Αυτόµατη Θεµατική Κατηγοριοποίηση και Σηµασιολογική Διεύρυνση Ερωτηµάτων για Μηχανή Αναζήτησης µε Οντολογίες 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αυτόµατη Θεµατική Κατηγοριοποίηση και Σηµασιολογική Διεύρυνση Ερωτηµάτων για Μηχανή Αναζήτησης µε Οντολογίες 1"

Transcript

1 Αυτόµατη Θεµατική Κατηγοριοποίηση και Σηµασιολογική Διεύρυνση Ερωτηµάτων για Μηχανή Αναζήτησης µε Οντολογίες 1 Αµαλία Κούρτη 2 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Εργαστήριο ΣΒΓΔ Ηρώων Πολυτεχνείου 9, Ζωγράφου 15780, Αθήνα Περίληψη Ο ολοένα αυξανόµενος όγκος πληροφοριών στις µέρες µας, καθιστά επιτακτική την χρήση συστηµάτων για την αποδοτική διαχείρισή τους. Τέτοιο είναι το σύστηµα GoNTogle, µια µηχανή αναζήτησης που αναπτύχθηκε στο Εργαστήριο ΣΒΓΔ και επιτρέπει την αναζήτηση µε βάση τη σηµασιολογία, πέραν των λέξεων κλειδιών. Η παρούσα διπλωµατική εργασία εµπλουτίζει την λειτουργικότητά του, καθιστώντας το χρηστικό σε πλείστες νέες περιπτώσεις. Επειδή η χειροκίνητη επισηµείωση εγγράφων του GoNTogle είναι έργο επίπονο, υλοποιείται υποσύστηµα αυτόµατου σηµασιολογικού χαρακτηρισµού εγγράφων µε χρήση τεχνικών µηχανικής µάθησης. Το σύστηµα προτείνει στο χρήστη τους πιθανότερους χαρακτηρισµούς για κάθε κείµενο, µαθαίνει από τα λάθη του και επιτυγχάνει υψηλή απόδοση. Για την αντιµετώπιση του συχνού προβλήµατος µη επαρκών αποτελεσµάτων αναζήτησης, προτείνουµε τεχνικές επέκτασης του ερωτήµατος στο σηµασιολογικό άξονα. Με τις µεθόδους αυτές ο χρήστης µπορεί να εξερευνήσει αποδοτικά το χώρο των σηµασιολογικά συναφών αποτελεσµάτων σχετικά µε το αρχικό ερώτηµα. Πειράµατα µε πραγµατικά δεδοµένα επιστηµονικής βιβλιογραφίας αναδεικνύουν την αποδοτικότητα των µεθόδων µας. Κύρια περιοχή έρευνας: Semantic Annotation, Text and Ontology Retrieval Λέξεις κλειδιά: Κατηγοριοποίηση, µηχανική µάθηση, k-nn, αναζήτηση εγγύτητας, οντολογία, σηµασιολογικός χαρακτηρισµός 1. Εισαγωγή Το κλασσικό παράδειγµα αναζήτησης µε χρήση λέξεων κλειδιών (keywords) συχνά αδυνατεί να εντοπίσει ικανοποιητικά αποτελέσµατα σε ένα ερώτηµα, λόγω µειωµένης εκφραστικής δύναµης. Μια λύση σε αυτό το πρόβληµα είναι η συµπερίληψη στα κριτήρια αναζήτησης, του επιθυµητού νοηµατικού περιεχοµένου των αποτελεσµάτων. Η λειτουργία αυτή συχνά γίνεται µε χρήση οντολογιών, δηλαδή, ιεραρχικών κατηγοριοποιήσεων εννοιών µιας γνωστικής περιοχής. Ως επακόλουθο, ο χρήστης µπορεί να δροµολογεί αναζητήσεις κει- µένων χρησιµοποιώντας έννοιες ή κατηγορίες από µια οντολογία. Στην περίπτωση αυτή, σηµαντικό είναι να υπάρχει η δυνατότητα σηµασιολογικού χαρακτηρισµού κειµένων µε βάση κατηγορίες και έννοιες οντολογιών. Το GoNTogle [1] είναι µια µηχανή αναζήτησης τοπικών εγγράφων, που αναπτύχθηκε στο Εργαστήριο Συστηµάτων Βάσεων Γνώσεων και Δεδοµένων, για την παροχή τέτοιων προχωρηµένων δυνατοτήτων αναζήτησης. Η αναζήτηση δε βασίζεται µόνο στον εντοπισµό λέξεων-κλειδιών (όπως γίνεται συνήθως στις µηχανές αναζήτησης), αλλά και στη σηµασιολογία των εγγράφων, δηλαδή στο νοηµατικό τους περιεχόµενο. Με τη χρήση του συστήµατος αυτού, µπορούν να απαντηθούν ερωτήµατα όπως Ποια έγγραφα αναφέρονται σε αποθήκες και καθαρισµό, και θεµατικά εµπίπτουν στην περιοχή των Βάσεων Δεδοµένων;, που είναι δύσκολο να απαντηθούν µε κλασσικά παραδείγµατα αναζήτησης. Στο GoNTogle, ο χρήστης έχει την δυνατότητα να αποδώσει (χειρωνακτικά) θεµατική κατηγορία σε κάθε έγγραφο, αντιστοιχίζοντάς το σε έναν ή περισσότερους κόµβους µιας οντολογίας. Κατόπιν, είναι δυνατή η αναζήτηση του εγγράφου αυτού και µε θεµατικά κριτήρια. Η διπλωµατική αυτή επεκτείνει το σύστηµα GoNTogle, προσθέτοντάς του νέες λειτουργίες, και καθιστώντας το χρηστικό σε πληθώρα νέων περιπτώσεων για το λόγο αυτό, αναφερόµαστε στο προκύπτον σύστη- µα ως GoNTogle 2.0. Οι κυριότερες συνεισφορές της διπλωµατικής αυτής είναι : Υλοποιούµε σύστηµα αυτόµατου σηµασιολογικού χαρακτηρισµού, δηλαδή αυτόµατης κατηγοριοποίησης 1 Επιβλέπων: Καθ. Τ. Σελλής, Συνεπιβλέποντες: Θοδωρής Δαλαµάγκας (Ερευνητής), Αγγελική Δηµητρίου (Υ.Δ.) 2 Η διπλωµατική εργασία εκπονήθηκε το έτος 2008, όπου η συγγραφέας ήταν τελειόφοιτος Ηλεκτρολόγος Μηχανικός και Μηχανικός Υπολογιστών, ΕΜΠ.

2 εγγράφων στις κατηγορίες µιας οντολογίας. Το σύστηµα χρησιµοποιεί τεχνικές µηχανικής µάθησης για να µαθαίνει από τα λάθη του και να προσαρµόζεται στις συνήθειες του χρήστη. Προτείνουµε και υλοποιούµε τεχνικές διεύρυνσης του ερωτήµατος στο σηµασιολογικό άξονα, υπό το γενικό τίτλο αναζήτηση σηµασιολογικής γειτονίας. Με τις µεθόδους αυτές ο χρήστης µπορεί να εξερευνήσει αποδοτικά τον χώρο των σηµασιολογικά συναφών αποτελεσµάτων σχετικά µε το αρχικό του ερώτηµα. Έτσι, αντιµετωπίζουµε το συχνό πρόβληµα που παρατηρείται στις αναζητήσεις, της επιστροφής µη επαρκούς αριθµού αποτελεσµάτων, για παράδειγµα αν το ερώτηµα αναζήτησης είναι υπερβολικά περιοριστικό. Για την αξιολόγηση των µεθόδων µας, δηµιουργούµε µια πλήρη οντολογία κατάταξης επιστηµονικών δηµοσιεύσεων Πληροφορικής, βασισµένη στο σύστηµα κατάταξης της ACM 3 [2]. Πειράµατα µε χρήση πραγµατικών δεδοµένων (άρθρων και πρακτικών συνεδρίων και αυτής της οντολογίας) αναδεικνύουν την αποτελεσµατικότητα των µεθόδων µας Σχετικές Εργασίες Όσον αφορά το αυτόµατο σύστηµα σηµασιολογικού χαρακτηρισµού, έχουν προταθεί αρκετές εργασίες επάνω σε παρεµφερή προβλήµατα. Στο [3] προτείνεται το σύστηµα KIM, το οποίο συνδυάζει αναφορές από τη θεµελιώδη οντολογία (upper level ontology) ΚΙΜΟ που χρησιµοποιείται για την κατηγοριοποίηση και το συσχετισµό οντοτήτων (named entities), τη βάση γνώσης περιγραφής οντοτήτων και συνήθη αναζήτηση µε λέξεις κλειδιά, για την παροχή προχωρηµένων δυνατοτήτων αναζήτησης. Το σύστηµα αυτό πραγµατοποιεί σηµασιολογική επισήµανση οντοτήτων που περιέχονται σε κείµενο (Named Entity Recognigtion - NER), χωρίς να προσδίδει σηµασιολογικό χαρακτηρισµό του κειµένου ή τµηµάτων του. Δηλαδή, δεν χαρακτηρίζει ένα κείµενο βάσει του εννοιολογικού του περιεχοµένου. Για παράδειγµα, ένα κείµενο που αναφέρεται στην προσωπική ζωή ποδοσφαιριστών (οπότε θα χαρακτηριζόταν σηµασιολογικά µε την κατηγορία πχ Κοσµικά ), στο ΚΙΜΟ µπορεί να αναζητηθεί σηµασιολογικά µόνο µέσω των Ποδοσφαιριστών. Πολλά άλλα συστήµατα κάνουν χρήση NER όπως πχ τα [4] και [5]. Στο [6] προτείνεται ένα σύστηµα αναζήτησης που πραγµατοποιεί αναζήτηση συνδυάζοντας οντολογίες και αναζήτηση µε λέξεις κλειδιά. Επίσης προτείνει τεχνικές ηµιαυτόµατου σηµασιολογικού χαρακτηρισµού κειµένων. Εντούτοις, οι τεχνικές αυτές βασίζονται σε κάποιες 3 Το σύστηµα κατάταξης επιστηµονικών δηµοσιεύσεων Πληροφορικής CCS (Computing Classification System) της ACM (Association for Computing Machinery). ευριστικές και επεξεργασία φυσικής γλώσσας. Μη χρησιµοποιώντας τεχνικές µηχανικής µάθησης, το σύστηµα δεν έχει τη δυνατότητα βελτίωσης της απόδοσής του καθώς εµπλουτίζεται η επισηµειωµένη συλλογή εγγράφων. Το [7] χρησιµοποιεί k-nn Classifiers για την κατάταξη εγγράφων σε κόµβους µιας οντολογίας, όπως και η παρούσα εργασία εντούτοις ο στόχος στην [7] είναι η εξατοµικευµένη ιεράρχηση αποτελεσµάτων µετααναζήτησης στον παγκόσµιο ιστό. Στην [8] προτείνεται µέθοδος κατηγοριοποίησης εγγράφων σε οντολογία, η οποία γίνεται µε τεχνικές µη επιβλεπόµενης µηχανικής µάθησης, και άρα αδυνατεί να εκµεταλλευτεί τη γνώση από τα ήδη επισηµασµένα έγγραφα. To [9] πραγµατοποιεί µη επιβλεπόµενο αυτόµατο σηµασιολογικό χαρακτηρισµό κειµένων, χωρίς όµως την χρήση οντολογίας. Το [10] περιγράφει τρόπους κατηγοριοποίησης εγγράφων ως σχετικών µε κάποια ευρεία σηµασιολογική κατηγορία ή µη, χρησιµοποιώντας τεχνικές µηχανικής µάθησης, αλλά αφορά δυαδική κατηγοριοποίηση (Binary Classification). Το [11] εξετάζει ζητήµατα διάκρισης µεταξύ γενικών ή ειδικότερων κατηγοριών που ανακύπτουν κατά την αυτόµατη κατηγοριοποίηση εγγράφων. Τέλος, όσον αφορά τη συνδυασµένη αναζήτηση µε λέξεις-κλειδιά και σηµασιολογία, έχουν προταθεί διάφορες σχετικές εργασίες,, όπως [3], [6]. 2. Αρχιτεκτονική Συστήµατος Σχήμα 1. Αρχιτεκτονικό σχέδιο GoNTogle 2.0 Το συνολικό σύστηµα GoNTogle 2.0, έτσι όπως διαµορφώνεται µε την προσθήκη των παραπάνω λειτουργιών χωρίζεται σε πέντε υποσυστήµατα: Με το Υποσύστηµα Δηµιουργίας Ευρετηρίου πραγµατοποιείται η ευρετηριοποίηση εγγράφων του σκληρού δίσκου, δηµιουργώντας ευρετήριο πάνω στο οποίο εκτελείται η αναζήτηση µε λέξεις-φράσεις κλειδιά.

3 Το Υποσύστηµα Σηµασιολογικού Χαρακτηρισµού δίνει τη δυνατότητα χειρωνακτικού σηµασιολογικού χαρακτηρισµού τµήµατος ή ολόκληρου του κειµένου εγγράφων, χρησιµοποιώντας τους κόµβους-κατηγορίες µίας οντολογίας που έχει φορτωθεί στο σύστηµα, δηµιουργώντας στιγµιότυπα των κλάσεών της. Ο χρήστης επιλέγει το προς χαρακτηρισµό κείµενο, φορτώνει την επιθυµητεί οντολογία, περιηγείται στους κόµβουςκατηγορίες της και επιλέγει ποιοι από αυτούς χαρακτηρίζουν νοηµατικά το κείµενο. Με το Υποσύστηµα Αυτόµατου Σηµασιολογικού Χαρακτηρισµού δίνεται στο χρήστη µία νέα δυνατότητα σηµασιολογικού χαρακτηρισµού των εγγράφων του µε αυτόµατο τρόπο, χωρίς να απαιτείται η γνώση του θεµατικού περιεχοµένου του κειµένου από αυτόν. Ο χρήστης απλώς επιλέγει το προς κατηγοριοποίηση έγγραφο και εκτελεί την λειτουργία αυτόµατης κατηγοριοποίησης. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα τη δηµιουργία ενός µοντέλου αναπαράστασης του κειµένου του εγγράφου, µε τη βοήθεια του οποίου επιτυγχάνεται η σύγκρισή του µε τα υπόλοιπα έγγραφα της συλλογής, και την εφαρµογή του αλγορίθµου µηχανικής µάθησης ο οποίος προτείνει τις καταλληλότερες για το έγγραφο κατηγορίες. Ο χρήστης µπορεί είτε να επιλέξει µία από τις προτεινόµενες κατηγορίες για το χαρακτηρισµό του εγγράφου, είτε να τις αγνοήσει, καθώς και να προσθέσει το έγγραφο στο σύνολο εγγράφων εκπαίδευσης του συστήµατος, βελτιώνοντας έτσι τις επιδόσεις του. Με το Υποσύστηµα Αναζήτησης, ο χρήστης µπορεί να εκτελέσει απλή αναζήτηση µε λέξεις κλειδιά, σηµασιολογική αναζήτηση (επιλέγοντας προς εµφάνιση έγγραφα που έχουν χαρακτηριστεί µε κλάσεις µιας οντολογίας), και συνδυαστική αναζήτηση (τα αποτελέσµατα εµφανίζονται µε σκορ που προκύπτει συνυπολογίζοντας την ικανοποίηση των κριτηρίων τόσο λεκτικής, όσο και σηµασιολογικής αναζήτησης). Τέλος το Υποσύστηµα Σηµασιολογικής Αναζήτησης Γειτονίας. Με τον όρο Αναζήτηση σηµασιολογικής γειτονίας, αναφερόµαστε σε δύο νέες δυνατότητες αναζήτησης, που υλοποιήθηκαν για τον εµπλουτισµό των αποτελεσµάτων της απλής σηµασιολογικής αναζήτησης, γενικεύοντας το οντολογικό κοµµάτι του ερωτήµατος, αναζητώντας έγγραφα συγγενών. Η πρώτη δυνατότητα (Αναζήτηση Επόµενης Γενιάς) επιτρέπει προοδευτική ανάκτηση εγγράφων, από κόµβους της οντολογίας που βρίσκονται στο αµέσως επόµενο βάθος σε σχέση µε τους κόµβους αρχικής αναζήτησης, ενώ η δεύτερη (Αναζήτηση Στενής Γειτονίας) πραγµατοποιεί αναζήτηση στους εγγύτερους απογόνους των κόµβων αυτών. 3. Αυτόµατη Θεµατική Κατηγοριοποίηση Η χειρωνακτική κατάταξη των εγγράφων σε θεµατικές κατηγορίες, που απαιτείται για την µετέπειτα αναζήτησή τους από το GoNTogle, είναι έργο επίπονο και χρονοβόρο. Για να χαρακτηρίσει θεµατικά µια συλλογή εγγράφων, ο χρήστης πρέπει, για κάθε έγγραφο, να εξετάσει αφενός το περιεχόµενό του και αφετέρου την οντολογία, προκειµένου να επιλέξει τον κόµβο της οντολογίας που χαρακτηρίζει καλύτερα το θέµα του εγγράφου. Η πολυπλοκότητα της διαδικασίας αυτής αυξάνεται καθώς µεγαλώνει το µέγεθος της οντολογίας ή/και της συλλογής εγγράφων. Για την αντιµετώπιση του προβλήµατος αυτού, αναπτύσσουµε ένα σύστηµα Αυτόµατης Θεµατικής Κατηγοριοποίησης εγγράφων, µε βάση το περιεχόµενό τους. Το σύστηµα χρησιµοποιεί τεχνικές Μηχανικής Μάθησης, και προτείνει στο χρήστη τους καταλληλότερους κόµβους µιας οντολογίας για κάθε έγγραφο ή τµήµα αυτού. Για την εκπαίδευση του αλγορίθµου Μηχανικής Μάθησης ήταν απαραίτητη η χρήση ενός συνόλου εγγράφων εκπαίδευσης (training data set), και κάθε κόµβο της εκάστοτε οντολογίας. Δεδοµένου ότι το GoNTogle δεν κατασκευάστηκε για να λειτουργεί µε µία µόνο συγκεκριµένη οντολογία, προέκυψε το ζήτηµα της εξασφάλισης του κατάλληλου συνόλου τέτοιων εγγράφων, για τους κόµβους οποιασδήποτε οντολογίας εισαχθεί στο σύστηµα (είτε έχει κατασκευαστεί από τρίτους, είτε από τον ίδιο το χρήστη). Για παράδειγµα, έστω ότι ο χρήστης χρησιµοποιεί µία έτοιµη οντολογία που συνοδεύεται από τα αντίστοιχα έγγραφα εκπαίδευσης. Δύο προβλήµατα µπορεί να προκύψουν: Αφενός, αν ο χρήστης προσθέσει νέους κόµβους στην οντολογία, θα πρέπει να εξασφαλίζονται δεδοµένα εκπαίδευσης γι αυτούς. Αφετέρου,µπορεί ο χρήστης να αποδίδει διαφορετικό νόηµα στο περιεχόµενο κάποιας κατηγορίας (κατά την υποκειµενική του κρίση), οπότε να διαφωνεί µε το δοθέν σύνολο εγγράφων εκπαίδευσης αυτής. Τέλος, επιθυµητό θα ήταν το σύστηµα να µπορεί να βελτιώνεται καθώς αυξάνεται η αποθηκευµένη σε αυτό γνώση και να µαθαίνει από τα λάθη του. Η ιδέα αυτή υιοθετήθηκε για την υλοποίηση του υποσυστήµατος Αυτόµατης Θεµατικής Κατηγοριοποίησης ως εξής: Από τη στιγµή που ο χρήστης χαρακτηρίζει σηµασιολογικά ένα έγγραφο, το έγγραφο αυτό µπορεί πλέον να συµµετέχει στα έγγραφα εκπαίδευσης του αντίστοιχου κόµβου της οντολογίας. Έτσι, το σύστηµα µαθαίνει κάθε φορά που κατηγοριοποιείται ένα νέο έγγραφο, µε αποτέλεσµα να χτίζεται σταδιακά το σύνολο των δεδοµένων εκπαίδευσης ολόκληρης της οντολογίας και κατ επέκταση να βελτιώνονται οι επιδόσεις του συστήµατος Μοντέλο Αναπαράστασης Εγγράφων Για την αναπαράσταση των εγγράφων χρησιµοποιήθηκε το Διανυσµατικό Μοντέλο (Vector Space Text Retrieval Model) [12]. Τα έγγραφα της συλλογής υπόκεινται στην απαραίτητη λεξικολογική επεξεργασία (αφαίρεση κοινών λέξεων και σηµείων στίξης, στελέχωση) για την παραγωγή των ελάχιστων λεκτικών

4 µονάδων που αποτελούν τους περιγραφείς τους. Ακολουθεί η διαδιασία ανάθεσης βάρους σε κάθε λεκτική µονάδα, που απεικονίζει τη σηµαντικότητα που έχει κάθε λέξη σε ένα έγγραφο. Η µέθοδος που χρησιµοποιήθηκε είναι η κανονικοποιηµένη tf-idf. Με τη διαδικασία αυτή προκύπτει το διάνυσµα συχνοτήτων των λεκτικών µονάδων του κειµένου (tf vector). Για την κατηγοριοποίησή ενός εγγράφου άγνωστης κατηγορίας, κατασκεάζεται το αντίστοιχο διάνυσµά του, δηµιουργείται µε αυτό ένα ερώτηµα (query) και εκτελείται αναζήτηση στα ευρετηριοποιηµένα έγγραφα της συλλογής. Η αναζήτηση επιστρέφει ως αποτέλεσµα έγγραφα ταξινοµηµένα σύµφωνα µε το βαθµό οµοιότητας του διανύσµατος του εγγράφου, µε τα διανύσµατα των εγγράφων της συλλογής. Η συνάρτηση που υπολογίζει το βαθµό οµοιότητας αποτελεί παραλλαγή της απόστασης συνηµιτόνου (cosine similarity) [12]. Επί των ταξινοµηµένων αποτελεσµάτων που επιστρέφει η αναζήτηση, εφαρµόζεται ο αλγόριθµος µηχανικής µάθησης του συστήµατος. Σχήμα 2. Υποσύστημα Αυτόματης Θεματικής Κατηγοριοποίησης 3.2. Αλγόριθµος Μηχανικής Μάθησης Ο αλγόριθµος που χρησιµοποιήθηκε είναι ο αλγόριθµος των k κοντυνότερων γειτόνων k-nn (k- Nearest Neighbor). Τα βήµατα εκτέλεσης του αλγορίθµου είναι τα εξής: Φάση εκπαίδευσης του αλγορίθµου: Αποθηκεύονται τα έγγραφα εκπαίδευσης, των οποίων είναι γνωστή η κατηγορία στην οποία ανήκουν, µε τη µορφή του διανυσµατικού µοντέλου. Φάση κατηγοριοποίησης: Επιλέγονται k το πλήθος έγγραφα εκπαίδευσης µε το µεγαλύτερο βαθµό οµοιότητας ως προς το άγνωστο έγγραφο, τα οποία συνάµα είναι σηµασιολογικά χαρακτηρισµένα από κόµβους της οντολογίας. Στη συνέχεια, διεξάγεται ψηφοφορία µεταξύ των k επικρατέστερων εγγράφων για να εκλεγούν οι πλειοψηφίσαντες κόµβοι-κατηγορίες µε τους οποίους είναι χαρακτηρισµένα τα έγγραφα αυτά. Η ψηφοφορία µπορεί να γίνει είτε µε ισοβαρείς ψήφους (Απλός k-nn), είτε µε ψήφους σταθµισµένες ανάλογα µε την οµοιότητα των εγγράφων (Σταθµισµένος (weighted) k-nn). Οι δύο αυτές παραλλαγές υλοποιήθηκαν και αξιολογήθηκαν πειραµατικά. Ως δεδοµένα εκπαίδευσης, το σύστηµα χρησιµοποιεί το σύνολο των ήδη κατηγοριοποιηµένων εγγράφων. Έτσι εξασφαλίζεται η καλή λειτουργία του συστήµατος ανεξαρτήτως της οντολογίας που χρησιµοποιείται, το δε σύστηµα βελτιώνεται και µαθαίνει από τα λάθη του και τις συνήθειες του χρήστη. Σχήμα 3. Αποτελέσματα Απλού K-nn 4. Σηµασιολογική Διεύρυνση Ερωτηµάτων Συχνά µια αναζήτηση δεν επιστρέφει επαρκή αριθµό αποτελεσµάτων, για παράδειγµα αν το ερώτηµα αναζήτησης είναι υπερβολικά περιοριστικό (πχ αναζήτηση εγγράφων σχετικών µε κάποιο συνέδριο στη Λευκάδα, στην θεµατική περιοχή Επιστήµη). Για την αντιµετώπιση αυτού του προβλήµατος προτείνονται τεχνικές διεύρυνσης του ερωτήµατος στο σηµασιολογικό άξονα, υπό το γενικό τίτλο Αναζήτηση Σηµασιολογικής Γειτονίας. Οι µέθοδοι αυτές επιτρέπουν στο χρήστη να εξερευνήσει το χώρο των σηµασιολογικά συναφών αποτελεσµάτων αναζήτησης, διευρύνοντας τους σηµασιολογικούς περιορισµούς του ερωτήµατος. Στο προηγούµενο παράδειγµα, ένα έγγραφο για ένα συνέδριο στη Λευκάδα, που ανήκει όµως στη θεµατική υποπεριοχή Μουσική Πληροφορική (Music Computing), µπορεί να ικανοποιεί την πρόθεση του χρήστη. Συγκεκριµένα, προτείνουµε δύο µεθόδους σηµασιολογικής διεύρυνσης ερωτηµάτων, την Αναζήτηση Επόµενης Γενιάς (ΑΕΓ), που επιστρέφει έγγραφα από κατηγορίες που προοδευτικά εξειδικεύουν τις κατηγορίες του ερωτήµατος, και την Αναζήτηση Στενής Γειτονίας (ΑΣΓ), που επιστρέφει έγγραφα από κατηγορίες σηµασιολογικά συσχετισµένες µε αυτές του

5 ερωτήµατος, βαθµολογηµένα ανάλογα µε τη σηµασιολογική αυτή συνάφεια. Στο προηγούµενο παράδειγµα, έστω ότι η αναζήτηση εγγράφων συνέδριο στη Λευκάδα, στη θεµατική περιοχή Επιστήµη δεν επιστρέφει αρκετά αποτελέσµατα. Με την ΑΕΓ, θα επιστραφούν αρχικά στο χρήστη έγγραφα για συνέδριο στη Λευκάδα στις θεµατικές περιοχές π.χ. Ανθρωπιστικές Επιστήµες, Θετικές Επιστήµες, κλπ, ενώ αν ο χρήστης ζητήσει περισσότερα αποτελέσµατα, θα του επιστραφούν έγγραφα για συνέδριο στη Λευκάδα στις θεµατικές περιοχές π.χ. Πληροφορική, Φυσική, κλπ.. Αν ζητήσει περαιτέρω αποτελέσµατα, από τις θεµατικές περιοχές Μουσική Πληροφορική, Πυρηνική Φυσική, κλπ, κ.ο.κ.. Με την ΑΣΓ, θα επιστραφούν έγγραφα για συνέδριο στη Λευκάδα στις θεµατικές περιοχές Ανθρωπιστικές Επιστήµες, Θετικές Επιστήµες, κλπ, και Πληροφορική, Φυσική, κλπ, µε βαθµολογίες ανάλογες της σχετικότητας της θεµατικής τους περιοχής, µε αυτήν που αρχικά ζητήθηκε (Επιστήµη). Με τις µεθόδους αυτές ο χρήστης µπορεί να εξερευνήσει αποδοτικά το χώρο των σηµασιολογικά συναφών αποτελεσµάτων σχετικά µε το αρχικό του ερώτηµα Αναζήτηση Επόµενης Γενιάς Η τεχνική της ΑΕΓ, πραγµατοποιεί προοδευτική εξερεύνηση συναφών αποτελεσµάτων µε το αρχικό ερώτηµα, βασιζόµενη σε ένα µοντέλο σταδιακής εξάπλωσης Στο [13] προτείνεται ένα σύστηµα αναζήτησης εγγράφων, δοµηµένων ως γράφων. Τα αποτελέσµατα µιας αναζήτησης ανακτώνται και αξιολογούνται ανά γενιές, µε βάση την απόστασή τους από κόµβους που σχετίζονται µε το ερώτηµα της αναζήτησης. Η διαίσθηση πίσω απ αυτό το µοντέλο είναι ότι κόµβοι της ίδιας γενιάς (δηλ. οι έχοντες, δηλαδή, την ίδια απόσταση από τους κόµβους του ερωτήµατος) έχουν παρόµοια σχετικότητα µε το ερώτηµα. Υιοθετώντας τη διαίσθηση αυτή, η τεχνική της ΑΕΓ επιστρέφει έγγραφα από κατηγορίες που προοδευτικά εξειδικεύουν τις κατηγορίες του αρχικού ερωτήµατος. Τα αποτελέσµατα µιας αναζήτησης, ανακτώνται και αξιολογούνται ανά γενιές, µε βάση την απόστασή τους από κόµβους που σχετίζονται µε το ερώτηµα της αναζήτησης Αναζήτηση Στενής Γειτονίας Η Αναζήτηση Στενής Γειτονίας, επιστρέφει έγγραφα από κατηγορίες σηµασιολογικά συσχετισµένες µε αυτές του ερωτήµατος, βαθµολογηµένα ανάλογα µε την σηµασιολογική αυτή συνάφεια. Για την ανάπτυξη της µεθόδου αυτής υιοθετήθηκε µοντέλο περιορισµένης εξαπλούµενης ενεργοποίησης [14], το οποίο έχει χρησιµοποιηθεί και στην αναζήτηση εγγύτητας σε γράφους [15], [16]. Σύµφωνα µε το µοντέλο αυτό, θεωρείται ότι οι κόµβοι ενός γράφου που σχετίζονται µε το ερώτηµα µιας αναζήτησης λαµβάνουν µία µονάδα ενεργοποίησης. Ακολούθως, µε βάση κάποιους κανόνες που διέπουν την µετάδοσή της, η ενεργοποίηση µεταδίδεται στους υπόλοιπους κόµβους του γράφου. Για παράδειγµα, µπορεί ο κάθε κόµβος να χάνει ένα ποσοστό µ, της ενεργοποίησής του, το οποίο ισοκατανέµεται σε όλους τους γειτονικούς του κόµβους, και η τελική ενεργοποίηση ενός κόµβου είναι το µέγιστο όλων των ενεργοποιήσεων που έχει λάβει. Το τελικό σκορ ενός κόµβου είναι η τελική ενεργοποίησή του. Επιπλέον, για να υπάρχει µια ελάχιστη εγγυηµένη σχετικότητα του κάθε αποτελέσµατος µε το ερώτηµα, κόµβοι µε ενεργοποίηση κάτω από ένα κατώφλι, δεν την µεταδίδουν. Στην περίπτωσή µας, αυτό µεταφράζεται στα εξής: Επιστρέφονται αποτελέσµατα που ανήκουν στις πιο συναφείς κατηγορίες, µε βαθµολογία σταθµισµένη από το βάθος της κατηγορίας. 5. Πειραµατική Αξιολόγηση 5.1. Αυτόµατη Θεµατική Κατηγοριοποίηση Για την αξιολόγηση των µεθόδων µας, δηµιουργήθηκε µια πλήρης οντολογία κατάταξης επιστηµονικών δηµοσιεύσεων Πληροφορικής, βασισµένη στο σύστηµα κατάταξης της ACM [2]. Ως δεδοµένα εκπαίδευσης, χρησιµοποιήθηκαν 500 επιστηµονικές δηµοσιεύσεις, που είχαν κατηγοριοποιηθεί από τους συγγραφείς τους. Εκτελέστηκαν πειράµατα και για τις δύο παραλλαγές του αλγορίθµου k-nn (Απλός, Σταθµισµένος), µε διαφορετικές τιµές του k. Για την αξιολόγηση των αποτελεσµάτων χρησιµοποιήθηκαν τόσο οι κλασσικές µετρικές Ακρίβειας (ικανότητα ανάκτησης µόνο συναφών εγγράφων) και Ανάκλησης (ικανότητα ανάκτησης όλων των συναφών εγγράφων της συλλογής), όσο και τροποποιηµένες µορφές τους για το συνυπολογισµό των ιδιαιτεροτήτων του προβλήµατος, συγκεκριµένα της αλληλεπιδραστικότητας του συστή- µατος: το σύστηµα προτείνει έναν αριθµό αποτελεσµάτων, ο χρήστης εξετάζει µερικά από αυτά, και τελικά αποφασίζει αν και ποιο θα δεχθεί. Θα ήταν λάθος να ερµηνεύονταν τα προτεινόµενα αποτελέσµατα ως αποφάσεις κατηγοριοποίησης ενός εγγράφου σε πολλαπλές κατηγορίες. Για να αναδείξουµε τη συµπεριφορά αυτή, χρησιµοποιούµε την εξής παραλλαγή µετρικών: Η Τροποποιηµένη Ακρίβεια µετράει τον λόγο του αριθµού των εγγράφων στα οποία το σωστό αποτέλεσµα ανήκε στα προτεινόµενα, προς τον συνολικό αριθµό εγγράφων. Η δε Τροποποιηµένη Ανάκληση µετράει τον λόγο των αποτελεσµάτων που προτείνονται στο χρήστη, προς τον αριθµό των εγγράφων για τα οποία ζητήθηκαν αποτελέσµατα. Όσον αφορά την ορθότητα των προτεινόµενων αποτελεσµάτων, διακρίνουµε τρία επίπεδα ορθότητας. Ιδανικά, ένα προτεινόµενο αποτέλεσµα αντιπροσωπεύει την πραγµατική κατηγορία του κειµένου (αυστηρή ορθότη-

6 τα). Εάν κάτι τέτοιο δε συµβαίνει, είναι προτιµότερο να αντιπροσωπεύει µια γενικότερη κατηγορία αυτής (π.χ. το κείµενο πραγµατεύεται Τεχνικές Πολυδιάστατης Ευρετηριοποίησης και το σύστηµα προτείνει την κατηγορία Τεχνικές Ευρετηριοποίησης) (ορθότητα γενίκευσης). Τέλος εάν και αυτό δε συµβαίνει, είναι πάλι προτιµότερο κάποια προτεινόµενη κατηγορία να είναι συγγενική της πραγµατικής και συγκεκριµένα αδελφική κατηγορία στο δέντρο της οντολογίας (π.χ. στο ανωτέρω παράδειγµα το σύστηµα προτείνει την κατηγορία Τεχνικές Μονοδιάστατης Ευρετηριοποίησης) (ορθότητα συνάφειας). Η λειτουργία του Αυτόµατου Σηµασιολογικού Χαρακτηρισµού εκτελέστηκε πάνω σε σύνολο 66 διαφορετικών δηµοσιεύσεων και σε κάθε εκτέλεση προτείνονταν στο χρήστη αποτελέσµατα µε βαθµολογία πάνω από ένα κατώφλι. Μεταβάλλοντας αυτό το κατώφλι, παρατηρούµε διάφορα σηµεία Τροποποιηµένης Ακρίβειας-Ανάκλησης του συστήµατος. Οι καµπύλες αυτές δείχνουν πόσα έγγραφα µπορούν να κατηγοριοποιηθούν σωστά, ανάλογα µε τον αριθµό προτάσεων που έκανε το σύστηµα. Από τα αποτελέσµατα παρατηρούµε ότι το σύστηµα παρουσιάζει ένα αναµενόµενο ισοζύγιο Ακρίβειας / Ανάκλησης. Επίσης, η απόδοση του συστήµατος βελτιώνεται αισθητά όταν χρησιµοποιείται ο Σταθµισµένος k-nn αλγόριθµος που υλοποιήσαµε, αντί του απλού. Αυτό είναι αναµενόµενο, δεδοµένης της τάσης του Απλού k-nn να ευνοεί λιγότερο σχετικά έγγραφα εκπαίδευσης. Από την αναπαράσταση των αποτελεσµάτων µε τη χρήση των τροποποιηµένων µετρικών, µπορεί κανείς να παρατηρήσει ότι το σύστηµά παρουσιάζει στην πράξη πολύ καλή απόδοση. Ο χρήστης µπορεί να χαρακτηρίσει σωστά 60-90% των εγγράφων του (ανάλογα µε την αυστηρότητα της ορθότητας που επιθυµεί), εξετάζοντας λιγότερες από 4 προτεινόµενες κατηγορίες ανά έγγραφο. Αντίστοιχα αποτελέσµατα, λαµβάνουµε για άλλες µετρικές και παραµέτρους του συστήµατος. Σχήμα 5. Ανάκληση Σχήμα 6. Τροποποιημένη Ανάκληση Κατά την ερµηνεία αυτών των αριθµών, ας συνυπολογιστεί το γεγονός ότι η κατηγοριοποίηση επιστηµονικών δηµοσιεύσεων είναι έργο δύσκολο: Το περιεχόµενο των δηµοσιεύσεων συχνά αναφέρεται σε πολλαπλές κατηγορίες, διαφορετικές µεταξύ τους. Επίσης, αρκετοί κόµβοι στην οντολογία ACM, βρίσκονται εννοιολογικά πολύ κοντά, λόγω της εξειδίκευσης της οντολογίας. Αυτός είναι και ένας λόγος που το σύστηµα παρουσιάζει σαφώς βελτιωµένη συµπεριφορά για λιγότερο αυστηρούς ορισµούς ορθότητας αποτελεσµάτων Αναζήτηση Σηµασιολογικής Γειτονίας Σχήμα 4. Ανάκληση Ακολούθως παρατίθενται παραδείγµατα εκτέλεσης Αναζήτησης Σηµασιολογικής Γειτονίας µε τις δύο µεθόδους που υλοποιήθηκαν, στο σύνολο δεδοµένων που περιγράφηκε. Τα παραδείγµατα αυτά αναδεικνύουν την αποδοτικότητα των προτεινόµενων µεθόδων στον εµπλουτισµό των αποτελεσµάτων της συνήθους αναζήτη-

7 σης (σηµασιολογική και συνδυαστική αναζήτηση). Έχουν ως κοινή αφετηρία την απλή συνδυαστική αναζήτηση εγγράφων της κατηγορίας H.Information Systems, που να περιέχουν τις λέξεις data και records, αλλά όχι τη λέξη autonomic, η οποία αρχικά δεν επιστρέφει απότελέσµατα. Σχήμα 8. Αποτελέσματα βάθους 2 Στην επόµενη επανάληψη ανακτάται το επιθυµητό έγγραφο Αναζήτηση Επόµενης Γενιάς Ο υποθετικός χρήστης Α θέλει να βρει µία παρουσίαση που είχε παρακολουθήσει και απ όσο θυµάται ικανοποιεί τα κριτήρια της παραπάνω αναζήτησης. Μη βρίσκοντας αποτελέσµατα, χρησιµοποιεί την ΑΕΓ για την διαδοχική ανάκτηση εγγράφων, κατά µειούµενη σηµασιολογική σχετικότητα. Με το πάτηµα του κουµπιού Get next generation, ανακτώνται τα έγγραφα που είναι χαρακτηρισµένα µε κάποιο κόµβο-παιδί αυτής της κατηγορίας, και περιέχουν τις επιθυµητές λέξεις: Σχήμα 9. Αποτελέσματα βάθους Αναζήτηση Στενής Γειτονίας Ο υποθετικός χρήστης Β αναζητά επιστηµονικές δηµοσιεύσεις για µια βιβλιογραφική µελέτη, χρησιµοποιώντας την αρχική αναζήτηση. Μη βρίσκοντας αποτελέσµατα, χρησιµοποιεί την ΑΣΓ, για να βρει τα έγγραφα που προσεγγίζουν περισσότερο την αρχική κατηγορία. Με την εφαρµογή της µεθόδου, ανακτά πλήθος σχετικών δηµοσιεύσεων, όπως φαίνεται στο παρακάτω σχήµα: Σχήμα 7. Αποτελέσματα βάθους 1 Εφόσος ο χρήστης δεν έχει εντοπίσει ακόµα το έγγραφο που επιθυµεί, ζητά κι άλλα αποτελέσµατα (από κόµβους µεγαλύτερου βάθους), ξαναπατώντας το κουµπί. Σχήμα 10. Αποτελέσματα ΑΣΓ 6. Λοιπές συνεισφορές της διπλωµατικής Το GoNTogle είναι επιθυµητό να υποστηρίζει πολλούς τύπους αρχείων για να καλύπτει καλύτερα τις ανάγκες αρχειοθέτησης και αναζήτησης του χρήστη. Γι αυτό προστέθηκε η δυνατότητα ευρετηριοποίησης και αναζήτησης νέων τύπων αρχείων καθώς και διόρθωση προβληµάτων τύπων αρχείων που τύγχαναν ελλειπούς υποστήρηξης, καθώς και πρόσθεση πλήρους

8 υποστήρηξης ελληνικών σε αρχεία που την υποστήριζαν µερικώς. Αποτέλεσµα, η πλήρης υποστήριξη αρχείων όπως Postscript (.ps), Microsoft Office PowerPoint (.ppt), Αρχεία HTML (.htm,.html), Αρχεία Microsoft Excel (.xls), Αρχεία Adobe PDF (.pdf),.doc,.txt κά. 7. Συµπεράσµατα Το νέο σύστηµα GoNTogle 2.0 προσφέρει στο χρήστη τη δυνατότητα αυτόµατου σηµασιολογικού χαρακτηρισµού εγγράφων, ώστε να µπορεί µε λιγότερη προσπάθεια να χαρακτηρίζει σηµασιολογικά µεγάλο πλήθος εγγράφων του και άρα να καθίσταται πρακτική η σηµασιολογική αναζήτηση των εγγράφων αυτών. Η υλοποίηση του υποσυστήµατος αυτόµατου σηµασιολογικού χαρακτηρισµού γίνεται µε χρήση τεχνικών µηχανικής µάθησης, ώστε ανάλογα µε τις επιλογές του χρήστη, το σύστηµα να µαθαίνει από τα λάθη του, και τις συνήθειες του χρήστη βελτιώνοντας έτσι την απόδοσή του. Το GoNTogle 2.0 επίσης, υλοποιεί δύο µεθόδους αναζήτησης για τον εµπλουτισµό σηµασιολογικών αποτελεσµάτων, για να ανταποκριθεί σε περιπτώσεις που τα επιστρεφόµενα αποτελέσµατα δεν είναι επαρκή σε αριθµό και δεν καλύπτουν τις ανάγκες του χρήστη. Οι µέθοδοι αυτοί πραγµατοποιούν αναζήτηση εγγράφων σε κόµβους της οντολογίας που είναι συγγενικοί µε τους αρχικούς κόµβους αναζήτησης. 8. Μελλοντικές Επεκτάσεις Μία ενδιαφέρουσα µελλοντική επέκταση που θα διευκόλυνε το χρήστη στα πρώτα στάδια εκπαίδευσης του αλγορίθµου µηχανικής µάθησης, είναι η ύπαρξη ενός συνόλου λέξεων, που θα αποτελεί τα δεδοµένα εκπαίδευσης κόµβων που δεν περιέχουν ακόµα σηµασιολογικά χαρακτηρισµένα έγγραφα. Μία λύση που θεωρούµε πολλά υποσχόµενη, είναι η χρησιµοποίηση άρθρων της Wikipedia για εξαγωγή λέξεων που θα περιγράφουν τους κόµβους αυτούς και θα αποτελούν τα δεδοµένα εκπαίδευσης, µέχρι να υπάρξει επαρκής αριθµός σηµασιολογικά χαρακτηρισµένων κειµένων στην οντολογία. Η Wikepedia προτείνεται διότι τα άρθρα της έχουν µεγάλη θεµατική πληρότητα, είναι ταξινοµηµένα σε κατηγορίες, και τα κείµενά τους προκύπτουν από ποικίλους τρόπους συγγραφής. 9. Βιβλιογραφία [1] Γ. Γιαννόπουλος, GoNTogle: Έξυπνη µηχανή αναζήτησης µε χρήση οντολογιών, Διπλωµατική εργασία, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Ιούλιος 2006 [3] A. Kiryakov, B. Popov, D. Ognyanoff, D. Manov, A. Kirilov, M. Goranov. Semantic Annotation Indexing and Retrieval. Journal of Web Semantics 2, Issue 1, Elsevier, 2004 [4] H. Cunningham, D. Maynard, K. Bontcheva, V. Tablan, GATE: A Framework and Graphical Development Environment for Robust NLP Tools and Applications, Proceedings of the 40th Anniversary Meeting of the Association for Computational Linguistics (ACL'02). Philadelphia, July 2002 [5] Reuters OpenCalais, Ανακτήθηκε στις [6] P. Castells, M. Fernandez, D. Vallet, "An Adaptation of the Vector-Space Model for Ontology-Based Information Retrieval," IEEE Transactions on Knowledge and Data Engineering, vol. 19, no. 2, pp , Feb., 2007 [7] S. Souldatos, T. Dalamagas, T. Sellis, Captain Nemo: A Metasearch Engine with Personalized Hierarchical Search Space Informatica, Vol. 30, No 2, pp , 2006 [8] P. Cimiano, S. Handschuh, S. Staab: Towards the selfannotating web. WWW 2004: [9] Y. Huang, T. M. Mitchell, Text clustering with extended user feedback, SIGIR 2006 [10] L. W. Kwong, Yiu-Kai Ng, Performing Binary- Categorization on Multiple-Record Web Documents Using Information Retrieval Models and Application Ontologies, World Wide Web (WWW), 2003 [11] S. T. Dumais, H. Chen, "Hierarchical classification of Web content" SIGIR, 2000 [12] I. H. Witten, A. Moffat, T. C. Bell, Managing Gigabytes: Compressing and Indexing Documents and Images, Morgan Kaufmann [13] J. Graupmann, R. Schenkel, G. Weikum, The SphereSearch Engine for Unified Ranked Retrieval of Heterogeneous XML and Web Documents, VLDB 2005 [14] P. R. Cohen, R. Kjeldsen, Information retrieval by constrained spreading activation in semantic networks. Inf. Process. Manage. (IPM) 23(4), 1987 [15] G. Kasneci, F. M. Suchanek, G. Ifrim, M. Ramanath, G. Weikum, NAGA: Searching and Ranking Knowledge, ICDE 2008 [16] Wen-Syan Li, K. S. Candan, Q. Vu, D. Agrawal, Retrieving and organizing web pages by information unit, WWW 2001 [2] ACM Computing Classification System,

ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ:

ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: Υπολογιστικά Συστήµατα & Τεχνολογίες Πληροφορικής ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Γιώργος Γιαννόπουλος, διδακτορικός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Αυτόµατη Θεµατική Κατηγοριοποίηση και Σηµασιολογική ιεύρυνση Ερωτηµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας

Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας ΈλεναΜάντζαρη, Γλωσσολόγος, Ms.C. ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ: Ανάπτυξη Υποδοµής Γλωσσικής Τεχνολογίας για το Βιοϊατρικό Τοµέα Τι είναι η οντολογία; Μιαοντολογίαείναιέναλεξικόόρωνπου διατυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

«Μηχανή Αναζήτησης Αρχείων» Ημερομηνία Παράδοσης: 30/04/2015, 09:00 π.μ.

«Μηχανή Αναζήτησης Αρχείων» Ημερομηνία Παράδοσης: 30/04/2015, 09:00 π.μ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 «Μηχανή Αναζήτησης Αρχείων» Ημερομηνία Παράδοσης: 30/04/2015, 09:00 π.μ. Στόχος Στόχος της Εργασίας 4 είναι να η εξοικείωση με την αντικειμενοστρέφεια (object oriented programming). Πιο συγκεκριμένα,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ. Μελέτη υλοποίησης στο Protégé-2000

Η ΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ. Μελέτη υλοποίησης στο Protégé-2000 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Η ΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ Μελέτη υλοποίησης στο Protégé-2000 Μαρίνος Κάβουρας Αν. Καθηγητής ΕΜΠ ευκαλίων

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση θέµατος πτυχιακής εργασίας

Πρόταση θέµατος πτυχιακής εργασίας Σχεδιασµό και υλοποίηση παιχνιδιού για τη συλλογή δεδοµένων µε σκοπό την προστασία της ιδιωτικότητας Τα παιχνίδια µε σκοπό (games with a purpose) είναι µια νέα ιδέα που εκµεταλλεύεται την ανθρώπινη αντίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών

Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών 1 Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Κωτσογιάννη Μαριάννας Περίληψη 1. Αντικείµενο- Σκοπός Αντικείµενο της διπλωµατικής αυτής εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής. Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση

Κεφάλαιο 8. Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής. Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση Κεφάλαιο 8 Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση Ι. Βλαχάβας, Π. Κεφαλάς, Ν. Βασιλειάδης, Φ. Κόκκορας, Η. Σακελλαρίου Αναπαράσταση Γνώσης Σύνολο συντακτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΟ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ. Ενέργεια. 2.2.3.στ ΘΕΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΕΧΡΩΜΩΝ ΕΓΓΡΑΦΩΝ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΟ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ. Ενέργεια. 2.2.3.στ ΘΕΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΕΧΡΩΜΩΝ ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΣΕΡΡΩΝ Τμήμα ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΟ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ Ενέργεια. 2.2.3.στ ΘΕΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό

Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό Αλέξανδρος Βαλαράκος (alexv@iit.demokritos.gr) (alexv@aegean.gr) Υποψήφιος ιδάκτορας Τµήµα Μηχανικών Υπολογιστικών και Πληροφοριακών Συστηµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Μέθοδος και σύστηµα για τη συγκέντρωση, περιγραφή, οργάνωση και διαχείριση ψηφιακών/διαδικτυακών εγγράφων µε βάση σηµασιολογικά

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Μέθοδος και σύστηµα για τη συγκέντρωση, περιγραφή, οργάνωση και διαχείριση ψηφιακών/διαδικτυακών εγγράφων µε βάση σηµασιολογικά 1 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Μέθοδος και σύστηµα για τη συγκέντρωση, περιγραφή, οργάνωση και διαχείριση ψηφιακών/διαδικτυακών εγγράφων µε βάση σηµασιολογικά χαρακτηριστικά, που πηγάζουν από µια θεµατική οντολογία. 1 Σύντοµη

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα σύστημα διαχείρισης περιεχομένου; δυναμικό περιεχόμενο

Τι είναι ένα σύστημα διαχείρισης περιεχομένου; δυναμικό περιεχόμενο Τι είναι ένα σύστημα διαχείρισης περιεχομένου; Παρά την μεγάλη εξάπλωση του διαδικτύου και τον ολοένα αυξανόμενο αριθμό ιστοσελίδων, πολλές εταιρείες ή χρήστες δεν είναι εξοικειωμένοι με την τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα και Τεχνολογίες Semantic Web και Web 2.0 και η εφαρμογή τους στην Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση

Πρότυπα και Τεχνολογίες Semantic Web και Web 2.0 και η εφαρμογή τους στην Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Πρότυπα και Τεχνολογίες Semantic Web και Web 2.0 και η εφαρμογή τους στην Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Νίκος Λούτας (nlout@uom.gr) http://nikosloutas.com Υποψήφιος Διδάκτορας, Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστημάτων,

Διαβάστε περισσότερα

«Τεχνογλωσσία VIII» Εξαγωγή πληροφοριών από κείμενα

«Τεχνογλωσσία VIII» Εξαγωγή πληροφοριών από κείμενα «Τεχνογλωσσία VIII» Εξαγωγή πληροφοριών από κείμενα Σεμινάριο 8: Χρήση Μηχανικής Μάθησης στην Εξαγωγή Πληροφορίας Ευάγγελος Καρκαλέτσης, Γεώργιος Πετάσης Εργαστήριο Τεχνολογίας Γνώσεων & Λογισμικού, Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες 1 Ενδεικτικά περιεχόµενα του κεφαλαίου Ποια είναι τα "άτοµα", από τα οποία κατασκευάζονται οι υπηρεσίες; Πώς οργανώνουµε τις συνιστώσες σε ένα αρµονικό σύνολο; Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAVIS-V1-2012 TRAVIS Λογισμικό Διαχείρισης Παραβάσεων Φωτοεπισήμανσης Το σύστημα διαχείρισης παραβάσεων φωτοεπισήμανσης

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή 1 Πίνακας Περιεχομένων 1. Εισαγωγή... 4 1.1 Περιβάλλον Moodle...4 1.2 Χρήση ονόματος χρήστη και κωδικού...4 1.3 Δημιουργία νέου μαθήματος...4 1.3.1

Διαβάστε περισσότερα

SilverPlatter WebSPIRS 4.1.

SilverPlatter WebSPIRS 4.1. WebSPIRS 4.1. Η υπηρεσία WebSPIRS από τη SilverPlatter αποτελεί ένα φιλικό εργαλείο πρόσβασης και αναζήτησης σε περιεχόμενα βάσεων δεδομένων. Η Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Διαβάστε περισσότερα

...στις µέρες µας, όσο ποτέ άλλοτε, οι χώρες καταναλώνουν χρόνο και χρήµα στη µέτρηση της απόδοσης του δηµόσιου τοµέα...(oecd)

...στις µέρες µας, όσο ποτέ άλλοτε, οι χώρες καταναλώνουν χρόνο και χρήµα στη µέτρηση της απόδοσης του δηµόσιου τοµέα...(oecd) Κατηγορία Καλύτερης Εφαρµογής 4-delta: ηµιουργία & ιαχείριση ιαδικασιών Αξιολόγησης στο ηµόσιο τοµέα Χονδρογιάννης Θεόδωρος Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Αλεξόπουλος Χαράλαµπος Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

"Αθηνά" - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης

Αθηνά - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης "Αθηνά" - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Προκήρυξη Υποτροφιών To Ινστιτούτο Πληροφοριακών Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας Ιόνιο Πανεπιστήµιο Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Σαράντος Καπιδάκης Επικοινωνία Σαράντος Καπιδάκης Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και Ηλεκτρονικής ηµοσίευσης sarantos@ionio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Θέµα: Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισµού Θέσης Όνοµα: Κατερίνα Σπόντου Επιβλέπων: Ιωάννης Βασιλείου Συν-επιβλέπων: Σπύρος Αθανασίου 1. Αντικείµενο της διπλωµατικής Ο εντοπισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΜΗ ΗΣ - ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΟΜΑ ΩΝ ΣΤΑ ΤΕΙ. Υποέργο: «Ανάκτηση και προστασία πνευµατικών δικαιωµάτων σε δεδοµένα

ΑΡΧΙΜΗ ΗΣ - ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΟΜΑ ΩΝ ΣΤΑ ΤΕΙ. Υποέργο: «Ανάκτηση και προστασία πνευµατικών δικαιωµάτων σε δεδοµένα ΑΡΧΙΜΗ ΗΣ - ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΟΜΑ ΩΝ ΣΤΑ ΤΕΙ Υποέργο: «Ανάκτηση και προστασία πνευµατικών δικαιωµάτων σε δεδοµένα πολυδιάστατου ψηφιακού σήµατος (Εικόνες Εικονοσειρές)» Πακέτο Εργασίας 4: Προστασία

Διαβάστε περισσότερα

World Wide Web: Ο παγκόσµιος ιστός Πληροφοριών

World Wide Web: Ο παγκόσµιος ιστός Πληροφοριών Περιεχόµενα World Wide Web: Ο παγκόσµιος ιστός Πληροφοριών Εισαγωγή Ιστορική Αναδροµή Το ιαδίκτυο και το WWW Υπερκείµενο Εντοπισµός πληροφοριών στο WWW Search Engines Portals Unicode Java Plug-Ins 1 2

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ202:'Η'επιστημονική'δημοσίευση

ΕΠΛ202:'Η'επιστημονική'δημοσίευση Θέµατα ΕΠΛ202:'Η'επιστημονική'δημοσίευση 2 Ορισµός Τι είναι ένα επιστηµονικό άρθρο; Παρουσίαση και τεκµηρίωση µιας πρωτότυπης επιστηµονικής συνεισφοράς 3 Θέµατα Θέµατα 7 8 Θέµατα Ετεροναφορές Η δοµή ενός

Διαβάστε περισσότερα

Επερωτήσεις σύζευξης με κατάταξη

Επερωτήσεις σύζευξης με κατάταξη Επερωτήσεις σύζευξης με κατάταξη Επερωτήσεις κατάταξης Top-K queries Οι επερωτήσεις κατάταξης επιστρέφουν τις k απαντήσεις που ταιριάζουν καλύτερα με τις προτιμήσεις του χρήστη. Επερωτήσεις κατάταξης Top-K

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ Στο σηµείωµα αυτό αρχικά εξηγείται η έννοια αλγόριθµος και παραθέτονται τα σπουδαιότερα κριτήρια που πρέπει να πληρεί κάθε αλγόριθµος. Στη συνέχεια, η σπουδαιότητα των αλγορίθµων συνδυάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 6 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ 6.1 Τι ονοµάζουµε πρόγραµµα υπολογιστή; Ένα πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα για τη δημιουργία και διαχείριση θησαυρού

Προγράμματα για τη δημιουργία και διαχείριση θησαυρού Προγράμματα για τη δημιουργία και διαχείριση θησαυρού Το λογισμικό θησαυρών μπορεί να προορίζεται για έναν υπολογιστή ή για μεγάλο σύστημα, μπορεί να αφορά στην κατασκευή και συντήρηση του θησαυρού ή στην

Διαβάστε περισσότερα

Ευφυείς Τεχνικές για Εφαρμογές Αποθετηρίων

Ευφυείς Τεχνικές για Εφαρμογές Αποθετηρίων Ευφυείς Τεχνικές για Εφαρμογές Αποθετηρίων Α.-Γ. Σταφυλοπάτης Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Συστημάτων Επικοινωνιών και Υπολογιστών Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασιακός Προγραμματισμός

Διαδικασιακός Προγραμματισμός Τμήμα ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Διαδικασιακός Προγραμματισμός Διάλεξη 12 η Αναζήτηση/Ταξινόμηση Πίνακα Οι διαλέξεις βασίζονται στο βιβλίο των Τσελίκη και Τσελίκα C: Από τη Θεωρία στην

Διαβάστε περισσότερα

J-GANNO. Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β, Φεβ.1998) Χάρης Γεωργίου

J-GANNO. Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β, Φεβ.1998) Χάρης Γεωργίου J-GANNO ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΟ ΠΑΚΕΤΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΝΕΥΡΩΝΙΚΩΝ ΙΚΤΥΩΝ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ JAVA Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β,

Διαβάστε περισσότερα

METALIB Σύστημα μετα-αναζήτησης για ηλεκτρονικές πηγές πληροφόρησης

METALIB Σύστημα μετα-αναζήτησης για ηλεκτρονικές πηγές πληροφόρησης METALIB Σύστημα μετα-αναζήτησης για ηλεκτρονικές πηγές πληροφόρησης Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης, Πανεπιστημίου Λευκωσίας E-mail: libithelp@unic.ac.cy Τηλ: 22444772 Έκδοση: Μάρτιος 2013 (ES, GC, KP)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΝΕΥΡΩΝΙΚΑ ΙΚΤΥΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΝΕΥΡΩΝΙΚΑ ΙΚΤΥΑ ΘΕΜΑ 1 ο (2.5 µονάδες) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΝΕΥΡΩΝΙΚΑ ΙΚΤΥΑ Τελικές εξετάσεις 21 Σεπτεµβρίου 2004 ιάρκεια: 3 ώρες Το παρακάτω σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση αλλαγών στην αξιολόγηση ΟΠΣ_ΕΣΠΑ Εγκατάσταση στην Παραγωγή: 13/9/2010

Ενημέρωση αλλαγών στην αξιολόγηση ΟΠΣ_ΕΣΠΑ Εγκατάσταση στην Παραγωγή: 13/9/2010 Ενημέρωση αλλαγών στην αξιολόγηση ΟΠΣ_ΕΣΠΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι. Αλλαγές στο ΣΤΑΔΙΟ Α στην αξιολόγηση (εξέταση πληρότητας) I.1. Προσδιορισμός ερωτημάτων λίστας εξέτασης Λ1 στο ΕΠ I.2. Προσδιορισμός της λίστας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ Η/Υ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ Η/Υ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Γώγουλος Γ., Κοτσιφάκης Γ., Κυριακάκη Γ., Παπαγιάννης Α., Φραγκονικολάκης Μ., Χίνου Π. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

13/5/2015 ΟΥΡΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ. Δομές Δεδομένων. Ουρές Προτεραιότητας

13/5/2015 ΟΥΡΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ. Δομές Δεδομένων. Ουρές Προτεραιότητας ΟΥΡΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ Δομές Δεδομένων Τι θα δούμε Ουρές προτεραιότητας Πράξεις Διωνυμικές Ουρές Διωνυμικά Δέντρα Διωνυμικοί Σωροί Ουρές Fibonacci Αναπαράσταση Πράξεις Ανάλυση Συγκρίσεις Ουρές προτεραιότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αναζήτηση σε όλα τα άρθρα των επιστηµονικών περιοδικών στα οποία το Α.Π.Θ. είναι συνδροµητής. Η αναζήτηση µπορεί να γίνει µε βάση λέξεις κλειδιά σε

Αναζήτηση σε όλα τα άρθρα των επιστηµονικών περιοδικών στα οποία το Α.Π.Θ. είναι συνδροµητής. Η αναζήτηση µπορεί να γίνει µε βάση λέξεις κλειδιά σε ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ Θεσσαλονίκη 2003 ΙΣΤΟΣΕΛΙ ΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ 1. http://www.sciencedirect.com Αναζήτηση σε όλα τα άρθρα των επιστηµονικών περιοδικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΙΝΤΕΟΔΙΑΛΕΞΕΩΝ ΔΗΛΟΣ delos.uoa.gr. Εγχειρίδιο Χρήσης Μελών ΔΕΠ

ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΙΝΤΕΟΔΙΑΛΕΞΕΩΝ ΔΗΛΟΣ delos.uoa.gr. Εγχειρίδιο Χρήσης Μελών ΔΕΠ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΙΝΤΕΟΔΙΑΛΕΞΕΩΝ ΔΗΛΟΣ delos.uoa.gr Εγχειρίδιο Χρήσης Μελών ΔΕΠ Αναζήτηση Δημόσιου Περιεχομένου Η διεύθυνση ιστού της νεάς πλατφόρμας διαχείρισης βιντεοδιαλέξεων Δήλος είναι: http://delos.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές Τεχνολογιών Γλωσσικής Επεξεργασίας στα Συστήµατα Αναζήτησης των Ελληνικών Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών

Εφαρµογές Τεχνολογιών Γλωσσικής Επεξεργασίας στα Συστήµατα Αναζήτησης των Ελληνικών Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών Εφαρµογές Τεχνολογιών Γλωσσικής Επεξεργασίας στα Συστήµατα Αναζήτησης των Ελληνικών Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών Άννα Μάστορα 1, Μανόλης Πεπονάκης 2, Σαράντος Καπιδάκης 1 1 Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΤΗ. Ηλεκτρονική Υποβολή Α.Π.Δ.

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΤΗ. Ηλεκτρονική Υποβολή Α.Π.Δ. ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΤΗ Ηλεκτρονική Υποβολή Α.Π.Δ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1) Είσοδος στην εφαρμογή 2) Δημιουργία Περιόδου Υποβολής 2.α) Ακύρωση Περιόδου Υποβολής 3) Μέθοδος Υποβολής: Συμπλήρωση Φόρμας 3.α) Συμπλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

Υπερπροσαρμογή (Overfitting) (1)

Υπερπροσαρμογή (Overfitting) (1) Αλγόριθμος C4.5 Αποφυγή υπερπροσαρμογής (overfitting) Reduced error pruning Rule post-pruning Χειρισμός χαρακτηριστικών συνεχών τιμών Επιλογή κατάλληλης μετρικής για την επιλογή των χαρακτηριστικών διάσπασης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία Γεώργιος Πετάσης Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΤMHMA MHXANIKΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ, Πανεπιστήμιο Πατρών, 2012 2013 Τι είναι η γλωσσική τεχνολογία;

Διαβάστε περισσότερα

E-commerce Networks & Applications. Η διαφήμιση στο Internet. Νίκος Κωνσταντίνου

E-commerce Networks & Applications. Η διαφήμιση στο Internet. Νίκος Κωνσταντίνου E-commerce Networks & Applications Η διαφήμιση στο Internet Νίκος Κωνσταντίνου Εισαγωγή Ηαπλήδημιουργίαενόςsite δεν είναι πλέον αρκετή Μια επένδυση σε ανάπτυξη και συντήρηση δεν αποδίδει χωρίς διαφήμιση

Διαβάστε περισσότερα

Εξόρυξη γνώμης πολιτών από ελεύθερο κείμενο

Εξόρυξη γνώμης πολιτών από ελεύθερο κείμενο Δίκαρος Νίκος Δ/νση Μηχανογράνωσης κ Η.Ε.Σ. Υπουργείο Εσωτερικών. Τελική εργασία Κ Εκπαιδευτικής Σειράς Ε.Σ.Δ.Δ. Επιβλέπων: Ηρακλής Βαρλάμης Εξόρυξη γνώμης πολιτών από ελεύθερο κείμενο Κεντρική ιδέα Προβληματισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» Διαλειτουργικότητα Ιδρυματικών Αποθετηρίων

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» Διαλειτουργικότητα Ιδρυματικών Αποθετηρίων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» Διαλειτουργικότητα Ιδρυματικών Αποθετηρίων Δημητριάδης Σάββας Πληροφορικός, MSc. Συνεργάτης Έργου Το Ιδρυματικό

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία έκδοση του Ελληνικού Τμήματος Ευρωπαικής Εταιρείας Περιφερειακής Επιστήμης. Δείτε στις επόμενες σελίδες:

Τριμηνιαία έκδοση του Ελληνικού Τμήματος Ευρωπαικής Εταιρείας Περιφερειακής Επιστήμης. Δείτε στις επόμενες σελίδες: Αρ. φύλλου 5/1 Απρίλιος Μάιος - Ιούνιος Aγαπητά μέλη, Δραστηριότητα του ERSA Επιστημονικές Εκδηλώσεις στην Ελλάδα Διεθνείς Επιστημονικές Εκδηλώσεις Δραστηριότητα μελών του Ελληνικού Τμήματος - Νέες Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκληση Πληροφορίας. Διδάσκων Δημήτριος Κατσαρός

Ανάκληση Πληροφορίας. Διδάσκων Δημήτριος Κατσαρός Ανάκληση Πληροφορίας Διδάσκων Δημήτριος Κατσαρός Διάλεξη 13η: 28/04/2014 1 Παράμετροι του μοντέλου PageRank 2 Ηπαράμετροςα(1/2) Η παράμετρος αυτή ελέγχει στην ουσία την προτεραιότητα που δίνεται στη δομή

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Στρατηγική έρευνας κάποιος να λύσει ένα πρόβλημα, να κάνει μια εργασία για την εκπλήρωση κάποιου μαθήματος, να συγγράψει ένα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Η Αντικειμενοστρεφής Τεχνολογία Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 202-203 Περιεχόμενο του μαθήματος Η έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γρήγορης εκκίνησης

Οδηγός γρήγορης εκκίνησης Οδηγός γρήγορης εκκίνησης Το Microsoft Excel 2013 έχει διαφορετική εμφάνιση από προηγούμενες εκδόσεις. Γι αυτό το λόγο, δημιουργήσαμε αυτόν τον οδηγό για να ελαχιστοποιήσουμε την καμπύλη εκμάθησης. Προσθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

EBSCOhost Research Databases

EBSCOhost Research Databases Η EBSCOhost είναι ένα online σύστημα αναζήτησης σε έναν αριθμό βάσεων δεδομένων, στις οποίες είναι συμβεβλημένο κάθε φορά το ίδρυμα. Διαθέτει πολύγλωσσο περιβάλλον αλληλεπίδρασης (interface) με προεπιλεγμένη

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Β ) Λειτουργικό Σύστημα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστικά Συστήματα

Υπολογιστικά Συστήματα Υπολογιστικά Συστήματα Ενότητα 3: Βασικά στοιχεία της γλώσσας προγραμματισμού Visual Basic for Applications (VBA) Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακά Mέσα Υπολογιστική Νοημοσύνη www.aiia.csd.auth.gr

Ψηφιακά Mέσα Υπολογιστική Νοημοσύνη www.aiia.csd.auth.gr ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Εργαστήριο Τεχνητής Νοημοσύνης και Ανάλυσης Πληροφοριών Ψηφιακά Mέσα Υπολογιστική Νοημοσύνη www.aiia.csd.auth.gr Απρίλιος 2015 Τα αντικείμενα της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σε UML

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σε UML ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σε UML για το µάθηµα ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Ακαδηµαϊκό Έτος 2012-2013 «Αντικειµενοστρεφής Ανάλυση Ηλεκτρονικού Καταστήµατος Προσφορών (e-shop)» Η άσκηση αφορά στη χρήση της

Διαβάστε περισσότερα

Atlantis - Νέο user interface

Atlantis - Νέο user interface New Desktop 1 Atlantis - Νέο user interface ATLANTIS - ΝΕΟ USER INTERFACE...2 ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ...3 ΓΡΑΜΜΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ...4 ΜΠΑΡΑ ΧΡΗΣΤΗ (USER TOOLBAR)...5 ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΜΕΝΟΥ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ...6 Κεντρικό μενού

Διαβάστε περισσότερα

http://www.gunet.gr/09_02.php

http://www.gunet.gr/09_02.php ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΚΕΝΤΡΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ 157 84 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: (210) 7275611 FAX: (210) 7275601 www.gunet.gr ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ Κωδ ΟΠΣ (MIS)

Διαβάστε περισσότερα

Query-Driven Indexing for Scalable Peer-to-Peer Text Retrieval. Gleb Skobeltsyn, Toan Luu, Ivana Podnar Zarko, Martin Rajman, Karl Aberer

Query-Driven Indexing for Scalable Peer-to-Peer Text Retrieval. Gleb Skobeltsyn, Toan Luu, Ivana Podnar Zarko, Martin Rajman, Karl Aberer Query-Driven Indexing for Scalable Peer-to-Peer Text Retrieval Gleb Skobeltsyn, Toan Luu, Ivana Podnar Zarko, Martin Rajman, Karl Aberer Περιγραφή του προβλήματος Ευρετηριοποίηση μεγάλων συλλογών εγγράφων

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗΣ Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού Μάρα Νικολαϊδου Δραστηριότητες Διαδικασιών Παραγωγής Λογισµικού Καθορισµός απαιτήσεων και εξαγωγή προδιαγραφών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Εργ. Συστημάτων Βάσεων Γνώσεων & Δεδομένων CONTEXT AWARE ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΑΣΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Εργ. Συστημάτων Βάσεων Γνώσεων & Δεδομένων CONTEXT AWARE ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΑΣΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ CONTEXT AWARE ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΑΣΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Με τις συγκεκριμένες διπλωματικές εργασίες, ο στόχος μας είναι να κατασκευάσουμε το πρώτο ερευνητικό Σχεσιακό Σύστημα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

3. Σελιδοποίηση μνήμης 4. Τμηματοποίηση χώρου διευθύνσεων

3. Σελιδοποίηση μνήμης 4. Τμηματοποίηση χώρου διευθύνσεων ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ MHXANIKOI Η/Υ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΠΙΠΕ Ο ΜΗΧΑΝΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Γ. Τσιατούχας 6 ο Κεφάλαιο 1. Επίπεδο OSM 2. Εικονική μνήμη ιάρθρωση 3. Σελιδοποίηση μνήμης 4. Τμηματοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Μηχανικής Μάθησης στην επεξεργασία Τηλεπισκοπικών Δεδομένων. Δρ. Ε. Χάρου

Μέθοδοι Μηχανικής Μάθησης στην επεξεργασία Τηλεπισκοπικών Δεδομένων. Δρ. Ε. Χάρου Μέθοδοι Μηχανικής Μάθησης στην επεξεργασία Τηλεπισκοπικών Δεδομένων Δρ. Ε. Χάρου Πρόγραμμα υπολογιστικής ευφυίας Ινστιτούτο Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ exarou@iit.demokritos.gr Μηχανική

Διαβάστε περισσότερα

Document Scanning System Ιανουάριος, 2014

Document Scanning System Ιανουάριος, 2014 Document Scanning System Ιανουάριος, 2014 Το DSS, είναι ένα ολοκληρωμένο συστημα διαχείρισης ψηφιοποίησης εγγράφων, αφού εκτός από την διαδικασία ψηφιοποίησης των εγγράφων, αρχειοθετεί και μία σειρά δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις Φροντιστηρίου «Υπολογιστική Νοηµοσύνη Ι» 7ο Φροντιστήριο 15/1/2008

Ασκήσεις Φροντιστηρίου «Υπολογιστική Νοηµοσύνη Ι» 7ο Φροντιστήριο 15/1/2008 Ασκήσεις Φροντιστηρίου «Υπολογιστική Νοηµοσύνη Ι» 7ο Φροντιστήριο 5//008 Πρόβληµα ο Στα παρακάτω ερωτήµατα επισηµαίνουµε ότι perceptron είναι ένας νευρώνας και υποθέτουµε, όπου χρειάζεται, τη χρήση δικτύων

Διαβάστε περισσότερα

Σύστηµα Αρχείων και Καταλόγων

Σύστηµα Αρχείων και Καταλόγων ΕΠΛ 003 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Σύστηµα Αρχείων και Καταλόγων ιάλεξη 7 (Κεφάλαιο 11 του βιβλίου) Στόχοι Κεφαλαίου Περιγραφή της έννοιας του αρχείου, συστήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Ηλεκτρονικής Υποβολής Προτάσεων

Οδηγίες Ηλεκτρονικής Υποβολής Προτάσεων ΥΠΟΥΡΓΕΊΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ /ΝΣΗ ΜΜΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» 2007 2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΝΕΩΝ» «ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος Εισαγωγή στον προγραµµατισµό Η έννοια του προγράµµατος Ο προγραµµατισµός ασχολείται µε τη δηµιουργία του προγράµµατος, δηλαδή του συνόλου εντολών που πρέπει να δοθούν στον υπολογιστή ώστε να υλοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηση και Γενίκευση. "Τεχνητά Νευρωνικά Δίκτυα" (Διαφάνειες), Α. Λύκας, Παν. Ιωαννίνων

Μάθηση και Γενίκευση. Τεχνητά Νευρωνικά Δίκτυα (Διαφάνειες), Α. Λύκας, Παν. Ιωαννίνων Μάθηση και Γενίκευση Το Πολυεπίπεδο Perceptron (MultiLayer Perceptron (MLP)) Έστω σύνολο εκπαίδευσης D={(x n,t n )}, n=1,,n. x n =(x n1,, x nd ) T, t n =(t n1,, t np ) T Θα πρέπει το MLP να έχει d νευρώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκτηση Δεδομένων (Information Retrieval)

Ανάκτηση Δεδομένων (Information Retrieval) Ανάκτηση Δεδομένων (Information Retrieval) Παύλος Εφραιμίδης Βάσεις Δεδομένων Ανάκτηση Δεδομένων 1 Information Retrieval (1) Βάσεις Δεδομένων: Περιέχουν δομημένη πληροφορία: Πίνακες Ανάκτηση Πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενο. ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων. Σχεδίαση και Ανάπτυξη Πολυµεσικών Εφαρµογών. Βιβλιογραφία. Καγιάφας [2000]: Κεφάλαιο 9, [link]

Περιεχόµενο. ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων. Σχεδίαση και Ανάπτυξη Πολυµεσικών Εφαρµογών. Βιβλιογραφία. Καγιάφας [2000]: Κεφάλαιο 9, [link] Περιεχόµενα ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων Σχεδίαση και Ανάπτυξη Πολυµεσικών Εφαρµογών Βασικά ζητήµατα σχεδίασης Η διαδικασία ανάπτυξης πολυµεσικών εφαρµογών Η οµάδα ανάπτυξης πολυµεσικών εφαρµογών Σχεδίαση

Διαβάστε περισσότερα

I student. Μεθοδολογική προσέγγιση και απαιτήσεις για την ανάπτυξη των αλγορίθμων δρομολόγησης Χρυσοχόου Ευαγγελία Επιστημονικός Συνεργάτης ΙΜΕΤ

I student. Μεθοδολογική προσέγγιση και απαιτήσεις για την ανάπτυξη των αλγορίθμων δρομολόγησης Χρυσοχόου Ευαγγελία Επιστημονικός Συνεργάτης ΙΜΕΤ I student Μεθοδολογική προσέγγιση και απαιτήσεις για την ανάπτυξη των αλγορίθμων δρομολόγησης Χρυσοχόου Ευαγγελία Επιστημονικός Συνεργάτης ΙΜΕΤ Ινστιτούτο Bιώσιμης Κινητικότητας και Δικτύων Μεταφορών (ΙΜΕΤ)

Διαβάστε περισσότερα

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης Balanced Scorecard Η ΜΕΘΟΔΟΣ BALANCED SCORECARD Όπως είναι γνωστό οι εταιρείες αντιµετωπίζουν πολλά εµπόδια στην ανάπτυξη συστηµάτων µέτρησης επίδοσης τα οποία πραγµατικά µετρούν τα κατάλληλα µεγέθη. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός και Στόχοι των. Επιστηµονικών Εργασιών υπό Εξέλιξη. (Working paper series)

Σκοπός και Στόχοι των. Επιστηµονικών Εργασιών υπό Εξέλιξη. (Working paper series) Σκοπός και Στόχοι Σκοπός και Στόχοι των Επιστηµονικών Εργασιών υπό Εξέλιξη (Working paper series) Η µηνιαία Σειρά Επιστηµονικών Εργασιών υπό Εξέλιξη (ΣΕΕΕ), αποτελεί την επίσηµη έκδοση επιστηµονικών και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΜΣ 513 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝ ΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2015

ΠΜΣ 513 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝ ΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2015 ΠΜΣ 513 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝ ΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2015 19 Ιουλίου 2015 Αντικείµενο της παρούσης εργασίας είναι η ανάπτυξη ενός πληροφοριακού συστήµατος για την υποστήριξη των λειτουργιών προσφοράς/ανάθεσης

Διαβάστε περισσότερα

53 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Σ Α Β Β Α Ϊ Δ Η Μ Α Ν Ω Λ Α Ρ Α Κ Η

53 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Σ Α Β Β Α Ϊ Δ Η Μ Α Ν Ω Λ Α Ρ Α Κ Η 53 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Σ Α Β Β Α Ϊ Δ Η Μ Α Ν Ω Λ Α Ρ Α Κ Η ΠΑΓΚΡΑΤΙ: Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : 210/76.01.470 210/76.00.179 ΘΕΜΑ Α Α1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργητική Μάθηση Με Χρήση Μηχανών ιανυσµάτων Υποστήριξης. Ανδρέας Βλάχος Πανεπιστήµιο του Εδιµβούργου

Ενεργητική Μάθηση Με Χρήση Μηχανών ιανυσµάτων Υποστήριξης. Ανδρέας Βλάχος Πανεπιστήµιο του Εδιµβούργου Ενεργητική Μάθηση Με Χρήση Μηχανών ιανυσµάτων Υποστήριξης Ανδρέας Βλάχος Πανεπιστήµιο του Εδιµβούργου Εισαγωγή Τις τελευταίες δεκαετίες έχουν παρουσιασθεί διάφοροι αλγόριθµοι επιβλεπόµενης µηχανικής µάθησης

Διαβάστε περισσότερα

HΥ463 - Συστήματα Ανάκτησης Πληροφοριών Information Retrieval (IR) Systems. Μοντέλα Ανάκτησης Ι

HΥ463 - Συστήματα Ανάκτησης Πληροφοριών Information Retrieval (IR) Systems. Μοντέλα Ανάκτησης Ι Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Άνοιξη 009 HΥ463 - Συστήματα Ανάκτησης Πληροφοριών Information Retrieval (IR) Systems Μοντέλα Ανάκτησης Ι (Retrieval Models) Γιάννης Τζίτζικας άλ ιάλεξη

Διαβάστε περισσότερα

Εξόρυξη Γνώσης από εδοµένα (data mining)

Εξόρυξη Γνώσης από εδοµένα (data mining) Εξόρυξη νώσης από εδοµένα (data mining) Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. ηµόκριτος Ινστ. Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών εώργιος Παλιούρας Email: paliourg@iit.demokritos.gr WWW: http://www.iit.demokritos.gr/~paliourg Περιεχόµενα

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Εξαγωγή σχέσεων μεταξύ οντοτήτων από το αρχείο της εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ» με χρήση τεχνικών μη-επιβλεπόμενης μάθησης

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Εξαγωγή σχέσεων μεταξύ οντοτήτων από το αρχείο της εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ» με χρήση τεχνικών μη-επιβλεπόμενης μάθησης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολη Ηλεκτρολογων Μηχανικων και Μηχανικων Υπολογιστων Τομεας Τεχνολογιας Πληροφορικης και Υπολογιστων Εξαγωγή σχέσεων μεταξύ οντοτήτων από το αρχείο της εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΥΠΟΒΟΛΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ (BSD07) (ΠΔ.Τ.Ε. 2563/19.7.2005 Ε50) Ιανουάριος 2005 ΓΕΝΙΚΑ... 4 1. Προϋποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών κεφάλαιο 1 Βασικές Έννοιες Επιστήμη 9 1Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ Στόχοι Στόχος του κεφαλαίου είναι οι μαθητές: να γνωρίσουν βασικές έννοιες και τομείς της Επιστήμης. Λέξεις κλειδιά Επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικό εργαστήριο Σχεδιάζοντας ένα χάρτη εννοιών για τον Εθνικό Δρυμό Σουνίου

Παιδαγωγικό εργαστήριο Σχεδιάζοντας ένα χάρτη εννοιών για τον Εθνικό Δρυμό Σουνίου Παιδαγωγικό εργαστήριο Σχεδιάζοντας ένα χάρτη εννοιών για τον Εθνικό Δρυμό Σουνίου Θ. ΙΩΑΝΝΟΥ Υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δ.Δ.Ε. Δ Αθήνας «Προστατευόμενες περιοχές: Διαδρομές στο χώρο και στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ. Οδηγίες για την πιστοποίηση των εκπαιδευτικών

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ. Οδηγίες για την πιστοποίηση των εκπαιδευτικών ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ, Άξονας Προτεραιότητας 2, Μέτρο 2.1 ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Οδηγίες για την πιστοποίηση των εκπαιδευτικών Τοµέας Επιµόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Π ρ ο γ ρ α μ μ α τ ι σ μ ό ς Β α σ ι κ έ ς έ ν ν ο ι ε ς Ι σ τ ο ρ ι κ ή α ν α δ ρ ο μ ή Η έννοια του προγράμματος Ιστορική αναδρομή

Π ρ ο γ ρ α μ μ α τ ι σ μ ό ς Β α σ ι κ έ ς έ ν ν ο ι ε ς Ι σ τ ο ρ ι κ ή α ν α δ ρ ο μ ή Η έννοια του προγράμματος Ιστορική αναδρομή Προγραμματισμός Βασικές έννοιες Ιστορική αναδρομή Η έννοια του προγράμματος Η περιγραφή της λύσης ενός προβλήματος, ως γνωστόν, γίνεται με τη βοήθεια ενός αλγορίθμου. Έτσι οι εντολές ενός προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Αναζήτηση Πληροφοριών στο Διαδίκτυο

Αναζήτηση Πληροφοριών στο Διαδίκτυο Αναζήτηση Πληροφοριών στο Διαδίκτυο Πηγές Πληροφόρησης - Εργαλεία Αναζήτησης - Στρατηγικές Αναζήτησης ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Τμήμα Κοινωνικής Εργασίας Πληροφορική Ι Μια κινέζικη παροιμία λέει «Αν σού δώσω ένα ψάρι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΡΟΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΕ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΟΜΗΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ

ΠΕΡΙ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΡΟΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΕ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΟΜΗΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΡΟΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΕ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΟΜΗΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ Μερικές παρατηρήσεις και σκέψεις του συγγραφέα του βιβλίου Σχετικά µε τη µετάβαση από Ρ σε ΠΠ υπάρχουν 2 σηµαντικά ερωτήµατα:

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές Μείωσης Διαστάσεων. Ειδικά θέματα ψηφιακής επεξεργασίας σήματος και εικόνας Σ. Φωτόπουλος- Α. Μακεδόνας

Τεχνικές Μείωσης Διαστάσεων. Ειδικά θέματα ψηφιακής επεξεργασίας σήματος και εικόνας Σ. Φωτόπουλος- Α. Μακεδόνας Τεχνικές Μείωσης Διαστάσεων Ειδικά θέματα ψηφιακής επεξεργασίας σήματος και εικόνας Σ. Φωτόπουλος- Α. Μακεδόνας 1 Εισαγωγή Το μεγαλύτερο μέρος των δεδομένων που καλούμαστε να επεξεργαστούμε είναι πολυδιάστατα.

Διαβάστε περισσότερα

Προγραµµατισµός Η/Υ. Μέρος2

Προγραµµατισµός Η/Υ. Μέρος2 Προγραµµατισµός Η/Υ Μέρος2 Περιεχόμενα Επανάληψη Βασικών Σύμβολων Διαγραμμάτων Ροής Αλγόριθμος Ψευδοκώδικας Παραδείγματα Αλγορίθμων Γλώσσες προγραμματισμού 2 Επανάληψη Βασικών Σύμβολων Διαγραμμάτων Ροής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ. Neurosoft A.E. --- ΕΑΙΤΥ. ΓΓΕΤ, ΚτΠ, Πρόγραµµα «ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΩΝ, ΗΧΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑΣ»

ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ. Neurosoft A.E. --- ΕΑΙΤΥ. ΓΓΕΤ, ΚτΠ, Πρόγραµµα «ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΩΝ, ΗΧΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑΣ» Ανάπτυξη Υποδοµής Γλωσσικής Τεχνολογίας για το Βιοϊατρικό Τοµέα Neurosoft A.E. --- ΕΑΙΤΥ ΓΓΕΤ, ΚτΠ, Πρόγραµµα «ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΩΝ, ΗΧΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑΣ» Προϋπολογισµός: 561.240 ιάρκεια: 18 µήνες Επιστηµονικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ Μέθοδοι Εξόρυξης Κειμένου για Ομαδοποίηση Ιδεών ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Semantic-based Querying of Tree-Structured Data. Οργάνωση εδοµένων µε ενδρικές οµές

Semantic-based Querying of Tree-Structured Data. Οργάνωση εδοµένων µε ενδρικές οµές Semantic-based Queying of Tee-Stuctued Data ηµήτρης Θεοδωράτος Θοδωρής αλαµάγκας Αντώνης Κουφόπουλος (New Jesey Institute of Technology, ΗΠΑ) (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο) (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Βασιλική Ζήση, PhD

Διαβάστε περισσότερα

Shopping Robots Shopbots. Παρουσίασητων. Μάθηµα: Τεχνολογία ιαδικτύου & Ηλεκτρονικό Εµπόριο. ΜΠΣ ιοίκηση & Οικονοµική Τηλεπικοινωνιακών ικτύων

Shopping Robots Shopbots. Παρουσίασητων. Μάθηµα: Τεχνολογία ιαδικτύου & Ηλεκτρονικό Εµπόριο. ΜΠΣ ιοίκηση & Οικονοµική Τηλεπικοινωνιακών ικτύων Παρουσίασητων Shopping Robots Shopbots Κώστας Κολοµβάτσος (kostasks@di.uoa.gr) Pervasive Computing Research Group (p-comp.di.uoa.gr) Μάθηµα: Τεχνολογία ιαδικτύου & Ηλεκτρονικό Εµπόριο ΜΠΣ ιοίκηση & Οικονοµική

Διαβάστε περισσότερα