Ε Κ Θ Ε ΣΗ Σχετικά με τις Προστατευόμενες Ονομασίες Προέλευσης Χάνδακας Candia και Malvasia Xάνδακας Candia

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ε Κ Θ Ε ΣΗ Σχετικά με τις Προστατευόμενες Ονομασίες Προέλευσης Χάνδακας Candia και Malvasia Xάνδακας Candia"

Transcript

1 Ε Κ Θ Ε ΣΗ Σχετικά με τις Προστατευόμενες Ονομασίες Προέλευσης Χάνδακας Candia και Malvasia Xάνδακας Candia 1. Η ιστορικότητα του τοπωνυμίου Χάνδακας - Candia Oπως γράφει ο Peter Topping στην ανακοίνωσή του με τίτλο Viticulture in Venetian Crete (XIII th C.) [πεπραγμένα Δ Διεθνούς Κρητολογικού Συνεδρίου, τ.β, Αθήνα 1981, σ ]: «Candia and Candida derive from Χάνδαξ, the hellenized Byzantine from οf the Arabic al-khandaq, the ditch». Αυτό που τόσο συνοπτικά αναφέρει ο Topping, αναπτύσσεται από τον Στέφανον Ξανδουδίδη, μεγάλο μελετητή της ιστορίας της Κρήτης, στη μελέτη του «Επαρχίαι και πόλεις της Κρήτης» που δημοσιεύθηκε το 1926 [Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών 3/1926/34-66]. Όπως γράφει ο ίδιος, το κύριο θέμα της έρευνάς του ήταν: «Πότε και πως έκαστο όνομα των επαρχιών και πόλεων της Κρήτης έλαβε αρχήν και πως μετεδόθη μέχρις ημών». Σχετικά με τη σημερινή πόλη και τον νομό Ηρακλείου, γράφει τα εξής: «Το σημερινόν Ηράκλειον, είναι κτίσμα Αράβων. Οι καταλαβόντες δηλαδή την νήσον Σαρακηνοί κατά το 824 μ.χ., έκτισαν οχύρωμα ονομάσαντες αυτό Chandak (= τάφρον, χάντακα). Οι Βυζαντινοί χρονογράφοι αναφέρουσι ότι οι Άραβες ορύξαντες τάφρον [χαντάκι], ωρμώντες εντεύθεν εγένοντο εντός μικρού κύριοι της νήσου. Το οχύρωμα εγένετο πόλις και πρωτεύουσα της νήσου υπό το όνομα Chandak (και βυζαντινά Χάνδαξ). Αφού μετά 137 έτη οι Βυζαντινοί ανεκτήσαντο την νήσον δια πολέμου, διετήρησαν την πόλιν μετά του αραβικού ονόματος Χάνδαξ, και έκτοτε παρέμεινεν αυτή ως πρωτεύουσα της νήσου.» Οι Βενετοί, κατά την συνήθειάν των να μην αλλάζουν τα ονόματα, διετήρησαν την ονομασίαν της πόλεως λέγοντας αυτήν Candica και Candiga, μετά δε παρετυμολογία Candida και Candia. Έκτοτε όχι μόνο η πόλις, αλλά και ολόκληρος η νήσος λέγεται υπό του μη ελληνόφωνος κόσμου Candia, Candie μέχρι σήμερον [εννοείται έως το 1926]. Η ονομασία Ηράκλειον εδόθη εις την πόλιν κατά την πρώτην διοικητικήν διοργάνωσιν της νήσου το 1822 και επισημοποιήθηκε το 1866 και εξής». Συνοψίζοντας, ο Ξανθουδίδης διατυπώνει την προσωπική του άποψη: «Είναι άλλο ζήτημα αν η εις Ηράκλειον μετονομασία της μεσαιωνικής πόλεως είναι ορθή. Δεν είναι πρώτον εξακριβωμένον αν επί της θέσεως ταύτης, εφ ης εκτίσθη ο Αραβικός Χάνδαξ, έκειτο το αρχαίον Ηράκλειον ή το Μάτιον, αλλά και τούτου τεθέντος, το μεν Ηράκλειον ήτο μικρόν και άσημον πόλιμα κατά την αρχαιότητα, ενώ ο Χάνδαξ είχε λαμπράν και ένδοξον μεσαιωνικήν και νεωτέραν ιστορίαν [ως Candia] και γενικώς επί ολόκληρον χιλιετηρίδα. Τοιαύτας παραδόσεις ιστορικάς έχουσα η πόλις με τα μεσαιωνικά της τείχη και τα άλλα μνημεία [των Βενετών] έπρεπε να διατηρήση το μεσαιωνικό της όνομα και να μη το ανταλλάξει δι άλλου ασημάντου ουδέν μαρτυρούντος». 1

2 Πράγματι, το βυζαντινό όνομα Χάνδακας, για το κάστρο και την ευρύτερη γεωργική περιοχή του, διατηρήθηκε αυτούσιο επί 250 χρόνια, από το 961 που ανακατέλαβαν οι Βυζαντινοί την Κρήτη από τους Άραβες, μέχρι το 1211 όταν, μετά την κατάλυση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας από τους Σταυροφόρους το 1204, οι Βενετοί εγκαταστάθηκαν στην Κρήτη, καθώς και σε άλλα μεγάλα λιμάνια της Ελλάδος. Έκτοτε συνέχισε να επιζεί παρεφθαρμένο Candica και τελικά Candia ακόμη και επί Τουρκοκρατίας. Την άποψη του Ξανθουδίδη υποστηρίζουν και άλλοι ιστορικοί - Έλληνες και ξένοι - γιατί η Κρήτη είχε διαιρεθεί επί Βενετοκρατίας σε 4 διαμερίσματα: Σητείας, Χάνδακα Candia, Ρεθύμνου και Χανίων. Η διοικητική αυτή διαίρεση ισχύει και σήμερα, όλα δε τα territoria, οι σημερινοί νομοί, διατήρησαν το όνομά τους, εκτός από το territoriο του Χάνδακα Candia που έγινε, κακώς, νομός Ηρακλείου. Από το φωτοαντίγραφο χαλκογραφίας του Ε. Rewich (1486) που επισυνάπτεται μία από τις πολλές που υπάρχουν αποδεικνύεται και οπτικά η ταύτιση Χάνδακα Candia. Είναι φανερό από όσα προαναφέρθηκαν, ότι τα τοπωνύμια Χάνδακας - Candia είναι τα ιστορικά ονόματα του σημερινού νομού Ηρακλείου Κρήτης, τα οποία χαρακτήριζαν την περιοχή επί 1000 χρόνια, ενώ το σημερινό Ηράκλειο, χωρίς ιστορία υπ αυτό το όνομα, εδραιώθηκε ουσιαστικά κατά τον Β Παγκόσμιο πόλεμο. Ως εκ τούτου, οι οινοποιητικοί φορείς του νομού Ηρακλείου αιτήσαντο την αναγνώριση της ιστορικής γεωγραφικής ονομασίας της περιοχής τους ως Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης Χάνδακας Candia, για τους οίνους της παραγωγής τους, υπό τους όρους που καθορίσθηκαν με τις σχετικές Υπουργικές Αποφάσεις. Επ αυτού υπάρχει το προηγούμενο της ιστορικής Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης Jerez (ισπανικά), Xérès (γαλλικά) Sherry (αγγλικά, εκ παραφθοράς από το Αραβικό όνομα των χρόνων που την περιοχή κατείχαν οι Αραβες). 2. Η ποικιλία αμπέλου malvasia και ο οίνος malvasia H Jancis Robinson, στο έγκριτο βιβλίο της για τις ποικιλίες που καλλιεργούνται σήμερα ανά τον κόσμο και επομένως και για την μαλβαζία, έχει καταγράψει τα συνώνυμα της ποικιλίας στις διάφορες χώρες, όπως malvoisie (Γαλλία), malvasier (Γερμανία), malvazija (Γιουγκοσλαβία), malvasia (Ιταλία) malmsey (Μεγάλη Βρετανία). Στην Ελλάδα, ως συνώνυμο της μαλβαζία αναγράφεται: μονεμβασία. Η Robinson σημειώνει ότι η ποικιλία malvasia έλκει το όνομά της από ένα λιμάνι της νότιας Ελλάδας, την Μονεμβασιά. Στην πραγματικότητα πρόκειται για το κάστρο της Μονεμβασίας που χτίστηκε τον 8 ο αιώνα μ.χ. για την προστασία του Βυζαντινού πληθυσμού της Πελοποννήσου από τις επιδρομές των Σλάβων. Το κάστρο αυτό βρίσκεται στις υπώρειες της οροσειράς του Πάρνωνα που τα χρόνια εκείνα λεγόταν Μαλεβός, γι αυτό οι Φράγκοι ονόμαζαν την πόλη Malevoisie και οι Βενετοί Malvasia. Είναι γνωστό ότι τα χρόνια εκείνα, το εμπόρευμα είχε στους δρόμους της θάλασσας το όνομα του λιμανιού φόρτωσης, όπως επιβεβαιώνεται ακόμη και σήμερα από την περίπτωση του Porto (= Λιμάνι, από το οποίο εξάγεται ο Πορτογαλικός οίνος της 2

3 ενδοχώρας του Douro). Ως εκ τούτου, το γλυκό κρασί που παραγόταν στην ενδοχώρα του κάστρου της Μονεμβάσιας, το φόρτωναν μονεμβασιώτικα, βενετικά και γενουάτικα καράβια από το λιμάνι Μονεμβασία - Malvasia και ως εκ τούτου το εμπορεύονταν με το όνομα μονεμβασιά οι ντόπιοι έμποροι και malvasia οι ξένοι. Ο βυζαντινός οίνος μονεμβασία malvasia πρέπει να γνώρισε μεγάλη εμπορική επιτυχία κατά τον 14ο και 15ο αιώνα γιατί όπως προκύπτει από αποφάσεις της βενετικής Γερουσίας του , -, στην Καστρόπολη της Μονεμβασίας υπήρχε κοινότητα βενετών εμπόρων, οι οποίοι έστελναν τα γλυκά κρασιά μέσω Κρήτης στη Βενετία [βλ. H. Noiret, Documents inédits pour servir à l histoire de la domination vénetienne en Crète de 1380 à 1485, tirés des archives de Venise, Παρίσι 1872, σ. 354]. «Και μόνον αυτό αρκεί για να κρίνει κανείς τη σπουδαιότητα του οινεμπορίου στη Μονεμβασία κατά το πρώτο μισό του 15ου αιώνα» γράφει ο Fr. Thiriet, ο οποίος μελέτησε τις αποφάσεις της Γερουσίας της Βενετίας τις σχετικές με την Ελλάδα [βλ. Fr. Thiriet, Régestes des délibérations du Sénat de Venise concernant la Romanie, τόμος 3, Παρίσι 1961, σ. 30, 129]. Καθώς τα χρόνια εκείνα στα αμπέλια καλλιεργούντο διάφορες ποικιλίες, ο οίνος που παραγόταν στην ενδοχώρα του κάστρου της Μονεμβασίας ήταν πολυποικιλιακός. Όμως όπως συμβαίνει πάντα, επικρατούσε μια κάποια ποικιλία, το όνομα της οποίας είναι άγνωστο. Όταν όμως οι Βενετοί επήραν μοσχεύματά της για να την καλλιεργήσουν στις κτήσεις τους στην Κρήτη και τα Κυκλαδονήσια ονόμασαν την ποικιλία malvasia από το όνομα του λιμανιού φόρτωσης. Ο γηγενής πληθυσμός την έλεγε, ως φυσικό, μονεμβασιά. Είναι αυτή η ποικιλία που η J. Robinson αναφέρει, όπως προαναφέρθηκε, ως συνώνυμη της μαλβαζία. Η ποικιλία αμπέλου malvasia των Βενετών, η malvoisie των Φράγκων, καλλιεργείται ακόμη και σήμερα σποραδικά σε ορισμένα Κυκλαδονήσια με το όνομα μονεμβασίτικο, αλλά η κιβωτός που το διαφύλαξε είναι η Πάρος, όπου η ποικιλία αυτή, με το όνομα μονεμβασιά, αποτελεί τη λευκή ποικιλία του νησιού και από αυτή παράγονται οι οίνοι Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης Πάρος. Στην Κρήτη, κατά τους πρώτους αιώνες της βενετοκρατίας, η καλλιέργεια της ποικιλίας εντατικοποιήθηκε κατ απαίτηση των εμπόρων προς την οποία ευθυγραμμίστηκαν οι φεουδάρχες. Όμως η Κρήτη είχε τις δικές της γηγενείς ποικιλίες με κυρίαρχη την ποικιλία αθήρι από τις οποίες παρήγοντο οι vini cretensi που αναφέρονται από τις πηγές και τους περιηγητές. Κατ ακολουθία η νέα ποικιλία αποτελούσε μικρό ποσοστό στους αμπελώνες της Κρήτης. Ως εκ τούτου, τα χρόνια της μεγάλης ακμής του βενετοκρητικού οινεμπορίου ήταν αδύνατον να επαρκούσε η ποσότητα των σταφυλιών της για να παράγουν αυτούσια γλυκιά malvasia στις τεράστιες για την εποχή εκείνη, ποσότητες που εξήγοντο. Είναι φυσικό να κατέφευγαν σ εκείνες τις γηγενείς ποικιλίες, που τα σταφύλια τους ήταν κατάλληλα για παραγωγή γλυκών οίνων. Και είναι γνωστό από τις αρχαίες πηγές (Πλίνιος ο Πρεσβύτερος, Πολύβιο κά), ότι η Κρήτη φημιζόταν κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους για τους γλυκούς οίνους της, μεγάλες ποσότητες των οποίων εξήγοντο στη Ρώμη: τους γνωστούς ως vinum passum. Έτσι το οινεμπόριο μεταβάφτισε τους γλυκούς vini cretensi σε malvasia κατά τη διάρκεια των αιώνων που ο τύπος του οίνου αυτού ήταν της μόδας. Ως εκ τούτου ο οίνος malvasia di Candia που αποτελούσε τον πιο ονομαστό οίνο του βενετοκρητικού οινε- 3

4 μπορίου από τον 14ο έως και τον 17ο αιώνα, ήταν ένας πολυποικιλιακός οίνος, όπως και εκείνος του κάστρου της Μονεμβασιάς. Επιβεβαίωση αποτελεί η μαρτυρία της Historia Candiana που γράφτηκε στις αρχές του 17ου αιώνα από τον Andrea Cornaro, βενετοκρητικό φεουδάρχη, ο οποίος διέθετε πολλά αμπέλια στην περιοχή της Πεδιάδας στα νοτιοανατολικά του Χάνδακα: «Μπορεί να ευδοκιμεί το κλήμα malvasia σε όλα τα μέρη του νησιού ωστόσο μετά βίας συγκεντρώνεται ποσότητα δέκα αμφορέων ετησίως από τους κατοίκους που πωλείται σε πολύ υψηλή τιμή σαν κάτι σπάνιο και πολύτιμο Μερικές φορές κάποια δοχεία malvasia στέλνονται στη Βενετία σε ευγενείς και άλλα υψηλά πρόσωπα όμως σε μικρές ποσότητες και επίσης σαν να πρόκειται για κάτι σπάνιο και πολύτιμο. Ωστόσο κατά την εξαγωγή κρασιών από την Κρήτη για να τα πουλήσουν όσοι τα εμπορεύονται δίνουν σε όλα το όνομα malvasia di Candia». Αποκαλυπτικά της νοοτροπίας του οινεμπορίου εκείνων των χρόνων είναι όσα γράφει ο Oftert Dapper στο βιβλίο Description exacte des îles de l Archipel dont les principales sont Chypre, Rhodes, Candie, Άμστερνταμ 1703, σ. 474: «Λένε ότι ο οίνος ονομάστηκε Malvoisie ή Malvasia από την πόλη Malvasia, άλλως Napoli delle Malvazia, που βρίσκεται στα παράλια του Μωριά Φαίνεται ότι το κρασί της Κρήτης, όντας εξίσου καλό και ευχάριστο με αυτό που παραγόταν στα περίχωρα αυτής της πόλης, και το οποίο θα μπορούσε μάλιστα να το συναγωνισθεί και ως προς την τιμή, φαίνεται, λέω, ότι ονομάστηκε Malvoisie ή Malvazia, όπως το ορθογραφούν οι Ιταλοί, από το όνομα αυτής της πόλης, λόγω της ομοιότητας που έχει με το κρασί που παράγεται στην περιοχή της. Με τον ίδιο τρόπο, μερικοί αποκαλούν το καλύτερο κρασί των Καναρίων Νήσων Malvoisie des Canaries, επειδή είναι γλυκό και ευχάριστο στη γεύση όπως η Malvoisie και δεν παρατηρείται παρά μόνον πολύ μικρή διαφορά μεταξύ των κρασιών». Δεν ήταν όμως μόνο το κρασί των Καναρίων Νήσων και άλλων περιοχών οι οίνοι βαφτίστηκαν μαλβαζίες, όπως π.χ. ο ιταλικός Malvasia delle Lipari, που ακόμη και σήμερα έρχεται στο εμπόριο με αυτό το ιστορικά φορτισμένο όνομα χωρίς να παρασκευάζεται από την πρωταρχική ποικιλία malvasia της Μονεμβασίας. Ο Olivier de Serres, ο θεμελιωτής της γεωργίας της Γαλλίας γράφει περί το 1600 αναφερόμενος στη σύγχυση που επικρατούσε σχετικά με τα ονόματα των ποικιλιών αμπέλου της αρχαιότητας: «Η ίδια σύγχυση επικρατεί και σήμερα, όπου η ίδια ποικιλία έχει άλλο όνομα σε διάφορες περιοχές που καλλιεργείται σε αυτό το βασίλειο». Και αφού αναφέρει τα ονόματα διαφόρων ποικιλιών, μεταξύ των οποίων και μια κάποια malvoisie, προσθέτει: «Όποιο όνομα, όμως, και εάν έχουν οι ποικιλίες μας δεν έχει σημασία, αρκεί να έχουν την επιθυμητή ποιότητα και να ανταποκρίνονται στην πρόθεσή μας» [Le théâtre d agriculture et mesnage des champs, 1600, ανατ. Παρίσι 2001, σελ. 281]. Με άλλα λόγια, όποιο και εάν ήταν το πραγματικό όνομα της ποικιλίας που καλλιεργείτο στη Γαλλία την εποχή εκείνη ως malvoisie, δεν είχε σημασία, αρκεί τα σταφύλια της να ήταν κατάλληλα για να δώσουν ένα γλυκό κρασί τύπου malvasia. Αυτό ήταν το ρεαλιστικό εμπορικό πνεύμα της εποχής. Όπως έχει γράψει ο Καθηγητής Αμπελουργίας Βασίλειος Λογοθέτης, ο οποίος είχε σπουδάσει στην Ιταλία και είχε μελετήσει τις ιταλικές σχετικές πηγές: «Εκτός της εισαγωγής 4

5 του οίνου malvasia εκ της ελληνικής περιοχής, επεζητήθη η εισαγωγή και των ποικιλιών από τας οποίας παρήγετο. Ήρξατο τότε η μεταφορά και εισαγωγή μοσχευμάτων ποικιλιών εκ Μονεμβασία, Κρήτης και των νήσων του Αιγαίου. Αλλ όταν δεν ήτο δυνατόν να εύρουν ακριβώς τας επιθυμητάς ποικιλίας, ή εξ αγνοίας ή κακών πληροφοριών, μετέφερον και άλλας των περιοχών αυτών. Άλλωστε εισήγοντο εις την Δύσιν και υπό το γενικόν όνομα greco. Πέραν τούτου και εις τας προαναφερθείσας χώρας ολίγον κατ ολίγον ήρχισαν να δίνουν το όνομα μαλβαζία και εις τοπικάς ποικιλίας (Malvasia roja, Dona Branca, Vermentino, Valteliner rouge précoce, Clairette, Pinot gris, Savagrin jaune κ.α.). Επίσης εις την Ιταλία απαντώνται διάφοραι ποικιλίαι φέρουσαι το όνομα Malvasia nostrale (= εντόπια, εγχώριος)» [Αι Μαλβαζίαι: προέλευσις, γεωγραφική διαδρομή, ποικιλίαι, στην ΕΕΓΔΣ του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη 1965, σ ]. Όπως προκύπτει εκ των ως άνω αποσπασμάτων, τα οποία ενδεικτικά επιλέχθηκαν μεταξύ των πολλών που μπορούν να αναφερθούν, δεν υπήρχε μια συγκεκριμένη ποικιλία αμπέλου malvasia από την οποία να παρήγετο ο φημισμένος οίνος malvasia di Candia που χάρη στην προώθηση και την εμπορική διορατικότητα των Βενετών κυρίαρχων του νησιού, κυριάρχησε στις αγορές από τον 14ο έως και τον 17ο αιώνα. Ο οίνος παρήγετο από διάφορες γηγενείς ποικιλίες της Κρήτης ήταν ο vinum cretense πριν μεταβαπτισθεί για λόγους εμπορικούς σε malvasia di Candia. 3. Η ποικιλία αμπέλου Malvasia di Candia στην Ιταλία Είναι γνωστό ότι σε ετικέτες ιταλικών οίνων αναγράφεται η ένδειξη Malvasia di Candia, η οποία γεννά αναμφίβολα απορία στους καταναλωτές, κυρίως τους Ιταλούς, οι οποίοι γνωρίζουν ότι Candia είναι γεωγραφικό όνομα της Κρήτης από τα χρόνια της θαλασσοκράτηρας Βενετίας. Από ιταλικής πλευράς υποστηρίζεται ότι πρόκειται για όνομα ποικιλίας, που είναι γραμμένη με αυτό το όνομα στον εθνικό κατάλογο ποικιλιών της Ιταλίας, στην οποία εισήχθησαν μοσχεύματά της από την Κρήτη κατά τον 16ο αιώνα. Ο Guillaume Pelicier, πρεσβευτής της Γαλλίας στη Βενετία τον 16ο αιώνα ισχυρίζεται σε επιστολή του (22 Ιουλίου 1540) ότι ανέθεσε σε φίλους του εμπόρους να μεταφέρουν από την Κρήτη στη Βενετία μοσχεύματα της ποικιλίας αμπέλου, από τα σταφύλια της οποίας παρήγετο ο οίνος malvasia, την οποία ο ίδιος ονόμασε Malvaisye de Candye, και με αυτό το όνομα διαδόθηκε στη συνέχεια και σε άλλες περιοχές. [H. Omont, Catalogue des manuscrits grecs de Guillaume Pelicier, Παρίσι 1886, σ ]. Ίσως αυτό να είναι το ιστορικό της ποικιλίας αμπέλου που καλλιεργείται σήμερα στην Ιταλία με το όνομα Malvasia di Candia. Ποιάς όμως ποικιλίας μοσχεύματα προμήθευσαν ως «malvasia» οι έμποροι στον κ. πρέσβη στα μέσα του 16ου αιώνα, όταν ο οίνος malvasia di Candia παραγόταν από διάφορες κρητικές ποικιλίες, που τα σταφύλια τους ήταν κατάλληλα να δώσουν γλυκό κρασί τύπου malvasia; Αποκαλυπτική επί του θέματος είναι μια σύγχρονη επιστημονική εργασία επί των ποικιλιών malvasia φωτοαντίγραφο της οποίας επισυνάπτεται και της οποίας παρατίθενται αποσπάσματα αμέσως πιο κάτω. 5

6 4. Σύγχρονες επιστημονικές απόψεις Στο έγκριτο περιοδικό American Journal of Enology and Viticulture 58.1 (2007) , δημοσιεύεται η μελέτη έξι γάλλων ερευνητών (Th. Lacombe κ.α.) σχετικά με τις σχέσεις και τη γενετική ποικιλότητα των παραλλαγών που καλλιεργούνται με το όνομα Malvasia στην Τράπεζα γενετικού υλικού στο Domaine de Vassal του Εθνικού Ιδρύματος Αγροτικών Ερευνών ( INRA) της Γαλλίας. Σύμφωνα με αυτή τη μελέτη: «Στη βιομηχανία παρασκευής οίνων, το όνομα της ποικιλίας είναι στενά συνδεδεμένο με την ποιότητα και τη φήμη ενός οίνου. Έτσι η ονομασία Malvasia έχει ενδιαφέρον λόγω της ιστορίας και της πολυπλοκότητάς της. Ο όρος προέρχεται από την Μονεμβασία, ελληνική τοποθεσία στα νότια παράλια της Πελοποννήσου». Μελετήθηκαν 70 παραλλαγές Malvasia προερχόμενες από διάφορες χώρες. Η ταυτοποίησή τους με βάση αμπελογραφικά κριτήρια και DNA οδήγησε στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν 49 διαφορετικές ποικιλίες των οποίων η περαιτέρω ανάλυση έδειξε ότι 37 από αυτές έχουν 120 συνώνυμα σε 18 χώρες. Στις περιπτώσεις αυτές σωστό είναι, κατά τη γνώμη των ερευνητών, η ποικιλία να αναφέρεται με το πραγματικό της όνομα π.χ. Pinot gris και όχι Malvasia. Ακριβώς για αυτό, στον Εθνικό Κατάλογο Ποικιλιών της Γαλλίας δεν αναγράφονται πια ποικιλίες με το όνομα Malvoisie. Σημειωτέον ότι στον πίνακα 1 της μελέτης, στον οποίο αναγράφονται οι Μαλβαζίες που μελετήθηκαν, η ελληνική μαλβαζία αναγράφεται ως Monemvassia και προέρχεται από την Πάρο. Το 73% των Malvasia που μελετήθηκαν είναι λευκές μεταξύ αυτών και η Monemvassia -, αλλά υπάρχουν επίσης ερυθρές, ροζέ και «γκρίζες». Από το σύνολο, μόνο οκτώ έχουν μοσχάτους ή αρωματικούς χαρακτήρες, ενώ οι περισσότερες καθώς και η Monemvassia δεν έχουν. Επιβεβαιώνονται έτσι οι ιστορικές πηγές σύμφωνα με τις οποίες η Μονεμβασ(ι)ά είχε λευκά σταφύλια χωρίς μοσχάτη ή ανεπτυγμένη αρωματική οσμή. Οι μελετητές συμπεραίνουν ότι οι ποικιλίες που ονομάζονται Malvasia είναι μια σύνθετη ομάδα που στερείται γενετικής ή μορφολογικής φαινοτυπικής βάσης. Η χρήση του όρου Malvasia ως ονόματος μιας ποικιλίας δεν βασίζεται άμεσα σε ειδικά χαρακτηριστικά ή προέλευση, αλλά περιλαμβάνει ιστορικούς και κοινωνικούς παράγοντες. Αυτή η σύγχρονη επιστημονική μελέτη επιβεβαιώνει όσα εκ προσωπικής εμπειρίας αλλά και μελέτης των αρχειακών πηγών, έχει γράψει ο Καθηγητής Βασίλειος Λογοθέτης, όπως αυτά παρατίθενται ως άνω, στο τέλος του δεύτερου θέματος. 5. Κρητικοί οίνοι «λογάδια» Σε συμβολαιογραφικές πράξεις των νοταρίων της Κρήτης, σε διαθήκες, αλλά και σε εκθέσεις των Βενετών Προβλεπτών προς τη Γερουσία της Γαληνοτάτης, αναγράφεται πολλές φορές: το αμπέλι μου το «λογάδο», τα κρασιά «λογάδια», εκφράσεις που εσήμαιναν αμπέλι φυτεμένο με διάφορες ποικιλίες αμπέλου (λογιών-λογιών ποικιλίες), και 6

7 κρασιά που δεν παρήγοντο από σταφύλια μόνο μίας ποικιλίας αλλά από σταφύλια πολλών ποικιλιών. Ως φυσικό, στην Κρήτη, παραδοσιακό αμπελότοπο από τους αρχαίους χρόνους, εκαλλιεργούντο διάφορες γηγενείς ποικιλίες, τα ονόματα των οποίων σπάνια εγνώριζαν οι vilani (οι χωρικοί) που τις καλλιεργούσαν ανάμικτες στα αμπέλια τα δικά τους ή εκείνα των φεουδαρχών, κατοίκων του Χάνδακα (habitatores Candide). Από αυτές τις ποικιλίες που τα σταφύλια τους ήταν ακατάλληλα για παραγωγή μαλβαζίας, παρήγοντο λευκά και κόκκινα κρασιά, τα οποία καταναλώνονταν από τον ντόπιο πληθυσμό ή αποτελούσαν αντικείμενο εξαγωγικού εμπορίου, όπως προκύπτει από αρχειακές πηγές, τις οποίες φέρνουν στο φως νεώτερες μελέτες. Παρά ταύτα έχουν φθάσει έως εμάς τα ονόματα ορισμένων από αυτές τις ποικιλίες: Το εκλεκτό αθήρι (λευκό), παλιά γηγενής ποικιλία, την καλλιέργεια της οποίας προωθούσαν οι Βενετοί, μαζί με τη malvasia, τους πρώτους αιώνες της εγκατάστασής του στο νησί. Εξακολουθεί να καλλιεργείται και σε άλλα νησιά (Ρόδος, Σαντορίνη κλπ). Το μοσχάτο (λευκό), από το οποίο παρήγοντο τα ονομαστά moscatelli, τα οποία από τον 16 ο αιώνα και μετά συναγωνίζονταν σε τιμές τις μαλβαζίες. Εξακολουθεί να καλλιεργείται και σε άλλες ελληνικές περιοχές, κυρίως στη Σάμο. Το λιάτικο (ερυθρωπό), που αναφέρεται για πρώτη φορά το 1579 στο περιηγητικό του Carlier de Pinon, γι αυτό θεωρείται ότι η καλλιέργεια της ποικιλίας αυτής εισήλθε όψιμα στην Κρήτη. Αναφέρεται σε νοτοριακές πράξεις και είναι μία από τις εκλεκτές ποικιλίες της σύγχρονης Κρήτης. Το δαφνί, μια εκλεκτή λευκή ποικιλία που καλλιεργείται από τους βυζαντινούς χρόνους μέχρι σήμερα στην Κρήτη. Το αρχανιώτικο. Ο Τζουάνε Παπαδόπουλος στο Occio, όπου έχει καταγράψει τις αναμνήσεις από την πατρίδα του, θυμάται: «Έβγαζαν ιδίως ένα μαύρο κρασί σαν μελάνι, εύγευστο, όχι γλυκό, που το έπινες σαν γάλα, από ένα είδος σταφυλιού με μεγάλες ρόγες που λεγόταν κοτσυφάλι». Το κοτσυφάλι είναι σήμερα η κύρια ποικιλία της Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης Αρχάνες, στη ζώνη Χάνδακας Candia. Ραζακί, συρίκι, βουιδομάτι, εφτάκοιλο, ρομπόλες (όπως χαρακτηρίζανε γενικά τα λευκά κρασιά). Από αυτές, το αθήρι, το μοσχάτο, το λιάτικο, το δαφνί, το κοτσυφάλι υπεισέρχονται στην ποικιλιακή σύνθεση των λευκών και ερυθρών ξηρών οίνων της Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης Χάνδακας Candia. Η ποικιλιακή παράδοση σε μια αμπελουργική ζώνη που φέρει ένα ιστορικό γεωγραφικό όνομα 1000 ετών! Πώς είναι δυνατόν μια τέτοια περίπτωση να μην δικαιούται αναγνώρισης; 7

8 6. Τα κρασιά της Κρήτης στους νεώτερους χρόνους Ο βενετοτουρκικός πόλεμος για την Κρήτη κράτησε 24 ολόκληρα χρόνια άρχισε το 1645 με την κατάληψη των Χανίων και έκλεισε το 1669 με την άλωση του Κάστρου του Χάντακα, αυτής της μεγάλης βενετικής αγοράς. Έτσι σταμάτησε το ανθηρό εξαγωγικό οινεμπόριο στις μεγάλες καταναλώτριες χώρες του βορρά, το οποίο εξασφάλιζε η εμπορική δραστηριότητα της Βενετίας. Το κενό καλύφθηκε μερικώς χάρη στις διπλωματικές σχέσεις που ανέπτυξε η Γαλλία με τη Μεγάλη Πύλη, καθώς και τις προσπάθειες διείσδυσης της καθολικής Εκκλησίας στον νησιωτικό ορθόδοξο πληθυσμό. Έτσι, πολλά γαλλικά καράβια φόρτωναν κρασιά στα λιμάνια της Κρήτης και των νησιών, κυρίως της Σαντορίνης. Την πρώτη γραπτή μαρτυρία για την ποιότητα των κρασιών της Κρήτης μετά την κατάλυση του βενετικού «Βασιλείου της Candia», την οφείλουμε στον μεγάλο Γάλλο βοτανολόγο Pitton de Tournefort, ο οποίος έφθασε στην Κρήτη το Μάιο του 1700 και διέμεινε στο νησί επί τρίμηνο αναζητώντας σπάνια φυτά και βότανα. Οι ταξιδιωτικές εντυπώσεις του είναι γραμμένες υπό μορφή επιστολών. Στις δυο πρώτες βρίσκονται ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τη γεωργία της Κρήτης και φυσικά για τα κρασιά της: «Τα κρασιά του νησιού που παράγονται σε αφθονία είναι εξαίρετα, κόκκινα, άσπρα και κοκκινέλια. Έχουν τόση οξύτητα ( verdeur), όση χρειάζεται για να διορθώσει τη γλυκύτητα (liqueur) αυτή η γλυκιά γεύση συνοδεύεται από ένα απολαυστικό άρωμα ( baume) που κάνει όσους έχουν δοκιμάσει τα κρασιά του νησιού να περιφρονούν κάθε άλλο κρασί Οι Τούρκοι δεν θα μπορούσαν να αποφύγουν να πιούν τόσο καλό κρασί, τουλάχιστον τη νύχτα. Και όταν αρχίζουν να πίνουν φθάνουν στον πάτο της δεξαμενής. Οι Έλληνες το πίνουν νύχτα και ημέρα με μικρές γουλιές, πανευτυχείς να ξεχνούν κάπου-κάπου μ αυτό το πιοτό τη μιζέρια τους». Στο δρόμο για την Ίδα, ο Tournefort και οι δυο συνεργάτες του κοιμήθηκαν στο μοναστήρι του Αρκαδιού: «Το ωραιότερο και πλουσιότερο της Κρήτης Η κάβα του είναι ένα από τα ωραιότερα μέρη του μοναστηριού υπάρχουν 200 βαρέλια κρασί και το καλύτερο είναι αυτό του ηγουμένου χωρίς καθόλου σχεδόν γλυκύτητα, μαλακό, βελούδινο, με ένα διεισδυτικό άρωμα, έχει κόκκινο χρώμα όπως το κρασί Alicante (ισπανικό λιμάνι, που οφείλει και αυτό το όνομά του στους Άραβες που το κυρίευσαν το 715). Ο ενθουσιασμός του ήταν γνήσιος, γιατί όταν τον επόμενο χρόνο βρέθηκε στα βάθη της Ασίας, σε ένα μοναστήρι Αρμενίων στους πρόποδες του Αραράτ, θυμήθηκε το κρασί της Κρήτης: «Ήπιαμε σε αυτό το μοναστήρι ένα εξαίρετο κοκκινέλι με πορτοκαλιές αποχρώσεις, που ήταν το ίδιο καλό όπως εκείνο της Κρήτης». 8

9 Στην πρώτη του επιστολή προς επώνυμο άρχοντα που είχε χρηματοδοτήσει το ταξίδι του, γράφει: «Je ne fais qu executer vos ordres, en vous rendant un compte exact de ce que nous avons vu en Candie, cette île si fameuse et si connue autrefois sous le nom de Crète». Στη συνέχεια, όταν βρίσκεται στην πρωτεύουσα του νησιού, γράφει: «Candie est la carcasse d une grande ville, bien peuplée du temps des Vénitiens, marchande, riche et tres forte». Επιβεβαιώνει έτσι ο Tournefort, ότι επί Τουρκοκρατίας η βυζαντινή πόλη Χάνδακας εξακολουθούσε να λέγεται Candia, μια πόλη που επί 450 χρόνια υπήρξε τόσο σημαντικό εμπορικό κέντρο της θαλασσοκράτηρας Βενετίας, ώστε το όνομα της επεσκίασε εκείνο της Κρήτης, η οποία σε όλα αυτά τα χρόνια ήταν γνωστή στα βασίλεια της Δύσης με το όνομα Candia. Τους λόγους για τους οποίους η πόλη Candia ήταν τόσο σημαντικό εμπορικό κέντρο, ανέλυσε σε μελέτη του ο Feddy Thieriet, μεγάλος ερευνητής των αρχείων της Βενετίας, με θέμα: «Candie, grande place marchante dans la première moitié du XVe siècle [βλ. Κρητικά Χρονικά ( ) ]. Στις αρχές του 19 ου αιώνα 120 περίπου χρόνια μετά τον Tournefort επισκέφθηκε το νησί ο αυστριακός γιατρός F.W. Sieber. Το βιβλίο του Travels in the island of Crete, in the year 1817, Λονδίνο 1823, μεταφράστηκε ελληνικά και εκδόθηκε το 1994 με τίτλο Ταξιδεύοντας στη νήσο Κρήτη. Από τις πολλές και πολύτιμες πληροφορίες που μας δίνει ο Sieber για τα χρόνια εκείνα, λίγο πριν ξεσπάσει η Επανάσταση του 1821, θα σταθούμε σε αυτές που αφορούν τη μαλβαζία τον malmsey γιατί αποδεικνύουν ότι μπορεί πια να μην εξαγόταν όπως τα χρόνια της Βενετοκρατίας, αλλά εξακολουθούσε να παράγεται για εσωτερική κατανάλωση. Ευρισκόμενος στα Χανιά, ο Sieber επισκέφθηκε στο Ακρωτήρι τη μονή της Αγίας Τριάδας: «Τοποθέτησαν οι καλόγεροι μια στρογγυλή τάβλα και έσπευσαν, έπειτα από ένα νεύμα του ηγουμένου, να μας σερβίρουν φαγητά. Ο καλύτερος malmsey, λαμπερός σαν χρυσάφι, ξεχύθηκε από την καράφα. Έχυσα το πρώτο ποτήρι στο αυτοσχέδιο τραπέζι και ήπια το δεύτερο προς τιμήν του θεού του κρασιού. Ο Ιμπραήμ, ο Τούρκος οδηγός μου, πρόσθεσε, αντίθετα προς τη θρησκεία του, ότι το τρίτο είναι τονωτικό. Όταν σκόρπισαν οι καλόγεροι άρχισε να παραβαίνει τον όρκο του. Ήπιε, αλλά είπε ότι δεν του άρεσε και πολύ ο ψεύτης!». Στο Μυλοπόταμο, περιοχή του Ρεθύμνου φημισμένη στα χρόνια των Βενετών για την ποιότητα της malvasia που εξήγετο από το λιμάνι του, ήταν καλεσμένος «σε μια γιορτή στο σπίτι ενός από τους πλουσιότερους Έλληνες εμπόρους». Το τραπέζι ήταν ωραία στρωμένο και το φαγητό καλά καρυκευμένο. «Το κρασί του Αρχιπελάγους, ιδιαίτερα ο εξαίσιος malmsey, θύμιζε το νέκταρ των θεών που γεννήθηκε σε αυτό το νησί» [εννοεί τον Δία]. 9

10 Όταν βρέθηκε στην ανατολική πλευρά του νησιού, στην Ιεράπετρα και τη Σητεία, ήταν καλεσμένος στο σπίτι ενός δασκάλου: «Το γεύμα ήταν ευχάριστο και λιτό και ήπιαμε γνήσιο malmsey». Ο Sieber είχε νοικιάσει σπίτι στον Χάνδακα. Πηγαίνοντας από το Ρέθυμνο στον Χάνδακα, περνούσαν από ολάνθιστες κληματαριές που έβγαζαν ένα ασυνήθιστο όμορφο άρωμα, που ήταν αδύνατο να το συναντήσουμε στις χώρες μας του Βορρά [Ήταν άνοιξη όταν γύριζαν στον τόπο διαμονής του. Ο μεταφραστής γράφει την πόλη πολύ σωστά στα ελληνικά Χάνδακας, αλλά ο Sieber γράφει Candia]. Διαπιστώνουμε ότι είτε σε μοναστήρι, είτε σε γιορτή πλούσιου εμπόρου, είτε στο ταπεινό σπίτι ενός δασκάλου και εάν βρέθηκε o Sieber το 1817, ήπιε malvasia έτσι εξακολουθούσαν να αποκαλούν οι Κρητικοί τα καλής ποιότητας κρασιά τους. Και οι ξένοι, Candia έλεγαν τον Χάνδακα. Στο περίφημο λεξικό της βενετικής διαλέκτου (Dizionario del dialetto veneziano) του Jiuseppe Boerio, που τυπώθηκε στη Βενετία το 1856, διαβάζουμε ότι η malvasia είναι κρασί με θαλασσινή προέλευση (vino navigato) και ότι ονομαζόταν vino greco και grechetto. Δεν υπάρχει ως εκ τούτου αμφιβολία, ότι για τους Βενετούς η μαλβαζία ήταν ελληνικό κρασί και μάλιστα θαλασσινό, συμπέρανε η Καθηγήτρια και Ακαδημαϊκός Χρύσα Μαλτέζου, Διευθύντρια του Ελληνικού Ινστιτούτου της Βενετίας, κατά την εισήγησή της στο διεθνές Συμπόσιο του 2005, στο οποίο θα αναφερθούμε στη συνέχεια. 7. Σύγχρονη Εποχή Α. Σχετικά με τον οίνο Malvasia Χάντακας Candia To 1943 δημοσιεύθηκε η πολύ σημαντική μελέτη του Καθηγητή της Αμπελουργίας Βάσου Κριμπά με θέμα: Ο οίνος και αι ποικιλίαι αμπέλου Mαλβαζία, στην οποία διατυπώνεται η άποψη ότι ο οίνος malvasia παραγόταν από σταφύλια πολλών ποικιλιών αμπέλου, ορισμένες των οποίων κατονομάζονται και ότι η καταγωγή του περίφημου αυτού οίνου είναι το τρίγωνο Mονεμβασιά Κρήτη Θήρα [νήσοι Κυκλάδων]. Στην ίδια μελέτη αναφέρεται ότι στις ημέρες του παραγόταν στην Κρήτη malvasia από τις ποικιλίες Θραψαθήρι και Ταχτάς. Το 1965 δημοσιεύεται η μελέτη του Καθηγητή Αμπελουργίας Βασιλείου Λογοθέτη, στην οποία έχουμε ήδη αναφερθεί, και από το 1995 αρχίζει μια σειρά διεθνών συμποσίων στο Κάστρο της Μονεμβασιάς και στην Κρήτη, με κορυφαίο εκείνο που διοργάνωσε το Ινστιτούτο Βυζαντινών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών το 2006 στην Αθήνα, με συμμετοχή 20 ερευνητών, τα πρακτικά του οποίου εκδόθηκαν το 2008 στις 498 σελίδες του διερευνώνται όλα τα θέματα που αφορούσαν τον ονομαστότερο οίνου του Μεσαίωνα και της Αναγέννησης, τον γνήσιο malvasia, που δέσποσε στις αγορές μέχρι και τα μέσα του 17 ου αιώνα και δημιούργησε έναν τύπο οίνου, τον οποίο μιμήθηκαν περιοχές της δυτικής 10

11 Ευρώπης, σε ορισμένες των οποίων παράγεται και σήμερα με διάφορες παραλλαγές του ονόματος malvasia. Όλη αυτή η επιστημονική κινητικότητα τόνωσε τις προσπάθειες των οινοπαραγωγών του ιστορικού τριγώνου Μονεμβασιά Κρήτη Κυκλάδες, οι οποίοι παρασκευάζουν από ετών γλυκούς οίνους με την παραδοσιακή, ήδη από την Αρχαιότητα, μέθοδο της μερικής συμπύκνωσης του χυμού των ραγών με έκθεση των σταφυλιών στον ήλιο, και ζητούσαν ερείσματα για την νομοθετική αναγνώριση του ονόματος malvasia γι αυτόν τον τύπο οίνου. Το ενδιαφέρον τους τεκμηριώνεται τόσο από τις επισυναπτόμενες προ 30 ετών ετικέτες με την ένδειξη Malvasia of Crete και Mαλβιτσίνο, κρητική παραλλαγή του ονόματος malvasia, όσο και από επιστολές προς το Ινστιτούτο Οίνου, Ίδρυμα Έρευνας του τότε Υπουργείου Γεωργίας, με τις οποίες αιτούντο τεχνικές πληροφορίες και επιστημονική συνδρομή. Η τελική απόφαση ελήφθη όταν ορισμένες αμπελουργικές εκμεταλλεύσεις από διάφορες περιοχές της ελληνικής επικράτειας εισήγαγαν από την Ιταλία μοσχεύματα των ποικιλιών malvasia di Candia και malvasia di Candia aromatica και άρχισαν να κυκλοφορούν ξηρούς οίνους της παραγωγής τους με αυτές της ποικιλιακές ενδείξεις. Όμως στην Ελλάδα τόσο το όνομα Malvasia όσο και το Candia είναι γεωγραφικά ιστορικά ονόματα που αντιστοιχούν στις βυζαντινές περιοχές Μονεμβασιά και Χάνδακας. Δεν είναι, ως εκ τούτου, κοινόχρηστες. Έτσι οι φορείς αυτών των περιοχών, υποστηριζόμενοι και από επιστήμονες ερευνητές της ιστορίας του οίνου μαλβαζία, εζήτησαν την προστασία του ιστορικού τριγώνου παραγωγής του οίνου malvasia. Ιστορικοί, πολιτισμικοί και οικονομικοί παράγοντες το επέβαλλαν. Οι φορείς του νομού Ηρακλείου Κρήτης, επέλεξαν, ως φυσικό, το ιστορικό όνομα Malvasia Χάνδακας-Candia. Η ένδειξη αυτή μπορεί να χρησιμοποιείται υπό τους όρους του Προεδρικού Διατάγματος 131/ (ΦΕΚ 260/ ) για γλυκούς οίνους παραγόμενους κατά την παραδοσιακή μέθοδο εντός καθορισμένης αμπελουργικής ζώνης του νομού Ηρακλείου Κρήτης, η οποία περιλαμβάνει κοινότητες που αντιστοιχούν στην περιοχή Χάνδακας-Candia, ιστορικά ονόματα του νομού Ηρακλείου Κρήτης. Β. Σχετικά με τους ξηρούς οίνους Χάνδακας Candia H επωνυμία Candia χρησιμοποιήθηκε κατά την δεκαετία του 1960 ως brand name από την οινοποιητική εταιρεία Μίνως της Κρήτης για ξηρούς λευκούς, ροζέ και ερυθρούς οίνους, όπως προκύπτει από τα επισυναπτόμενα έντυπα αριθμημένα από 1 έως 9. Οι οίνοι αυτοί εξήγοντο μάλιστα και στις ΗΠΑ (έντυπο 6). Στο έντυπο 3, που αφορά επιστολή της Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος για πίστωση λογαριασμού, η πόλη του καταστήματος αναγράφεται ως Ιraklion και εντός παρενθέσεως Candia. Στο έντυπο 2, φιάλη Candia ροζέ του 1974, αναγράφεται: «Απαγορεύτηκε η κυκλοφορία του μετά από την ένταξή μας στην Ε.Ε. λόγω του ότι το όνομά του αναφερόταν σε τοπωνύμιο, ήτοι στην πόλη του Ηρακλείου». Τα έντυπα αυτά αποτελούν αδιάψευστη μαρτυρία ότι φορέας της Κρήτης χρησιμοποίησε πριν 55 χρόνια το ιστορικό όνομα Candia ως brand name οίνων του και ότι του απαγορεύτηκε η αναγραφή στις ετικέτες δεδομένου ότι είναι γεωγραφικό όνομα συνώνυμο του Ηρακλείου. 11

12 Το 1970 άρχισαν να δημοσιεύονται τα πρώτα Προεδρικά Διατάγματα για την αναγνώριση των Ονομασιών Προέλευσης των ελληνικών οίνων. Με το Π.Δ. 539/ 1971 αναγνωρίσθηκαν ως Ο.Π. τα τοπωνύμια Αρχάνες, Πεζά, Ηράκλειο και Δαφνές, όλα ονόματα αμπελουργικών περιοχών του νομού Ηρακλείου Κρήτης. Με την εμπειρία που αποκτήθηκε στην διάρκεια των 40 χρόνων που εκύλησαν έκτοτε, οι φορείς αυτών των περιοχών συνειδητοποίησαν ότι αυτές οι Ο.Π. αντιπροσωπεύουν μικρές σχετικώς παραγωγές που ικανοποιούν καταναλωτές, οι οποίοι αναζητούν οίνους με ιδιαίτερους οργανοληπτικούς χαρακτήρες, αλλά δεν μπορούν να ικανοποιήσουν τις διεθνείς αγορές, κυρίως όταν τα ονόματα είναι άγνωστα ή δυσκολοπρόφερτα και η αναγραφή τους στις ετικέτες με λατινικούς χαρακτήρες δημιουργεί προβλήματα, όπως π.χ. το Ηράκλειο, που το βρίσκουμε γραμμένο Ιraklio, Hérakleion κ.ά. Έτσι αποφάσισαν, έπειτα από μεταξύ τους διαβουλεύσεις, να βρεθεί μια Ο.Π.- ομπρέλα, που χωρίς να καταργηθούν οι επιμέρους Ο.Π., να καλύπτει όλους τους οίνους που θα παράγονται υπό καθορισμένες συνθήκες εντός οριοθετημένης ζώνης, η οποία θα περιλαμβάνει αμπελώνες κοινοτήτων του νομού Ηρακλείου. Στην προσπάθεια αναζήτησης αυτής της Ο.Π.- ομπρέλα, εζήτησαν τη συνδρομή επιστημόνων που γνωρίζουν σε βάθος την ιστορία της Κρήτης, με κατάληξη στην επιλογή της ιστορικής γεωγραφικής επωνυμίας Χάνδακας-Candia, επωνυμία με την οποία έρχονταν στις διεθνείς αγορές επί 1000 χρόνια, οι οίνοι του σημερινού νομού Ηρακλείου. Είναι, λοιπόν, φανερό ότι η αναγνώριση της Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης Χάνδακας-Candia υπαγορεύθηκε κυρίως από οικονομικούς παράγοντες, καλύπτει όμως και τις ανάγκες πολιτισμικής προβολής των οίνων των αμπελουργικών περιοχών του νομού Ηρακλείου Κρήτης. 12

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2009 11:11 - Τελευταία Ενημέρωση Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2009 18:07

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2009 11:11 - Τελευταία Ενημέρωση Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2009 18:07 Τα χαρακτηριστικά από τα οποία διακρίνεται ένα κρασί εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες. Κατά κύριο λόγο όμως οφείλονται στην (ή στις) ποικιλία σταφυλιών από την οποία προέρχεται, στην περιοχή και τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Η αναβίωση του Μονεμβάσιου - Malvasia οίνου

Η αναβίωση του Μονεμβάσιου - Malvasia οίνου Η αναβίωση του Μονεμβάσιου - Malvasia οίνου Η Μονεμβασιά με την ενδοχώρα της δηλ. η περιοχή αναφοράς παραγωγής του Μονεμβασία -Malvasia απετέλεσε το γενέθλιο τόπο ενός μυθικού κρασιού! «Πέντε ολόκληρους

Διαβάστε περισσότερα

«Ποικιλιακή αναδιάρθρωση του Κρητικού αμπελώνα» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Τσούτσουρας Επαμεινώνδας Αναπληρωτής Ερευνητής Ινστιτούτο Οίνου ΕΘ.Ι.ΑΓ.

«Ποικιλιακή αναδιάρθρωση του Κρητικού αμπελώνα» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Τσούτσουρας Επαμεινώνδας Αναπληρωτής Ερευνητής Ινστιτούτο Οίνου ΕΘ.Ι.ΑΓ. «Ποικιλιακή αναδιάρθρωση του Κρητικού αμπελώνα» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Τσούτσουρας Επαμεινώνδας Αναπληρωτής Ερευνητής Ινστιτούτο Οίνου ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε Η Κρήτη αποτελούσε πάντα ένα από τα μεγάλα κέντρα αμπελοκαλλιέργειας

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευαγγελοπούλου Αλεξάνδρα Κεπέογλου Τριανταφυλλιά, Φωτσεινού Αικατερίνη ΠΟΤΟΠΟΙΪΑ ΝΑΟΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες

Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες Ιστορικό Η Οινοποιία Δαρεμά αποτελεί τη φυσική συνέχεια μιας οικογενειακής παράδοσης γενεών στο Μαρκόπουλο Μεσογαίας Αττικής που ξεκινά πριν από πολλές δεκαετίες.

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευαγγελοπούλου Αλεξάνδρα Κεπέογλου Τριανταφυλλιά, Φωτσεινού Αικατερίνη ΠΟΤΟΠΟΙΪΑ ΝΑΟΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /14 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A1565 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Ηράκλειο (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Η Κρήτη έχει μια από τις αρχαιότερες και πιο εύγευστες γαστριμαργικές παραδόσεις στον κόσμο, μια παράδοση γεύσεων, αρωμάτων, υλικών και τεχνοτροπιών που ξεκινά

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /12 Αριθμός πρωτοκόλλου: PDO-GR-A1607 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Malvasia Πάρος (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα:

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΑ ΖΙΟΥΖΙΑ ΧΑΡΙΔΗΜΟΣ ΣΤΑΜΑΤΑΚΗΣ

ΜΑΡΙΑ ΖΙΟΥΖΙΑ ΧΑΡΙΔΗΜΟΣ ΣΤΑΜΑΤΑΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΖΙΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Το κρασί και η παραγωγή του. Από το σταφύλι στο τραπέζι μας ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΜΑΡΙΑ ΖΙΟΥΖΙΑ ΧΑΡΙΔΗΜΟΣ ΣΤΑΜΑΤΑΚΗΣ ΟΜΑΔΑ 1: ΓΕΜΙΣΤΟΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ΑΝΤΩΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /11 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A1603 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Πλαγιές Κιθαιρώνα (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Η Σύρος είναι νησί των Κυκλάδων. Πρωτεύουσά της είναι η Ερμούπολη, η οποία είναι πρωτεύουσα της Περιφέριας Νότιου Αιγαίου αλλά και του πρώην Νομού Κυκλάδων. Η Σύρος αναπτύχθηκε ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακά Ελληνικά κρασιά Πάρου «Μωραϊτης» ΖΩΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ

Παραδοσιακά Ελληνικά κρασιά Πάρου «Μωραϊτης» ΖΩΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ Παραδοσιακά Ελληνικά κρασιά Πάρου «Μωραϊτης» ΖΩΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ Τα τοπικά κρασιά από τους αμπελώνες της Πάρου, της οικογένειας Μωραϊτη, παράγονται με παραδοσιακές μεθόδους αμπελοκαλλιέργειας, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Τι έχουν πάθει όλοι με τα κρασιά της Σαντορίνης;

Τι έχουν πάθει όλοι με τα κρασιά της Σαντορίνης; Τι έχουν πάθει όλοι με τα κρασιά της Σαντορίνης; Θεοδωρος (Ted) Λελεκας Sip with me Έχεις ένα κομμάτι πέτρα, στη μέση του Αιγαίου. Καυτό, άγονο, ξερό και ανεμοδαρμένο. Και φαντάζεσαι ότι δεν υπάρχει καμία

Διαβάστε περισσότερα

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo.

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo. Η μπύρα στην αγορά της Γαλλίας ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η μπύρα στην Γαλλία δεν είναι τόσο δημοφιλής όσο είναι ο οίνος. Το συγκεκριμένο ποτό δεν έχει την παράδοση και την φήμη που έχει σε άλλες ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΟΙΚΙΛΙΑΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΜΠΕΛΩΝΩΝ ΒΟΡ. ΕΛΛΑΔΟΣ»

«ΠΟΙΚΙΛΙΑΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΜΠΕΛΩΝΩΝ ΒΟΡ. ΕΛΛΑΔΟΣ» «ΠΟΙΚΙΛΙΑΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΜΠΕΛΩΝΩΝ ΒΟΡ. ΕΛΛΑΔΟΣ» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ ΧΗΜΙΚΟΣ ΟΙΝΟΛΟΓΟΣ Κυρίες και κύριοι, Κύριοι Πρόεδροι, Πριν ξεκινήσω την παρουσίασή μου, θέλω να συστήσω την εταιρία

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙKO ΕΛΑΙOΛΑΔΟ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛHΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΞIΩΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚOΣΜΙΑ ΑΓΟΡA

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙKO ΕΛΑΙOΛΑΔΟ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛHΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΞIΩΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚOΣΜΙΑ ΑΓΟΡA ΤΟ ΕΛΛΗΝΙKO ΕΛΑΙOΛΑΔΟ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛHΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΞIΩΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚOΣΜΙΑ ΑΓΟΡA Εισηγητής: Αλκιβιάδης Καλαμπόκης, Πρόεδρος Δ.Σ. & Διευθύνων Σύμβουλος Ελληνικού Οργανισμού Εξωτερικού Εμπορίου ΟΠΕ Βρυξέλλες,

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

«Νέες Τεχνολογίες Οινοποίησης-Προοπτικές εφαρμογής στις Κυκλάδες» Δρ. Ασπασία Νησιώτου. Δόκιμη Ερευνήτρια Ινστιτούτο Οίνου Αθηνών ΕΛΓΟ «ΔΗΜΗΤΡΑ»

«Νέες Τεχνολογίες Οινοποίησης-Προοπτικές εφαρμογής στις Κυκλάδες» Δρ. Ασπασία Νησιώτου. Δόκιμη Ερευνήτρια Ινστιτούτο Οίνου Αθηνών ΕΛΓΟ «ΔΗΜΗΤΡΑ» «Νέες Τεχνολογίες Οινοποίησης-Προοπτικές εφαρμογής στις Κυκλάδες» Δρ. Ασπασία Νησιώτου Δόκιμη Ερευνήτρια Ινστιτούτο Οίνου Αθηνών ΕΛΓΟ «ΔΗΜΗΤΡΑ» Ο Κυκλαδίτικος Αμπελώνας Ιδιαίτερο & Μοναδικό Οικοσύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο κτήμα του Γεροβασιλείου

Επίσκεψη στο κτήμα του Γεροβασιλείου Επίσκεψη στο κτήμα του Γεροβασιλείου Στα πλαίσια του Σχολικού Επαγγελματικού Προσανατολισμού επισκεφτήκαμε την Δευτέρα, 11.01.2010 και Τρίτη, 12.01.2010 το κτήμα Γεροβασιλείου λίγο έξω από την Επανομή.

Διαβάστε περισσότερα

Καλώς ήλθατε στη VAKAKIS WINES

Καλώς ήλθατε στη VAKAKIS WINES Καλώς ήλθατε στη VAKAKIS WINES Η εταιρεία μας Η εταιρεία μας ιδρύθηκε το 2011. Όραμα και οδηγός των Vakakis Wines είναι η δημιουργία περιορισμένου αριθμού φιαλών κρασιών υψηλής ποιότητας. Στην παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Του Α. Καστρίωτη TouristikiEkpaideysi.gr ΟΙ ΞΕΝΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ

Του Α. Καστρίωτη TouristikiEkpaideysi.gr ΟΙ ΞΕΝΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ ΟΙ ΞΕΝΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ ΟΙ ΞΕΝΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ Ερυθρές ποικιλίες Cabernet Sauvignon Syrah Merlot Pinot Noir Grenache Λευκές ποικιλίες Chardonnay Gewürztraminer Riesling Sauvignon Blanc Sylvaner

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΚΡΑΣΙΟΥ ΔΑΦΝΩΝ απο το 1976

ΓΙΟΡΤΗ ΚΡΑΣΙΟΥ ΔΑΦΝΩΝ απο το 1976 ΓΙΟΡΤΗ ΚΡΑΣΙΟΥ ΔΑΦΝΩΝ απο το 1976 H γιορτη μας εγινε 40 ετων Το 1976 το Κοινοτικό Συμβούλιο Δαφνών έχοντας και την συμπαράσταση όλων των Δαφνιανών, αξιοποιώντας το πλεονέκτημα της ποιότητας και της φήμης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ...3. Εισαγωγή...3. Εγχώρια παραγωγή τυροκομικών...3. Καταναλωτικές προτιμήσεις...4. Δίκτυα διανομής...

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ...3. Εισαγωγή...3. Εγχώρια παραγωγή τυροκομικών...3. Καταναλωτικές προτιμήσεις...4. Δίκτυα διανομής... Έρευνα αγοράς Τοµέας τυροκοµικών προϊόντων στη Γαλλία Γραφείο Οικονοµικών και Εµπορικών Υποθέσεων Πρεσβείας Παρισίων Παρίσι, Απρίλιος 2013 1 Περιεχόμενα ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ...3 Εισαγωγή...3 Εγχώρια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Κρήτη. κρίση: Η ανάπτυξη των κρητικών προϊόντων εν µέσω κρίσης

Κρήτη. κρίση: Η ανάπτυξη των κρητικών προϊόντων εν µέσω κρίσης Κρήτη κρίση: VS Η ανάπτυξη των κρητικών προϊόντων εν µέσω κρίσης Εικόνα της Κρήτης σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα O Χαμηλότερα υπότιτλος ποσοστά ανεργίας στο νησί με της 2,5 μονάδες σελίδας κάτω από τον

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες (Εγχώριοι Πληθυσμοί) Είναι ετερογενείς πληθυσμοί Είναι τοπικά προσαρμοσμένοι Έχουν δημιουργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος Αγαπητοί Συνάδελφοι, Με χαρά σας προσκαλούμε στις 3 προγραμματισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα.

Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα. Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα. Δεν είναι πάντα εφικτό να το προγραμματίζουμε κατά προτεραιότητα.

Διαβάστε περισσότερα

κοινή οργάνωση της αμπελοοινικης αγοράς, ιδίως του τίτλου

κοινή οργάνωση της αμπελοοινικης αγοράς, ιδίως του τίτλου Ε.Ε. Παρ. 111(1) 1858 Κ.Δ.Π. 214/2005 Αρ. 3986, 26.4.2005 Αριθμός 214 ΟΙ ΠΕΡΙ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ 2004 Διάταγμα δυνάμει. του άρθρου 26(2)(γ) των περί Συμβουλίου Αμπελοοινικών Προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /8 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A0841 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Πλαγιές Αμπέλου (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

6993 706/2004. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 26 (2) (β) των περί του Συµβουλίου Αµπελοοινικών Προϊόντων Νόµων του

6993 706/2004. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 26 (2) (β) των περί του Συµβουλίου Αµπελοοινικών Προϊόντων Νόµων του Παρ. ΙΙΙ(Ι) Αρ. 3895, 27.8.2004 6993 706/2004 Αριθµός 706 ΟΙ ΠΕΡΙ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΩΝ ΝΟΜΟΙ 2004 ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 26 (2) (β) των περί του Συµβουλίου Αµπελοοινικών Προϊόντων Νόµων του Για καλύτερη εφαρµογή

Διαβάστε περισσότερα

Σε κάθε κεφάλαιο αναφέρει πρώτα την ιστορία της κάθε Μονής και μετά συμπληρώνει τις συνταγές που υλοποιούνται από τους μαγείρους μοναχούς.

Σε κάθε κεφάλαιο αναφέρει πρώτα την ιστορία της κάθε Μονής και μετά συμπληρώνει τις συνταγές που υλοποιούνται από τους μαγείρους μοναχούς. Μια γυναίκα γράφει «συνταγές από το Περιβόλι της Παναγιάς» Δημοσιεύτηκε στις 21/02/2012 στις 11:41 μμ στις κατηγορίες: ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ στο PSEMA, ΜΑΓΕΙΡΕΜΑΤΑ, ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Η συγγραφέας Μαριάνθη Μυλωνά

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΟΥ ΠΕ.Σ.Δ.Α.

3. ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΟΥ ΠΕ.Σ.Δ.Α. 3. ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΟΥ ΠΕ.Σ.Δ.Α. 3.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Περιφέρεια Κρήτης, αποτελείται από τις Π.Ε. Ηρακλείου, Λασιθίου, Ρεθύμνου και Χανίων και έχει έδρα το Ηράκλειο, πρωτεύουσα του ομώνυμου νομού. Βρέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Τέλος, πολύ πρόσφατες βιολογικές µελέτες έδειξαν ότι οι δύο προαναφερθείσες ενώσεις επιδεικνύουν αξιοσηµείωτες αντικαρκινικές ιδιότητες (η

Τέλος, πολύ πρόσφατες βιολογικές µελέτες έδειξαν ότι οι δύο προαναφερθείσες ενώσεις επιδεικνύουν αξιοσηµείωτες αντικαρκινικές ιδιότητες (η ΟΙΝΟΣ & ΥΓΕΙΑ Στο κρασί αποδίδονται από την αρχαιότητα ευεργετικές για την ανθρώπινη υγεία ιδιότητες, τις οποίες η σύγχρονη επιστηµονική έρευνα τεκµηριωµένα αποδίδει στην αντιοξειδωτική δράση ορισµένων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

«Ποικιλιακός προσανατολισμός αμπελώνων Πελοποννήσου»

«Ποικιλιακός προσανατολισμός αμπελώνων Πελοποννήσου» «Ποικιλιακός προσανατολισμός αμπελώνων Πελοποννήσου» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Δρ. Παν. Λαναρίδης Αναπληρωτής Ερευνητής Δ/ντής Ινστιτούτου Οίνου ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε Στην ποικιλιακή αναδιάρθρωση του ελληνικού αμπελώνα που θα γίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΝΟΠΕΔΙΟΥ (TERROIR) ΣΤΗ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ. ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ.

ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΝΟΠΕΔΙΟΥ (TERROIR) ΣΤΗ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ. ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΝΟΠΕΔΙΟΥ (TERROIR) ΣΤΗ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ. ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. ΡΟΥΣΣΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ, Dr ΤΑΒΕΡΝΑΡΑΚΗ ΝΙΚΗ 1. 1 ΑΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ, ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Με τον ορισμό terroir αναφέρονταν,

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /13 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A1403 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Χαλκιδική (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα:

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /11 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A1574 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Νέα Μεσημβρία (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα:

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΟΙΚΙΛΙΑΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΜΠΕΛΩΝΩΝ NHΣΩΝ ΑΙΓΑΙΟΥ»

«ΠΟΙΚΙΛΙΑΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΜΠΕΛΩΝΩΝ NHΣΩΝ ΑΙΓΑΙΟΥ» «ΠΟΙΚΙΛΙΑΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΜΠΕΛΩΝΩΝ NHΣΩΝ ΑΙΓΑΙΟΥ» «Ο ΑΜΠΕΛΩΝΑΣ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ» ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ: Αλέξανδρος Γλυνός Χημικός μηχανικός Οινολόγος ΚΑΙΡ.ΑΕ Τα τελευταία απογραφικά στοιχεία της Διεύθυνσης Γεωργίας

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Καφές - Ένας ολόκληρος κόσμος απολαύσεων.

Καφές - Ένας ολόκληρος κόσμος απολαύσεων. Καφές - Ένας ολόκληρος κόσμος απολαύσεων. Ο καφές πρέπει να είναι τόσο ζεστός, όσο τα φιλιά μιας κοπέλας την πρώτη μέρα, τόσο γλυκός, όσο οι νύχτες στην αγκαλιά της και τόσο μαύρος, όσο η γνώμη της μητέρας

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Στις 17 Φεβρουαρίου 2014, οι τετάρτες τάξεις του Θ Δημοτικού Σχολείου Πάφου πήγαν εκδρομή στο Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού. Ο σκοπός τους ήταν να περπατήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /14 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A1604 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Ήπειρος (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Λευκωσία, 6/5/2014. Γιώργος Οικονόμου Γ. Διευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ

Λευκωσία, 6/5/2014. Γιώργος Οικονόμου Γ. Διευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ Λευκωσία, 6/5/2014 Γιώργος Οικονόμου Γ. Διευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ Η ιστορία της ελιάς, η καλλιέργειά της, ο καρπός & ο χυμός της το ελαιόλαδο, συνδέθηκαν άρρηκτα με τους λαούς της Μεσογείου. Η ελιά αγαπάει τη

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /18 Αριθμός πρωτοκόλλου: PDO-GR-A1533 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Μονεμβασία- Malvasia (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου

ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ Το Μοσχοφίλερο πιθανότατα είναι µια απο τις πιο παλιές Ελληνικές ποικιλίες, καθώς σύµφωνα µε ισχυρισµούς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΟΥ ΠΕ.Σ.Δ.Α.

3. ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΟΥ ΠΕ.Σ.Δ.Α. 3. ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΟΥ ΠΕ.Σ.Δ.Α. 3.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Περιφέρεια Κρήτης, αποτελείται από τους Νομούς Ηρακλείου, Λασιθίου, Ρεθύμνου και Χανίων και έχει έδρα το Ηράκλειο, πρωτεύουσα του ομώνυμου νομού. Βρέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ: ΤΟ ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΤΟΥ ΔΟΜΟΚΟΥ. Στίγκας Γρηγόρης

ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ: ΤΟ ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΤΟΥ ΔΟΜΟΚΟΥ. Στίγκας Γρηγόρης 2η Επιστημονική Συνάντηση για τις τοπικές ποικιλίες ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ: ΤΟ ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΤΟΥ ΔΟΜΟΚΟΥ Στίγκας Γρηγόρης ΤΟ ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΤΟΥ ΔΟΜΟΚΟΥ ΤΟ ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΤΟΥ ΔΟΜΟΚΟΥ Το οροπέδιο του Δομοκού, με μέσο υψόμετρο

Διαβάστε περισσότερα

H ΔΕΚΑΕΤΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΜΠΕΛΩΝΑ ΣΕ ΥΠΟΣΤΥΛΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ

H ΔΕΚΑΕΤΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΜΠΕΛΩΝΑ ΣΕ ΥΠΟΣΤΥΛΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ H ΔΕΚΑΕΤΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΜΠΕΛΩΝΑ ΣΕ ΥΠΟΣΤΥΛΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ «Τα πάντα ρει» Το νέο βρίσκεται σε πάλη με το παλιό (Ηράκλειτος) Η παράδοση ως ηθική κατηγορία, αντίθετη με την παράδοση ως συσσωρευμένη γνώση

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /15 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A0981 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Kως (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα: Νομικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ναύπλιο, Βουλευτικό Παρασκευή 9 - Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2015 Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, απόγευμα Εναρκτήρια Συνεδρία 6.00-6.30: Υποδοχή Συνέδρων και Κοινού 6.30-6.40: Προσφώνηση

Διαβάστε περισσότερα

Η εταιρία εφαρμόζει σύστημα διαχείρισης ασφάλειας των τροφίμων ISO 22.000:2005 πιστοποιημένο από την TÜV HELLAS.

Η εταιρία εφαρμόζει σύστημα διαχείρισης ασφάλειας των τροφίμων ISO 22.000:2005 πιστοποιημένο από την TÜV HELLAS. από το 1966 Το Χθες Το πρώτο τυροκομείο της οικογένειας ιδρύθηκε το 1966, από τον παππού της οικογένειας Γρηγόρη στο χωριό Χύδηρα της Λέσβου. Το χωριό Χύδηρα είναι ένα μικρό σχετικά χωριό δυτικά του νησιού,

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /11 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A0422 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Κίσσαμος (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα:

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία νέων οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου με τη μέθοδο του υβριδισμού στο Ινστιτούτο Αμπέλου Αθηνών

Δημιουργία νέων οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου με τη μέθοδο του υβριδισμού στο Ινστιτούτο Αμπέλου Αθηνών ΕΡΕΥΝΑ - ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ Δημιουργία νέων οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου με τη μέθοδο του υβριδισμού στο Ινστιτούτο Αμπέλου Αθηνών Ποικιλίες για παραγωγή ερυθρών οίνων Δρ Παντελής Ζαμανίδης, Αναπληρωτής Ερευνητής,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά σε Ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε3 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ"*-*

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ*-* Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΚΑΤοΡ1Α Η 3υζαντινή εποχή Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ ΚΑΤοΡ1Α Κωνσταντινούπολη, Μ' ένα λεωφορείο τριγυρνάμε όλοι μέσα στην πόλη, σελ. 59-63. Βυζαντινή αυτοκρατορία, Εμπορικοί δρόμοι, σελ 34 Μύθοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ 5ΟΥ ΕΠΑ.Λ. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΌ ΈΤΟς 2014-2015

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ 5ΟΥ ΕΠΑ.Λ. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΌ ΈΤΟς 2014-2015 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ 5ΟΥ ΕΠΑ.Λ. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΌ ΈΤΟς 2014-2015 ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ : «Οι δρόμοι του κρασιού στην περιοχή του Ν. Ηρακλείου». Υπεύθυνοι προγράμματος: Θεοδωρομανωλάκη Μαρία Βλαχάκη ΜαρίαΜαρ

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνες προγράμματος: Μπλούχου Στεφανία, Πουγαρίδου Παρασκευή. Στα πλαίσια του μαθήματος της Ευέλικτης ζώνης οι μαθητές των

Υπεύθυνες προγράμματος: Μπλούχου Στεφανία, Πουγαρίδου Παρασκευή. Στα πλαίσια του μαθήματος της Ευέλικτης ζώνης οι μαθητές των ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ Σχολικό έτος: 2013-2014 Τάξεις: Β, Γ. Υπεύθυνες προγράμματος: Μπλούχου Στεφανία, Πουγαρίδου Παρασκευή. Θέμα: «Πραγματοποίηση εκπαιδευτικής επίσκεψης». Στα πλαίσια του

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /12 Αριθμός πρωτοκόλλου: PDO-GR-A1390 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Δαφνές (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα: Νομικό

Διαβάστε περισσότερα

Τί ισχύει στις άλλες χώρες της Ε.Ε. σχετικά µε την κτήση ιθαγένειας από τέκνα αλλοδαπών που γεννιούνται και/ή ανατρέφονται στην επικράτειά τους;

Τί ισχύει στις άλλες χώρες της Ε.Ε. σχετικά µε την κτήση ιθαγένειας από τέκνα αλλοδαπών που γεννιούνται και/ή ανατρέφονται στην επικράτειά τους; Τί ισχύει στις άλλες χώρες της Ε.Ε. σχετικά µε την κτήση ιθαγένειας από τέκνα αλλοδαπών που γεννιούνται και/ή ανατρέφονται στην επικράτειά τους; Με το ν.3838/2010 εισήχθησαν στην ελληνική έννοµη τάξη ρυθµίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Σαακιάν Χρήστος Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη Μύκονο

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάρια για τους φίλους του κρασιού! Οι κορυφαίοι των τουριστικών σπουδών. Ημερολόγιο Οινικής Απόλαυσης

Σεμινάρια για τους φίλους του κρασιού! Οι κορυφαίοι των τουριστικών σπουδών. Ημερολόγιο Οινικής Απόλαυσης wine Friends Σεμινάρια για τους φίλους του κρασιού! Οι κορυφαίοι των τουριστικών σπουδών 2013 Ημερολόγιο Οινικής Απόλαυσης Ο μαγικός κόσμος του κρασιού περιμένει να τον ανακαλύψετε. Αρώματα, χρώματα και

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος Αγαπητοί Συνάδελφοι, Με χαρά σας προσκαλούμε στις 3 προγραμματισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Ελένη Δ. Γράψα Προϊσταμένη Γ.Α.Κ. Αρχείων Ν. Λευκάδας e-mail: mail@gak. lef.sch. g Ιστορικά στοιχεία Τον Ιούλιο του 1684 ο Βενετός αρχιστράτηγος Φραγκίσκος

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Επιμέλεια, παρουσίαση : Παντελάκη Μαργαρίτα (ΠΕ08, καλλιτεχνικών μαθημάτων, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών ) Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 12 Τι σχέση μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /11 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A0858 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Επανομή (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα:

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Σ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΚΕΟΣΟΕ ΕΔΡΕΣ ΤΟΥΣ. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ αρ: 45. ΘΕΜΑ: Δήλωση αποθεμάτων οίνων και γλευκών 2012

Π Ρ Ο Σ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΚΕΟΣΟΕ ΕΔΡΕΣ ΤΟΥΣ. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ αρ: 45. ΘΕΜΑ: Δήλωση αποθεμάτων οίνων και γλευκών 2012 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. ΡΙΑΝΚΟΥΡ 73, 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: (210) 6923102 6923291 6928224 FAX: (210) 6981182 e-mail : keosoe@otenet.gr Αριθμ. πρωτ. 164/645 Αθήνα, 22 Αυγούστου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΗ: Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον. Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ.

ΜΕΛΗ: Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον. Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ. ΜΕΛΗ: Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ. Παρασκευόπουλο Ιστορικό Πλαίσιο: - Πρωτοεμφανίστηκε πριν από 5.000 χρόνια στην Αφρική.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΕ Η/Υ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Ανθολόγιο: Αρχαία Ελλάδα, ο τόπος και οι άνθρωποι

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΕ Η/Υ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Ανθολόγιο: Αρχαία Ελλάδα, ο τόπος και οι άνθρωποι 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΕ Η/Υ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Ανθολόγιο: Αρχαία Ελλάδα, ο τόπος και οι άνθρωποι ΣΧΟΛΕΙΟ: 2 ο Γυμνάσιο Μαλακοπής Θεσσαλονίκης ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: Παπαδοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

wine friends ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΙΛΟΥΣ ΤΟΥ ΚΡΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΟΙΝΙΚΗΣ ΑΠΟΛΑΥΣΗΣ 2014-2015

wine friends ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΙΛΟΥΣ ΤΟΥ ΚΡΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΟΙΝΙΚΗΣ ΑΠΟΛΑΥΣΗΣ 2014-2015 wine friends ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΙΛΟΥΣ ΤΟΥ ΚΡΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΟΙΝΙΚΗΣ ΑΠΟΛΑΥΣΗΣ 2014-2015 wine friends Για όλους όσοι αγαπούν το κρασί και επιθυμούν, όχι μόνο να γνωρίσουν τα μυστικά της γεύσης του, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Ελληνικός πολιτισμός - το ενιαίο και διαχρονικό φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Οινοφόρος (Βag in Box)

Οινοφόρος (Βag in Box) Οίνος Λευκός Ξηρός Λ Ε Υ Κ Ο Σ Ξ Η Ρ Ο Σ Κατηγορία: Οίνος Λευκός Ξηρός Ποικιλία: Ορεινός Ροδίτης Χαρακτηριστικά: Χρώμα λευκό, χρυσοκίτρινο. Άρωμα φρουτώδες, νεανικό. Γεύση, γεμάτο φρεσκάδα, με νότες εσπεριδοειδών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΠΕΛΙ ΚΑΙ ΚΡΑΣΙ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ 3ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ

ΑΜΠΕΛΙ ΚΑΙ ΚΡΑΣΙ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ 3ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ ΑΜΠΕΛΙ ΚΑΙ ΚΡΑΣΙ Το αμπέλι ή κλήμα ανήκει στην οικογένεια των Αμπελοειδών με πολλές ποικιλίες που καλλιεργούνται στις εύκρατες περιοχές της γης Το αμπέλι και η οικογένειά του ήταν γνωστά από την παλαιολιθική

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΟΙΚΙΛΙΑΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΜΠΕΛΩΝΩΝ ΤΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ» ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΡΙΑ ΕΡΕΥΝΗΤΡΙΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΙΝΟΥ ΕΘΙΑΓΕ

«ΠΟΙΚΙΛΙΑΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΜΠΕΛΩΝΩΝ ΤΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ» ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΡΙΑ ΕΡΕΥΝΗΤΡΙΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΙΝΟΥ ΕΘΙΑΓΕ «ΠΟΙΚΙΛΙΑΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΜΠΕΛΩΝΩΝ ΤΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΕΙΡΗΝΗ ΤΖΟΥΡΟΥ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΡΙΑ ΕΡΕΥΝΗΤΡΙΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΙΝΟΥ ΕΘΙΑΓΕ Στη περιοχή της Στερεάς Ελλάδας, εκτός από κάποιες μικρές σποραδικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων Λονδίνο, Απρίλιος 2015 Στοιχεία της αγοράς αλκοολούχων ποτών (spirits), οίνου και ούζου στο Ηνωμένο Βασίλειο Το Ηνωμένο Βασίλειο

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /13 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A1386 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Κοζάνη (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα: Νομικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /15 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A1592 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Καρδίτσα (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ ΕΑΣ Καρδίτσας EAS Karditsas

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα