Σκληραίνει το παιχνίδι με το γκάζι

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σκληραίνει το παιχνίδι με το γκάζι"

Transcript

1 01-KATHI 25-8_KATHI 8/24/13 12:42 AM Page 1 ΑΠΛΗ ΕΚΔΟΣΗ 1,50 ΕΚΔΟΣΗ 2,90 ΜΑΖΙ ΜΕ ΒΕAUTIFUL PEOPLE ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΗ ΕΚΔΟΣΗ ΜΕ 1 ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΕΥΧΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΚΑΙ ΜΑΖΙ H TAINIA ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΗ ΕΚΔΟΣΗ ΝΕΑ ΤΙΜΗ 4,90 ΛΕΥΚΩΣΙΑ Κυριακή 25 Αυγούστου 2013 ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Eτος 5ο B Aρ. φύλλου 254 Κυπριακή Πολιτική και Oικονομική Eφημερίδα 1,50 (ΑΠΛΗ ΕΚΔΟΣΗ) - 2,90 (ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ) - 4,90 (ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΗ ΕΚΔΟΣΗ) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣHMEPA ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΚΕΝΕΒΕΖΟΣ Αρχίζουμε διάλογο με κατάληξη για τον Κατάλογο Διοριστέων Αποφασισμένος να κλείσει δύο κεφαλαιώδη ζητήματα της Παιδείας εμφανίζεται ο Κυριάκος Κενεβέζος. O υπουργός Παιδείας τονίζει στην «Κ» ότι τον Οκτώβριο θα αρχίσει διάλογος για τον Κατάλογο των Διοριστέων και αργότερα για το σύστημα αξιολόγησης των εκπαιδευτικών. Εφαρμόζεται «μαθητική πρόνοια» από φέτος και θα δίδεται πρόγευμα για όλα τα παιδιά που το έχουν ανάγκη. Σελ. 6 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Ο άγνωστος πόλεμος άρχισε από το Τρόοδος Η Ερευνητική Επιτροπή για την Οικονομία αποτέλεσε το πρώτο πεδίο ανοικτής αντιπαράθεσης μεταξύ ΑΚΕΛ και κυβέρνησης. Σύμφωνα με πηγή της αντιπολίτευσης οι σχεδιασμοί του Προεδρικού και της Πινδάρου να φορτώσουν όλες τις ευθύνες στο ΑΚΕΛ «επικυρώθηκαν» την Τρίτη από στενό συνεργάτη του Προέδρου Αναστασιάδη στο Τρόοδος σε συνομιλία με δημοσιογράφους. Τώρα το ΑΚΕΛ βρίσκεται ήδη σε παράταξη μάχης. Σελ. 3 ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΣΜΟΣ Ζήτημα ωρών έρευνα κατά Ερ. Χλωρακιώτη Μέσα στις επόμενες 48 ώρες, εκτός α- προόπτου, θα πρέπει να αναμένεται ότι η Νομική Υπηρεσία θα είναι έτοιμη, διά του βοηθού γεν. εισαγγελέα, Ρίκκου Ε- ρωτοκρίτου, να δώσει οδηγίες στην Α- στυνομία για την έναρξη έρευνας, η ο- ποία θα εξετάσει το δάνειο των 10,9 εκατ. και άλλα ζητήματα. Σελ. 5 ΣΟΥΠΕΡ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ 100% ελληνικό, για δρόμο και βουνό Το αυτοκίνητο, που μπορεί να τρέξει σαν βολίδα στην άσφαλτο και να ανέβει με ευκολία σκαλιά και κερκίδες, θα βγει σε τρεις μήνες στην αγορά. Η βασική καινοτομία του «Korres Project 4» είναι η α- νάρτηση, που δεν επιτρέπει στους τροχούς να σηκωθούν από το έδαφος. Σελ. 2 Ξεθώριασαν οι τρεις διαστάσεις Πριν από λίγες εβδομάδες, το BBC και το αμερικανικό ESPN ανακοίνωσαν ότι το 2014 θα διακόψουν τα κανάλια τους που εξέπεμπαν σε 3D. Οι καταναλωτές δεν αγοράζουν παρά τις χαμηλές τιμές των συσκευών 3D. Αθλητισμός, σελ. 7 Σκληραίνει το παιχνίδι με το γκάζι Οι ΗΠΑ προκρίνουν αγωγό μεταξύ Ισραήλ Τουρκίας και τετραμερή συνεργασία με Ελλάδα και Κύπρο Πονοκέφαλο προκαλούν στον διεθνή παράγοντα οι ακροβατισμοί του Ταγίπ Ερντογάν, με αποτέλεσμα ο όλος σχεδιασμός για την ανατολική Μεσόγειο να τελεί υπό την αίρεση των πολιτικών επιλογών του τούρκου Πρωθυπουργού. Ωστόσο, την ίδια ώρα η Ουάσινγκτον θεωρεί πως πρέπει να επιδιωχθεί λύση πριν από το 2015, η οποία Κρίσιμη βδομάδα για Τρ. Κύπρου Επαφές για το νέο Δ.Σ. Πυκνή σε γεγονότα η προσεχής εβδομάδα στην Τρ. Κύπρου. Ο διοικητής της Κεντρικής, ξεκινά κύκλο επαφών για τον ορισμό του νέου διοικητικού συμβουλίου, ενώ την Πέμπτη η Βουλή θα συζητήσει αλλαγές στον νόμο περί εξυγίανσης, οι οποίες θα επηρεάσουν τη διαχείριση του 18,1% που κατέχει η «κακή» Λαϊκή. Οικονομική, σελ. 3 Τουριστική πνοή στο παρά πέντε Λόγω κρίσης στην Αιγύπτο Οι δραματικές εξελίξεις στην Αίγυπτο δίνουν μια απροσδόκητη ώθηση στον κυπριακό τουρισμό, σε μια χρονιά που προμηνυόταν στάσιμη. Οι μαζικές ακυρώσεις από Ευρώπη και Ρωσία ευνοούν τους υπόλοιπους μεσογειακούς προορισμούς, ανάμεσά τους και η Κύπρος. Οικονομική, σελ. 5 Σύγκρουση Γκιουλ Ερντογάν για προεδρία Ψυχρός πόλεμος επικρατεί μεταξύ του ΑΚΡ και του Κινήματος Γκιουλέν το οποίο τάσσεται στο πλευρό του Τούρκου Προέδρου και «επιχειρεί το τελευταίο διάστημα να μπλοκάρει την εκλογή του κ. Ερντογάν στην Προεδρία της Δημοκρατίας», εκτιμά τουρκική πηγή της «Κ», η οποία διατηρεί πολύ στενές σχέσεις με τους κυβερνητικούς κύκλους στην Άγκυρα. Πίσω από τη φυλάκιση σειράς υψηλόβαθμων κυβερνητικών αξιωματούχων βρίσκονταν οι μυστικές υπηρεσίες της τουρκικής αστυνομίας και οι Τούρκοι δικαστές, οι οποίοι διατηρούν στενές σχέσεις με τους κύκλους του Κινήματος Γκιουλέν. Σελ. 7 Καταδίκη-μήνυμα προς μιμητές 35 χρόνια στον Μάνινγκ Ο Μπράντλεϊ Μάνινγκ κοινοποίησε έγγραφα και εικόνες στα WikiLeaks. Δεν είχα ποτέ πρόθεση να βλάψω κανέναν, γράφει στην ε- πιστολή προς τον Ομπάμα. Σελ. 19 Λύση πριν απ το 2015 δημιουργεί προοπτική συνεργασίας εκτιμά η Ουάσινγκτον «Κόκκινη γραμμή» για Ομπάμα τα χημικά Πολίτες ανάβουν κεριά κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας για τις πολύνεκρες χημικές επιθέσεις στα προάστια της Δαμασκού μπροστά στα κεντρικά γραφεία του ΟΗΕ στη Βηρυτό. Σύροι ακτιβιστές κατηγορούν το καθεστώς Άσαντ για τη χημική επίθεση, η οποία άφησε πίσω της περισσότερους από 100 νεκρούς, μεταξύ των ο- ποίων και αρκετά παιδιά, ενόσω κοιμόντουσαν. Σελ. 19 Κρυφά σύννεφα μεταξύ Σαμαρά-Βενιζέλου Επτά σημεία τριβής στις σχέσεις των δύο ανδρών, κρύβονται στο παρασκήνιο Δύο μήνες από την ορκωμοσία της κυβέρνησης συνεργασίας ΝΔ ΠΑΣΟΚ, μετά την επεισοδιακή α- ποχώρηση της ΔΗΜΑΡ και παρά τις δυσκολίες ο πρωθυπουργός H Συμφωνία της Άγκυρας Ως δαμόκλειος σπάθη επικρέμονται οι έξι πραγματικότητες του Ραούφ Ντενκτάς Αντ. Σαμαράς και ο Ευ. Βενιζέλος έχουν διαμορφώσει ένα σημαντικό κεκτημένο: οι ίδιοι και τα δύο κόμματα των οποίων ηγούνται πορεύονται, παρά τις επιμέρους εντάσεις, Άγκυρα, 28 Φεβρουαρίου Ο υπουργός Εξωτερικών Στέφανος Στεφανόπουλος με τον Τούρκο και τον Γιουγκοσλάβο ομόλογό του Φουάτ Κιοπρουλού και Κότσα Πόποβιτς σε μια θερμή χειραψία μετά την υπογραφή της Τριμερούς Συνθήκης Φιλίας και Συνεργασίας, η ο- ποία οδήγησε στη θνησιγενή Συνθήκη Συμμαχίας που υπογράφηκε στις 9 Αυγούστου στο Μπλεντ της Σλοβενίας. Σελ. 9 Τη διαχείριση των συνομιλιών συζητά το «κυβερνητικό στρατόπεδο» των τ/κ Στο χείλος της αβύσσου η Αίγυπτος ASSOCIATED PRESS με συντεταγμένο τρόπο και χωρίς να μεταδίδουν την εικόνα συνεχούς πολιτικής κρίσης που διέκρινε την προηγούμενη, τρικομματική, κυβέρνηση. Σελ. 16 Αν ο στρατηγός Ελ Σίσι φιλοδοξεί να γίνει ένας νέος Νάσερ και όχι ένας Αιγύπτιος Μαντέλα, η χώρα του θα οδηγηθεί στο κενό. Αποστάσεις κρατούν ΗΠΑ και Ευρωπαϊκή Έ- νωση. Η συμβολική σημασία της απόφασης αποφυλάκισης του 85χρονου Μουμπάρακ. Το πιο α- πογοητευτικό είναι ότι δεν φαίνονται στον ορίζοντα ούτε η ηγεσία ούτε το στρατηγικό όραμα που θα μπορούσαν να αντιστρέψουν αυτές τις τάσεις. Οι Αιγύπτιοι καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα σε έναν στρατό που μοιάζει να επιδιώκει την επιστροφή της χώρας στο 1952, και τους Αδελφούς Μουσουλμάνους, οι οποίοι οραματίζονται την επιστροφή στο 622. Σελ. 18 θα αποτελεί και τη χρυσή τομή συνεργασίας Αθηνών, Τελ Αβίβ, Άγκυρας και Λευκωσίας στο θέμα της Ενέργειας. Έκθεση του Ινστιτούτου Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ, ημερομηνίας 13 Αυγούστου 2013, δίνει περισσότερες πιθανότητες στην κατασκευή αγωγού Ισραήλ Τουρκίας. Σελ. 4 ΜΕΛΕΤΗ Ακραία ύφεση έως και 16,7% Αποκαλυπτική μελέτη για την κυπριακή οικονομία στην περιοδική έκδοσης «Οικονομία και Αγορές» της Eurobank εκτιμά σε μεγαλύτερο ύψος την ύφεση το 2013 και το 2014, σε σύγκριση με τις επίσημες προβλέψεις. Το βασικό σενάριο προβλέπει ύφεση 11,9% το 2013 και 4,7% το 2014, ενώ στην περίπτωση που επιδράσεις από την πιστωτική ασφυξία, τους ελέγχους στην κίνηση κεφαλαίων και τις πτωχεύσεις επιχειρήσεων αποδειχτούν μεγαλύτερες, το ΑΕΠ μπορεί να μειωθεί το 2013 έως και 16,7%. Οικονομική, σελ. 3 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Δραματικές περικοπές στον προϋπολογισμό Το έλλειμμα του πρώτου εξαμήνου είναι κατά 385 εκατομμύρια ευρώ (ή 2,4% του ΑΕΠ) μικρότερο από τους στόχους που περιγράφονται στο Μνημόνιο, αλλά τα καλύτερα αποτελέσματα δεν αλλάζουν τους σχεδιασμούς για περικοπές 700 εκατ. ευρώ στον προϋπολογισμό του Οικονομική, σελ. 4 ΚΥΡΙΟ ΑΡΘΡΟ Σοβαρευτείτε Με αφορμή το πολυσυζητημένο νομοσχέδιο περί εξυγίανσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος, θα πρέπει να επισημανθεί ότι η δικαιοπαραγωγική διαδικασία που ορίζεται στο Σύνταγμα ανήκει στο Νομοθετικό Σώμα όπου, τόσο ιστορικά όσο και θεωρητικά, η έννοια αυτή ταυτίζεται με το ίδιο το συνταγματικό κράτος, με το κράτος δικαίου στο οποίο η κρατική εξουσία αφενός οργανώνεται και ο- ριοθετεί τους νομικούς κανόνες και αφετέρου σέβεται τους κανόνες αυτούς. Πρωταρχικό, επομένως, αντικείμενο του Συντάγματος είναι η ρύθμιση της δικαιοπαραγωγικής διαδικασίας ως ύ- ψιστης θεσμικής λειτουργίας του κράτους. Ως τέτοιο οφείλουν τα πολιτικά κόμματα να δουν τη λειτουργία του Κοινοβουλίου και να δώσουν τη σοβαρότητα και προσοχή που αρμόζει στον θεσμό. Δικαιολογίες του τύπου, ήταν μακροσκελές το νομοσχέδιο και δεν καταφέραμε να το διαβάσουμε ή η επίκληση μη σοβαρών δικαιολογιών για ανατροπή υφιστάμενων νόμων που ψηφίστηκαν μόλις πριν από λίγο καιρό και τώρα δεν «βολεύουν», δεν συνάδουν με την αποστολή της Βουλής και πληγώνουν ανεπανόρθωτα την λειτουργία της δημοκρατίας. Η ΠΟΛΥΤΕΛΗ ΣΕΙΡΑ ΒΙΒΛΙΩΝ ΤΟΥ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΟΥ ΚΑΝ ΤΟ ΜΟΝΟΣ ΣΟΥ Σελ. 20 ΑΠΟΕΛ Μεσοεπιθετικές συνθέσεις Ο Νούνο Μοράις είναι ο μόνος από την εμπροσθοφυλακή που αγωνίστηκε και σε ό- λα τα επίσημα ματς. ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΟΝ «ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ» ΤΗΣ «Κ» ΑΝΟΡΘΩΣΗ Ελπίζει να βρήκε το λιμάνι του Δεν στεριώνει στους πάγκους ο Ζόρζε Κόστα που έχει ως φιλοσοφία: ταχύτητα, δύναμη και αγωνιστική πειθαρχία. ΑΠΟΛΛΩΝ Τα ωφελήματα της πρόκρισης Με συμμετοχή στους Ομίλους του Γιουρόπα Λιγκ ο Α- πόλλωνας θα καταφέρει να ανέβει επίπεδο. ΟΜΟΝΟΙΑ Ένα ρόστερ από 13 χώρες Οι διάφορες ποδοσφαιρικές σχολές, από τις οποίες προέρχονται οι ποδοσφαιριστές της Ομόνοιας. ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΗN ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

2 02-KATHI_NEW_KATHI 8/23/13 8:41 PM Page 2 2 l Διαβάστε στο Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ: Όλες οι ταινίες της Φίνος Φιλμ ελεύθερες στο youtube Kυριακή 25 Αυγούστου 2013 ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΑΤΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΓΝΩΜΕΣ ΕΛΛΑΔΑ ΚΟΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ ΑΝΘΡΩΠΩΝ Γράφει ο ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΡΑΣΧΟΣ Κυπριακό και γκάζι Ημικρόνοια και η πολιτική υποκρισία σε αυτό τον τόπο έχουν μετεξελιχθεί από κουσούρι σε επάρατη νόσο. Στις εξαιρετικά δύσκολες αυτές συνθήκες που ταλανίζουν την κοινωνία και τους ανθρώπους, θα ανέμενε κανείς ότι οι πολιτικοί μας θα μάζευαν τον νου τους και θα απένιπταν ή τουλάχιστο θα έβλεπαν πιο καθαρά το τοπίο που μας περιβάλλει και τις εξαιρετικά επικίνδυνες αναταράξεις που το χαρακτηρίζουν και θα αναπροσάρμοζαν τις πολιτικές τους τοποθετήσεις σε ό,τι αφορά το Κυπριακό. Ευκαιρία για να διαπιστώσει κανείς αν κάτι τέτοιο συμβαίνει δόθηκε τη βδομάδα αυτή στο πλαίσιο των εργασιών του συνεδρίου των Αποδήμων Κυπρίων (ΠΟΜΑΚ, ΠΣΕΚΑ και ΝΕΠΟΜΑΚΕ- ΔΕΚ), όπου μίλησαν οι ηγέτες ή εκπρόσωποι όλων των κομμάτων. Από τις ομιλίες προκύπτει ότι ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ, ΕΥΡΩ- ΚΟ και Οικολόγοι διαφωνούν με σύνδεση του παράγοντα «υδρογονάνθρακες» με το Κυπριακό. Δηλαδή με τον μοναδικό παράγοντα-κλειδί που μπορεί να α- νοίξει τη σκουριασμένη για 40 χρόνια κλειδαριά της πολυπόθητης, για τον λαό, λύσης του Κυπριακού, πόθος όμως που δεν συνέχει και τις πολιτικές ηγεσίες. Αντίθετα, αυτές, όπως τραγικά α- ποδεικνύεται πλέον βολεύονταν περίφημα με το στάτους κβο, αφού έτρωγαν, έπιναν, διόριζαν κι έκαναν και περιουσίες. Τουτέστιν, περιχαρακωμένες πίσω από ένα τείχος ατιμωρησίας, έλλειψης λογοδοσίας και ασυδοσίας «οικοδόμησαν» μια πολιτεία διαπλοκής, ρεμούλας και ανηθικότητας. Το πρώτο που ξεπουλήθηκε ήταν το «δεν ξεχνώ», ενώ, όταν το 2004 η φούσκα των ακινήτων ξερνούσε στην κυριολεξία λίρες, ντιβέλοπερς και πολιτικοί δαιμονοποίησαν το σχέδιο λύσης των Η.Ε. (βλ. Ανάν) μόνο και μόνο με τον φόβο πως θα χάσουν τα κλειδιά της πολιτείας της διαπλοκής. Τότε ο σημερινός Αρχιεπίσκοπος καλούσε τους πρόσφυγες να πουν «όχι» στο δημοψήφισμα και μετά να πάνε στη μητρόπολη Πάφου να τους δώσει ο ίδιος και γη και οικονομική βοήθεια. Σήμερα, που οι πρόσφυγες καταφεύγουν στην Ε- πιτροπή Αποζημιώσεων της Τουρκίας και πουλάνε τις περιουσίες τους, ο Αρχιεπίσκοπος και οι πολιτικοί μας ταγοί, χωρίς αιδώ τους επικρίνουν σαν «μειοδότες». Με τα αποθέματα γκαζιού και πετρελαίου στη θάλασσα της ανατολικής Μεσογείου, να αποτελούν σήμερα πόλο έλξης των πετρελαϊκών κολοσσών αλλά και σημαντικό στοιχείο του γεωπολιτικού παιγνιδιού, το Κυπριακό συγκυριακά αναβαθμίζεται. Διότι, λογικά, καμιά ε- ταιρεία δεν θα επενδύσει εκατοντάδες εκατομμύρια άμα ξέρει ότι έχει ως ε- μπόδιο ένα άλυτο πολιτικό πρόβλημα. Οι προθέσεις των ΗΠΑ κυρίως αλλά και της Βρετανίας και της Ε.Ε. είναι σαφείς και γνωστές σε όλους τους πολιτικούς μας κύκλους και είναι κοινό μυστικό ότι βάσει των σχεδιασμών τους, το πρόβλημα θα πρέπει να ρυθμιστεί σε ένα, το πολύ ενάμιση χρόνο, στο πλαίσιο μιας διαδικασίας που θα αρχίσει τον Οκτώβριο. Δεν είναι τυχαίο, που όπως επιβεβαίωσε ο Αμερικανός Πρέσβης στη Λευκωσία, Τζον Κένινγκ, μιλώντας στο συνέδριο των αποδήμων, «το Κυπριακό βρίσκεται στις πρώτες θέσεις της λίστας του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Τζον Κέρι με τα ζητήματα που θα επιδιώξει να επιλύσει κατά τη διάρκεια της θητείας του». Οι πολιτικοί μας ακόμα γνωρίζουν ότι δεν ήταν τυχαίο, πως η πλατφόρμα της Noble, πλέοντας από το «Ταμάρ» προς την «Αφροδίτη» για την πρώτη γεώτρηση, άλλαξε τη σημαία της Λιβερίας με την αμερικάνικη σημαία. Οι πολιτικοί μας γνωρίζουν ακόμα ότι το ρωσικό αίτημα για παραχώρηση της βάσης Α. Παπανδρέου για να σταθμεύουν εκεί τα «Σουχόι», δεν έγινε αποδεκτό α- πό τη Λευκωσία, διότι ακριβώς την εγγύηση της ασφάλειας των εργασιών των εταιριών στην κυπριακή ΑΟΖ «ανέλαβαν» οι ΗΠΑ και ως είναι φυσικό έχουν σχετικές ενστάσεις. Γνωρίζοντας, λοιπόν, αυτά και άλλα πολλά και σημαντικά στοιχεία για τη διαδικασία που δρομολογείται, τα πολιτικά κόμματα που έχουν προ πολλού περιπέσει σε ανυποληψία λογικά θα έπρεπε να αφήσουν κατά μέρος την υποκρισία και να τοποθετηθούν σοβαρά και υπεύθυνα. Θέλουμε λύση του Κυπριακού κι ένταξη της Κύπρου σε ένα σύστημα ασφαλείας (βλ. προστασίας) της Δύσης και παράλληλα διαμοιρασμό αναλογικά με τους Τουρκοκύπριους των κερδών από τους υδρογονάνθρακες; (Μας δίνεται τώρα μια έσχατη ευκαιρία που μας προστατεύει και α- πό μια γενικότερη σύρραξη στην περιοχή). Ή θέλουμε να συνεχιστεί το σημερινό στάτους κβο, σε μια χώρα υπό κατάρρευση, όπου θα είμαστε όλοι πλην των κομματικών κλικών παρελκόμενα ενός συστήματος ρεμούλας και με την απειλή της Τουρκίας πάντα ανοικτή; Δεν λέω ότι η πρώτη επιλογή είναι ιδανική αλλά εκτιμώ ότι είναι η μοναδική που έ- χουμε για να γλυτώσουμε μεταξύ άλλων και από όλους τους πολιτικούς τσαρλατάνους και στις δύο κοινότητες, δίνοντας την ευκαιρία σε μια νέα γενιά ανθρώπων να διαχειριστούν το μέλλον του τόπου με όραμα για τα παιδιά τους και όχι την τσέπη τους Σχολιάστε στο Δεύτερη σελίδα Η αεροπορική βάση γίνεται «πράσινη» Μαζί και άλλα 10 στρατόπεδα, τα οποία θα παράγουν μόνα τους την ενέργεια που χρειάζονται Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΤΣΑΓΓΑΡΗ <<<<<<< Φ. Φωτίου: Στη βάση της εξαγγελίας του Προέδρου έχουμε προχωρήσει στον σχεδιασμό και την υλοποίηση περιβαλλοντικής στρατηγικής Η αεροπορική βάση Ανδρέα Παπανδρέου μετατρέπεται, μέσω φωτοβολταϊκών, σε «πράσινη στρατιωτική μονάδα» στο πλαίσιο του προγράμματος GO GREEN του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας (ΕΟΑ). Παράλληλα, άλλες 10 στρατιωτικές μονάδες επιλέχθηκαν από το Υπουργείο Άμυνας για να προχωρήσουν στην εγκατάσταση Ανανεώσιμων Πηγών έτσι ώστε παράγοντας μόνες τους την ενέργεια που χρειάζονται να είναι αυτάρκεις και ανεξάρτητες. Η παραγωγή ενέργειας σε στρατιωτικές μονάδες, μέσω Ανανεώσιμων Πηγών, θεωρείται πλέον επιβεβλημένη, αφού τα πλεονεκτήματα είναι αρκετά. ΗΠΑ και Ε.Ε. προχώρησαν σε αυτού του είδους προγράμματα λαμβάνοντας υπόψη ότι «ο ενεργειακός εφοδιασμός με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θεωρείται ως στρατηγικός καταλύτης για τις στρατιωτικές ικανότητες μιας χώρας» και παράλληλα γίνεται «αξιοποίηση γης και πόρων των Ενόπλων Δυνάμεων για την προώθηση των Α- νανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο ε- νεργειακό μείγμα των χωρών». Η Κύπρος είναι μία εκ των επτά χωρών της Ε.Ε. (Αυστρία, Γερμανία, Ελλάδα, Λουξεμβούργο, Ρουμανία, και Τσεχία) που συμμετέχει στο πιλοτικό πρόγραμμα GOGREEN του ΕΟΑ και θα προχωρήσει στη χρήση φωτοβολταϊκών συστημάτων εντός με σκοπό την επίτευξη του στόχου « » (20% μείωση ρύπων, 20% παραγωγή ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και 20% εξοικονόμηση ενέργειας μέχρι το 2020). Ο σχεδιασμός του Προγράμματος προνοεί ότι μέρος των εσόδων από την πώληση της ηλεκτρικής ενέργειας που θα παράγεται από τα φωτοβολταϊκά συστήματα θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί από κάθε χώρα για την προώθηση της πράσινης ανάπτυξης με περιβαλλοντικά έργα παραγωγής ηλεκτρικής ε- Το Υπουργείο Άμυνας συμμετέχει στο πρόγραμμα GO GREEN του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας (ΕΟΑ), του οποίου στόχος είναι η μετατροπή των στρατιωτικών μονάδων αυτάρκεις σε ενέργεια μέσω Ανανεώσιμων Πηγών. νέργειας από ΑΠΕ. Η Κύπρος συμμετέχει με την Αεροπορική Βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» στην Πάφο, της οποίας οι ανάγκες σε ενέργεια ανέρχονται περίπου σε 1 MW, ενώ σύμφωνα με υπολογισμούς, βάση της προσφερόμενης επιφάνειας εγκατάστασης φωτοβολταϊκών συστημάτων, θα μπορούν να παραχθούν περίπου 5 MW. Το εν λόγω έργο δεν θα έχει κανένας κόστος για την Κυπριακή Δημοκρατία. Ο ΕΟΑ διενήργησε τον διαγωνισμό για την εξεύρεση στρατηγικών επενδυτών οι οποίοι θα αναλάβουν την υ- λοποίηση του έργου σε χώρους οι ο- ποίοι διατίθενται από τις συμμετέχουσες στο πρόγραμμα χώρες. Η προσφοροδότηση αναμένεται να γίνει στο τέλος Σεπτεμβρίου με στόχο την υπογραφή συμβολαίων μέχρι το τέλος του χρόνου. Η εφαρμογή του προγράμματος αναμένεται να ξεκινήσει το 2014, ενώ η διάρκεια του Συμβολαίου θα είναι 20 χρόνια. Μετά την ολοκλήρωση και τη λειτουργία του πιλοτικού αυτού προγράμματος, θα γίνει αξιολόγηση των αποτελεσμάτων και στη συνέχεια τα κράτη που συμμετέχουν θα αποφασίσουν για τη συνέχιση της εγκατάστασης των φωτοβολταϊκών και σε άλλους χώρους με πιθανότητα συμμετοχής επιπρόσθετων ευρωπαϊκών χωρών. Παράλληλα, η Εθνική Φρουρά μέσα από το πρόγραμμα GOGREEN θα συμβάλει και στην ε- πίτευξη του κρατικού στόχου / δέσμευση προς την Ε.Ε. για παραγωγή ενέργειας μέχρι το 2020 από ΑΠΕ 192 MW. Άλλα 10 στρατόπεδα «Στη βάση της εξαγγελίας του ΠτΔ έχουμε προχωρήσει στον σχεδιασμό και την υλοποίηση μιας περιβαλλοντικής στρατηγικής στο Υπουργείο Ά- μυνας. Την παρούσα φάση είμαστε σε μια προσπάθεια να μετατρέψουμε 10 στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε πράσινα στρατόπεδα», δήλωσε ο υπουργός Άμυνας στην «Κ». «Τα οφέλη από την εφαρμογή συστημάτων περιβαλλοντικής διαχείρισης στα στρατόπεδα δεν έχουν μόνο περιβαλλοντική υφή αλλά έχουν και οικονομική προέκταση. Στη βάση λοιπόν και της εξαγγελίας του ί- διου του ΠΔ για τα πράσινα στρατόπεδα επιλέξαμε τα στρατόπεδα και η εφαρμογή θα ολοκληρωθεί τα επόμενα 2-3 χρόνια» (χρονοδιάγραμμα ). Παράλληλα, ο κ. Φωτίου σημείωσε πως το Υπουργείο του «καταβάλλει προσπάθειες να μειώσει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που δημιουργούνται εξαιτίας διαφόρων δραστηριοτήτων του σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις στις οποίες προωθεί την Αειφόρο Α- νάπτυξη στο δομημένο περιβάλλον. Κατά πλειοψηφία οι νέες εγκαταστάσεις σε στρατόπεδα (κτήρια διοίκησης και κοιτώνες) έχουν σχεδιαστεί με βάση τις αρχές των «πράσινων κτηρίων» στα οποία εφαρμόζονται τα παθητικά μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας και ενσωματώνουν συστήματα εξοικονόμησης ενέργειας, φωτοβολταϊκά συστήματα, συστήματα εξοικονόμησης νερού, συστήματα ανακύκλωσης υγρών αποβλήτων κ.ά. Στην παρούσα φάση καταβάλλονται περαιτέρω ενέργειες για εξοικονόμηση ενέργειας στις κτηριακές εγκαταστάσεις. Το περιβαλλοντικό έργο που επιτελείται στα στρατόπεδα συμβάλλει επίσης στην αυξημένη ευαισθητοποίηση του πολιτικού και στρατιωτικού προσωπικού. Το Υ- ΠΑΜ ιεραρχεί ψηλά στις προτεραιότητες του την προώθηση της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης των κληρωτών της ΕΦ». Αξίζει να σημειωθεί ότι για το εν λόγω θέμα υπάρχει πλήρης συντονισμός και συνεργασία μεταξύ Υπουργείου Άμυνας και τους αρμόδιους φορείς και κυβερνητικά τμήματα που α- σχολούνται με περιβαλλοντικά θέματα. Ήδη ο Φώτης Φωτίου είχε συνάντηση με την Επίτροπο Περιβάλλοντος κ. Ιωάννα Παναγιώτου, όπως επίσης και με το Κίνημα Οικολόγων Περιβαλλοντιστών. Παράλληλα, συνάντηση προγραμματίζεται και με την υφυπουργό Άμυνας η οποία χειρίζεται τα περιβαλλοντικά θέματα του Υπουργείου Άμυνας της Ελλάδας. Η συνάντηση με τη Φώφη Γεννηματά προγραμματίζεται εντός του φθινοπώρου. O ΦΙΛΙΣΤΩΡ Επιλογή: ΜΙΧΑΛΗΣ Ν. ΚΑΤΣΙΓΕΡΑΣ Σούπερ αυτοκίνητο, 100% ελληνικό, για δρόμο και βουνό 49 χρόνια πρίν στην «Κ» 25.VΙΙΙ.1964 ΚΥΠΡΟΣ: Λευκωσία, 24. (Του ανταποκριτού μας Γ. Λεωνίδα).- Πληροφορίαι εκ διαφόρων εγκύρων πηγών φέρουν τας περί την Κύπρον εξελίξεις ως καθισταμένας καθ ημέραν δυσμενεστέρας, καθ όσον η Τουρκία επιδεικνύει αδιαλλαξίαν, ενώ οι Αγγλοαμερικανοί πιέζουν συνεχώς και περισσότερον προς την κατεύθυνσιν της Ελλάδος διά την επίτευξιν λύσεως με απαραδέκτους όρους τουλάχιστον εκ μέρους της Κύπρου. Τα ανωτέρω επιβεβαιούνται και εκ της ακολούθου δηλώσεως του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, ο οποίος ετόνισεν ότι ο λαός της Κύπρου «δεν θα υποχωρήση» εις οιασδήποτε προτάσεις «έστω και υπό την ομβρέλλαν της ενώσεως». Ο πρόεδρος της Κύπρου προσέθεσεν ότι η ένωσις, η οποία προσφέρεται τώρα εις την Κύπρον είναι «ένωσις με την Βρετανίαν, τον ΝΑΤΟ, την Τουρκίαν και την Ελλάδα». [ ] Εξ άλλου ο Αρχιεπίσκοπος ετόνισεν ότι «ουδέν είναι δυνατόν να πραγματοποιηθή, εν απουσία των Κυπρίων, οι οποίοι είναι και οι κυρίως ενδιαφερόμενοι να αποφασίσουν περί της τύχης των και του μέλλοντός των. Μερικοί κύκλοι, προσέθεσε, προσπαθούν να παρακάμψουν και να αγνοήσουν τους Κυπρίους εις την λήψιν αποφάσεως περί του μέλλοντός των, μη λαμβάνοντες υπ όψιν τας απόψεις των». ΝΟΤΙΟΝ ΒΙΕΤΝΑΜ: Λονδίνον, 24.- Μεταδίδεται εκ Σαϊγκόν ότι χθες και σήμερον συνεχίσθησαν εκεί και εις άλλας πόλεις του Νοτίου Βιετνάμ ταραχαί και διαδηλώσεις στρεφόμεναι κατά της Κυβερνήσεως του στρατηγού Χαν και των Αμερικανών. Χθες οι διαδηλωταί φοιτηταί ελεηλάτησαν τον ραδιοσταθμόν της Σαϊγκόν, σήμερον δε άλλοι διαδηλωταί επέφερον μεγάλας ζημίας εις το κτίριον του υπουργείου Πληροφοριών. Ο υπουργός Πληροφοριών κ. Ράι υπεσχέθη εις τους διαδηλωτάς ότι θα άρη την λογοκρισίαν. [ ] Μέχρι σήμερον έχουν φονευθή εις το Νότιον Βιετνάμ κατά τας μάχας εναντίον των Βιετκόγκ, 279 Αμερικανοί και άλλοι ετραυματίσθησαν. Ο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΟΝΤΑ ΣΤΑ «ΒΡΑΧΑΚΙΑ:» Η Α.Μ. ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος, η Βασιλομήτωρ Φρειδερίκη και η Διάδοχος Πριγκίπισσα Ειρήνη παρηκολούθησαν προχθές Κυριακήν την τελευταίαν συναυλίαν της Συμφωνικής Ορχήστρας της Βαμβέργης, εκ του άνω διαζώματος του Ηρωδείου, χωρίς ουδείς σχεδόν, ν αντιληφθή την παρουσίαν των, πλην ωρισμένων αρμοδίων του Φεστιβάλ, προς τους οποίους η Α.Μ. είπε να μην ανησυχούν: «Μου άρεσε τόσο πολύ -εδήλωσεν ο Αναξ- η πρώτη εκτέλεσις της «Ενάτης Συμφωνίας» του Μπετόβεν, ώστε έπεισα και την Μητέρα μου να έλθη να την ακούση. [ ].» [Σημ. «Φ»: «Βραχάκια» λέγαμε το τότε μη αποκατεστημένο ακόμα πάνω πάνω μέρος του Ηρωδείου, όπου ήταν οι φθηνότερες θέσεις για τους νέους και τους πτωχούς φιλόμουσους Του ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΦΩΤΙΑΔΗ Το πολύ σε τρεις μήνες η ομάδα που εργάζεται εδώ και πολλά χρόνια για τη δημιουργία ενός πρωτότυπου αυτοκινήτου -για την ώρα ονομάζεται «Korres Project 4», από το όνομα του δημιουργού του- θα έχει ολοκληρώσει μια δουλειά που φαντάζει απίστευτη για δύο λόγους. Πρώτον, γιατί το αυτοκίνητο αυτό μπορεί να φτάσει σε πιο δύσβατα σημεία από οποιοδήποτε άλλο. Δεύτερον, γιατί όλη η δουλειά έγινε στην Ελλάδα, όπου όχι μόνο δεν υπάρχει βάση και ιστορία σε αυτού του είδους την παραγωγή, αλλά και που -όπως αποδείχθηκε και πάλι- αποθαρρύνει κάθε φιλόδοξο ή περίεργο από το να παλέψει για να δημιουργήσει κάτι καινούργιο. <<<<<< Η καινοτομία του «Korres» είναι η ανάρτηση, που δεν επιτρέπει στους τροχούς να ση κωθούν από το έδαφος «Ολα ξεκίνησαν από χόμπι, πριν από πολλά χρόνια, πίσω στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας», λέει ο κ. Μάνος Βορδοναράκης, εξειδικευμένος σε ειδικές κατασκευές και μέλος της ομάδας. «Πρόκειται για ένα από αυτά τα στοιχήματα που βάζεις με τον εαυτό σου» και αυτό ήταν ένα στοίχημα που ο Δημήτρης Κορρές, γνωστός περισσότερο με την ιδιότητα του αρχιτέκτονα, έβαλε με τον εαυτό του. «Ο στόχος ήταν να φτιαχτεί ένα αυτοκίνητο με την ακρίβεια του Mini Coοper στον δρόμο και τη σταθερότητα ενός Decevo στο χώμα». Το πρωτότυπο νούμερο 1 ήταν ένα συνονθύλευμα από πατέντες και ευρεσιτεχνίες, αλλά και με πολλές αδυναμίες. Αυτό τράβηξε την προσοχή της ελληνικής εταιρείας MEVAKO που πρότεινε να βγει το αμάξι στην παραγωγή και με τη δική της συνδρομή ολοκληρώθηκε ένα δεύτερο βελτιωμένο μοντέλο το 2004, το οποίο όμως δεν μπορούσε να βγει την παραγωγή. «Για τους δικούς του λόγους ο Κορρές δεν τα παράτησε. Χρεώθηκε παντού και ξεκίνησε το τρίτο πρωτότυπο, που θεωρούσαμε ότι θα βγει στην παραγωγή». Ούτε αυτό όμως ήταν έτοιμο, αφού προέκυψαν σοβαρά θέματα. Ετσι ξεκίνησε και η τέταρτη εκδοχή, που πιστεύουμε ότι είναι τελειοποιημένη. Με κάθε νέο μοντέλο μεγαλώνει και το αμάξι, από κυβικά το πρώτο έχει πια φτάσει σε «Ο λόγος είναι ότι ανακαλύπτουμε πώς οι αναρτήσεις μπορούν να βγάλουν στον δρόμο αυτή την ιπποδύναμη. Και έπειτα από αυτό αντιλαμβανόμαστε ότι δεν γίνεται να φτιάξουμε ένα φθηνό αυτοκίνητο. Ισως ακουστεί οξύμωρο, αλλά αυτό θα απαιτούσε τεράστια υποδομή που μόνο μια οργανωμένη εταιρεία μπορεί να έχει. Η βασική καινοτομία του αυτοκινήτου είναι η ανάρτηση, που δεν επιτρέπει στους τροχούς να σηκωθούν από το έδαφος. Ετσι το αυτοκίνητο σκαρφαλώνει απίστευτα ε- μπόδια και δεν το καταλαβαίνεις. Επίσης, το ειδικό σασμάν του αυτοκινήτου δίνει τη δυνατότητα για διαφορετικούς τρόπους οδήγησης σε εντελώς διαφορετικά περιβάλλοντα. Ετσι ώστε να υπάρχει η επιλογή Το αυτοκίνητο, που μπορεί να τρέξει σαν βολίδα στην άσφαλτο και να ανέβει με ευκολία σκαλιά και κερκίδες, θα βγει σε τρεις μήνες στην αγορά. για γρήγορη οδήγηση, και με τα ίδια λάστιχα για τρομερό σκαρφάλωμα σε σκαλιά ή ακόμα και κερκίδες. Και όλα αυτά σε ένα αυτοκίνητο κιλά, με τελική ταχύτητα γύρω στα 300 χιλ. και επιτάχυνση σε περίπου 3,8 δεύτερα. «Το αυτοκίνητο είναι θηρίο, αλλά η αίσθηση ασφάλειας και σταθερότητας είναι μοναδική» λέει ο κ. Βορδοναράκης. Κάθε φορά που ολοκληρωνόταν ένα μοντέλο, ένα βίντεο παρουσιαζόταν σε κάποια έκθεση στο εξωτερικό. Και οι ιδιαίτερες ι- κανότητές του δεν πέρασαν απαρατήρητες. «Ηδη από το δεύτερο μοντέλο υπήρχε πρόταση από μια στρατιωτική βιομηχανία στο Αμπού Ντάμπι, να γίνει η παραγωγή εκεί, σε στρατιωτικού τύπου μη επανδρωμένο ό- χημα. Και η δεύτερη σοβαρή πρόταση ήταν πάλι από τον χώρο της στρατιωτικής βιομηχανίας. Ωστόσο, αυτό δεν ήταν κάτι που ενδιέφερε άμεσα όσους εμπλέκονταν στην προσπάθεια αυτή. Η ομάδα συνέχισε και ο- λοκληρώνει το «Korres Project 4» στην Ελλάδα και σε λίγο θα το παρουσιάσει. Αλλά όταν βγει στην αγορά δεν θα είναι για όλα τα βαλάντια, η τιμή του ενός θα μπορούσε να φτάσει και τις ευρώ. Ο Σπονδοφόρος απουσιάζει. Πρόεδρος Δ.Σ.: ΚΩΣΤΑΣ ΙΟΡΔΑΝΙΔΗΣ n Διευθύνων Σύμβουλος: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΟΤΤΙΔΗΣ n Διευθυντής: ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΡΑΣΧΟΣ n Αρχισυντάκτης: ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ Υπεύθυνος Οικονομικού: ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΕΡΣΙΑΝΗΣ n Υπεύθυνος Καλλιτεχνικού: MΙΧΑΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ n Υπεύθυνος Ατελιέ: ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΔΑΜΙΑΝΟΥ Iδιοκτησία «Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΕΚΔΟΣΗ ΚΥΠΡΟΥ ΛΤΔ» Νίκου Κρανιδιώτη 7Ε, 3ος όροφος, 2411 Έγκωμη, Λευκωσία, Κύπρος Τηλ.: Fax: Σύνταξη Fax: Διαφημιστικό Τμήμα - Μικρές Αγγελίες ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή, διασκευή ή απόδοση του περιεχομένου της εφημερίδας με οποιονδήποτε τρόπο, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του εκδότη. Eκδίδεται σε συνεργασία και μετά από άδεια της εταιρείας ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Α.Ε. Διευθυντής: ΑΛΕΞΗΣ ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ n Διεύθυνση συντάξεως: ΝΙΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ - ΚΩΣΤΗΣ ΦΑΦΟΥΤΗΣ

3 03-POLITIKI_KATHI 8/24/13 12:36 AM Page 3 Kυριακή 25 Αυγούστου 2013 Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ l 3 ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΑΤΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΓΝΩΜΕΣ ΕΛΛΑΔΑ ΚΟΣΜΟΣ Η Ερευνητική ήταν η αφορμή για τον πόλεμο Κυβέρνηση και ΑΚΕΛ σε ευθεία εμφυλιοπολεμική παράταξη με αφορμή την επεισοδιακή παρουσία Χριστόφια ενώπιον της Επιτροπής Του ΑΝΔΡΕΑ ΠΑΡΑΣΧΟΥ Η πλέον ενδιαφέρουσα παράσταση που είδαμε να ανεβαίνει στο κυπριακό θέατρο σκιών που κυριαρχεί στη ζωή αυτής της δύσμοιρης κοινωνίας και που διεκτραγωδεί πρόσωπα, συμπεριφορές και θεσμούς ήταν αναμφίβολα η εμφάνιση του τέως προέδρου της Δημοκρατίας Δημήτρη Χριστόφια ενώπιον της Ερευνητικής Επιτροπής για την Οικονομία την Πέμπτη. Εν πρώτοις να σημειώσουμε ότι δεν περιμέναμε ότι ο κ. Χριστόφιας θα συμπεριφερόταν πολύ διαφορετικά απ ό,τι αντέδρασε ενώπιον της Επιτροπής, γνωρίζοντας τον χαρακτήρα του ανδρός που κάθε άλλο από ψύχραιμος είναι. Είναι αυτός και ο βασικός λόγος που δεν κέρδισε και το παιχνίδι των ε- ντυπώσεων έναντι της τριμελούς Επιτροπής κάτι που θα μπορούσε να το κάνει εύκολα κερδίζοντας παράλληλα και το πολιτικό παιχνίδι που ήταν, όπως φαίνεται, προσχεδιασμένο και το οποίο μόλις τώρα αρχίζει. Και εξηγούμαι: Από τη στιγμή που γνώριζε τόσο ο ίδιος όσο και οι σύμβουλοί του ότι προηγούμενοι μάρτυρες, όπως ο Χαρίλαος Σταυράκης ή και ο Ανδρέας Ηλιάδης διάβασαν ε- νώπιον της Επιτροπής, αυτά ή κάποια από αυτά που ήθελαν να πουν, θα μπορούσε να το δηλώσει ο κ. Χριστόφιας και αν η Επιτροπή επέμενε να μην του επιτρέπει να πράξει το ίδιο να το κατέθετε και να προχωρούσε στις ερωταπαντήσεις, συμβουλευόμενος και το γραπτό κείμενο που είχε μαζί του. Φαίνεται, ωστόσο, ότι ο αντικειμενικός στόχος της καθόδου στην αίθουσα της Ε- ρευνητικής, όλων των πρωτοκλασάτων στελεχών του ΑΚΕΛ, του Νίκου Κατσουρίδη μη εξαιρουμένου, δεν ήταν η μάχη της Πέμπτης αλλά ο πόλεμος που θεωρούν ότι κηρύχθηκε εναντίον του ΑΚΕΛ από το κυβερνητικό στρατόπεδο. Aρχισε από Τρόοδος Συγκεκριμένα, πρωτοκλασάτο στέλεχος του Κόμματος, είπε στην «Κ», ότι οι ενέργειες της Ερευνητικής που προδίδουν κακοπιστία και μεροληψία εναντίον του Δημήτρη Χριστόφια ε- ντάσσονται σε έναν γενικότερο σχεδιασμό των «κυβερνητικών δυνάμεων» εναντίον του ΑΚΕΛ, όπως αποκάλυψε σε δημοσιογράφους στην προεδρική Δαμιανού και Σεραφείμ, οι δύο νομικοί σύμβουλοι του Δημήτρη Χριστόφια είναι τα πρόσωπα κλειδιά στον χειρισμό της υ- πόθεσης του τέως Προέδρου, όπως εξελίχθηκε αλλά και στην αναμενόμενη συνέχειά της. Πού είναι ο Βγενόπουλος; Με την κατάθεση του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Αναστασιάδη ενώπιον της Ερευνητικής Επιτροπής την προσεχή Τρίτη ολοκληρώνεται το έργο της. Ωστόσο, εκείνο που μένει να αιωρείται ως μέγα ερώτημα, είναι γιατί από το εδώλιο ή το έδρανο έστω απέναντι από τους Γ. Μ. Πική, Α. Κραμβή και Η. Νικολάου, δεν πέρασε ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα πρόσωπα αυτής της οικονομικής τραγωδίας, ο Ανδρέας Βγενόπουλος; Με όλα τα πρωτοκλασάτα στελέχη του παρόντα και τον Νίκο Κατσουρίδη στο πρώτο έδρανο, παρουσιάστηκε το ΑΚΕΛ στην Ερευνητική Επιτροπή δίνοντας στην ουσία σύνθημα και σινιάλο συσπείρωσης στα μέλη και τους οπαδούς του. κατοικία του Τροόδους την περασμένη Τρίτη ο αναπληρωτής Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Βίκτωρας Παπαδόπουλος. Συγκεκριμένα μας επισημάνθηκε από το στέλεχος του ΑΚΕΛ ότι ενώ ο πρόεδρος Αναστασιάδης επιστρέφοντας από το Eurogroup μετά τις 25 του Μάρτη είχε εξαγγείλει της διεξαγωγή έρευνας από ποινικούς ανακριτές, στη συνέχεια κρίθηκε πιο συμφέρουσα για την κυβερνητική παράταξη η λύση της Ερευνητικής Επιτροπής η οποία, έτσι κι αλλιώς θα επέρριπτε ευθύνες στον τέως πρόεδρο της Δημοκρατίας. Γνωρίζοντας, μάλιστα, τον χαρακτήρα Χριστόφια έκριναν ότι θα αντιδρούσε όπως στην περίπτωση της Επιτροπής Πολυβίου και θα γινόταν έτσι ένας βολικός αποδιοπομπαίος τράγος. Όπως μας ε- λέχθη από την ίδια πηγή «η επικύρωση των σχεδιασμών του ΔΗΣΥ και της κυβέρνησης εναντίον του ΑΚΕΛ, από ένα εκ των στενών συνεργατών του Προέδρου της Δημοκρατίας ήταν και ο μοχλός που ενεργοποίησε πλήρως τα α- ντανακλαστικά της Εζεκία Παπαϊωάννου. «Γνωρίζουμε τις αδυναμίες που είχαμε ως κυβέρνηση γνωρίζουμε και ποιοι και με ποιο τρόπο υπόσκαπταν και το κυβερνητικό έργο και την προσπάθεια για εξυγίανση της οικονομίας που καταβάλαμε αλλά δεν θα ανεχθούμε, τώρα να ξεπουλιέται η πατρίδα μας και να προσπαθούν να τα φορτώνουν όλα στο Κόμμα μας», σημείωσε μιλώντας στην «Κ» η ίδια πηγή από το ΑΚΕΛ και συνέχισε: «Ο Δημήτρης Χριστόφιας είναι ο εύκολος στόχος, αφού πολιτικά πλέον για να το θέσω ήπια δεν είναι στην πρώτη γραμμή πυρός του κόμματος. Όμως πλέον οι βολές, η υπόσκαψη και οι διαβολή έχουν στόχο το Κόμμα και όχι τη διερεύνηση των λόγων που η οικονομία οδηγήθηκε στο βάραθρο. Κάτι τέτοιο δεν θα το επιτρέψουμε και θα δώσουμε τη μάχη για τον τόπο μας και τον λαό μας» κατέληξε ο ίδιος αξιωματούχος της Εζεκία Παπαϊωάννου. Τούτων λεχθέντων καθίσταται σαφές ότι τα δύο μεγάλα πολιτικά στρατόπεδα του πολιτικού μας τοπίου μπαίνουν σε ένα πολωτικό έως εμφυλιοπολεμικό κλίμα, εξαιρετικά επικίνδυνο, αν αφεθεί να τραβήξει σε βάθος χρόνου. Μια εξήγηση γι αυτό είναι η ότι η διαρκής απώλεια ερεισμάτων από το ΑΚΕΛ οδηγεί το κόμμα στην εφαρμογή μιας οικείας μεθόδου συσπείρωσης των ο- παδών και φίλων του. Από την άλλη όλες οι πολιτικές δυνάμεις «αιμορραγούν» κάτω από το βάρος της απώλειας κύρους και αξιοπιστίας και ελλείψει άλλων, σύγχρονων εργαλείων άσκησης πολιτικής καταφεύγουν στα παλαιά έστω και επικίνδυνα λόγω μολύνσεως νυστέρια τους. Ο μόνος άγνωστος «Χ» στην προκειμένη περίπτωση είναι ο κόσμος ο οποίος μπορεί να αποστρέψει περισσότερο το πρόσωπό του από την πολιτική και τους πολιτικούς Η μπάλα στην Εισαγγελία Το ζήτημα που προέκυψε παραπέμπεται πλέον στον γενικό εισαγγελέα, ο οποίος θα αποφασίσει για τα περαιτέρω αφού λάβει την σχετική έκθεση της Ερευνητικής Επιτροπής. Πάντως ενδιαφέρουσα υπήρξε η πρώτη αντίδραση του βοηθού γενικού εισαγγελέα Ρίκκου Ερωτοκρίτου ο οποίος δήλωσε το πρωί της Παρασκευής στο Ράδιο Πρώτο ότι, «ο γενικός εισαγγελέας θα μελετήσει την έκθεση και αφού διαβουλευθεί μ αυτούς που πρέπει, το αργότερο μέχρι τη Δευτέρα θα αποφασίσει, με βάση κριτήρια που προβλέπει ο νόμος, κατά πόσο δικαιολογείται καταχώρηση ποινικής δίωξης εναντίον του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας, Δημήτρη Χριστόφια ή όχι, για το αδίκημα της απείθειας ή της μη συμμόρφωσης προς εντολή που έχει δώσει η Ερευνητική Επιτροπή. Αν έχει διαπραχθεί αδίκημα θα αποφασισθεί με βάση της πρόνοιες του νόμου περί Ερευνητικών Επιτροπών. Ο κ. Ερωτοκρίτου εμμέσως διατύπωσε και μία μομφή που αγγίζει την Ερευνητική Επιτροπή αφού καταλήγοντας στη δήλωσή του, είπε ότι αυτό το οποίο συνέβη ένα απλό διαδικαστικό θέμα μπορούσε να επιλυθεί άμεσα και απλά. Όμως λόγω της έντασης που επικρατούσε στην αίθουσα, της πολιτικής διάστασης των ζητημάτων και των εκατέρωθεν διαφορετικών εκτιμήσεων που υπάρχουν, περιεπλάκη και μεγιστοποιήθηκε Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ» η Νομική Υπηρεσία ζήτησε και έλαβε ήδη τα πρακτικά της συνεδρίας της Ερευνητικής Επιτροπής για να μπορεί να έχει πλήρη εικόνα των διαμειφθέντων ώστε να χειριστεί με την αρμόζουσα ο προσοχή το ζήτημα. Νομική πηγή που πρόσκειται στην κυβερνητική παράταξη, μιλώντας στην «Κ» διατύπωσε την εκτίμηση ότι ο πρόεδρος της Ερευνητικής Επιτροπής Γεώργιος Πικής, θα έπρεπε να ήταν πιο ψύχραιμος για να προστατεύσει τον θεσμό που ο ίδιος και τα άλλα δύο μέλη εκπροσωπούν. Έτσι θα προστάτευαν και τη Νομική Υπηρεσία η οποία καλείται τώρα να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά πρωτεύοντας τη δικαιοσύνη αλλά και τη δημοκρατία. Θεωρώ ότι μετά το πρώτο πλήγμα που υπέστη η Επιτροπή, μας είπε η ίδια πηγή, που όπως είχε πει ο Αλέκος Μαρκίδης είχε αυτοκτονήσει, τώρα θέτει ακόμα μια φορά την υπόσταση της υπό αίρεση, αφού ανάμεσα στα νομικά επιχειρήματα της άλλης πλευράς που πιστέψτε με δεν είναι όλα έωλα το πιο απλό και κατανοητό στον πολύ κόσμο είναι, ότι «μας κρεμμάζετε αδίκαστους».

4 04-POLITIKH_KATHI 8/23/13 8:42 PM Page 4 4 l Διαβάστε στο Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ GEEK: Στις 4 Σεπτεμβρίου τα αποκαλυπτήρια του smartwatch της Samsung Kυριακή 25 Αυγούστου 2013 ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΑΤΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΓΝΩΜΕΣ ΕΛΛΑΔΑ ΚΟΣΜΟΣ Αγωγό Ισραήλ-Τουρκίας «βλέπουν» οι ΗΠΑ Η λύση, βασική προϋπόθεση για να προλάβει η Λευκωσία τις εξελίξεις και ενδεχόμενη στροφή του Τούρκου πρωθυπουργού Ταγίπ Ερντογάν Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΤΣΑΓΓΑΡΗ Εκτός νυμφώνος κινδυνεύει να μείνει η Λευκωσία από τους σχεδιασμούς για το νέο ενεργειακό τοπίο στην ανατολική Μεσόγειο, με το Ινστιτούτο Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ να σημειώνει σε πρόσφατη έκθεσή του ότι αγωγός μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας είναι ο πλέον συμφέρων τρόπος για την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου και με την Ουάσινγκτον να θεωρεί ότι μια τέτοια ε- ξέλιξη ενδεχομένως να βοηθήσει και να διασφαλίσει τετραμερή συνεργασία μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου, Τουρκίας, Ισραήλ αλλά με βασική προϋπόθεση την επίλυση του Κυπριακού. Την ίδια ώρα ο Διεθνής Παράγοντας (όπως έγραψε ξανά η «Κ») προκρίνει μια γρήγορη και αποτελεσματική διαδικασία, αλλά το κατά πόσο αυτό είναι εφικτό δεν έχει ακόμη ξεκαθαρίσει ένεκα του αστάθμητου παράγοντα που λέγεται «Ερντογάν». Η δε κατάσταση σε Συρία και Αίγυπτο, από τη μία καθιστά επιτακτική την ανάγκη για αναζήτηση «ηρεμίας» τουλάχιστον <<<<<<< Η Ουάσινγκτον βρίσκεται ε- νώπιον δύο επιχειρηματολογιών. Λύση πριν απ το 2015 με προοπτική συνεργασίας στην περιοχή ή Λύση μετά το 2015 με προοπτική δημιουργίας ανταγωνιστικών μετώπων σε ένα μέρος της ανατολικής Μεσογείου, στο τρίγωνο δηλαδή Λευκωσίας Άγκυρας Αθήνας, από την άλλη δημιουργεί επιπλοκές στο θέμα Τουρκίας αφού ο Ταγίπ Ερντογάν φαίνεται να σχοινοβατεί μεταξύ δύο πολιτικών προσεγγίσεων και μεταξύ Δύσης και Ανατολής, χωρίς να ανοίξει α- κόμη τα τελευταία του χαρτιά. Όλα τούτα, δημιουργούν μία σύνθετη κατάσταση της οποίας ο διεθνής παράγοντας και δη οι ΗΠΑ θα πρέπει να επιληφθούν και μάλιστα σύντομα, με την Ουάσινγκτον να βρίσκεται ενώπιον δύο επιχειρηματολογιών αναφορικά με την εμπλοκή της Κύπρου στους ευρύτερους σχεδιασμούς: Πρώτον. Να αρχίσει δυναμική διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού όσο το δυνατό πιο σύντομα έτσι ώστε να υπάρξει κατάληξη μέχρι το τρίτο τρίμηνο του Δεύτερον. Οι συνομιλίες να αρχίσουν μεν τον Οκτώβριο του 13 αλλά να λάβουν ουσιαστική και δυναμική μορφή στα τέλη του 2014 με αρχές του 2015 έτσι ώστε να ξεκαθαρίσει το τοπίο στην Άγκυρα, η οποία εντός του ερχόμενου έτους θα έχει εκλογές «τριών καλπών» (Δημοτικές, Βουλευτικές, Προεδρικές). Και οι δύο επιλογές έχουν να κάνουν με ευρύτερα στρατηγικά συμφέροντα στην περιοχή, κυρίως ως προς την Ενέργεια, αφού το δεύτερο εξάμηνο του 2014 και το πρώτο εξάμηνο του 2015 θα είναι περίοδος ουσιαστικών αποφάσεων για επενδύσεις δισεκατομμυρίων και αποφάσεων οι οποίες εν πολλοίς θα χαρτογραφούν τον νέο ενεργειακό χάρτη της περιοχής (για παράδειγμα έως τότε και σύμφωνα με τον οδικό χάρτη που συμφωνήθηκε μεταξύ Κύπρου Noble, τελική επενδυτική απόφαση για το Τερματικό θα παρθεί το 2015). Στην πρώτη περίπτωση, με λύση δηλαδή έως τα τέλη του 2014, ο διεθνής παράγοντας βλέπει περισσότερα πλεονεκτήματα για την ευρύτερη περιοχή, και εκτιμάται ότι ενδεχόμενη λύση στο Κυπριακό θα λειτουργήσει ως «μαξιλάρι» για την ευρύτερη σταθερότητα. Και αυτό διότι θα προσφέρεται η δυνατότητα μιας ευρύτερης συνεργασίας, σε πρώτη φάση τεσσάρων χωρών (Κύπρου, Ελλάδας, Ισραήλ, Τουρκίας) στον νέο ενεργειακό χάρτη της περιοχής. Τούτο θα αποτελέσει την απαρχή ενός ευρύτερου σχεδιασμού των μεγάλων δυνάμεων για την περιοχή, την οποία χαρακτηρίζουν ως μια «νέα πηγή ενέργειας», αφού στα τελικά πλάνα περιλαμβάνονται και οι χώρες Αίγυπτος, Λίβανος, Συρία και Παλαιστινιακή Αρχή. Αντίθετα, η δεύτερη περίπτωση, λύση μετά το 2015, δημιουργεί επιπλοκές στους ανωτέρω σχεδιασμούς με τις όποιες «ενεργειακές συνεργασίες» γίνουν, να είναι κυρίως διμερείς ή τριμερείς προκαλώντας έτσι περαιτέρω ένταση στην περιοχή, α- φού θα πρόκειται για ανταγωνιστικό περιβάλλον με τις χώρες της περιοχής, α- ναλόγως συμμαχιών να διεκδικούν και κυρίαρχο ρόλο. Εκτός πλάνων η Λευκωσία Την ώρα όμως που η Λευκωσία διεκδικεί να έχει κεντρικό ρόλο στους ευρύτερους σχεδιασμούς, και η ίδια εκτιμά ότι θα είναι σε θέση ισχύος στο Κυπριακό, εάν προχωρήσουν οι διαδικασίες για το τερματικό (και συνεπώς η όποια λύση να εξευρεθεί μετά το 2015), τα πλάνα του διεθνούς παράγοντα εμπεριέχουν ένα μεγάλο κίνδυνο για την Κύπρο. Να μείνει εκτός νυμφώνος από τα πλάνα του νέου ενεργειακού χάρτη. Όπως φαίνεται και στον χάρτη (ο ο- ποίος δημοσιεύεται για πρώτη φορά) στο τραπέζι υπάρχουν πλάνα για αγωγό από Ισραήλ προς Τουρκία, και με τις δύο χώρες να προετοιμάζονται για τις πρώτες συνομιλίες για ενδεχόμενο συνεργασίας στον τομέα της Ενέργειας. Ο χάρτης δημοσιεύεται σε έγγραφο, μόλις 12 ημερών (ημέρα δημοσίευσης 13 Αυγούστου 2013), της Υπηρεσίας Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ, όπου γίνεται λεπτομερέστατη ανάλυση της περιοχής σε σχέση με τα αποθέματα, τα επιβεβαιωμένα κοιτάσματα, τις εκτιμήσεις και τα μελλοντικά πλάνα. Η συγκεκριμένη Υπηρεσία των ΗΠΑ θεωρεί ότι είναι πιο ρεαλιστικός ένας α- γωγός από Ισραήλ σε Τουρκία, με προοπτική να εξυπηρετεί όλες τις χώρες της περιοχής. Παράλληλα, θεωρεί ότι υπάρχει και πιθανότητα υλοποίησης της ιδέας για αγωγό από Κύπρο προς Ε.Ε. μέσω Ελλάδας, στην περίπτωση δηλαδή που η Κύπρος δεν κατορθώσει να προχωρήσει σε συνεργασία με το Ισραήλ ή/και με την Τουρκία. Συνεπώς, για τη Λευκωσία δημιουργείται η απειλή να μείνει εκτός πλάνων, εάν δεν επιχειρήσει τη γρήγορη ε- πίλυση του Κυπριακού, αφού εάν Τελ Αβίβ και Άγκυρα ομαλοποιήσουν τις σχέσεις τους, υπό τις ευλογίες της Ουάσινγκτον, τότε μια συνεργασία των δύο θα είναι πολύ πιθανότερη. Ο χάρτης όπως δημοσιεύεται από το Ινστιτούτο Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ. Η έκθεση του Ινστιτούτου ολοκληρώθηκε μόλις στις 13 Αυγούστου Παρουσιάζονται οι αγωγοί, καθώς και πλάνα για νέους αγωγούς, όπως μεταξύ Ισραήλ Τουρκίας και Κύπρου Ελλάδας. Αξιοσημείωτο ότι το Ινστιτούτο δεν σημείωσε στον χάρτη αγωγό που να ενώνει Ισραήλ, Κύπρο και Ελλάδα. Την ώρα που επισυμβαίνουν στο παρασκήνιο οι «σχεδιασμοί ενεργειακής εξουσίας», επί της ουσίας του Κυπριακού, επικρέμονται οι «πραγματικότητες Ντενκτάς» ως δαμόκλειος σπάθη στην τύχη της Κύπρου, οι οποίες με την πάροδο μιας και πλέον 20ετίας από τότε που «εμφανίστηκαν», φαίνεται να υλοποιούνται μία προς μία οδηγώντας το Κυπριακό σε εκείνη την πορεία, την οποία επιζητούσε και ήθελε η Άγκυρα αρχικώς. Τούτο αναγνωρίζεται από την κυβέρνηση, η οποία και θέλει να αρχίσει μια διαδικασία στο Κυπριακό, αλλά την ίδια ώρα η Λευκωσία να βρίσκεται σε θέση ισχύος, και αυτό καθιστά τα πράγματα περισσότερο πολύπλοκα. Ποιες ήταν όμως οι λεγόμενες «πραγματικότητες Ντενκτάς»; Πραγματικότητα 1. Διακίνηση. Ο Ραούφ Ντενκτάς υποστήριζε πως θα πρέπει οι δυο πλευρές να α- ντιμετωπίσουν τη «νέα πραγματικότητα» και η όποια διακίνηση μεταξύ των δύο μερών θα πρέπει να γίνεται με πρακτικές «κράτος προς κράτος». Δηλαδή να υπάρχει ελεύθερη διακίνηση αλλά κατόπιν υποδείξεως ταξιδιωτικών εγγράφων. Όπερ και εγένετο με τη μονομερή απόφαση του Ντενκτάς για άνοιγμα των οδοφραγμάτων και την ευθυνοφοβία και αναποφασιστικότητα προς αντιμετώπιση του θέματος της τότε κυβέρνησης του Τάσσου Παπαδόπουλου. Πραγματικότητα 2. Περιουσιακό / Εδαφικό. Ο Τ/κ ηγέτης υποστήριζε πως θα πρέπει οι δυο πλευρές να αντιμετωπίσουν τη «νέα πραγματικότητα» και οι όποιες επιστροφές εδαφών να γίνονταν στα πλαίσια των μαζικών ανταλλαγών εκείνων των περιουσιών που θα κρίνονταν από την κάθε πλευρά ότι θα μπορούσαν να ανταλλαχθούν. Τούτο επιτυγχάνεται σταδιακά μέσω της Επιτροπής Αποζημιώσεων των Κατεχόμενων. Πραγματικότητα 3. Αγνοούμενοι. Ο Ρ. Ντενκτάς ήταν της θέσης πως οι δυο πλευρές πρέπει να σταματήσουν να κάνουν λόγο για «αγνοούμενους», να «αναγνωρίσουν ότι είναι όλοι νεκροί» και να κλείσει το θέμα. Τούτο αποδεικνύεται μέρα παρά μέρα με τις εργασίες της ΔΕΑ και τις εκσκαφές και ταυτοποιήσεις. Πραγματικότητα 4. Ίση οικονομική κατάσταση. Λύση θα μπορούσε να επιτευχθεί μόνο όταν οι δύο κοινότητες βρεθούν στο ίδιο οικονομικό ε- πίπεδο, ήταν μία άλλη θέση του Ραούφ Ντενκτάς, η οποία εν μέρει υιοθετήθηκε αργότερα και από Νίκος Χριστοδουλίδης: Δεν πάει εκπρόσωπος στον ΔΗΣΥ αλλά Προεδρικό Εξελίξεις αναμένονται στο κομματικό σκηνικό, α- φού ο Νίκος Χριστοδουλίδης, νυν διευθυντής του Γραφείου του υπουργού Εξωτερικών, τελικά δεν έ- λαβε το «ΟΚ» από τον γενικό εισαγγελέα για να εργαστεί ως διευθυντής του Γραφείου του Προέδρου του ΔΗΣΥ και ως εκπρόσωπος Τύπου του Κόμματος. Ο κ. Χριστοδουλίδης αποδέχτηκε την πρόταση του Αβέρωφ Νεοφύτου και υπέβαλε αίτηση για άδεια άνευ απολαβών έ- τσι ώστε να μπορέσει να αναλάβει καθήκοντα στον Δημοκρατικό Συναγερμό. Ωστόσο, ο γενικός εισαγγελέας δεν ά- ναψε το πράσινο φως, α- φού, όπως υποστήριξε, η Νομοθεσία δεν επιτρέπει σε δημόσιους υπαλλήλους, έστω και αν είναι με άδεια άνευ απολαβών, να βρίσκονται σε οργανικές και έμμισθες κομματικές θέσεις. Μάλιστα, ο κ. Πέτρος Κληρίδης απέστειλε επιστολή και σε όλους τους γενικούς διευθυντές των Υπουργείων καθιστώντας την προσοχή τους στην εν λόγω Νομοθεσία έτσι ώστε να φροντίσουν αυτή να μην παραβιάζεται από υπαλλήλους του Δημοσίου. Κατόπιν αυτής της εξέλιξης ο κ. Χριστοδουλίδης θα αναλάβει καθήκοντα διευθυντή Διπλωματικού Γραφείου Προεδρικού, αναλαμβάνοντας τα καθήκοντά του στο πλευρό του Νίκου Αναστασιάδη στις 2 Σεπτεμβρίου. Από πλευράς Αβέρωφ Νεοφύτου τα χαρτιά παραμένουν κλειστά για το ποιος θα αναλάβει τη θέση του εκπροσώπου Τύπου του κόμματος, ωστόσο αναμένεται ότι πριν από το τέλος Σεπτεμβρίου θα υπάρξει οριστική κατάληξη. Οι πραγματικότητες Ντενκτάς μας κατατρέχουν τον Τάσσο Παπαδόπουλο, με τους δυο βεβαίως να το υποστηρίζουν υπό διαφορετικές αφετηρίες. Η οικονομική κρίση αναμένεται να μειώσει το ΑΕΠ της Κύπρου μέχρι και κατά 30%. Το κατά κεφαλή εισόδημα στην Κύπρο ήταν το 2011 (προ κρίσης) γύρω στα δολάρια ΗΠΑ με τα Κατεχόμενα να βρίσκονται γύρω στα δολάρια ΗΠΑ. Πραγματικότητα 5. Εμπόριο, εμπάργκο. Θα ήταν αδύνατο, υποστήριζε ο επί σειρά ετών ηγέτης των Τουρκοκυπρίων, να επιτευχθεί λύση, εάν δεν υπήρχε άρση του εμπάργκο και ελεύθερο εμπόριο μεταξύ Κατεχομένων και τρίτων χωρών. Κάτι που εν μέρει ισχύει μέχρι σήμερα αλλά επιδιώκεται η αλλαγή αυτού του στάτους μέσω της «διευθέτησης της Αμμοχώστου» με την τ/κ πλευρά να θέτει ως προϋπόθεση την αναγνώριση του παράνομου αεροδρομίου Τύμπου και κατ επέκταση την ελεύθερη πρόσβαση των Κατεχομένων με τρίτες χώρες. Πραγματικότητα 6. «Δύο κράτη / Συνομοσπονδία». Ο Ραούφ Ντενκτάς υποστήριζε, τέλος, πως μία λύση θα έπρεπε να βασιζόταν στην ιδέα των δύο κρατών, τα οποία ενδεχομένως θα μπορούσε να λειτουργούσαν σε ένα πλαίσιο χαλαρής Συνομοσπονδίας. Η θεωρία Ντενκτάς ήταν πως το πολιτικό σύστημα θα ήταν εξελεγκτικό αναλόγως με τους δεσμούς των δύο πλευρών στον χρόνο. Εάν οι δεσμοί ενισχύονταν τότε το σύστημα θα εξελισσόταν ανάλογα, εάν όχι, τότε οι δυο πλευρές θα μπορούσαν να συνεχίσουν ως δύο ξεχωριστά κράτη. «Βράζει» το Κυπριακό και στα Κατεχόμενα Η «κυβερνητική συμμαχία» προσπαθεί να βρει τη χρυσή τομή για τη διαχείριση των συνομιλιών για λύση του Κυπριακού Προβλήματος ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΣΤΕΛΓΙΑ <<<<<<< Ο Σερντάρ Ντενκτάς δεν θέλει να δεσμευτεί για λύση ομοσπονδιακού χαρακτήρα Στις αρχές της προηγούμενης εβδομάδας, το Ρεπουμπλικανικό Τουρκικό Κόμμα (CTP) αποφάσισε να εντατικοποιήσει τις διαβουλεύσεις του με το Δημοκρατικό Κόμμα (DP) του Σερντάρ Ντενκτάς για τη δημιουργία της νέας «κυβέρνησης συνεργασίας». Αμέσως μετά οι εκπρόσωποι των δύο κομμάτων σε συνάντησή τους έθεσαν επί τάπητος όλα τα ζητήματα, τα οποία αφορούν τη δημιουργία της νέας «κυβέρνησης». Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ» από την άλλη πλευρά της πράσινης γραμμής, το Κυπριακό Πρόβλημα αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα και πιο ακανθώδη ζητήματα στις συζητήσεις CTP - DP. Στο πλαίσιο των συνομιλιών με την παράταξη του κ. Ντενκτάς, το CTP έθεσε επί τάπητος μια σειρά σημαντικών προϋποθέσεων, οι οποίες αφορούν τη νέα «κυβέρνηση» και το μέλλον του Κυπριακού Προβλήματος. Το CTP ζήτησε από τον κ. Ντενκτάς και τους συνεργάτες του, την υπογράμμιση του ομοσπονδιακού χαρακτήρα της ενδεχόμενης λύσης για το Κυπριακό στο πλαίσιο της ιδρυτικής συμφωνίας της νέας «κυβέρνησης συνεργασίας». Συγκεκριμένα, το CTP πρότεινε η ιδρυτική συμφωνία της «κυβέρνησης» να πραγματοποιήσει ξεκάθαρες α- ναφορές στις συμφωνίες της περιόδου και στα όσα συμφωνήθηκαν κατά την Ο Ντερβίς Έρογλου δεν επιθυμεί να δεσμευτεί για την πορεία και την επιτυχία των συνομιλιών και ο Σ. Ντενκτάς δεν επιθυμεί να φέρει σε δύσκολη θέση τον νέο «παρτενέρ» του. περίοδο της ηγεσίας του Μεχμέτ Αλί Ταλάτ. Η εν λόγω πρόταση του CTP προκάλεσε α- ναστάτωση στο στρατόπεδο του κ. Ντενκτάς. Απαντώντας στις εισηγήσεις των εκπροσώπων του CTP, ο κ. Ντενκτάς και οι συνεργάτες του πρότειναν την αποφυγή κάθε είδους αναφοράς στον «ομοσπονδιακό χαρακτήρα της ενδεχόμενης λύσης» στην ιδρυτική συμφωνία της νέας «κυβέρνησης». «Οι συνομιλίες για το Κυπριακό ξεκινούν σε λίγες εβδομάδες. Δεν πρέπει να προτρέχουμε. Η τουρκοκυπριακή ηγεσία είναι αυτή, η οποία ορίζει την πολιτική γραμμή της τουρκοκυπριακής πλευράς στο τραπέζι των συνομιλιών». Σύμφωνα με Τουρκοκύπριους αναλυτές, πίσω από το συγκεκριμένο επιχείρημα ενδέχεται να κρύβεται ο ηγέτης της Τουρκοκυπριακής κοινότητας, Ντερβίς Έρογλου, του οποίου το στρατόπεδο αποτελεί πλέον μία από τις βασικές συνιστώσες του κόμματος του κ. Ντενκτάς. Λίγες μόλις εβδομάδες πριν από την επανέναρξη των συνομιλιών, ο κ. Έρογλου δεν επιθυμεί να δεσμευτεί για την πορεία και την επιτυχία των συνομιλιών. Από την πλευρά του, ο κ. Ντενκτάς δεν επιθυμεί να φέρει σε δύσκολη θέση τον νέο «παρτενέρ» του και δεν επιδιώκει τη ριζική αναθεώρηση της πάγιας στρατηγικής, την οποία ακολούθησε ο πατέρας του στο τραπέζι των συνομιλιών κατά τη διάρκεια των προηγούμενων δεκαετιών. Το Κυπριακό Ζήτημα δεν αποτέλεσε το μοναδικό «αγκάθι» στο τραπέζι των συνομιλιών για την ίδρυση της νέας «κυβέρνησης συνεργασίας». Η κατανομή των «υπουργικών εδρών» ανάμεσα στα δύο κόμματα είναι ένα άλλο ζήτημα, το οποίο προβληματίζει τις ηγεσίες του CTP και του DP. Έχοντας αυξήσει τα ποσοστά του στις «εκλογές» της 28ης Ιουλίου και διεκδικώντας δυναμικά την ηγεσία της τουρκοκυπριακής Δεξιάς στη νέα περίοδο, το DP επιχειρεί να εξασφαλίσει όσο το δυνατόν περισσότερα ισχυρά «υπουργεία». Το κόμμα του κ. Ντενκτάς ζητά από το CTP την παραχώρηση του «Υπουργείου Οικονομικών», του «Υπουργείου Ε- σωτερικών και Αυτοδιοίκησης», καθώς και μια σειρά άλλων σημαντικών «υπουργικών» θέσεων. Η εκλογική βάση και η ηγεσία του CTP προσεγγίζουν με προβληματισμό τις απαιτήσεις του DP. Επανέρχεται ο Όζγκιουργκιουν Η ηγεσία του UBP, η οποία είδε τα ποσοστά του κόμματος να συρρικνώνονται δραματικά στις «εκλογές» της 28ης Ιουλίου, παρακολουθεί με μεγάλη προσοχή τις συνομιλίες του CTP με το DP για την ίδρυση της νέας «κυβέρνησης». Στα τέλη του Αυγούστου, ο απερχόμενος ηγέτης του κόμματος και πρώην «πρωθυπουργός» Ιρσέν Κιουτσούκ ετοιμάζεται να παραδώσει την ηγεσία του κόμματος στον πρώην «υπουργό Εξωτερικών» και στενό συνεργάτη του κ. Έρογλου, Χουσεΐν Όζγκιουργκιουν. Την προηγούμενη εβδομάδα, ο νεαρός πολιτικός πραγματοποίησε ένα ταξίδι - αστραπή στην τουρκική πρωτεύουσα, η οποία ξάφνιασε πολλούς Τουρκοκύπριους πολιτικούς και δημοσιογράφους. Σύμφωνα με κάποιους Τουρκοκύπριους δημοσιογράφους, ο κ. Όζγκιουργκουν μετέβη στην Άγκυρα για να συζητήσει με την τουρκική πλευρά την ενδεχομένη συνεργασία του κόμματός του με το CTP στο πλαίσιο της νέας «κυβέρνησης συνεργασίας». Οι πληροφορίες της «Κ» από την άλλη πλευρά της πράσινης γραμμής δείχνουν ότι μόλις λίγες ώρες πριν από το ταξίδι του μελλοντικού ηγέτη του UBP, ο κ. Κιουτσούκ παρέδωσε στην ηγεσία του CTP «λευκή επιταγή» σε ό,τι αφορά την ίδρυση της νέας «κυβέρνησης». Σε πλήρη αντίθεση με τον κ. Ντενκτάς και τον κύκλο του κ. Έρογλου, το UBP δεν έθεσε καμία απολύτως προϋπόθεση για την ίδρυση της νέας «κυβέρνησης συνεργασίας». Ακόμη, το UBP δεν έφερε καμία σημαντική άρνηση στον «ομοσπονδιακό χαρακτήρα» της ενδεχόμενης λύσης του Κυπριακού Προβλήματος.

5 05-POLITIKI_KATHI 8/23/13 9:49 PM Page 5 Kυριακή 25 Αυγούστου 2013 Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ l 5 ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΑΤΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΓΝΩΜΕΣ ΕΛΛΑΔΑ ΚΟΣΜΟΣ Ζήτημα ωρών η έρευνα κατά Ερ. Χλωρακιώτη Οι αστυνομικοί ερευνητές αναμένουν οδηγίες από τον βοηθό γενικό Εισαγγελέα για το δάνειο των 10,9 εκατ. ευρώ και όχι μόνο Του ΑΝΔΡΕΑ ΠΑΡΑΣΧΟΥ Το πράσινο φώς από την Νομική Υπηρεσία και δη από τον βοηθό γενικό εισαγγελέα, Ρίκκο Ερωτοκρίτου, αναμένουν πλέον οι αστυνομικοί ανακριτές για να προχωρήσουν επισήμως την έ- ρευνα, που άρχισαν συλλέγοντας στοιχεία για την υπόθεση του διευθυντή της Συνεργατικής Κεντρικής Τράπεζας, Ερωτόκριτου Χλωρακιώτη. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», μέσα στις ε- πόμενες 48 ώρες, εκτός απροόπτου, θα πρέπει να αναμένεται ότι η Νομική Υ- πηρεσία θα είναι έτοιμη να δώσει σχετικές οδηγίες στην Αστυνομία για την έναρξη έρευνας. Υπενθυμίζεται ότι το ζήτημα ηγέρθη τον περασμένο Ιούνιο μετά από τη διαρροή στα ΜΜΕ επιστολής που είχε αποστείλει ο τότε διοικητής <<<<<<< Ο Συνεργατισμός στο σύνολό του έχει μη εξυπηρετούμενα δάνεια ύψους 6,8 δισ. ευρώ, ή 40% περίπου των χορηγημένων δανείων της Κ. Τράπεζας, Αθανάσιος Ορφανίδης, στον Ερ. Χλωρακιώτη στις 8 Μαρτίου Σύμφωνα με όσα σημειώνονται στην επιστολή Ορφανίδη, ο διευθυντής της Συνεργατικής Κεντρικής Τράπεζας, Ερωτόκριτος Χλωρακιώτης, οι κόρες του και η σύζυγός του, όπως και η εταιρεία, μοναδική μέτοχος της οποίας είναι η σύζυγος Χλωρακιώτη, πήραν από την ΣΠΑ Στροβόλου δάνεια ύψους 10,9 τα οποία και στη συνέχεια παρουσίασαν σημαντικές καθυστερήσεις. Είναι χαρακτηριστικά τα αποσπάσματα που α- ναφέρονται στις «διευκολύνσεις» αποπληρωμής που είχε η οικογενειακή ε- πιχείρηση Χλωρακιώτη, όπως αυτά εμφανίζονται στην επιστολή Ορφανίδη: «Παρά την προβληματική συναλλακτική συμπεριφορά των πιστωτικών διευκολύνσεων που παραχωρήθηκαν από τη ΣΠΕ Στροβόλου προς εσάς και τα συνδεδεμένα με εσάς πρόσωπα, σας εγκρίθηκε μετά τις 30 Νοεμβρίου του 2009, αναδιάρθρωση των εν λόγω πιστωτικών διευκολύνσεων και παραχωρήθηκε περίοδος χάριτος 3 ετών» [ ] «κάποια από τα δάνεια, τα οποία παραχωρήθηκαν σε εσάς προσωπικά, έχουν ημερομηνία λήξης το 2037, χρόνος ο οποίος ξεπερνά κατά πολύ την ημερομηνία αφυπηρέτησής σας» [ ] «κατά τη συνετή τραπεζική πρακτική, ο χρόνος αποπληρωμής δανείων δεν θα πρέπει να ξεπερνά την ημερομηνία αφυπηρέτησης ενός μισθωτού». Ελέγχονται ως ποινικά κολάσιμες; Νομικοί κύκλοι από τους οποίους η «Κ» ζήτησε προκαταρτική εκτίμηση, αν δηλαδή υπάρχει ζήτημα ποινικά κολάσιμο για τον κ. Χλωρακιώτη, μας είπαν μεταξύ άλλων ότι, εν πρώτοις θα πρέπει να ελεγχθούν οι εξασφαλίσεις του δανείου των 10,9 εκατ. ευρώ και το ποσό του δανείου που ελήφθη να είναι γύρω στο 60% των εξασφαλίσεων. Ο κ. Χλωρακιώτης ελέγχεται για τα όσα δήλωσε περί αποπληρωμής των υποχρεώσεών του κατά το δοκούν και υπενθύμισαν ότι είπε μεταξύ άλλων πως θα πληρώσει για να ξοφλήσει το δάνειο, όταν πουλήσει, και πως ο Συνεργατισμός δεν έχει να χάσει από την οικογένειά του, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι τώρα δεν πουλάει, διότι δεν είναι η κατάλληλη ώρα. Και ελέγχεται διότι πρόκειται για ιδιοποίηση περιουσίας που ανήκει στον Συνεργατισμό. Ελέγχεται ακόμα για παραβίαση της αρχής της υγιούς εταιρικής διακυβέρνησης, καθότι είχε διορίσει τον κ. Δημητράκη Σταύρου, γραμματέα της ΣΠΕ Στροβόλου, από την οποία πήρε το σχετικό δάνειο στο Διοικητικό Συμβούλιο της Κεντρικής Συνεργατικής Τράπεζας. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Α- θανάσιος Ορφανίδης στην επιστολή του προς τον κ. Χλωρακιώτη επισημαίνει ότι θεωρεί τον κ. Σταύρου ως ανεπαρκή. Ανορθόδοξο, αντικανονικό και επιλήψιμο θεωρούν οι ίδιοι νομικοί κύκλοι το γεγονός πως η οικογένεια του διευθυντή της Συνεργατικής Κεντρικής Τράπεζας, Ερωτόκριτου Χλωρακιώτη, έλαβε από τη ΣΠΕ Στροβόλου τριετή παράταση από την υποχρέωση για πληρωμή των δόσεων του δανείου, δηλαδή πάγωμα του δανείου, καθώς και παράταση στην αποπληρωμή μέχρι το έτος 2037! Σωρεία τα προβλήματά σας Εκτός των άλλων στην επιστολή Ορφανίδη της 8ης Μαρτίου του 2010, προς Μέσα στις επόμενες 48 ώρες, εκτός απροόπτου, θα πρέπει να αναμένεται ότι η Νομική Υπηρεσία θα είναι έτοιμη, διά του βοηθού γεν. εισαγγελέα να δώσει σχετικές οδηγίες στην Αστυνομία για την έναρξη έρευνας. Ο Ερ. Χλωρακιώτης φαίνεται να ελέγχεται ακόμα για παραβίαση της αρχής της υγιούς εταιρικής διακυβέρνησης, καθότι είχε διορίσει τον κ. Δημητράκη Σταύρου γραμματέα της ΣΠΕ Στροβόλου, από την οποία πήρε το σχετικό δάνειο, στο Δ.Σ. της Κεντρικής Συνεργατικής Τράπεζας. Χλωρακιώτη επισημαίνεται ότι κατά την εποπτική αξιολόγηση του Συνεργατισμού από την ΚΤΚ τον προηγούμενο χρόνο, «διαπιστώθηκε σωρεία προβλημάτων, τα οποία τέθηκαν υπόψιν σας τον Οκτώβριο του 2009». Ως το πλέον σοβαρό των προβλημάτων αναφέρεται η ανεπάρκεια κεφαλαίων για κάλυψη των κινδύνων που έχουν αναληφθεί από τη Συνεργατική Κεντρική Τράπεζα (ΣΚΤ). Η συγκεκριμένη «μαύρη τρύπα» για τον Συνεργατισμό που δημιουργείται από την ανεπάρκεια κεφαλαίων για κάλυψη των κινδύνων που έχουν αναληφθεί από τη ΣΚΤ, αποτελεί όπως επεσήμανε ήδη η «Κ» ένα μυστήριο. Σύμφωνα με τα στοιχεία μας ο Συνεργατισμός στο σύνολό του έχει μη εξυπηρετούμενα δάνεια ύψους 6,8 δισ. ευρώ, ή 40% περίπου των χορηγημένων δανείων. Τα στοιχεία εγείρουν σοβαρά ερωτηματικά, αφού σε ορισμένες περιπτώσεις στοιχειοθετείται στην καλύτερη περίπτωση, εντυπωσιακή ανικανότητα η ο- ποία θα πρέπει να εξηγηθεί από τον ε- πόπτη. Σημειώνεται πως το ύψος των μη εξυπηρετούμενων δανείων, που ξεπερνά το 80% σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν μπορεί να εξηγηθεί από την οικονομική συγκυρία και θα πρέπει, τόσο τα Δ.Σ. των συγκεκριμένων ΣΠΙ όσο και ο επόπτης, να κληθούν να δώσουν ε- ξηγήσεις. Βασανιστικά ερωτήματα Στην περίπτωση των Συνεργατικών, μια σειρά από ερωτήματα βασανίζουν τους επενδυτές και, ελλείψει στοιχείων, δεν μπορούν να απαντηθούν με ασφάλεια. Από την αρχή ήταν «κοινό μυστικό» πως οι συνθήκες στις ΣΠΕ είναι σε ορισμένες περιπτώσεις τραγικές. Μάλιστα, τα τελευταία στοιχεία που εξασφάλισε η «Κ» προ ενός έτους από την εποπτική αρχή, έδειχναν πως δύσκολα θα ίσχυε, από τότε, το επίπεδο των μη εξυπηρετούμενων δανείων που είχε τεθεί, μάλλον αυθαίρετα, στο 15%. Τα Συνεργατικά θα πρέπει πλέον να έχουν εξασφαλισμένη κεφαλαιακή ε- πάρκεια της τάξης του 9% στο σύνολό τους, με κανένα από αυτά να μην πέφτει κάτω από το 4%. Έτσι, οι αδύνατοι κρίκοι του συστήματος θα μπορούν να στηριχτούν από τους πιο υγιείς, με βάση και την αρχή της αλληλοεγγύησης που ούτως ή άλλως ισχύει στην περίπτωση των Συνεργατικών. Με αυτό το δεδομένο, δεν μπορεί να αποκλειστεί πως τα πιο «τραγικά» από τα παραδείγματα των ΣΠΕ στα οποία, εκτός από άμεσες ευθύνες και ανάγκη για εξηγήσεις, δεν αναμένεται να εξασφαλιστεί κεφαλαιακή επάρκεια, θα μπορούν να καλυφτούν από άλλα. Με τα 6,8 δισ. ευρώ σε μη εξυπηρετούμενα δάνεια να αποτελούν σημαντική τρύπα στην κεφαλαιακή τους επάρκεια, το κατά πόσον το 1,5 δισ. ευρώ που θα καταβάλει το κράτος από τα χρήματα του προγράμματος, θα αρκέσουν, μπορεί να απαντηθεί μόνο όταν θα υπάρχουν αξιόπιστες πληροφορίες για μια σειρά από άλλα ερωτήματα: Πρώτο, ποια είναι η κεφαλαιακή ε- πάρκεια των ΣΠΕ σήμερα, και πόσο μειώνεται αυτή εξαιτίας της αύξησης των μη εξυπηρετούμενων δανείων; Δεύτερο πώς υπολογίζονται, τα ε- νεργητικά, ύψους περίπου 1,5 δισ. ευρώ, που οι ΣΠΕ διατηρούν σε μορφή κυπριακού ομολόγου; Τρίτο, τι άλλα ενεργητικά έχουν στα βιβλία τους, αλλά και ποιες υποχρεώσεις. Τα παθητικά, σύμφωνα με όλες τις ε- κτιμήσεις, δεν θα είναι ιδιαίτερα υψηλά πέρα από τις καταθέσεις. Επιπλέον, στα ενεργητικά θα πρέπει να υπολογίζονται και ακίνητα, στα οποία όμως πρέπει να επιβληθεί απομείωση αξίας με βάση και τις συνθήκες της αγοράς. Τέταρτο, τι προβλέψεις υπάρχουν έ- ναντι των μη εξυπηρετούμενων δανείων, και τι είναι τα επίπεδα ανάκτησης σε περίπτωση αποτυχίας των δανείων (LGD). Όλες οι ενδείξεις δείχνουν πως τα επίπεδα των προβλέψεων είναι εξαιρετικά χαμηλά, γεγονός που «ρίχνει την μπάλα» πλέον στις εξασφαλίσεις. Το στοίχημα της Εισαγγελίας Όταν οι ηγέτες του Συνεργατισμού σήμερα στην Κύπρο, όπως προκύπτει πλέον και από τα στοιχεία που βλέπουν το φως της δημοσιότητας, ολίγον διαφέρουν από τα golden boys των τραπεζών που βύθισαν τον τόπο στην οικονομική καταστροφή, καθίσταται πια αυτονόητο ότι υπόσκαψαν οι ίδιοι τον κοινωνικό ρόλο των Συνεργατικών, που ιδρύθηκαν πριν από ένα και πλέον αιώνα στην Κύπρο ως αντίβαρο για την τοκογλυφία που λυμαινόταν τον κοσμάκη, υφαρπάζοντάς του τη γη και τη σοδειά του. Η καχυποψία με την ο- ποία βλέπει ο πολίτης τις τράπεζες άρχισε να καλύπτει πια και τον Συνεργατισμό, γι αυτό και άρχισαν να ακούγονται καθημερινά και πιο έντονα φωνές για κάθαρση και εξυγίανση και του Συνεργατισμού. Είναι γνωστό ότι ο γενικός εισαγγελέας, Πέτρος Κληρίδης, έχει α- φήσει την πρωτοβουλία για το έργο της κάθαρσης στον βοηθό γενικό εισαγγελέα, Ρίκκο Ερωτοκρίτου, ο οποίος τίθεται πλέον ενώπιος ενωπίω με την ιστορία για την απόδοση δικαιοσύνης, αίτημα που αναδεικνύεται ως το κορυφαίο πλέον στην κυπριακή κοινωνία. Οι στιγμές είναι κρίσιμες και οι επόμενες λίγες μέρες θα είναι ενδεικτικές για τις προθέσεις της Νομικής Υπηρεσίας.

6 06-POLITIKH_KATHI 8/23/13 8:43 PM Page 6 6 l Διαβάστε στο Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ: Στους «Αντίποδες» της Μελβούρνης ο Λ. Λάρκου με Βασίλη Μιχαηλίδη Kυριακή 25 Αυγούστου 2013 ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΑΤΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΓΝΩΜΕΣ ΕΛΛΑΔΑ ΚΟΣΜΟΣ Ο ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΚΕΝΕΒΕΖΟΣ ΣΤΗΝ «Κ» Αλλάζει το σύστημα Καταλόγου Διοριστέων «Για τα απογευματινά και βραδινά προγράμματα θα δοθεί προτεραιότητα στους άνεργους εκπαιδευτικούς» Συνέντευξη στον ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΤΣΑΓΓΑΡΗ Αποφασισμένος να κλείσει δύο μεγάλα θέματα που αφορούν την Παιδεία είναι ο Κυριάκος Κενεβέζος, ο οποίος δηλώνει στην «Κ» ότι μόνο έτσι θα υπάρξει πραγματική εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και εκσυγχρονισμός. Το πρώτο αφορά το θέμα του Καταλόγου Διοριστέων, για το οποίο θα αρχίσει διάλογος αρχές Οκτωβρίου, «αλλά αυτός ο διάλογος θα έχει κατάληξη και τέλος», και το δεύτερο αφορά το ζήτημα της Αξιολόγησης των Εκπαιδευτικών. Παράλληλα, ο υ- πουργός Παιδείας και Πολιτισμού δηλώνει ότι φέτος θα εφαρμοστεί η «Μαθητική Πρόνοια», μέσω της οποίας θα προσφέρεται πρόγευμα σε όσα παιδιά το έχουν ανάγκη. Σημειώνει ακόμη ότι μόνο ένας πολύ μικρός Συμβασιούχων δεν θα αξιοποιηθεί, ωστόσο, το κράτος κάνει διάφορες σκέψεις προς αξιοποίησή τους. Τονίζει ότι για τα Εκπαιδευτικά Απογευματινά Προγράμματα θα έχουν προτεραιότητα εργοδότησης οι άνεργοι εκπαιδευτικοί. Κύριε Υπουργέ, σε μερικές ημέρες ανοίγουν τα σχολεία. Είμαστε έτοιμοι; Είναι με ιδιαίτερη ανυπομονησία και αίσθημα ευθύνης που αναμένουμε τη φετινή έναρξη της σχολικής χρονιάς. Όπως έχουμε ήδη ενημερώσει το πρώτο κουδούνι για τη Δημοτική Εκπαίδευση θα κτυπήσει τη Δευτέρα 9 Σεπτεμβρίου, ενώ τα σχολεία της Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης θα υποδεχτούν τους μαθητές μία μέρα αργότερα, στις 10 Σεπτεμβρίου. Ο στόχος που θέσαμε για την έγκαιρη και χωρίς προβλήματα έναρξη της σχολικής χρονιάς είναι πολύ απλός: «Να είμαστε καλύτερα <<<<<<< Αρχές Οκτωβρίου αρχίζουμε διάλογο για τον Κατάλογο Διοριστέων και θα παρθούν οριστικές και τελεσίδικες αποφάσεις «Οι βασικοί στόχοι της φετινής χρονιάς θα είναι δύο. Ο πρώτος είναι το Γνωρίζω, Δεν Ξεχνώ, Διεκδικώ. Ο δεύτερος στόχος είναι η καλλιέργεια του Ενεργού Πολίτη με έμφαση στην Κοινωνική Αλληλεγγύη», δήλωσε στην «Κ» ο Κυριάκος Κενεβέζος. ΜΑΡΙΑ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Μειώθηκαν οι μαθητές στα σχολεία Ο αριθμός των μαθητών φέτος Συνολικά έχουμε περίπου μαθητές. Και υπάρχει μείωση. Ειδικά στη Μέση Εκπαίδευση έχουμε μείωση πέραν των μαθητών. Η μείωση οφείλεται κυρίως σε αλλόγλωσσους οι οποίοι προφανώς φεύγουν με τις οικογένειές τους από την Κύπρο. Υπήρχε ροή μαθητών από τα ιδιωτικά σχολεία, αλλά εδώ πρέπει τονίσουμε ότι τα ίδια τα σχολεία με δικές τους ενέργειες με τη μείωση διδάκτρων για παράδειγμα, πέτυχαν να ελαχιστοποιήσουν τη μετεγγραφή των μαθητών τους προς τα δημόσια. Με τα δίδακτρα των πανεπιστημίων τι γίνεται; Είναι γνωστό ότι είχε γίνει μια συνεννόηση κυβέρνησης και ιδιωτικών πανεπιστημίων όπου τότε δηλώσαμε την κοινή μας θέση για μια μείωση των διδάκτρων της τάξεως του 10%. Και αυτό έχει τηρηθεί. Και τι γίνεται με μια άλλη προεκλογική δέσμευση του Προέδρου για ενίσχυση των φοιτητών από ασθενέστερες οικονομικά τάξεις Αυτό εμπίπτει στη νέα επιδοματική πολιτική, η οποία έχει εξαγγελθεί από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Και επί τούτου, να σημειώσω ότι το Υπουργείο Παιδείας είναι το μόνο που διατήρησε υπό τον έλεγχο του τις χορηγίες που το αφορούν, δηλαδή τις Υποτροφίες, το Φοιτητικό Πακέτο και τη Φοιτητική Χορηγία. Και πλέον η φιλοσοφία της επιδοματικής πολιτικής θα είναι η στόχευση. Θα δίνονται οι χορηγίες σε άτομα που τις έχουν όντως ανάγκη. ντατικοποιήσει τις προσπάθειές του για εξεύρεση και άλλων φορέων/οργανισμών που θα μπορούσαν να συνδράμουν σε αυτή την προσπάθεια είτε με χρήματα είτε με άλλα είδη/προϊόντα. Κύριε Υπουργέ, είπατε ότι θα προχωρήσετε σε επαναξιολόγηση προγραμμάτων Όπως είναι ήδη γνωστό, το ΥΠΠ προωθεί τη χαρτογράφηση, την αξιολόγηση και τον γενικό συντονισμό των προηγούμενων προσπαθειών για εκσυγχρονισμό του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Από το 2005 που ξεκίνησε η προσπάθεια για Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση πολλές προτάσεις έχουν κατατεθεί και αρκετές δράσεις έχουν υ- λοποιηθεί. Με την αξιολόγηση των πολιτικών που έχουν εφαρμοστεί μέχρι σήμερα προσδοκούμε σε μια ολική αναθεώρηση, που θα καλύπτει όλο το φάσμα του εκπαιδευτικού μας συστήματος σε ζητήματα που αφορούν στην πρόσληψη, στην αξιολόγηση, στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, στα νέα αναλυτικά προγράμματα σπουδών, ακόμα και σε προγράμματα που έχουν εφαρμοστεί πιλοτικά ή με άλλο τρόπο. Στόχος μας είναι να αναβαθμίσουμε ουσιαστικά το δημόσιο σχολείο, ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται στις αυξημένες εκπαιδευτικές απαιτήσεις και προκλήσεις με σωστή αποτελεσματική και αποδοτική διαχείριση των δημόσιων πόρων που έχουμε στη διάθεσή μας. Να διασφαλίσουμε, επίσης, ότι κανένας μαθητής δεν θα φεύγει από το σχολείο, χωρίς να κατέχει τις βασικές δεξιότητες αλφαβητισμού (γραφής, ανάγνωσης, κατανόησης). Πρόθεσή μας είναι να ενισχύσουμε την έρευνα και την καινοτομία ενθαρρύνοντας συνάμα δράσεις ενδυνάμωσης του αλφαβητισμού και των δεξιοτήτων κριτικής σκέψης στα σχολεία, αξιοποιώντας ταυ- <<<<<<< Θα εφαρμόσουμε τη Μαθητική Πρόνοια. Πρόγευμα στους μαθητές που φοιτούν στα δημόσια σχολεία και έχουν ανάγκη προετοιμασμένοι από πέρσι, με σαφείς βελτιώσεις στους τρεις βασικούς άξονες που επηρεάζουν την εύρυθμη λειτουργία των σχολείων, και α- ποτελούν το πλαίσιο, αν θέλετε, για μια πετυχημένη σχολική χρονιά. Πρόκειται για την κτηριακή υποδομή, τη στελέχωση των δημόσιων σχολείων και την παραλαβή και διάθεση του έ- ντυπου διδακτικού, εκπαιδευτικού και εποπτικού υλικού. Ωραία. Φέτος θα αρχίσουμε το σχολείο με ή χωρίς βιβλία; Επειδή κάθε χρόνο αρχίζουμε με καθυστέρηση, χωρίς βιβλία Είμαι στην ευχάριστη θέση να δηλώσω υ- πεύθυνα ότι φέτος τα σχολεία αρχίζουν με βιβλία. Για πρώτη φορά και μετά από συντονισμένες και εντατικές ενέργειες, καταφέραμε να πετύχουμε την έγκαιρη παραλαβή του μεγαλύτερου μέρους των σχολικών εγχειριδίων που εκδίδονται και επανεκδίδονται στην Κύπρο. Με βαθμό ετοιμότητας γύρω στο 97% μπορώ να δηλώσω ότι όλο το έντυπο υλικό θα διανεμηθεί στους μαθητές με την έναρξη της σχολικής χρονιάς. Όσο για τη μεταφορά και την παραλαβή των διδακτικών βιβλίων που αποστέλλονται από την Ελλάδα θα ήθελα να αναφέρω ότι έχουμε παραλάβει το 100% των βιβλίων Δημοτικού και Γυμνασίου. Υ- πολείπεται μια πολύ μικρή ποσότητα βιβλίων που αφορούν στην Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση τα οποία θα παραλάβουμε στις αρχές Σεπτεμβρίου, δηλαδή την άλλη βδομάδα. Με την ευκαιρία αυτή θα ήθελα να ευχαριστήσω την Ελληνική Κυβέρνηση που ακόμη και σε τέτοιους δύσκολους καιρούς στάθηκε αρωγός και συμπαραστάτης. Εάν προκύψουν κάποια προβλήματα, θα πρόκειται για πολύ μικρά και μεμονωμένα και ασφαλώς θα είμαστε έτοιμοι με εναλλακτικές επιλογές. Με τα εργοτάξια στα σχολεία τι γίνεται; Όλοι αντιλαμβανόμαστε πια ότι εργοτάξια υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν στα δημόσια σχολεία. Δεν είναι δυνατό να εκτελούνται όλες οι κτηριολογικές εργασίες και αναβαθμίσεις αλλά και τα έργα συντήρησης μόνο στο μικρό χρονικό διάστημα που οι σχολικές μονάδες είναι κλειστές. Δυστυχώς, δεν υπάρχει άλλος τρόπος συντήρησης, βελτίωσης ακόμα και επέκτασης της υφιστάμενης κτηριακής υποδομής. Κτηριακές εργασίες γίνονται σε 35 σχολεία, εκ των οποίων στα 13 ελπίζουμε ότι θα έχουν ολοκληρωθεί μέχρι την έναρξη της σχολικής χρονιάς. Συνεπώς, θα έχουμε περίπου 20 με 25 σχολεία στα οποία θα υπάρχουν εργοτάξια. Μέλημά μας, είναι να τηρούνται αυστηρά τα μέτρα ασφάλειας και η διεξαγωγή των μαθημάτων να γίνεται απρόσκοπτα σε ένα περιβάλλον που να ενθαρρύνει τη μάθηση. Επισημαίνω ότι τα θορυβώδη μηχανήματα δεν θα χρησιμοποιούνται κατά τις ώρες λειτουργίας των σχολείων. Έχω δώσει σαφέστατες οδηγίες προς όλους τους λειτουργούς του Υπουργείου και απευθύνω έκκληση προς όλους τους επηρεαζόμενους (εκπαιδευτικούς, γονείς και μαθητές) να καταγγέλλουν τις περιπτώσεις στις οποίες δεν τηρούνται οι προαναφερθείσες προϋποθέσεις. Οι στόχοι της σχολικής χρονιάς ποιοι είναι; Οι βασικοί στόχοι της φετινής χρονιάς θα είναι δύο. Ο πρώτος είναι το «Γνωρίζω, Δεν Ξεχνώ, Διεκδικώ». Το γεγονός ότι την ερχόμενη σχολική χρονιά συμπληρώνονται 40 χρόνια κατοχής της πατρίδας μας, ατσαλώνει την αποφασιστικότητα και την πίστη μας για απελευθέρωση και επανένωση του νησιού μας. Οι κύριες παράμετροι αυτού του στόχου είναι τρεις: (α) Γνωρίζω τον τόπο μου, (β) Δεν ξεχνώ την κατεχόμενη γη μου, (γ) Διεκδικώ την απελευθέρωση και την επανένωση της πατρίδας μου. Ο δεύτερος υπό έμφαση στόχος της νέας σχολικής χρονιάς θα είναι «Η καλλιέργεια της ενεργού πολιτότητας με έμφαση στην κοινωνική αλληλεγγύη». Υιοθετήθηκε με στόχο την ανάπτυξη συνειδητοποιημένων πολιτών που νοιάζονται για όσα συμβαίνουν γύρω τους και αναλαμβάνουν ενεργό δράση, ενισχύοντας τις προσπάθειες όλων για σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και εκδήλωση κοινωνικής αλληλεγγύης. Αναμένεται, λοιπόν, από τα σχολεία μας να αναπτύξουν συγκεκριμένες δράσεις και πρωτοβουλίες, στο πλαίσιο των υπό έμφαση στόχων, ενώ ταυτόχρονα κάθε σχολική μονάδα μπορεί παράλληλα να θέσει και τους δικούς της στόχους σε συνεργασία με τους μαθητές και τον Σύνδεσμο Γονέων. Αναφερθήκατε στην οικονομική κρίση. Αρκετοί μαθητές ίσως φέτος να έχουν ιδιαίτερα οικονομικά προβλήματα Στην Κύπρο του 2013 όλοι συνθηματολογούμε ότι η οικονομική κρίση δεν πρέπει να πλήξει την Παιδεία. Η αλήθεια είναι ότι τον Σεπτέμβριο ένας αριθμός μαθητών και μαθητριών θα έχουν ανάγκη περαιτέρω οικονομικής στήριξης. Οι προσπάθειες του Υπουργείου εστιάζονται στη συνέχιση του προγράμματος που εφαρμόστηκε την προηγούμενη σχολική χρονιά για παροχή προγεύματος σε όσους μαθητές και μαθήτριες είχαν ανάγκη. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά όλους τους φορείς, με τους ο- ποίους είχαμε στενή συνεργασία κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς που ολοκληρώθηκε, για τη συνεισφορά τους. Τόσο η Πολιτεία όσο και η κοινωνία αναγνωρίζουν την πολύτιμη προσφορά τους και τις πρωτοβουλίες που έχουν αναλάβει για προώθηση της ανθρωπιστικής αλυσίδας συνεισφοράς, ιδιαίτερα τη δύσκολη αυτή περίοδο που διανύουμε. Ο αριθμός των μαθητών που ε- πωφελήθηκαν πέρσι ανήλθε περίπου στις , ένα ποσοστό γύρω στο 10% του μαθητικού πληθυσμού, ενώ φέτος αναμένουμε μια αύξηση που πιθανόν να φτάσει στο 15% του μαθητικού πληθυσμού. Προσωπική μου επιθυμία είναι όπως αυτή η συνεργασία συνεχιστεί και ενδυναμωθεί και την προσεχή σχολική χρονιά με διακριτικότητα και εχεμύθεια, καθώς και με σεβασμό στην αξιοπρέπεια κάθε ατόμου. Σημειώνεται ότι η ιδιωτική προσφορά οικονομικής βοήθειας για κάλυψη του κόστους προσφοράς προγεύματος στους μαθητές θα συνεχίσει να αποστέλλεται στο ΥΠΠ, καθώς και η εθελοντική προσφορά εταιρειών/οργανισμών σε είδος για να ε- ξετάζεται ξεχωριστά, ώστε να διασφαλίζεται ότι τα προϊόντα πληρούν τις αναγκαίες προϋποθέσεις για συμπερίληψή τους στον κατάλογο των σχολικών κυλικείων. Το ΥΠΠ θα συνεχίσει και θα ε- Προβληματισμός για το νέο ωράριο στο δημόσιο Το θέμα του ωραρίου ίσως να προκαλέσει αναστάτωση, διότι τα σχολεία θα συνεχίσουν να ανοίγουν από τις 7:30 το πρωί. Γίνονται σκέψεις για αλλαγή ωραρίου στα σχολεία; Να ανοίγουν για παράδειγμα στις οκτώ; Δεν θα σας κρύψω ότι το συγκεκριμένο ζήτημα με έχει προβληματίσει. Ιδιαίτερα το γεγονός ότι από τον Σεπτέμβριο στο ΥΠΠ θα εφαρμόζουμε δύο ωράρια, ένα που θα αφορά στα σχολεία και ένα που θα αφορά στη διοίκηση πιθανόν να δημιουργήσει κάποια θέματα στον μεταξύ μας συντονισμό. Έχω προβεί σε κάποια διαβήματα έτσι ώστε να δημιουργήσουμε συνθήκες ταύτισης των δύο ωραρίων. Αυτό που θα πρέπει να γνωρίζουν οι εκπαιδευτικοί, οι γονείς και οι μαθητές είναι ότι το ωράριο λειτουργίας των σχολείων για το δεν αλλάζει. Ναι, αλλά εάν για παράδειγμα αποφασιστεί όπως το ωράριο του Υπουργείου συμβαδίσει με αυτό των σχολείων, αυτό δεν επιλύει το πρόβλημα των πολιτών Αυτή τη στιγμή το σημαντικότερο ζήτημα για εμάς είναι η σωστή λειτουργία των σχολικών μονάδων. Συνεπώς, θα πρέπει να υπάρξει κάποιος συντονισμός, αφού τα σχολεία θα ξεκινούν στις 7:30 ενώ το προσωπικό του ΥΠΠ θα βρίσκεται στα γραφεία του στις 8:00 και έπειτα. Και γιατί δεν αλλάζετε το ωράριο των Σχολείων ώστε να αρχίζουν στις οκτώ; Η πρόθεση τώρα είναι να βρούμε τρόπο αντιμετώπισης αυτής της δυσαρμονίας που προκύπτει μεταξύ ωραρίου Σχολείων και Υ- πουργείου. Δεν έχουμε λάβει απόφαση για αλλαγή ωραρίου στα σχολεία και δεν είμαστε έ- τοιμοι για φέτος να πάρουμε μια τέτοια απόφαση. Εάν στην πορεία του χρόνου διαφανεί ότι αυτό είναι εφικτό και επιβάλλεται, τότε θα το μελετήσουμε. τόχρονα τις ευκαιρίες που μας παρέχονται από σχετικά ευρωπαϊκά προγράμματα. Με λίγα λόγια στοχεύουμε στην ανάπτυξη του εγγραμματισμού, και στη διαμόρφωση ενεργών, κριτικά σκεπτόμενων πολιτών. Προχωράμε σε κατάργηση του Καταλόγου; Επαναλαμβάνω ότι ήρθε ο καιρός να εξετάσουμε το θέμα εκσυγχρονισμού του καταλόγου διοριστέων. Πρόθεσή μου είναι να πάρω τελικές αποφάσεις στη βάση των προτάσεων που έχουν ήδη κατατεθεί στα διάφορα Συμβούλια που είχαν συσταθεί με στόχο την προώθηση της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης. Εχω ήδη αποστείλει σε όλους τους εμπλεκομένους φορείς επιστολές ζητώντας όπως μου καταθέσουν τις απόψεις τους αναφορικά με την πρόταση του ΥΠΠ για τον εκσυγχρονισμό και τη βελτίωση του συστήματος διορισμού των εκπαιδευτικών στη Δημόσια Εκπαιδευτική Υπηρεσία, μια πρόταση που είχε κατατεθεί τον Σεπτέμβριο του Αναμένω, λοιπόν, τις απόψεις των εμπλεκομένων και πιστεύω ότι τον Οκτώβριο θα ολοκληρώσουμε ένα ειλικρινή διάλογο που άρχισε εδώ και καιρό με απώτερο στόχο τη λήψη μιας τελικής απόφασης. Θεωρώ ότι έχουμε ευθύνη να αναθεωρήσουμε την πολιτική μας που αφορά στην πρόσληψη εκπαιδευτικών σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης, αφού κατά γενική ομολογία το υφιστάμενο σύστημα είναι αναχρονιστικό και επιζήμιο για την ποιότητα της προσφερόμενης εκπαίδευσης. Εντός της επόμενης χρονιάς δηλαδή; Ασφαλώς. Ξεκινώντας τη συζήτηση με α- πόλυτο σεβασμό προς όλες τις απόψεις θα ήθελα να επαναλάβω ότι ο διάλογος αυτός θα έχει σαφή χρονοδιαγράμματα. Αυτό το θέμα θα έχει κατάληξη. Θα λάβουμε αποφάσεις. Σε κατοπινό στάδιο φιλοδοξώ ότι θα ξαναρχίσουμε και τον διάλογο που αφορά στην αξιολόγηση των εκπαιδευτικών και του εκπαιδευτικού έργου. Στόχος μας είναι η αναβάθμιση του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Πώς μπορούμε να υποσχόμαστε κάτι τέτοιο στη μελλοντική γενιά χωρίς να εκσυγχρονίσουμε και να βελτιώσουμε τόσο το σύστημα που αφορά στην πρόσληψη όσο και αυτό που αφορά στην αξιολόγηση και επιλογή των στελεχών της εκπαίδευσης; Μειωμένος Προϋπολογισμός, Συμβασιούχοι και Απογευματινά «Ο αριθμός των εκπαιδευτικών που δεν θα τύχουν αξιοποίησης θα είναι πάρα πολύ χαμηλός. Καλώ όλους να κάνουν υπομονή», δήλωσε ο υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού στον πολιτικό συντάκτη της «Κ», Παναγιώτη Τσαγγάρη. Ο Προϋπολογισμός του Υπουργείου σας θα είναι μειωμένος για το 2014; Ναι. Ενώ για το οικονομικό έτος 2013 ο προϋπολογισμός του ΥΠΠ ήταν 969 εκατομμύρια ευρώ για το 2014 θα πρέπει να είναι γύρω στα 50 εκατ. λιγότερα. Εδώ θα πρέπει να επισημάνω ότι οι όποιες εξοικονομήσεις γίνουν δεν θα επηρεάσουν τον πυρήνα της εκπαίδευσης. Και αυτό το τονίζω. Εξοικονομήσεις θα γίνουν στη βάση της γενικότερής μας πολιτικής για αξιολόγηση και ευρύτερη αναθεώρηση των πολιτικών, των προγραμμάτων και των δράσεων ειδικά στους τομείς στους οποίους δαπανούσαμε χρήματα χωρίς να γίνεται ο σωστός προγραμματισμός και στα ο- ποία έχουν επισημανθεί κατά καιρούς από τους αρμόδιους φορείς πολλές ε- πικαλύψεις. Όπως λέω και στους συνεργάτες μου, στόχος μας θα πρέπει να είναι να κάνουμε περισσότερα ξοδεύοντας λιγότερα. Όπως με τα απογευματινά και βραδινά εκπαιδευτικά προγράμματα; Ακριβώς. Προχωρήσαμε στην απόφαση για αλλαγή της διαδικασίας εργοδότησης που αφορούσε στα απογευματινά προγράμματα του Υπουργείου Παιδείας. Λέχθηκαν και ακούστηκαν πολλά γι αυτό το ζήτημα, όπως ότι δεν θα έχουμε πλέον προγράμματα, δεν θα έχουμε θέσεις εργασίας κτλ. Να τονίσω κάτι. Καταργήσαμε ένα Ίδρυμα, το λεγόμενο ΙΔΑΒΕΠ, το οποίο είχε συσταθεί με ένα κάπως παράδοξο τρόπο, κάτω από το οποίο τέθηκαν όλα τα προγράμματα του Υπουργείου, από τα απογευματινά προγράμματα των Επιμορφωτικών μέχρι το Μουσικό Σχολείο. Το καταργήσαμε, λοιπόν, και προχωρήσαμε στην επαναφορά όλων αυτών των προγραμμάτων με τη διαδικασία της αγοράς υπηρεσιών. Τελείωσε η διαδικασία των προκηρύξεων, έχουμε λάβει χιλιάδες αιτήσεις από κόσμο που θέλει να εργαστεί και θα πετύχουμε να εργοδοτήσουμε πάνω από εκπαιδευτές. Το κυριότερο χαρακτηριστικό όμως της προσπάθειας αυτής είναι πως το στοιχείο και το κριτήριο της ανεργίας, θα αποτελεί καταλυτική προϋπόθεση για την πρόσληψη και εργοδότηση κάποιου εκπαιδευτή. Η μοριοδότηση δηλαδή σε κάποιον άνεργο θα είναι σε τόσο βαθμό υψηλή που θα καθίσταται καθοριστικός παράγοντας. Καταλυτικό σημείο θα α- ποτελέσει, επίσης, η προηγούμενη ε- μπειρία, αφού πρέπει να αναγνωρίσουμε και την αξιόλογη αποκτηθείσα πείρα των ανθρώπων που απασχολούνταν σε αυτά τα προγράμματα και προηγουμένως. Αυτό δεν θα ισχύει για όσους εργοδοτούνταν στα εν λόγω προγράμματα επιπρόσθετα της «κανονικής» τους εργασίας. Πέρσι, για παράδειγμα, το 40% ΜΑΡΙΑ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ των εκπαιδευτών αποτελείτο από ανθρώπους που είχαν και δουλειά είτε σε δημόσιο σχολείο, είτε σε δημόσια υπηρεσία, είτε αλλού. Φέτος αυτό δεν θα γίνει, διότι είναι άδικο με τόσο υψηλή ανεργία να μη δώσουμε ευκαιρία σε ανθρώπους που έχουν ανάγκη και ψάχνουν δουλειά. Με τους Συμβασιούχους τι γίνεται; Και πάλι επί τούτου λέχθηκαν και λέγονται πολλά, προκαλώντας σύγχυση και πανικό. Να ξεκαθαρίσουμε κάτι. Οι συμβασιούχοι αξιοποιούνται με βάση τις ανάγκες. Μας προέκυψε η παράμετρος της μείωσης, και κατά πολύ μάλιστα, του αριθμού των μαθητών. Αυτό ήταν μια απρόβλεπτη παράμετρος. Αλλά δεν παύει να δημιουργεί ένα δεδομένο. Δεν είμαστε ευτυχείς που κάποιοι συμβασιούχοι δεν θα αξιοποιηθούν. Όμως είμαστε σε θέση να πούμε ότι παρά τις δυσκολίες και παρά τις δυσμενείς συνθήκες, τόσο στη Μέση Γενική όσο και στη Δημοτική Εκπαίδευση, ο αριθμός των εκπαιδευτικών που δεν θα τύχουν αξιοποίησης θα είναι πάρα πολύ χαμηλός. Κάνω έκκληση προς όλους να κάνουν λίγη υπομονή ακόμα. Ειδικότερα στη Μέση Γενική Εκπαίδευση, για την οποία γίνεται τόσος ντόρος, σας διαβεβαιώνω ότι ο αριθμός των συμβασιούχων που δεν θα αξιοποιηθεί θα είναι πάρα πολύ μικρός. Στη Μέση Τεχνική Εκπαίδευση θα έχουμε αύξηση των συμβασιούχων. Όπως και στην Ειδική Εκπαίδευση και στην Προδημοτική. Αυτό το σημειώνω για να καταδείξω ότι η αξιοποίηση των συμβασιούχων είναι βάσει των αναγκών και όχι βάσει πολιτικών, όπως μας κατηγόρησαν κάποιοι. Με τους συμβασιούχους εκπαιδευτικούς στην Ε.Φ. τι γίνεται; Στο πλαίσιο της κοινωνικής ευαισθησίας και μεταξύ πολλών άλλων μέτρων και σκέψεων που γίνονται για α- ξιοποίηση ανθρώπων που βρίσκονται στην ανεργία ήταν και αυτή η εξαγγελία του Προέδρου. Όπως είπα και τις προηγούμενες μέρες, όταν και εφόσον καταλήξουμε με τις στελεχώσεις και δούμε πού βρισκόμαστε με τους τελικούς και οριστικούς αριθμούς των συμβασιούχων, θα εξετάσουμε και αυτό το ενδεχόμενο.

7 07-POLITIKI_KATHI 8/23/13 8:44 PM Page 7 Kυριακή 25 Αυγούστου 2013 Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ l 7 ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΑΤΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΓΝΩΜΕΣ ΕΛΛΑΔΑ ΚΟΣΜΟΣ Σύγκρουση Γκιουλ Ερντογάν για προεδρικό θώκο Ψυχρός πόλεμος μεταξύ του ΑΚΡ και του Κινήματος Γκιουλέν το οποίο τάσσεται στο πλευρό του Τούρκου Προέδρου Του ΝΊΚΟΥ ΣΤΈΛΓΙΑ Ενώ είναι από καιρού δεδηλωμένος στόχος του Ερντογάν η διεκδίκηση της προεδρίας το 2014, ο αντιπολιτευόμενος δημοσιογράφος Ορχάν Μπούρσαλι επισημαίνει στην «Κ», ότι κατά την εκτίμησή του, την τελευταία περίοδο, το Προεδρικό Μέγαρο έχει έρθει σε συνεννόηση με το Κίνημα Γκιουλέν για την επανεκλογή του Αμπντουλάχ Γκιουλ στο ύπατο αξίωμα. Την προηγούμενη εβδομάδα, το Κίνημα Γκιουλέν απασχόλησε για μια ακόμη φορά την τουρκική επικαιρότητα με ένα ανακοινωθέν, το οποίο δημοσιεύτηκε στον τουρκικό Τύπο. Στο ιστορικό ανακοινωθέν, το κίνημα ξεκαθάρισε δημοσίως τον προβληματισμό του απέναντι στις «επιθέσεις», τις οποίες δέχεται το τελευταίο διάστημα από τους κύκλους της κυβέρνησης του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Το Κίνημα θεωρεί ότι οι συγκεκριμένες «επιθέσεις» είναι αδικαιολόγητες και ότι επισκιάζουν τη συνεργασία του με το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ), η οποία άνοιξε τον δρόμο της εξουσίας στον κ. Ερντογάν και στους συντρόφους του πριν από περίπου δέκα χρόνια. Ο «ψυχρός πόλεμος» στις σχέσεις Κινήματος Γκιουλέν κυβέρνησης ΑΚΡ ξεκίνησε σχεδόν αμέσως μετά την συντριπτική νίκη που κατέγραψε το ΑΚΡ στις βουλευτικές εκλογές του Αμέσως μετά το τέλος των εκλογών, το Κίνημα ζήτησε δημοσίως από την κυβέρνηση να επικεντρωθεί στην διαδικασία εκδημοκρατισμού της χώρας και την αποτελεσματική καταπολέμηση του κουρδικού αυτονομιστικού κινήματος. Σύμφωνα με τους κύκλους του κινήματος, στη νέα περίοδο, το ΑΚΡ θα έπρεπε να διακόψει τη συνεργασία του με το κατεστημένο τόσο του τουρκικού κράτους όσο και του κουρδικού κινήματος. Μετά τις εκλογές του 2011, το ΑΚΡ δεν έλαβε σοβαρά υπόψη του τις υποδήξεις του κινήματος. Στην περίπτωση λ.χ. της εκδίκασης των εκπροσώπων και των υποστηρικτών του τουρκικού κατεστημένου, ο πρωθυπουργός Ερντογάν και οι συνεργάτες του έσπευσαν να υ- ποστηρίξουν τον φυλακισμένο πρώην επιτελάρχη του τουρκικού στρατού, Ιλκέρ Μπάσμπουγ. Ακόμη, το ΑΚΡ επέλεξε να αποσιωπήσει την υπόθεση των στημένων παιχνιδιών στο τουρκικό πρωτάθλημα, γεγονός που δυσαρέστησε έντονα τους κύκλους του Κινήματος. Άλλωστε, σύμφωνα με Τούρκους αναλυτές, πίσω από τη φυλάκιση του κ. Μπάσμπουγ και μιας σειράς υψηλόβαθμων αξιωματούχων βρίσκονταν οι μυστικές υπηρεσίες της τουρκικής αστυνομίας και οι Τούρκοι δικαστές, οι οποίοι διατηρούν στενές σχέσεις με τους κύκλους του Κινήματος Γκιουλέν. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, στις αρχές του 2012, οι Τούρκοι εισαγγελείς ε- πιχείρησαν να ανακρίνουν τον στενό συνεργάτη του Τούρκου πρωθυπουργού και αρχηγό των Τουρκικών Μυστικών Υπηρεσιών (ΜΙΤ), Χακάν Φιντάν. «Στόχος των διωκτικών αρχών ήταν η φυλάκιση του κ. Φιντάν. Μετά την επίτευξη του εν λόγω στόχου, σειρά θα είχε ο πρωθυπουργός Ερντογάν. Ποιος ξέρει τι είδους αναστάτωση θα ακολουθούσε...». Σημαντικά μέλη της τουρκικής κυβέρνησης πιστεύουν ότι πίσω από αυτές τις ριψοκίνδυνες πρωτοβουλίες κρύβεται το Κίνημα Γκιουλέν, το οποίο επιχειρεί το τελευταίο διάστημα να μπλοκάρει την εκλογή του κ. Ερντογάν στην Προεδρία της Δημοκρατίας», αυτά τονίζει μια τουρκική πηγή της «Κ», η οποία διατηρεί πολύ στενές σχέσεις με τους κυβερνητικούς κύκλους στην Άγκυρα. <<<<<<< Πίσω από τη φυλάκιση σειράς υψηλόβαθμων κυβερνητικών α- ξιωματούχων βρίσκονταν οι μυστικές υπηρεσίες της τουρκικής αστυνομίας και οι Τούρκοι δικαστές, οι οποίοι διατηρούν στενές σχέσεις με τους κύκλους του Κινήματος Γκιουλέν Δονήσεις στην Άγκυρα «Στο υπόβαθρο της σύγκρουσης Κινήματος Γκιουλέν κυβέρνησης Ερντογάν βρίσκονται οι προεδρικές εκλογές του 2014», τονίζει ο α- ντιπολιτευόμενος δημοσιογράφος Ορχάν Μπούρσαλι. Κατά την άποψη του έμπειρου δημοσιογράφου, την τελευταία περίοδο, το Προεδρικό Μέγαρο έχει έρθει σε συνεννόηση με το Κίνημα Γκιουλέν για την επανεκλογή του Αμπντουλάχ Γκιουλ στο ανώτατο πολιτικό αξίωμα της γειτονικής χώρας κατά τις προεδρικές εκλογές του επόμενου καλοκαιριού. Στην τουρκική πρωτεύουσα, η ένταση, η οποία επικρατεί την τελευταία περίοδο στις σχέσεις Προέδρου Γκιουλ Πρωθυπουργού Ερντογάν γίνεται όλο και πιο αισθητή. Πριν από λίγο καιρό, ο Πρόεδρος Γκιουλ ε- ξέφρασε στο στενό κύκλο των συνεργατών του τη δυσαρέσκειά του σχετικά με μια νέα πρωτοβουλία του κυβερνώντος κόμματος, η οποία σκόνταψε την τελευταία στιγμή στην τουρκική δικαιοσύνη. Μετά τις εκλογές του 2011, το κυβερνών κόμμα επιχείρησε να τροποποιήσει το τουρκικό σύνταγμα με απώτερο στόχο τον α- ποκλεισμό του κ. Γκιουλ από τις επικείμενες προεδρικές εκλογές. Ωστόσο, οι Τούρκοι δικαστές δεν συμφώνησαν με αυτή την πρωτοβουλία και με αυτό τον τρόπο άνοιξε ο δρόμος για τη συμμετοχή του κ. Γκιουλ στις προεδρικές εκλογές. Την ίδια περίοδο, το κυβερνών κόμμα επιχείρησε να ανοίξει τον δρόμο για την μετάβαση της EPA Ο Φετουλάχ Γκιουλέν, είναι μορφή με τεράστια επιρροή στην Τουρκία και όχι μόνο. Το Κίνημα Γκιουλέν «επιχειρεί το τελευταίο διάστημα να μπλοκάρει την εκλογή του κ. Ερντογάν στην Προεδρία της Δημοκρατίας», εκτιμά τουρκική πηγή της «Κ», η οποία διατηρεί πολύ στενές σχέσεις με τους κυβερνητικούς κύκλους στην Άγκυρα. χώρας σε ένα προεδρικό σύστημα. Σύμφωνα με το σχέδιο του ΑΚΡ, μετά την εκλογή του στην Προεδρία της Δημοκρατίας, ο κ. Ερντογάν θα διατηρούσε τον έλεγχο του κόμματος του και της κυβέρνησης. Ωστόσο, και το συγκεκριμένο σχέδιο σκόνταψε στην αδιαλλαξία της α- ντιπολίτευσης και τελικά αποσύρθηκε από το ίδιο το κυβερνών κόμμα. Λίγους μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές, ο Πρόεδρος Γκιουλ και Πρωθυπουργός Ερντογάν εξακολουθούν να κρατούν κλειστά τα χαρτιά τους. Ωστόσο, κατά διαστήματα στις σχέσεις των δύο ισχυρών πολιτικών ανδρών σημειώνονται «αναφλέξεις», οι οποίες στέλνουν ωστικά κύματα σε ολόκληρη την Τουρκία. Την προηγούμενη εβδομάδα μια τέτοια ανάφλεξη έλαβε χώρα στην τουρκική πρωτεύουσα με αφορμή τις δραματικές εξελίξεις στην Αίγυπτο. Ο κύκλος του Πρωθυπουργού Ερντογάν εξαπέλυσε δριμύτατη επίθεση στο πρόσωπο του Τούρκου γενικού γραμματέα της Ισλαμικής Συνδιάσκεψης, Εκμελεντίν Ιχσάνογλου για την στάση του σχετικά με τις εξελίξεις στην Αίγυπτο. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο κ. Ιχσάνογλου είναι στενός συνεργάτης του Προέδρου Γκιουλ και ότι στο παρελθόν το τουρκικό Προεδρικό Μέγαρο κατέβαλλε μεγάλες προσπάθειες για την εκλογή του ίδιου στο σημερινό του αξίωμα. AP

8 08-PARASKHNIO_KATHI 8/23/13 10:55 PM Page 8 8 l Διαβάστε στο Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ GEEK: Ποια είναι η χρήση των νέων τεχνολογιών στις τηλεπικοινωνίες Kυριακή 25 Αυγούστου 2013 ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΑΤΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΓΝΩΜΕΣ ΕΛΛΑΔΑ ΚΟΣΜΟΣ Αχτύπητο δίδυμο Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Ανδρέας Θεμιστοκλέους σχολιάζοντας ένα ποστ στο Facebook περί του φόρου ακίνητης περιουσίας που επέβαλε η κυβέρνηση Αναστασιάδη έγραψε το πιο κάτω αμίμητο: «Είναι πάρα πολύ απλό. Ο βιασμός έγινε πιο απαλός για να τον συνηθίσουμε και από χρόνου θα φέρουν μαύρο.» Για να το λέει ο βουλευτής του ΔΗ- ΣΥ, να υποθέσουμε ότι τη «μετεγγραφή» θα την κάνει η Πινδάρου; Ο ΔΗΣΥ πάει να εξελιχθεί σε κόμμα των κίντερ εκπλήξεων. Μια ο αθυρόστομος Πάχνας και την άλλη ο ακαταπόνητος Πρόδρομος, ο οποίος εμφανίζεται και μιλά επί παντός επιστητού λες κι οι άλλοι πήγαν διακοπές και του άφησαν σφραγίδες και κλειδιά. Στην περίπτωση του Πρόδρομου όπως έχουν ξαναπεί το πρόβλημα είναι ότι πρόκειται για τον «σημαιοφόρο» στην γκρίζα λίστα του σκανδάλου του Χρηματιστηρίου και όταν εμφανίζεται σαν κριτής ο ίδιος για νεώτερα σκάνδαλα δεν έχει την έξωθεν καλή μαρτυρία. Θα μου πείτε σε ένα τσίρκο ζούμε όλοι και θα συμφωνήσω, αλλά με αυτό το τέμπο που πάνε τα αστέρια της Πινδάρου, το πολύ σε έξι μήνες, θα κάνουν το ΑΚΕΛ να μοιάζει με κατηχητικό και τον Χριστόφια με Σαλό Άγιο! Πιο κομψό Μόλις άκουσε την απόφαση του δικαστή να εκδοθεί στην Ελλάδα για να δικαστεί σε σχέση με την εμπλοκή του στην υπόθεση Τσοχατζόπουλου ο πρώην υπουργός Εσωτερικών της Κύπρου, Ντίνος Μιχαηλίδης, επικαλέσθηκε πόνο στο στήθος και μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας για εξετάσεις. Τώρα πια έχει γίνει πρακτική κάθε που κάποιος επώνυμος πάει στο δικαστήριο, σχετιζόμενος με σκάνδαλο, φεύγει με ασθενοφόρο. Είναι βλέπετε πιο κομψό! Αντιλαμβάνεται κανείς τη στεναχώρια που μπορεί να προκαλέσει μια τέτοια απόφαση αλλά δεν μπορούμε να πούμε ότι συμπάσχουμε με την οικογένεια, ιδιαίτερα όταν βλέπουμε φωτογραφίες της νύφης που χειρονομεί αισχρώς κατά των ρεπόρτερ και των αστυνομικών. Καθαροί από μίζες Μιας και ο λόγος για τον Τσοχατζόπουλο, τον Ντίνο και τους TOR M1 και τις μίζες που «συνόδευαν» τη σχετική αμυντική μας δαπάνη, δεν θα ήταν εύλογο να διερωτηθεί κανείς γιατί δεν γίνεται ανάλογη έρευνα και για τους S-300; Διότι οι S-300 προηγήθηκαν των TOR M1 και στην Ελλάδα κατά την α- γορά τους, υπουργός Άμυνας ήταν ο Γεράσιμος Αρσένης. Εκπρόσωπος στην Ελλάδα της ρωσικής οπλοβιομηχανίας ήταν ο Βικέντιος Αρσένης, αδελφός του υπουργού. Μεσάζων ήταν ο γνωστός Σύρος Φουάντ Αλ Ζαγιάντ, εκατομμυριούχος με κυπριακή υπηκοότητα, ο οποίος μετά από 25 χρόνια διαμονής στην Έγκωμη, άμα αποκαλύφθηκε η υ- πόθεση «Άκη» εξαφανίστηκε ως διά μαγείας. Η στήλη μάλιστα στοιχηματίζει ότι δεν μετακόμισε στη Συρία. Με όλα τα στοιχεία να συνηγορούν ότι το κλίμα για μίζα ήταν και τότε εξαιρετικά εύκρατο, γιατί να μην ανατεθεί σε έναν, έστω και πρωτοδιόριστο, δικηγόρο της Νομικής Υπηρεσίας να κάνει μια σχετική έρευνα; Ή είμαστε απόλυτα σίγουροι ότι οι S-300 ήταν καθαροί από μίζες. Ά, βρε Πάγκαλε! Στάθηκε στην ουρά Πρωί σε ένα από τα καταστήματα εξυπηρέτησης του πολίτη, πηγή της στήλης, εντόπισε την Επίτροπο Διοικήσεως Ελίζα Σαββίδου να περιμένει υπομονετικά τη σειρά της με το νούμερο 42 στο χέρι. Κρατώντας το νούμερο 58 η πηγή μας την πλησίασε και τη χαιρέτησε, αφού η γνωριμία κρατάει χρόνια. Η Επίτροπος δήλωσε πολύ ικανοποιημένη Στο ίδιο τσίρκο ζούμε όλοι Νεαρός διπλωμάτης ο Θεόφιλος Θεοφίλου (με τα γυαλιά πρώτος από δεξιά) ανέλαβε ως πρώτος εκπρόσωπος της ε/κ κοινότητας στη ΔΕΑ όταν αυτή πρωτοσυστάθηκε το Ο ΗΡΩΣ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΙΚΗΣ Πρόεδρος Ερευνητικής για την Οικονομία Γιατί έχουμε την αίσθηση ότι η έλλειψη υ- πομονής και στοιχειώδους δικαστικής μεγαλοψυχίας από μέρους σας θα βγάλει κούππα άπαννη τον Δημήτρη Χριστόφια; με το επίπεδο της εξυπηρέτησης που είδε να προσφέρεται, αν και ο λόγος που περίμενε στη σειρά ήταν για να εξυπηρετηθεί και η ίδια και όχι σαν κατάσκοπος. Ήρθε η σειρά της εξυπηρετήθηκε, χαιρέτισε κι έφυγε. Τέτοιους πολιτειακούς αξιωματούχους χρειάζεται ο τόπος. Να είναι οι ίδιοι παραδείγματα ισονομίας και ισοπολιτείας. Έτσι κερδίζεται η μάχη της αξιοπιστίας των θεσμών. Τα χημικά όπλα Το παιχνίδι του πολέμου στη Μέση Ανατολή χοντραίνει καθώς στην Αίγυπτο και τη Συρία οι νεκροί είναι πια αμέτρητοι. Το ζήτημα γίνεται πιο α- νησυχητικό στη Συρία μετά τη μετάδοση πληροφοριών περί χρήσεως χημικών όπλων από το καθεστώς Άσαντ. Μπορεί να είναι δικτάτορας που είναι, μπορεί να είναι πολεμοχαρής αλλά τρελός δεν είναι, διότι έχει ενώπιόν του το παράδειγμα του Ι- ράκ ο πρόεδρος της Συρίας. Γι αυτό ακόμα κι οι δημοσιογράφοι που είναι στο μέτωπο διστάζουν να μεταδώσουν «την είδηση» για τη χρήση χημικών όπλων κατά αμάχων ή και μαχίμων. Είναι γνωστό ότι με την ίδια πρόφαση τα αμερικανικά στρατεύματα εισέβαλαν στο Ιράκ και όπως αποδείχθηκε μετά η «είδηση» ήταν κατασκευασμένη. Σημασία έχουν όμως οι προθέσεις των «κατασκευαστών» τέτοιων ειδήσεων. Εκεί που οι αντικαθεστωτικοί έχαναν τον πόλεμο με τη Δαμασκό άρχισαν να «πέφτουν τα χημικά». Το Ιράκ πάντως είχε μετατραπεί σε ένα δεύτερο Βιετνάμ για τις ΗΠΑ, ενώ ο εμφύλιος σπαραγμός μαίνεται ακόμα χωρίς σταματημό. Εύγε Πρόεδρε Ένα διπλωμάτη με περγαμηνές φιλοπονίας και εντιμότητας, ένα πραγματικό ευπατρίδη, διόρισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης, ως εκπρόσωπο της ελληνοκυπριακής πλευράς στη Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοουμένους (ΔΕΑ). Πρόκειται για τον πρώην Πρέσβη Θεόφιλο Θεοφίλου ο οποίος αναλαμβάνει καθήκοντα την 1η Σεπτεμβρίου. Ο κ. Θεοφίλου υπήρξε ο πρώτος εκπρόσωπος της ε/κ κοινότητας στη ΔΕΑ όταν αυτή πρωτοσυστάθηκε το Τότε ο Κύπριος διπλωμάτης υπηρετούσε στη Διεύθυνση Κυπριακού στο Υπουργείο Εξωτερικών. Υπουργός Εξωτερικών τότε ήταν ο Νίκος Ρολάνδης. Η τελετή σύστασης της ΔΕΑ πραγματοποιήθηκε στο Λήδρα Πάλας 22 Α- πριλίου 1981 παρουσία του τότε Μόνιμου Αντιπροσώπου του γ.γ. του ΟΗΕ στο Κυπριακό, Ούγκο Γκόπι, παρουσία της Επιτροπής Συγγενών Αγνοουμένων της ε/κ κοινότητας, συγγενών αγνοουμένων της τ/κ κοινότητας και της εκπροσώπου της τ/κ κοινότητας στη ΔΕΑ, Λατισιέ Μπιλκέν. Ραδιομαραθώνιος-προίκα Το Ίδρυμα Ραδιομαραθώνιος αποφάσισε να πάρει το φετινό Ραδιομαραθώνιο από το ΡΙΚ, διότι το Ίδρυμα και ορθώς κατά την άποψή μας έκρινε ό- τι δεν θα πρέπει να γίνουν οι εκδηλώσεις υπό την παράλληλη αιγίδα μιας τράπεζας, αφού η Λαϊκή έ- χει ήδη εκπνεύσει. Το Ίδρυμα Ραδιομαραθώνιος αποφάσισε να δώσει την εκδήλωση στο Ράδιο Σούπερ, τιμής ένεκεν σε ένα άλλο Ράδιο Σούπερ, εκείνο που ξεκίνησε τον Ραδιομαραθώνιο πριν α- πό δύο δεκαετίες. Καλό θα ήταν όλοι όσοι ασχολούνται με το ζήτημα να είναι ταπεινοί, διότι οι α- μαρτίες της Λαϊκής δεν έφταναν μόνο αυτούς που κουρεύτηκαν και ο Ραδιομαραθώνιος δεν ανήκει ούτε στη Λαϊκή, ούτε στους μεγαλομετόχους της, ούτε στα golden boys της. Προσέξτε, λοιπόν, μην τον περιφέρετε σαν προίκα ούτε σαν οικογενειακό κληροδότημα, διότι ράμματα υπάρχουν για τις γούνες όλων των κατεργάρηδων σε αυτό τον τόπο. Γράφει Ο ΙΑΝΟΣ SOTERIS PITTAS & CO LLC ΒΟΛΕΣ Φορολογήστε τους νεκρούς για να επιβιώσουν οι ζωντανοί Toυ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ Chrysanthou Mylona 10, Magnum House, 3030 Limassol. Á Οι ζωντανοί ταγοί φορτώνουν με δυσβάστακτα χρέη τους αγέννητους, τις επόμενες γενιές. Άραγε γιατί δεν τολμούν οι ηγέτες του τόπου να φορολογήσουν και τους νεκρούς; Η υπόθεση μπορεί να κινείται στην σφαίρα του παραλόγου, αλλά η λύση του μακάβριου προβλήματος βρέθηκε, δοκιμάστηκε και πέτυχε στη «μάνα του καπιταλισμού», στη χώρα όπου μετριούνται, αναλύονται και βαθμολογούνται τα πάντα. Από τα χρήματα στις Τράπεζες μέχρι τα συναισθήματα των ανθρώπων. Η φιλοσοφία της φορολογίας στηρίζεται στην θεωρία ότι το κράτος προσφέρει στους ζωντανούς, στους επιχειρηματίες, τον χώρο πάνω και κάτω από τη γη τους νόμους, τους θεσμούς και την ασφάλεια, για να μπορέσουν να δουλέψουν και να παράγουν πλούτο. Á Όταν φύγουν από τη ζωή, τότε θα πρέπει να πληρώσουν για τις υπηρεσίες που απόλαυσαν, σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Έτσι, όταν πεθάνει ένας πλούσιος, η περιουσία του, σχεδόν μοιράζεται ανάμεσα στο κράτος και τους κληρονόμους του. Πίσω α- πό την φιλοσοφία αυτή, βρίσκεται η πικρή αλήθεια, που θέλει τα παιδιά των πλουσίων εκτός από εξαιρέσεις να είναι «αχαΐρευτα». Όχι σπάνια διασκορπίζουν σε κραιπάλες όλα όσα μάζευαν, με «αίμα και με επιχειρηματικό δαιμόνιο», οι γονιοί τους, για μια ολόκληρη ζωή. Υπάρχει και η θεωρία που θέλει τα παιδιά των πλουσίων, να διαλέγουν άλλες ασχολίες στη ζωή τους, πιο απλές, οι οποίες ωστόσο προσφέρουν λιγότερο άγχος και αγωνίες και σίγουρα περισσότερη ευτυχία. Σε αυτές τις περιπτώσεις, συνήθως βρίσκονται ορισμένα «κοράκια» τα οποία αρπάζουν και διασκορπίζουν τον πλούτο, αφήνοντας το κράτος χωρίς φορολογικά έσοδα. Á Στην Κύπρο πριν από πάρα πολλά χρόνια και στα σχεδόν στα μουλωχτά, η Βουλή με πρόταση της κυβέρνησης, κατάργησε τη φορολογία για την κληρονομιά, με τη δικαιολογία ότι τα έσοδα ήταν πολύ χαμηλά και δεν κάλυπταν ούτε τις δαπάνες για συλλογή της φορολογίας. Βεβαίως η αλήθεια ήταν αλλού, ήταν στο ποσοστό της φορολογίας, το οποίο ήταν πολύ χαμηλό, μηδαμινό, ενώ αυτοί οι οποίοι επηρεάζονταν ήταν οι πολύ πλούσιοι. Δηλαδή αυτοί οι λίγοι, οι οποίοι μαζί με τους πολιτικούς διαμορφώνουν τους νόμους και τους θεσμούς και νομίζουν ότι είναι αναντικατάστατοι. Αυτοί οι οποίοι νομίζουν ότι θα ζήσουν χίλια χρόνια και ξεχνούν ότι η γη διαθέτει πολλά νεκροταφεία. Á Πριν από μερικές μέρες ήρθε στην επιφάνεια το κόλπο με τις λιμουζίνες, οι οποίες ήταν γραμμένες σε γριούλες. Ο φόρος εισοδήματος μπορεί να έκανε τέλεια τη δουλειά του, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι το σύστημα φορολογίας είναι σωστό. Δεν θα ήταν καλύτερα να υπήρχε ψηλότερος φόρος, ώστε το κράτος να μαζεύει χρήματα και να μην πονοκεφάλιαζε, για την πηγή των χρημάτων, αν βεβαίως δεν ήταν προϊόν κλοπής. Κανείς λογικός άνθρωπος, δεν μπορεί να καταλάβει γιατί δεν καθιερώνεται ψηλότερος ΦΠΑ, για παράδειγμα 30%, για τα είδη πολυτελείας. Θέλει ο άλλος να κυκλοφορεί με λιμουζίνα εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ, για να το παίζει ωραίος, γιατί θα πρέπει το σύστημα να του βάζει ένα σωρό εμπόδια και να θέτει ένα σωρό ελέγχους, οι οποίοι δεν είναι πάντα «αγνοί» και νόμιμοι. Á Αλήθεια γιατί δεν γίνονται ανάλογες έρευνες και για τα δισεκατομμύρια των Ρώσων, όσα παρέμειναν στην Κύπρο; Η απάντηση βεβαίως είναι απλή, αφού αμέσως θα μετακομίσουν τα δισ. σε φορολογικούς παράδεισους, όπως συνέβη πρόσφατα με το «κούρεμα» των καταθέσεων. Για δεκαετίες η Κύπρος ήταν ένας φορολογικός παράδεισος, γιατί κανένας δεν ρωτούσε από πού προέρχονταν τα χρήματα. Σήμερα βάλαμε ένα σωρό κανόνες και διενεργούμε ένα σωρό ε- λέγχους, ελέω ευρωπαϊκής νομιμότητας. Αλλά η πλάκα είναι ότι τα ξένα κεφάλαια, που προτιμούσαν κάποτε την Κύπρο, μετακομίζουν από το νησί των «αγίων» στα νησιά των Παρθένων, τα νησιά των Βρετανών. Παράπονο δεν έχουν ούτε οι ισχυροί εταίροι μας, οι Λουξεμβουργιανοί, οι Ολλανδοί, οι Γερμανοί και άλλοι πολλοί οι οποίοι κάνουν ό,τι θέλουν χωρίς να ρωτούν κανένα. Ευρω-υποκρισίας το εγκώμιο και καλά να πάθουμε.

9 09-EPIKAIROTHTA_KATHI 8/23/13 10:09 PM Page 9 Kυριακή 25 Αυγούστου 2013 Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ l 9 ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΑΤΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΓΝΩΜΕΣ ΕΛΛΑΔΑ ΚΟΣΜΟΣ Η Συμφωνία της Αγκυρας Ελλάδα, Τουρκία και Γιουγκοσλαβία υπέγραψαν συνθήκες φιλίας και συνεργασίας που απεδείχθησαν θνησιγενείς Της ΔΩΡΑΣ ΓΚΟΤΑ-ΣΜΥΡΝΙΟΥΔΗ* Τον Φεβρουάριο του 1953 έκπληκτη η διεθνής κοινότητα παρακολουθούσε τις διπλωματικές επαφές μεταξύ της κομμουνιστικής Γιουγκοσλαβίας του Τίτο και δύο μελών του ΝΑΤΟ, της Ελλάδας και της Τουρκίας, για δημιουργία περιφερειακής στρατιωτικής συμμαχίας στα Βαλκάνια. Και μπορεί στη σημερινή εποχή, που ο Ψυχρός Πόλεμος έχει λήξει, η προσέγγιση κρατών με διαφορετικό ιδεολογικό υπόβαθρο να μην προκαλεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον, το 1953 όμως φάνταζε ως σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Την εποχή εκείνη η 60 χρόνια πριν σύγκρουση Ανατολής και Δύσης δεν ήταν μόνο θεωρητική, αφού ο πόλεμος της Κορέας, που είχε ξεσπάσει τον Ιούνιο του 1950 και διαρκούσε ακόμη, με την εμπλοκή πολυεθνικής δύναμης του ΟΗΕ υπό την ηγεσία των ΗΠΑ και κομμουνιστικών κινεζικών στρατευμάτων να αποτελεί την πρώτη μεγάλης εμβέλειας σύρραξη μεταξύ των δύο συνασπισμών. Η προσέγγιση της Αθήνας, του Βελιγραδίου και της Αγκυρας δεν θα μπορούσε βέβαια να έχει επιτευχθεί αν η ρήξη Τίτο-Στάλιν το καλοκαίρι του 1948 δεν είχε οδηγήσει στην αποπομπή της Γιουγκοσλαβίας από την Cominform, αλλάζοντας τα διεθνή και βαλκανικά δεδομένα. Ο Γιουγκοσλάβος ηγέτης προσέγγισε τόσο τις μεγάλες δυτικές δυνάμεις όσο και τις βαλκανικές συμμάχους τους για την ανεύρεση στρατηγικών εταίρων και την εξασφάλιση οικονομικής και στρατιωτικής βοήθειας. Οι προσπάθειές του να διασώσει το καθεστώς του στον διπολικό κόσμο της εποχής συμπαρέσυραν δυτικές δυνάμεις και όμορα κράτη σε ένα παιχνίδι λεπτών διπλωματικών χειρισμών και επίδειξης πολιτικής δεξιότητας. Στα τέλη του 1950, ο Ελληνας πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών Σοφοκλής Βενιζέλος, παραμερίζοντας το αρνητικό κλίμα που είχε δημιουργηθεί στις σχέσεις των δύο κρατών λόγω της ανακίνησης του «μακεδονικού» ζητήματος και της ενεργού εμπλοκής του γιουγκοσλαβικού καθεστώτος στην πρώτη φάση του ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου, ανέλαβε την πρωτοβουλία προσέγγισης του Βελιγραδίου και πέτυχε την πλήρη αποκατάσταση διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο κρατών. Η κίνηση αυτή εγκαινίασε μια περίοδο διμερών επαφών με τη διενέργεια εκατέρωθεν επισκέψεων πολιτικών αντιπροσωπειών, η οποία έγινε ουσιαστικότερη με την εκλογική νίκη του αρχιστράτηγου Παπάγου τον Νοέμβριο του Ο νέος πρωθυπουργός εκτιμούσε ως ε- πείγουσα την ανάγκη συνομιλιών με τη Γιουγκοσλαβία ώστε να υπάρχει δυνατότητα ανάσχεσης πιθανής σοβιετικής ε- πίθεσης. Τις ίδιες απόψεις συμμεριζόταν και ο Τούρκος πρωθυπουργός Αντνάν Μεντερές, ο οποίος, μετά την επίτευξη της εισόδου της χώρας του στο ΝΑΤΟ τον Φεβρουάριο του 1952, αποφάσισε να ενσωματώσει στην ατζέντα της εξωτερικής του πολιτικής τη στρατιωτική προσέγγιση της Γιουγκοσλαβίας και να συντονίσει τις προσπάθειές του με αυτές της Αθήνας. Οι δύο ηγεσίες πίστευαν ότι η είσοδος της Γιουγκοσλαβίας στο ΝΑΤΟ, ως πλήρους μέλους, θα ενδυνάμωνε τη νοτιο-ανατολική πτέρυγά του. Μυστικές συνομιλίες μεταξύ των τριών Γενικών Επιτελείων <<<<<< Οι μυστικές ελληνοτουρκικές επαφές οδήγησαν σε έναρξη συνομιλιών μεταξύ των Γενικών Επιτελείων των τριών κρατών που έλαβαν χώρα σε δύο γύρους, τον Σεπτέμβριο και τον Δεκέμβριο του Και ενώ τον Σεπτέμβριο το Βελιγράδι δεν φαινόταν διατεθειμένο να προχωρήσει πέρα από εθιμοτυπικές επαφές, τον Δεκέμβριο η στάση της γιουγκοσλαβικής ηγεσίας ήταν εντελώς διαφορετική: οι Γιουγκοσλάβοι αξιωματικοί δήλωσαν ότι επιθυμούν την έναρξη συγκεκριμένου κοινού στρατιωτικού σχεδιασμού και ήταν έτοιμοι να αποκαλύψουν τα επιτελικά τους σχέδια. Η αιτία της αλλαγής της γιουγκοσλαβικής πολιτικής, που τόσο προβλημάτισε τους Ελληνες και Τούρκους ιθύνοντες, θα πρέπει να αναζητηθεί στην α- Αν και δεν αποτελεί κείμενο στρατιωτικής συμμαχίας «έχει συνταχθεί στο πνεύμα στρατιωτικής συμμαχίας», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Εμμανουήλ Τσουδερός. Στη δεξίωση που δόθηκε με την ευκαιρία της υπογραφής της Συνθήκης του Μπλεντ διακρίνονται, από δεξιά, ο Τίτο, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Φουάτ Κιοπρουλού, ο Ελληνας υπουργός Εξωτερικών Στέφανος Στεφανόπουλος και η σύζυγος του Τίτο, Γιοβάνκα. ποτυχία των παράλληλων στρατιωτικών συνομιλιών του Βελιγραδίου με τις δυτικές δυνάμεις, και συγκεκριμένα με την αντιπροσωπεία υπό τον στρατηγό Τόμας Χάρντι, λεπτομέρειες των οποίων δεν γνώριζαν ούτε η Αθήνα ούτε η Αγκυρα. Οπως αναφέρει ο Τζορτζ Αλλεν, πρέσβης των ΗΠΑ στο Βελιγράδι εκείνη την περίοδο «η αυξημένη δεκτικότητα των Τούρκων και των Ελλήνων στη διεύρυνση του πεδίου των συνομιλιών σε αντίθεση με τα στενά πλαίσια των όρων αναφοράς του Χάρντι, ειδικά στο πολιτικό πεδίο, θεωρούμε ότι παρακίνησε τον ΧΡΙΣΤΙΑΝΑ ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ Τίτο να αρχίσει τη διαδικασία της ένταξης στην ομπρέλα του ΝΑΤΟ με την απόπειρα να εξασφαλίσει συμμαχίες προς τον Νότο». Ο Τίτο, βέβαια, δεν φαινόταν διατεθειμένος να αλλάξει την πολιτική τής μη συμμετοχής του στο ΝΑΤΟ, την οποία είχε υιοθετήσει μετά την αποπομπή του από την Cominform. Απλώς επιζητούσε συμμάχους έ- ναντι μιας πιθανής επίθεσης από τη Σοβιετική Ενωση και τις σύμμαχες χώρες της, καθώς δεν επιθυμούσε, σε καμία περίπτωση, να δει τη χώρα του απομονωμένη, παθητικό παρατηρητή ανάμεσα σε έ- ναν ισχυρό ανατολικό συνασπισμό και σε μία δυτική Ευρώπη η οποία την περίοδο εκείνη συζητούσε τις δυνατότητες πολιτικής και στρατιωτικής ενοποίησής της. Ισως στο μυαλό του Τίτο είχαν αρχίσει να δημιουργούνται οι πρώτες σκέψεις για το Κίνημα των Αδεσμεύτων που αποτέλεσε τον βασικό άξονα της πολιτικής του τα επόμενα χρόνια. Με τον Στάλιν όμως να ηγείται α- κόμα της Σοβιετικής Ενωσης, η Γιουγκοσλαβία χρειαζόταν ερείσματα στον δυτικό κόσμο, από την οικονομική και στρατιωτική βοήθεια του οποίου εξαρτιόταν η επιβίωση του καθεστώτος της. Μετά την α- ποτυχία της αποστολής Χάρντι, o Τίτο έδειξε την προτίμησή του στη σύναψη ενός περιφερειακού συμφώνου πολιτικής ή στρατιωτικής μορφής, το οποίο θα μπορούσε στο μέλλον να ενισχυθεί με διάφορες ρυθμίσεις που να αφορούν σε άλλους τομείς. Στροφή λόγω ανασφάλειας Ως αποτέλεσμα, στα τέλη του 1952 και τις αρχές του 1953 έντονη διπλωματική δραστηριότητα μεταξύ των τριών κρατών οδήγησε στην υπογραφή Συμφωνίας Φιλίας και Συνεργασίας μεταξύ της Ελλάδας, της Τουρκίας και της Γιουγκοσλαβίας, την 28η Φεβρουαρίου 1953, γνωστής έκτοτε ως Συμφωνίας της Αγκυρας, από τον τόπο υπογραφής της. Αν και δεν αποτελεί κείμενο στρατιωτικής συμμαχίας «έχει συνταχθεί στο πνεύμα στρατιωτικής συμμαχίας», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε σε συνέντευξή του ο αντιπρόεδρος της ελληνικής κυβέρνησης Εμμανουήλ Τσουδερός. Θεωρήθηκε ένδειξη αλλαγής της πολιτικής Τίτο, η ο- ποία θα οδηγούσε σταδιακά σε μεγαλύτερη σύνδεσή του με τον δυτικό συνασπισμό. Ο ίδιος ο Τίτο επιβεβαίωνε τη νέα θέση της χώρας του στη διεθνή σκηνή σε συνέντευξή του στις 9 Μαρτίου 1953: «Η Γιουγκοσλαβία εγκατέλειψε την πολιτική της πλήρους μη δέσμευσης λόγω ανασφάλειας της διεθνούς σκηνής». ΑΘΗΝΑΪΚΟ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ Η μετέπειτα πορεία διέψευσε τις προσδοκίες Αμέσως μετά, τον Μάρτιο του 1953, έφθασαν τα απρόσμενα νέα του θανάτου του Στάλιν που άλλαξαν τα διεθνή δεδομένα. Η νέα ηγεσία της Σοβιετικής Ενωσης με πρωθυπουργό αρχικά τον Γκεόργκι Μαλένκοφ, ε- γκαινίασε έναντι της Δύσης μια πολιτική ειρηνικής συνύπαρξης, σύμφωνα με την οποία ο ανταγωνισμός των δύο πολιτικών συστημάτων θα γινόταν πλέον με ειρηνικά μέσα. Η σοβιετική «επίθεση ειρήνης» έγινε αντιληπτή και στα Βαλκάνια με την πραγματοποίηση διπλωματικού α- νοίγματος προς τη Γιουγκοσλαβία. Επειτα από μια νέα περίοδο γιουγκοσλαβικών δισταγμών, τα τρία κράτη που είχαν υπογράψει τη Συμφωνία της Αγκυρας υπέγραψαν τελικά και στρατιωτική συμμαχία τον Αύγουστο του 1954: τη Συνθήκη Συμμαχίας, Πολιτικής Συνεργασίας και Αμοιβαίας Βοήθειας, γνωστής έκτοτε ως συμμαχίας του Μπλεντ, από την γιουγκοσλαβική πόλη στην οποία υπεγράφη. <<<<<< Η έλλειψη εμπιστοσύνης που κυριαρχούσε στις σχέσεις μεταξύ των τριών δυναμίτισε τις όποιες προσπάθειες συνεργασίας. Η πορεία, όμως, δεν ήταν ανάλογη της διεθνούς δημοσιότητας που δόθηκε στην υπογραφή των Βαλκανικών Συμφώνων της Αγκυρας και του Μπλεντ, αλλά ούτε και στις προσδοκίες των ηγεσιών των συμμετεχόντων. Η έλλειψη εμπιστοσύνης που κυριαρχούσε στις μεταξύ τους σχέσεις δυναμίτισε τις όποιες προσπάθειες συνεργασίας, οι οποίες περιορίστηκαν σε ζητήματα πολιτιστικού και τουριστικού, μόνο, ενδιαφέροντος. Το κλίμα δυσπιστίας αποκαλύπτεται πλήρως από τη μελέτη των Πάνω, η πρώτη σελίδα της «Κ» το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 1953 πληροφορεί τους αναγνώστες της εφημερίδας για την υπογραφή στην Αγκυρα του τριμερούς συμφώνου και κάνει λόγο για έναν ιστορικό σταθμό στις βαλκανικές σχέσεις. Αριστερά, Αγκυρα, 28 Φεβρουαρίου Ο υπουργός Εξωτερικών Στέφανος Στεφανόπουλος με τον Τούρκο και τον Γιουγκοσλάβο ομόλογό του Φουάτ Κιοπρουλού και Κότσα Πόποβιτς σε μια θερμή χειραψία μετά την υπογραφή της Τριμερούς Συνθήκης Φιλίας και Συνεργασίας, η οποία οδηγεί στη θνησιγενή Συνθήκη Συμμαχίας που υπογράφεται στις 9 Αυγούστου στο Μπλεντ της Σλοβενίας. πρακτικών της συσταθείσης Γραμματείας των Συμφώνων. Προτάσεις που έμειναν στα χαρτιά, ελλιπής στελέχωση διαφόρων Επιτροπών συνεργασίας λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος από τις κυβερνήσεις των τριών κρατών, ε- ντάσεις και διάσταση απόψεων ακόμη και μεταξύ αντιπροσώπων του ίδιου κράτους! Δεν αποτελεί λοιπόν έκπληξη το γεγονός ότι τα Βαλκανικά Σύμφωνα απέτυχαν να υλοποιήσουν τους στόχους τους, και βυθίστηκαν στη λήθη. Οι τρεις σύμμαχοι έ- στρεψαν την προσοχή τους σε νέους στόχους: η Γιουγκοσλαβία μπόρεσε να χαράξει τη δική της πορεία που την οδήγησε στην πολιτική της ουδετερότητας. Η περιπέτεια που ξεκίνησε ως προσωπική διαμάχη με τον Στάλιν εξελίχθηκε τελικά σε ένα ολόκληρο κίνημα που συσπείρωσε κράτη της Αφρικής και της Ασίας και ευαγγελιζόταν τις αρχές της ειρηνικής συνύπαρξης των λαών. Η Τουρκία έστρεψε το ενδιαφέρον της προς τη Μέση Ανατολή, επιζητώντας να παίξει σημαίνοντα ρόλο στα δρώμενα της περιοχής και να αναδειχθεί ως ισότιμος εταίρος των δυτικών συμμάχων. Η Ελλάδα, τέλος, αναλώθηκε σε έναν απέλπιδα αγώνα επίλυσης του καυτού προβλήματος του Κυπριακού που αναζωπυρώθηκε την ίδια περίοδο. Τα γεγονότα του Σεπτεμβρίου του 1955, με τις διώξεις του ελληνικού στοιχείου στην Κωνσταντινούπολη και τη Σμύρνη, κορύφωσαν την κρίση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και οδήγησαν σε στασιμότητα όλους τους τομείς της βαλκανικής συμμαχίας. Στην ουσία, αποτέλεσαν την ταφόπετρα ενός ήδη νεκρού συμφώνου. * Η κ. Δώρα Γκότα-Σμυρνιούδη είναι διδάκτωρ Νεώτερης Ιστορίας και εμπειρογνώμων στο υπουργείο Ε- ξωτερικών. ΧΡΙΣΤΙΑΝΑ ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ Η υπογραφή της Συμφωνίας της Αγκυρας από τους υπουργούς Εξωτερικών της Ελλάδας, της Τουρκίας και της Γιουγκοσλαβίας. Από αριστερά, Στέφανος Στεφανόπουλος, Φουάτ Κιοπρουλού και Κότσα Πόποβιτς. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ Αθήνα, Ιούνιος Διεργασίες για την κατάρτιση του κειμένου της Συνθήκης του Μπλεντ. Αριστερά η τουρκική αντιπροσωπεία, δεξιά η γιουγκοσλαβική. Στο μέσον ο γ.γ. του υπουργείου Εξωτερικών, στενός συνεργάτης του Παπάγου, Αλέξης Κύρου. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ Επίσκεψη του πρωθυπουργού Παπάγου στην Τουρκία, καλοκαίρι του Δίπλα του ο Τούρκος ομόλογός του Αντνάν Μεντερές. Οκτώ χρόνια αργότερα απαγχονίστηκε μετά την ανατροπή της κυβέρνησής του από πραξικόπημα.

10 10-GNOMES_KATHI 8/23/13 8:44 PM Page l Διαβάστε στο Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΥΓΕΙΑ: Ιταλία: Επέμβαση-ορόσημο με αναισθησία μέσω ύπνωσης Kυριακή 25 Αυγούστου 2013 ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΑΤΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΓΝΩΜΕΣ ΕΛΛΑΔΑ ΚΟΣΜΟΣ Να ξανακτίσουμε τη ζωή μας Toυ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ Α. ΛΑΜΠΙΤΣΗ Μ ια κυπριακή παροιμία λέει «κεραμίδι πάνω στο κεφάλι σου και γη όση θωρεί το μάτι σου». Τονίζει τη διαχρονική αντίληψη των παλαιότερων Κυπρίων πως ο άνθρωπος έχει ανάγκη από ένα απλό σπίτι, για να στεγάσει τον εαυτό του και την οικογένειά του και να προστατεύεται από τις καιρικές συνθήκες, και αρκετή γη για την καλλιέργειά της, έτσι ώστε να ζει από τα γεννήματά της. Δυστυχώς, οι νεότεροι Κύπριοι την έχουμε ξεχάσει. Τη γεωργία την εγκαταλείψαμε και τα σπίτια μας δεν είναι ένα απλό κεραμίδι πάνω από το κεφάλι μας. Νομίζω, δε, πως τα περιγράφει καλύτερα, όπως γενικά και τη ζωή μας, αυτό που έχει λεχθεί μάλλον από Γερμανό «πως οι Κύπριοι κτίζουν σπίτια, λες και θα ζήσουν αιώνια και τρώνε, λες και θα πεθάνουν αύριο». Η διατύπωση δεν είναι υπερβολική. Καταγράφει απλώς την υπερβολή μέσα στην οποία ζούσαμε και ζούμε τόσα χρόνια. Μια υπερβολή για την οποία έχουμε ευθύνη όλοι μας, αλλά κυρίως το κράτος και οι εκάστοτε κυβερνήσεις. Βέβαια, αυτό που έχει σημασία τώρα είναι να α- ντιληφθούμε πού φτάσαμε, τα αίτια της κατάστασής μας, καθώς και την ανάγκη να αλλάξουμε τρόπο σκέψης και ζωής, επειδή δεν μας παίρνει άλλο. Πράγμα το οποίο θα απαιτήσει χρόνο και παιδεία. Γιατί, α- κούγοντας συχνά τους πολιτικούς να δίνουν υποσχέσεις πως τα δεινά θα περάσουν και θα ανακάμψουμε, με πιάνει φόβος. Τι εννοούν δηλαδή, ότι από ένα σημείο και μετά θα συνεχίσουμε να ενεργούμε όπως και πριν από την κρίση; Θα συνεχίσουμε να κτίζουμε υπέρογκα σπίτια, να αγοράζουμε μεγάλα αυτοκίνητα, να σπαταλούμε σε άχρηστα πράγματα τα εισοδήματά μας. Αν αυτό εννοούν, τότε ο τόπος δεν έχει σωτηρία. Άσε που και αυτό όταν το λένε, μπορείς κάλλιστα να εικάσεις ότι είτε δεν ξέρουν τι λένε είτε ψεύδονται και δεν τους συμφέρει να πουν την πραγματικότητα. Μια απλή ένδειξη είναι αυτό που είπε πρόσφατα ο καθηγητής Άρης Σπανός, ότι βλέπει το λιγότερο μια χαμένη δεκαετία μέχρι που η Κύπρος να επανέλθει ξανά σε ρυθμούς προόδου. Έχουμε, επομένως, μπόλικο καιρό να δούμε εξ υ- παρχής τη ζωή μας. Χρειαζόμαστε αλλαγή πλεύσης. Αλλαγή ριζικά του τρόπου ζωής μας. Οι φορολογίες που άρχισαν αυτές τις μέρες να κοινοποιούνται σε όλους μας, οι οποίες ειρήσθω εν παρόδω έχουν υ- πολογιστεί με τιμές του 1980, μας έχουν ταρακουνήσει. Είναι και αυτές αποτέλεσμα των λανθασμένων βάσεων πάνω στις οποίες κτίσαμε τη ζωή μας. Είναι απογοητευτικό ότι καλούμαστε να ξυπνήσουμε και να δούμε με νέο τρόπο τη ζωή μας μέσα από την ε- πιβολή φορολογίας. Αυτό, λοιπόν, που απαιτείται αυτήν τη στιγμή είναι να επανασχεδιάσουμε τη ζωή μας. Να αλλάξουμε νοοτροπίες. Υποθέτω, π.χ., πως αν ένα ζευγάρι ζητήσει σήμερα από έναν αρχιτέκτονα να του σχεδιάσει ένα σπίτι, θα πρέπει από τούδε και στο εξής να λαμβάνει υπόψη του την έκταση του σπιτιού, λόγω της μεγάλης πλέον φορολογίας που επιβάλλεται και που θα γίνει ακόμα πιο μεγάλη, όταν θα υπολογίζεται με τιμές του σήμερα και όχι του Υποθέτω, ακόμα, πως το κράτος θα αναθεωρήσει την πολιτική του έτσι που οιοσδήποτε χώρος μιας οικίας πέραν των αναγκαίων για μια οικογένεια να φορολογείται αποτρεπτικά. Αυτό γίνεται σε όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές χώρες και στο τέλος καθίσταται πολύ χρήσιμο και ωφέλιμο για τις ίδιες τις οικογένειες. Μια πολιτική αυτής της κατεύθυνσης περιορίζει τις ά- σκοπες σπατάλες των νοικοκυριών και θέτει όρια στον αρχοντοχωριατισμό και την επίδειξη, καθώς και στον αισθητικό βιασμό που προκαλούν πλείστες οικοδομές. Η λογική της επιστροφής του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας, όταν ένα σπίτι δεν ξεπερνά τα 250 τετραγωνικά μέτρα, είναι η λογική των ντιβέλοπερς, την οποία επέβαλαν στους πολιτικούς και στο κράτος. Τα αποτελέσματα είναι σε όλους μας γνωστά. Έστησαν την οικονομία μας κτίζοντας σπίτια και στο τέλος την γκρέμισαν κακήν κακώς. Ένας περαιτέρω προβληματισμός για τον τρόπο που κτίζουμε τα σπίτια μας είναι πλέον επιβεβλημένος. Οι ευρωπαϊκοί λαοί έχουν περισσότερους λόγους να κτίζουν πιο μεγάλα και πιο πολυτελή σπίτια, επειδή οι καιρικές συνθήκες εκεί τους επιβάλλουν περισσότερες ώρες εντός των οικιών τους αντί εκτός. Παρά ταύτα, εμείς, που έχουμε ολόχρονα σχεδόν ά- ριστες καιρικές συνθήκες, κτίζουμε τεράστια σπίτια και αφιερώνουμε το χρόνο μας και τη ζωή μας να τα ξοφλήσουμε, μάλιστα με επιτόκια θανατηφόρα, θυσιάζοντας την προσωπική και οικογενειακή μας ευτυχία στη ματαιοδοξία. Μα, επιτέλους, είμαστε σοβαροί; Μ έχρι σήμερα δεν έχει διαμορφωθεί μία συγκροτημένη εθνική πολιτική ασφάλειας και άμυνας (ΠΑΑ). Κατά συνέπεια και η στρατιωτική μας στρατηγική χαρακτηριζόταν από προχειρότητα και αυτοσχεδιασμούς στη βάση της εκάστοτε συγκυρίας. Το Εθνικό Συμβούλιο στη σημερινή του συνεδρία θα συζητήσει θέματα άμυνας. Θα ήταν πολύ χρήσιμο αν ασχολείτο και με αυτό το θέμα. Η ΠΑΑ της Κυπριακής Δημοκρατίας (ΚΔ) θα πρέπει να αποτελεί τμήμα της συνολικής εθνικής μας στρατηγικής. Η τελευταία αποβλέπει στη μετατροπή της Κυπριακής Δημοκρατίας σε ένα ευρωπαϊκό κράτος πρότυπο δημοκρατίας, ανάπτυξης, κοινωνικής δικαιοσύνης και παράγοντα σταθερότητας και συνεργασίας στην ανατολική Μεσόγειο. Η επίτευξη του οράματος αυτού θα γίνει εφικτή με τη διαφύλαξη και ενίσχυση της κυριαρχίας και της ανεξαρτησίας της ΚΔ ως κράτους-μέλους της Ε.Ε., την αποτελεσματική και πολυεπίπεδη προστασία της ασφάλειας των ελευθέρων περιοχών, την απρόσκοπτη λειτουργία και ανάπτυξη των δημοκρατικών θεσμών της κυπριακής πολιτείας, καθώς ε- πίσης και με τη συστηματική και οργανωμένη αξιοποίηση όλων των ανθρώπινων και φυσικών πόρων της Κύπρου σε ξηρά, θάλασσα και αέρα. Παράλληλα με τα πιο πάνω θα πρέπει να υπάρχει και η συνέχιση και κλιμάκωση της πολιτικής και διπλωματικής προσπάθειας για απαλλαγή των κατεχόμενων εδαφών μας από την παρουσία του τουρκικού στρατού και των εποίκων. Στη βάση αυτής της στρατηγικής θα πρέπει να διαμορφώσουμε και τη στρατιωτική μας στρατηγική (αμυντικό δόγμα) η οποία περιλαμβάνει ανάμεσα στα άλλα και τον καθορισμό της αποστολής, του μεγέθους, του εξοπλισμού και της εκπαίδευσης της Εθνικής Φρουράς. Η διαμόρφωση της απαιτεί την προηγούμενη ορθή καταγραφή και ανάλυση του γεωπολιτικού περιβάλλοντος και των τάσεων που επικρατούν αλλά και των απειλών και κινδύνων που αντιμετωπίζει η ΚΔ. Σε ό,τι Η απουσία πολιτικής ασφάλειας και άμυνας Του ΠΕΤΡΟΥ ΖΑΡΟΥΝΑ αφορά το πρώτο αυτό έχει αλλάξει σημαντικά μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου. Παρά τις προσδοκίες των νεοσυντηρητικών στις ΗΠΑ για ένα νέο αμερικανικό αιώνα, κινείται αργά προς ένα πολύ-πολικό σύστημα. Η σταδιακή αποδυνάμωση των ΗΠΑ και η μετατόπιση του στρατηγικού τους ενδιαφέροντος προς την Ασία οδηγούν σε δύο φαινόμενα τα οποία και επηρεάζουν σημαντικά και την ασφάλεια της Κύπρου. Το πρώτο έχει να κάνει με την αυτονόμηση της Ε.Ε. και την ανάδειξη του ηγετικού ρόλου της Γερμανίας και συμπληρωματικά της Γαλλίας και της Βρετανίας. Ταυτόχρονα, έχουμε την επανεμπλοκή της Ρωσίας στα θέματα της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Το δεύτερο είναι ο κλιμακούμενος ανταγωνισμός για την περιφερειακή ηγεμονία στη Μέση Ανατολή α- νάμεσα στο φιλοϊρανικό και το φιλοαμερικανικό μπλοκ, ενώ αυτόνομους ρόλους παίζουν η φιλόδοξη νέο-οθωμανική Τουρκία και η ισλαμική Αλ Κάιντα. Παράλληλα, ευρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη μία σειρά εξεγέρσεων με κεντρικό αίτημα την απαλλαγή από τα απολυταρχικά καθεστώτα που κυβερνούσαν για δεκαετίες τις χώρες της περιοχής. Πέραν των πιο πάνω η ανακάλυψη σημαντικών κοιτασμάτων φυσικού αερίου έχει δημιουργήσει νέα δεδομένα τα οποία θα πρέπει να συνυπολογίσουμε πριν προχωρήσουμε στη διαμόρφωση της δικής μας πολιτικής ασφάλειας και άμυνας. Η Τουρκία συνεχίζει να αποτελεί την κύρια απειλή όχι μόνο κατά της ασφάλειας, της κυριαρχίας και της ανεξαρτησίας της ΚΔ ως επίσης και κατά της πολιτισμικής ε- πιβίωσης των Ελλήνων της Κύπρου. Η σύνθετη αυτή απειλή εκφράζεται με πολιτικούς, διπλωματικούς, οικονομικούς, πολιτισμικούς και άλλους τρόπους. Σε ό,τι αφορά το στρατιωτικό επίπεδο η μορφή της τουρκικής α- πειλής είναι πολιτικά αδύνατον να μετασχηματιστεί σε μία πολεμική επιχείρηση για ολική κατάληψη της Κύπρου με εξαίρεση την απίθανη περίπτωση μιας προηγούμενης δικής μας απόπειρας για ένοπλη απελευθέρωση των κατεχόμενων εδαφών. Παραμένουν, όμως, ορατοί, αν και απομακρυσμένοι, οι κίνδυνοι για μικρού και μεσαίου μεγέθους στρατιωτικές ενέργειες είτε με αφορμή κάποια μικροεπεισόδια στη νεκρή ζώνη όπως π.χ. στην περίπτωση αποχώρησης της UNFICYP είτε εντός της ΑΟΖ, π.χ. για παρεμπόδιση των ερευνητικών μας προσπαθειών και της εγκατάστασης και λειτουργίας θαλάσσιας πλατφόρμας. Οι επιμέρους απειλές και κίνδυνοι που αντιμετωπίζουμε έχουν να κάνουν με τη διασπορά όπλων μαζικής καταστροφής και βαλλιστικής τεχνολογίας, την τρομοκρατία, την παράνομη μετανάστευση, τις συνέπειες της περιβαλλοντικής αλλαγής, την πειρατεία, τις διώξεις κατά των χριστιανικών κοινοτήτων της Μ. Ανατολής και τις διαδικτυακές επιθέσεις. Η εθνική ΠΑΑ θα μπορούσε να περιλαμβάνει ανάμεσα στα άλλα τη διεύρυνση του πλέγματος ασφάλειας που ως ένα σημείο μας παρέχει η Ε.Ε., την αναδιαμόρφωση της συμμαχικής σχέσης μας με την Ελλάδα, τη στρατηγική σύζευξη με το Ισραήλ, την ενσωμάτωσή μας στην ευρωατλαντική αρχιτεκτονική ασφάλειας, την ανάπτυξη αμυντικών συνεργασιών με χώρες ειδικού ενδιαφέροντος, τη συνολική αναθεώρηση της σχέσης μας με το Ηνωμένο Βασίλειο, την εμπλοκή μας σε διεθνείς πρωτοβουλίες και πρωτόκολλα, την ανασυγκρότηση και ενίσχυση όλων των δυνάμεων ασφαλείας, τη διαπραγμάτευση ενός σταθερότερου συστήματος ασφάλειας στην Κύπρο και τέλος την τεχνοκρατική υποστήριξη του συνομιλητή και του εθνικού συμβουλίου στη διαπραγματευτική προσπάθεια για πολιτική ε- πίλυση του Κυπριακού. Ελπίζω οι αποφάσεις του σημερινού Ε- θνικού Συμβουλίου να δώσουν ώθηση στην εν εξελίξει προσπάθεια για διαμόρφωση της εθνικής ΠΑΑ. Η θεσμική ανασυγκρότηση και ενίσχυση της ΚΔ αποτελεί απαραίτητο βήμα για την έξοδο από τη σημερινή κρίση. Η εθνική πολιτική ασφάλειας και άμυνας είναι ουσιώδες τμήμα της. Ο κ. Πέτρος Ζαρούνας είναι διεθνολόγος και πρόεδρος της επιτροπής διεθνών σχέσεων του Δημοκρατικού Κόμματος. Διοικητικά Συμβούλια Τραπεζών (Fit - and - Proper Test) Της ΜΑΡΙΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥ Ο διορισμός των μελών των Διοικητικών Συμβουλίων των Τραπεζών και των μεγάλων οργανισμών, θεωρείτο μέχρι σήμερα κοινωνική καταξίωση και εψηφίζοντο στις Γενικές Συνελεύσεις χωρίς ιδιαίτερη συζήτηση. Σήμερα τα γεγονότα μας έχουν προβληματίσει και η συζήτηση για τον επικείμενο διορισμό του νέου Διοικητικού Συμβουλίου της Τράπεζας Κύπρου έχει φέρει στο προσκήνιο την άγνοιά μας ως προς τη διαδικασία για τον έλεγχο της ικανότητας και καταλληλότητας (fit-and-proper ) των Συμβούλων και την απορία για την έγκριση των Συμβούλων των Τραπεζών από την Κεντρική Τράπεζα σύμφωνα με τον Περί Τραπεζικών Εργασιών Νόμο του Κατά την Ετήσια Γενική Συνέλευση μιας εταιρείας οι μέτοχοι ψηφίζουν το Διοικητικό Συμβούλιο (τον κάθε σύμβουλο ξεχωριστά) που θα τους αντιπροσωπεύει και θα διαχειρίζεται την περιουσία τους. Όσο αφορά, όμως, τον διορισμό των Διοικητικών Συμβούλων μιας τράπεζας, η επιλογή τους πρέπει να εγκριθεί πρώτα και από την Κεντρική Τράπεζα σύμφωνα με τον Περί Τραπεζικών Εργασιών Νόμο του Ακόμη και εάν οι μέτοχοι ψηφίσουν κάποιο πρόσωπο, εάν κατά την άποψη της Κεντρικής Τράπεζας, το πρόσωπο αυτό δεν είναι ικανό και κατάλληλο για να ενεργεί ως σύμβουλος τράπεζας, η Κεντρική Τράπεζα μπορεί να διατάξει όπως το πρόσωπο αυτό μη ενεργεί ως σύμβουλος τράπεζας. Για τους λόγους αυτούς η Κεντρική Τράπεζα εγκρίνει εκ των προτέρων τους υποψήφιους διοικητικούς συμβούλους ώστε να μη βρίσκεται κανένας στη δύσκολη θέση απόρριψης εκ των υστέρων. Για να καθορίσει κατά πόσο ένα άτομο είναι ικανό και κατάλληλο πρόσωπο, η Κεντρική Τράπεζα λαμβάνει υπόψη την ακεραιότητά του, την εντιμότητά του, την πείρα του, την ικανότητα και ευθυκρισία του για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων της θέσης, την επιμέλεια με την οποία θα εκπληρώνει αυτές τις υποχρεώσεις και κατά πόσο τα συμφέροντα των καταθετών της τράπεζας θα α- πειλούνται κατά οποιοδήποτε τρόπο με το να κατέχει τη θέση αυτή. Επίσης, δεν πρέπει να έχει κηρυχθεί σε πτώχευση ή να έχει προβεί σε συμβιβασμό με τους πιστωτές του ή να έχει καταδικαστεί για δόλο ή ανεντιμότητα. Σύμφωνα με τη διαδικασία ελέγχου της ικανότητας και καταλληλότητας όπως περιγράφεται στη Νομοθεσία και την Οδηγία, οι υποψήφιοι σύμβουλοι, οφείλουν να συμπληρώσουν πολυσέλιδο ατομικό ερωτηματολόγιο (σταδιοδρομίας, προσόντων, πείρας, περιουσιακής κατάστασης, ποινικές ή άλλες καταδίκες τα τελευταία 10 χρόνια), το οποίο, αφού ελεγχθεί, υποβάλλεται στην Κεντρική Τράπεζα για τη συναίνεσή της. Σε περίπτωση που η Κεντρική Τράπεζα έχει επιφυλάξεις ως προς την καταλληλότητα και την ικανότητα του προτεινόμενου προσώπου, ο διορισμός δεν δύναται να προχωρήσει.πρόνοιες για τον διορισμό και τη σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου των Τραπεζών, αναφέρονται επίσης και στο Μνημόνιο, και συγκεκριμένα σύμφωνα με το άρθρο 1.10 η πλειοψηφία των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου θα πρέπει να είναι ανεξάρτητοι. Προς τούτο το Μνημόνιο προβλέπει ότι θα πρέπει να ψηφιστεί μέχρι μέσα του Σεπτεμβρίου Νομοθεσία για να ενδυναμώσει την Εταιρική Διακυβέρνηση των Τραπεζών με το να απαγορεύει στις εμπορικές Τράπεζες και στα Συνεργατικά, από το να δανείζουν στους ανεξάρτητους συμβούλους, συμπεριλαμβανομένων και των συνδεδεμένων τους προσώπων και ζητά την παραίτηση οποιονδήποτε συμβούλων των οποίων τα υφιστάμενα χρέη προς την Τράπεζά τους είναι μη εξυπηρετούμενα, ενώ ο δανεισμός προς άλλα μέλη του Συμβουλίου θα απαγορεύεται πέραν ενός καθορισμένου ποσού το οποίο θα υπολογίζεται από την Κεντρική Τράπεζα. Δάνεια και άλλες πιστωτικές διευκολύνσεις στο κάθε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου θα δημοσιεύονται. Όσον αφορά τους μη εκτελεστικούς και ανεξάρτητους συμβούλους σύμφωνα με την Οδηγία της Κεντρικής Τράπεζας αυτοί πρέπει να έχουν ανεξάρτητο χαρακτήρα και κρίση και να μην έχουν διασυνδέσεις που πιθανόν να επηρεάζουν την κρίση τους. Επίσης, δεν πρέπει ο μη εκτελεστικός ανεξάρτητος σύμβουλος να υπήρξε υπάλληλος της Τράπεζας τα τελευταία 5 χρόνια και δεν πρέπει να είχε επιχειρηματική σχέση (είτε ως μέτοχος ή άλλως πώς) με την Τράπεζα τα τελευταία τρία χρόνια. Επίσης, οι ανεξάρτητοι σύμβουλοι δεν πρέπει να αμείβονταν από την τράπεζα, ούτε να είχαν στενή συγγενική σχέση με ε- ξωτερικούς συμβούλους, ελεγκτές ή άλλα μέλη του Συμβουλίου και να μην ήταν κύριοι μέτοχοι ή να εκπροσωπούσαν μέτοχο.το τελευταίο Διοικητικό Συμβούλιο της Τράπεζας Κύπρου προ της Εξυγίανσης, είχε 18 συμβούλους, από τους οποίους οι πέντε ήταν ε- κτελεστικοί σύμβουλοι και οι υπόλοιποι α- νεξάρτητοι μη εκτελεστικοί. Το επόμενο Διοικητικό Συμβούλιο της Τράπεζας Κύπρου το οποίο θα ψηφίσουν οι μέτοχοι στις 10 Σεπτεμβρίου θα είναι ιστορικός σταθμός της μεγαλύτερης Κυπριακής Τράπεζας, η οποία χρειάζεται συμβούλους με κύρος και γνώση και εμπειρίες τόσο της κυπριακής όσο και της διεθνούς αγοράς, ώστε να οδηγήσουν την Τράπεζα στην ανάπτυξη και την κερδοφορία. Γι αυτό θα πρέπει να επιλεγούν οι άριστοι με γνώσεις, και κύρος, διεθνούς προβολής και ακτινοβολίας για να έχουμε ένα δυνατό Συμβούλιο. Τους νέους διοικητικούς συμβούλους τους περιμένει σκληρή δουλειά που εκτός του ότι θα έχουν μειωμένη αμοιβή, θα είναι υποχρεωμένοι να εργάζονται νυχθημερόν για να αντεπεξέλθουν. Το νέο Διοικητικό Συμβούλιο πρέπει να αντιπροσωπεύει όλες τις τάξεις καταθετών, μακριά από πολιτικές παρεμβάσεις και σ αυτό το μεγάλο στοίχημα θα στηριχθεί η Τράπεζα Κύπρου. Δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να εκλεγεί ένα δυνατό Διοικητικό Συμβούλιο ώστε να σταλούν μηνύματα στην ευρωπαϊκή και διεθνή αγορά ότι το στοίχημα της επαναφοράς της Τράπεζας Κύπρου στην κερδοφορία θα πετύχει. Με συμβούλους διεθνούς κύρους και εμβέλειας που μπορούν να επαναφέρουν την Τράπεζα στην ανάπτυξη και την κερδοφορία και με σεβασμό προς τις αρχές της ε- ταιρικής διακυβέρνησης, μακριά από οποιαδήποτε κομματική ή άλλη επιρροή. Νομοθεσίες οι οποίες διέπουν τον διορισμό Διοικητικών Συμβούλων Τραπεζών: Περί Εταιρειών Νόμος Περί Τραπεζικών Εργασιών Νόμος Η Περί της Ικανότητας και Καταλληλότητας (κριτήρια αξιολόγησης) των Συμβούλων και των Διευθυντών Τραπεζών Οδηγία Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών Μνημόνιο Η κ. Μαρία Κυριακού είναι βουλευτής ΔΗΣΥ, νομικός.

11 11-GNOMES KIPROS_KATHI 8/23/13 8:45 PM Page 11 Κυριακή 25 Αυγούστου 2013 Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ l 11 ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΑΤΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΓΝΩΜΕΣ ΕΛΛΑΔΑ ΚΟΣΜΟΣ «Ο Μακάριος ζει ΟΜακάριος ζει». Αυτός ήταν ο τίτλος έκθεσης που κληθήκαμε ένα γράψουμε α- νήμερα της γέννησης του Μακαρίου, πριν από 20 και βάλε χρόνια, μαθητές τότε της πρώτης γυμνασίου. Τη συγκεκριμένη εργασία ε- παναλάβαμε και τις επόμενες χρονιές, προφανώς με στόχο να το ε- μπεδώσουμε: Ο Μακάριος ζει. Βλέποντας το show που και πάλι στήθηκε με αφορμή τη συμπλήρωση 36 χρόνων από τον θάνατό του, αλλά και τα όσα η χώρα βιώνει το τελευταίο διάστημα, δεν μπορούσα παρά να διερωτηθώ κατά πόσο τελικά αυτό το μήνυμα ήταν αλληγορικό, ένα τρόπος φόρου τιμής προς τον «Εθνάρχη» ή κυριολεκτικό. Αν δηλ. ο Μακάριος συνεχίζει να αποτελεί μέρος της πραγματικότητας μας ακόμα και σήμερα. Πόσο διαφορετική είναι η Κύπρος του 21ου αιώνα από αυτήν που πραγματοποιούσε δειλά-δειλά και με σκεπτικισμό τα πρώτα της βήματα; <<<<<<< Πόσο έδειξε η παρουσία Χριστόφια ότι έχουμε απαλλαγεί από την Κύπρο του «Εγώ είμαι η Κύπρος»; Όπου ο Πρόεδρος ήταν οι θεσμοί οι ίδιοι; Όταν λειτουργούσαμε με βάση το συναίσθημα και κύριο κριτήριο το «αίσθημα δικαίου»; Από τότε που η ηγεσία, μη διαισθανόμενη το μέτρο των δυνατοτήτων της, ε- πειδή θεωρούσε ότι οι ξένοι ήταν ηλίθιοι (ή τουλάχιστον όχι όσο έ- ξυπνοι όσο αυτή), απέρριπτε τις προτάσεις Χάρντινγκ τις οποίες σύμφωνα και με τον Κρανιδιώτη θεωρούσε καλές για να κερδίσει κάτι καλύτερο, με τραγικές για τη χώρα συνέπειες; Όταν αδύναμη να δει τη μεγάλη εικόνα, απέρριπτε με περισσή ευκολία τέσσερις ακόμα πρωτοβουλίες θεωρώντας ότι ο χρόνος λειτουργούσε υπέρ μας και ότι στο μέλλον θα ερχόταν κάτι καλύτερο; Πόσο αυξημένη πολιτική αντίληψη και ωριμότητα επέδειξε, από τότε που οδηγούμαστε στην πρώτη διχοτόμηση για χάρη δύο δήμων, η ηγεσία Τ. Παπαδόπουλου που (σύμφωνα με τον τότε ΥΠΕΞ Γ. Λιλλήκα) θεωρούσε ότι μπορούσε να ξεγελάσει τους ξένους, διαπραγματευόμενος ένα σχέδιο το οποίο από την αρχή ως στόχο είχε τον ενταφιασμό για να πετύχει ένταξη χωρίς λύση, χωρίς οποιεσδήποτε επιπτώσεις; Πόσο λιγότερη πολιτική αφέλεια και απλοϊκότητα ε- πέδειξε ο Δ. Χριστόφιας που δήλωνε ότι οι Ευρωπαίοι δεν μπορούν να φανταστούν την Κύπρο χωρίς αυτόν στην προεδρία και ότι οι Ρώσοι μας αγαπούν; Του ΑΝΤΩΝΗ ΠΟΛΥΔΩΡΟΥ Πόσο αλλάξαμε από εκείνη την Κύπρο της έλλειψης πολιτικής κουλτούρας και ανοχής στην α- ντίθετη άποψη (όχι στην καθημερινότητα αλλά εκεί που μετρά στις σημαντικές στιγμές της ιστορίας); Πόσο μεγαλύτερος σεβασμός επεδείχθη προς την αντιπολιτευόμενη μειοψηφία π.χ. το 2004 από τότε που ο Τ. Ευδόκας αναγκαζόταν να ακυρώσει την προεκλογική του συγκέντρωση, επειδή τόλμησε να αμφισβητήσει τον Μακάριο (άρα ήταν διασπαστής και ξενοκίνητος); Και πόσο διαφορετική ήταν η ρητορική η οποία χρησιμοποιήθηκε εναντίον της; Πόσο έδειξε η παρουσία Χριστόφια στη Διερευνητική Επιτροπή ότι έχουμε απαλλαγεί από την Κύπρο του «Εγώ είμαι η Κύπρος» (Μακάριος); Όπου ο Πρόεδρος δεν ήταν μόνο υπεράνω των θεσμών. Ήταν οι θεσμοί οι ίδιοι; Πόσο ξεφύγαμε από την Κύπρο της διαπλοκής; Τότε που μόνη προϋπόθεση για ένταξη στη δημόσια υπηρεσία ήταν μια επιστολή του Μακαρίου ότι είσαι άνθρωπός του. Πόσο πιο ανοικτή είναι σήμερα για ανθρώπους, ικανούς αλλά, εκτός του μηχανισμού των κομμάτων (που έχουν πάρει τη θέση του Μακάριου;) Πόσο άλλαξε, τέλος, η κοινωνία; Πόσο διαφορετικά λειτουργεί και πόσο λιγότερη παραδοξότητα τη χαρακτηρίζει από τότε που μετατρεπόταν σε φανατικά ενωτική, ανθενωτική, φιλοδυτική ή αντιιμπεριαλιστική ανάλογα με τις ε- κάστοτε τοποθετήσεις Μακαρίου; Πόσο πιο δύσκολα μετατράπηκε ο ΑΚΕΛικός από «ρεαλιστής», όταν η ηγεσία του καλούσε την Τρόικα στην Κύπρο σε «αγωνιστής», σε διάστημα ενός μηνός, όταν το κόμμα και η ρητορική του μεταφέρθηκαν από την κυβέρνηση στην αντιπολίτευση και το ΑΚΕΛ υιοθέτησε μια αντιμνημονιακή στάση; Πόσο αλλάξαμε από τότε που ως παιδιά γράφαμε εκθέσεις με θέμα «Ο Μακάριος ζει» και τη χώρα δίχαζε κάθε αναφορά στον Γρίβα; Μπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι 54 χρόνια από εκείνη τη δοτή δημοκρατία (όπως αρεσκόμαστε να λέμε για να απαλλαγούμε από την ευθύνη των όσων ακολούθησαν) και μια διαδρομή που περιλάμβανε μια εισβολή και μια οικονομική κατάρρευση έχουμε κάνει ουσιαστικά βήματα προς τα εμπρός; Ότι η Κύπρος του 2013, διαφέρει πραγματικά από αυτή του Μακαρίου, είτε αυτό αφορά τον τρόπο που πολιτευόμαστε, τη ρητορική ή τον κόσμο; Ο Μακάριος ζει. Με ένα πολύ διαφορετικό ίσως τρόπο από αυτόν που έγραφα στην έκθεσή μου. Είναι όμως ολοζώντανος. Ζει η Κύπρος του. Και δεν χρειάζονται μνημόσυνα, ούτε ομιλίες και εκθέσεις για να μας το θυμίζουν. Ερευνητική Επιτροπή και Χριστόφιας Για ακόμη μία φορά όμως, λέμε στον κ. Πική και σ αυτούς που διόρισαν την Επιτροπή, ότι ακόμη και το 50% των μισθών, των συντάξεων και των επιδομάτων να απέκοπτε η προηγούμενη κυβέρνηση, η Κύπρος θα ήταν και πάλι αποκλεισμένη από τις αγορές και ενταγμένη στον μηχανισμό στήριξης, λόγω των δυσθεώρητων τραπεζικών ζημιών Από τα ίδια τα γεγονότα καταδεικνύεται ότι η προσπάθεια φίμωσης του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας, Δημήτρη Χριστόφια, εντασσόταν στο σχεδιασμό της Ερευνητικής Επιτροπής και όσων τη διόρισαν, να μη διερευνηθούν πραγματικές αιτίες και οι εγκληματικές ευθύνες εκείνων των τραπεζιτών και του τέως διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, που κατέστρεψαν το τραπεζικό σύστημα και μαζί την κυπριακή οικονομία. Ο στόχος της συνεχιζόμενης διαδικασίας-παρωδίας που εξελίσσεται στην επιτροπή, δεν είναι η αναζήτηση της αλήθειας για τις αιτίες και υπεύθυνους που οδήγησαν την Κύπρο σε αποκλεισμό από τις αγορές και εξαναγκασμό σε προσφυγή στον μηχανισμό στήριξης. Ξεκάθαρος στόχος των κυβερνώντων και της Επιτροπής που διόρισαν, ήταν και είναι να δικαστεί πολιτικά η Αριστερά γιατί δεν ενέδωσε στις πιέσεις του οικονομικοπολιτικού κατεστημένου να εφαρμόσει τις σκληρές πολιτικές λιτότητας σε βάρος των εργαζομένων και των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού, και γιατί αντίθετα επιμένει μέχρι τέλους σε κοινωνικά δίκαιη και ισορροπημένη κατανομή των βαρών της κρίσης. Είναι σ αυτό το πλαίσιο, που μέσα από τη στημένη και θεσμικά διάτρητη διαδικασία της Ερευνητικής Επιτροπής, δεν επιτράπηκε να ακουστεί ούτε λέξη από την κατάθεση του Δημήτρη Χριστόφια. Προφανώς, η Ερευνητική Επιτροπή και αυτοί που τη διόρισαν, φοβούνταν την τεκμηρίωση των εγκληματικών ευθυνών τραπεζιτών και τέως διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας. Ήθελαν να φιμώσουν τον τέως Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ώστε να μην ακουστούν τα αδιάσειστα στοιχεία ως προς το ποιοι ενεργούσαν ως συνήγοροι των τραπεζιτών και του τέως διοικητή, εκθειάζοντάς τους ως α- ναντικατάστατους και ως τους καλύτερους στον κόσμο. Δεν ήθελε η Ερευνητική Επιτροπή να α- κουστεί η αλήθεια για τον αποκλειστικό λόγο α- ποκλεισμού μας από τις αγορές που ήταν η τραπεζική κρίση, όπως αυτό καταγράφηκε σε αναρίθμητες δηλώσεις αξιωματούχων της Ε.Ε. και όχι Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΛΟΥΚΑΪΔΗ ΣΚIΤΣΟ ΤΟΥ HΛIΑ MΑΚΡΗ. gr μόνο. Δεν ήθελαν να ανασκευαστούν τα ψέματα ότι δήθεν δεν λήφθηκαν έγκαιρα μέτρα αντιμετώπισης της κρίσης, αφού από το κείμενο θα παρουσιάζονταν τόσο τα μέτρα, όσο και η από πλευράς Ευρωπαϊκής Επιτροπής επικρότηση της λήψης τους, ως έγκαιρα και στοχευμένα. Δεν ήθελε η Επιτροπή και όσοι τη διόρισαν να ακουστεί η αλήθεια για το ποιοι εγκλημάτησαν με την αγορά των τοξικών ελληνικών ομολόγων, ούτε και να ανασκευαστεί η εκ των υστέρων ε- πίρριψη πολιτικών ευθυνών για κάτι που εθελοντικά και αδιαμαρτύρητα αποδέχθηκαν οι τράπεζες. Ήθελαν να φιμωθεί ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ώστε να μην ακουστεί η αλήθεια για δήθεν μη ετοιμότητα υπογραφής μνημονίου μετά την κατ αρχή συμφωνία, όταν σχεδόν όλα τα ε- πώδυνα μνημονιακά μέτρα, που προκαλούσαν πολιτικό κόστος, προωθήθηκαν προς ψήφιση στη Βουλή, χωρίς μάλιστα την υπογραφή μνημονίου και σε απόσταση δύο μόλις μηνών από τις προεδρικές εκλογές. Δεν ήθελε η Επιτροπή να ακουστεί ο υπονομευτικός ρόλος της τότε αντιπολίτευσης και του τέως διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας για την κυπριακή οικονομία και πλείστα τόσα άλλα που καταγράφονται στην κατάθεση του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας. Δυστυχώς, την Επιτροπή όπως και αυτούς που τη διόρισαν, ενδιαφέρει πρωτίστως και κυρίως ποια ήταν η δημοσιονομική πολιτική της προηγούμενης κυβέρνησης. Για μια ακόμα φορά όμως, λέμε στον κ. Πική και σ αυτούς που διόρισαν την Επιτροπή, ότι ακόμη και το 50% των μισθών, των συντάξεων και των επιδομάτων να απέκοπτε η προηγούμενη κυβέρνηση, η Κύπρος θα ήταν και πάλι αποκλεισμένη από τις αγορές και ενταγμένη στον μηχανισμό στήριξης, λόγω των δυσθεώρητων τραπεζικών ζημιών. Πόσο μάλλον που τέτοια μέτρα, όπως α- ποδείχτηκε παντού όπου εφαρμόστηκαν, όχι μόνο δεν θα βελτίωναν, αλλά θα επιδείνωναν δραματικά τους δημοσιονομικούς δείκτες. Ο κυπριακός λαός και ο κόσμος της Αριστεράς έχει κρίση και αργά ή γρήγορα η αλήθεια θα επικρατήσει, σε πείσμα όσων έχουν στήσει μια βιομηχανία ψεμάτων και διαστρέβλωσης για να πλήξουν το ΑΚΕΛ, ώστε να προετοιμάσουν το έδαφος για τα νέα δυσβάστακτα αντιλαϊκά μέτρα που φέρνουν. Ο κ. Γ. Λουκαΐδης είναι εκπρόσωπος Τύπου Κ.Ε. ΑΚΕΛ. Αναπτυξιακή Τράπεζα 5+1 ερωτήματα Ημεταβατική διοίκηση της Τράπεζας Κύπρου σχεδιάζει τον διαχωρισμό της σε Εμπορική και Αναπτυξιακή Κτηματική Τράπεζα Κύπρου. Με βάση τα δημοσιεύματα, στην Κτηματική Τράπεζα θα μεταφερθούν, τόσο τα εξυπηρετούμενα όσο και τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια των επιχειρηματιών ανάπτυξης γης. Η Τράπεζα αυτή θα έχει ως βασικό έργο τη διαχείριση κτηματικών υποθέσεων και επενδύσεων. Για την ιστορία του ζητήματος, ο οργασμός στις επενδύσεις ανάπτυξης γης άρχισε και κορυφώθηκε την τελευταία δεκαετία. Ο όγκος των κεφαλαίων που μαζεύτηκαν λόγω του Χρηματιστηρίου και των ξένων καταθέσεων σε κυπριακές τράπεζες συσσώρευσαν τεράστιο όγκο χρήματος. Βάσει των σχεδιασμών των διευθυντικών στελεχών των τραπεζών τα κεφάλαια επενδύθηκαν εκ νέου στην αγορά μέσω κτηματικών αναπτύξεων. Άρχισε η εύκολη χορήγηση δανείων που υπερδιπλασίασε την αξία της γης. Νοικοκυριά υπερδανείστηκαν για να καλύψουν τις βασικές στεγαστικές ανάγκες υποθηκεύοντας σε βάθος 30 ετών την αποπληρωμή. Με το ξεκίνημα της κρίσης τα δεδομένα άλλαξαν άρδην. Χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις έκλεισαν, εργαζόμενοι ιδιωτικού τομέα έχασαν τις εργασίες τους και αδυνατούν στοιχειωδώς να καλύψουν τις βιοτικές τους ανάγκες. Πόσω μάλλον για να αποπληρώνουν τις δόσεις των δανείων τους. Οι εταιρείες ανάπτυξης γης αδυνατούν να καταβάλλουν τις οφειλές τους προς τις τράπεζες. Μετά την απόφαση του Eurogroup, οι ανυποψίαστοι καταθέτες και επενδυτές κουρεύτηκαν και μέχρι σήμερα είναι εγκλωβισμένοι στους περιορισμούς. Σε αυτό ακριβώς το σημείο έρχεται ο σχεδιασμός για διαχωρισμό της Τράπεζας Κύπρου. Μεγάλοι επενδυτικοί οίκοι του εξωτερικού επιδεικνύουν μεγάλο ενδιαφέρον για επενδύσεις στην Κτηματική Τράπεζα, όπως αναφέρουν οι εμπνευστές του εγχειρήματος. Άμεσες οι αντιδράσεις και διαφωνίες όλων των κομμάτων, της Εκκλησίας, του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Ανάπτυξης Γης για τους κινδύνους που αφορούν στο ξεπούλημα των περιουσιών χιλιάδων νοικοκυριών που α- Του δρ ΠΑΜΠΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ δυνατούν να αποπληρώσουν δάνεια. Ο ηγέτης του κυβερνώντος κόμματος δηλώνει με τον χαρακτηριστικό γνωστό του ύφος ότι «δεν θέλει να ξεπουληθούν οι περιουσίες του κόσμου» ασκώντας δριμεία κριτική προς όσους επιχειρούν να προωθήσουν τέτοιες αποφάσεις. Ο επικεφαλής της εκκλησίας δηλώνει ότι «Ο λαός δεν θα ανεχθεί να του ξεπουλήσουν περιουσίες». O κυβερνητικός εκπρόσωπος διευκρινίζει ότι τις όποιες αποφάσεις θα πρέπει να τις πάρουν οι μελλοντικοί ιδιοκτήτες της Τράπεζας Κύπρου. Η άσκηση της εξουσίας και η εφαρμογή της πολιτικής δεν είναι έκφραση ανησυχιών αλλά εφαρμογή αποτρεπτικών μέτρων. Η επικοινωνιακή πολιτική κερδίζει προσωρινά ε- ντυπώσεις και χρόνο αλλά η ουσία παραμένει. Από όλα τα πιο πάνω δημιουργούνται εύλογα τα εξής ερωτήματα: 1. Γιατί σε άλλα ζητήματα που αφορούν την Κυπριακή Οικονομία οι Ξένοι Οίκοι παρουσιάζονται επιφυλακτικοί, ενώ στην περίπτωση της Κτηματικής Τράπεζας επιδεικνύουν άμεσα υπέρμετρο ζήλο και ενδιαφέρον για επενδύσεις; 2. Πόσο υπαρκτός είναι ο κίνδυνος ξεπουλήματος της περιουσίας χιλιάδων νοικοκυριών σε εξευτελιστικές τιμές; 3. Είναι σε θέση το κράτος ή η Κεντρική Τράπεζα να ε- μποδίσει τους μελλοντικούς ιδιοκτήτες της Τράπεζας Κύπρου να προχωρήσουν σε μια τέτοια Τράπεζα ή θα επιρρίψουν στο μέλλον την ευθύνη ο ένας στον άλλο σε περίπτωση που οι ανησυχίες επαληθευτούν ; 4. Μπορεί η κυβέρνηση να εγγυηθεί την αποφυγή του ξεπουλήματος της γης των χιλιάδων μικροϊδιοκτητών στους μεγαλο-επιχειρηματίες; 5. Μπορεί η Κυπριακή Βουλή χωρίς τη συγκατάθεση της Τρόικας να προχωρήσει άμεσα σε θέσπιση Νομοθεσίας για απαγόρευση εκποίησης περιουσίας πρώτης κατοικίας για τις περιπτώσεις μη εξυπηρετούμενων δανείων; 6. Αναπτυξιακή Κτηματική Τράπεζα Κύπρου ή Τράπεζα Ανακατανομής κτηματικής περιουσίας της Κύπρου; Ο δρ Πάμπος Χρυσοστόμου είναι προϊστάμενος Υπηρεσίας Έρευνας και Διεθνούς Συνεργασίας ΤΕΠΑΚ. Δύο «θαύματα», μία λεηλασία! Του ΛΑΡΚΟΥ ΛΑΡΚΟΥ Απομυθοποίηση μιας ηγεσίας Του ΛΕΥΤΕΡΗ ΑΔΕΙΛΙΝΗ Τι έγινε το κυπριακό θαύμα; Πού ήταν και πώς εξελίσσεται; Σε ένα μέρος του είμαστε σημερινοί θεατές: οι διοικήσεις των τραπεζών έχουν διαπράξει μια απίστευτης έκτασης λεηλασία του τραπεζικού πλούτου. Δυστυχώς, αργήσαμε να δούμε την έκταση και την ένταση του «τραπεζικού θαύματος», γιατί ήταν σε θέση να κρατήσει ασφυκτικά κλειστό το μυστικό του για να μη γίνει εύκολα κατανοητό από τις πολλές χιλιάδες των καταθετών. Η πλήρης κατάρρευσή του γίνεται σήμερα ολοένα και πιο διάσημη: σε μερικές ΣΠΕ τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια φτάνουν έως και το 80%, χορός εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ για μη εξυπηρετούμενα δάνεια σε επιφανείς Κύπριους από την Τράπεζα Κύπρου (π.χ. Σιακόλας, Λεπτός) και μέσα σε αυτούς και ο τέως πρόεδρος του ΔΣ του Συγκροτήματος Θ. Αριστοδήμου, δάνειο 10 εκατ. ευρώ έλαβε ο διοικητής του Συνεργατικού Κινήματος Ε. Χλωρακιώτης από ΣΠΕ, τοπικές ΣΠΕ δανείζουν ποδοσφαιρικές ομάδες χωρίς διασφαλίσεις, παράγοντες με κομματικό μανδύα χρησιμοποίησαν τα δάνεια στις ΣΠΕ ως μέσο για να διαγράψουν μια «λαμπρή» πολιτική καριέρα! Ο κίνδυνος της άτακτης χρεοκοπίας ανάγκασε το «κλειστό σύστημα» να δείξει τη γύμνια του, τον πραγματικό του ε- αυτό, την έκταση μιας λεηλασίας με ονοματεπώνυμο. Πώς εξηγείται αυτή η μακρά διαδρομή από το άλλο «θαύμα» στη σημερινό παρωδία; Στα χρόνια μετά την εισβολή και με την ιδιαίτερη συμβολή του τότε υπουργού Οικονομικών, Α. Πατσαλίδη, το κράτος ανέλαβε έναν εκτεταμένο ρόλο στην ανάκαμψη της οικονομίας, εργαζόμενοι με διακρατικές συμφωνίες βρήκαν εργασία σε αραβικές χώρες, αξιοποιήθηκε συστηματικά η ξένη βοήθεια, οι συντεχνίες λειτούργησαν με μετριοπάθεια, εξωτερικές συγκυρίες βοήθησαν τα μέγιστα όπως οι κρίσεις στον Λίβανο, το κεφάλαιο της πολιτικής συμπάθειας που κέρδισε η Κύπρος εξαιτίας της εισβολής επίσης βοήθησε στην εισροή κεφαλαίων και έτσι άνοιξε περίοδος οικονομικής α- νάκαμψης. Το κρίσιμο σημείο που έ- κρινε το «παλιό» από το «καινούργιο» ήταν η πολιτική απόφαση για την έ- ναρξη της διαδικασίας ένταξης στην Ε.Ε. και η καθ εαυτή ένταξη το Προσθέτω και την ένταξη στη ζώνη του ευρώ το Σε αυτή την κρίσιμη περίοδο της μεγάλης προσαρμογής σε <<<<<<<< Xορός εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ για μη ε- ξυπηρετούμενα δάνεια σε επιφανείς Κύπριους από την Τράπεζα Κύπρου ένα διαφορετικό πολιτικό και οικονομικό πλαίσιο, η Κύπρος χρειαζόταν ένα εκτεταμένο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, ικανό να κρατήσει την οικονομία της ανταγωνιστική στο νέο περιβάλλον. Αυτό το πρόγραμμα θα μπορούσε να περιλαμβάνει μετοχοποιήσεις ημικρατικών οργανισμών, αλλαγές στο σύστημα διοικήσεων στον κρατικό και ημικρατικό τομέα, αποκρατικοποιήσεις που θα ενίσχυαν την αναπτυξιακή πολιτική, αξιοποίηση της αδρανούς χαλίτικης (κρατικής) γης, μετατάξεις δημοσίων υπαλλήλων κ.ά. Αντί αυτού, οι κυβερνήσεις ακολούθησαν την πεπατημένη όπως διαμορφώθηκε στα χρόνια μετά την εισβολή και η οποία εμπεδώθηκε σε πολλές πολιτικές δυνάμεις ως «μονόδρομος», ενώ κάθε άλλη πρόταση φαινόταν «ξένη» στην κυπριακή πολιτική παράδοση και δεν γινόταν αποδεκτή ούτε καν για συζήτηση. Η ένταξη στην Ε.Ε. και η ένταξη στο ευρώ βρίσκουν την Κύπρο χωρίς αναπτυξιακή πνοή, χωρίς καμία μεταρρύθμιση, έτσι στον αυτόματο πιλότο όπως διαμορφώθηκε στα παλιά καλά χρόνια. Σε δύο τομείς σημειώθηκε σημαντική πρόοδος (τραπεζικές υπηρεσίες, ναυτιλιακή πολιτική), αλλά και αυτές παρά τις επιτυχίες που προσέφεραν αναδεικνύοντας την Κύπρο ως κέντρο παροχής υπηρεσιών, δεν απέφυγαν (στον τραπεζικό χώρο) να φτάσουν στο άλλο άκρο χαλαρώνοντας την εποπτεία και διευκολύνοντας υ- πόγειες συναλλαγές, γεγονός που μέτρησε πολύ στην τελική απόφαση των κρατών-μελών της Ευρωζώνης για την υπογραφή αυτής της δανειακής σύμβασης στις 25 Μαρτίου Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά συχνά διατύπωνε οδηγίες και συστάσεις για το πώς η Ε.Ε. έβλεπε να προχωρούν οι μεταρρυθμίσεις. Είναι εντυπωσιακό να διαβάζει κανείς την επίμονη σύσταση της Επιτροπής να προχωρήσει το ΓΕΣΥ και την ίδια περίοδο η κυπριακή κυβέρνηση να βάζει το θέμα στο ψυγείο και ο επικεφαλής του Κ. Χριστοφή να υποβάλει την παραίτησή του εξαιτίας του ότι όλα είχαν οδηγηθεί σε τέλμα! Στη Λευκωσία δεν ήθελαν να δουν ή να διαβάσουν γιατί το σύστημα συγκροτήθηκε πάνω στη συντήρηση των πολιτικών και οικονομικών κεκτημένων, πάνω στην παντοδυναμία της διαπλοκής ανάμεσα στις συνιστώσες της ακινησίας, αυτής που σήμερα βλέπουμε να καταρρέει κάτω από το βάρος της οικονομικής, και, κυρίως, πολιτικής χρεοκοπίας της νήσου. Περίμενα με ενδιαφέρον, το ομολογώ, την κατάθεση του Δημήτρη Χριστόφια στην ερευνητική ε- πιτροπή για την οικονομία. Οι προσδοκίες μου για πρωτογενή πληροφόρηση δεν ήταν υψηλές. Θεωρούσα, ό- μως, ότι θα λέγονταν πράγματα που θα μπορούσαν να ρίξουν φως στο τι έφταιξε και φθάσαμε ώς εδώ. Άλλωστε στο βήμα θα ήταν ο επικεφαλής του κράτους τα δύο πολύ κρίσιμα χρόνια, 2011 και Όταν βρέθηκε η Κύπρος εκτός αγορών και δεν της δάνειζε κανείς. Ομολογώ, πάντως, ότι τα όσα έ- γιναν την Πέμπτη στην ερευνητική επιτροπή αλλά και μετά, στη συνέντευξη Τύπου του κ. Χριστόφια στη δημοσιογραφική εστία, ξεπερνούν και την πιο τολμηρή φαντασία. Στο βήμα στάθηκε ένας ηγέτης φοβισμένος, α- πρόθυμος να βγει μπροστά, να διαπληκτιστεί, να εξηγήσει τους χειρισμούς του, να υπερασπιστεί την πολιτική του, να κάνει παραδοχές για δικά του λάθη ή αδυναμίες. Μαζί του ήταν η ανώτατη ηγεσία του κόμματός του, αγχωμένη κι αυτή, ανέτοιμη όπως κι ο κ. Χριστόφιας για ουσιαστική κουβέντα. Έχουν πειστεί ότι διώκεται η Αριστερά και βλέπουν τα πάντα μέσα από ψυχροπολεμικό πρίσμα. Ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας πήγε στην ερευνητική επιτροπή για να διαβάσει το υπόμνημά του. Δεν ή- θελε να μπει σε διαδικασία ερωτήσεων και απαντήσεων προφορικά. Κι όταν δεν έγινε το δικό του, αποχώρησε και διάβασε στα μέσα ενημέρωσης το κείμενό του σε συνέντευξη Τύπου. Ούτε εκεί απάντησε σε ερωτήσεις. Διερωτάται κανείς... ο κ. Χριστόφιας ή οι νομικοί του σύμβουλοι, δεν μπορούσαν να ρωτήσουν εκ των προτέρων την ε- πιτροπή αν δεχόταν να διαβάσει ο τέως Πρόεδρος γραπτό κείμενο στην <<<<<<< Με εντυπωσιάζει το ότι ο κ. Χριστόφιας και το ΑΚΕΛ δεν αντιλαμβάνονται πως η στάση τους στην ερευνητική επιτροπή για την οικονομία, έπληξε την Αριστερά πολύ περισσότερο από τους διώκτες της αίθουσα; Ήταν τόσο δύσκολο, όταν υπέβαλαν το αίτημα για αναβολή της ημερομηνίας κατάθεσης, να ρωτήσουν και αν μπορούσαν να καταθέσουν γραπτώς; Δεν τους έχω για τόσο πρόχειρους. Τείνω λοιπόν να πιστέψω πως μπορεί να έψαχναν μια καλή οδό διαφυγής. Αν το αίτημα για ανάγνωση γραπτής κατάθεσης δεν γινόταν δεκτό, τότε η αποχώρηση έδινε διέξοδο. Α- πέφευγε ο τέως Πρόεδρος τη φορτισμένη πολιτικά προφορική εξέταση. Εξυπηρετείτο επίσης, σχετικά ανώδυνα, η ιδέα δίωξης της Αριστεράς. Δεν βάζω το χέρι μου στη φωτιά ότι έτσι ακριβώς σκέφθηκαν ο κ. Χριστόφιας και το περιβάλλον του. Κάτι τέτοια μικροπολιτικά παιχνίδια, όμως, είναι ψωμοτύρι για τα περισσότερα κόμματα, αν όχι όλα. Κάπως έτσι λειτουργούσε και λειτουργεί ακόμα το πολιτικό σκηνικό στο νησί. Πρόχειρα, χωρίς να βλέπει τη μεγάλη εικόνα. Κοιτά μονίμως το δέντρο και χάνει το δάσος. Τα α- ποτελέσματα είναι μπροστά μας, το άλυτο Κυπριακό και η ισοπεδωμένη οικονομία. Με εντυπωσιάζει επίσης το ότι ο κ. Χριστόφιας και το ΑΚΕΛ δεν αντιλαμβάνονται πως η στάση τους αυτή, πλήττει την Αριστερά πολύ περισσότερο από τους διώκτες της. Η Αριστερά, α- κόμα και στη σκέψη του πιο ακραιφνούς δεξιού, είναι συνδεδεμένη με την τόλμη, με το θάρρος της γνώμης, με την ειλικρίνεια. Και μόνο αυτές τις α- ρετές δεν είδαμε την Πέμπτη στην ε- ξεταστική επιτροπή και τη συνέχεια. Οι θέσεις του κ. Χριστόφια και των συνεργατών του αναπτύσσονται με λεπτομέρεια στο υπόμνημα που προόριζαν για την ερευνητική επιτροπή. Το ζουμί είναι ότι η προηγούμενη κυβέρνηση, ο τέως Πρόεδρος, δεν είχαν συμμετοχή στο πώς φθάσαμε στο μνημόνιο. Στην αρχή η ζημιά έγινε από τη διεθνή κρίση. Απ εκεί και πέρα τα γνωστά. Φταίνε οι τραπεζίτες και η ελλιπής ε- ποπτεία του Αθανάσιου Ορφανίδη. Φταίνε και οι δανειστές που δεν άντεξαν τις καθυστερήσεις μηνών, έχασαν την εμπιστοσύνη τους και αποφάσισαν να υπογράψουν το μνημόνιο με την νέα κυβέρνηση. Και βέβαια φταίει ο Ν. Αναστασιάδης, διότι πρότεινε ο ίδιος το κούρεμα, όπως είπε εκτός κειμένου ο κ. Χριστόφιας κατά την ανάγνωση του υπομνήματός του στα ΜΜΕ. Ο τέως Πρόεδρος και η κυβέρνησή του ήταν βέβαια εκεί με το πνεύμα και μόνο. Χωρίς άλλη συμμετοχή. Ήταν καπετάνιοι που δεν καταλάβαιναν ότι το σκάφος πήγαινε ντουγρού για τον ύφαλο. Οι τραπεζίτες αλώνιζαν, ξεπούλαγαν τα πάντα όπως λένε σήμερα και αυτοί απλώς προήδρευαν. Και θέλουν μετά να πιστέψουμε ότι τα τελευταία χρόνια υπήρχε ηγεσία. Μετά την α- τολμία και τα παιχνίδια της Πέμπτης στην ερευνητική, μόνο οι πολύ ένθερμοι οπαδοί τους πιστεύουν πλέον. Οι υπόλοιποι χαμογελούν για να μην κλάψουν.

12 12-GNOMES.qxp_KATHI 8/23/13 11:31 PM Page l Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Kυριακή 25 Aυγούστου 2013 ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΑΤΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΓΝΩΜΕΣ ΕΛΛΑΔΑ ΚΟΣΜΟΣ Ανιστόρητοι και αφελείς Μπορεί το πολιτικό σύστημα που μας έφερε εδώ που βρισκόμαστε να μας βγάλει από την κρίση; Ακούω ξανά και ξανά το ίδιο ερώτημα να διατυπώνεται από ανθρώπους που νιώθουν μόνοι και απελπισμένοι ανάμεσα σε δύο πόλους που δεν τους εκπροσωπούν, τον συστημικό-κυβερνητικό πόλο από τη μία και τον αντισυστημικό-αντιμνημονιακό πόλο από την άλλη. Ο πρώτος πόλος τους απωθεί γιατί, με ελάχιστες εξαιρέσεις, τους θυμίζει το χθες και δίνει την ε- ντύπωση ότι έχει πολλά ανεξόφλητα... γραμμάτια. Ο δεύτερος πόλος τους τρομάζει γιατί πίσω από τη φόρα και την εικόνα του καινούργιου είναι ακόμη πιο χθεσινός και φθαρμένος σε ιδέες και υλικά. Για διαχειριστική ικανότητα και εμπειρία ούτε λόγος. Ομως, η Ιστορία επιφυλάσσει <<<<<< Ο πρωθυπουργός ακολουθεί ένα παλαιοκαραμανλικό στυλ διοίκησης, που τελικα ίσως να είναι απαραίτητο σε μια χώρα που δεν δουλεύουν διοίκηση και θεσμοί διαφορετικούς ρόλους στον κάθε πρωταγωνιστή της. Αλλος παίζει τον ρόλο του αναγεννητή μιας χώρας, άλλος λειτουργεί ως καταλύτης για αλλαγές που έρχονται και άλλος διαχειρίζεται μεταβατικά μια πολύ δύσκολη περίοδο. Αν είχα να διαλέξω, θα έλεγα για τον κ. Σαμαρά και τον κυβερνητικό πόλο πως παίζει με επάρκεια και αρκετή αυταπάρνηση τον τρίτο ρόλο. Η χώρα κρατήθηκε όρθια από το περασμένο καλοκαίρι όταν η παραμονή της στο ευρώ και η κατάρρευση είχαν πλησιάσει απειλητικά. Ο πρωθυπουργός ακολουθεί ένα παλαιοκαραμανλικό στυλ διοίκησης, που τελικά ίσως να είναι απαραίτητο σε μια χώρα όπου δεν δουλεύουν διοίκηση και θεσμοί. Γίνονται πολλά πράγματα σε ε- πίπεδο αλλαγών και νοικοκυρέματος του Δημοσίου. Η χώρα έχει αποκτήσει πάλι αξιοπιστία διεθνώς και το επενδυτικό κλίμα Ε ίχε εθισθεί η κοινή γνώμη διεθνώς και στην Ελλάδα ειδικότερα με τις διακυμάνσεις των αγορών και τις σαρωτικές επιπτώσεις επί της κοινωνίας, που οι πολιτικοί ακόμη και των πλέον ισχυρών κρατών είναι ανίκανοι να ελέγξουν. Αλλά εξακολουθούσαν οι πολίτες να πιστεύουν από διανοητική αδράνεια ή ένστικτο αυτοσυντηρήσεως ότι οι μεγάλες δυνάμεις ήταν σε θέση να ελέγξουν μέχρις ενός σημείου τις πολιτικές εξελίξεις τουλάχιστον σε περιοχές ζωτικών συμφερόντων. Η έκρυθμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή αρχίζει να υπονομεύει -ίσως έχει αλλάξει αισθητά. Πείθει, θα ρωτήσετε τώρα, το κυβερνών σχήμα ότι μπορεί να ξανακτίσει την Ελλάδα και να αφήσει πίσω του τον ιστορικό απόηχο ενός Ελευθερίου Βενιζέλου ή ενός Κωνσταντίνου Καραμανλή; Προφανώς και όχι. Λείπουν το μεγαλόπνοο όραμα, τα νέα αξιόπιστα πρόσωπα, το α- ναγκαίο αφήγημα και, το κυριότερο, η απόλυτη ρήξη με τις πρακτικές και τις νοοτροπίες του χθες. Δεν είμαι αφελής. Εχοντας διαβάσει Ιστορία ξέρω καλά πως και ο Βενιζέλος και ο Καραμανλής είχαν τις μεγάλες τους αδυναμίες, τις στιγμές φαυλότητος και την εμμονή σε προσωπικές προτιμήσεις και μικροκομματικά παιχνίδια. Κανείς μεγάλος ηγέτης δεν έγινε μεγάλος χωρίς να ξέρει να παίζει μικρά παιχνίδια, από τα οποία πολλάκις εξαρτάται η επιβίωση στην πολιτική. Σήμερα, άλλωστε, μέσα στο τοξικό μιντιακό μας περιβάλλον, ο Βενιζέλος θα κατηγορείτο ότι έχει αυθαίρετο στο Θέρισσο... Πάντως, σήμερα δεν βλέπω πουθενά στον ορίζοντα ηγέτες που θα μπορούσαν εν δυνάμει να εξελιχθούν σε μεγάλους μεταρρυθμιστές της χώρας. Ο κ. Τσίπρας έκανε μια προσπάθεια να ωριμάσει πολιτικά, αλλά για κάποιον περίεργο λόγο ξανακλείσθηκε στο ιδεολογικό και μικροκομματικό του καβούκι, ίσως και πιο ερμητικά από ό,τι παλαιότερα. Οι διάφορες ιδέες που πέφτουν κατά καιρούς για τον χώρο της Κεντροαριστεράς συνεχίζουν να γίνονται σε σαλόνια με τσάι, όχι στα καφενεία με τσίπουρα και στον πραγματικό κόσμο. Παρ όλα αυτά, σε ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας, ίσως πολύ μεγαλύτερο από ό,τι φανταζόμαστε, διαμορφώνεται ένα ιστορικό αίτημα για μια νέα γενιά πολιτικών και ένα νέο αφήγημα. Πολλοί, μάλιστα, από τους ψηφοφόρους της οργής θα εγκατέλειπαν τις σημερινές τους αντισυστημικές προτιμήσεις αν έ- βλεπαν κάτι καινούργιο, πειστικό και πραγματικά φρέσκο. Πρέπει όμως να είμαστε ρεαλιστές, όσο και αν αυτό μας πληγώνει και μας απογοητεύει. Η χώρα πρέπει να μείνει όρθια και εκείνοι που ενίοτε λένε «άντε να πάνε όλα στον διάολο, να πάμε στον απόλυτο πάτο και βλέπουμε» είναι βαθιά ανιστόρητοι και αφελείς. Οταν οι ισχυροί απορούν <<<<<< Η δημοκρατία δυτικού τύπου δεν επιβάλλεται εκ των άνω, αλλά προκύπτει ως ανάγκη από την ανάπτυξη της κοινωνίας Του ΑΛΕΞΗ ΠΑΠΑΧΕΛΑ Του ΚΩΣΤΑ ΙΟΡΔΑΝΙΔΗ ανεπανόρθωτα- τον μύθο της παντοδυναμίας των ισχυρών και στο πολιτικό επίπεδο. Η Αραβική Ανοιξη που ξεκίνησε από την Τυνησία για να ε- πεκταθεί στη Λιβύη, στη Συρία και στην Αίγυπτο οδήγησε σε έ- κρηξη μιας βίας τρομακτικών διαστάσεων, εν ονόματι ενός ψευδεπίγραφου αιτήματος εκδημοκρατισμού -αφού η δημοκρατία δυτικού τύπου δεν επιβάλλεται εκ των άνω, αλλά προκύπτει ως ανάγκη από την ανάπτυξη της κοινωνίας. Τώρα, οι δυτικές δυνάμεις -ΗΠΑ και Ευρωπαϊκή Ε- νωση- συσκέπτονται, διαβουλεύονται, ανησυχούν και απορούν, ενώ η αστάθεια έχει προσλάβει εφιαλτικές διαστάσεις. Δεν πρόκειται η στήλη αυτή να επιλύσει το πρόβλημα της Μέσης Ανατολής, όπως διαμορφώθηκε τα τελευταία χρόνια. Αλλά κατά πάσα βεβαιότητα η κρίση στην Αίγυπτο θα έχει μεγάλη χρονική διάρκεια και η επιβολή των στρατιωτικών δεν είναι αυτονόητη σε τελική ανάλυση. Σε μία εποχή όπου το ιδεολογικό οπλοστάσιο της Δύσης εξαντλείται σε θέματα όπως η ελεύθερη οικονομία, ο εκδημοκρατισμός σε επίπεδο παγκόσμιο, ευρίσκεται εκ παραλλήλου σε διαρκή ανάπτυξη ένας ισλαμικός ριζοσπαστισμός της πλέον αρχέγονης μορφής που δεν αντιμετωπίζεται ούτε με την αξιοποίηση της τεχνολογικής υπεροχής, ούτε με στρατιωτικά μέσα. Οι θρησκευτικοί πόλεμοι στην Ευρώπη μπορεί να τελείωσαν με την υπογραφή της Συνθήκης της Βεστφαλίας το 1648, αλλά ένας νέος πόλεμος βρίσκεται σε εξέλιξη ανάμεσα στο ριζοσπαστικό Ισλάμ και στις «κοσμικές» δυνάμεις του αραβικού κόσμου και ενίοτε διαχέεται και στις δυτικές κοινωνίες με τη μορφή τρομοκρατικών ενεργειών. Η κρίση στην Αίγυπτο και στον μουσουλμανική κόσμο ενδιαφέρει την Ελλάδα, πρωτίστως αν όχι α- ποκλειστικώς, λόγω της νευρικότητος που προκαλεί στην Τουρκία και στην κυβέρνηση του πρωθυπουργού αυτής της χώρας κ. Ρετσέπ Ταγίπ Ερντογάν. Εζήλωσε ο κ. Ερντογάν τη δόξα των Οθωμανών Σουλτάνων, που ενέταξαν την ανεξέλεγκτη ορμή του Ισλάμ στο πολιτικό σύστημα της Αυτοκρατορίας τους. Αλλά η προσπάθεια του Τούρκου πρωθυπουργού να χειραγωγήσει τις εξελίξεις στον αραβικό κόσμο, εξάγοντας το «μετριοπαθές» ισλαμικό μοντέλο του απέτυχε. Σήμερα ζει τον εφιάλτη μήπως το τουρκικό στρατιωτικό κατεστημένο μιμηθεί τους Αιγύπτιους στρατοκράτες. Οι φόβοι του μπορεί να είναι αβάσιμοι. Αλλά ένας γείτονας ανασφαλής μπορεί να είναι περισσότερο επικίνδυνος από έναν που έχει αυτοπεποίθηση. Καθόσον αφορά την ελληνική κυβέρνηση, όταν οι μεγάλες δυνάμεις απορούν, η σύνεση επιβάλλει περίσκεψη και αυτοσυγκράτηση. Η βουλιμία της πληροφορίας και η αμηχανία του φόβου Kάτι αλλάζει στην Eυρώπη; H Eυρώπη παύει να είναι αυτό που ή- ταν; Aλλάζει χαρακτήρα και ταυτότητα; Aν η απάντηση στα ερωτήματα είναι θετική, πρόκειται για γεγονός κοσμογονικό, στην κυριολεξία. Πιθανολογούμε το γεγονός, αλλά για τις κοσμογονικές μεταβολές στην Iστορία οι σύγχρονοι των μεταβολών έχουν μόνο ενδείξεις, οι αποδείξεις γίνονται προφανείς πάντοτε εκ των υστέρων. Eνδειξη ίσως καθοδηγητική: Ποιους συγγραφείς διάβαζε η Eυρώπη αμέσως μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ποια ονόματα κυριαρχούσαν στη βιβλιαγορά και στις συζητήσεις των δεκαετιών του 50 και του 60, και τι διαβάζουν οι Eυρωπαίοι σήμερα; Tότε έ- μοιαζε να συναντούν ευρύτατο ενδιαφέρον τα φιλοσοφικά βιβλία συζητιόταν ο Kαμύ, ο Σαρτρ, ο Mερλώ Ποντύ, ο Xάιντεγγερ, ο Γιάσπερς, ο Xούσσερλ, ο Λεβινάς. Aπό κοντά έρχονταν οι ταινίες του Mπέργκμαν, του Φελίνι, του Aντονιόνι, μαζί και το «θέατρο του παραλόγου»: Mπέκετ, Iονέσκο, Zαν Zενέ, Aραμπάλ η Eυρώπη αντιπάλευε υπαρξιακά ερωτήματα, ζήταγε να ψηλαφήσει «νόημα» (αιτία και σκοπό) ή να βυθομετρήσει ρεαλιστικά το μη-νόημα, την αινιγματική αλογία της ανθρώπινης ύπαρξης και της Iστορίας. Eβγαινε τότε η Eυρώπη (και μαζί της ο κόσμος) από μια κόλαση παραλογισμού, αλληλοσφαγής, εφιαλτικών ολοκληρωτισμών. Tην ενδιέφερε και η χρεία: να ανοικοδομηθούν τα ερείπια, να ξαναλειτουργήσουν αγορές σίγουρα. Aλλά πρώτο ζητούμενο, για μεγάλο ποσοστό φορέων της ευρωπαϊκής καλλιέργειας και ταυτότητας, ήταν η πάλη για «νόημα», η «γιγαντομαχία περί της ουσίας» που έλεγε ο Πλάτων και ξαναθύμισε ο Xάιντεγγερ. Φιλοσοφία, λογοτεχνία, θέατρο, κινηματογράφος τολμούσαν τη συναρπαστική ανατομία της εμπειρίας του παραλόγου, την αναδρομή στις ρίζες της απώλειας του «νοήματος». Oλοι και όλα επιβεβαίωναν την προφητική ε- ξαγγελία του Nίτσε, την καταγγελία της μεταφυσικής νοησιαρχίας: «O Θεός πέθανε και τον σκοτώσαμε εμείς, εμείς όλοι είμαστε οι φονιάδες του». O Θεός Μ εγάλο και χορταστικό είναι το σχέδιο για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση που παρουσίασε ο υπουργός Παιδείας κ. Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος. Εκατόν δέκα ολόκληρες σελίδες, λέξεις δηλαδή λέξεις παραπάνω από όσες χρειάστηκε ο Θεός στις Δέκα Εντολές για να ρυθμίσει ολόκληρο τον κόσμο. Κι αυτό χωρίς να υπολογίζουμε τις τροπολογίες που θα κατατεθούν στη Βουλή και θα ενσωματωθούν στον νόμο. Σε αυτό το γκράντε σχέδιο των λέξεων ρυθμίζονται τα πάντα. Ρυθμίζονται κεντρικώς τα μαθήματα και οι ώρες που αναλογούν για κάθε μάθημα διαβάζουμε για παράδειγμα: «Τα μαθήματα του κοινού εκπαιδευτικού προγράμματος και γενικής παιδείας είναι τα εξής: α) Νέα Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία 6 διδακτικών ωρών β) Θρησκευτικά, 1 ώρα, γ) Ιστορία, 2 ωρών, δ) Ξένη Γλώσσα, 2 ωρών, Αγγλικά ή δεύτερη ξένη γλώσσα Γαλλικά ή Γερμανικά και ε) Φυσική Αγωγή, μιας ώρας». Στα Επαγγελματικά Λύκεια καθορίζεται της θρησκειοποιημένης Xριστιανοσύνης, προϊόν της συλλογιστικής αποδεικτικής, δεν ήταν παρά ένα «νοητό είδωλο» ή ο αναγκαίος όρος - προϋπόθεση του χρησιμοθηρικού ηθικισμού, όπως τον ήθελε ο Kαντ. Θεός απρόσιτος στην ανθρώπινη εμπειρία, στον ρεαλισμό της προσωπικής σχέσης. Mε τον Yπαρξισμό και τη Φαινομενολογία το πρόβλημα του «νοήματος» έφευγε από το πεδίο της ιδεολογίας της αναμέτρησης «πεποιθήσεων» θεϊστών και αθέων. Tο ζητούμενο τώρα ήταν ο «τρόπος» να συνεχίσει ο άνθρωπος να δημιουργεί Iστορία αναλαμβάνοντας τις συνέπειες του παραλόγου της ύπαρξης, να κατορθώσει αυτοσεβασμό και αξιοπρέπεια χωρίς προσφυγή στους απριορισμούς της θρησκείας. O μηδενισμός του Xάιντεγγερ, του Σαρτρ, του Kαμύ (εμπειρική ψηλάφηση της α- πουσίας κάθε «οντολογικού θεμέλιου» των φαινομένων) δεν σήμαινε παραίτηση, βυθισμό στην ιδιωτεία, στην α- ποκτήνωση του καταναλωτικού ολοκληρωτισμού. Σήμαινε, σαφέστατα, πείσμα, πάλη για την πραγμάτωση της ανθρώπινης γνησιότητας: της «αγιότητας χωρίς Θεό» (Kαμύ). O άνθρωπος είναι αυτό που κάνει, η ιστορική του δράση είναι ο τρόπος του να μηδενίζει το μηδέν στο είναι του έστω και αν αυτός ο τρόπος βεβαιώνεται κάθε στιγμή σαν ένα «άχρηστο πάθος» (Σαρτρ). Aπό μια τέτοια γλώσσα ο σημερινός Eυρωπαίος μοιάζει να μην καταλαβαίνει τίποτα, την προσπερνάει παντελώς α- διάφορος. Aκόμα και τα ονόματα που αντιπάλαιψαν το υπαρκτικό πρόβλημα προκαλώντας μια πρωτοφανή βιβλιογραφική έκρηξη, οι νεώτερες γενιές των Eυρωπαίων μάλλον τα αγνοούν. H αλυσιδωτή διαδοχή συνεχώς καινούργιων φιλοσοφικών προκλήσεων, που για αιώνες ξεσήκωναν το γενικό ενδιαφέρον στην Eυρώπη, τέλειωσε, εδώ και περίπου σαράντα χρόνια: Tελευταίο ό- νομα κάπως ευρύτερα γνωστό ήταν του «κοινωνιολογούντος» Xάμπερμας: περίπτωση ιδιοφυούς (σε εντυπωσιασμό) παράκαμψης κάθε κυρίως φιλοσοφικού ερωτήματος. Tι ενδιαφέρει κατά προτεραιότητα την Eυρώπη σήμερα, ποια τα κυρίαρχα μέχρι και ότι τα μαθηματικά θα διδάσκονται σε αναλογία δύο ώρες Αλγεβρα και μία Γεωμετρία. Ρυθμίζονται «Ομάδες Προσανατολισμού με τις αντίστοιχες Ειδικότητες της Σχολής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» όπως «Τεχνίτης Αισθητικός Ποδολογίας - Καλλωπισμού νυχιών & Ονυχοπλαστικής». «Με απόφαση του υπουργού», γράφει ο νόμος, «καθορίζονται ο αριθμός των εισακτέων και τα ειδικά μαθήματα ανά Σχολή, Τμήμα ή Εισαγωγική Κατεύθυνση, καθώς και ο συντελεστής βαρύτητας κάθε μαθήματος ανά Σχολή, Τμήμα ή Εισαγωγική Κατεύθυνση του τρέχοντος έτους». Ολα τα σφάζει, όλα τα μαχαιρώνει με το νέο αυτό γκράντε σχέδιο για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση ο (εκάστοτε) υπουργός, ένα πράγμα δεν αναφέρεται: οι στόχοι που πρέπει να επιτύχουν οι εκπαιδευτικές μονάδες. Μιλάμε για ποσοτικούς στόχους και όχι τις γενικολογίες του άρθρου 1 του νομοσχεδίου περί «γενικής παιδείας υψηλού επιπέδου» κ.λπ. Δηλαδή προκρίνοντας τα Θρησκευτικά έναντι της πληροφορικής σίγουρα θα Του ΝΙΚΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑ <<<<<< Οι συνεχόμενες αποκαλύψεις περί τον παγκόσμιο ιστό συλλογής πληροφοριών από τις μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ και της Βρετανίας έχουν, από τη φύση τους, μια έντονη δραματικότητα. Αλλά ούτε ο πιο κυνικός παρατηρητής της ρεαλπολιτίκ θα περίμενε στον καιρό μας να ακούσει ότι πράκτορες της βρετανικής κυβέρνησης θα ανάγκαζαν δημοσιογράφους της εφημερίδας Guardian να καταστρέψουν -μπροστά τους- υπολογιστές και σκληρούς δίσκους που αποθήκευαν αποκαλύψεις για τις πρακτικές των μυστικών υπηρεσιών. Κι όμως, αυτό περιέγραψε ο διευθυντής της βρετανικής εφημερίδας την περασμένη Δευτέρα. Την Κυριακή, αστυνομικοί στο αεροδρόμιο Χίθροου κράτησαν και ανέκριναν για 9 ώρες τον σύντροφο του δημοσιογράφου που χειρίζεται το θέμα των αποκαλύψεων για τον Guardian. Την Τετάρτη, στρατιωτικό δικαστήριο στις ΗΠΑ καταδίκασε τον στρατιώτη Μπράντλεϊ Μάνινγκ σε 35 χρόνια κάθειρξης, επειδή παρέδωσε περίπου διαβαθμισμένα τηλεγραφήματα στην οργάνωση WikiLeaks. Αυτά έγιναν σε μια εβδομάδα μόνο. Ο κόσμος μας διαφέρει πολύ απ αυτόν που πιστεύαμε ότι κατοικούσαμε. Η διασπορά ηλεκτρονικών μέσων επικοινωνίας μάς τυλίγει στον ηλεκτρονικό ιστό που υφαίνεται συνεχώς γύρω από τον πλανήτη, γύρω από τις ζωές μας. Κάθε νέο προϊόν (από σούπερ τηλέφωνο και «τάμπλετ» έως τα «γυαλιά Google»), κάθε νέα υπηρεσία ( , facebook, twitter κ.ά.) μας σαγηνεύει και μας οδηγεί βαθύτερα στο πηγάδι της εξάρτησης. Α- νοίγουμε μόνοι μας τις πόρτες σε όσους θέλουν να μπουν στα σπίτια μας, στις επαφές μας, στις σκέψεις μας. Μπλέκονται πολίτες, κράτη, οργανισμοί. Βρισκόμαστε σε μια άτυπη διαμάχη μεταξύ των πολιτών και των αρχών που έχουν επιφορτιστεί με την ευθύνη για την προστασία των πολιτών αλλά, όπως φαίνεται, έχουν ξεφύγει από τον πρωταρχικό στόχο τους. Οι πρόσφατες εξελίξεις δείχνουν ότι οι περισσότεροι πολίτες δεν συγκινούνται από τη σκέψη ότι μπορεί να γίνουν στόχοι παρακολούθησης, λίγα μέσα ενημέρωσης ασχολούνται σε βάθος με το θέμα, και η σκληρότητα των πράξεών τους δεν κρύβει ότι κυβερνήσεις και κρατικές αρχές δεν ξέρουν πώς να ελέγξουν τον κόσμο της ατελείωτης πληροφόρησης. Ο Μάνινγκ, ο Εντουαρντ Σνόουντεν (ο οποίος απεκάλυψε τις δραστηριότητες της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφαλείας των ΗΠΑ, της NSA), ο δημοσιογράφος του Guardian Γκλεν Γρινουάλντ, ο σύντροφός του, Ντέιβιντ Μιράντα, και ο Αλαν Ρασμπρίντζερ, διευθυντής της βρετανικής εφημερίδας, είναι τα φανερά πρόσωπα της επικαιρότητας οι υπόλοιποι πρωταγωνιστές είναι αμέτρητοι και α- όρατοι. Οπως σημείωσε ο Σάιμον Τζένκινς στον Guardian την Τρίτη, «κάπου δύο εκατομμύρια άτομα είχαν πρόσβαση στις πληροφορίες που ο Μπράντλεϊ Μάνιγκ διαμοίρασε από τη Βαγδάτη» όπου υπηρετούσε και όπου συνελήφθη το Ο Σνόουντεν ήταν υπάλληλος μιας εταιρείας υπερεργολάβου της NSA. «Ο Μάνινγκ και ο Σνόουντεν δεν θα ήταν οι μόνοι που σκέφτηκαν να αποκαλύψουν την παραβίαση των κανόνων συλλογής πληροφοριών. Πρέπει να υ- πάρχουν εκατοντάδες άλλοι που το σκέφτονται - και πάντα θα υπάρχουν», προσέθεσε ο Τζένκινς. Από τις δηλώσεις του Σνόουντεν έχει φανεί ότι προέβη στις αποκαλύψεις του, όχι τόσο για την ίδια τη συλλογή πληροφοριών αλλά λόγω της συστηματικής παραβίασης των κανόνων από τις υπηρεσίες. Και αυτό μας φέρνει στο βασικό πρόβλημα των μυστικών υπηρεσιών: μέσα στη βουλιμία τους να συλλέξουν όλες ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΑ H απορία για την ευρωπαϊκή μειονεξία Tου ΧΡΗΣΤΟΥ ΓΙΑΝΝΑΡΑ Κάθε νέο προϊόν, κάθε νέα υπηρεσία, μας σαγηνεύει και μας οδηγεί βαθύτερα στο πηγάδι της εξάρτησης Ο Σίσυφος της Παιδείας Του ΠΑΣΧΟΥ ΜΑΝΔΡΑΒΕΛΗ <<<<<< Το πρόβλημα της εκπαίδευσης είναι η σοβιετικού τύπου οργάνωσή της παράγουμε «καλύτερους πολίτες» του 19ου αιώνα, αλλά πώς θα κρίνουμε ότι ένα Λύκειο π.χ. της Λάρισας είναι καλύτερο από ένα Λύκειο της Πάτρας; Από την άλλη βέβαια, ορθώς, το υ- πουργείο δεν θέτει στόχους. Μέχρι να εφαρμοστεί αυτό το γκράντε σχέδιο, η ζωή -όπως κάνει πάντα- θα έχει αλλάξει τα δεδομένα και ο μεθεπόμενος υπουργός θα παρουσιάσει ένα ακόμη κείμενο λέξεων ώς την «οριστική απάντηση» σε όλα τα προβλήματα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Αυτό δεν κάνουμε κάθε λίγο και λιγάκι; Το υ- πουργείο φτιάχνει λεπτομερή προγράμματα, ακόμη και αν κάποιο ΙΕΚ θα έχει υποδιευθυντή στην εφαρμογή, όπως κάθε κεντρικός σχεδιασμός χωλαίνει τις πληροφορίες που κυκλοφορούν, α- ναγκάζονται να εμπιστεύονται περισσότερους υπαλλήλους απ όσους μπορούν να ελέγξουν. Την ίδια ώρα, αδυνατούν να ελέγξουν όλες τις πληροφορίες που συλλέγουν, και, συνεπώς, αποτυγχάνουν στην αποστολή τους να αποτρέψουν τρομοκρατικές επιθέσεις. Γι αυτό, παραβιάζουν τους νόμους που διέπουν τη λειτουργία τους. Την Τετάρτη, οι New York Times αποκάλυψαν ότι δικαστής που είχε την ευθύνη να ελέγχει την NSA, απεφάνθη σε πόρισμα το 2011 ότι η υ- πηρεσία παραβίαζε τους κανόνες επανειλημμένως και συστηματικά, παρακολουθώντας τις επικοινωνίες πολιτών των ΗΠΑ χωρίς τα αναγκαία εντάλματα. Είναι κατανοητό ότι οι υπηρεσίες α- σφαλείας θέλουν να τρομοκρατήσουν τους υπαλλήλους τους και όποιον άλλον τολμάει να δημοσιοποιήσει τις πράξεις τους - για να αποτρέψουν άλλες αποκαλύψεις. Αλλά όσο παραβιάζουν τους κανόνες, θα προκαλούν αντιδράσεις και θα μετατρέπονται σε σκοτεινούς και ανεξέλεγκτους μηχανισμούς παρακολούθησης που θα έχουν μοναδικό στόχο τη δική τους επιβίωση. Για να ε- πιστρέψουν στα πραγματικά καθήκοντά τους, απαιτείται η συνεχής επαγρύπνηση των πολιτών, των μέσων ενημέρωσης, των πολιτικών και των κρατικών λειτουργών. στη δημοσιότητα θέματα, τι συζητάνε όταν ανταμώνουν οι άνθρωποι, τι διαβάζουν, τι πρωτεύει στη ζωή τους, τι κατά κύριο λόγο τούς απασχολεί; Mα, ολοφάνερα και αυτονόητα: η λογική και οι πρακτικές μεγιστοποίησης της καταναλωτικής ευχέρειας. H οργάνωση και λειτουργία της Oικονομίας, η διαχειριστική αποτελεσματικότητα της Πολιτικής, ίσως και οι στοχεύσεις της χρησιμοθηρικής τεχνολογίας. Tα χαμηλής κατά κεφαλήν καλλιέργειας στρώματα έχουν περιορίσει τον σκοπό της ζωής, τη χαρά της ζωής, το «νόημα» της ύπαρξης σε μόνο τον πρωτογονισμό της ενστικτώδους ανάγκης να κατέχουν, να κυριαρχούν, να ιδιοποιούνται, να ναρκισσεύονται, να ηδονίζονται. Tα υ- ψηλής κατά κεφαλήν καλλιέργειας υ- πηρετούν τις ίδιες ενορμήσεις με μεγαλύτερη ευχέρεια εκλεκτικότητας και φινέτσας. Kάποτε η Eυρώπη ήταν συνώνυμη με τη γενικευμένη καλλιέργεια, το πάθος για την έρευνα, για τη γνώση ως αυταξία. Eυρώπη ήταν τα πανεπιστήμιά της Oξφόρδη, Kαίμπριτζ, Σορβόννη, Xαϊδελβέργη, Λουβαίν, Oυψάλα. Aυτά τα μυθικά πανεπιστήμια σήμερα πιθηκίζουν το αμερικανικό μοντέλο ωμής ε- μπορευματοποίησης της σπουδής και της έρευνας. Kαταργούν αυτονόητα μια έδρα, λ.χ. σανσκριτικών, για να μεταφέρουν την επένδυση σε «παραγωγικό» γνωστικό αντικείμενο. Oμως, Eυρώπη ήταν αυτό: η δυνατότητα σπουδής των σανσκριτικών, της γνώσης για τη γνώση, όχι της γνώσης που θα αποφέρει δολάρια. Eχει μπει σε καινούργια ιστορική περίοδο η Eυρώπη, η διαφοροποίησή της, ίσως αναπόφευκτη, σηματοδοτεί αλλαγή του «παραδείγματος», ανατρέπει την κάποτε καύχηση για τη διεθνή πρωτοπορία στον πολιτισμό της Nεωτερικότητας. Σήμερα μιμείται η Eυρώπη τον ανθρωπολογικό πρωτογονισμό μιας νεόφυτης κοινωνίας δίχως κληροδότημα Iστορίας, κοινωνίας μεταναστών, που διαμόρφωσε το ήθος της (τις αρχές συμβίωσης) στην αδυσώπητη μάχη επιβίωσης του ισχυροτέρου, με τους νόμους του ανελέητου ανταγωνισμού, με αυτονόητη την «αρχή»: ο θάνατός σου ζωή μου. Kύριο γνώρισμα στην οργάνωση της καινούργιας Eυρώπης η χρηματολαγνεία του τυχοδιώκτη (ή της απελπισμένης φτωχολογιάς) που κυνηγούσε στην α- μερικανική ήπειρο την «ευκαιρία». Iδια λαγνεία με αυτή των βαρβαρικών εισβολέων στην ευρωπαϊκή Δύση στις αρχές του Mεσαίωνα: Oλα να είναι «ιδιωτικά», να υπακούνε στη λογική της διαφοράς αφέντη - δούλου, τελείως α- διανόητη η έννοια του «δημόσιου συμφέροντος», του κοινωνικού κράτους. Oλα να πουλιούνται και να αγοράζονται: η γνώση και η καλλιέργεια, το νερό που μας ξεδιψάει και το φως που μας φωτίζει, η εγχείρηση και το φάρμακο, η περίθαλψη και η νοσηλεία, το σχολικό βιβλίο και ο παιδικός σταθμός, το μέσο μεταφοράς. Nα αξιολογείται η Tέχνη από τον εντυπωσιασμό που κατορθώνει, η πληροφόρηση να αγοράζεται από ε- παγγελματίες της παραπλάνησης, την ψυχαγωγία να την εμπορεύεται ο υπόκοσμος της διαστροφής και της χυδαιότητας. Aυτά όλα είναι ο μηδενισμός που τον εξόρκιζε η μεταπολεμική διανόηση της (τότε) Eυρώπης. Σήμερα ένσαρκος. αρχίζουν οι τροποποιήσεις του νόμου, μέχρι που αυτός γίνεται αγνώριστος. Και φτου πάλι από την αρχή: μια ακόμη «τομή στην Παιδεία». Το έχουμε γράψει πολλάκις και θα το επισημάνουμε ξανά. Το πρόβλημα της Παιδείας είναι η σοβιετικού τύπου οργάνωσή της που επαναλαμβάνεται με νομοσχέδια σαν κι αυτό που κατατέθηκε τώρα. Οποιοσδήποτε κεντρικός σχεδιασμός δεν πρόκειται να λύσει ποτέ τα προβλήματα. Κι αυτό γιατί οι ανάγκες από περιοχή σε περιοχή, από σχολείο σε σχολείο είναι διαφορετικές και αλλάζουν διαρκώς. Σ αυτό το τεράστιο και δαιδαλώδες σύστημα με ένα κέντρο, αλλάζοντας απλώς μια παράμετρο για να διορθωθεί μια αρρυθμία κάπου, δημιουργούνται πολλαπλάσιες αρρυθμίες κάπου αλλού. Γι αυτό παρά τις καλές προθέσεις κάθε υπουργός αποτυγχάνει να αναμορφώσει την Παιδεία. Αν δεν μπει στη λογική της αποκέντρωσης οι «τομές» έχουν την τύχη του λίθου που έσπρωχνε ο Σίσυφος.

13 13-ELLADA_KATHI 8/23/13 11:41 PM Page 13 Κυριακή 25 Αυγούστου 2013 ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΑΤΙΑ Η Κ ΑΘ Η Μ Ε Ρ Ι Ν Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΓΝΩΜΕΣ ΕΛΛΑΔΑ l ΚΟΣΜΟΣ ΦΑΛΗΡΕΥΣ / Tου ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΚΑΣΙΜΑΤΗ Ενα διακοσμητικό στοιχείο στην παρακμή Λ Αν υποτεθεί ότι ένας εκπρόσωπος της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Εθνικής Αμύνης επιθυμεί να επιθεωρήσει τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις της Σκύρου, προκειμένου με την παρουσία του να εμψυχώσει τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, μπορεί να το κάνει μέσα σε μία ημέρα, με ελάχιστο κόπο και μηδαμινά έξοδα. Δεκαεπτά ευρώ, όλα κι όλα, κοστίζει το (επιδοτούμενο) εισιτήριο της Ολυμπιακής και τα δύο F-4 σταθμεύουν στο ίδιο αεροδρόμιο (το μοναδικό, άλλωστε, στο νησί) όπου προσγειώνεται και το αεροπλάνο της γραμμής. Στον ίδιο χώρο βρίσκονται και τα αντιεροπορικά Patriot για την άμυνα του κλιμακίου. Επομένως, σε δύο ώρες το πολύ, ένας υπουργός έχει ξεμπερδέψει με την επίσκεψη. Εκτός και αν πρόκειται για την αναπληρώτρια υπουργό Φώφη Γεννηματά, της οποίας η μεθοδικότητα, η σχολαστικότητα και ο ζήλος με τον οποίον ασκεί τα καθήκοντα της είναι αρετές πασίγνωστες στο πανελλήνιο. Γι αυτό και χρειάσθηκε δέκα ημέρες για να πραγματοποιήσει τις επισκέψεις της στις μονάδες της Σκύρου - προφανώς, για να εμβαθύνει και να εμπεδώσει. Με τη μεθοδικότητα που τη χαρακτηρίζει, η κ. Γεννηματά προγραμμάτισε να μεταβεί στη Σκύρο στις Δεν θα εκπλαγώ καθόλου μάλιστα, αν μάθω ότι, παρά την έκδοση της σχετικής διαταγής, η κ. Γεννηματά δεν καταδέχθηκε να εισπράξει τη γλίσχρα αποζημίωση των 600 ευρώ που εδικαιούτο, δεδομένου ότι στη Σκύρο έχει το εξοχικό της. Σκυριανός είναι ο οδοντίατρος σύζυγός της (γνωστός στους συντοπίτες του και ως «υπεροδοντίατρος» από τον καιρό που εκείνη ήταν υπερνομάρχης...), εκεί βρίσκεται το σπίτι του, εκεί περνούν τα καλοκαίρια τους. Αλλά και αν τα εισέπραξε, έχει καμία σημασία αυτό μπροστά στο ιερό δέος και την εθνική υπερηφάνεια που εμπνέει το όνομα «Γεννηματά»; Οταν φέρεις αυτό το όνομα στην Ελλάδα, που επιμένει σοσιαλιστικά, είναι σαν να ανήκεις στην οικογένεια των Kleist στη Γερμανία ή των Cesil στην Αγγλία. Της οφείλει το έθνος, δεν του οφείλει. EUROKINISSI όγω της γεωγραφικής θέσης της, η γραφική νήσος Σκύρος έχει σημαντικό ρόλο στην άμυνα του Αιγαίου. Για τον λόγο αυτόν, σταθμεύουν εκεί πάντα ένα ζεύγος αεροσκαφών της Πολεμικής Αεροπορίας από την Πτέρυγα Μάχης στη Λάρισα (δύο ιστορικά F-4 Phantom, εκσυγχρονισμένα), που προστατεύονται από μία συστοιχία αντιεροπορικών βλημάτων. Είναι, επίσης, εγκατεστημένα στο νησί κάποια κλιμάκια του Ναυτικού (ένας σταθμός ανεφοδιασμού καυσίμων -τουτέστιν, βενζινάδικο-, ένα παρατηρητήριο και μία μοίρα κατευθυνόμενων βλημάτων Exocet). Αυτό είναι όλο. Αμφιβάλλω αν το προσωπικό των μονίμων στελεχών που υπηρετούν στο νησί ξεπερνά τα πενήντα άτομα. Η κυρία Φώφη Γεννηματά με φόντο τα φυτά του Μεγάρου Μαξίμου... 9 και να επιστρέψει στις 18 Αυγούστου. Ταξίδεψε ώς την Κύμη με το υπηρεσιακό αυτοκίνητό της, το οποίο πήρε μαζί της στη Σκύρο, ενώ συνοδευόταν από δύο αστυνομικούς της φρουράς της και, φυσικά, από τον επισμηναγό υπασπιστή της, οι οποίοι διέμειναν σε ξενοδοχείο της νήσου. Υπό άλλες συνθήκες, μισό φύλλο πορείας θα ήταν αρκετό για την επίσκεψη. Αλλά επειδή η επιστροφή αεροπορικώς ίσως δεν θα ήταν δυνατή αυθημερόν, ένα ολόκληρο φύλλο πορείας δικαιολογείται. Για τη συγκεκριμένη περίπτωση χρειάσθη- καν δέκα για την υπουργό, όπως και για τον καθένα από τους αστυνομικούς της, καθώς και πέντε για τον υπασπιστή της. Ορισμένοι θα εγείρουν το ζήτημα των δαπανών και μάλιστα όταν περικόπτονται οι μισθοί των πιλότων της Πολεμικής Αεροπορίας ή ακόμη όταν, κατά πληροφορίες, περιορίζονται οι ώρες ασκήσεων αναχαίτισης των πιλότων μας, λόγω του κόστους των καυσίμων, κάτω και από τα νατοϊκά standards (με ό,τι και αν συνεπάγεται αυτό για το ηθικό των αεροπόρων). Ομως Ï ¼ÙÆÊØ ÕÁÙɪ ÄÒÏÊÛÆ ÐÏ ÑÓÐÉÈÐÁÎÆÏРνÏ ÐÊ ÕÚÙÆÓо ƾÅÂÏ ÕÉÏ ÕÁÙÉ Ï ÕÐÚØ ÙÂÎÐÈÆÍ ÆÊ ÌÂÊ ÎÐÊÓ ÔÕÉÌÂÏ ÄÒÏÊ ÔÚÏÐÍÊÌ½Ø Â˾ÂØ ~ ËÆ ÌÊ ÆÔÁ ÔÕÐ ÕÆÁÙÐØ ÕÐÚ ÑÆÓÊÐÅÊÌÐÁ ÑÐÚ ÌÚÌÍÐÇÐÓƾ ÕÉÏ ¼ÎÑÕÉ ÚÈÐÁÔÕÐÚ ÌÂÊ ÅÆØ ÂÏ ÂÚÕ½ ÕÉ ÇÐÓ É ÕÁÙÉ Æ¾ÏÂÊ ÎÆ ÕÐ ÅÊÌ ÔÐÚ Î¼ÓÐØ ÑÐÓƾ Ï ƾÔÂÊ ÆÔÁ ¼ÏÂØ ÂÑ ÕÐÚØ ÕÚÙÆÓÐÁØ ÌÂÊ Ï ÎÐÊÓÂÔÕÆ¾Ø ÄÒÏÊ ÔÚÏÐÍÊÌ½Ø Â˾ÂØ ~ ÂÑ Õ ÌÐÚÑ ÏÊ Â˾ÂØ ~ ÌÐÚÑ ÏÊ Â˾ÂØ ~ ÌÐÚÑ ÏÊ Â˾ÂØ ~ ÕÐ ¼Ï ÌÐÚÑ ÏÊ Â˾ÂØ ~ ÕÐ ¼Ï Ê Ï ΠÖÆÊØ ÑÒØ Ö ÆËÂÓÈÚÓÒÔÆÊØ ÕÐ ÌÐÚÑ ÏÊ ÔÐÚ ÆÑÊÌÐÊÏÒÏÉÔÆ ÎÆ ÕÐ ÑÆÓÊÐÅÊÌ ÔÕÐ το κόστος της διαμονής ήταν αμελητέο: μόλις 60 ευρώ ημερησίως για την αναπληρώτρια υπουργό και 30 για τον κάθε υπηρεσιακό παράγοντα. Το μικροποσόν των ευρώ είναι αστείο μπροστά στις πολύτιμες εμπειρίες που αποκόμισε η κ. Γεννηματά και, βεβαίως, η τόνωση που προσέφερε με την παρουσία της εκεί στο ηθικό των στελεχών του στρατεύματος είναι ανεκτίμητη. (Οσο δε για το κόστος της βενζίνης του υπουργικού αυτοκινήτου ή της διαμονής των συνοδών της, αυτά απαξιώ να τα συζητήσω...) Απλώς, αναρωτιέμαι γιατί η αναπληρώτρια υπουργός αισθάνεται την ανάγκη να κρύβει τις διακοπές πίσω από το πρόσχημα της δουλειάς και δεν συνδυάζει τις διακοπές της με λίγη δουλίτσα. Ουδείς θα την επέκρινε αν απουσίαζε ένα δεκαήμερο από το υπουργείο, διότι όλοι -άλλος λιγότερο άλλος περισσότερο- κατανοούν πόσο κουραστικό και ψυχοφθόρο είναι να μην κάνεις τίποτε. Αμφιβάλλω μάλιστα αν θα πρόσεχε κανείς την απουσία της... Αντί επιλόγου, ένα απόσπασμα από δημοσίευμα της Frankfurter Algemeine Zeitung της περασμένης Παρασκευής, σχετικά με την Ελλάδα: «Η συνεχιζόμενη ανικανότητα της πολιτικής ελίτ της Ελλάδας να προωθήσει μεταρρυθμίσεις, η λαϊκίστικη ρητορική της, η έλλειψη αξιοπιστίας, η εμμονή της σε προσωπικούς αντί για εθνικούς στόχους και οι παραλείψεις στην ενημέρωση της κοινής γνώμης ότι δεν υπάρχουν εναλλακτικές δυνατότητες έχουν συμβάλει ώστε η Ελλάδα να μην αποτελεί πρότυπο επιτυχίας». Μέσα στο πλαίσιο αυτής της κατάστασης, όπως την αποδίδει με ακρίβεια η έγκυρη γερμανική εφημερίδα, η περίπτωση της αναπλη- Προειδοποιητικό καμπανάκι Τον Δεκέμβριο, όπως γνωρί- ζετε, ξεκινά η εξάμηνη ελληνική προεδρία της Ευρωπαϊκής Ενωσης, που επί της ουσίας θα είναι συντομότερη, λόγω των ευρωεκλογών στα τέλη Μαΐου του Πέρα από τα κεντρικά πολιτικά ζητήματα για τη μορφή και το μέλλον της ενωμένης Ευρώπης, στα οποία ούτως ή άλλως, η σημερινή Ελλάδα δεν μπορεί να έχει ούτε τριτεύοντα ρόλο, η επιτυχία μιας ευρωπαϊκής προεδρίας στο οργανωτικό επίπεδο κρίνεται στον συντονιστικό ρόλο της για την προώθηση των πολιτικών της Ενωσης. Αυτό σημαίνει ότι όσο καλά και αν προετοιμάζεται το υπουργείο Εξωτερικών για τον Δεκέμβριο, η επιτυχία της προεδρίας θα εξαρτηθεί εν τέλει από τη συνεργασία που θα έχουν μαζί του τα άλλα υπουργεία της κυβέρνησης, όπως το Μεταφορών, το Ναυτιλίας και το Δικαιοσύνης. Πληροφορούμαι ότι αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα που απειλεί την ελληνική προεδρία. Στο υπουργείο Εξωτερικών επικρατεί μεγάλη ανησυχία, λόγω της απροθυμίας που διαπιστώνεται στους υπαλλήλους των τριών προαναφερθέντων υπουργείων να συνεργαστούν και η οποία οφείλεται, προδήλως, στις επιβληθείσες περικοπές. Ο χρόνος που απέμεινε είναι ελάχιστος και μια οργανωτική αποτυχία της Ελλάδος θα επιβεβαιώσει τα χειρότερα στερεότυπα εις βάρος της χώρας... ρώτριας υπουργού Εθνικής Αμύνης δεν είναι κάτι περισσότερο από ένα στοιχείο διακοσμητικό της παρακμής. Κάτι, ας πούμε, σαν ένα ξυλόγλυπτο σκυριανό έπιπλο... 13

14 14-ELLADA.QXP_KATHI 8/23/13 10:43 PM Page l Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Kυριακή 25 Αυγούστου 2013 ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΑΤΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΓΝΩΜΕΣ ΕΛΛΑΔΑ ΚΟΣΜΟΣ Γραμμή άμυνας 4 σημείων έναντι τρόικας Στόχος, να αποφευχθούν νέα δημοσιονομικά μέτρα τη διετία Του ΒΑΣΙΛΗ ΖΗΡΑ Γραμμή άμυνας έναντι των πιέσεων της τρόικας να προσδιοριστούν ήδη από τον Σεπτέμβριο δημοσιονομικά μέτρα για τη διετία επεξεργάζεται το υπουργείο Οικονομικών. Σύμφωνα με το Μνημόνιο, στην ε- πόμενη αξιολόγηση θα πρέπει να συμφωνηθούν με την τρόικα τα μέτρα για τα επόμενα χρόνια, τα οποία έχουν υ- πολογισθεί σε 4,1 δισ. ευρώ. Η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι ακόμη και η εκτίμηση για την αναγκαιότητα ή μη επιπλέον μέτρων σε βάθος δύο χρόνων είναι επισφαλής και η απαίτηση να προσδιοριστούν με λεπτομέρειες μόνο προβλήματα δημιουργεί. Οι κρούσεις προς την τρόικα να μετατεθεί για αργότερα το θέμα δεν <<<<<< Οι δανειστές εμφανίζονται εξαιρετικά επιφυλακτικοί και περιμένουν να δουν τα στοιχεία στις 16 Σεπτεμβρίου. είχαν αποτέλεσμα. Κορυφαίος παράγοντας του οικονομικού επιτελείου έλεγε ότι «θα δοθεί μάχη μέχρις ε- σχάτων», ώστε να καλυφθεί το δημοσιονομικό κενό χωρίς πρόσθετα μέτρα, καθώς «είναι σαφές ότι νέα μέτρα, ειδικά οριζόντια, δεν περνούν από τη Βουλή». Στο υπουργείο Οικονομικών μια ο- μάδα στελεχών, στα οποία περιλαμβάνονται ο αναπληρωτής υπουργός Χρήστος Σταϊκούρας, η γενική γραμματέας Χριστίνα Παπακωνσταντίνου και ο πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων Πάνος Τσακλόγλου έχουν αρχίσει να προετοιμάζουν αυτές τις γραμμές άμυνας, που θα ενσωματωθούν στο προσχέδιο του νέου Μεσοπρόθεσμου, το οποίο θα τεθεί προς διαβούλευση με την τρόικα. Τα επιχειρήματα που θα επιχειρήσει να αναπτύξει η ελληνική πλευρά είναι: 1. Η καλύτερη από την προβλεπόμενη δημοσιονομική πορεία. Στο υ- πουργείο Οικονομικών εκτιμούν ότι είναι σχεδόν βέβαιο πως το 2013 θα κλείσει με πρωτογενές πλεόνασμα, ενώ το Μνημόνιο προέβλεπε μηδενισμό του πρωτογενούς ελλείμματος. Παράγοντας αβεβαιότητας παραμένουν τα ασφαλιστικά Ταμεία κυρίως, αλλά όλα τα μέχρι στιγμής στοιχεία συνηγορούν πως για πρώτη φορά από την έναρξη της κρίσης, οι δημοσιονομικές επιδόσεις της Ελλάδας θα είναι καλύτερες από τους στόχους που καθορίστηκαν με το Μνημόνιο. 2. Αυτή η επίδοση μπορεί να βελτιωθεί περαιτέρω, καθώς θα ωριμάζουν οι αλλαγές που έχουν γίνει στον φοροελεγκτικό μηχανισμό και θα επεκτείνονται οι έλεγχοι σε ανεξερεύνητες ακόμη ατραπούς φοροαποφυγής. Οπως σημειώνει το ίδιο ανώτατο στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών, ο έλεγχος μόνο σε 41 offshore εταιρείες απέδωσε πρόσθετα ετήσια έσοδα της τάξης των 15 εκατ. ευρώ. Οι offshore εταιρείες στη χώρα μας ανέρχονται σε περίπου. Ο έλεγχός τους μπορεί να αποδώσει μεγάλα ποσά εσόδων στο Δημόσιο. 3. Ενα καλύτερο μακροοικονομικό σενάριο, δηλαδή μικρότερη ύφεση φέτος και ταχύτερη ανάκαμψη τα ε- πόμενα χρόνια. Η διεύθυνση μακροοικονομικών προβλέψεων του υπουργείου Οικονομικών ενημέρωσε προ ημερών την πολιτική ηγεσία ότι τα μέχρι στιγμής στοιχεία δείχνουν πιο «ρηχή» ύφεση από την προβλεπόμενη, δηλαδή φέτος το ΑΕΠ θα συρρικνωθεί κατά 4%, έναντι πρόβλεψης για μείωση κατά 4,2%. Μάλιστα, η Alpha Bank εκτιμά πως ύφεση θα είναι ακόμη πιο μικρή, 3,7%. Στο οικονομικό επιτελείο δεν το αποκλείουν, καθώς ο τουρισμός πηγαίνει πολύ καλύτερα απ όσο εκτιμάτο. Μικρότερη ύφεση φέτος θα οδηγήσει σε α- ναθεώρηση για τη δυναμική της α- νάπτυξης τα επόμενα χρόνια. 4. Αυτή η δυναμική μπορεί να ε- νισχυθεί και μέσω των κοινοτικών πόρων. Η κυβέρνηση διεκδικεί και κατά πάσα πιθανότητα θα επιτύχει να παραμείνει και στο επόμενο ΕΣΠΑ ( ) στο 95% η κοινοτική συμμετοχή στα συγχρηματοδοτούμενα έργα. Αυτό σημαίνει ότι θα α- παιτούνται λιγότερα ελληνικά κεφάλαια για την υλοποίησή τους. Ετσι, αφενός μεν θα απορροφώνται οι κοινοτικοί πόροι ταχύτερα και θα ενισχύεται η ανάπτυξη και μάλιστα με μικρή εθνική δημοσιονομική επιβάρυνση. Κύκλοι της τρόικας εμφανίζονται εξαιρετικά επιφυλακτικοί ως προς αυτές τις θέσεις και περιμένουν να δουν τα στοιχεία που θα τους παρουσιάσει η ελληνική πλευρά όταν θα επιστρέψουν τα κλιμάκια των ξένων εμπειρογνωμόνων στην Αθήνα, στις 16 Σεπτεμβρίου. Πάντως, σημειώνουν ότι η όποια εκτίμηση της ελληνικής πλευράς θα πρέπει να έχει στέρεα οικονομική τεκμηρίωση και να μην εξαντλείται στην επίκληση των πολιτικών δυσκολιών της κυβέρνησης να περάσει τα μέτρα από τη Βουλή. Υπογραμμίζουν, δε, ότι δυσκολίες θα αντιμετωπίσουν και πολλές κυβερνήσεις της Ευρωζώνης να περάσουν από τα Κοινοβούλιά τους τη μείωση των επιτοκίων των δανείων προς την Ελλάδα, ώστε να ελαφρυνθεί περαιτέρω το χρέος ή ένα νέο πακέτο βοήθειας. Τι κόμισε στην Αθήνα ο Γιοργκ Ασμουσεν Η επίσκεψη του Γερμανού Γιοργκ Ασμουσεν, μέλους του διοικητικού συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στην Αθήνα, περιεβλήθη με διάφορες εκτιμήσεις και εικασίες για τον σκοπό της. Ενδεχομένως το γεγονός ότι συνέπεσε με τις δηλώσεις του κ. Σόιμπλε περί νέου πακέτου βοήθειας να τροφοδότησε τα σενάρια, σύμφωνα με τα οποία κόμιζε στην Αθήνα σχέδια για τη χρηματοδότηση και την ελάφρυνση του χρέους. Εξάλλου, ο κ. Ασμουσεν ασχολείται με αυτά τα θέματα καθώς συμμετέχει στα Eurogroup και στα EuroWorkingGroup εκ μέρους της ΕΚΤ. Ομως, όλα αυτά τα σενάρια δεν επιβεβαιώνονται. Ο κ. Ασμουσεν δεν φαίνεται να ήρθε στην Αθήνα ως ειδικός α- πεσταλμένος της ΕΚΤ ή της Ευρωζώνης, αλλά ως εν δυνάμει διάδοχος του κ. Σόιμπλε. Το ό- νομά του «παίζει» δυνατά στην περίπτωση ενός μεγάλου συνασπισμού Χριστιανοδημοκρατών - Σοσιαλδημοκρατών. Ω- στόσο, την ώρα που τα σενάρια έδιναν και έπαιρναν, πέρασε α- παρατήρητο αυτό που σχεδόν δημόσια, σε γεύμα με επιχειρηματίες, είπε ο κ. Ασμουσεν. Πρώτον, ότι δεν πρέπει να διατεθούν χρήματα που περισσεύουν από την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών για την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού και δεύτερον, δεν πρόκειται να γίνει «κούρεμα» καταθέσεων στην Ελλάδα. Ελπίδα από το βιώσιμο πλεόνασμα Του ΣΩΤΗΡΗ ΝΙΚΑ <<<<<< Μόλις η Αθήνα έχει τα πρώτα ασφαλή στοιχεία θα ζητήσει ενεργοποίηση συμφωνίας του Eurogroup για ελάφρυνση του χρέους. Σε πλήρη ετοιμότητα να θέσουν θέμα χρέους βρίσκονται οι ελληνικές αρχές, ανεξαρτήτως της συζήτησης που έχει ανοίξει τις τελευταίες ημέρες ελέω γερμανικών εκλογών. Σύμφωνα με αρμόδια στελέχη, μόλις υπάρξουν τα πρώτα α- σφαλή στοιχεία που θα δείχνουν ότι η χώρα επιτυγχάνει βιώσιμο πλεόνασμα, η Ελλάδα θα ζητήσει αμέσως την ενεργοποίηση της συμφωνίας του Eurogroup που προβλέπει ότι θα υιοθετήσει επιπλέον μέτρα ελάφρυνσης του δημόσιου χρέους της χώρας. Επί της ουσίας, αυτό σημαίνει ότι το οικονομικό επιτελείο δεν θα περιμένει μέχρι τον Απρίλιο του 2014, όταν και η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία (Eurostat) θα ανακοινώσει τα πρώτα στοιχεία για τον προϋπολογισμό του 2013, για να ξεκινήσει τις διαδικασίες. Αντιθέτως, στα τέλη του έτους ή τον Ιανουάριο του 2014, που θα είναι ξεκάθαρο εάν υπάρχει πρωτογενές πλεόνασμα και σε τι επίπεδα αυτό κινείται, το υπουργείο Οικονομικών θα θέσει το ζήτημα στην Ευρωζώνη. Για τον λόγο αυτό και στον ερχόμενο έλεγχο της τρόικας αναμένεται να τεθούν επί τάπητος όλα τα πιθανά σενάρια για τους τρόπους ελάφρυνσης του δημόσιου χρέους. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών εργάζονται πάνω στα σενάρια αυτά, ενώ το ίδιο πράττουν και οι αρμόδιες κοινοτικές αρχές. Από την πλευρά του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), η άποψη είναι διαφορετική. Το Ταμείο θεωρεί ότι θα πρέπει να προχωρήσει ένα νέο «κούρεμα» του ελληνικού χρέους για να διασφαλιστεί η βιωσιμότητά του και να διαλυθούν όλες οι ανησυχίες των επενδυτών γύρω από τη μελλοντική πορεία της ελληνικής οικονομίας. Τη λύση αυτή δεν τη δέχονται στην Ευρωζώνη, ενώ και στο οικονομικό επιτελείο υ- πάρχει ο φόβος ότι εάν ανοίξει μια τέτοια συζήτηση μπορεί στο τέλος να ληφθούν αποφάσεις για περιορισμένου μεγέθους «κούρεμα» που και το υφιστάμενο πρόβλημα δεν θα λύνουν και θα έχει αναγκαστεί η Ελλάδα να συμφωνήσει σε δυσμενέστερους όρους από εκείνους του ισχύοντος προγράμματος για το «δώρο» της νέας περικοπής χρέους. Στο πλαίσιο αυτό, τα σενάρια που επεξεργάζονται οι αρμόδιες υπηρεσίες, που προβλέπουν για τη νέα ελάφρυνση του χρέους και ταυτόχρονα για την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού της χώρας που για το διάστημα ανέρχεται στα 10,9 δισ. ευρώ, είναι: 1. Νέα μείωση των επιτοκίων των διμερών δανείων που ελήφθησαν στο πλαίσιο του πρώτου προγράμματος και τα οποία ανέρχονται σε 52,9 δισ. ευρώ κατά 0,5%. Το επιτόκιό τους σήμερα είναι Euribor συν 0,5% (περίπου 0,7-0,8%). Με τη μείωση αυτή εξοικονομούνται περίπου 260 εκατ. ευρώ ετησίως από τόκους ή περίπου εκατ. ευρώ στην τριετία Επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής τόσο των δανείων του πρώτου πακέτου στήριξης που ήρθαν από τις χώρες της Ευρωζώνης, όσο και των δανείων που παρασχέθηκαν από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης (EFSF) στο πλαίσιο του δεύτερου πακέτου στήριξης. Συνολικά, η Ελλάδα έχει λάβει δάνεια ύψους 210,2 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 137,2 δισ. ευρώ είναι από τον EFSF. Η πρόταση που συζητείται είναι να μετατεθεί ο χρόνος αποπληρωμής τους κατά 50 χρόνια. 3. Αύξηση του ποσοστού συγχρηματοδότησης των έργων του νέου ΕΣΠΑ στο 95%, ώστε να εξοικονομηθούν κονδύλια και να καλυφθεί μέρος του χρηματοδοτικού κενού. 4. Αναδρομική εφαρμογή της απόφασης για ανακεφαλαιοποίηση των ευρωπαϊκών τραπεζών από τον μόνιμο Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης (ESM). Η Ελλάδα θα συνεχίσει να ζητά την α- ναδρομικότητα του μέτρου αυτού, ώστε να ισχύσει και στην περίπτωση των ελληνικών τραπεζών και να προκύψουν περίπου δισ. ευρώ όφελος για το ελληνικό χρέος. 5. Αξιοποίηση των κεφαλαίων που δεν χρησιμοποιήθηκαν στην ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών. Πρόκειται για ποσό της τάξης των 8-11 δισ. ευρώ, αλλά η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έχει στείλει σαφές μήνυμα στην ελληνική πλευρά να μην τα υπολογίζει τουλάχιστον έως ότου ο- λοκληρωθούν τα νέα «τεστ αντοχής» (stress tests) των τραπεζών στα τέλη του έτους με αρχές του επόμενου. 6. Νέο δάνειο από την Ευρωζώνη, το οποίο θα είναι πολύ μικρό. Δεδομένου ότι η οποιαδήποτε λύση θα περιλαμβάνει ένα συνδυασμό όλων των παραπάνω μέτρων, γίνεται αντιληπτό ότι εάν τελικά αποφασιστεί ένα νέο δάνειο για την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού των 10,9 δισ ευρώ, θα είναι πολύ μικρό. Το ελληνικό χρέος, παράμετρος των γερμανικών εκλογών Του ΠΑΝΑΓΗ ΓΑΛΙΑΤΣΑΤΟΥ Ο νικητής των εκλογών της 22ας Σεπτεμβρίου στη Γερμανία είναι ήδη γνωστός, λέγεται Αγκελα Μέρκελ. Οι δημοσκοπήσεις φέρνουν τους Χριστιανοδημοκράτες (CDU) από 40% ως 41%, δηλαδή επτά μονάδες πάνω από το Αυτό δεν εγγυάται, πάντως, ότι ο συνασπισμός της Μέρκελ με τους Ε- λεύθερους Δημοκράτες (FDP) θα συνεχίσει να κυβερνά. Οι δημοσκοπήσεις παρουσίαζαν τον Αύγουστο μια ρευστή εικόνα: CDU 40,1%, Σοσιαλδημοκράτες (SPD) 24,4%, Πράσινοι 13,2%, Αριστερά 7,9%, FDP 5,5%. Ο κυβερνητικός συνασπισμός αθροίζει 45,6% με σαφές προβάδισμα απέναντι στο SPD και τους Πράσινους (37,6%). Ωστόσο, η είσοδος της Αριστεράς στο Μπούντεσταγκ συρρικνώνει την πλειοψηφία του κατά 0,1%. Αν τα πραγματικά α- ποτελέσματα λοιπόν διαφέρουν έστω και μία μονάδα από τα δημοσκοπικά ευρήματα, μπορεί να σημαίνει οτιδήποτε: να χάσει ο συνασπισμός Μέρκελ - Ρέσλερ τη δεδηλωμένη, να μείνει το FDP εκτός Μπούντεσταγκ (όριο 5%) και θεωρητικά, ακόμα να γίνει καγκελάριος ο Περ Στάινμπρουκ (SPD) με τις ψήφους Πρασίνων και Αριστεράς. Οι δημοσκοπήσεις στη Γερμανία δείχνουν νίκη της Αγκελα Μέρκελ. Ολοι οι πολιτικοί, όμως, συμφωνούν ότι η Ελλάδα θα πρέπει να συνεχίσει το πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής και να προχωρήσει τις μεταρρυθμίσεις. ASSOCIATED PRESS Ρεαλιστικά, πάντως, οι εναλλακτικές είναι: ο υφιστάμενος κυβερνητικός συνασπισμός, ένας μεγάλος συνασπισμός ανάμεσα στο CDU και το SPD ή κυβέρνηση του CDU με τους Πράσινους. Τι σημαίνει κάθε μία από αυτές τις εξελίξεις για την Ελλάδα; Κατ αρχάς, θα πρέπει να επισημανθεί ότι οι διαφορές ανάμεσα στα κόμματα σε ό,τι μας αφορά δεν είναι μεγάλες. Ολοι συμφωνούν ότι η Ελλάδα θα πρέπει να συνεχίσει το πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής και να προχωρήσει τις μεταρρυθμίσεις. Ολοι επίσης λαμβάνουν υπόψη τους την κοινή γνώμη στη χώρα, η οποία είναι εξαιρετικά αρνητική απέναντι στην προοπτική νέας οικονομικής βοήθειας για την Ελλάδα. Αν συνεχίσει ο υφιστάμενος συνασπισμός, οι Ελληνες δεν θα πρέπει να περιμένουν πολύ διαφορετικά πράγματα από όσα συμβαίνουν ήδη. Τόσο η καγκελάριος Μέρκελ όσο και ο υ- πουργός Οικονομικών Σόιμπλε παραδέχτηκαν προεκλογικά την ύπαρξη ε- νός χρηματοδοτικού κενού στο πρόγραμμα, το οποίο προτίθενται να καλύψουν, ωστόσο απέκλεισαν ένα νέο «κούρεμα». Απόλυτα αρνητικός απέναντι σε ένα νέο «κούρεμα» εμφανίστηκε ήδη από τα μέσα Αυγούστου ο πρόεδρος του FDP κ. Ρέσλερ, ενώ ο ε- πικεφαλής της κοινοβουλευτικής ο- μάδας κ. Μπρούντερλε απέφυγε και οποιαδήποτε δέσμευση για το χρηματοδοτικό κενό, παραπέμποντας το θέμα για την άνοιξη του Αν η Ελλάδα πετύχει το πρωτογενές πλεόνασμα, η κυβέρνηση Μέρκελ θα τηρήσει τα υπεσχημένα σε ό,τι αφορά τη μείωση των επιτοκίων και την κάλυψη του κενού. Ωστόσο, πιο γενναιόδωρες κινήσεις είναι αμφίβολες, με δεδομένο ότι στο εσωτερικό της Γερμανίας υπήρχαν πάντα αντιδράσεις στη βοήθεια προς την Ελλάδα, αλλά και ότι η απόλυτη πλειοψηφία της, σε σχέση με το 2009, πιθανόν να έχει συρρικνωθεί από 22 σε 2 έδρες. Στα χαρτιά ο μεγάλος συνασπισμός CDU-SPD είναι μια διαφορετική ιστορία. Θα έχει άνετη πλειοψηφία. Σε προγραμματικό επίπεδο οι Σοσιαλδημοκράτες μιλούν για χαλάρωση της λιτότητας. Στην ομιλία του για την ευρωπαϊκή πολιτική, στις 4 Ιουνίου, ο Στάινμπρουκ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο της χρονικής παράτασης της δημοσιονομικής προσαρμογής στις χώρες σε δημοσιονομική κρίση και έκανε λόγο για ένα σχέδιο Μάρσαλ για τον ευρωπαϊκό Νότο. Στην πράξη, ωστόσο, το SPD ως πολυσυλλεκτικό κόμμα δεν είναι σε θέση να αγνοήσει την αρνητική διάθεση της κοινής γνώμης. Δεν είναι τυχαίο ότι πρόσφατα o Στάινμπρουκ προειδοποίησε ότι ένα νέο «κούρεμα» θα επιβαρύνει τον Γερμανό φορολογούμενο, ούτε ότι ο πρόεδρος του κόμματος Γκάμπριελ τάχθηκε κατά νέας βοήθειας προς τον Νότο, αν οι χώρες αυτές δεν σταματήσουν τη φοροδιαφυγή των πλουσίων. Από όλα τα «κυβερνητικά» κόμματα στη Γερμανία μόνον οι Πράσινοι βλέπουν θετικά ένα νέο «κούρεμα» για την Ελλάδα. Ο πρόεδρός τους Γιούργκεν Τριτίν άφησε αυτό το ενδεχόμενο ανοικτό δίνοντας δίκιο στο ΔΝΤ στην αντιπαράθεση με την Ε.Ε. Ω- στόσο, και ο Τριτίν δεν βλέπει το «κούρεμα» ως πρώτη προτεραιότητα αλλά σε βάθος χρόνου. Αμεσα θεωρεί ότι οι χώρες του Νότου χρειάζονται επενδύσεις, που θέλει να χρηματοδοτήσει (όπως και οι Σοσιαλδημοκράτες) από τον φόρο στις τραπεζικές συναλλαγές. Αν το SPD και οι Πράσινοι κέρδιζαν, ο Τριτίν θα γινόταν υπουργός Οικονομικών. Στο μάλλον όχι πιθανό ενδεχόμενο μιας συμμαχίας με τη Μέρκελ δύσκολα θα «περάσει» τις απόψεις του.

15 15-ELLADA_KATHI 8/23/13 11:20 PM Page 15 Κυριακή 25 Αυγούστου 2013 Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ l 15 ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΑΤΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΓΝΩΜΕΣ ΕΛΛΑΔΑ ΚΟΣΜΟΣ Μέτρα για τα κλεμμένα Μικρότερες ποινές στους εμπλεκομένους σε οικονομικά σκάνδαλα εάν επιστρέψουν τα χρήματα Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΜΑΝΔΡΟΥ Πακέτο μέτρων φέρει η κυβέρνηση ά- μεσα προς ψήφιση στη Βουλή προκειμένου να εισπραχθούν τα «κλεμμένα» από υπόδικους και κατηγορουμένους για οικονομικά σκάνδαλα και υποθέσεις πολιτικής και κρατικής διαφθοράς και να ρευστοποιηθούν υπέρ του Δημοσίου εκατομμύρια ευρώ από δεσμευμένους λογαριασμούς και «παγωμένα» περιουσιακά στοιχεία σε ποινικές υποθέσεις. Οι ρυθμίσεις που περιλαμβάνονται σε νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης με τον τίτλο «Ενέχυρο - ποινική συνδιαλλαγή για εγκλήματα σε βάρος του Δημοσίου και άλλες διατάξεις» υπήρξαν προϊόν εξαντλητικών διεργασιών μέσα στην κυβέρνηση και το υπουργείο Δικαιοσύνης και α- ναμένεται να κατατεθούν στη Βουλή το αργότερο ώς τα μέσα Σεπτεμβρίου. Από την υλοποίηση του πακέτου των μέτρων, που περιλαμβάνει δύο βασικούς θεσμούς, το ενέχυρο για τους δεσμευμένους λογαριασμούς και την ποινική συνδιαλλαγή για την επιστροφή των «κλεμμένων», προσδοκάται ότι θα εισπραχθούν περί τα 5 δισ. ευρώ και μάλιστα σε χρόνο σχετικά άμεσο. Αποσυμφόρηση Οι νέες ρυθμίσεις πέραν του εμφανούς δημοσιονομικού οφέλους αναμένεται να «ξεμπλοκάρουν» σημαντικά τις δικαστικές διαδικασίες και να αποσυμφορήσουν τα σωφρονιστικά καταστήματα, όπου κρατούνται εκατοντάδες υπόδικοι και κατάδικοι για οικονομικά εγκλήματα και αδικήματα διαφθοράς σε βάρος του Δημοσίου. Σύμφωνα με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, τις οποίες παρουσιάζει η «Κ», όσοι εμπλέκονται σε υποθέσεις οικονομικών σκανδάλων και κρατικής διαφθοράς και εν γένει οικονομικής ε- γκληματικότητας θα τυγχάνουν ευνοϊκής ποινικής μεταχείρισης, αν επιστρέψουν στο δημόσιο ταμείο μέχρις κεραίας τα χρήματα που καταχράστηκαν σε βάρος του Δημοσίου, των ΟΤΑ, Νομικών Προσώπων Δημοσίου ή Ιδιωτικού Δικαίου. Αν τα χρήματα αυτά, όπως προβλέπεται, επιστραφούν πριν ο κατηγορούμενος κληθεί σε απολογία, η κατηγορία σε βάρος του από κακούργημα θα μετατρέπεται σε πλημμέλημα και η ποινή που θα του επιβάλλεται θα είναι φυλάκιση τουλάχιστον δύο χρόνων. Αν η επιστροφή των χρημάτων γίνει αργότερα -και πάντως πριν αρχίσει η δίκη στον πρώτο βαθμό- η επιβαλλόμενη ποινή ορίζεται σε τρία χρόνια τουλάχιστον και «ανεβαίνει» αν τα χρήματα επιστραφούν στο δημόσιο ταμείο πριν από τη δευτεροβάθμια δίκη καθώς πλέον προβλέπεται ποινή κάθειρξης τουλάχιστον δέκα χρόνων. Οι σημαντικές αυτές ρυθμίσεις που φέρουν νέους θεσμούς στην ελληνική έννομη τάξη, οι οποίοι με επιτυχία ι- σχύουν από χρόνια σε χώρες του ε- ξωτερικού -κυρίως τις ΗΠΑ- θα αφορούν μεγάλη «γκάμα» οικονομικών εγκλημάτων. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης, στις ευνοϊκές ρυθμίσεις για την επιστροφή των «κλεμμένων» υπάγονται όσοι κατηγορούνται για παραβάσεις του νόμου περί «πόθεν έσχες», οι ε- μπλεκόμενοι σε υποθέσεις ξεπλύματος μαύρου χρήματος και φοροδιαφυγής, λαθρεμπορίας και απάτης, όπως και οι διωκόμενοι με βάση τον ειδικό νόμο περί κρατικής διαφθοράς, τον 4022 του Ωστόσο, με ρητή διάταξη του νομοσχεδίου εξαιρούνται από τις ευνοϊκές ρυθμίσεις, τουλάχιστον προς το παρόν -αν δεν αποφασιστεί κάτι διαφορετικό- οι πολιτικοί πο&upsilon