR στην Εξοδο του Δέκτη Ανάλυση της Επίδοσης και Αριθμητικά Αποτελέσματα Χωρητικότητα Καναλιού Γ G με Δέκτες ΔΕ Προσαρμογή Βέλτιστης Ισχύος και Ρυθμού Αντιστροφή Καναλιού με Σταθερό Ρυθμό xii Εργαστήριο Ασύρματης Τηλεπικοινωνίας

17 Περιεχόμενα Αποκομμένη Αντιστροφή Καναλιού με Σταθερό Ρυθμό Αριθμητικά Αποτελέσματα Συμπεράσματα Δέκτες Διαφορισμού σε Κανάλια Διαλείψεων K και K G Εισαγωγή Δέκτες Διαφορισμού σε Ασυσχέτιστα Κανάλια Διαλείψεων K G Μέση Πιθανότητα Σφάλματος Bit Μέσος Λόγος Σήματος Προς Θόρυβο και Ποσότητα Διαλείψεων Πιθανότητα Διακοπής Επικοινωνίας Αριθμητικά Αποτελέσματα Δέκτες Διαφορισμού σε Συσχετισμένα Κανάλια Διαλείψεων K Προτεινόμενο Στατιστικό Μοντέλο Συσχετισμένες Τυχαίες Μεταβλητές Γάμα Ασυσχέτιστες Τυχαίες Μεταβλητές Γάμα Στατιστική Δεκτών Διαφορισμού Δύο Κλάδων Αριθμητικά Αποτελέσματα Συμπεράσματα Συνεισφορά και Μελλοντική Ερευνα Γενική Επισκόπηση, Συμπεράσματα και Συνεισφορά Διατριβής Μελλοντικά Θέματα για Επιστημονική Ερευνα Παραρτήματα 103 I Μαθηματική Ανάλυση 103 I-1 Υπολογισμός Εξ. (2.38) I-2 Υπολογισμός Εξ. (2.46) I-3 Υπολογισμός Εξ. (2.56) I-4 Υπολογισμός Εξ. (2.60) I-5 Υπολογισμός Εξ. (4.5) I-6 Υπολογισμός Εξ. (4.14) I-7 Υπολογισμός Εξ. (4.27) II Εκφράσεις της Μέσης Πιθανότητας Σφάλματος Bit 109 II-1 Προσέγγιση ϐασιζόμενη στη ΣΠΠ II-2 Προσέγγιση ϐασιζόμενη στη ΡΓΣ II-3 Προσέγγιση ϐασιζόμενη στη ΧΣ II-4 Προσέγγιση Padé Βιβλιογραφία 115 Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Τεχνολογίας Υπολογιστών xiii

18 Περιεχόμενα Ευρετήριο 123 Βιογραφικό Σημείωμα 126 xiv Εργαστήριο Ασύρματης Τηλεπικοινωνίας

19 Κατάλογος Σχημάτων 1.1 Η εμβέλεια και ο ϱυθμός δεδομένων για διάφορες ασύρματες τεχνολογίες Απώλειες διαδρομής, σκίασης και διαλείψεων πολλαπλής διαδρομής, ως συνάρτηση της απόστασης Τα ϕαινόμενα των ΔΜΕΚ και ΔΜΙΚ σε ένα ασύρματο τηλεπικοινωνιακό σύστημα Πλάτος διαλείψεων Rayleigh Πολλαπλές διαδρομές : α) εξαιτίας ιονοσφαιρικών σκεδάσεων, β) σε τηλεπικοινωνιακά συστήματα εσωτερικού χώρου, και γ) σε τηλεπικοινωνιακά συστήματα εξωτερικού χώρου Τύποι ΔΜΙΚ ανάλογα με : α) την περίοδο του σήματος και β) το εύρος ώνης του σήματος Η ΣΠΠ της κατανομής K G για Ω=1και για α) διάφορες τιμές του k, β) διάφορες τιμές του m Αντιστοιχία μεταξύ του παράγοντα μορφοποίησης k της κατανομής K G και της τυπικής απόκλισης σ της κατανομής N L Η ΜΠΣΒ των διαμορφώσεων BDPSK, BPSK, 16-PSK και 16-QAM συναρτήσει του γ b για διάφορες τιμές των k και m Η ΠΔΕ συναρτήσει του γ th /γ b, για διάφορες τιμές των k και m Η ΠΔ συναρτήσει του m για διάφορες τιμές του k Ο λόγος C/BW συναρτήσει του γ b σε κανάλια διαλείψεων K G για διάφορες τιμές των k και m Ο λόγος C/BW συναρτήσει του γ b σε κανάλια διαλείψεων Γ G για διαφορετικές πολιτικές προσαρμογής Επιλογή μεγίστου σε διαλείψεις Rayleigh Σύστημα πομπού και δέκτη διαφορισμού Δέκτης ΣΜΛ με L κεραίες λήψης Δέκτης ΣΙΑ με L κεραίες λήψης Δέκτης ΔΕ με L κεραίες λήψης Δέκτης ΣΜΠ με 2 κεραίες λήψης xv

20 Κατάλογος Σχημάτων 2.19 Δέκτης ΣΓΕ με L κεραίες λήψης Ισοδυναμία μεταξύ της παραμέτρου διάλειψης β της κατανομής Weibull και του συντελεστή K, σε db, της κατανομής Rician Ο λόγος γ gsc /γ 1 συναρτήσει του β για τρεις δέκτες ΣΓΕ(2,L) με δ =0και Η ΠΔ συναρτήσει του β για τρεις δέκτες ΣΓΕ(2,L) με δ =0και Η ΜΠΣΒ των διαμορφώσεων BDPSK και M-PSK συναρτήσει του γ b,1 για δέκτες ΣΓΕ(2, 3) και ΣΓΕ(2, 5) σε περιβάλλον διαλείψεων Weibull με β =2.5 και δ = Η ΜΠΣΒ της τετραγωνικής διαμόρφωσης 16-QAM συναρτήσει του γ b,1 για δέκτη ΣΓΕ(2, 4) σε περιβάλλον διαλείψεων Weibull για δίαφορες τιμές των β και δ Η ΠΔΕ συναρτήσει του γ 1 για δέκτη ΣΓΕ(2, 4) σε περιβάλλον διαλείψεων Weibull με β =2.5 και Η ΠΔ συναρτήσει του β για δέκτες ΣΓΕ(2, 3), ΣΜΛ(L =2)και ΣΜΛ(L =3) Η ΜΠΣΒ συναρτήσει του γ b για δέκτες ΣΓΕ(2, 3) και ΣΓΕ(2, 4), για διάφορα σχήματα διαμόρφωσης, β =3και m = Η ΜΠΣΒ σημάτων 16-QAM συναρτήσει του γ b για δέκτες ΣΓΕ(2,L), με L (2, 6) και β = Η ΠΔΕ συναρτήσει του γ th /γ για δέκτες ΣΓΕ(2, 3), μεβ (1, 5) Κανονικοποιημένη χωρητικότητα, ϐάση της πολιτικής ΑΑΚΣΡ, συναρτήσει του SNR διακοπής, για διάφορες τιμές του γ Κανονικοποιημένη χωρητικότητα καναλιού για διαφορετικές πολιτικές προσαρμογής συναρτήσει του μέσου SNR ανά bit, σε δέκτες ΔΕ Κανονικοποιημένος ΜΛΣΘ των δεκτών ΣΜΛ, ΣΙΑ, ΣΜΠ και ΔΕ συναρτήσει του k για διάφορες τιμές των m 1 και m Δέκτης ΣΜΛ με διαμορφώσεις BDPSK και BPSK: Η ΜΠΣΒ συναρτήσει του γ b,1 για διάφορες τιμές των k και m l Δέκτης ΣΙΑ με διαμορφώσεις BDPSK και BPSK: Η ΜΠΣΒ συναρτήσει του γ b,1 για διάφορες τιμές των k και m l Δέκτης ΣΜΛ με διαμόρφωση 16-QAM: Η ΜΠΣΒ συναρτήσει του γ b,1 για διάφορες τιμές των k και m l Δέκτης ΔΕ με διαμορφώσεις BDPSK, BPSK και 16-QAM: Η ΜΠΣΒ συναρτήσει του γ b,1 για διάφορες τιμές του δ Δέκτης ΣΜΠ με διαμορφώσεις BDPSK, BPSK και 16-QAM: Η ΜΠΣΒ συναρτήσει του γ b, Δέκτης ΣΜΛ με 3 και 4 κλάδους : Η ΠΔΕ συναρτήσει του γ th /γ b,1,για διάφορες τιμές των k και m l xvi Εργαστήριο Ασύρματης Τηλεπικοινωνίας

21 Κατάλογος Σχημάτων 4.8 Δέκτης ΣΙΑ με 3 και 4 κλάδους : Η ΠΔΕ συναρτήσει του γ th /γ b,1,για διάφορες τιμές των k και m l Δέκτης ΔΕ με 2, 3 και 4 κλάδους : Η ΠΔΕ συναρτήσει του γ th /γ b,1,για διάφορες τιμές των k και m l Δέκτης ΣΜΠ με 2 κλάδους : Η ΠΔΕ συναρτήσει του γ th /γ b,1, για διάφορες τιμές των k και m l Η ΠΔ συναρτήσει του k σε δέκτες ΣΜΛ και ΣΙΑ για διάφορες τιμές των συντελεστών συσχέτισης Επίδοση δέκτη ΔΕ : Η ΠΔΕ συναρτήσει του γ/γ th για διάφορες τιμές του k, με και χωρίς συσχέτιση Επίδοση δέκτη ΔΕ : Η ΠΔΕ συναρτήσει του γ/γ th για διάφορες τιμές του k και των συντελεστών συσχέτισης Επίδοση δέκτη ΣΜΛ με διαμόρφωση BDPSK: Σύγκριση της ΜΠΣΒ καναλιών διαλείψεων R L και K Επίδοση δεκτών ΣΜΛ και ΣΙΑ με διαμόρφωση BDPSK: Η ΜΠΣΒ συναρτήσει του γ b,1 για ΑΟΚ και ΑΜΟΚ κανάλια K Επίδοση δέκτη ΣΜΛ με διαμορφώσεις BDPSK και M-PSK: Η ΜΠΣΒ συναρτήσει του γ b για διάφορες τιμές του k Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Τεχνολογίας Υπολογιστών xvii

22 Κατάλογος Πινάκων 1.1 Θεμελίωση των ασυρμάτων τηλεπικοινωνιών Ασύρματα τηλεπικοινωνιακά συστήματα μικρής εμβέλειας Πρώιμες μελέτες στη ϑεωρία πληροφοριών σχετικά με το ϕαινόμενο των διαλείψεων και τους δέκτες διαφορισμού Προτεινόμενα μοντέλα για σύνθετο περιβάλλον διάδοσης Η τάξη των ϱοπών A/(A +1)για την οποία οι προσεγγιστές Padé εξασφαλίζουν ακρίβεια πέντε σημαντικών ψηφίων Ο αριθμός των όρων, N τ, για σύγκλιση της (4.32) στην περιοχή ± 0.5% II.1 Παράμετροι A, B και Λ για διάφορα σύμφωνα και μη-σύμφωνα σχήματα διαμόρφωσης II.2 Εκφράσεις της ΜΠΣΒ ϐάσει της προσέγγισης που ϐασίζεται στη ΡΓΣ του στιγμιαίου SNR ανά bit II.3 Εκφράσεις της υπό συνθήκης πιθανότητας σφάλματος για την προσέγγιση που ϐασίζεται στη ΧΣ xviii

23 Κατάλογος Μετάφρασης Αγγλικών Ορων 1 adaptation policy bivariate broadcasting channel inversion with fixed rate coherence bandwidth correlation delay spread diversity equal gain combining fading fast fading flat fading free space frequency selective fading generalized selection combining kyrtosis large scale fading line of sight macro diversity maximal ratio combining micro diversity multipath multivariate πολιτική προσαρμογής δι-μεταβαλλόμενη ευρυ-εκπομπή αντιστροφή καναλιού με σταθερό ϱυθμό εύρος ώνης συμφωνίας συσχέτιση εξάπλωση καθυστέρησης διαφορισμός συνδυασμός ίσης απολαβής διαλείψεις γρήγορες διαλείψεις επίπεδες διαλείψεις ελεύθερος χώρος συχνο-επιλεκτικές διαλείψεις συνδυασμός γενικευμένης επιλογής κύρτωση διαλείψεις μεγάλης κλίμακας οπτική επαφή διαφορισμός μεγάλης κλίμακας συνδυασμός μεγίστου λόγου διαφορισμός μικρής κλίμακας πολλαπλή διαδρομή πολυ-μεταβαλλόμενη 1 Η μετάφραση των τεχνικών όρων έγινε σύμφωνα με το λεξικό [1]. xix

24 Κατάλογος Μετάφρασης Αγγλικών Ορων optimal power and rate adaptation path loss scaling parameter selection diversity shadowing shaping parameter skewness slow fading small scale fading standard deviation switch and stay combining time spread time variance truncated channel inversion with fixed rate ultra-wide band προσαρμογή ϐέλτιστης ισχύος και ϱυθμού απώλειες διαδρομής παράμετρος κλίμακας διαφορισμός επιλογής σκίαση παράμετρος μορφοποίησης λοξότητα αργές διαλείψεις διαλείψεις μικρής κλίμακας τυπική απόκλιση συνδυασμός μεταγωγής και παραμονής χρονική εξάπλωση χρονική διασπορά αποκομμένη αντιστροφή καναλιού με σταθερό ϱυθμό υπερ-ευρείας ώνης xx Εργαστήριο Ασύρματης Τηλεπικοινωνίας

25 Συντομογραφίες Ελληνικοί Οροι ΑΑΚΣΡ Αποκομμένη Αντιστροφή Καναλιού με Στα- truncated channel inversion ϑερό Ρυθμό with fixed rate ΑΚΣΡ Αντιστροφή Καναλιού με Σταθερό Ρυθμό channel inversion with fixed rate ΑΜΟΚ Ανεξάρτητα αλλά Μη-Ομοιόμορφα Κατανεμημένα independent and but not identical distributed ΑΟΚ Ανεξάρτητα και Ομοιόμορφα Κατανεμημένα independent and identical distributed ΑΣΚ Αθροιστική Συνάρτηση Κατανομής cumulative distribution function ΔΕ Διαφορισμός Επιλογής selection diversity ΔΜΕΚ Διαλείψεις Μεγάλης Κλίμακας large scale fading ΔΜΙΚ Διαλείψεις Μικρής Κλίμακας small scale fading ΕΚΔΣ Επίγεια Κινητά Δορυφορικά Συστήματα land mobile satellite systems ΗΥ Ηλεκτρονικός Υπολογιστής personal computer ΜΛΣΘ Μέσος Λόγος Σήματος προς Θόρυβο average signal to noise ratio ΜΠΣΒ Μέση Πιθανότητα Σφάλματος Bit average bit error probability ΜΠΣΣ Μέση Πιθανότητα Σφάλματος Συμβόλου average symbol error probability ΟΠ Οπτική Επαφή line of sight ΠΒΙΡ Προσαρμογή Βέλτιστης Ισχύος και Ρυθμού optimal power and rate adaptation ΠΔ Ποσότητα Διαλείψεων amount of fading ΠΔΕ Πιθανότητα Διακοπής Επικοινωνίας outage probability ΠΚΙ Προφίλ Καθυστέρησης Ισχύος power delay profile ΠΚΚ Πληροφορία για την Κατάσταση του Καναλιού channel state information ΡΓΣ Ροπό-Γεννήτρια Συνάρτηση moments generating function xxi

26 Συντομογραφίες ΣΓΕ Συνδυασμού Γενικευμένης Επιλογής generalized selection combining ΣΙΑ Συνδυασμού Ισης Απολαβής equal gain combining ΣΜΛ Συνδυασμού Μεγίστου Λόγου maximal ratio combining ΣΜΠ Συνδυασμού Μεταγωγής και Παραμονής switch and stay combining ΣΠΠ Συνάρτηση Πυκνότητας Πιθανότητας probability density function ΤΜ Τυχαία Μεταβλητή random variable ΦΠΙ Φασματική Πυκνότητα Ισχύος power spectral density ΧΣ Χαρακτηριστική Συνάρτηση characteristic function Λατινικοί Οροι ADSL Asynchronous Digital Subscriber Line ασύγχρονη ψηφιακή συνδρομητική γραμμή AWGN Additive White Gaussian Noise λευκός προσθετικός Gaussian ϑόρυ- ϐος BDPSK Binary Differential Phase Shift Keying διαφορική δυαδική διαμόρφωση μετατόπισης ϕάσης BFSK Binary Frequency Shift Keying δυαδική διαμόρφωση μετατόπισης συχνότητας BPSK Binary Phase Shift Keying δυαδική διαμόρφωση μετατόπισης ϕάσης DEBPSK Differentially Encoded Binary Phase Shift Keying DECT Digital Enhanced Cordless Telecommunications δυαδική διαμόρφωση μετατόπισης ϕάσης διαφορικής κωδικοποίησης ψηφιακό ϐελτιωμένο ασυρματικό τηλέφωνο DPSK Differentially Phase Shift Keying διαφορική διαμόρφωση μετατόπισης ϕάσης DQPSK IEEE Differentially Quaternary Phase Shift Keying Institute of Electrical and Electronics Engineers διαφορική τετραγωνική διαμόρφωση μετατόπισης ϕάσης ινστιτούτο ηλεκτρολόγων και ηλεκτρονικών μηχανικών MSK Minimum Shift Keying ελάχιστη διαμόρφωση μετατόπισης NBFSK Non-coherent Binary Frequency Shift Keying ασύμφωνη δυαδική διαμόρφωση μετατόπισης συχνότητας xxii Εργαστήριο Ασύρματης Τηλεπικοινωνίας

27 Συντομογραφίες OFDM Orthogonal Frequency Division Multiplexing ορθογώνια πολυπλεξία με διαίρεση συχνότητας PSK Phase Shift Keying διαμόρφωση μετατόπισης ϕάσης QAM Quadrature Amplitude Modulation τετραγωνική διαμόρφωση πλάτους QPSK Quaternary Phase Shift Keying τετραγωνική διαμόρφωση μετατόπισης ϕάσης RFID Radio Frequency Identification ταυτοποίηση μέσω ϱάδιο-συχνότητας SNR Signal to Noise Ratio λόγος σήματος προς ϑόρυβο UWB Ultra-Wide Band υπερ-ευρείας ώνης Wi-Fi Wireless Fidelity ασύρματη πιστότητα WiMax Worldwide Interoperability for Microwave παγκόσμια διαλειτουργικότητα για Access μικροκυματική πρόσβαση Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Τεχνολογίας Υπολογιστών xxiii

28 Κατάλογος Συμβόλων Σύμβολα Συναρτήσεων Γ( ) συνάρτηση Γάμα [2, εξ. (8.310/1)] Γ(, ) υψηλή ατελής συνάρτηση Γάμα [2, εξ. (8.350/2)] γ(, ) χαμηλή ατελής συνάρτηση Γάμα [2, εξ. (8.350/1)] cos( ) συνάρτηση συνημιτόνου cov (, ) συνδιασπορά δύο μεταβλητών [3, εξ. (7-6)] csc( ) συνάρτηση συντέμνουσας erf ( ) συνάρτηση σφάλματος [2, εξ. (8.250/1)] erfc ( ) συμπληρωματική συνάρτηση σφάλματος [2, εξ. (8.250/4)] exp ( ) εκθετική συνάρτηση 1F 1 ( ) συμβάλουσα υπερ-γεωμετρική συνάρτηση [2, εξ. (9.210/1)] 2F 1 ( ) υπερ-γεωμετρική συνάρτηση του Gauss [2, εξ. (9.100)] pf q ( ) γενικευμένη υπερ-γεωμετρική συνάρτηση [2, εξ. (9.14/1)] p F q ( ) κανονικοποιημένη γενικευμένη υπερ-γεωμετρική συνάρτηση [4, εξ. ( )] G a,b c,d ( ) συνάρτηση Meijer-G [2, εξ. (9.301)] I ν ( ) πρώτου είδους τροποποιημένη συνάρτηση Bessel τάξης ν [2, εξ. (8.406/1)] K α ( ) ln ( ) δεύτερους είδους τροποποιημένη συνάρτηση Bessel τάξης α [2, εξ. (8.407/1)] συνάρτηση ϕυσικός λογάριθμος log ( ) συνάρτηση λογάριθμος με ϐάση το 10 log b ( ) συνάρτηση λογάριθμος με ϐάση b xxiv

29 Κατάλογος Συμβόλων sin( ) συνάρτηση ημιτόνου var ( ) διασπορά [3, εξ. (5-33)] W λ,μ ( ) συνάρτηση Whittaker [2, εξ. (9.220)] Ψ( ) συνάρτηση Ψ[2, εξ. (8.360)] Δεσμευμένα Σύμβολα 2G 3G j δεύτερης γενιάς κυτταρικά συστήματα τρίτης γενιάς κυτταρικά συστήματα j = 1 Pr (X x) πιθανότητα η μεταβλητή X να είναι μικρότερη ή ίση από την τιμή x π π = e e = n! n! =1 2 3 n, μεn μη αρνητικό ακέραιο ( i ) ( i ) j j = i!,μεi και j<iμη αρνητικούς ακέραιους j!(i j)! μέση τιμή απόλυτη τιμή ή το μέτρο μιγαδικής ποσότητας ( ) n σύμβολο Pochhammer [5, εξ. (6.1.22)] A F γ γ 0 γ γ b γ th E b E s f X ( ) F X ( ) ποσότητα διαλείψεων στιγμιαίο SNR ανά σύμβολο ϐέλτιστο SNR διακοπής μέσο SNR ανά σύμβολο μέσο SNR ανά bit όριο διακοπής επικοινωνίας ενέργεια ανά bit ενέργεια ανά σύμβολο συνάρτηση πυκνότητας πιθανότητας της ΤΜ (ή στην έξοδο του δέκτη διαφορισμού) X αθροιστική συνάρτηση κατανομής της ΤΜ (ή στην έξοδο του δέκτη Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Τεχνολογίας Υπολογιστών xxv

30 Κατάλογος Συμβόλων διαφορισμού) X Γ G K K G L 1 ( ) M X ( ) N L μ X ( ) N 0 P se P be P out R R L κατανομή Γενικευμένη-Γάμα κατανομή K κατανομή γενικευμένη K αντίστροφος μετασχηματισμός Laplace ϱοπο-γεννήτρια συνάρτηση της ΤΜ (ή στην έξοδο του δέκτη διαφορισμού) X κατανομή Nakagami-Lognormal ϱοπές της ΤΜ (ή στην έξοδο του δέκτη διαφορισμού) X ϕασματική πυκνότητα ισχύος μιας πλευράς μέση πιθανότητα σφάλματος συμβόλου μέση πιθανότητα σφάλματος bit πιθανότητα διακοπής επικοινωνίας πραγματικοί αριθμοί κατανομή Rayleigh-Lognormal xxvi Εργαστήριο Ασύρματης Τηλεπικοινωνίας

31 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή Η επανασταση της ασύρματης τεχνολογίας ξεκίνησε δυναμικά να αναπτύσσεται στα τέλη του 19ου αιώνα και εξελίσσεται αδιάκοπα μέχρι και τις μέρες μας. Πολλοί επιστήμονες και μηχανικοί συνέβαλαν στη γρήγορη εξέλιξη της ηλεκτρομαγνητικής ϑεω- ϱίας, την ανακάλυψη της ασύρματης μετάδοσης σημάτων και την ανάπτυξη κεραιών για την εκπομπή και λήψη ηλεκτρομαγνητικών σημάτων. Στον Πίνακα 1.1 παρουσιάζονται σημαντικοί σταθμοί στα πρώτα στάδια αυτής της εξέλιξης. Οι ασύρματες τηλεπικοινωνίες ϑεμελιώθηκαν, ϑεωρητικά, από τον J. C. Maxwell του οποίου οι πασίγνωστες εξισώσεις αποτελούν τη ϐάση του ηλεκτρομαγνητισμού 1 [6]. Οι εξισώσεις αυτές μελετώνται σχεδόν 150 χρόνια και αποτελούν από τις πλέον επιτυχημένες ϑεωρίες στην ιστορία της επιστήμης των τηλεπικοινωνιών [7, 8, 9, 10]. Είναι αξιοσημείωτο το ότι όταν ο Albert Einstein ανακάλυψε ότι η ϕυσική του Newton έπρεπε να υποστεί αλλαγές ώστε να είναι συμβατή με την ειδική ϑεωρία της σχετικότητας, διαπίστωσε ότι κάτι τέτοιο δεν ήταν αναγκαίο για τις εξισώσεις του Maxwell, αφού αυτές είχαν ήδη ενσωματωμένη τη σχετικότητα. Η διαπίστωση του Maxwell ότι η ϑεωρητικά προβλεπόμενη ταχύτητα των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων ήταν πεπερασμένη και ίδια με την ταχύτητα του ϕωτός, ερχόταν σε αντίθεση με όσα πίστευαν εκείνη την εποχή και για αυτό το λόγο υπήρχε σκεπτικισμός γύρω από τη ϑεωρία του. Παρά τη διστακτικότητα που επιδείκνυε η επιστημονική κοινότητα της εποχής του για τη ϑεωρία αυτή, ο Γερμανός επιστήμονας H. von Helmholtz αναγνώρισε την εγκυρότητα της. Μάλιστα πρότεινε στην Πρωσική ακαδημία επιστημών να δημιουργήσει ένα ϐραβείο για όποιον καταφέρει να αποδείξει την ισχύ ή όχι των εξισώσεων του Maxwell και όταν, τελικά, δεν υπήρξε νικητής παρότρυνε έναν παλιό του ϕοιτητή να ασχοληθεί με αυτό το ϑέμα. Ο ϕοιτητής αυτός ήταν ο H. R. Hertz [8, 11]. Το 1988 το Ινστιτούτο Ηλεκτρολόγων και Ηλεκτρονικών Μηχανικών, Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE), μαζί με την Οργάνωση Μικροκυματικής Θεωρίας και Τεχνικών, Microwave Theory and Techniques (MTT), γιόρτασαν τα 100 χρόνια από 1 Πρέπει να σημειωθεί και ότι πριν τον J. C. Maxwell πολλοί επιστήμονες είχαν ασχοληθεί πειραματικά με ηλεκτρομαγνητικά ϕαινόμενα όπως οι W. T. Kelvin και J. Henry. 1

32 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Εισαγωγή Πίνακας 1.1: Θεμελίωση των ασυρμάτων τηλεπικοινωνιών Ο αυτοδίδακτος Βρετανός επιστήμονας M. Faraday ανακάλυψε την ηλεκτρομαγνητική επαγωγή και προεβλεψε την ύπαρξη ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων 1864 Ο Σκοτσέζος μαθηματικός & ϕυσικός J. C. Maxwell διατύπωσε την ηλεκτρομαγνητική ϑεωρία του ϕωτός και δημιούργησε τις γενικές εξισώσεις του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου 1886 Ο Hertz ξεκίνησε τα πειράματά του για την απόδειξη της ύπαρξης ασύρματων κυμάτων, τα τελείωσε την επόμενη χρονιά και τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν το Ο Ρώσος A. S. Popov παρουσίασε στη Ρωσική λέσχη ϕυσικών και χημικών τη συσκευή του που εξέπεμπε και λάμβανε ασύρματα σήματα σε απόσταση 500 m 1895 O Marconi εξέπεμψε και έλαβε κωδικοποιημένο μήνυμα σε απόσταση 1.75 μιλίων κοντά στο σπίτι του στη Bologna 1897 Η πρώτη επίσημη δοκιμή των ασύρματων τηλεπικοινωνιακών συστημάτων του Marconi στο κανάλι Bristol στην Αγγλία 1897 Ο Rayleigh δημοσίευσε μια ανάλυση για τη διάδοση μέσω ενός κυματοδηγού με διηλεκτρικό 1900 Εγιναν αποδεκτές οι πατέντες USP και του Tesla για το Συστήματα Εκπομπής Ηλεκτρικής Ενέργειας. Αργότερα οι ΗΠΑ τις αναγνώρισαν σαν τις πρώτες πατέντες για τις ασύρματες τηλεπικοινωνίες 1900 Ο R. A. Fessenden πραγματοποίησε την πρώτη του εκπομπή ομιλίας (σε απόσταση 25 μιλίων) τότε που ο Hertz πραγματοποίησε τη μεγαλύτερη συνεισφορά του, δηλαδή την απόδειξη της ορθότητας της ϑεωρίας του Maxwell. Στη σειρά των πειραμάτων που πραγματοποίησε ο Hertz, πέρα από την απόδειξη της ϑεωρίας του Maxwell, δημιούργησε μια δίπολη κεραία, ασχολήθηκε με κατευθυντικούς λοβούς και σχεδίασε το πεδίο που δημιουργείται από την κεραία. Παρά το ότι ο Hertz είναι περισσότερο γνωστός για τα καταπληκτικά πειράματα του, είχε πολύ σημαντική συνεισφορά και στο ϑεωρητικό τομέα. Για παράδειγμα επαναδιατύπωσε τις εξισώσεις του Maxwell με τη μορφή που τις γνωρίζουμε σήμερα. Μετά τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων του Hertz, όπου αποδεικνύονταν ότι τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα ήταν πλέον πραγματικότητα, η ερευνητική δραστηριότητα σε αυτόν τον τομέα έλαβε εκρηκτικές διαστάσεις. Μεγάλος αριθμός επιστημόνων ασχολήθηκε με τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα των Maxwell και Hertz, μεταξύ των οποίων, πολύ σημαντική συνεισφορά είχαν οι Fessenden, Marconi, Popov, Rayleigh και Tesla. Ο Fessenden ήταν ένας ευφυής εφευρέτης με αξιοθαύμαστες δυνατότητες στην πραγματοποίηση πειραμάτων. Οι ανακαλύψεις του έχουν συνεισφέρει σημαντικά στην εξέλιξη των τηλεπικοινωνιών 2 Εργαστήριο Ασύρματης Τηλεπικοινωνίας

33 Σχήμα 1.1: Η εμβέλεια και ο ϱυθμός δεδομένων για διάφορες ασύρματες τεχνολογίες. όπως τις γνωρίζουμε στις μέρες μας [10, 12]. Η συνεισφορά, επίσης, του Marconi ήταν πολύ σημαντική, ιδιαίτερα σε τηλεπικοινωνιακά συστήματα μεγάλων αποστάσεων [10, 13], όπου το 1901 κατάφερε να πραγματοποιήσει υπερ-ατλαντική μετάδοση συμβόλων. Για τον Popov υπάρχουν αναφορές ότι πραγματοποίησε την πρώτη ασύρματη τηλεγραφική εύξη στο Petersburg με τη μετάδοση των λέξεων Heinrich Hertz [12]. Ο Rayleigh είχε μεγάλη συνεισφορά σε πολλούς τομείς της κλασικής ϕυσικής. Στη ϑεωρία των κυματοδηγών ήταν ο πρώτος που μελέτησε τη σκέδαση των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων από κυκλικές οπές και ελλειψοειδή αντικείμενα [14]. Ο Tesla, γνωστός για το εναλλασσόμενο ϱεύμα, είχε σημαντική συνεισφορά και στο πεδίο των ασυρμάτων τηλεπικοινωνιών όπου κατέχει ένα μεγάλο αριθμό πατέντων [15]. Η συνεισφορά των παραπάνω, όπως και πολλών άλλων που δεν αναφέρονται, είναι πολύ σημαντική για τη ϑεμελίωση των σύγχρονων ασύρματων τηλεπικοινωνιακών συστημάτων. Σήμερα η ασύρματη κινητή τηλεφωνία έχει γίνει πολύ δημοφιλής σε όλο τον κόσμο, σε ϐαθμό μάλιστα όπου σε πολλές χώρες η διείσδυσή της στην αγορά είναι μεγαλύτερη από εκείνη της σταθερής. Τα σύγχρονα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας παρέχουν άμεσα υπηρεσίες ϕωνητικής κλήσης ή μεταφοράς δεδομένων υψηλής ταχύτητας οποιαδήποτε ώρα, οπουδήποτε και με ποιότητα, πλέον, ανάλογη των σταθερών δικτύων. Συγκεκριμένα τα δεύτερης γενιάς κυτταρικά συστήματα, 2G, κινητής τηλεφωνίας έχουν πλέον καθιερωθεί, με παραπάνω από 2 δισεκατομμύρια χρήστες παγκοσμίως, ενώ παράλληλα συνεχίζουν να εξελίσσονται. Τα τρίτης γενιάς κυτταρικά συστήματα, 3G, παρά την αρχική καθυστέρηση στην εξάπλωση τους, έχουν πλέον αρχίσει να διαδίδονται με γρήγο- ϱους ϱυθμούς. Τα συστήματα αυτά παρέχοντας δυνατότητες ϐίντεο-κλήσης, μεταφοράς κινούμενων εικόνων και ϱυθμούς δεδομένων της τάξεως των Mbits/s, ανοίγουν νέους ο- ϱίζοντες στην επικοινωνία. Ομως, ο ανταγωνισμός μεταξύ των συστημάτων εντείνεται από Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Τεχνολογίας Υπολογιστών 3

34 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Εισαγωγή τις καινούριες τεχνολογίες που έχουν έρθει στο προσκήνιο. Ετσι δίκτυα όπως τα ασύρματα τοπικά, wireless local area networks (W-LAN), υπερ-ευρείας ώνης, ultra-wide band (UWB), ασύρματης πιστότητας, wireless fidelity (Wi-Fi) και παγκόσμιας διαλειτουργικότητας για μικροκυματική πρόσβαση, worldwide interoperability for microwave access (WiMax) ϑα χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο στην επικοινωνία εσωτερικών χώρων. Στο Σχ. 1.1 παρουσιάζονται η εμβέλεια και ο ϱυθμός δεδομένων των παραπάνω τεχνολογιών. Γενικότερα, είναι γνωστό ότι υψηλοί ϱυθμοί δεδομένων χρειάζονται περισσότερο διαθέσιμο ϕάσμα, το οποίο όμως μπορεί να ϐρεθεί μόνο στις υψηλότερες συχνότητες και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα τη μείωση της εμβέλειας των συστημάτων. Στο ίδιο σχήμα ϕαίνεται και το επόμενο ϐήμα στην εξέλιξη, στο οποίο, λογικά, κατευθύνονται τα συστήματα τέταρτης γενιάς, 4G, δηλαδή μια μίξη των τεχνολογιών 3G, WiMax και Wi-Fi. Ομως ασύρματες τηλεπικοινωνίες δεν είναι μόνο οι κινητές. Συμπεριλαμβάνονται ε- πίσης οι σταθερές ασύρματες, οι ασύρματες τηλεπικοινωνίες μικρής απόστασης και η ευρυ-εκπομπή, broadcasting. Η περίπτωση των σταθερών ασυρμάτων τηλεπικοινωνιών, όπου παρέχεται σύνδεση μεταξύ του δημόσιου δικτύου τηλεφωνίας και του σπιτιού ή χώ- ϱου εργασίας, δεν έχει ϐρει προς το παρόν την απήχηση που αναμενόταν. Μια περιοχή η οποία εξελίσσεται ϱαγδαία τα τελευταία χρόνια είναι οι ασύρματες τηλεπικοινωνίες μικρής απόστασης. Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται οι προαναφερθέντες τεχνολογίες UWB, W-LAN, και επιπλέον οι BlueTooth, ψηφιακού ϐελτιωμένου ασυρματικού τηλεφώνου, digital enhanced cordless telecommunications (DECT), Zigbee και ταυτοποίησης μέσω ϱαδιο-συχνότητας, radio frequency identification (RFID). Στον Πίνακα 1.2 παρατίθενται οι τεχνολογίες αυτές, ταξινομημένες σύμφωνα με το ϱυθμό μετάδοσης δεδομένων τον ο- ποίο διαθέτουν. Και στην περίπτωση των τηλεπικοινωνιών μικρής απόστασης υπάρχει ισχυρός ανταγωνισμός μεταξύ τους και στο μέλλον αναμένεται κάποιες από αυτές να υπε- ϱισχύσουν έναντι άλλων. Τέλος οι επίγειες και οι δορυφορικές ϱάδιο-εκπομπές, παρά τη μακρά ιστορία τους 2, συνεχίζουν να χρησιμοποιούνται με την εξέλιξη τους να επικεντρώνεται, πλέον, στην προσωποποιημένη ευρυ-εκπομπή. Στο μέλλον όλα τα παραπάνω δίκτυα ασυρμάτων τηλεπικοινωνιών, συμπεριλαμβανομένων των σταθερών και του διαδικτύου, προβλέπεται να γίνουν διαφανή στο χρήστη, έτσι ώστε να μπορεί να χρησιμοποιεί οποιαδήποτε υπηρεσία επιθυμεί, σε οποιοδήποτε δίκτυο και αν είναι συνδεδεμένος. Οι ϱυθμοί μετάδοσης δεδομένων ϑα πολλαπλασιαστούν και υπηρεσίες όπως η ϐίντεο-κλήση και τα δημόσια W-LAN ϑα είναι εξαιρετικά διαδεδομένες. 1.1 Κανάλια Διαλείψεων και Δέκτες Διαφορισμού Πολύ σημαντική παράμετρος για το σχεδιασμό των ασύρματων τηλεπικοινωνιακών συστημάτων, από τα πρώτα τους ϐήματα μέχρι τη σύγχρονη εποχή και τις αναρίθμητες 2 Το πρώτο πρόγραμμα με ειδήσεις εκπέμφθηκε στην Αγγλία από το BBC στις 14 Νοεμβρίου Εργαστήριο Ασύρματης Τηλεπικοινωνίας

35 1.1. Κανάλια Διαλείψεων και Δέκτες Διαφορισμού Πίνακας 1.2: Ασύρματα τηλεπικοινωνιακά συστήματα μικρής εμβέλειας. Standard Ρυθμός δεδομένων Απόσταση Διάρκεια μπαταρίας UWB > 100 Mbits/s 5 10 m Ωρες με μέρες W-LAN Mbits/s 100 m Ωρες BlueTooth 700 kbits/s 10 m Ωρες DECT 500 kbits/s 100 m Μέρες Zigbee 128 kbits/s 30 m Εβδομάδες με μήνες RFID kbits/s m Μήνες δυνατότητες τις οποίες παρέχουν, αποτελεί η μοντελοποίηση του ασύρματου καναλιού διάδοσης. Εάν σε ένα ασύρματο κανάλι τα χαρακτηριστικά διάδοσης δεν καθορίζονται, συνήθως συνεπάγεται ότι η διακύμανση του σήματος ως συνάρτηση της απόστασης συμπεριφέρεται σαν η διάδοση να λαμβάνει χώρα σε ιδανικό ελεύθερο χώρο (free space). Το μοντέλο του ελεύθερου χώρου προϋποθέτει ότι η περιοχή μεταξύ των κεραιών εκπομπής και λήψης είναι ελεύθερη από αντικείμενα τα οποία μπορεί να απορροφήσουν ή να ανακλάσουν την ενέργεια της συχνότητας ϱαδιο-εκπομπής. Επίσης γίνεται η υπόθεση ότι σε αυτήν την περιοχή η ατμόσφαιρα συμπεριφέρεται σαν ένα τέλειο ομοιόμορφο και όχι α- πορροφητικό μέσο, ενώ η Γη ϐρίσκεται άπειρα μακριά από τη διάδοση του σήματος. Στην πραγματικότητα όμως, η διάδοση του σήματος πραγματοποιείται στην ατμόσφαιρα της Γης και κοντά στο έδαφος. Αυτό έχει σαν συνέπεια το μοντέλο διάδοσης σε ελεύθερο χώρο να είναι ακατάλληλο για την περιγραφή του καναλιού και την πρόβλεψη της επίδοσης του συστήματος. Σε ένα ασύρματο, κινητό τηλεπικοινωνιακό σύστημα το σήμα μπορεί να διαδοθεί από τον πομπό στο δέκτη μέσω πολλαπλών διαδρομών. Το ϕαινόμενο αυτό μπορεί να προκαλέσει διακυμάνσεις στο πλάτος, τη ϕάση και τη γωνία άφιξης του σήματος, δημιουργώντας το ϕαινόμενο των διαλείψεων πολλαπλής διαδρομής (multipath fading). Το ϕαινόμενο είναι γνωστό και στη ϱάδιο-αστρονομία ως σπινθηρισμός (scintilation). Και τα δύο αυτά ονόματα αναφέρονται στην τυχαία διακύμανση του σήματος εξαιτίας των πολλαπλών διαδρομών. Το ϕαινόμενο αυτό είχε διαπιστωθεί και μελετηθεί από πολλούς ερευνητές ήδη από τις αρχές του 20ου αιώνα. Στον Πίνακα 1.3, παρουσιάζονται κάποιες πρώιμες εργασίες πάνω στη μελέτη του ϕαινομένου των διαλείψεων. Οι διαλείψεις που εμφανίζονται στις ασύρματες-κινητές τηλεπικοινωνίες μπορούν να χωριστούν, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά τους, σε δύο μεγάλες κατηγορίες : διαλείψεις μεγάλης κλίμακας (ΔΜΕΚ), large scale fading διελείψεις μίκρής κλίμακας (ΔΜΙΚ), small scale fading. Οι ΔΜΕΚ αναπαριστούν τη διακύμανση στη μέση ισχύ του σήματος εξαιτίας της κίνησης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Τεχνολογίας Υπολογιστών 5

36 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Εισαγωγή Πίνακας 1.3: Πρώιμες μελέτες στη ϑεωρία πληροφοριών σχετικά με το ϕαινόμενο των διαλείψεων και τους δέκτες διαφορισμού Ο F. K. Vreeland δημοσιεύει την ανάλυση του σχετικά με το ότι οι διαλείψεις οφείλονται σε ανώμαλες διακυμάνσεις των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων [16] 1907 Ο Fessenden χρησιμοποιεί για πρώτη ϕορά τον όρο Διαμόρφωση και επίσης αναφέρεται στην ατμοσφαιρική απορρόφηση των ασύρματων κυμάτων [16] 1922 Ο J. R. Carson δείχνει ότι η διαμόρφωση συχνότητας απαιτεί περισσότερο εύρος ώνης από τη διαμόρφωση πλάτους [17] 1923 Ο R. V. Hartley δείχνει ότι η ποσότητα της πληροφορίας που μπορεί να εκπέμψουμε είναι ανάλογη με το εύρος ώνης του καναλιού επικοινωνίας [16] 1927 Ο A. de Hass μελέτησε τις διαλείψεις και συστήματα διαφορισμού κοντά στην Bandung, Java [16] 1928 Ο Nyquist δημοσίευσε την κλασσική του ϑεωρία για την εκπομπή σημάτων στην τηλεγραφία και η οποία, ως γνωστών, ϐρήκε μεγάλη εφαρμογή στις ψηφιακές επικοινωνίες [8] 1928 Οι H. H. Beverage και H. 0. Peterson ανέπτυξαν τεχνικές διαφορισμού χώρου [16] 1937 Οι Friis και Feldman δημοσίευσαν τα αποτελέσματα τους για μια πρώιμη τεχνική διαφορισμού χώρου και γωνίας [18] 1947 Ο S. 0. Rice ανέπτυξε τη στατιστική αναπαράσταση του ϑορύβου στα εργαστή- ϱια Bell [9] 1948 Ο Shannon έθεσε τα ϑεμέλια για τις ψηφιακές τηλεπικοινωνίες στην περίφημη εργασία του στη ϑεωρία πληροφοριών A Mathematical Theory of Communication [8] 1950 Οι H. Booker και W. E. Gordon ανέπτυξαν τη ϑεωρία τους για τη σκέδαση των σημάτων στην τροπόσφαιρα [19] 1958 Ο Nakagami παρουσίασε τη γνωστή εργασία του για τις διαλείψεις [20] 1963 Από το 1963 έως το 1966 αναπτύχθηκαν κώδικες ανίχνευσης και διόρθωσης σφαλμάτων, όπως επίσης και προσαρμοστικοί εξισωτές για υψηλής ταχύτητας ψηφιακές επικοινωνίες χωρίς λάθη [9, 21] σε μεγάλες διαδρομές. Αυτό το ϕαινόμενο επηρεάζεται από μεγάλα αντικείμενα (κτίρια) ή το έντονο ανάγλυφο της Γης (δάση ή λόφοι) που υπάρχουν μεταξύ του πομπού και του δέκτη. Οι ΔΜΙΚ αναφέρονται στις δραματικές αλλαγές στο πλάτος ή τη ϕάση του σήματος που μπορεί να συμβούν σαν αποτέλεσμα μικρών αλλαγών (της τάξεως του μισού μήκους κύματος) στη χωρική απόσταση μεταξύ πομπού και δέκτη. Και ϐέβαια σε πολλές περιπτώσεις τα δύο αυτά ϕαινόμενα μπορούν να συμβούν ταυτόχρονα δημιουργώντας ένα περιβάλλον διάδοσης που είναι γνωστό ως σύνθετο. Περισσότερες λεπτομέρειες για τα ϕαινόμενα αυτά ϑα δοθούν στο επόμενο κεφάλαιο. 6 Εργαστήριο Ασύρματης Τηλεπικοινωνίας

37 1.2. Επιστημονικά Κίνητρα και Συνεισφορά Εάν στο ασύρματο τηλεπικοινωνιακό κανάλι εμφανίζονται παραμορφώσεις στο σήμα σαν αποτέλεσμα των διαλείψεων, ο ϱυθμός των σφαλμάτων που εμφανίζεται στο σύστημα αυξάνεται με τέτοιο τρόπο που ακόμα και πιθανή αύξηση της ισχύος του σήματος δεν ϐελτιώνει την επίδοση του. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η γενική ϑεώρηση είναι να χρησιμοποιηθεί κάποια ειδική μέθοδος εξασθένησης των ϕαινομένων αυτών για την αφαίρεση ή τουλάχιστον μείωση των παραμορφώσεων. Ανάλογα με το αίτιο των παραμορφώσεων, χρησιμοποιούνται διαφορετικές τεχνικές για την αντιμετώπιση των συνεπειών των διαλείψεων. Μεταξύ άλλων, γνωστές μέθοδοι για την εξασθένηση των παραμορφώσεων εξαιτίας των διαλείψεων είναι η προσαρμοστική εξίσωση (εξισωτής Viterbi), τεχνικές διεύρυνσης του ϕάσματος, κώδικες διόρθωσης λαθών, ορθογωνική πολυπλεξία διαίρεσης συχνότητας, orthogonal frequency division multiplexing (OFDM), ασύμφωνες ή διαφορικά σύμφωνες διαμορφώσεις [22]. Μια άλλη μέθοδος περιορισμού των παραμορφώσεων, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε συνδυασμό με τις προηγούμενες, είναι η χρήση του διαφορισμού (diversity) στο δέκτη. Ανάλογα με το είδος των διαλείψεων το οποίο καλείται να αντιμετωπίσει, δηλαδή ΔΜΕΚ ή ΔΜΙΚ, η τεχνική του διαφορισμού μπορεί να χωριστεί σε δύο μεγάλες κατηγορίες : διαφορισμό μεγάλης κλίμακας, macro diversity διαφορισμό μικρής κλίμακας, micro diversity. Στη παρούσα διατριβή η προσοχή μας επικεντρώνεται στο διαφορισμό μικρής κλίμακας που έχει σαν στόχο την εξουδετέρωση των επιπτώσεων των διαλείψεων πολλαπλής διαδρομής. Η τεχνική του διαφορισμού έχει απασχολήσει την επιστημονική κοινότητα εδώ και πολλά χρόνια, ϐλέπε Πίνακα 1.3, και ακόμα και στις μέρες μας αποτελεί μια εύχρηστη και αποδοτική λύση. Πράγματι η χρήση της τεχνικής αυτής, όπου δύο ή περισσότερα αντίγραφα της ίδιας πληροφορίας συνδυάζονται επιδέξια στο δέκτη ώστε να αυξηθεί ο συνολικός λόγος σήματος προς ϑόρυβο, signal-to-noise ratio (SNR), εξακολουθεί και προσφέρει μεγάλες δυνατότητες για τη ϐελτίωση της απόδοσης της ασύρματης εύξης σε πολλές από τις σύγχρονες και μελλοντικές τεχνολογίες. Οι τεχνικές διαφορισμού, που αποτελούν και ένα σημαντικό κομμάτι αυτής της διατριβής, ϑα μελετηθούν αναλυτικά στο επόμενο κεφάλαιο. 1.2 Επιστημονικά Κίνητρα και Συνεισφορά Από τα πρώτα κιόλας ϐήματα των ασύρματων τηλεπικοινωνιών μέχρι σήμερα, πολλοί ε- ϱευνητές και μηχανικοί έχουν ασχοληθεί, και ϑα εξακολουθήσουν να το κάνουν, με το σχεδιασμό και την υλοποίηση των συστημάτων αυτών. Από πολύ νωρίς έγινε κατανοητό το πόσο αναγκαίο και σημαντικό είναι να πραγματοποιείται ϑεωρητική-μαθηματική μελέτη Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Τεχνολογίας Υπολογιστών 7

Μελέτη Επίδοσης Συστημάτων Πολλαπλών Εισόδων Πολλαπλών Εξόδων

Μελέτη Επίδοσης Συστημάτων Πολλαπλών Εισόδων Πολλαπλών Εξόδων Μελέτη Επίδοσης Συστημάτων Πολλαπλών Εισόδων Πολλαπλών Εξόδων Γεώργιος Χ. Αλεξανδρόπουλος Διπλ. Μηχανικός Η/Υ & Πληροφορικής MSc Συστήματα Επεξεργασίας Σημάτων & Εικόνων Εργαστήριο Ασυρμάτων Επικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ. Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Ασύρματη Διάδοση ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ. Ευάγγελος Παπαπέτρου

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ. Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Ασύρματη Διάδοση ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ. Ευάγγελος Παπαπέτρου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ. Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Ασύρματη Διάδοση ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ Ευάγγελος Παπαπέτρου Διάρθρωση μαθήματος Ασύρματη διάδοση Εισαγωγή Κεραίες διάγραμμα ακτινοβολίας, κέρδος, κατευθυντικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ ΣΕ ΨΗΦΙΑΚΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ ΣΕ ΨΗΦΙΑΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ ΣΕ ΨΗΦΙΑΚΟ 5.1 Tο θεώρημα δειγματοληψίας. Χαμηλοπερατά σήματα 5.2 Διαμόρφωση πλάτους παλμού 5.3 Εύρος ζώνης καναλιού για ένα PAM σήμα 5.4 Φυσική δειγματοληψία

Διαβάστε περισσότερα

Μετάδοση πληροφορίας - Διαμόρφωση

Μετάδοση πληροφορίας - Διαμόρφωση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ. Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μετάδοση πληροφορίας - Διαμόρφωση MYE006-ΠΛΕ065: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ Ευάγγελος Παπαπέτρου Διάρθρωση μαθήματος Βασικές έννοιες μετάδοσης Διαμόρφωση ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡ/ΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Δρ. Γ. ΓΑΡΔΙΚΗΣ. Επίγεια ψηφιακή τηλεόραση

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡ/ΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Δρ. Γ. ΓΑΡΔΙΚΗΣ. Επίγεια ψηφιακή τηλεόραση ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡ/ΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Δρ. Γ. ΓΑΡΔΙΚΗΣ 5 Επίγεια ψηφιακή τηλεόραση Επίγεια τηλεόραση: Η ασύρματη εκπομπή και λήψη του τηλεοπτικού σήματος αποκλειστικά από επίγειους

Διαβάστε περισσότερα

IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers)

IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers) Περιεχόμενα Εισαγωγή...2 IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers)...3 ETSI (European Telecommunications Standards Institute)...4 ITU (International Telecommunication Union)...5 FCC (Federal

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής

Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Εργαστήριο Επεξεργασίας Σημάτων και Τηλεπικοινωνιών Κινητά Δίκτυα Επικοινωνιών Μέρος Α: Τηλεπικοινωνιακά Θέματα: Τεχνικές Ψηφιακής Διαμόρφωσης και Μετάδοσης Tο γενικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡ/ΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Δρ. Γ. ΓΑΡΔΙΚΗΣ. Δορυφορική ψηφιακή τηλεόραση

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡ/ΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Δρ. Γ. ΓΑΡΔΙΚΗΣ. Δορυφορική ψηφιακή τηλεόραση ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡ/ΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Δρ. Γ. ΓΑΡΔΙΚΗΣ 4 Δορυφορική ψηφιακή τηλεόραση Δορυφορική τηλεόραση: Η εκπομπή και λήψη του τηλεοπτικού σήματος από επίγειους σταθμούς μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος

iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος xi 1 Αντικείμενα των Πιθανοτήτων και της Στατιστικής 1 1.1 Πιθανοτικά Πρότυπα και Αντικείμενο των Πιθανοτήτων, 1 1.2 Αντικείμενο της Στατιστικής, 3 1.3 Ο Ρόλος των Πιθανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Mobile Telecoms-I Dr. Konstantinos E. Psannis

Mobile Telecoms-I Dr. Konstantinos E. Psannis Mobile Telecoms-I Dr. Konstantinos E. Psannis, University of Macedonia, Greece http://users.uom.gr/~kpsannis/ JAPAN-EU Laboratory: http://www.mobility2net.eu/ Visiting Research Scientist Department of

Διαβάστε περισσότερα

Επίκ. Καθηγητής. Θεωρία-Ασκήσεις: Παρασκευή 8:00-11:00. όροφος

Επίκ. Καθηγητής. Θεωρία-Ασκήσεις: Παρασκευή 8:00-11:00. όροφος Θεωρία-Ασκήσεις: Παρασκευή 8:00-11:00 E-mail: tsiftsis@teilam.gr URL: http://users.teilam.gr/~tsiftsis Γραφείο: Κτήριο Βιβλιοθήκης, 1 ος όροφος 1 Πηγές Μαθήματος 1. Βιβλίο: Γ. K. Καραγιαννίδης, Τηλεπικοινωνιακά

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο 3: Διαλείψεις

Εργαστήριο 3: Διαλείψεις Εργαστήριο 3: Διαλείψεις Διάλειψη (fading) είναι η παραμόρφωση ενός διαμορφωμένου σήματος λόγω της μετάδοσης του σε ασύρματο περιβάλλον. Η προσομοίωση μίας τέτοιας μετάδοσης γίνεται με την μοντελοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΙ ΚΥΨΕΛΩΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

ΣΤΟΧΟΙ ΚΥΨΕΛΩΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟΧΟΙ ΚΥΨΕΛΩΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΡΑ ΙΟΚΑΛΥΨΗ ΚΑΙ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ - Ευρεία Ραδιοκάλυψη Εξωτερικών χώρων -Βάθος Ραδιοκάλυψης -Interwoking µεταξύ συστηµάτων ΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ -Μεγάλος αριθµός συνδροµητών -Μικρή απόρριψη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο 802.11 AC Συμβουλές και Λύσεις Υλοποίησης Ασύρματων Δικτύων στο RouterOS v6 MUM 2015 GREECE. Ελευθέριος Λιοδάκης

Εισαγωγή στο 802.11 AC Συμβουλές και Λύσεις Υλοποίησης Ασύρματων Δικτύων στο RouterOS v6 MUM 2015 GREECE. Ελευθέριος Λιοδάκης Εισαγωγή στο 802.11 AC Συμβουλές και Λύσεις Υλοποίησης Ασύρματων Δικτύων στο RouterOS v6 MUM 2015 GREECE Ελευθέριος Λιοδάκης Σχετικά με εμένα! Λιοδάκης Ελευθέριος D&C ELECTRONICS MikroTik Certified Consultant

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS)

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) ΟΜΑΔΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ: Μιχαηλίνα Αργυρού Κασιανή Πάρη ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) Δρ. Χριστόφορος Χριστοφόρου Πανεπιστήμιο Κύπρου - Τμήμα Πληροφορικής WiMAX (Worldwide Interoperability

Διαβάστε περισσότερα

Ασύρµατη ευρυζωνικότητα µέσω τεχνολογίας Wimax

Ασύρµατη ευρυζωνικότητα µέσω τεχνολογίας Wimax Ασύρµατη ευρυζωνικότητα µέσω τεχνολογίας Wimax Γεώργιος Αγαπίου, PhD. Μέλος Ειδικής Επιστηµονικής Επιτροπής Θεµάτων Τηλεπικοινωνιακών Συστηµάτων ΤΕΕ Εισαγωγή Πολλοί ήταν αυτοί που περίµεναν την έλευση

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής. Κινητά Δίκτυα Επικοινωνιών

Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής. Κινητά Δίκτυα Επικοινωνιών Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Εργαστήριο Επεξεργασίας Σημάτων και Τηλεπικοινωνιών Κινητά Δίκτυα Επικοινωνιών Μέρος Α: Τηλεπικοινωνιακά Θέματα: Πολλαπλές Κεραίες και Επικοινωνίες Χώρου - Χρόνου Μετάδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Εισαγωγή

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Εισαγωγή ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Εισαγωγή Σκοπός του μαθήματος Μελέτη της αρχιτεκτονικής και της λειτουργίας των δικτύων κινητών και προσωπικών επικοινωνιών. Το αντικείμενο είναι τεράστιο

Διαβάστε περισσότερα

Σερληθέο δηαθνξηζκνύ ζε δίθηπα Bluetooth ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ

Σερληθέο δηαθνξηζκνύ ζε δίθηπα Bluetooth ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΔΘΝΗΚΟ ΜΔΣΟΒΗΟ ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΗΟ ΥΟΛΖ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΧΝ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΚΑΗ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΤΠΟΛΟΓΗΣΧΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΧΝ ΜΔΣΑΓΟΖ ΠΛΖΡΟΦΟΡΗΑ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΛΗΚΧΝ Σερληθέο δηαθνξηζκνύ ζε δίθηπα Bluetooth ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Παγώλα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΑΜΕΤΑΔΟΤΩΝ ΣΕ ΑΣΥΡΜΑΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΑΜΕΤΑΔΟΤΩΝ ΣΕ ΑΣΥΡΜΑΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΕΡΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο 4: Κυψελωτά Δίκτυα Κινητών Επικοινωνιών

Εργαστήριο 4: Κυψελωτά Δίκτυα Κινητών Επικοινωνιών Εργαστήριο 4: Κυψελωτά Δίκτυα Κινητών Επικοινωνιών Τα κυψελωτά συστήματα εξασφαλίζουν ασύρματη κάλυψη σε μια γεωγραφική περιοχή η οποία διαιρείται σε τμήματα τα οποία είναι γνωστά ως κυψέλες (Εικόνα 1).

Διαβάστε περισσότερα

Διάρθρωση μαθήματος Γενικές Πληροφορίες

Διάρθρωση μαθήματος Γενικές Πληροφορίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ.Η/Υ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Διάρθρωση μαθήματος Γενικές Πληροφορίες MYE006-ΠΛΕ065: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ Ευάγγελος Παπαπέτρου MYE006-ΠΛΕ-065 Ασύρματα Δίκτυα 2 Διάρθρωση μαθήματος Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11. Κεφάλαιο 1 ο : Ιστορική Αναδρομή ο δρόμος προς το LTE... 13. Κεφάλαιο 2 ο : Διεπαφή Αέρα (Air Interface) Δικτύου LTE...

Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11. Κεφάλαιο 1 ο : Ιστορική Αναδρομή ο δρόμος προς το LTE... 13. Κεφάλαιο 2 ο : Διεπαφή Αέρα (Air Interface) Δικτύου LTE... Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 Κεφάλαιο 1 ο : Ιστορική Αναδρομή ο δρόμος προς το LTE... 13 1.1 Ιστορική Αναδρομή Κινητής Τηλεφωνίας... 13 1.2 Δικτυακή Υποδομή Δικτύου 4G (LTE/SAE)... 26 1.3 Το δίκτυο προσβάσεως

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρότυπο Ασύρματων Ευρυζωνικών Επικοινωνιών WiMAX*: Τεχνικά Χαρακτηριστικά και Επιδόσεις

Το Πρότυπο Ασύρματων Ευρυζωνικών Επικοινωνιών WiMAX*: Τεχνικά Χαρακτηριστικά και Επιδόσεις Το Πρότυπο Ασύρματων Ευρυζωνικών Επικοινωνιών WiMAX*: Τεχνικά Χαρακτηριστικά και Επιδόσεις *Worldwide Interoperability for Microwave Access (WiMAX) Θερινό Σχολείο 2007 ΕΚΕΦΕ- Δημόκριτος Ομιλητής: Φυσικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧ/ΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧ. ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧ/ΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧ. ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧ/ΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧ. ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ασκήσεις για το ασύρματο

Διαβάστε περισσότερα

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 4 Διάδοση ραδιοκυμάτων

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 4 Διάδοση ραδιοκυμάτων Κινητές επικοινωνίες Κεφάλαιο 4 Διάδοση ραδιοκυμάτων Εξασθένηση μεγάλης κλίμακας (Lage scale fading) Καθώς το κινητό απομακρύνεται από το B.S. (0m, 00m, 000m) η τοπική μέση τιμή της ισχύος του λαμβανόμενου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΕΩΝ ΣΕ ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ.

ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΕΩΝ ΣΕ ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Τµήµα Ηλεκτρονικής ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΕΩΝ ΣΕ ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Σπουδαστής: Γαρεφαλάκης Ιωσήφ Α.Μ. 3501 Επιβλέπων καθηγητής : Ασκορδαλάκης Παντελής. -Χανιά 2010- ΠΕΡΙΛΗΨΗ : Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΉΜΑ ΕΠΙΣΤΉΜΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Κ 7 Επικοινωνίες ΙΙ Χειμερινό Εξάμηνο Διάλεξη η Νικόλαος Χ. Σαγιάς Επίκουρος Καθηγητής Webpage: hp://ecla.uop.gr/coure/tst25 e-ail:

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο 8: Τεχνικές πολλαπλής πρόσβασης στα Δίκτυα Κινητών Επικοινωνιών

Εργαστήριο 8: Τεχνικές πολλαπλής πρόσβασης στα Δίκτυα Κινητών Επικοινωνιών Εργαστήριο 8: Τεχνικές πολλαπλής πρόσβασης στα Δίκτυα Κινητών Επικοινωνιών Σε ένα σύστημα τηλεπικοινωνιών πολλών χρηστών, όπου περισσότεροι από ένας χρήστες στέλνουν πληροφορίες μέσω ενός κοινού καναλιού,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 5 5.0 ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ

ΕΝΟΤΗΤΑ 5 5.0 ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 5 5.0 ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ανάγκη των ανθρώπων για ασύρματη επικοινωνία από απόσταση έδωσε το έναυσμα στους επιστήμονες της εποχής, πριν περίπου 116 χρόνια, να ασχοληθούν περαιτέρω με την εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Οποτε ακούτε ραδιόφωνο, βλέπετε τηλεόραση, στέλνετε SMS χρησιµοποιείτε ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία (ΗΜΑ). Η ΗΜΑ ταξιδεύει µε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr. http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr. http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi Δίκτυα Επικ. - Κεφ. 1 ( Καθ. Ι. Σταυρακάκης, Τμήμα Πληροφ. & Τηλεπικ. - Ε.Κ.Π.Α.)

Διαβάστε περισσότερα

27-Ιαν-2009 ΗΜΥ 429. 2. (ι) Βασική στατιστική (ιι) Μετατροπές: αναλογικό-σεψηφιακό και ψηφιακό-σε-αναλογικό

27-Ιαν-2009 ΗΜΥ 429. 2. (ι) Βασική στατιστική (ιι) Μετατροπές: αναλογικό-σεψηφιακό και ψηφιακό-σε-αναλογικό ΗΜΥ 429 2. (ι) Βασική στατιστική (ιι) Μετατροπές: αναλογικό-σεψηφιακό και ψηφιακό-σε-αναλογικό 1 (i) Βασική στατιστική 2 Στατιστική Vs Πιθανότητες Στατιστική: επιτρέπει μέτρηση και αναγνώριση θορύβου και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Τηλεπικοινωνίες / Εργαστήριο

Εισαγωγή στις Τηλεπικοινωνίες / Εργαστήριο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Εισαγωγή στις Τηλεπικοινωνίες / Εργαστήριο Εργαστηριακή Άσκηση 1: Εισαγωγή στη διαμόρφωση πλάτους (ΑΜ) Προσομοίωση σε Η/Υ Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλο συστήματος αποδιαμόρφωσης παρουσία θορύβου

Μοντέλο συστήματος αποδιαμόρφωσης παρουσία θορύβου Μοντέλο συστήματος αποδιαμόρφωσης παρουσία θορύβου Επίδοση παρουσία θορύβου Η ανάλυση της επίδοσης των συστημάτων διαμόρφωσης παρουσία θορύβου είναι εξαιρετικά σημαντική για τη σχεδίαση των διαφόρων επικοινωνιακών

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές έννοιες και ιστορική αναδρομή

Βασικές έννοιες και ιστορική αναδρομή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ MHX. H/Y & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Βασικές έννοιες και ιστορική αναδρομή ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ Ευάγγελος Παπαπέτρου Διάρθρωση μαθήματος Εισαγωγή Ορισμός ασύρματου δικτύου Παραδείγματα ασύρματων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΠΡΟΛΟΓΟΣ... vii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... ix ΓΕΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... xv. Κεφάλαιο 1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΠΡΟΛΟΓΟΣ... vii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... ix ΓΕΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... xv. Κεφάλαιο 1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... vii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... ix ΓΕΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... xv Κεφάλαιο 1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ 1.1 Πίνακες, κατανομές, ιστογράμματα... 1 1.2 Πυκνότητα πιθανότητας, καμπύλη συχνοτήτων... 5 1.3

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές επικοινωνίας με ήχο και εικόνα

Αρχές επικοινωνίας με ήχο και εικόνα Αρχές επικοινωνίας με ήχο και εικόνα Εισαγωγή Πως λειτουργούν οι ηλεκτρονικές επικοινωνίες: Ένα βασικό μοντέλο ηλεκτρονικής επικοινωνίας αποτελείται απλά από ένα πόμπο, το δίαυλο μεταδόσεως, και το δέκτη.

Διαβάστε περισσότερα

Κινητές Επικοινωνίες

Κινητές Επικοινωνίες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Κινητές Επικοινωνίες Ενότητα 1: Μοντέλα Ραδιοδιάδοσης Σαββαΐδης Στυλιανός Τμήμα Ηλεκτρονικών Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπλεξία. http://diktya-epal-b.ggia.info Creative Commons License 3.0 Share-Alike

Πολυπλεξία. http://diktya-epal-b.ggia.info Creative Commons License 3.0 Share-Alike Πολυπλεξία Ανάλυση σημάτων στο πεδίο χρόνου, συχνότητας, πολυπλεξία διαίρεσης συχνότητας, πολυπλεξία διαίρεσης χρόνου (1.6 ενότητα σελ 19-20, 29-30 και στοιχεία από 2.1 ενότητα σελ. 52-58). http://diktya-epal-b.ggia.info

Διαβάστε περισσότερα

HMY 795: Αναγνώριση Προτύπων

HMY 795: Αναγνώριση Προτύπων HMY 795: Αναγνώριση Προτύπων Διάλεξη 5 Κατανομές πιθανότητας και εκτίμηση παραμέτρων δυαδικές τυχαίες μεταβλητές Bayesian decision Minimum misclassificaxon rate decision: διαλέγουμε την κατηγορία Ck για

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. 1. Ειδικές συναρτήσεις. 2. Μιγαδικές Συναρτήσεις. 3. Η Έννοια του Τελεστή. Κεφάλαιο - Ενότητα

Περιεχόμενα. 1. Ειδικές συναρτήσεις. 2. Μιγαδικές Συναρτήσεις. 3. Η Έννοια του Τελεστή. Κεφάλαιο - Ενότητα Περιεχόμενα Κεφάλαιο - Ενότητα σελ 1. Ειδικές συναρτήσεις 1.0 Εισαγωγή 1.1 Εξίσωση του Laplace Συστήματα συντεταγμένων 1.2 Συνάρτηση δ του Dirac 1.3 Συνάρτηση του Heaviside 1.4 Οι συναρτήσεις Β, Γ και

Διαβάστε περισσότερα

Επιδόσεις της σύνδεσης για κάλυψη µε κεραία πολλαπλής δέσµης σε σχέση µε κάλυψη µε κεραία απλής δέσµης

Επιδόσεις της σύνδεσης για κάλυψη µε κεραία πολλαπλής δέσµης σε σχέση µε κάλυψη µε κεραία απλής δέσµης Επιδόσεις της σύνδεσης για κάλυψη µε κεραία πολλαπλής δέσµης σε σχέση µε κάλυψη µε κεραία απλής δέσµης Η συνολική ποιότητα της σύνδεσης µέσω ραδιοσυχνοτήτων εξαρτάται από την 9000 απολαβή της κεραίας του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 2: Επίπεδο 1 «φυσικό στρώμα»

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 2: Επίπεδο 1 «φυσικό στρώμα» ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ Δίκτυα Υπολογιστών Διάλεξη 2: Επίπεδο 1 «φυσικό στρώμα» Φυσικό στρώμα: Προσδιορίζει τις φυσικές διεπαφές των συσκευών Μηχανικό Ηλεκτρικό Λειτουργικό Διαδικαστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΤΙΣ ΚΙΝΗΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ

ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΤΙΣ ΚΙΝΗΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΤΙΣ ΚΙΝΗΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Ραδιοδίαυλοι Ιδανικός Ραδιοδίαυλος Το λαµβανόµενο σήµα αποτελείται από ένα απευθείας λαµβανόµενο σήµα, από το οποίο ανακατασκευάζεται πλήρως το εκπεµπόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου. Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ)

Πανεπιστήμιο Κύπρου. Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ) Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ) 26/01/2014 Συνεισφορά του κλάδους ΗΜΜΥ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Ευρύ φάσμα γνώσεων και επιστημονικών

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία. Ασύρματα Δίκτυα της Τεχνολογίας Hot Spot

Πτυχιακή Εργασία. Ασύρματα Δίκτυα της Τεχνολογίας Hot Spot Πτυχιακή Εργασία Ασύρματα Δίκτυα της Τεχνολογίας Hot Spot Σκοπός της σημερινής παρουσίασης είναι να παρουσιαστεί και να αναλυθεί η δομή και ο τρόπος λειτουργίας ενός δικτύου Hot Spot. Υπεύθυνος Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Τομέας Περιβαλλοντικής Υδραυλικής και Γεωπεριβαλλοντικής Μηχανικής (III) Εργαστήριο Γεωπεριβαλλοντικής Μηχανικής TECHNICAL UNIVERSITY OF CRETE SCHOOL of

Διαβάστε περισσότερα

Εξομοίωση Τηλεπικοινωνιακού Συστήματος Βασικής Ζώνης

Εξομοίωση Τηλεπικοινωνιακού Συστήματος Βασικής Ζώνης Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Μηχ. Η/Υ & Πληροφορικής Ακαδημαϊκό Έτος 009-010 Ψ Η Φ Ι Α Κ Ε Σ Τ Η Λ Ε Π Ι Κ Ο Ι Ν Ω Ν Ι ΕΣ η Εργαστηριακή Άσκηση: Εξομοίωση Τηλεπικοινωνιακού Συστήματος Βασικής Ζώνης Στην άσκηση

Διαβάστε περισσότερα

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 1 Κυψελωτά Συστήματα

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 1 Κυψελωτά Συστήματα Κινητές επικοινωνίες Κεφάλαιο 1 Κυψελωτά Συστήματα Ιστορικά στοιχεία 1940 1946 1975 1985 1 ο ασύρματο τηλέφωνο από την Bell System 1 η υπηρεσία παροχής κινητής τηλεφωνίας (Missouri, USA) 1 o κυψελωτό σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Τεχνολογία Πολυμέσων Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο 1: Αρχές Κινητών Επικοινωνιών

Εργαστήριο 1: Αρχές Κινητών Επικοινωνιών 1.1 Βασικές μετατροπές Εργαστήριο 1: Αρχές Κινητών Επικοινωνιών Όταν μας ενδιαφέρει ο υπολογισμός μεγεθών σχετικών με στάθμες ισχύος εκπεμπόμενων σημάτων, γίνεται χρήση και της λογαριθμικής κλίμακας με

Διαβάστε περισσότερα

219 Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Θεσσαλονίκης

219 Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Θεσσαλονίκης 219 Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Θεσσαλονίκης Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ιδρύθηκε με το ΒΔ.400/72 και άρχισε να λειτουργεί το 1972-73. Το ΑΠΘ είχε τότε ήδη 28.000 φοιτητές. Η ακριβής

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Επικοινωνιών

Συστήματα Επικοινωνιών Συστήματα Επικοινωνιών Ενότητα 9: Παλμοκωδική Διαμόρφωση (PCM) Μιχαήλ Λογοθέτης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σκοποί ενότητας Περιγραφή της μεθόδου παλμοκωδικής

Διαβάστε περισσότερα

«Χρήσεις γης, αξίες γης και κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στο Δήμο Χαλκιδέων. Η μεταξύ τους σχέση και εξέλιξη.»

«Χρήσεις γης, αξίες γης και κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στο Δήμο Χαλκιδέων. Η μεταξύ τους σχέση και εξέλιξη.» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: «Χρήσεις γης, αξίες γης και κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στο Δήμο Χαλκιδέων.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS)

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) ΟΜΑΔΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ: Χριστιάνα Δαυίδ 960057 Ιάκωβος Στυλιανού 992129 ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) Δρ. Χριστόφορος Χριστοφόρου Πανεπιστήμιο Κύπρου - Τμήμα Πληροφορικής Παρουσίαση 1- ΚΕΡΑΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισμού Θέσης

Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισμού Θέσης Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισμού Θέσης Στρίγκος Θεόδωρος Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο el01222@mail.ntua.gr Σκοπός της διπλωματικής εργασίας είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρομαγνητικά πεδία και δημόσια υγεία

Ηλεκτρομαγνητικά πεδία και δημόσια υγεία Ενημερωτικό Δελτίο (Fact Sheet) N 304 Μάϊος 2006 Ηλεκτρομαγνητικά πεδία και δημόσια υγεία Σταθμοί βάσης και ασύρματες τεχνολογίες Η κινητή τηλεφωνία είναι πλέον κοινή πρακτική σε όλο τον κόσμο. Η ασύρματη

Διαβάστε περισσότερα

Μια «ανώδυνη» εισαγωγή στο μάθημα (και στο MATLAB )

Μια «ανώδυνη» εισαγωγή στο μάθημα (και στο MATLAB ) Μια «ανώδυνη» εισαγωγή στο μάθημα (και στο MATLAB ) Μια πρώτη ιδέα για το μάθημα χωρίς καθόλου εξισώσεις!!! Περίγραμμα του μαθήματος χωρίς καθόλου εξισώσεις!!! Παραδείγματα από πραγματικές εφαρμογές ==

Διαβάστε περισσότερα

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΕΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικό Επίπεδο Σήµατα & Κωδικοποίηση. Ενότητα Β

Φυσικό Επίπεδο Σήµατα & Κωδικοποίηση. Ενότητα Β Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας ίκτυα Η/Υ Φυσικό Επίπεδο Σήµατα & Κωδικοποίηση Ενότητα Β ρ. Ε. Μάγκος Βασικές Έννοιες Σηµάτων Τα ελαστικά σώµατα υφίστανται παροδικές παραµορφώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Οι απόψεις και τα συμπεράσματα που περιέχονται σε αυτό το έγγραφο, εκφράζουν τον συγγραφέα και δεν πρέπει να ερμηνευτεί ότι αντιπροσωπεύουν τις

Οι απόψεις και τα συμπεράσματα που περιέχονται σε αυτό το έγγραφο, εκφράζουν τον συγγραφέα και δεν πρέπει να ερμηνευτεί ότι αντιπροσωπεύουν τις Οι απόψεις και τα συμπεράσματα που περιέχονται σε αυτό το έγγραφο, εκφράζουν τον συγγραφέα και δεν πρέπει να ερμηνευτεί ότι αντιπροσωπεύουν τις επίσημες θέσεις των εξεταστών. i ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

HMY 333 Φωτονική Διάλεξη 01 - Εισαγωγή

HMY 333 Φωτονική Διάλεξη 01 - Εισαγωγή 1 2 HMY 333 Φωτονική Διάλεξη 01 - Εισαγωγή Εργασίες = 10% Αξιολόγηση Σταύρος Ιεζεκιήλ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών iezekiel@ucy.ac.cy Green Park 111 Ενδιάμεση εξέταση = 30% Τελική

Διαβάστε περισσότερα

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Πληθυσμός Δείγμα Δείγμα Δείγμα Ο ρόλος της Οικονομετρίας Οικονομική Θεωρία Διατύπωση της

Διαβάστε περισσότερα

Η Τηλεπικοινωνιακή Επανάσταση τουwimax & Ευρυζωνικές Triple Play Υπηρεσίες. Σκρίμπας Δημήτριος, M.Sc skribas@marac.gr

Η Τηλεπικοινωνιακή Επανάσταση τουwimax & Ευρυζωνικές Triple Play Υπηρεσίες. Σκρίμπας Δημήτριος, M.Sc skribas@marac.gr Η Τηλεπικοινωνιακή Επανάσταση τουwimax & Ευρυζωνικές Triple Play Υπηρεσίες Σκρίμπας Δημήτριος, M.Sc skribas@marac.gr Γενική Περιγραφή WiMAX Τι είναι τοwimax Νέα Τεχνολογία Ασύρματων Δικτύων Πρόσβασης Βασισμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όπως είναι ήδη γνωστό, ένα σύστημα επικοινωνίας περιλαμβάνει τον πομπό, το δέκτη και το κανάλι επικοινωνίας. Στην ενότητα αυτή, θα εξετάσουμε τη δομή και τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεματική, Διαδίκτυα και Κοινωνία Κυψελωτή Τηλεφωνία

Τηλεματική, Διαδίκτυα και Κοινωνία Κυψελωτή Τηλεφωνία Τηλεματική, Διαδίκτυα και Κοινωνία Κυψελωτή Τηλεφωνία 1 Κυψελωτή Τηλεφωνία Για την ανάπτυξη νέων δικτύων κινητών επικοινωνιών υιοθετήθηκε η σχεδιαστική αρχή της κυψελωτής τηλεφωνίας που παρά την περιορισμένη

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

2 η Εργαστηριακή Άσκηση

2 η Εργαστηριακή Άσκηση Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Μηχ. Η/Υ & Πληροφορικής Ψ Η Φ Ι Α Κ Ε Σ Τ Η Λ Ε Π Ι Κ Ο Ι Ν Ω Ν Ι ΕΣ 2 η Εργαστηριακή Άσκηση Σύγκριση Ομόδυνων Ζωνοπερατών Συστημάτων 8-PSK και 8-FSK Στην άσκηση αυτή καλείστε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΕΝΑΡΙΩΝ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΥΔΡΟΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΕΝΑΡΙΩΝ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΥΔΡΟΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΕΝΑΡΙΩΝ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΥΔΡΟΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΕΝΑΡΙΩΝ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ Στα πλαίσια της ερευνητικής δραστηριότητας του Εργαστηρίου Ηλεκτρονικής, είναι σε εξέλιξη σε συνεργασία με το Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, το

Διαβάστε περισσότερα

Ήχος. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 04-1

Ήχος. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 04-1 Ήχος Χαρακτηριστικά του ήχου Ψηφιοποίηση με μετασχηματισμό Ψηφιοποίηση με δειγματοληψία Κβαντοποίηση δειγμάτων Παλμοκωδική διαμόρφωση Συμβολική αναπαράσταση μουσικής Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Το ασύρματο περιβάλλον στις κινητές επικοινωνίες

ΔΙΚΤΥΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Το ασύρματο περιβάλλον στις κινητές επικοινωνίες ΔΙΚΤΥΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Το ασύρματο περιβάλλον στις κινητές επικοινωνίες Περίληψη Γενικές αρχές για τη διάδοση Απώλειες διαδρομής Διάδοση στον ελεύθερο χώρο Διάδοση πάνω από επίπεδη

Διαβάστε περισσότερα

Το κινητό τηλέφωνο. Θάνος Ψαρράς. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το κινητό τηλέφωνο. Θάνος Ψαρράς. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το κινητό τηλέφωνο Θάνος Ψαρράς Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης Η παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Τέλος όταν τα κύματα 'χτυπήσουν' την κεραία λήψης, το σήμα λαμβάνεται και έπειτα αποκωδικοποιείται πίσω στην αρχική μορφή δεδομένων

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Τέλος όταν τα κύματα 'χτυπήσουν' την κεραία λήψης, το σήμα λαμβάνεται και έπειτα αποκωδικοποιείται πίσω στην αρχική μορφή δεδομένων ΠΟΜΠΟΣ Στις τηλεπικοινωνίες ένας πομπός είναι μια ηλεκτρονική συσκευή η οποία, με τη βοήθεια μιας κεραίας, παράγει και εκπέμπει ραδιοκύματα, με απώτερο σκοπό την, αργότερα, λήψη τους από κάποιο δέκτη.

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας. Ερωτήσεις ανασκόπησης του μαθήματος

Φύλλο εργασίας. Ερωτήσεις ανασκόπησης του μαθήματος Φύλλο εργασίας Παραθέτουμε μια ομάδα ερωτήσεων ανασκόπησης του μαθήματος και μια ομάδα ερωτήσεων κρίσης για εμβάθυνση στο αντικείμενο του μαθήματος. Θεωρούμε ότι μέσα στην τάξη είναι δυνατή η κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Στοιχεία Θεωρίας

Εισαγωγή Στοιχεία Θεωρίας Εισαγωγή Σκοπός της άσκησης αυτής είναι η εισαγωγή στην τεχνογνωσία των οπτικών ινών και η μελέτη τους κατά τη διάδοση μιας δέσμης laser. Συγκεκριμένα μελετάται η εξασθένιση που υφίσταται το σήμα στην

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνας

Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνας Ενότητα 4 : Δειγματοληψία και κβάντιση (Sampling and Quantization) Ιωάννης Έλληνας Τμήμα Η/ΥΣ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΤΣΙΑΝΤΗΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΚΥΡΑΓΙΑΝΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΩΜΟΙΩΣΗ FADING ΑΣΥΡΜΑΤΙΚΟΥ ΚΑΝΑΛΙΟΥ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΩΜΟΙΩΣΗ FADING ΑΣΥΡΜΑΤΙΚΟΥ ΚΑΝΑΛΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΣΥΡΜΑΤΗΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΩΜΟΙΩΣΗ FADING ΑΣΥΡΜΑΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΠΣΤΞΖ ΓΠ ΚΑΗ ΥΩΡΗΚΖ ΑΝΑΛΤΖ ΜΔΣΔΩΡΟΛΟΓΗΚΩΝ ΓΔΓΟΜΔΝΩΝ ΣΟΝ ΔΛΛΑΓΗΚΟ ΥΩΡΟ»

«ΑΝΑΠΣΤΞΖ ΓΠ ΚΑΗ ΥΩΡΗΚΖ ΑΝΑΛΤΖ ΜΔΣΔΩΡΟΛΟΓΗΚΩΝ ΓΔΓΟΜΔΝΩΝ ΣΟΝ ΔΛΛΑΓΗΚΟ ΥΩΡΟ» ΓΔΩΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΩΝ ΣΜΗΜΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΗ ΦΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΜΗΥΑΝΙΚΗ ΣΟΜΕΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΥΗΜΕΙΑ ΕΙΔΙΚΕΤΗ: ΕΦΑΡΜΟΓΕ ΣΗ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΟΤ ΦΤΙΚΟΤ ΠΟΡΟΤ «ΑΝΑΠΣΤΞΖ ΓΠ ΚΑΗ ΥΩΡΗΚΖ ΑΝΑΛΤΖ ΜΔΣΔΩΡΟΛΟΓΗΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ

ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 2008 Θέμα: : «Συστήματα Οπτικών Ζεύξεων Ελευθέρου χώρου» Οι ζεύξεις ελευθέρου χώρου αποτελούν σήμερα σημαντικό τρόπο επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Βιογραφικό v Πρόλογος vii Μετατροπές Μονάδων ix Συμβολισμοί xi. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

Σύντομο Βιογραφικό v Πρόλογος vii Μετατροπές Μονάδων ix Συμβολισμοί xi. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Περιεχόμενα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σύντομο Βιογραφικό v Πρόλογος vii Μετατροπές Μονάδων ix Συμβολισμοί xi ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ 1.1 Θερμοδυναμική και Μετάδοση Θερμότητας 1 1.2

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΤΙΤΛΟΣ Συμπληρώστε τον πρωτότυπο τίτλο της Διδακτορικής διατριβής ΑΡ. ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ

ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΤΙΤΛΟΣ Συμπληρώστε τον πρωτότυπο τίτλο της Διδακτορικής διατριβής ΑΡ. ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΡΙΟ Πανεπιστημιούπολη, Κτήρια Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών 15784 ΑΘΗΝΑ Τηλ.: 210 727 5190, email: library@di.uoa.gr,

Διαβάστε περισσότερα

8ο Φροντιστηριο ΗΥ217

8ο Φροντιστηριο ΗΥ217 8ο Φροντιστηριο ΗΥ217 Επιµέλεια : Γ. Καφεντζής 10 Ιανουαρίου 2014 Ασκηση 0.1 Εστω ότι η τ.µ. X ακολουθεί Γκαουσιανή κατανοµή µε µέση τιµή 10 και διασπορά σ 2 = 4, δηλαδή X N( 10, 4). Να υπολογίσετε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ Γηπισκαηηθή Δξγαζία ηνπ Φνηηεηή ηνπ ηκήκαηνο Ζιεθηξνιόγσλ Μεραληθώλ θαη Σερλνινγίαο Ζιεθηξνληθώλ

Διαβάστε περισσότερα

HY-335 : Δίκτυα Υπολογιστών

HY-335 : Δίκτυα Υπολογιστών W N net works R E O T HY-335 : Δίκτυα Υπολογιστών K Μαρία Παπαδοπούλη Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Κρήτης Χειμερινό εξάμηνο 20010-2011 Θέματα προς συζήτηση Είδη πολυπλεξίας Μεταγωγή Καθυστερήσεις

Διαβάστε περισσότερα

WiFi & Satcom FORUM 2009

WiFi & Satcom FORUM 2009 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΙΝΗΤΩΝ ΡΑΔΙΟΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΑΠΟ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΑΣΥΡΜΑΤΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ Φίλιππος

Διαβάστε περισσότερα

221 Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Πάτρας

221 Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Πάτρας 221 Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Πάτρας Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών ιδρύθηκε το 1967 ως το πρώτο Τμήμα της Πολυτεχνικής Σχολής. Ο αρχικός τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου

Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου Συνδεσιμότητα κινητού Wifi O όρος WIFI (Wireless Fidelity) χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει τις συσκευές που βασίζονται στην προδιαγραφή και εκπέμπουν σε συχνότητες 2.4GHz.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Διατάξεις Ημιαγωγών. Ηλ. Αιθ. 013. Αριθμητικές Μέθοδοι Διαφορικών Εξισώσεων Ηλ. Αιθ. 013

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Διατάξεις Ημιαγωγών. Ηλ. Αιθ. 013. Αριθμητικές Μέθοδοι Διαφορικών Εξισώσεων Ηλ. Αιθ. 013 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ακαδημαϊκό Έτος 2014-2015 Περίοδος Φεβρουαρίου 2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ 1ο-2ο ΕΞΑΜΗΝΟ 3ο-4ο ΕΞΑΜΗΝΟ 5ο-6ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΟΡΥΦΟΡΙΚΩΝ ΙΚΤΥΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΙΡ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΟΡΥΦΟΡΙΚΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ ΤΗΣ ΕΑΒ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΟΡΥΦΟΡΙΚΩΝ ΙΚΤΥΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΙΡ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΟΡΥΦΟΡΙΚΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ ΤΗΣ ΕΑΒ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΟΡΥΦΟΡΙΚΩΝ ΙΚΤΥΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΙΡ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΟΡΥΦΟΡΙΚΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ ΤΗΣ ΕΑΒ AWMN - YME ( 2012 ) Ηλεκτρονικές επικοινωνίες Εναλλακτικά δίκτυα διασύνδεσης υποδομών Ομιλητής ΕΑΒ : Αγγελής

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές της κινητής τηλεφωνίας στην ιατρική

Εφαρμογές της κινητής τηλεφωνίας στην ιατρική Εφαρμογές της κινητής τηλεφωνίας στην ιατρική Λεωνίδας Μανωλόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής, Ιατρική Σχολή Παν/μίου Αθηνών Εισαγωγή Τα κινητά τηλέφωνα αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της καθημερινής ζωής στον

Διαβάστε περισσότερα

Υπόστρωμα Ελέγχου Πρόσβασης Μέσου. Medium Access Control Sub-layer.

Υπόστρωμα Ελέγχου Πρόσβασης Μέσου. Medium Access Control Sub-layer. Υπόστρωμα Ελέγχου Πρόσβασης Μέσου Medium Access Control Sub-layer. Πρόβλημα Υπάρχει ένα κανάλι το οποίο «μοιράζονται» πολλοί κόμβοι. Πρόβλημα: Ποίος μεταδίδει και πότε; Περίληψη Κανάλια πολλαπλής πρόσβασης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών Σελ. 9-50 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr http://diktya-epal-b.ggia.info/ Creative Commons License 3.0 Share-Alike Σύνδεση από σημείο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΙΑΝΟΜΗΣ. Η εργασία υποβάλλεται για τη μερική κάλυψη των απαιτήσεων με στόχο. την απόκτηση του διπλώματος

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΙΑΝΟΜΗΣ. Η εργασία υποβάλλεται για τη μερική κάλυψη των απαιτήσεων με στόχο. την απόκτηση του διπλώματος ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΙΑΝΟΜΗΣ Η εργασία υποβάλλεται για τη μερική κάλυψη των απαιτήσεων με στόχο την απόκτηση του διπλώματος «Οργάνωση και Διοίκηση Βιομηχανικών Συστημάτων με εξειδίκευση στα Συστήματα Εφοδιασμού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Q- ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟ p ΤΗΣ ΔΙΩΝΥΜΙΚΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ

Q- ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟ p ΤΗΣ ΔΙΩΝΥΜΙΚΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 20 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2007), σελ 249-258 Q- ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟ p ΤΗΣ ΔΙΩΝΥΜΙΚΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ Μανώλης Μανατάκης Τμήμα Μηχανολόγων και Αεροναυπηγών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΤΟΜΟΣ ΙΙ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΤΟΜΟΣ ΙΙ Ι. ΠΑΝΑΡΕΤΟΥ & Ε. ΞΕΚΑΛΑΚΗ Καθηγητών του Τμήματος Στατιστικής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΤΟΜΟΣ ΙΙ (Εισαγωγή στις Πιθανότητες και την Στατιστική Συμπερασματολογία)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΑΣ. Ενότητα 4: Δειγματοληψία και Κβάντιση Εικόνας

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΑΣ. Ενότητα 4: Δειγματοληψία και Κβάντιση Εικόνας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΑΣ Ενότητα 4: Δειγματοληψία και Κβάντιση Εικόνας Ιωάννης Έλληνας Τμήμα Υπολογιστικών Συστημάτων Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα