Ο ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΑΙΟΛΙΔΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΑΙΟΛΙΔΑΣ"

Transcript

1 ΡΩΞΑΝΗ Δ. ΑΡΓΤΡΟΠΟΤΛΟΥ- ΠΑΣΧΑΑΗΣ Μ. ΚΙΤΡΟΜΗΛΙΔΗΣ Ο ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΑΙΟΛΙΔΑΣ Ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός στην καμπή του δεκάτου ογδόου προς τον δέκατο ένατο αιώνα παρουσιάζει αξιοσημείωτη ποικιλομορφία στις τοπικές του εκδηλώσεις1. Η ποικιλομορφία αυτή υπήρξε συνάρτηση των επιμέρους ιστορικών συνθηκών της κάθε περιοχής. Παρ όλο που ως προς την ουσία των αξιών και των επιδιώξεών του ο Διαφωτισμός υπήρξε ενιαίο πολιτισμικό ρεύμα στον ευρύτερο χώρο της ελληνικής Ανατολής, ωστόσο, ως προς την κατά τόπους δεκτικότητα παρουσιάζει διαφορές και διακυμάνσεις, που καθορίζονται κατά κύριο λόγο από τις πολιτικές και πολιτισμικές συνθήκες των επιμέρους γεωγραφικών ενοτήτων του ελληνικού χώρου, που βρίσκονταν τότε κάτω από διαφορετικές ξένες κυριαρχίες. Συνεπώς, οι διάφορες τοπικές εκφάνσεις του Διαφωτισμού παρουσιάζουν ιδιαιτερότητες, τις οποίες αξίζει να επισημάνουμε, ώστε να κατανοήσουμε πληρέστερα το εύρος του κινήματος2. Άλλωστε, η μελέτη της υποδοχής των ιδεών του Διαφωτισμού σ ένα συγκεκριμένο γεωγραφικό πλαίσιο μπορεί να αποκαλύψει μονιμότερες αλληλουχίες που προσδιορίζουν την ιστορική φυσιογνωμία της περιοχής. Για παράδειγμα, η ιστορική ενότητα του χώρου της Αιολίδας κατά τους πρώιμους νέους χρόνους εικονογραφείται με αρκετά χαρακτηριστικό τρόπο από την τύχη του Διαφωτισμού στην περιοχή. Ο Διαφωτισμός στην Αιολίδα διαφέρει ποικιλοτρόπως από άλλες μορφές του ιδίου κινήματος σε άλλες περιοχές3 και κυρίως από τον Επτανησιακό 1. Για συνολικές θεωρήσεις του Νεοελληνικού Διαφωτισμού ως φαινομένου διανοητικής και πολιτισμικής αλλαγής, βλ. Κ. Θ. Δημαράς, Νεοελληνικός Διαφωτισμός, Αθήνα: Ερμής, 1977 καθώς και Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης, Νεοελληνικός Διαφωτισμός. Οι πολιτικές και κοινωνικές ιδέες, μετ. Στέλλα Νικολούδη, Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Paschalis Μ. Kitromilides, «Reappraisals of Enlightenment Political Thought», στον συλλογικό τόμο From Republican Polity to National Community: Reconsiderations of Enlightenment Political Thought, edited by Paschalis M. Kitromilides [Studies on Voltaire and the Eighteenth Century, 2003:9], Οξφόρδη, Voltaire Foundation, 2003, σ Ως ενδεικτικά παραδείγματα τοπικών εκδηλώσεων του Διαφωτισμού στον ελληνικό χώρο θα μπορούσαν ακόμη να αναφερθούν εκτός από τον Επτανησιακό, ο Ηπειρωτικός και ο Θεσσαλικός Διαφωτισμός. Μυτιλήνη και Αϊβαλί (Κυδωνιές). Μια αμφίδρομη σχέση στο βορειοανατολικό Αιγαίο, επιμ.: Π. Μ. Κιτρομηλίδης-Π. Μιχαηλάρης, Αθήνα: Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών, 2007

2 60 ΜΥΤΙΛΗΝΗ ΚΑΙ ΑΤΒΑΛΙ (ΚΥΔΩΝΙΕΣ) Διαφωτισμό4- πρώτα, επειδή ο Επτανησιακός Διαφωτισμός σηματοδοτεί την έναρξη της διάδοσης των ιδεών του Διαφωτισμού στον ελληνικό χώρο, ενώ ο Διαφωτισμός στην Αιολίδα αντιπροσωπεύει ένα ωριμότερο στάδιο, την κορύφωση, κατά κάποιον τρόπο, που κλείνει τον Νεοελληνικό Διαφωτισμό, κατά τις δύο πρώτες δεκαετίες του δεκάτου ενάτου αιώνα. Δεύτερο, σε αντίθεση προς τον Επτανησιακό Διαφωτισμό, που υπήρξε φαινόμενο παρατεταμένο και αναπτύχθηκε σε αναβαθμούς που καλύπτουν ολόκληρο τον δέκατο όγδοο αιώνα, ο Αιολικός Διαφωτισμός υπήρξε φαινόμενο ορμητικό που εκδηλώθηκε απότομα, όταν το επέτρεψαν οι τοπικές συνθήκες, και επέδειξε ωριμότητα και πληρότητα εντυπωσιακή, χάρη στον πρωταγωνιστικό ρόλο εξεχουσών πνευματικών μορφών, του Βενιαμίν Λεσβίου και του Θεόφιλου Κα'ίρη, καθώς και στην ύπαρξη ισχυρών προσωπικοτήτων των Κυδωνιών, αποφασισμένων να δώσουν μια νεωτερική ώθηση στην τοπική παιδεία4 5. Οι διαθέσιμες μαρτυρίες και ενδείξεις συγκλίνουν προς τη διαπίστωση ότι η Λέσβος δεν υπήρξε περιοχή πρόσφορη για την επικράτηση των νεωτερικών ιδεών. Μεγαλόνησος με καλά συναρθρωμένους θρησκευτικούς θεσμούς, δύο επισκοπικές περιφέρειες και ισχυρά μοναστικά ιδρύματα, δεν μπορούσε να αποδεχθεί εύκολα τις νεωτερικές ιδέες6. Λίγες δεκαετίες πριν από το τέλος του δεκάτου ογδόου αιώνα, το βάρος της παραδοσιακής παιδείας που εκπορευόταν από τη νήσο εικονογραφείται από τη δράση της «ξυνωρίδος» των Λεσβίων σχολαρχών της Πατριαρχικής Ακαδημίας στην Κωνσταντινούπολη, του Δωροθέου του Λεσβίου και του Ιωάννη Τζανή7. Ιδιαίτερα δυναμική προσωπικότητα φαίνεται ότι υπήρξε ο Δωρόθεος Λέσβιος, που πιστός στην αριστοτελική κοσμολογία, διαδραμάτισε, κυρίως ως αντίπαλος του Νικολάου Ζερζούλη, σημαντικό μέρος στις πρώιμες 4. Π. Μ. Κιτρομηλίδης, ((Ο Επτανησιακός Διαφωτισμός», Πρακτικά του Ζ ' Πανιονίου Συνεδρίου, Λευκά8α, Matou 2002, τ. 1, Αθήνα 2004, σ Ρωξάνη Δ. Αργυροπούλου, Ο Βενιαμίν Λέσβιος και η ευρωπαϊκή σκέψη του 8εκάτου ογ8όου αιώνα, Αθήνα: ΚΝΕ-ΕΙΕ 83, ^2003 (Βιβλιοθήκη Ιστορίας των Ιδεών 2)- βλ. επίσης Κώστας Λάππας, «Προφορικές παραδόσεις για τον Βενιαμίν Λέσβιο», Μνημών 24 (2002), Το βάθος της θρησκευτικής ιστορίας της Λέσβου διαφαίνεται από όσα στοιχεία και ιστορικές αναδρομές παραθέτει ο μητροπολίτης Μυτιλήνης Ιάκωβος Κλεόμβροτος στην επισκόπηση των εκκλησιαστικών μνημείων της νήσου στο έργο του, Mytilena Sacra, τ. Α'-Δ', Αθήνα-Θεσσαλονίκη Μανουήλ Γεδεών, Χρονικά της Πατριαρχικής Ακα8ημίας, Κωνσταντινούπολη 1883, σ και Τ. Αθ. Γριτσόπουλος, Πατριαρχική Μεγάλη του Γένους Σχολή, τ. Α', Αθήνα 1966, σ

3 Ρ.Δ. Αργυροπούλου-ΙΙ.Μ. Κιτρομηλίδης, Ο ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΑΙΟΛΙΔΑΣ 61 έριδες μεταξύ συντηρητικών και νεωτεριστών λογίων περί τα μέσα του δεκάτου ογδόου αιώνα8. Η προσήλωση στην παραδοσιακή παιδεία παρέμεινε η σταθερή πνευματική παρακαταθήκη της Λέσβου και κατά την περίοδο της ακμής του Διαφωτισμού στην απέναντι ακτή της Αιολίδας, με επίκεντρο τις Κυδωνιές9. Η αντίδραση κατά των νεωτερικών ιδεών έγινε φανερή ακόμη και το 1812 όταν ο Βενιαμίν Λέσβιος, ο λαμπρότερος αστέρας του Αιολικού Διαφωτισμού, καταδιωκόμενος από τη συντηρητική μερίδα της κοινωνίας στις Κυδωνιές και ακολουθούμενος από μαθητές του στην εκεί Ακαδημία, πολλοί από τους οποίους κατάγονταν από τη Λέσβο10, προσπάθησε αρχικά να βρει καταφύγιο στη γενέτειρά του- έγινε όμως δεκτός με εχθρότητα από τον κλήρο της Μυτιλήνης με αποτέλεσμα να αναγκασθεί να εγκαταλείψει τη νήσο του και να κατευθυνθεί στην Κωνσταντινούπολη, όπου υπήρχαν περιβάλλοντα ευνοϊκά προς τον Διαφωτισμό σε κύκλους Φαναριωτών και ορισμένων εκπροσώπων του ανώτερου κλήρου. Βρισκόμαστε στην περίπτωση αυτή μπροστά σ ένα σημαντικό σταθμό της σύγκρουσης του όψιμου Διαφωτισμού με τα παραδοσιακά στρώματα της νεοελληνικής παιδείας και κοινωνίας. Σε αντίθεση προς τη Λέσβο, στην απέναντι ακτή της Αιολίδας, η τύχη του Διαφωτισμού πήρε διαφορετική τροπή. Οι Κυδωνιές αποτελούν την προέκταση της Λέσβου στα μικρασιατικά παράλια. Ο Κοραής μας πληροφορεί ότι μιλούσαν την ίδια διάλεκτο11 και ότι η ονομασία Κυδωνιές 8. Λίνος Γ. Μπενάκης, «Από την ιστορία του μεταβυζαντινού αριστοτελισμού στον ελληνικό χώρο. Αμφισβήτηση και υπεράσπιση του φιλοσόφου στον 18ο αιώνα. Νικόλαος Ζερζούλης-Δωρόθεος Λέσβιος», Φιλοσοφία 7 (1977), [=Μεταβυζαντινή Φιλοσοφία 17ος-19ος αιώνας. Έρευνα στις πηγές, Αθήνα, Παρουσία, 2001, σ ]. 9. Σχετικά με τις Κυδωνιές πριν από το 1821, βλ. Μ. Δ. Ραφφενέλ, Αι Κυ8ωνίαι προ του 1821, μετ. Χαρίκλειας Σταυράκη - Α. Αναγνώστου, Σμύρνη 1861' I. Ν. Καραμπλιάς, Ιστορία των Κυ8ωνιών, Αθήνα 1949' Βασ. Κουκουνάράς, Κυ8ωνίαι-πρωτεόουσα της Αιολί8ος, Αθήνα 1972' πβ Ιωάννα Πετροπούλου, «Γύρω από την ιστοριογραφία των Κυδωνιών», Δελτίο Κέντρου Μικρασιατικών Σπου8ών 3 (1982), Γ. Βαλέτας, Ο Βενιαμίν, οι μαθητές του και η Λέσβος, Μυτιλήνη Αδαμάντιος Κοραής, Αλληλογραφία, έκδ. ΟΜΕΔ, τ. 4, , Αθήνα 1982, σ. 53,185. Επίσης Αλληλογραφία Θεοφίλου Κα'ίρη εκ8ι8ομένη υπό Αημητρίου I. Πολέμη. Μέρος τρίτον, Επιστολαί προς Θεόφιλον Κα'ιρην, τόμος πρώτος , Άνδρος, Καίρειος Βιβλιοθήκη, 1998, σ Για τη συνάφεια της γλώσσας που μιλούσαν στο Αι'βαλί με εκείνη της Μυτιλήνης βλ. και τις σχετικές μαρτυρίες στο Αρχείο Προφορικής Παράδοσης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών/Αιολίδα, Φάκ. Αϊβαλί A3, σ. 47 και 59.

4 62 ΜΥΤΙΛΗΝΗ ΚΑΙ ΑΐΒΑΛΙ (ΚΥΔΩΝΙΕΣ) προέρχεται ίσως από αποίκους από την Κυδωνιά της Κρήτης12. Η πόλη αυτή είχε αποκτήσει σχετική αυτονομία με τα εξαιρετικά προνόμια, τα οποία το 1773 εξασφάλισε ο ιερέας Ιωάννης Δημητρακέλλης, ο οποίος καταγόταν από τη Λέσβο και έφερε το εκκλησιαστικό οφφίκιο του Οικονόμου, εξ ου και η επωνυμία του Οικονόμος. Με τη βοήθεια ισχυρών φίλων του στην Κωνσταντινούπολη, του Φαναριώτη Νικολάου Μαυρογένη, διερμηνέα του στόλου, και του τραπεζίτη Πετράκη, ο Ιωάννης Οικονόμος πέτυχε την έκδοση σουλτανικού φιρμανίου, το οποίο δημιούργησε τις θεσμικές προϋποθέσεις για την οικονομική ακμή αυτού του φυσικού λιμανιού της Ανατολικής Μεσογείου13, το οποίο είχε ξένα προξενεία, και την εποχή αυτή, σε αντίθεση με τη Σμύρνη, είχε αμιγή ελληνικό πληθυσμό14. Ο Ιωάννης Οικονόμος ίδρυσε ναούς, βιβλιοθήκη, νοσοκομεία και την πρώτη σχολή της Παναγίας των Ορφανών. Εξαιτίας της μεγάλης συρροής μαθητών από γειτονικές περιοχές, ο Οικονόμος αναγκάσθηκε να χτίσει ένα μεγαλύτερο εκπαιδευτήριο, το οποίο στέγασε την περίφημη Ακαδημία των Κυδωνιών. Ο Arnold Toynbee θα προβεί αργότερα στη σημαντική διαπίστωση, ότι οι Κυδωνιές υπήρξαν «the first piece of free Greek soil in modern times))15. To έξοχο αυτό φαινόμενο πνευματικής δημιουργίας που για δύο πυκνές δεκαετίες συνθέτει την πράξη του Διαφωτισμού στις ακτές της Αιολίδας, θα πρέπει να εξηγηθεί σε συνάρτηση προς δύο παράγοντες. Ο ένας παράγοντας αναφέρεται στην ενότητα του γεωγραφικού χώρου της Αιολίδας. Το Αϊβαλί εμφανίζεται ως το προσκήνιο του Διαφωτισμού, κοινωνική ενδοχώρα του κινήματος όμως υπήρξε η συμπαγής νησιωτική κοινωνία της Λέσβου που, όπως και σε τόσους άλλους τομείς, έτσι και στον χώρο της παιδείας τροφοδοτούσε συνεχώς με ανθρώπινο δυναμικό την ανάπτυξη των Κυδωνιών. Πλείστοι των μαθητών και των δασκάλων αλλά και ο πρωταγωνιστής του δράματος του Διαφωτισμού στις Κυδωνιές υπήρξαν λεσβιακής προέλευσης. Λεσβιακής προέλευσης ήσαν επίσης οι προύχοντες και έφοροι της Σχολής, Δημήτριος Χατζηπαρασκευάς Σαλτέλης, Γεωργάκης Οικονομέλης, Ευστράτιος Γωνατέλης, οι οποίοι στήριξαν και 12. Αλληλογραφία, τ. 4, σ Γ. Σακκάρης, Ιστορία των Κυδωνιών, Αθήνα 1920, σ Από το τέλος του δέκατου ενάτου αιώνα παρατηρούνται οθωμανοί κάτοικοι και το 1900 αριθμούνται ορθόδοξοι και μόνο 180 μωαμεθανοί. 15. Arnold Toynbee, The Western Question in Greece and Turkey: A Study in the Contact of Civilizations, Λονδίνο 1922, σ Επίσης C. N. Eliot (Odysseus), Turkey in Europe, Λονδίνο 1900, σ. 311.

5 Ρ.Δ. Αργυροπούλου-Π.Μ. Κιτρομηλίδης, Ο ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΑΙΟΛΙΔΑΣ 63 προάσπισαν ποικιλόμορφα το αναγεννητικό έργο της Ακαδημίας. Τα στενά της Αιολίδας με τα κρυστάλλινά τους ρεύματα και την πλούσια ιχθυοπαραγωγή δεν χώριζαν αλλά ενοποιούσαν τα ηπειρωτικά και νησιωτικά γεωγραφικά συστατικά του αιολικού χώρου. Η ενιαία κοινωνία του αιολικού χώρου προσέδιδε στα πολιτισμικά φαινόμενα ένα ευρύτερο δημογραφικό υπόβαθρο που τα καθιστούσε βιώσιμα και που δεν διέθετε από μόνη της η σχετικά νεοπαγής πόλη των Κυδωνιών. Ο δεύτερος παράγοντας υπήρξε θεσμικός και αναφέρεται στο εκκλησιαστικό καθεστώς των Κυδωνιών. Ενώ η κοινωνία της Λέσβου συνέχεται σε όλη τη διαδρομή της χριστιανικής της ιστορίας από την πυκνότητα της εκκλησιαστικής της οργάνωσης με τις δύο επισκοπικές περιφέρειες -φαινόμενο μοναδικό σε όλο τον ελληνικό νησιωτικό χώρο, πλην των μεγαλονήσων Κρήτης και Εύβοιας- οι Κυδωνιές αναπτύχθηκαν μακριά από τα μεγάλα εκκλησιαστικά κέντρα της Μικράς Ασίας και παρέμειναν χαρακτηριστικά εκτός της δικαιοδοσίας των λεσβιακών μητροπόλεων. Ενώ τα γειτονικά Μοσχονήσια κατά καιρούς προκάλεσαν το ενδιαφέρον και τον ανταγωνισμό των όμορων εκκλησιαστικών αρχών, οι Κυδωνιές παρέμειναν σταθερά στην εκκλησιαστική δικαιοδοσία της γεροντικής μητροπόλεως Εφέσου, της οποίας όμως η έδρα δεν υπήρξε ποτέ πλησιόχωρος. Η εκκλησιαστική εξάρτηση της περιοχής υπήρξε ως εκ τούτου χαλαρή και αυτό ίσως μπορεί να εξηγήσει και τη δράση του Οικονόμου Ιωάννη, προδρομικής παρουσίας, που δημιούργησε την υποδομή του Διαφωτισμού στην πόλη. Η ακμή του Διαφωτισμού στην Αιολίδα συνέπεσε, ωστόσο, με την αρχιερατεία στον θρόνο της Εφέσου του Διονυσίου Καλλιάρχη ( ), ενός από τους φωτισμένους ιεράρχες-πρότυπα, των οποίων τη μέριμνα για τα γράμματα εξυμνεί συχνά ο ίδιος ο Κοραής16. Πιστεύουμε ότι η συγκυρία αυτή υπήρξε καθοριστική για την ορμητική εκδήλωση των Φώτων στις Κυδωνιές, παρ όλες τις δυσκολίες που κατά καιρούς παρενέβαλλαν οι οθωμανικές αρχές, όπως ήταν κυρίως η άρση των προνομίων στα 1806, γεγονός που επέφερε οικονομική δυσπραγία. Ο Διαφωτισμός στην περιοχή της Αιολίδας δέχθηκε την άμεση επιρροή του Αδαμάντιου Κοραή, ο οποίος μέ στόχευση τη μετακένωση των ευρωπαϊκών ιδεών, κατευθύνει τα νήματα της νεοελληνικής εκπαίδευσης στα παράλια της Μικράς Ασίας, με επίκεντρα την Ακαδημία των Κυδωνιών και το 16. Ο χιώτης Διονύσιος Καλλιάρχης ανήκει στους υποστηρικτές του Βενιαμίν κατά την περίοδο που διώχθηκε- για τα βιογραφικά του, βλ. Π. Κοντογιάννης, «Διονύσιος Καλλιάρχης», Αθηνά 18 (1905), 145 κ. εξ., καθώς και Κ. Άμαντος, «Οι Καλλιάρχαι της Χίου», Ελληνικά 8 (1935),

6 64 ΜΥΤΙΛΗΝΗ ΚΑΙ ΑΤΒΑΛΙ (ΚΥΔΩΝΙΕΣ) Φιλολογικό Γυμνάσιο της Σμύρνης. Μέσα από τις σελίδες της αλληλογραφίας του, βλέπουμε το επίμονο ενδιαφέρον του για την αποστολή, μέσω Μασσαλίας και Τεργέστης, βιβλίων και επιστημονικών οργάνων στην Ακαδημία των Κυδωνιών, προπύργιο του Διαφωτισμού στις ακτές της Αιολίδας17. Η εδραίωση όμως της παιδείας του Διαφωτισμού στις Κυδωνιές υπήρξε κυρίως έργο του Βενιαμίν Λεσβίου (Πλωμάρι Λέσβου 1759;- Ναύπλιο 1824), παλιού μαθητή της σχολής του Οικονόμου' μετά από σπουδές φιλοσοφίας και φυσιογνωστικών επιστημών, με υποτροφία των φιλοπρόοδων Κυδωνιέων, στην Πίζα και στο Παρίσι στα χρόνια της Γαλλικής Επανάστασης, ανέλαβε τη σχολαρχία της καινούριας Ακαδημίας το 1798 περίπου. Ο Βενιαμίν διδάσκει ώς το 1812 τα κυριότερα μαθήματα: φιλοσοφία (μεταφυσική και ηθική), μαθηματικά (αριθμητική, γεωμετρία, τριγωνομετρία) και φυσιογνωστικές επιστήμες (μετεωρολογία, αστρονομία και φυσική)' συνήθιζε μάλιστα να κάνει δημόσια πειράματα, όπως και άλλοι λόγιοι του Διαφωτισμού, τόσο στην Ευρώπη όσο και στον ελληνικό χώρο. Στις παραδόσεις του διακόπτει την αριστοτελική παρακαταθήκη της νεοελληνικής φιλοσοφίας και εισάγει τις γνωσιολογικές θεωρίες του Condillac και του Destutt de Tracy καθώς και των Γάλλων Εγκυκλοπαιδιστών18. Στον τομέα της φυσικής, συχνά παραπέμπει στις θεωρίες του Lavoisier, του Bradley, του Benjamin Franklin, κ.ά.19 Η μεγάλη επιτυχία της Ακαδημίας προκάλεσε τον φθόνο φορέων της παραδοσιακής παιδείας, κυρίως του 17. Το 1802 και 1803, ο Αδ. Κοραής σέ επιστολές του στον Αλ. Βασιλείου, αναφέρεται στα όργανα πειραματικής φυσικής που αγόρασε για τον Βενιαμίν και την αποστολή τους μέσω Μασσαλίας: Αδ. Κοραής, Αλληλογραφία, τ. 2, έκδ. ΟΜΕΔ, Αθήνα 1966, σ. 59, 62, 72: «Οι Σκυλίτζαι με είπαν ότι τα όργανα εστάλησαν προ δύο μηνών προς τον Βενιαμίν», «ηγόρασα και τα εργαλεία του Βενιαμίν και θέλω προσπαθήσει εις το να πεμφθώσι και αυτά με τα δι αυτόν βιβλία το ταχύτερον». Ο Νεόφυτος Βάμβας από τη γειτονική Χίο γράφει στον Θεόφιλο Καΐρη: «Αν και η Χίος έδωκεν εις τας Κυδωνιάς το καλόν παράδειγμα της μαθήσεως, αι Κυδωνίαι όμως μόλις αρχίσασαι και εις τοιούτον βαθμόν ελθούσαι, υπερέβησαν όλας τας πόλεις, έδειξαν πόσον δύναται ο ζήλος, όταν εισχωρήση εις τας ψυχάς και καρδίας μορφωμένας από τόν Θεόν διά μεγάλα καλά... Είθε να μη λείψη η συμφωνία! Διότι πάντα τα άλλα είναι συνέπειαι ταύτης ευκολώταται»: Αλληλογραφία Θεοφίλου Καίρη εχ8ι8ομένη υπό Δημητρίου I. Πολεμη. Μέρος τρίτον, Επιστολαί προς Θεόφιλον Καιρην, τόμος πρώτος , σ Ρωξάνη Δ. Αργυροπούλου, Ο Βενιαμίν Αέσβιος, σ. 125 κ. εξ. 19. Βλ. Ρ. Μ. Kitromilides, «The Idea of Science in the Modern Greek Enlightenment», Greek Studies in the Philosophy and History of Science, ed. Pant. Nicolakopoulos, Dordrecht-Boston-London, Kluwer 1990, σ [Boston Studies in the Philosophy of Science, v. 121].

7 Ρ.Δ. Αργυροπούλου-Π.Μ. Κιτρομηλίδης, Ο ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΑΙΟΛΙΔΑΣ 65 Αθανασίου Παρίου, από τον οποίο εκπορεύθηκε έντονη πολεμική κατά της φιλοσοφίας του Διαφωτισμού και του έργου του Βενιαμίν20. Με την περιπέτεια και την καταδίκη του τελευταίου από το Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης δεν θα ασχοληθούμε εδώ21. Πάντως, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι εκτός από τις κοινωνικές συγκρούσεις ανάμεσα στον ελληνικό πληθυσμό και τις ιδεολογικές τους συνέπειες υπήρχε και το ιστορικό πλαίσιο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας: ο Τούρκος κατακτητής δυσανασχετούσε και αντιδρούσε βάναυσα. Ενδεικτικό για τις Κυδωνιές αποτελεί το 1807 ο μαρτυρικός θάνατος του νεομάρτυρα Γεωργίου Χιοπολίτη22. Επίσης για τον Θεόφιλο Κα'ίρη (Άνδρος ), ο οποίος υπήρξε φορέας των ιδεών της Δυτικής Ευρώπης αλλά με περισσότερη μετριοπάθεια, η διαμονή του στις Κυδωνιές δεν ήταν χωρίς εμπόδια και αρκετές φορές βρέθηκε στην ανάγκη να εγκαταλείψει τη Σχολή23. Μπορούμε να διακρίνουμε δύο ξεχωριστές περιόδους της λειτουργίας της σχολής: η πρώτη ( ) με αρχιδιδάσκαλο τον Βενιαμίν Λέσβιο και η 20. Ο Αθανάσιος Πάριος συνέγραψε διάφορα στηλιτευτικά κείμενα κατά του Βενιαμίν, όπως το φυλλάδιο Αντιφώνησις προς τον παράλογον ζήλον των από της Ευρώπης ερχομένων φιλοσόφων, Τεργέστη 1802' πβ π. Γ. Δ. Μεταλληνός, «Η κολλυβαδική άποψη για τον Διαφωτισμό. Μία χαρακτηριστική περίπτωση: Αθ. Πάριος», Σύναξη 54 (1995), καθώς και Π. Μ. Κιτρομηλίδης, «Θύραθεν θεώρηση Αθανασίου του Παρίου», Πρακτικά Επιστημονικού Συνεδρίου: Η Εκατονταπυλιανη και η Χριστιανική Πάρος (Πάρος, Σεπτεμβρίου 1996), Πάρος 1998, σ Αλκής Αγγέλου, «Προς την ακμή του Νεοελληνικού Διαφωτισμού. (Οι διενέξεις του Λεσβίου στη σχολή Κυδωνιών)», Μικρασιατικά Χρονικά 7 (1956), 1-81 [ = Των Φώτων. Όψεις του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, Αθήνα 1988, Ερμής, Νεοελληνικά Μελετήματαθ, Νέα Σειρά, σ ] ' επίσης Ν. Γ. Ζαχαρόπουλος, ΔωρόθεοςΒουλησμάς επί τη βάσει των ανεκδότων αυτού επιστολών, Θεσσαλονίκη 1969, σ. 127 καθώς και Ιωάννης Μουτζούρης, Βενιαμίν ο Λέσβιος. Οι κατήγοροι των ιδεών του και η Μεγάλη Εκκλησία, Αθήνα Ο νεομάρτυρας Γεώργιος θα γίνει ο πολιούχος του Αϊβαλιού, βλ. Γ. Σακκάρης, Ιστορία των Κυδωνιών, σ. 46 και Ιωάννης Μ. Φουντούλης, Λεσβιακά αγιολογικά μελετηματα Α', Μυτιλήνη 1997, σ Επίσης Γιώργος Τζεδόπουλος, «Εθνική ομολογία και συμβολική στην Ελλάδα του 19ου αιώνα. Οι εθνομάρτυρες», Μνημών 24 (2002), Ο Θεόφιλος Καΐρης βρίσκεται στις Κυδωνιές από το Ήδη από το 1808 και το 1810, οπότε ο Βενιαμίν ήθελε να αναχωρήσει, οι προεστοί των Κυδωνιών, χατζη-αθανάσιος Χατζη-Γεωργίου, χατζη-παρασκευάς Σαλτέλης, Γεωργάκης Οικονομέλης και Ευστράτιος Γωνατέλης απευθύνουν πρόσκληση στον Θεόφιλο για να έλθει στην πόλη τους: Αλληλογραφία Θεοφίλου Καίρη,σ ΠβΔημήτριος Π. Πασχάλης, Θεόφιλος Καίρης. Ιστορική και φιλοσοφική μελέτη με ένα εισαγωγικό κείμενο του B. Α. Κύρκου, Αθήνα: Τυπωθήτω Γιώργος Δαρδανός, 2000 [πρώτη έκδοση 1928], σ. 22.

8 66 ΜΥΤΙΛΗΝΗ ΚΑΙ ΑΤΒΑΛΙ (ΚΥΔΩΝΙΕΣ) δεύτερη ( ) με τον Θεόφιλο Καίρη. Για την περίοδο του Θεόφιλου σημαντική πηγή αποτελεί η πολύτομη αλληλογραφία του, από την οποία μαθαίνουμε λεπτομέρειες για τη λειτουργία της Ακαδημίας και τη ζωή στις Κυδωνιές αλλά και για την τύχη των Κυδωνιατών κατά την Επανάσταση. Άλλα κείμενα που φωτίζουν την περίοδο του Θεόφιλου είναι εκείνα του Αμερικανού διαμαρτυρόμενου ιεραπόστολου William Jowett24 25και του Ambroise Firmin-Didot. Από τον πρώτο έχουμε τη λεπτομερή περιγραφή των άνετων χώρων της Ακαδημίας το 1818: ήταν ένα επιβλητικό κτίριο, χτισμένο κατά μήκος της θάλασσας με πλούσια βιβλιοθήκη και αίθουσες πειραματικής φυσικής και χημείας, με πολλά αστρονομικά και επιστημονικά όργανα. Περισσότεροι από διακόσιοι μαθητές, αρκετοί από τους οποίους ήσαν Ρουμάνοι και Βούλγαροι, παρακολουθούσαν τα μαθήματα τεσσάρων διδασκόντων, από τους οποίους ο ένας δίδασκε μουσική' ακόμη, μερικοί μαθητές παρέδιδαν μαθήματα σε νεοτέρους τους. Οι εκατό ήσαν εσωτερικοί και διέμεναν σε οικοτροφείο με 72 δωμάτια, ενώ οι άλλοι μισοί ήσαν εξωτερικοί μαθητές23. Η φοίτηση στη Σχολή διαρκούσε τέσσερα και πέντε χρόνια. Σημαντικές προσωπικότητες της ελληνικής παιδείας αλλά και της ευρύτερης βαλκανικής λογιοσύνης παρακολούθησαν τα μαθήματα της Ακαδημίας. Εκτός από τον ίδιο τον Θεόφιλο, έχουμε τους Κυπρίους Σαμουήλ, τον μετέπειτα σχολάρχη της Πατριαρχικής Ακαδημίας και μητροπολίτη Μεσημβρίας, Νικόλαο Θησέα, τον Δημήτριο Θεμιστοκλή, τον Αντώνιο Τεϊρμεντζόγλου26, τον Ευστράτιο Πέτρου, σχολάρχη της Τήνου27, τον Φιλόθεο Ραϊσόπουλο από την Άνδρο, πρώτο ελληνοδιδάσκαλο 24. Για το ενδιαφέρον των διαμαρτυρομένων για τον υπόδουλο ελληνισμό και τη δημιουργία Βιβλικών Εταιρειών πριν από τον Αγώνα καθώς και την εγκάρδια υποδοχή που τους επεφύλαξαν οι Έλληνες της Κέρκυρας, της Σμύρνης και των Κυδωνιών, βλ. Roxane D. Argyropoulos, «La diaspora protestante et les Lumières en Grèce au début du 19e siècle», Folia Neohellenica. Zeitschrift für Neogräzistik 8 ( ), William Jowett, Christian Researches in the Mediterranean, Λονδίνο 1842, σ Βλ. επίσης Richard Clogg, «William Jowett s Journal of his Visit to Ayvalik in May 1818», Revue des Études Sud-Est Européennes 10 (1972), 639 κ. εξ. καθώς και του ιδίου, <(Two Accounts of the Academy of Ayvalik (Kydonies) in », ό.π., σ. 658 κ. εξ. 26. Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης, Κυπριακή Λογιοσύνη. Προσωπογραφική θεώρηση , Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών. Πηγές και Μελέτες της Κυπριακής Ιστορίας XLIII, Λευκωσία 2002, σ. 56, 140, 146, 238, Δημ. Ζ. Σοφιανός, «Ο ελληνοδιδάσκαλος και σχολάρχης Τήνου ( ) Ευστράτιος Πέτρου ο Κυδωνιεύς. Νέα Στοιχεία για τη ζωή και την εκπαιδευτική του δράση από ανέκδοτα έγγραφα των Γενικών Αρχείων του Κράτους», Επετηρίς Εταιρείας Κυκλαδικών Μελετών 14 ( ),

9 Ρ.Δ. Αργυροπούλου-Π.Μ. Κιτρομηλίδης, Ο ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΑΙΟΛΙΔΑΣ 67 της σχολής του Πλωμαρίου28, τον Βαρθολομαίο Κουτλουμουσιανό και τον αδελφό του τελευταίου ιερομόναχο Κωνσταντίνο-Κύριλλο29, καθώς και τους Διονύσιο Πύρρο Θεσσαλό, Θεόκλητο Φαρμακίδη30, τον Επτανήσιο Γεώργιο Κοζάκη-Τυπάλδο31, τον βογιάρο Γεώργιο Βοϊνέσκο, μετέπειτα υπασπιστή του Δημητρίου Υψηλάντη32, τον Ιβάν Σελιμίνσκι33, τους ανηψιούς του Βενιαμίν, Ιωάννη Δ. Ψωμέλη και Παμβώ, δάσκαλο στη σχολή του Μανταμάδου34, κ. ά. Ο περίφημος φιλέλληνας εκδότης Ambroise-Firmin Didot ( )35, ο οποίος το 1816, κατά τη διάρκεια ταξιδιού στην Ελλάδα και στα παράλια της Μικράς Ασίας, φιλοξενήθηκε δύο μήνες στην Ακαδημία, μας άφησε ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τη στάση του Θεόφιλου Κα'ίρη απέναντι στο 28. Ιωάννης Κ. Μουτζούρης, Το Πλωμάρι επί Τουρκοκρατίας. Ιστορικά σύμμικτα, Αθήνα, Σύνδεσμος Πλωμαριτών Αττικής «Βενιαμίν ο Λέσβιος», 1998, σ π. Δημήτριος Στρατής, Βαρθολομαίος Κουτλουμουσιανός ( ). Βιογραφία- εργογραφία, εκδόσεις Ιεράς Μονής Κουτλουμουσίου Αγίου Όρους 2003, σ Αλληλογραφία Θεοφίλου Καΐρη, ό.π., σ. 93: «Εις το σχολείον των Κυδωνιών είχα την τύχην κ εγώ να σπουδάσω προς καιρόν, αφ ου ανεχώρησα εις Ιταλίαν», γράφει στα 1818 στον Καίρη ο Φαρμακίδης, ως εκδότης του Λογίου Ερμή. 31. Ο Γεώργιος Κοζάκης-Τυπάλδος θα κρατήσει δυνατές φιλίες στις Κυδωνιές και από το Παρίσι, όπου βρίσκεται για σπουδές ιατρικής, στέλνει το 1818 σε μορφή δοκιμίου μία επιστολή στον X"Εμμανουήλ Σαλτέλη, στην οποία αναπαριστάνει την πνευματική κίνηση στη γαλλική πρωτεύουσα' αναπολώντας με νοσταλγία τη μορφή του Βενιαμίν, πλέκει το εγκώμιο των Ιδεολόγων και ιδιαίτερα του ιατρού Philippe Pinel. Ακόμη, διατρανεί ότι «ο άνθρωπος φωτισθείς από την τελειοποίησιν των Επιστημών και ελευθέρων Τεχνών, θέλει εξολοθρεύσει την δεισιδαιμονίαν και τυραννίαν», Επιστολή προς X"Εμμανουήλ Σαλτέλη, Παρίσι 1818, σ. 12' το δημοσίευμα αυτό είχε μεγάλη απήχηση στον ελληνικό χώρο και αντίτυπό του σώζεται επίσης στη βιβλιοθήκη του λόρδου Guilford. 32. Κ. Ν. Ράδος, «Έγγραφα και επιστολαί Γεωργίου Βοϊνέσκου», Δελτίον της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλά8ος Ζ' (1916), Νικ. Δ. Σωτηράκης, «Ιωάννης (Ιβάν) Σελιμίνσκι», Ο Ερανιστής 12 (1975), Ιωάννης Κ. Μουτζούρης, Το Πλωμάρι επί Τουρκοκρατίας, σ Ο Ambroise-Firmin Didot, με συστατικές επιστολές από τον Αδαμάντιο Κοραή και τον Choiseul-Gouffier, διορίζεται το 1816, σε ηλικία είκοσι έξι ετών, ακόλουθος στη Γαλλική πρεσβεία στην Κωνσταντινούπολη. Για τον A.-F. Didot, τυπογράφο, εκδότη, ελληνιστή, συλλέκτη, βιβλιόφιλο καθώς και για την οικογένεια Didot, βλ. τον κατάλογο της έκθεσης που έγινε στην Ιστορική Βιβλιοθήκη της πόλης των Παρισίων: De typographie et de bibliophilie, , catalogue par André Jammes; avec le concours de Françoise Courbage, Παρίσι: Agence culturelle de Paris, Απ όσο γνωρίζουμε, o André Jammes ετοιμάζει μελέτη για τη φιλελληνική δράση του Ambroise-Firmin Didot.

10 68 ΜΥΤΙΛΗΝΗ ΚΑΙ ΑΤΒΑΛΙ (ΚΥΔΩΝΙΕΣ) κίνημα του Διαφωτισμού και στους αντιπάλους του36. «Η γεμάτη έξαρση ψυχή του, καθώς και η ψυχή του Κοραή και μερικών άλλων αξιοσέβαστων Ελλήνων», αναφέρει ο Didot, «φλογίζονται μόνο από αγάπη για την ανθρωπότητα και την ανώτερη φιλοσοφία- ωστόσο δεν τολμούσε να εκδηλώσει παρά μονάχα μέσα στο σπίτι του ολόκληρη την μόρφωση και την υπεροχή των φώτων του- τις έκρυβε μάλιστα προσεκτικά, για να μην έρχεται σε αντίθεση προς υπάρχουσες προκαταλήψεις». Επιστρέφοντας στο Παρίσι, ο Didot θα συγκρατήσει μιαν ειδυλλιακή εικόνα της ζωής στις Κυδωνιές και σε επιστολή του με ημερομηνία 12 Ιανουάριου 1821, προς τον Θεόφιλο Καί'ρη, με αρκετά ρομαντική διάθεση σημειώνει: «Pour vous, vos jours s écoulent paisiblemement sans ambition, si ce n est celle d être utile à votre patrie. Lequel est le plus heureux, je l ignore, mais je sais que je me rappelle souvent avec délices le temps que j ai passé auprès de vous....bien souvent j ai formé le désir de quitter la vie agitée que je mène et de me retirer dans la chambre que j occupais dans le collège de Cydonie et où il me semble encore entendre les flots murmurer au pied de ma croisée»37. Ακόμη η προσωπικότητα της νεαρής Ευανθίας Κα'ίρη, η οποία, όπως είναι γνωστό, ζούσε στις Κυδωνιές μαζί με τον αδελφό της, προκάλεσε εντύπωση στον Didot, ο οποίος θα αναρωτηθεί: «Ποιος θα μπορούσε να υποπτευθεί ότι σ αυτή την σχεδόν άγνωστη πόλη, ένα άθλιο μικρό σπίτι στην Ασία έκλεινε μέσα του μια τόσο εξαίρετη μόρφωση;»38. Η εκεί παρουσία της αγαπημένης αδελφής του Θεόφιλου θα ενισχύσει την πολιτισμική φυσιογνωμία της πόλης, όταν δεκαπεντάχρονη, το 1814, προσφεύγει στον Κοραή με την παράκληση να της στείλει «κανέν γαλλικόν βιβλίον ηθικόν, ή καμμίαν μικράν εγκυκλοπαίδειαν διά τους παίδας, διά να το μεταφράσω και εγώ, και ούτω να ωφελήσω κατά την δύναμίν μου, το γένος ημών»39. Ο Κοραής της προτείνει αρχικά ένα έργο της Madame 36. Ambroise-Firmin Didot, Notes d un voyage fait dans le Levant en 1816 et 1817, Παρίσι [1826], σ. 375 κ. εξ. - πβ Άλκης Αγγέλου, «Το ταξίδι του A.F. Didot στην Ελλάδα», Ιστορία Εικονογραφημένη, αρ. 1, Ιούλιος 1968, σ [=Των Φώτων. Όψεις του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, σ ]. 37. Αλληλογραφία Θεοφίλου Καίρη, Α', σ Ambroise-Firmin Didot, Notes d un voyage, σ Για το δικαίωμα των γυναικών στη μόρφωση και τις προσπάθειες που σημειώνονται για τη γυναικεία εκπαίδευση στην Ελλάδα στις αρχές του δεκάτου ενάτου αιώνα, βλ. Ρ. Μ. Kitromilides, «The Enlightenment and Womanhood: Cultural Change and the Politics of Exclusion», Journal of Modern Greek Studies 1 (1983), Αλληλογραφία Θεοφίλου Καίρη εκδιδομένη υπό Δημητρίου I. Πολέμη. Μέρος δεύτερον, Επιστολαί Ευανθίας Καίρη , Άνδρος, Καΐρειος Βιβλιοθήκη 1997, σ. 15.

11 Ρ.Δ. Αργυροπούλου-Π.Μ. Κττρομηλίδης, Ο ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΑΙΟΛΙΔΑΣ 69 Guizot40 με τη συμβουλή να μην «προσκολλάται πολύ εις την κατά λέξιν μετάφρασιν»41. «Πρώτη πραγματική λογία που έχει να μνημονεύσει η ιστορία των γραμμάτων μας», όπως αναφέρει στην Ιστορία του ο Κ. Θ. Δημαράς42, η Ευανθία θα παίξει σημαντικό ρόλο στην πολιτισμική ζωή των Κυδωνιών με τη μεταφραστική της δραστηριότητα. Μεταφράζει από τα γαλλικά το Εγχώμιον του αυτοκράτορα Μάρκου Αντωνίου σε έκδοση του Antoine-Léonard Thomas (Σύρα 1835)43, το έργο του jean-nicolas Bouilly, Conseils à ma fille- η μετάφραση αυτή τυπώθηκε το 1819 στις Κυδωνιές στο καινούριο τυπογραφείο, δωρεά του Didot, το οποίο είχε μεταφέρει από το Παρίσι ο Κυδωνιάτης Κωνσταντίνος Τόμπρας, που μαθήτευσε στο παρισινό τυπογραφείο του τελευταίου44' στο ίδιο αυτό τυπογραφείο του Τόμπρα, η Ευανθία τυπώνει ακόμη την Ω8τ} προς τον Διονύσιο Καλλιάρχη, μητροπολίτη Εφέσου, ο οποίος αλληλογραφούσε με τον Θεόφιλο και με τόσο Για το λογοτεχνικό της έργο και τη ζωή της, βλ. επίσης Δημήτριος I. Πολέμης, «Η Ευανθία στη ζωή του Θεόφιλου και στην κοινωνία της Άνδρου», Ευανθία Καίρη. Διακόσια χρόνια από τη γέννηση της, , Πρακτικά Συμποσίου, Άνδρος, 4 Σεπτεμβρίου 1999, Κα'ί'ρειος Βιβλιοθήκη, 2000, σ Elisabeth-Charlotte-Pauline Guizot ( ). 41. Ο Κοραής συμπληρώνει: «αλλά μάλλον ν ακόλουθή τας έννοιας της συγγραφέως. Το κατά λέξιν φαίνεται πιστότερον' αλλ έχει κίνδυνον να εισάγη εις την γλώσσαν μας Γαλλισμούς», βλ. Αλληλογραφία Θεοφίλου Καίρη εχ8ι8ομένη υπό Δημητρίου I. Πολέμη. Μέρος τρίτον, Επιστολαί προς Θεόφιλον Καίρην, τόμος πρώτος , σ. 37. Πβ Αδαμάντιος Κοραής, Αλληλογραφία, έκδ. ΟΜΕΔ, τ. 3, , Αθήνα 1979, σ Για τις απόψεις του Κοραή για τη λογοτεχνία, βλ. Άννα Ταμπάκη, «Η οπτική του Κοραή για τη λογοτεχνία και το θέατρο», Παράβασις/Parabasis 2 (1998), [=Περί Νεοελληνικού Διαφωτισμού. Ρεύματα ι8εών και 8ίαυλοι επικοινωνίας με τη Δυτική Ευρώπη, Αθήνα: Εκδόσεις Ergo, 2004, σ ]. 42. Κ. Θ. Δημαράς, Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας, Αθήνα, Ίκαρος 71983, σ. 210 και Σοφία Ντενίση, «Η Ευανθία Καίρη και το έργο της στο πλαίσιο της γυναικείας πνευματικής δημιουργίας της εποχής της», Ευανθία Καίρη, ό.π., σ Η Ευανθία αφιέρωσε τη μετάφραση αυτή στον Κοραή. Για τη μεταφραστική της δραστηριότητα, βλ. Βίκυ Πάτσιου, «Ενδείξεις γυναικείας λογιοσύνης τον αρχόμενο ελληνικό 19ο αιώνα: το μεταφραστικό έργο της Ευανθίας Καίρη και η παράδοση του Νεοελληνικού Διαφωτισμού», Ευανθία Καίρη, ό.π., σ Στέφ. Καββάδας, «Κωνσταντίνος Τόμπρας. Ο πρώτος εθνικός τυπογράφος της Επαναστάσεως», Χιακή Επιθεώρησις 13 (1975), Για το τυπογραφείο των Κυδωνιών, βλ. Γ. Δ. Μπώκος, Τα πρώτα ελληνικά τυπογραφεία στο χώρο της «καθ ημάς Ανατολής» , διδακτορική διατριβή, Αθήνα 1986, κεφ. Ε' : «Τυπογραφεία στη Σμύρνη, τη Χίο και τις Κυδωνιές».

12 70 ΜΥΤΙΛΗΝΗ ΚΑΙ ΑΤΒΑΛΙ (ΚΥΔΩΝΙΕΣ) ζήλο υποστήριξε το κίνημα των Φώτων στα μικρασιατικά παράλια Άλλη μετάφρασή της από τα νεανικά της χρόνια στις Κυδωνιές, η οποία παρέμεινε ανέκδοτη, ήταν το Traité sur l éducation des fdles του Fénelon40. Τα φιλολογικά ενδιαφέροντα της Ευανθίας γίνονται ευρύτερα γνωστά στον ελληνισμό από τις στήλες του Φιλολογικού Τηλεγράφου της Βιέννης το 1818 και ταυτίζονται με τα επιτεύγματα της ελληνικής παιδείας σ αυτά τα χρόνια- σε άρθρο, το οποίο τιτλοφορείται «Περί των σήμερον Ελλήνων. Απόσπασμα εκ τίνος επιστολής του κυρίου Κοραή (εκ του γαλλικού)», γίνεται ειδικά λόγος για την πρόοδο της παιδείας στο σχολείο των Κυδωνιών, για τη δράση του Θεόφιλου και της Ευανθίας' ιδιαίτερα μάλιστα μνημονεύεται η μετάφραση από την τελευταία του Fénelon47. Οι φιλελεύθερες ιδέες του Διαφωτισμού, με τις οποίες ήρθε σε επαφή στις Κυδωνιές η Ευανθία Καΐρη48, θα της επιτρέψουν να συντάξει αργότερα, το 1825, στο Ναύπλιο την περίφημη Επιστολή Ελληνίδων τινών προς τχς φιλελληνίδας, την οποία συνυπογράφουν επίσης, οι τρεις κόρες του Κυδωνιάτη προεστού Χατζη-Αθανασίου, Ελένη, Αναστασία και Θεοδώρα49. Στην Επιστολή αυτή, η Ευανθία δίνει το μέτρο της παρουσίας του φύλου της στην υπεράσπιση του ελληνικού ζητήματος «από την απάθειαν της Ευρώπης», όπως η ίδια αναφέρει. Με θάρρος υποστηρίζει τη θέση των επαναστατημένων Ελλήνων και γράφει: «Αλλά την αδιαφορίαν ταύτην, ή, καθώς την ονομάζουσιν, ουδετερότητα ενδέχεται να απαιτή η ορθή της Ευρώπης πολιτική, ή των ευρωπαϊκών 45. Β. Π. Παναγιωτόπουλος, «Μια ωδή της Ευανθίας Καΐρη στον Εφέσου Διονύσιο τον Καλλιάρχη», Ο Ερανιστής 1 (1963), Βλ. επίσης για το τυπογραφείο των Κυδωνιών, Π. Μιχαηλάρης, «Άλλο ένα έντυπο της τυπογραφίας των Κυδωνιών», Ο Ερανιστής 17 (1981), Το 1819 ο Κοραής (Αλληλογραφία, τ. 4, σ. 185), σε επιστολή του προς τον Θεόφιλο εκφράζει την απορία του για τη μη δημοσίευση της μετάφρασης του Fénelon: «Περί της μεταφράσεως του Φενελώνος, δεν εμπορώ να μαντεύσω τας αφορμάς του φόβου σου' εγώ ελπίζω πολλά καλά από την έκδοσιν, κακόν τι να φοβηθώ δεν ευρίσκω». 47. Βλ. Ρωξάνη Αργυροπούλου-Άννα Ταμπάκη, Τα ελληνικά προεπαναστατικά περιο8ικά. Ευρετήρια Γ' «Ειδήσεις διά τα Ανατολικά Μέρη» 1811, «Ελληνικός Τηλέγραφος» , «Φιλολογικός Τηλέγραφος» , Κέντρον Νεοελληνικών Ερευνών Ε.Ι.Ε. 27, Αθήνα 1983, σ Roxane D. Argyropoulos, «Patriotisme et sentiment national en Grèce au temps des Lumières», Folia Neohellenica. Zeitschrift für Neogräzistik 6 (1984), H Θεοδώρα μαζί με έναν ανηψιό της μαθήτευσε κοντά στον Θεόφιλο στην Άνδρο, βλ. Δημήτριος Π. Πασχάλης, Θεόφιλος Καίρης. Ιστορική και φιλοσοφική μελέτη, σ. 76.

13 Ρ.Δ. Αργυροπούλου-ΙΙ.Μ. Κιτρομηλίδης, Ο ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΑΙΟΛΙΔΑΣ 71 δυνάμεων η ισορροπία, καθώς ζητούσι να μας βεβαιώσωσι και πολλοί από τους σοφούς του έθνους μας, αν και ημείς έως τώρα άλλην δεν ενομίζομεν ορθήν πολιτικήν, παρά να βοηθή τις τους αδίκως καταπολεμουμένους και απανθρώπως τυραννουμένους και βασανιζομένους, και μάλιστα ενώ δύναται να το κάμη χωρίς την παραμικράν βλάβην του και με μεγίστην ευκολίαν»50. Σημαντικό ρόλο στην ιδεολογική διεργασία του Διαφωτισμού στις Κυδωνιές διαδραμάτισε ένας άλλος σημαντικός θιασώτης των Φώτων, ο Κωνσταντίνος Οικονόμος, από τη γειτονική Σμύρνη, οποίος είχε ορισθεί από το ΙΙατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως να μεσολαβήσει στις έριδες ανάμεσα στον Θεόφιλο Καί'ρη με τους αντίθετους Κυδωνιάτες- συνδέθηκε με τον Θεόφιλο και επικοινωνούσε συχνά μαζί του καθώς και με την προοδευτική μερίδα των Κυδωνιών. Την Ιη Ιουνίου 1819, στο ναό του Τιμίου Προδρόμου στις Κυδωνιές εκφώνησε λόγο με θέμα Περίαγάπης πατρίδος, κείμενο στο οποίο εμφανίζεται εναρμονισμένος με τις πατριωτικές ιδέες του Βενιαμίν και του Θεόφιλου- ο Κ. Οικονόμος υποστηρίζει ότι η αγάπη της πατρίδας δεν είναι μόνο φυσικό χρέος του ανθρώπου αλλά και χριστιανικό, θέση την οποία θεμελιώνει πάνω σε διάφορα εκκλησιαστικά κείμενα: «Η πατρίς είναι το ιερόν θησαυροφυλάκιον όλων των πραγματικών ημών καλών, και των ελπίδων...η αγάπη της πατρίδος, αγαπητοί, είναι πάθος των λογικών ψυχών ευγενέστατον και γλυκύτατον φυτευθέν εις αυτάς υπ αυτού του Δημιουργού- αυτός ο Θεός, ο πλάσας τους ανθρώπους κοινωνικούς, ενέπνευσεν εις την ψυχήν εκάστου γλυκείαν τινα κλίσιν, ήτις τον κρατεί προσηλωμένον εις την χώραν της γεννήσεως αυτού»51. Ο Κ. Οικονόμος προσπαθεί μέσα από τον εκκλησιαστικό αυτόν λόγο καθώς και μέσω ενός άλλου λόγου του με θέμα ΠερίΦιλαδελφίας -τον οποίο εξεφώνησε την ίδια εποχή στις Κυδωνιές αλλά δεν σώζεται- να καλλιεργήσει μέσα από εκκλησιαστικά κείμενα το συναίσθημα της φιλοπατρίας52 στους Κυδωνιάτες και να τους προτρέψει να προβληματισθούν γύρω από τις έννοιες της πατρίδας και της ομόνοιας Αλληλογραφία Θεοφίλου Καίρη εκδιδομένη υπό Δημητρίου I. Πολέμη. Μέρος δεύτερον, Επιστολαί Ευανθίας Καίρη , σ Κωνσταντίνος Οικονόμος, Λόγος Κυδωνιακάς Β ' Περί αγάπης πατρίδος. Ερρέθη τω 1819 εν Κυδωνίαις υπό του Πρεσβυτέρου καί Οικονόμου Κωνσταντίνου του εξ Οικονόμων. Και εκδίδεται ήδη διά του Τύπου εις το Κοινόν υπό του Θ. Σιατιστέως, Αθήνα, εκ της τυπογραφίας Κωνσταντίνου Νικολαίδου, 1837, σ Για τη σημασία της έννοιας του πατριωτισμού την εποχή αυτή, βλ. Roxane D. Argyropoulos, «Patriotisme et sentiment national», σ Βλ. Ρωξάνη Δ. Αργυροπούλου, «Αριστοτελική πολιτική και ηθική θεωρία και ο Αδαμάντιος Κοραής», Πρακτικά Παγκοσμίου Συνεδρίου Αριστοτέλης, Αθήνα 1981, σ.

14 72 ΜΥΤΙΛΗΝΗ ΚΑΙ ΑΤΒΑΛΙ (ΚΥΔΩΝΙΕΣ) Οι ρητορικές αυτές επιδόσεις του Κωνσταντίνου Οικονόμου από την πρώιμη θητεία του στις τάξεις του Διαφωτισμού εγγράφονται σε ένα περιρρέον κλίμα ιδεολογικών συμφραζομένων στις Κυδωνιές και ειδικότερα στην Ακαδημία της πόλης, ως εστία της παιδείας των Φώτων, που απηχούν πλέον ευδιάκριτα τους πολιτικούς παλμούς του οραματισμού της ελευθερίας. Μια άλλη εκδήλωση του ιδίου κλίματος απομνημειώνεται στη μαρτυρία του Firmin Didot για την απόφαση των σπουδαστών της Ακαδημίας το 1817 να συνομιλούν μόνο στα αρχαία ελληνικά και την έμπρακτη εφαρμογή της με παραστάσεις αρχαίου δράματος στη γλώσσα του πρωτοτύπου. Μνημονεύεται συγκεκριμένα διδασκαλία από σκηνής της «Εκάβης» του Ευριπίδη, με ερμητικά κλεισμένο τον χώρο της παράστασης για να μη γίνουν ορατά τα όπλα που κρατούσαν οι ηθοποιοί και κινηθεί έτσι η καχυποψία των κρατούντων54. Το λυκόφως του Διαφωτισμού, ωστόσο, λαμπυρίζει ήδη στις Κυδωνιές. Ύστερα από διάφορες περιπέτειες κατά τις οποίες ήρθε επανειλημμένα σε αντίθεση με τις δυνάμεις της πνευματικής συντήρησης, ο Βενιαμίν, στις παραμονές του Αγώνα, επιστρέφει πάλι στις Κυδωνιές, όπου ως μέλος της Φιλικής Εταιρείας συνεργάζεται με τον Παπαφλέσσα και φορτώνει ένα καράβι με πολεμοφόδια για τον Μόριά55. Οι Κυδωνιάτες είχαν προετοιμασθεί ιδεολογικά από τον Βενιαμίν και τον Θεόφιλο για τον μεγάλο αγώνα- η διδασκαλία τους στην Ακαδημία, όπου είχαν αναλύσει έννοιες όπως η πολιτική ελευθερία, η δικαιοσύνη, τα δίκαια του ανθρώπου, ο πατριωτισμός, φάνηκε να αποδίδει τους καρπούς της56. Έτσι, οι πολιτικές και ηθικές ιδέες του Διαφωτισμού που αναπτύχθηκαν στα παράλια της Αιολίδας μπορούν να συνδεθούν με τα πνευματικά θεμέλια του νεοελληνικού φιλελευθερισμού. Ο αγώνας της ελευθερίας όμως δεν είναι ποτέ απλή και εύκολη υπόθεση. Οι Κυδωνιάτες το διαπίστωσαν τραγικά πολύ νωρίς μετά την έναρξη του Αγώνα. Η αυλαία του Διαφωτισμού πέφτει με την καταστροφή της πόλης τον Ιούνιο του 1821 αλλά οι Κυδωνιάτες πρόσφυγες θα ενισχύσουν δυναμικά τον [^Νεοελληνικός ηθικός και πολιτικός στοχασμός. Από τον Διαφωτισμό στον Ρομαντισμό, Θεσσαλονίκη, εκδ. Βάνιας2003, σ ]. 54. Firmin Didot, ό.π., σ G. G. Gervinus, Ιστορία της Επαναστάσεως, Αθήνα 1864, τ. 1, σ Ρωξάνη Δ. Αργυροπούλου, «Φιλοσοφία και ανάπτυξη της εθνικής συνείδησης», στον συλλογικό τόμο Φιλόσοφοι στο Αιγαίο, Ακαδημία Αθηνών-Κέντρον Ερεύνης Ελληνικής Φιλοσοφίας, Αθήνα 1998, σ [=Νεοελληνικός ηθικός και πολιτικός στοχασμός. Από τον Διαφωτισμό στον Ρομαντισμό, σ ].

15 Ρ.Δ. Αργυροπούλου-Π.Μ. Κιτρομηλίδης, Ο ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΑΙΟΛΙΔΑΣ 73 Αγώνα σε άλλες περιοχές του ελληνικού χώρου57. Κατά χιλιάδες κατέφυγαν σε ελληνικές εμπόλεμες περιοχές, όπου συνέδραμαν ποικιλοτρόπως τους υπόλοιπους επαναστάτη μένους Έλληνες, προσφέροντας μέσα στη δίνη του Αγώνα εξαίρετο παράδειγμα πατριωτικής αυτοθυσίας. Μετά τη λήξη της Επανάστασης, οι Κυδωνιάτες επιστρέφουν στην ερειπωμένη τους πόλη, την οποία ανοικοδομούν και αναδεικνύουν με την εργατικότητα και το φιλοπρόοδο πνεύμα τους σε μια λαμπρή εστία ελληνικής παιδείας στη Μικρά Ασία, συνεχίζοντας την παλαιότερη παράδοση του Διαφωτισμού στις ακτές της Αιολίδας. 57. Οι Κυδωνιάτες συμμετείχαν επίσης και στους λόχους του Γιατράκου, του Κολοκοτρώνη, του Λόντου, του Νικηταρά' άλλοι εγκαταστάθησαν στη Μυτιλήνη, στα Ψαρά και αργότερα στη Σύρο, όπου ασχολήθηκαν με τη ναυπηγική. Η Πανώρεια Χατζη- Κώστα Αϊβαλιώτη, η αποκαλούμενη «Ψωροκώσταινα», με τη μητρική της αφοσίωση στην περίθαλψη των ορφανών της Επανάστασης, αποτελεί ξεχωριστό παράδειγμα φιλανθρωπίας. Ο Θ. Σιατιστεύς, εκδότης του Λόγου του Κ. Οικονόμου, τον οποίο αναφέραμε προηγουμένως, γράφει χαρακτηριστικά το 1837 στο προλογικό του κείμενο: «Πολλαί και λόγων και πραγμάτων αποδείξεις ανακηρύττουσι την ευτυχίαν εις ην έφθασεν η εις την νεωτέραν Ελληνικήν ιστορίαν επισημότατη πόλις των Κυδωνιών. Εκείνης αυτής της ευθηνείας και ακμής Ιστορικόν και γραφικώτατον μνημείον φαίνεται και ούτος ο λόγος ο Κυδωνιακός. Μόλις δύο έτη μετά τον λόγον, του Ελληνικού αγώνος αναλάμψαντος, η χρυσή πόλις εκείνη προσήνεγκεν εαυτήν αυτόματος εις το θυσιαστήριον της φιλογενείας αοίδιμον ολοκαύτωμα! Ήδη δε πάλιν (τω Θεώ χάρις) ανίσταται από της σεβάσμιας αυτής τέφρας και «τ ά χ α υ ρ ι ο ν εσσετ ά μ ε ί ν ω ν»!

16 Θεός ήγείσθω παντός έργου και λόγου. Ψήφισμα. έπί καθηγεμο'νων Θεοφίλου Γρηγορίου τε, καί Εύς-ρατίου, των εν τω κατά τάς Κυδωνιάς Ελληνομουσείω σχολαρχούντων, Ελαφηβολιώνος όγδον! άπιο'ντος, et ΰπογεγραμμε'νοι εί'πομεν έπειδή την μεν πα,τρώαν άναλαβε'σθαι φωνήν, την δε χύδην καί άγοραίαν, ώς πάντφ ανοίκειον ήμίν τοϊς των Ελλήνων εκείνων άπογο'- votç «αντί τω θυμώ άπώσασθαι εοιεμεβα, δεδοχθαι πδσιν ήμΐν νο'μον εΐσενεγκειν το'νδε, ώσδ ήνίκ άν συνώμεν, ελλήνιζα πάντας τιμάς συν- διαλέγεσθαι καταναγκάζειν. Νόμος. έπιμελεΐσοαι εκαςον χμών έλλνινις-ι όσον οιόν τε συν- διαλεγεσθαι * όςι S' αν ρ.ή 16 έλη τούτο, σελίδα Ομηρικήν ενώπιον ημών ίςάρ.ενος άπαγγέλ>ί».ν άποτισάτω τίμημα. Οί ταυτα ψνιφισάριενοι. Αγγελής...Αλκιβιάδης. Διδοτ..... Ανάχαρσες. ίωαννίκιος *. Αρι<τείδης. Τζάνος... έπαμινώνδ ας. Δημήτρως... Θεμιςοκλής. Θεοφάνης....Κλεάνθης. Δημήτριος Κ. Μιλτιάδης. Βασίλειος... Αγεσίλαος. Μεθο διος γραφεύς. α ω ι ζ. Σαμουήλ... - Νικίας. ίλαρίων...ξενοφών. Παναγιώτης Β.. - Πελοπίδας. Ιωάννης...Περικλής. Λεο'ντιος...Φωκίων. Κωνς αντΐνος...χαβρίας. Χαραλάμπης - -Παυσανίας. Γεώργιος...Πάτροκλος. Διογένης κ. τ. λ. Πηγή: Α.-Ε Didot, Notes d un voyage fait dans le Levant en 1816 et 1817, Παρίσι [1826], σ. 386.

17 Roxane D. Argyropoulos - Paschalis M. Kitromilides THE ENLIGHTENMENT IN THE AEOLIAN REGION (SUMMARY) The historical unity of the Aeolian region in the early modern period can be characteristically illustrated on a cultural level by the fortune of the ideas of the Enlightenment in the respective insular and continental geographical components of the area. In contrast to other regions of the Greek East, the Ionian islands for example, the impact of the Enlightenment was felt in Aeolia rather late, but it experienced a remarkable blooming during the first twenty years of the 19th century, with its epicentre in the town of Ayvalik (Kydonies) and its famous school. A noteworthy feature of the Aeolian Enlightenment had been the fact that although its human resources (scholars, teachers, students) came for the most part from the insular space of Lesvos, the Enlightenment itself as an expression of cultural change was enacted across the water on the opposite continental Aeolian littoral. In terms of human geography Lesvos appears as the social hinterland, whereas the town of Ayvalik emerges as the main stage of the Enlightenment. The purpose of our contribution is to attempt to interpret the forms of social interaction in the Aeolian geographical region that provided the Enlightenment s infrastructure and to sketch the intellectual profile of the movement in the twenty years of its blossoming.

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Μ. Γκιόλιας, Ο Κοσμάς ο Αιτωλός και η εποχή του, Αθήνα 1972 Ιωάννης Μενούνος, Κοσμά Αιτωλού Διδαχές, Αθήνα 1979 Αρτ. Ξανθοπούλου-Κυριακού, Ο

Διαβάστε περισσότερα

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1990 και άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος 1991-1992. Δέχεται κατ' έτος 200 περίπου φοιτητές. Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι:

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΌΜΙΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΌΜΙΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Α/Α ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΚΔΟΤΗΣ ΤΟΠΟΣ ΤΟΜΟΙ ΕΤΟΣ 1 ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΕΠΟΧΗ ΔΙΦΡΟΣ ΑΘΗΝΑ 8 1957-1965 2 ΑΙΟΛΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ 3 1971-1977 3 ΚΡΙΤΙΚΑ ΦΥΛΛΑ ΑΘΗΝΑ 3 1971-1976 4 ΕΚΛΟΓΗ 6 1953-1955 5 ΕΠΕΤΗΡΙΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Εργαστήριο Διδακτικής, Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα εισήγησης : «Το Τραμπάντζειο Γυμνάσιο Σιάτιστας και η προσφορά του»

Θέμα εισήγησης : «Το Τραμπάντζειο Γυμνάσιο Σιάτιστας και η προσφορά του» Θέμα εισήγησης : «Το Τραμπάντζειο Γυμνάσιο Σιάτιστας και η προσφορά του» Άφυτες, καμπυλωτές βουνοκορφές Και μέσα στα πέτρινα κύματα Στο δίπτυχο αγριάδας και ερημιάς Η Σιάτιστα. Οι Σιατιστινοί αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας- Μεσοπόλεμος)

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας- Μεσοπόλεμος) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας- Μεσοπόλεμος) Ενότητα 10: Η Παιδαγωγική στο Αθηνών (19ος αι.) Ε. Αβτζή,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

European Doctorate in Social History

European Doctorate in Social History Πανεπιστήµιο Αθηνών, Τµήµα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Τοµέας Ιστορίας European Doctorate in Social History Πολιτισµικές µεταφορές και έννοιες που ταξιδεύουν. Έθνος και διανοούµενοι ανάµεσα στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ Μεταναστεύσεις 19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα των μεταναστευτικών ρευμάτων : Μικρά Ασία Ελλαδικός ηπειρωτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ - ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ - ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΕΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Δ. ΚΑΡΔΑΡΑΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Τ.Θ.Σ. του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Γεννήθηκα στην Αθήνα το 1962, όπου και ολοκλήρωσα τις σπουδές μου στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Κατόπιν

Διαβάστε περισσότερα

Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία

Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία ΞΕΝΙΑ ΑΡΤΑΜΟΝΟΒΑ Κυριακάτικο Σχολείο της Ελληνικής Κοινότητας του Χαρκόβου (Ουκρανία) Οι κοινωνικές αναταραχές του 20 ου αιώνα επηρέασαν και τις ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΛΕΣΙΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΛΕΣΙΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Oνοματεπώνυμο: Αθανάσιος Μπλέσιος Βαθμίδα: Επίκουρος καθηγητής ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΛΕΣΙΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Γνωστικό αντικείμενο: Νεοελληνικό θέατρο σε σύνδεση με τη λογοτεχνία Ερευνητικά ενδιαφέροντα: Νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Φιλική Εταιρεία. Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά. Οδησσός. 14 Σεπτεµβρίου 1814. Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος

Φιλική Εταιρεία. Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά. Οδησσός. 14 Σεπτεµβρίου 1814. Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος Φιλική Εταιρεία Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά µέλη Οδησσός 14 Σεπτεµβρίου 1814 Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος Σφραγίδα οργάνου Σφραγίδα της Μυστικής Αρχής Σφραγίδες Ελευθερίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

1. ΔΙΑΦΩΣΙΜΟ. υμπλήρωση κενών. Πολλαπλής επιλογής

1. ΔΙΑΦΩΣΙΜΟ. υμπλήρωση κενών. Πολλαπλής επιλογής 1. ΔΙΑΦΩΣΙΜΟ υμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις /φράσεις (τρεις περισσεύουν): Μοντεσκιέ, Ανθρωπισμός, κοινωνικό συμβόλαιο,

Διαβάστε περισσότερα

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Επώνυµο Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Όνοµα Υπογραφή Μανώλης Σφραγίδα Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1984 Σφραγίδες Ελευθερίας, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1983 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 142 Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 4 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ευνοϊκές συγκυρίες για τον Ελληνισµό κατά τον 18 ο αιώνα Ο Νεοελληνικός ιαφωτισµός

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ 37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Η ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΟΥΛΑ-ΓΙΑΝΝΑΡΑ 18-20 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Η Σύρος είναι νησί των Κυκλάδων. Πρωτεύουσά της είναι η Ερμούπολη, η οποία είναι πρωτεύουσα της Περιφέριας Νότιου Αιγαίου αλλά και του πρώην Νομού Κυκλάδων. Η Σύρος αναπτύχθηκε ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις

Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλος, 8-11 Μαΐου 2014 Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλία (Μελισσάτικα) ΠΕΜΠΤΗ 8 ΜΑΪΟΥ 2014 17:30-18:00 Εγγραφή-Παραλαβή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

8 ο ΓΕΛΠάτρας ΕρευνητικήΕργασία Μάιος 2012

8 ο ΓΕΛΠάτρας ΕρευνητικήΕργασία Μάιος 2012 8 ο ΓΕΛΠάτρας ΕρευνητικήΕργασία Μάιος 2012 ΗΕξέλιξηκαιη Ιστορίατης Εκπαίδευσηςανά τουςαιώνες Τομάθημαστην αρχαίαελλάδα. Αντί για βιβλία είχαν πήλινες πλάκες και το μάθημα γινόταν με δύο άτομα, τον μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Συγγραφείς 1. Δημήτριος Λ. Δρίτσας, Δρ Θεολογίας, Σχολικός Σύμβουλος 2. Δημήτριος Ν. Μόσχος, Δρ Θεολογίας, Καθηγητής Λυκείου Αναβύσσου 3. Στυλιανός Λ. Παπαλεξανδρόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

1. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

1. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1 Μιχάλης Ρηγίνος 1. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αναπληρωτής Καθηγητής του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών, Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1977 αποφοίτησε από το Οικονομικό Τμήμα της ΑΣΟΕΕ και στη συνέχεια σπούδασε Οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων οργάνωση και λειτουργία Μαρία Φουσέκα, φιλόλογος 1 Τα Ευρωπαϊκά Σχολεία είναι επίσημα εκπαιδευτικά ιδρύματα που συστάθηκαν, αρχικά, για τα παιδιά των υπαλλήλων της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής «Διδακτική της Ιστορίας» Διδάσκουσα: Μαρία Ρεπούση Ακαδημαϊκό έτος:

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Επιμέλεια έκθεσης Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Νίκος Μπονόβας Mε την περιοδική έκθεση «Η τιμή του αγίου Μάμαντος στη Μεσόγειο: Ένας ακρίτας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ Εργασία της μαθήτριας:

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ.Π. (Καθηγήτριες: Λαγκαδιανού, Τσάτση, Ξαγοράρη, Ράπτη, Παπαντωνοπούλου)

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ.Π. (Καθηγήτριες: Λαγκαδιανού, Τσάτση, Ξαγοράρη, Ράπτη, Παπαντωνοπούλου) ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Γ.Π. (Καθηγητές: Τσομπανέλλης, Μαγκούτη) Ως ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΟΡΙΖΕΤΑΙ Η ΠΑΡΑΚΑΤΩ: 1-4-5-6-7-8-9-10-11-12-14-21-23-24-25-29-30-31-32 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ.Π. (Καθηγήτριες: Παπαντωνοπούλου, Λαγκαδιανού,

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Διεύθυνση αλληλογραφίας: Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας/Φιλοσοφική Σχολή/ Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων/ Τ.Κ. 45110.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Διεύθυνση αλληλογραφίας: Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας/Φιλοσοφική Σχολή/ Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων/ Τ.Κ. 45110. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοματεπώνυμο: Αγγελική Παναγοπούλου Πατρώνυμο: Γεώργιος Τόπος γέννησης: Αθήνα Οικογενειακή κατάσταση: Άγαμη Θέση: Λέκτορας Γνωστικό Αντικείμενο: Βυζαντινή Ιστορία Διεύθυνση αλληλογραφίας:

Διαβάστε περισσότερα

Κιτρομηλίδης Πασχάλης Μ.

Κιτρομηλίδης Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης Πασχάλης Μ. Η συνταγματική Σάμος Ο Μιχαήλ Β. Σακελλαρίου αφηγείται την πολιτική βιογραφία του Γ. Λογοθέτη Λυκούργου και την καταπληκτική ιστορία της δημοκρατικής αυτοδιοίκησης του νησιού ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΣ Ε Κ Δ Ο Σ Ε Ω Ν

ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΣ Ε Κ Δ Ο Σ Ε Ω Ν ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΕΥΚΑΔΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΣ Ε Κ Δ Ο Σ Ε Ω Ν 1971-2013 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΕΥΚΑΔΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ Σταδίου 48, 5ος όροφος, γραφ. 17, 105 64 Αθήνα, τηλ. 210.32.15.100 Α.Φ.Μ.: 090045002, Δ.Ο.Υ.: Α Αθήνας Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

2 η τηλεδιάσκεψη (Εικονική Τάξη) Σχέδιο µαθήµατος Α) Γενικά Στοιχεία 1. άσκαλοι(ες): Ένας δάσκαλος από κάθε σχολείο 2. Τόπος, χρόνος, αριθµός µαθητών Σχολείο ιδακτική Ώρα Τάξη/ Τµήµα Αριθµός Μαθητών 2

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΘΕΜΑ: ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ Λεωφόρος Δημητρίου Βικέλα 52 152 33 Χαλάνδρι Τηλ: 210 6878952, Fax: 210 6878840 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Ερυθρού Σταυρού 28 & Καρυωτάκη 22 100 ΤΡΙΠΟΛΗ Τηλ : 2710-230000,Fax:

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων Perception, Attitude, Movement Identity Needs Action (PAM-INA) - 502077-LLP-1-2009-1-DE-COMENIUS-CMP WP3 Ανάλυση Σχολικών Προγραμμάτων Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Κηπουρός ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΝΑΚΤΟΡΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ Θράκη 2006, Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου

Χρήστος Κηπουρός ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΝΑΚΤΟΡΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ Θράκη 2006, Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου 1 ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΝΑΚΤΟΡΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ Copyright 2006, Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Διεύθυνση: ΙΚΑΡΟΥ 5 45221 Ιωάννινα Τηλέφωνα: Γραφείου: 2651005872 Σπιτιού: 2651043808 Κινητό: 6972015621

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Διεύθυνση: ΙΚΑΡΟΥ 5 45221 Ιωάννινα Τηλέφωνα: Γραφείου: 2651005872 Σπιτιού: 2651043808 Κινητό: 6972015621 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΛΕΝΗ ΓΚΟΝΤΟΥ ΖΩΓΡΑΦΟΣ Ε.Ε.ΔΙ.Π. ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ του Π.Τ.Δ.Ε του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Διεύθυνση: ΙΚΑΡΟΥ 5 45221 Ιωάννινα Τηλέφωνα: Γραφείου: 2651005872 Σπιτιού: 2651043808 Κινητό:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Μυτιλήνη, 15.05.2014 Αρ. Πρ. 765 Το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α Αθήνα 31-7-2012 Αρ. πρωτ. 12 Προς την Επιτροπή Ανταλλαγών Νέων Αγαπητέ Πρόεδρε Τάσο Γρηγορίου, Με την Παρούσα επιστολή θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την εγκάρδια φιλοξενία των 4 παιδιών του Θέματός μας

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων εορτασμού 50 χρόνων λειτουργίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων εορτασμού 50 χρόνων λειτουργίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΝΕΩΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΛΑΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΒΕΝΕΤΙΑΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 1821 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 194 ΧΡΟΝΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΥΘΗΡΑ, 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2015

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η. Με τιμή

Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η. Με τιμή Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η Σας προσκαλούμε να τιμήσετε με την παρουσία σας τις επετειακές εκδηλώσεις των 90 χρόνων Εθνικής Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας από το Τουρκικό κράτος. Με τιμή Ο Μητροπολίτης

Διαβάστε περισσότερα

ή Δημοκρατία ή Κεμαλισμός

ή Δημοκρατία ή Κεμαλισμός ή Δημοκρατία ή Κεμαλισμός Χρήστος Κηπουρός Ένα τμήμα της αφίσας του Reyen Dirken, 1947, -All our colours to the Mast Poster- Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο 68.300 xkipuros@otenet.gr Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων 1 Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων Αθήνα --- ευτέρα 16 Σε τεµβρίου 2013 2 Κύριε ήµαρχε, Κυρία Πρόεδρε του

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Ενότητα 2-Δ Α1-2: Υστεροβυζαντινοί θεολόγοι Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page 3 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΛΥΠΟΥΡΛΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΜΗΡΟ ΣΤΟΝ ΙΠΠΟΚΡΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2008 LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ» ANAPARASTASIS - rendering - animation - VR - stereoscopic presentation

«ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ» ANAPARASTASIS - rendering - animation - VR - stereoscopic presentation Harvard Center for Hellenic Studies Κώδικας VENETUS A Studio Παράλληλο Κύκλωμα Ψηφιοποίηση, Τεκμηρίωση και Ανάδειξη κινηματογραφικών συλλογών από το αρχείο του STUDIO-παράλληλο κύκλωμα - Διάδοση της κινηματογραφικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας... 27 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΕΝΝΟΜΗ ΤΑΞΗ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΩΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης 120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης Σκοπός Σκοπός αυτού του Τμήματος είναι η ανάδειξη επιστημόνων ικανών να καλύπτουν τις ανάγκες της εκπαίδευσης σε προσωπικό για την διδασκαλία των μαθημάτων της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΞΙΜΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ

ΜΑΞΙΜΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ ΜΑΞΙΜΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ Πρόκειται για ένα «όραμα ζωής του Σεβ. Μητροπολίτου μας για τη νεολαία». Η πρωτοβουλία, αλλά και οι δαπάνες για την ανέγερση

Διαβάστε περισσότερα

- `Εντιμη Εκπρόσωπη του Υπουργού Οικονομικών Κυρία Ρέα Γεωργίου Γενική Λογίστρια της Δημοκρατίας.

- `Εντιμη Εκπρόσωπη του Υπουργού Οικονομικών Κυρία Ρέα Γεωργίου Γενική Λογίστρια της Δημοκρατίας. 1 ΤΕΛΕΤΗ ΒΡΑΒΕΥΣΗΣ 9ης ΠΑΓΚΥΠΡΙΑΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ Σάββατο 8 Ιουνίου 2013 - Αίθουσα τελετών του Πανεπιστημίου Κύπρου κτίριο Αναστάσιος Γ Λεβέντης αίθουσα Β108 στην Πανεπιστημιούπολη - `Εντιμη Εκπρόσωπη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ. ΦΕΚ 193 Ημερομηνία ψήφισης 10/09/2013 Ισχύει για τους μαθητές της Α και Β τάξης Λυκείου Σχολικό Έτος 2014-2015

ΝΕΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ. ΦΕΚ 193 Ημερομηνία ψήφισης 10/09/2013 Ισχύει για τους μαθητές της Α και Β τάξης Λυκείου Σχολικό Έτος 2014-2015 ΝΕΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΦΕΚ 193 Ημερομηνία ψήφισης 10/09/2013 Ισχύει για τους μαθητές της Α και Β τάξης Λυκείου Σχολικό Έτος 2014-2015 ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΑΠΟΛΥΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΠΝ ΤΟΥ ΚΝΕ

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΠΝ ΤΟΥ ΚΝΕ ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΠΝ ΤΟΥ ΚΝΕ Κατάλογος Έκθεσης: Πεντακόσια χρόνια έντυπης παράδοσης του Νέου Ελληνισμού (1499-1999) Επιμέλεια Κ.Σπ. Στάικος, Τ.Ε. Σκλαβενίτης Βουλή των Ελλήνων, Αθήνα 2000, 4ο, ιστ'+503

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006,

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006, 1 Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Copyright 2006 Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Εικόνα εξώφυλλου: Αναμνηστική φωτογραφία με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο στην Ξάνθη. Στο μέσον ο τότε

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» 3 3 4 σαν πέτρες µε βυθίζουν! 4 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Θέµατα της Επτανησιακής Σχολής που απαντούν στα δοθέντα αποσπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο)

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο) 2014-2015 2015-2016 13Κ1: Εισαγωγή στην Κλασική Φιλολογία - Επισκόπηση της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας (Α 13Κ2_12: Επισκόπηση της Λατινικής Λογοτεχνίας (με διδασκαλία πεζών κειμένων) (Α 13Κ1: Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ταξιδεύοντας ανά τον Κόσμο και αναζητώντας πτυχές της Παγκόσμιας Εκπαίδευσης

Ταξιδεύοντας ανά τον Κόσμο και αναζητώντας πτυχές της Παγκόσμιας Εκπαίδευσης Ταξιδεύοντας ανά τον Κόσμο και αναζητώντας πτυχές της Παγκόσμιας Εκπαίδευσης Βιωματικές εμπειρίες ενός περιηγητή ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΑΠΑΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ nmontechristo@yahoo.com Σεμινάριο «Παγκόσμια Εκπαίδευση» Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987.

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987. Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (14501830), τ. 1, Αθήνα 1987. Παναγιώτης Λ. Βοκοτόπουλος, Εικόνες της Κέρκυρας, Αθήνα 1990. Κερκυραίοι ζωγράφοι: 19ος20ος αι., επιμ. Αθ. Χρήστου, Κέρκυρα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 10 Ιουνίου 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Απαντήσεις Θεμάτων Επαναληπτικών Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σχολικό βιβλίο, σελ. 31: «η εθνική πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ν ήβω φ ν Ε ω ουλή τ Β

ν ήβω φ ν Ε ω ουλή τ Β Βουλή των Εφήβων H «Bουλή των Eφήβων» είναι ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα που διοργανώθηκε για πρώτη φορά από τη Bουλή των Ελλήνων το σχολικό έτος 1995-1996 και από τότε λειτουργεί σε ετήσια βάση, με τη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΡΕΥΝΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ -23. ΠΡΑΚΤΙΚΑ διε ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΟΜΟΣ Α ΤΟΜΟΣ Α AΘHNA 2012

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΡΕΥΝΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ -23. ΠΡΑΚΤΙΚΑ διε ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΟΜΟΣ Α ΤΟΜΟΣ Α AΘHNA 2012 Ο Νικόλαος Γ. Πολίτης και το Κέντρον Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΡΕΥΝΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ -23 ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ISBN 978-960-404-237-1 Ο Νικόλαος Γ. Πολίτης και το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΛΕΥΚΑΔΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΛΕΥΚΑΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΛΕΥΚΑΔΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ «ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΣΑΒΒΑΤΟ 13 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014, ΩΡΑ 18.00 ΣΤΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΥΚΑΔΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Φαινόμενο στη Γεωργιανή Τέχνη

Ελληνικό Φαινόμενο στη Γεωργιανή Τέχνη Ελληνικό Φαινόμενο στη Γεωργιανή Τέχνη NINO BADASHVILI Φιλόλογος Γεωργία Με την ευκαιρία της Συνάντησης, θα ήθελα να επισημάνω κάποια ίσως άγνωστα στοιχεία που είναι ιστορικά ορόσημα στις ελληνογεωργιανές

Διαβάστε περισσότερα

Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b.

Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b. Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b. gr ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 29 Σεπτεμβρίου 2015 ΤΕΛΕΣΗ ΕΠΙΣΗΜΩΝ ΕΓΚΑΙΝΙΩΝ 44 ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ CLIL 29/11/2014

ΗΜΕΡΙΔΑ CLIL 29/11/2014 ΗΜΕΡΙΔΑ CLIL 29/11/2014 9.30-10.00 ΕΝΑΡΞΗ ΗΜΕΡΙΔΑΣ - ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ ΜΕΡΟΣ Α (ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ) 10.00-10.30 «CLIL: Από τη Διδασκαλία στη Δημιουργία» Ματθαιουδάκη Μαρίνα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Γλωσσολογίας, Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

2/09/2012 Ιωακείμ Γ, ο Πατριάρχης του Γένους, της Ρωμιοσύνης, του Ελληνισμού

2/09/2012 Ιωακείμ Γ, ο Πατριάρχης του Γένους, της Ρωμιοσύνης, του Ελληνισμού http://fanarion.blogspot.gr/2012/02/blog-post_09.html 2/09/2012 Ιωακείμ Γ, ο Πατριάρχης του Γένους, της Ρωμιοσύνης, του Ελληνισμού ΛΑΜΠΡΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΙΕΡΑΡΧΗ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΓΩΝΙΣΤΗ Τα πορίσματα του Επιστημονικού

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλο Συνεργασίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου με το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Πρωτόκολλο Συνεργασίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου με το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Πρωτόκολλο Συνεργασίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου με το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης σε εκπαιδευτικό, επιστημονικό, ερευνητικό και διοικητικό επίπεδο 1. Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΙΝ

Διαβάστε περισσότερα