ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ 153. ΜΕΡΟΣ Γ' Δημιουργική διδασκαλία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ 153. ΜΕΡΟΣ Γ' Δημιουργική διδασκαλία"

Transcript

1 ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ 153 ΜΕΡΟΣ Γ' Δημιουργική διδασκαλία

2 154 6Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

3 Ιστορίες από μακριά Ονειροχρόνος Marigold Ashwell Σύμβουλος τεχνών, Ηνωμένο Βασίλειο Μερικές από τις ιδέες γι αυτό το εργαστήριο ανήκουν στον Allan Lindsay και στη Shelley Upton, υπεύθυνους θεατρικής αγωγής σε σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Αν και το υλικό ήταν πολύ διαφορετικό, χρησιμοποιήσαμε μαζί τις τεχνικές σε μια συνδιάσκεψη για την «τέχνη και την πολιτειότητα* 2» με νέους από την Ευρώπη και την Παλαιστίνη, πολλοί από τους οποίους βίωναν δύσκολες καταστάσεις. Σκοπός του θεατρικού εργαστηρίου Να καταστεί κατανοητό σε όσους συμμετέχουν πώς μέσω μιας διερευνητικής, δημιουργικής και συλλογιστικής διαδικασίας, οι ιστορίες μιας χωρικά και χρονικά απομακρυσμένης κοινωνίας μπορούν να δώσουν το έναυσμα για εξαιρετικά ευφάνταστες θεατρικές δράσεις. Διερευνήσαμε πώς: Oι ιστορίες αποκτούν σάρκα και οστά. Tο νόημα παίρνει πολλές διαφορετικές μορφές. Πειραματιστήκαμε με: Tον ήχο, την κίνηση και το χώρο για να δημιουργήσουμε τις ιστορίες μας. Είχαμε υπόψη μας και χρησιμοποιήσαμε: Πλήθος τεχνικών και μέσων, για να εξερευνήσουμε, να εμβαθύνουμε και να ερμηνεύσουμε τις ιδέες και τις αντιδράσεις μας. Λίγες γνώσεις για έναν από τους πολιτισμούς του κόσμου Μάθαμε μερικά πράγματα για τους αυτόχθονες της Αυστραλίας τους Αβορίγινες και τον πολιτισμό τους, δίνοντας έμφαση στα όνειρα. Επισκόπηση Εισαγωγικά παιχνίδια για να σπάσει ο πάγος. Συζήτηση για ιστορίες, παραδοσιακά παραμύθια, θρύλους και μύθους που αντικατοπτρίζουν τον πολιτισμό του καθενός και την ταυτότητά μας. Θεατρικά παιχνίδια και τεχνικές για να δεθεί η ομάδα και να προετοιμαστεί για το δραματουργικό μέρος. Εργασία σε επιμέρους ομάδες για τη δημιουργία αφηρημένων αντικειμένων, τόπων και ζώων. *πολιτειότητα: όρος στην ελληνική του αγγλικού citizenship, που αναφέρεται στην ιδιότητα του πολίτη

4 156 6Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Η προέλευση του Ονειροχρόνου των Αβοριγίνων και παραδείγματα. Δημιουργία και παρουσίαση πρωτότυπων ιστοριών για τον Ονειροχρόνο. Σκέψη και ανάλυση της δραματουργικής έκφρασης και του τρόπου που αυτή συνδέεται με τα παιδιά/τους νέους, που μαθαίνουν για τον κόσμο εντός και εκτός σχολείου. Υλικά κομμάτια μουσελίνας CD player και CD με τα εξής κομμάτια: «Everyone s gonna dance tonight», Paul McCartney, «Oxygene», Jean Michel Jarre, «Sacred Spirit vol. 1», μουσική των Ινδιάνων της Αμερικής. 6 σκουπόξυλα παραβάν και λάμπα για τις σκιές μακρόστενα κομμάτια ύφασμα για την τυφλόμυγα αυτοκόλλητες ετικέτες Συνεργασία Για να δώσουμε την ευκαιρία σε όσους συμμετέχουν να γνωριστούν και να συνυπάρξουν με άνεση στο χώρο: Όλη η ομάδα βγαίνει έξω και όσοι συμμετέχουν πιάνονται χέρι χέρι. Υπό τον ήχο του «Εverybody s gonna dance tonight» του Paul McCartney, τα μέλη της ομάδας εισέρχονται στο χώρο του εργαστηρίου χορεύοντας πιασμένοι. Κάποιοι απ αυτούς που συμμετείχαν κλήθηκαν να ηγηθούν της ομάδας και να σχηματίσουν αψίδα με τα χέρια τους. Παιχνίδι ονομάτων Συστάσεις και καλωσόρισμα Έμφαση στη χρήση της σωματικής κίνησης: Όλοι όσοι συμμετέχουν σχηματίζουν κύκλο και λένε «Γεια» και «Καλώς ορίσατε», καθένας στη γλώσσα του. Καθένας λέει το όνομά του και το όνομα ενός εντόμου, χειρονομώντας έντονα για να μεταμορφωθεί στο έντομο αυτό. Η ομάδα επαναλαμβάνει προσπαθώντας να απομνημονεύσει τα ονόματα. Βρες το ταίρι σου Έμφαση στον ήχο: Τα μέλη της ομάδας χωρίζονται σε ζευγάρια κάθε ζευγάρι διαλέγει έναν ήχο (όχι λέξη). Τα ζευγάρια χωρίζονται και διασκορπίζονται στην αίθουσα. Δένουν όλοι τα μάτια τους. Ο στόχος τους είναι να βρουν το ταίρι τους χρησιμοποιώντας τον ήχο που έχουν συμφωνήσει. Είναι δύσκολο αλλά διασκεδαστικό απαιτείται έντονη συγκέντρωση και προσοχή. Ενιαίο σύνολο Ομαδική έκφραση με πυρήνα, κίνηση, ρυθμό και ήχο: Όλα τα μέλη της ομάδας κινούνται στο χώρο και σταματούν όταν ηχεί το τρίγωνο. Στην αρχή πρέπει να καλύψουν όλο το χώρο, αλλάζοντας συχνά κατεύθυνση και φροντίζοντας να μην πέσει ο ένας πάνω στον άλλο. Στη συνέχεια, πρέπει να έχουν οπτική επαφή και επίγνωση της παρουσίας των υπολοίπων, αξιοποιώντας και πάλι όλο το διαθέσιμο χώρο. Στο τέλος τούς ζητείται να συνεχίσουν αυτή τη δραστηριότητα χωρίς τον ήχο του τριγώνου. Σταματούν όταν νιώθουν ότι η στιγμή είναι κατάλληλη. Κάποιος από την ομάδα αναλαμβάνει να υπαγορεύσει στους υπόλοιπους το ρυθμό της κίνησης.

5 ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ 157 Κάποιος άλλος παράγει ένα συγκεκριμένο ήχο, που επαναλαμβάνεται από τους υπόλοιπους ακολουθώντας το ρυθμό. Όταν ακινητοποιείται η ομάδα, σταματάει η κίνηση και ο ήχος. Αυτή η στιγμή είναι η κατάλληλη για να αξιολογηθεί η μαθησιακή στρατηγική ρωτάμε όσους συμμετέχουν τι νομίζουν ότι μαθαίνουν. Πολλοί απαντούν ότι η δραστηριότητα αυτή τους βοήθησε να κατανοήσουν πώς μπορεί να λειτουργήσει η ομάδα ως ενιαίο σύνολο, ακούγοντας κάθε ήχο και παρατηρώντας κάθε κίνηση των υπολοίπων, προκειμένου να διαισθανθούν και την παραμικρή αλλαγή. Το σώμα σαν μέσο έκφρασης Πειραματισμός με τη σωματική έκφραση το σώμα σαν μέσο έκφρασης για την αναπαράσταση καθημερινών αντικειμένων και χώρων: Ομάδες 5-7 ατόμων αναπαριστούν μια πολυθρόνα, ένα πιάτο σπαγγέτι μπολονέζ, ρούχα μέσα σε μια ντουλάπα, ένα πλοίο, ένα κάστρο, ένα νεκροταφείο. Εξετάσαμε κάποιες από αυτές τις αναπαραστάσεις γιατί ήταν μια καλή ευκαιρία να χρησιμοποιηθεί η αξιολόγηση για τη μάθηση. Έγινε συζήτηση και ενθαρρύνθηκε ο σχολιασμός μέσω ερωτήσεων που χρησιμοποιούν την αξιολόγηση σαν κομμάτι της μαθησιακής διαδικασίας. Οι θεατές περιέγραψαν τι είδαν και πώς καταλάβαιναν τι αναπαριστούσαν αυτά που έβλεπαν. Τα μέλη της ομάδας που έκαναν τις αναπαραστάσεις άκουσαν χρήσιμα σχόλια. Το σώμα και οι ήχοι σαν μέσα έκφρασης Πειραματισμός με τη σωματική έκφραση, τον ήχο και την αργή κίνηση για την αναπαράσταση λιγότερο κοινών τόπων και στοιχείων και τέλος ζώων: Ομάδες 5-7 ατόμων αναπαριστούν μια θύελλα, έναν καταρράκτη, ένα ηφαίστειο, ένα παγόβουνο, μια ρουφήχτρα, μια αιωνόβια ελιά και μια πυρκαγιά σε δάσος. Ζητούμε από τις ομάδες να κάνουν τους ήχους που νομίζουν ότι θα ακούγονταν σε αυτές τις συνθήκες δημιουργούν έτσι ένα ηχητικό τοπίο. Γίνεται συζήτηση και ενθαρρύνεται ο σχολιασμός μέσω ερωτήσεων, π.χ.: Πώς καταλάβατε ότι ήταν καταρράκτης; Οι θεατές περιγράφουν τους ήχους που άκουσαν και τις μορφές που είδαν. Ομάδες 5-7 ατόμων αναπαριστούν με τα σώματά τους ένα επικίνδυνο φίδι, ένα περήφανο άτι, μια τρομαγμένη γάτα, μια αγριεμένη κατσίκα, μια αρχοντική τίγρη, μια πονηρή μαϊμού χρησιμοποιώντας αργή κίνηση και ήχο (μέχρι λέξη, όχι πρόταση). Γίνεται συζήτηση και ενθαρρύνεται ο σχολιασμός μέσω ερωτήσεων, π.χ.: Πώς καταλάβατε ότι ήταν μια αγριεμένη κατσίκα; Ανάλυση σκέψης Για εμβάθυνση του χαρακτήρα και τόνωση της φαντασίας: Ο συντονιστής ρωτά τα ζώα, π.χ.: «Γιατί είσαι αγριεμένη;» για την κατσικούλα;, «Πού ήσουν;» το άλογο, «Ποιος σε τρόμαξε;» τη γάτα. Μια μικρή εισαγωγή στον πολιτισμό των Αβοριγίνων Για να δούμε τι ξέρει ήδη η ομάδα και να δώσουμε ένα υπόβαθρο στο κεντρικό θέμα του εργαστηρίου: Τα μέλη της ομάδας καλούνται να αναφέρουν ιστορίες από την παράδοση της πατρίδας τους κάποιες από αυτές ανιστορούνται και βρίσκουμε τα κοινά σημεία με το θέμα της Συνδιάσκεψης πώς οι ιστορίες, και ιδίως αυτές της προφορικής παράδοσης, μας δίνουν

6 158 6Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ πολύτιμες πληροφορίες για έναν πολιτισμό και τους ανθρώπους του. Ρωτάμε την ομάδα τι γνωρίζουν για τα όνειρα και τον πολιτισμό των Αβοριγίνων και βρίσκουμε κοινά σημεία με ιστορίες από άλλους πολιτισμούς, π.χ. όσον αφορά τη δύναμη των θεών κτλ. Συζητούμε βασικά θέματα, όπως η σημασία της ουσιαστικής κατανόησης των Αβοριγίνων, οι θεοί ή οι πρόγονοι που δημιούργησαν τον κόσμο, τα πνεύματα της φύσης και τα ίχνη που άφησαν πίσω τους οι πρόγονοι καθώς μετακινούνταν στη χώρα (μοιράζονται φωτοτυπίες με περιληπτικές πληροφορίες σχετικά με τους Αβορίγινες). Η ομάδα στη συνέχεια συζητά τι θα σήμαινε αν πιστεύαμε κι εμείς ότι καθετί ζωντανό έχει πνεύμα, πόσο περισσότερο θα φροντίζαμε το περιβάλλον από κάθε άποψη, οι παγκόσμιες ευθύνες θα ήταν δεδομένες, το ίδιο και ο σεβασμός στον πλανήτη. Θεατρικές τεχνικές που μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατά την αναπαράσταση Επίδειξη ορισμένων τεχνικών αναπαράστασης επιλογή όσων δεν είναι γνωστές στην ομάδα: Βλέπουμε σε DVD μερικές επιλεγμένες τεχνικές αναπαράστασης αφήγηση, αργή κίνηση, ηχητικό τοπίο, ηθοποιός ως πηγή, χορός. Επεξηγείται επίσης η τεχνική της «ιστορίας στη γραμμή». Οι ηθοποιοί στέκονται ο ένας δίπλα στον άλλο σε ευθεία γραμμή και σε γενικές γραμμές δε μετακινούνται από τη θέση τους. Όλοι οι ηθοποιοί κοιτάνε διαρκώς μπροστά και δεν έχουν οπτική επαφή με τους άλλους ηθοποιούς. Υπάρχουν διάφορες εκδοχές για το πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί ο αφηγητής: Ο αφηγητής μπορεί να αφηγηθεί όλη την ιστορία. Κάποιες σημαντικές αράδες μπορεί να τις πουν οι ηθοποιοί. Οι ηθοποιοί στη σειρά μπορεί να αφηγηθούν την ιστορία. Οι ηθοποιοί μπορεί να πουν κάποια λόγια, σαν σε νατουραλιστική σκηνή, για να αφηγηθούν την ιστορία. Αν χρησιμοποιηθεί αφηγητής, οι ηθοποιοί δεν πρέπει να προσπαθούν να πουν κι αυτοί τα λόγια του. Αντί γι αυτό, πρέπει να βρουν μια χειρονομία/κίνηση ή έκφραση του προσώπου για να διευκρινίσουν όσα λέει ο αφηγητής. Τέτοιες χειρονομίες/εκφράσεις είναι, για παράδειγμα, η κίνηση αποχαιρετισμού με τα χέρια, για να δείξουμε το «γεια/αντίο», ή το έκπληκτο πρόσωπο και τα χέρια με τις παλάμες προς τα πάνω, για να δείξουμε ερώτηση. Οι κινήσεις/δράσεις της ιστορίας δραματοποιούνται με απλουστευτικό και υπερβολικό τρόπο. Είναι πιο σημαντικό να «δείξεις» ότι είσαι πεινασμένος τρίβοντας το στομάχι σου με μεγάλες κυκλικές κινήσεις από το να δείξεις μια νατουραλιστική εκδοχή του πώς είναι κάποιος που πεινάει, εκδοχή που έχει προκύψει από προσεκτική παρατήρηση. Οι εκφράσεις του προσώπου πρέπει να είναι κι αυτές καθαρές και υπερβολικές και οι χειρονομίες καθαρές και έντονες. Όπως στα εικονογραφημένα παιδικά βιβλία ή στα σκίτσα. Ο ρυθμός των κινήσεων μπορεί να ελαττωθεί λίγο για να δοθεί έμφαση. Οι αφηγητές και οι ηθοποιοί πρέπει να δουλεύουν μαζί, για να συγχρονίζονται οι δράσεις με το διάλογο. Η αφήγηση της ιστορίας και ο διάλογος πρέπει να επικεντρώνονται στις κύριες δράσεις

7 ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ 159 της ιστορίας και να είναι όσο το δυνατόν πιο περιεκτικά. Ο στόχος είναι: λίγες λέξεις, πολλές δράσεις. Για παράδειγμα: ΛΑΘΟΣ: Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ένα κοριτσάκι που το έλεγαν Κοκκινοσκουφίτσα. Ζούσε σ ένα σπιτάκι με τη μητέρα του. Ένα πρωί η μαμά της Κοκκινοσκουφίτσας της έδωσε ένα καλάθι μήλα. ΣΩΣΤΟ: Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ένα κοριτσάκι που το έλεγαν Κοκκινοσκουφίτσα (ο ηθοποιός γυρνάει και κοιτάζει προς το κοινό). Ζούσε σ ένα σπιτάκι με τη μητέρα της (ο ηθοποιός γυρνάει και κοιτάζει προς το κοινό). Ένα πρωί η μαμά της Κοκκινοσκουφίτσας της έδωσε ένα καλάθι μήλα (ο ηθοποιός 1 δίνει το καλάθι στον ηθοποιό 2 και ο ηθοποιός 2 το παίρνει). Εισαγωγή στα όνειρα Εξοικείωση με τα βασικά χαρακτηριστικά των ιστοριών του Ονειροχρόνου. Αναπαράσταση καίριων στιγμών της ιστορίας μέσω πειραματισμών με τη μορφή. Υπενθυμίζεται στην ομάδα ότι στον Ονειροχρόνο καθετί κρύβει μια ιστορία και ένα πνεύμα παρουσιάζονται εν είδει παραδείγματος δύο ιστορίες, το «Σφυριχτό ποτάμι» και «Οι λόφοι των τριών αδελφών». Το σφυριχτό ποτάμι Πριν από εκατοντάδες χρόνια ζούσε ένας ψαράς που ψάρευε ολημερίς και ολονυχτίς. Αγαπούσε το ψάρεμα και ήταν τόσο χαρούμενος, που σφύριζε μελωδικά όλη τη ημέρα. Μια άνοιξη έπεσαν πολλές βροχές. Τα ποτάμια φούσκωσαν, αλλά ο ψαράς έβγαινε κανονικά για ψάρεμα. Μια μέρα όμως που οι άνεμοι ήταν πολύ δυνατοί, το ρεύμα του ποταμού των παρέσυρε και χάθηκε μέσα στην καταιγίδα κανείς δεν τον ξανάδε. Σφύριξε με όλη του τη δύναμη, αλλά κανείς δεν τον άκουσε, ούτε έτρεξε να τον σώσει. Από τότε το ποτάμι είναι γνωστό ως το «Σφυριχτό ποτάμι». Οι Λόφοι των τριών αδελφών Πριν από χιλιάδες χρόνια ζούσαν τρεις αδελφές που κόντευαν να πεθάνουν από την πείνα. Βγήκαν και οι τρεις μαζί έξω για να βρουν κάτι να φάνε. Ξαφνικά, την ώρα του δειλινού, έπεσε πυκνή ομίχλη. Κρατήθηκαν σφιχτά χέρι χέρι και συνέχισαν να περπατούν αναζητώντας το δρόμο προς το σπίτι. Η πείνα και το κρύο όμως ήταν πιο δυνατά από αυτές και οι τρεις αδελφές ξεψύχησαν πριν ξημερώσει. Ποτέ κανείς δεν τις ξανάδε και χρόνο με το χρόνο τα βρύα και οι λειχήνες σκέπαζαν τα κορμιά τους. Στο τέλος έμειναν τρεις λόφοι, οι Λόφοι των τριών αδελφών. Χρήση των στρατηγικών του ταμπλό και της αφήγησης, του χορού και της χορωδιακής απαγγελίας ή του ηχητικού τοπίου Ζητείται από τα μέλη της ομάδας να αναδείξουν τα βασικά χαρακτηριστικά αυτών των ιστοριών και ακολουθεί συζήτηση σχετικά με το ότι και οι δύο ιστορίες περιστρέφονται γύρω από ένα φυσικό στοιχείο, το οποίο συνδέεται με το άλυτο μυστήριο της εξαφάνισης ανθρώπων. Σε ομάδες των 5-7 ατόμων τα μέλη της ομάδας αναπαριστούν σε τρια ταμπλό τη μία από τις δύο ιστορίες. Εμπλουτίζουν τα ταμπλό με ήχους, όχι όμως φράσεις, και βρίσκουν τρόπους διασύνδεσης μεταξύ των ταμπλό. Kάποιος αναλαμβάνει το ρόλο του σκηνοθέτη, κοιτώντας τα ταμπλό απ έξω, για να δει πόσο αποτελεσματική είναι η αναπαράσταση και να δώσει χρήσιμες κατευθύνσεις στους υπόλοιπους.

8 160 6Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κάθε ομάδα πασχίζει να μεταδώσει την αίσθηση του πνεύματος κάθε ζώντος όντος. Ανιστορείται το παραμύθι του ονειροχρόνου με τίτλο «Γιατί κυλιούνται οι κροκόδειλοι» σε όλη την ομάδα. Αναπαρίσταται είτε αυτή είτε οι άλλες δύο ιστορίες του Ονειροχρόνου μέσω της τεχνικής «Ιστορία στη γραμμή». Αναρωτηθήκαμε τι μας λένε αυτές οι ιστορίες για τον πολιτισμό των Αβοριγίνων και για το πώς οι άνθρωποι ένιωθαν ένα με τη γη και τα πλάσματά της. Καταλάβαμε επίσης ότι πολλά τοπωνύμια προέρχονται από τον Ονειροχρόνο και από τις προφορικές ιστορίες της περιοχής. Με το βλέμμα του ειδικού Να δοθεί ένα έναυσμα για τη φαντασία όσων συμμετέχουν, τοποθετώντας τους στη θέση ενός ανθρωπολόγου που ειδικεύεται στην ιστορία του τόπου. Ο συντονιστής ορίζει το νοερό σύνορο ενός χωριού. Λέει στην ομάδα ότι είναι έμπειροι ανθρωπολόγοι που γνωρίζουν καλά τον Ονειροχρόνο. Γνωρίζουν επίσης πολλές ιστορίες του Ονειροχρόνου που δεν έχουν ακουστεί. Ζητείται από τα μέλη της ομάδας να απαντήσουν σε ερωτήσεις, για να εφεύρουν την ιστορία ενός τόπου τη γεωγραφική του θέση, το όνομά του κτλ. Η διαδικασία των ερωταποκρίσεων συνεχίζεται μέχρι ο χάρτης του χωριού να περιέχει τα εξής: χωριό, λόφοι, δάσος, ποτάμι, βάλτος, σπηλιές. Ο χάρτης του χωριού περιλαμβάνει λοιπόν έξι τοποθεσίες. (Ομάδες A, B, Γ, Δ, E, ΣΤ). Περιγραφή των τοποθεσιών Να δοθεί το έναυσμα στις υποομάδες να δημιουργήσουν μια δική τους ιστορία για μια συγκεκριμένη τοποθεσία: Ο συντονιστής ορίζει το νοερό σύνορο ενός χωριού. Αποστολή. Όλα τα μέλη έχουν χωριστεί σε έξι ομάδες των 5-7 ατόμων και κάθε ομάδα αναλαμβάνει μία από τις έξι τοποθεσίες του χάρτη. Εξηγούμε στις ομάδες ότι στον Ονειροχρόνο οι τοποθεσίες δεν είχαν αυτές τις ονομασίες και ότι πήραν το όνομά τους από παλιές ιστορίες, που περνούν από γενιά σε γενιά. Όπως ξέρει ήδη η ομάδα, υπάρχει κάποιος λόγος που κάθε τοποθεσία έχει το συγκεκριμένο όνομα. Οι ομάδες καλούνται να ανιστορήσουν πώς η τοποθεσία πήρε το όνομά της και να δραματοποιήσουν την ιστορία με μία από τις ακόλουθες τεχνικές: θέατρο σκιών, ο ηθοποιός ως πηγή ή ιστορία στη γραμμή. Εργασία εκ των έσω και χρήση συγκεκριμένων μέσων Για να περιοριστεί το εύρος των επιλογών ως προς το εκφραστικό μέσο και κάθε ομάδα να επιλέξει και να συμπυκνώσει τις ιδέες της: Οι ομάδες πρέπει να επιλέξουν ένα από τα εξής: αφήγηση, μονόλογος, αργή κίνηση, πολλαπλοί ρόλοι, υφάσματα και μπαστούνια, ήχος. Οι σκηνές πρέπει να διαρκούν το πολύ 5 λεπτά. Όσοι νιώθουν πιο άνετα με τη χρήση δραματικών μέσων ενθαρρύνονται να χρησιμοποιήσουν μεταφορές, συμβολισμούς και εικόνες. Δημιουργία της ιστορίας του Ονειροχρόνου μέσω της θεατρικής αναπαράστασης Να δοθεί η ευκαιρία στα μέλη κάθε ομάδας να εργαστούν από κοινού για τη δημιουργία της ιστορίας τους, δίνοντας ταυτόχρονα έμφαση σε συγκεκριμένες θεατρικές δεξιότητες:

9 ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ 161 Κάθε ομάδα έχει στη διάθεσή της 25 λεπτά για να προετοιμάσει τις σκηνές της όσοι συμμετέχουν ενθαρρύνονται: Να εργαστούν ομαδικά, ακούγοντας και υποστηρίζοντας ο ένας τον άλλο κατά τη δημιουργία και την εκτέλεση των σκηνών. Να πειραματιστούν με τις διάφορες τεχνικές, ώστε η ιστορία του Ονειροχρόνου να παρουσιαστεί με πρωτοτυπία και φαντασία. Να καταφέρουν να μεταδώσουν το «πνεύμα» της τοποθεσίας μέσω της αναπαράστασής τους. Να εκφράσουν το ποιος και το πού μέσω του χώρου, της σωματικής έκφρασης, της φωνής ή των ήχων ή του συνδυασμού αυτών (ανάλογα με την τεχνική που επέλεξαν). Ανάλυση και αξιολόγηση Να συζητηθούν οι σκηνές και να αναλυθούν οι αντιδράσεις, ενθαρρύνοντας την αυτοαξιολόγηση και την αλληλοαξιολόγηση ως εργαλεία μάθησης Οι ομάδες καλούνται να παρουσιάσουν τις σκηνές τους και μετά ακολουθεί ανάλυση και συζήτηση των νέων ιδεών και δεξιοτήτων που εφαρμόστηκαν ή αποκτήθηκαν. Πρώτα αναλύουν τα μέλη της ομάδας τη δουλειά τους και μετά όλοι μεταξύ τους αναφέρουν δύο σημαντικά επιτεύγματα και ένα σημείο που πιστεύουν ότι επιδέχεται βελτίωση (στην Αγγλία αυτό το λέμε «δύο αστέρια και μία ευχή»). Στο πλαίσιο της ανάλυσης της συνολικής δραματοποιημένης αναπαράστασης, συζητούμε πώς το θέατρο μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε τον κόσμο. Η διαδικασία δεν κινητοποιεί μόνο τις ιδέες και τις σκέψεις μας ως απόκριση σε κάποιο ερέθισμα, αλλά επιπλέον ενεργοποιεί και το συναισθηματικό μας κόσμο εκφράζουμε τα συναισθήματά μας χρησιμοποιώντας μέσα που συχνά μπορούν να προσεγγίσουν περισσότερο τον αληθινό πυρήνα του πράγματος που μας ενδιαφέρει από ό,τι όταν διαβάζουμε ή συζητούμε σχετικά με αυτό, γιατί έτσι μια κατάσταση παίρνει πραγματικά σάρκα και οστά. Μερικοί από αυτούς που συμμετέχουν ήταν πολύ πιο έμπειροι από άλλους, αλλά κατά τη διάρκεια των εργαστηρίων όλοι διαπίστωσαν τις σχέσεις μεταξύ του εργαστηρίου και των ζητημάτων τα οποία αντιμετωπίζουμε στις μέρες μας. Μιλήσαμε επίσης για την ανακάλυψη μέσων έκφρασης όπως η ιστορία στη γραμμή, που δοκιμάζονταν για πρώτη φορά, και για το ότι πρέπει να είμαστε ανοιχτοί σε τέτοιες ιδέες για παράδειγμα, αξιοποιώντας τις νέες τεχνολογίες και φέρνοντάς τες στο επίκεντρο της θεατρικής αγωγής. Επίλογος του εργαστηρίου Η ομάδα σχηματίζει κύκλο χορεύοντας για να σηματοδοτήσει τη λήξη του εργαστηρίου. Κλείνουμε το εργαστήριο χορεύοντας πιασμένοι χέρι χέρι και σχηματίζοντας στο τέλος έναν κύκλο, που συμβολίζει την ολοκλήρωση της προσπάθειάς μας! Παράρτημα «Min-na-wee (Γιατί κυλιούνται οι κροκόδειλοι)» από τον Bob Maza Καθώς οι τελευταίες ακτίνες του όμορφου πορφυρού ήλιου έδυαν πάνω από το μικρό καταυλισμό και τη μεγάλη παράκτια πεδιάδα, τα κορίτσια έπαιζαν και διασκέδαζαν. Όλα τα αγόρια ήταν με τους πατεράδες τους και μάθαιναν πώς θα γίνουν άντρες. Οι μητέρες ετοίμαζαν το δείπνο. Μαγείρευαν φρέσκο ψάρι στα κάρβουνα, με καβούρια και μύδια που μόλις είχαν πιάσει στη λάσπη.

10 162 6Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Όλοι ήταν ευχαριστημένοι. Ήταν καλή εποχή. Υπήρχε πολύ και φρέσκο φαγητό. Όλοι, εκτός από τη μικρή Min-na-wee. Η Min-na-wee ήταν διαφορετική. Από μικρή της άρεσε να δημιουργεί προβλήματα στα άλλα κορίτσια. Το πρόσωπο της Min-na-wee ήταν τόσο σκληρό και φολιδωτό, που σχεδόν αποκάλυπτε το μίσος της. Οι πιο μεγάλοι ήξεραν ότι η Min-na-wee συνέχεια προκαλούσε φασαρίες που κατέληγαν σε καβγάδες, όχι μόνο με τα μικρά κορίτσια αλλά και με τις μανάδες τους. Προειδοποίησαν τη μητέρα της ότι αν δεν έβαζε τέλος στις απατεωνιές της Min-na-wee, τότε θα της συνέβαινε κάτι πολύ άσχημο. Τα χρόνια περνούσαν και η Min-na-wee μεγάλωσε και έγινε μια νεαρή γυναίκα, που εξακολουθούσαν να της αρέσουν οι φασαρίες. Μια μέρα όλες οι γυναίκες, και η Min-na-wee μαζί, έπρεπε να ετοιμαστούν για να τις διαλέξουν για νύφες. Η Min-na-wee στάθηκε στη γραμμή με τα άλλα κορίτσια. Οι γηραιότεροι έδειξαν ποιοι άνδρες θα παντρευτούν ποιες γυναίκες. Στο τέλος της τελετής, η Min-na-wee έμεινε να στέκεται μόνη. Δεν την είχαν επιλέξει για σύζυγο. Το μίσος της Min-na-wee όλο και μεγάλωνε. Προκαλούσε όλο και περισσότερες φασαρίες στον καταυλισμό. Ξεσπούσαν καβγάδες κάθε μέρα στη φυλή. Η Min-na-wee καθόταν πίσω από την καλύβα της και παρακολουθούσε, ευχαριστημένη με τον εαυτό της. Οι γηραιότεροι της φυλής συμφώνησαν πως η Min-na-wee έπρεπε να τιμωρηθεί για ό,τι είχε κάνει. Εκείνη δε γνώριζε για την απόφαση της φυλής. Καθώς πλησίασε τις γυναίκες με σκοπό να προκαλέσει ακόμα έναν καβγά, την έπιασαν οι άνδρες και κυλίστηκαν όλοι μαζί κάτω, στη βρομιά. Εκείνη κατάφερε να ξεφύγει, έτρεξε στην άκρη της θάλασσας και κάλεσε τα κακά πνεύματα να τη μεταμορφώσουν σε ένα μοχθηρό ζώο, ώστε να μπορέσει να επιτεθεί για να εκδικηθεί τη φυλή της. Η Min-na-wee μεταμορφώθηκε σε ένα μεγάλο κροκόδειλο και σύρθηκε στα λασπώδη νερά, περιμένοντας τη λεία της. Οι άνθρωποι της φυλής έπαψαν να σκέφτονται τη Min-na-wee και συνέχισαν τις καθημερινές ασχολίες τους. Καθώς περιφέρονταν στις όχθες κυνηγώντας καβούρια στη λάσπη, η Minna-wee ήταν εκεί και περίμενε. Ένας από τους άνδρες που είχε πάρει μέρος στην τιμωρία της πήδηξε στο νερό. Η Min-na-wee σύρθηκε πίσω του και τον άρπαξε. Του είπε πως θα τον κάνει να κυλιστεί στη λάσπη, όπως είχε κάνει κι εκείνος στην ίδια. Τον στριφογύριζε ξανά και ξανά μέσα στο νερό, ώσπου, ικανοποιημένη, θεώρησε ότι τον είχε τιμωρήσει αρκετά. Μέχρι σήμερα το πνεύμα της Min-na-wee βρίσκεται μέσα στους κροκόδειλους και για το λόγο αυτό κάθε φορά που ένας κροκόδειλος πιάνει τη λεία του, πάντα στριφογυρίζει το κορμί του μέσα στο νερό. Μετάφραση από τα αγγλικά: Θεοδώρα Τερζίδου

11 Κατάδυση στη λίμνη της ομορφιάς αξιοποιώντας το εκπαιδευτικό δράμα στη διαθεματική προσέγγιση της γνώσης Άβρα Αυδή Φιλόλογος, εκπαιδευτικός δράματος/θεάτρου Μελίνα Χατζηγεωργίου Δασκάλα, εκπαιδευτικός δράματος/θεάτρου Στο εργαστήριο αξιοποιείται το εκπαιδευτικό δράμα (Ε. Δ.) για να διερευνηθεί, μέσω της διαθεματικής προσέγγισης, το θέμα της ομορφιάς. Τα μέλη που συμμετέχουν σε αυτό καλούνται να κάνουν «μια κατάδυση στη λίμνη της ομορφιάς», διερευνώντας μέσα από ποικίλες θεατρικές τεχνικές διάφορα ερωτήματα: Πώς αντιλαμβανόμαστε τη γυναικεία και πώς την ανδρική ομορφιά; Γιατί δεν υπάρχει συμφωνία όσο αφορά την εκτίμηση της ομορφιάς ενός προσώπου; Ποιοι παράγοντες συντελούν στη διαμόρφωση των προτύπων της ομορφιάς; Πώς συνδέεται η ομορφιά με τη γυναικεία υπόσταση και πώς με την ανδρική; Πώς επηρεάζει η ομορφιά ή η έλλειψή της τη ζωή των ανθρώπων και τις σχέσεις μεταξύ τους; Ποια είναι η σχέση της ομορφιάς με τον εσωτερικό κόσμο του ανθρώπου; Τι μπορεί να μας βοηθήσει στην αποδοχή της εξωτερικής μας εμφάνισης; Πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις αντιδράσεις που ασκεί η βιομηχανία της ομορφιάς; Με ποιους τρόπους αναδύεται η ομορφιά κάθε ανθρώπου και αναγνωρίζεται από τους άλλους; Κατά τη διερεύνηση των παραπάνω ερωτημάτων, δίνεται η ευκαιρία στους μαθητές να προσεγγίσουν βιωματικά, μέσω του εκπαιδευτικού δράματος, διάφορα γνωστικά αντικείμενα, όπως π.χ. τη Γλωσσική Διδασκαλία, τη Λογοτεχνία, τα Εικαστικά, την Ιστορία της Tέχνης, την Κοινωνιολογία, την Πληροφορική κ.ά. Το δράμα μπορεί εξάλλου να συνδεθεί με την εκπόνηση ενός σχεδίου εργασίας με θέμα την ομορφιά στο πλαίσιο ενός Πολιτιστικού Προγράμματος ή ενός Προγράμματος Αγωγής Υγείας. Το εργαστήριο μπορεί να εφαρμοστεί με τις κατάλληλες αλλαγές σε μαθητές του δημοτικού (Ε και Στ τάξης), του γυμνασίου και του λυκείου. Σημειώνεται ότι βασικό βοήθημα για την άντληση υλικού σχετικά με το θέμα της ομορφιάς αποτέλεσε το βιβλίο του Ουμπέρτο Έκο Ιστορία της ομορφιάς. Δίνεται παρακάτω το σχέδιο για το πρώτο μέρος του δράματος, το οποίο παρουσιάστηκε στη Συνδιάσκεψη και αφορά τη γυναικεία ομορφιά. Ο διαθέσιμος χρόνος των δυόμισι ωρών για το εργαστήριο δεν επαρκούσε για την παρουσίαση και του δεύτερου μέρους, στο οποίο διερευνάται το θέμα της ανδρικής ομορφιάς. ΣΧΕΔΙΟ ΤΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ Παιχνίδι: Κάτω από το βλέμμα των άλλων Περπατούν όλοι συγχρόνως με μουσική. Μετά περπατούν όλοι συγχρόνως χωρίς μουσική. Χωρίζονται σε δύο ομάδες. Η μια ομάδα περπατάει, ενώ η άλλη παρατηρεί αυτούς που περπατούν.

12 164 6Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Περπατάει ο ένας μετά από τον άλλο μπροστά σε ένα μεγάλο καθρέφτη. Μια γυναίκα περνάει μπροστά από ένα καφενείο όπου κάθονται άντρες. Μια γυναίκα φτάνει αργοπορημένη σε μια δεξίωση. Βλέμματα γυναικών και αντρών. Ένας άντρας περνάει μπροστά από μια φεμινιστική συγκέντρωση. Ύστερα από κάθε δραστηριότητα τα μέλη της ομάδας καλούνται να εκφράσουν συναισθήματα, σκέψεις και σχόλια. Στο τέλος συζητούν σχετικά με το πώς επιδρά πάνω μας το βλέμμα των άλλων. Αφήγηση Η ιστορία με την οποία θα ασχοληθούμε αφορά μια νέα ετών που είναι όμορφη, αλλά δεν είναι καλλονή. Ας προσπαθήσουμε να τη γνωρίσουμε. Και πρώτα πρώτα ας τη δούμε. Δημιουργία της νέας Τα μέλη της ομάδας καλούνται να φανταστούν τη νέα, να την περιγράψουν προφορικά ή γραπτά και να τη ζωγραφίσουν. Αρχίζουν να φαντάζονται τη νέα σε σχέση με το πώς προσλαμβάνεται από τις αισθήσεις και σταδιακά δημιουργούν την προσωπικότητά της. Προτείνεται η εξής διαδικασία: Όσοι συμμετέχουν χωρίζονται σε δύο ομάδες και συζητούν πώς προσλαμβάνει τη νέα η όραση. Η πρώτη ομάδα περιγράφει και ζωγραφίζει το πρόσωπο της νέας (μάτια, φρύδια, μύτη, στόμα, μαλλιά, κάποιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό). Η δεύτερη ομάδα περιγράφει και ζωγραφίζει το σώμα της νέας (ανάστημα, λαιμό, πλάτη, στήθος, χέρια, πόδια, κάποιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό). Οι δύο ομάδες συνθέτουν πρόσωπο και σώμα και συνδημιουργούν τη συνολική εικόνα της νέας και την προσωπικότητά της. Συζητούν πώς προσλαμβάνει τη νέα η ακοή (φωνή, γέλιο, τραγούδι), η όσφρηση (το άρωμα της νέας), η αφή (το δέρμα της νέας, η αίσθηση που αφήνει όταν την αγγίζεις), η γεύση (αν ήταν γεύση, τι γεύση θα ήταν;). Συζητούν επίσης ποια στοιχεία της φύσης (νερό, φωτιά, γη, αέρας) είναι πιο έντονα σε αυτή τη νέα. Της δίνουν το κατάλληλο όνομα. Αφήγηση Η νέα αναζητα τον εαυτό της. Το ερώτημα «Ποια είμαι» την απασχολεί διαρκώς και εμφανίζεται συχνά στη σχέση της με το άλλο φύλο, με τις φίλες της, με τον κοινωνικό της περίγυρο. Νιώθει σαν χαμένη. Δεν ξέρει από πού να αρχίσει. Ένα βράδυ όμως, διαβάζοντας ένα μυθιστόρημα, βρήκε τον τρόπο να αρχίσει να απαντά ή τουλάχιστον να ερευνά αυτό το ερώτημα. Μια γυναίκα ρώτησε τον ήρωα του μυθιστορήματος: «Ποιος είστε;» Κι εκείνος της είπε: «Επιτρέψτε μου να σας απαντήσω με τον κλασικό τρόπο και να σας αφηγηθώ μια ιστορία». Η νέα σκέφτηκε ότι η τέχνη της αφήγησης αποκαλύπτει με μια ιστορία το νόημα των συμβάντων που αλλιώς θα παρέμεναν μια αφόρητη σειρά ασύνδετων επεισοδίων. Ποια είναι η δική μου ιστορία, αναρωτήθηκε. Πολλά πράγματα βέβαια θα συνέθεταν τη δική της ιστορία, αλλά από κάπου χρειαζόταν να αρχίσει, αν ήθελε να την αφηγηθεί τουλάχιστον στον εαυτό της. Και αν ήθελε να είναι ειλικρινής, το θέμα που τον τελευταίο καιρό την προβλημάτιζε ιδιαίτερα ήταν η ομορφιά. Ίσως λοιπόν χρειαζόταν να αρχίσει την ιστορία της με το θέμα της ομορφιάς της δικής της ομορφιάς ή μη ομορφιάς, και πώς αυτή επηρεάζει την «ιστορία» της με τους άλλους. Κάθε βράδυ κατέγραφε στο ημερολόγιό της τις σκέψεις της και τα ερωτήματα που την απασχολούσαν. Τι να έγραφε λοιπόν στο ημερολόγιο αυτό; Ημερολόγιο Όσοι συμμετέχουν συζητούν σε ζευγάρια τις σκέψεις και τα ερωτήματα που απασχολούν τη νέα σχετικά με το θέμα της ομορφιάς και τα καταγράφουν. Διαβάζονται τα κείμενα.

13 ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ 165 Αφήγηση Εκείνο το βράδυ η νέα έγραψε τις σκέψεις της στο ημερολόγιό της κι έπειτα έψαξε στη βιβλιοθήκη με την ελπίδα ότι θα έβρισκε κάποιο βιβλίο που θα έδινε απαντήσεις στα ερωτήματά της. Ήταν τυχερή. Ένα καινούργιο βιβλίο τράβηξε την προσοχή της: Ιστορία της ομορφιάς. Το άνοιξε και άρχισε να διαβάζει. Διάβαζε, διάβαζε ώρες. Ούτε κατάλαβε πώς την πήρε ο ύπνος. Και τότε είδε ένα παράξενο όνειρο. Καθόταν, λέει, δίπλα σε μια λίμνη. Στα γαλήνια και διάφανα νερά της καθρεφτιζόταν το ψηλό βουνό που ορθωνόταν πίσω της και το γαλάζιο του ουρανού. Σηκώθηκε όρθια για να δει καλύτερα και τότε είδε τη μορφή της να καθρεφτίζεται στα νερά της λίμνης. Της φάνηκε πως της έγνεφε, πως της κουνούσε το χέρι, πως την καλούσε. Μα ποια ήταν λοιπόν αυτή η νέα που της έμοιαζε τόσο αλλά δεν ήταν αυτή; Η μορφή τής έτεινε το χέρι. Δεν μπορώ να αντισταθώ στον πειρασμό, σκέφτηκε η νέα, θα πάω να ξεδιαλύνω το μυστήριο. Έπεσε στη λίμνη και άρχισε να κολυμπάει προς το μέρος της. Καθώς όμως την πλησίαζε, η μορφή έκανε μια βουτιά και εξαφανίστηκε. Η νέα ακολούθησε το παράδειγμά της. Ήταν μια περίεργη βουτιά. Είχε την αίσθηση ότι προχωρούσε σε ένα σκοτεινό διάδρομο. Ο σκοτεινός διάδρομος Όσοι συμμετέχουν σχηματίζουν με τα σώματά τους ένα διάδρομο. Περνούν όλοι, ο ένας μετά τον άλλο, με κλειστά μάτια από το διάδρομο, ενώ ακούγεται ατμοσφαιρική μουσική. Αφήγηση Ο σκοτεινός διάδρομος την έβγαλε μπροστά σε ένα μεγάλο κτίριο. Στους τοίχους του κτιρίου ήταν αναρτημένες τέσσερις γιγαντοαφίσες, σαν αυτές που διαφημίζουν κινηματογραφικά έργα. Παρατήρησε τις αφίσες και διάβασε τους τίτλους των έργων: 1. Ωραία Ελένη Ι. 2. Ωραία Ελένη ΙΙ. 3. Η ομορφιά του κόσμου. 4. Ανοίγει η ομορφιά όλες τις πόρτες; Κάθε αφίσα απεικόνιζε μια σκηνή από το έργο που διαφήμιζε. Ξαφνικά πρόσεξε κάτι παράξενο. Σε όλες τις αφίσες η γυναικεία μορφή ήταν η ίδια. Ο εαυτός της; Δεν ήταν σίγουρη, αλλά η μορφή τής έμοιαζε πολύ. Και τότε συνέβη κάτι περίεργο. Όλες οι αφίσες, η μια μετά την άλλη, άρχισαν να ζωντανεύουν. Καθεμιά ξετύλιγε τη δική της ιστορία. Ακίνητες εικόνες-στιγμιότυπα: Στον τόπο όπου η νέα είναι το πρότυπο της ομορφιάς Δίνονται στις ομάδες τέσσερα κείμενα που αντιστοιχούν στους παραπάνω τίτλους. Με αφορμή τους τίτλους και τα κείμενα, οι ομάδες καλούνται να εστιαστούν σε ένα θέμα που αφορά την ομορφιά. Κάθε ομάδα δημιουργεί την εικόνα της αφίσας και τη ζωντανεύει για λίγο με κίνηση και λόγο. Οι ομάδες μπορούν να χρησιμοποιήσουν ένα απόσπασμα του κειμένου στη σκηνή τους. Κατά την παρουσίαση σχολιάζεται το νόημα των εικόνων και των σκηνών. Δίνονται τα παρακάτω κείμενα: Ωραία Ελένη Ι Βαρύ κι ασήκωτο φορτίο η ομορφιά. Μακάρι να ξεθώριαζε η όψη μου Και να γινόμουν άσχημη.... Με τα κάλλη άλλες είναι ευτυχισμένες, Μα για μένα σταθήκανε ο χαμός μου. Απόσπασμα από την Ελένη του Ευριπίδη

14 166 6Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Ωραία Ελένη ΙΙ Κείνο το δείλι, τριγυρισμένη απ τις ατέλειωτες κραυγές των πληγωμένων, απ τις ψιθυριστές κατάρες των γερόντων και το θαυμασμό τους, μέσα στη μυρωδιά ενός γενικού θανάτου που, στιγμές στιγμές, λαμπύριζε πάνω σε μιαν ασπίδα ή στην αιχμή ενός δόρατος ή στη μετόπη ενός αμελημένου ναού ή στον τροχό ενός άρματος ανέβηκα μόνη στα ψηλά τείχη και σεργιάνισα, μόνη, ολομόναχη, ανάμεσα σε Τρώες και Αχαιούς, νιώθοντας τον αγέρα να κολλάει επάνω μου τα λεπτά πέπλα μου, να ψαύει τις θηλές μου, να κρατάει το σώμα μου ακέριο ντυμένο κι ολόγυμνο, μόνο με μια φαρδιά, ασημένια ζώνη που ανέβαζε τα στήθη μου ψηλά έτσι ωραία, ανέγγιχτη, δοκιμασμένη, την ώρα που μονομαχούσαν οι δύο αντεραστές μου και κρινόταν η τύχη του πολυχρόνιου πολέμου. Απόσπασμα από την Ελένη του Ρίτσου Η ομορφιά του κόσμου... Ο Τζώνης, στο κατώφλι του, αψηφώντας ολάκερη την πλάση, έβγαλε τη φυσαρμόνικά του κι αρχίνισε να παίζει εκείνο τον πεταχτό σκοπό. Αυτόν είχε καταλήξει να διαλέξει, αφού παιδεύτηκε όλη νύχτα. Η αγάπη θέλει χαρά, όχι μελαγχολίες. Η κυρία, μες στην καρότσα, ήταν ντυμένη ολόιδια όπως χτες, φιογκάκια, κορδελάκια, πλισεδάκια, μόνο πως όλα, φουστάνι, τόκα, ομπρελίνο, αντί θαλασσιά, ήτανε κίτρινο λεμονί. Κι εκείνο το συννεφάκι, ψηλά στον ουρανό, γύριζε σήμερα στο χρυσαφί. Καθότανε με το πρόσωπο μισογυρισμένο προς τα εδώ, ακίνητη κάτω απ τ ανοιχτό λεμονί ομπρελίνο. Τα μεγάλα κουκλίστικα μάτια της, φουντουκιά με χρυσαφιές κουκκίδες, λες και κοιτάζανε δίχως να βλέπουνε τίποτα, δίχως τίποτα να αποτυπώνουν. Δε γύρισε να δει τον Τζώνη, μπορεί και να μην άκουγε τη φυσαρμόνικα. Τα πράγματα του κόσμου περνούσανε πάνωθέ της δίχως να την αγγίζουν. Τίποτα δε σάλευε στο πρόσωπό της, τα ματόφυλλά της δεν παίξανε ούτε μια φορά. Έδινε την εντύπωση της αυτάρκειας, της αυτοτέλειας όπως ταιριάζει να ναι η απόλυτη ομορφιά. Δεν καμάρωνε, όχι δεν καμάρωνε. Ήτανε σαν να κοίταζε μέσα σ ένα καθρέφτη και να διαπίστωνε, ψυχρά, τη μοναδικότητά της, έχοντας συναίσθηση πως δεν υπάρχει τίποτα το ενδιαφέρον πέρα από τον εαυτό της. Όχι εγωισμός ή αυταρέσκεια: η ολοκλήρωση, το τέλειο, που δεν είχε καμιά επιθυμία. Κάτι σα Νιρβάνα. Και στο μεταξύ, ο Τζώνης δώσ του κι έπαιζε τον πεταχτό σκοπό στη φυσαρμόνικα... Ξαφνικά ο Τζώνης σταμάτησε να παίζει, σηκώθηκε, έβαλε τη φυσαρμόνικα στην τσέπη του και, βιαστικά πήγε στην καρότσα και γονάτισε με το ένα γόνατο προς το μαρσπιέ. Σήκωσε τα μάτια του στο πρόσωπό της Vous permettez madame. Έπαιξε τα ματόφυλλά της μια φορά Και με το μανίκι του σφούγγισε τα λουικένζ γοβάκια της, που είχανε ασπρίσει από τον άμμο. Ύστερα σηκώθηκε, έκανε με αξιοπρέπεια μια ρεβερέντζα και τραβήχτηκε πιο πέρα. Τα ματόφυλλά της δεν ξαναπαίξανε. Κοίτα, κοίτα, κυρία Μερόπη μου.

15 ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ 167 Τι έγινε; Τι έγινε; Της φίλησε τα ποδάρια. Απόσπασμα από το μυθιστόρημα του Κοσμά Πολίτη Στου Χατζηφράγκου Αφήγηση Αυτές κι άλλες σκέψεις έκανε η νέα ζώντας για λίγες στιγμές σε έναν κόσμο όπου ήταν το πρότυπο της ομορφιάς. Ξαφνικά ο τοίχος του κινηματογράφου άνοιξε και κάτι σαν κύμα αισθάνθηκε να την παρασέρνει σε ένα μακρύ διάδρομο, γεμάτο εικόνες από γυναικείες μορφές. Τις παρατήρησε μία μία με ενδιαφέρον και απορία. Ο διάδρομος της γυναικείας ομορφιάς Όσοι συμμετέχουν σχηματίζουν ένα διάδρομο με τα σώματά τους. Καθένας κρατάει μια φωτογραφία που απεικονίζει μια γυναίκα που θεωρήθηκε πρότυπο ομορφιάς στον τόπο της και στην εποχή της. Σχηματίζεται έτσι μέσα στο διαδρομο ένα πανόραμα γυναικείας ομορφιάς ανά τους αιώνες σε διάφορα μέρη του κόσμου. Περνούν από το διάδρομο όλοι, ο ένας μετά τον άλλο, με συνοδεία μουσικής. Μετά καταθέτουν τις εντυπώσεις και τα σχόλιά τους. Αφήγηση Ο διάδρομος αυτός οδήγησε τη νέα πίσω στον κόσμο της. Και ωστόσο ο κόσμος αυτός σαν να είχε αλλάξει. Καθώς περιπλανιόταν σε γνώριμα μέρη, χαζεύοντας βιτρίνες, περιοδικά στα περίπτερα, αφίσες στους δρόμους, αντιλήφθηκε ότι κάτι περίεργο συνέβαινε. Οι γυναικείες μορφές που προβάλλονταν ήταν διαφορετικές από αυτές που συνήθως έβλεπε μέχρι τώρα. Τότε έπεσε η ματιά της στο εξώφυλλο ενός περιοδικού που έδειχνε φωτογραφίες από τα αποτελέσματα των καλλιστείων. Η έκπληξή της ήταν μεγάλη. Η γυναίκα που πήρε το πρώτο βραβείο ήταν (Επιλέγουμε και δείχνουμε την εικόνα μιας γυναίκας που δεν μπορεί να θεωρηθεί όμορφη σύμφωνα με τα σημερινά πρότυπα.) Η νέα στάθηκε πολλή ώρα μπροστά στη φωτογραφία. Διάφορες σκέψεις περνούσαν από το μυαλό της. Τελικά κατάλαβε ότι η ίδια απείχε πολύ από αυτό το πρότυπο ομορφιάς που φαίνεται ότι επικρατούσε τώρα στον τόπο της. Μήπως είμαι λοιπόν άσχημη; Πώς θα είναι η ζωή μου τώρα, αναρωτήθηκε. Σκηνές-παρακολούθηση σκέψης: Στον τόπο όπου η νέα απέχει από το πρότυπο της ομορφιάς Τρεις ομάδες δημιουργούν σκηνές που παρουσιάζουν τη σχέση της νέας με τις φίλες της, με το άλλο φύλο και με άτομα από τον κοινωνικό της περίγυρο. Η τέταρτη ομάδα αναλαμβάνει να γράψει ένα γράμμα που υποτίθεται ότι γράφει ένας νέος σε ένα φίλο του σχετικά με τον έρωτά του για την κοπέλα αυτή (που απέχει από το πρότυπο της ομορφιάς). Αφήγηση Είχε ενδιαφέρον η περιπέτειά μου σ αυτό το γνωστό-άγνωστο κόσμο, σκέφτηκε η νέα. Τι να κάνω όμως μέσα στη ρευστότητα αυτή; Υπάρχουν τρόποι για να αναδυθεί η ομορφιά μου σε όποιον κόσμο κι αν βρίσκομαι; Κύκλος σκέψεων Όλοι σε κύκλο. Ο καθένας λέει μια φράση, μία σκέψη που θα μπορούσε να κάνει η νέα. Αφήγηση Αυτές τις φωνές άκουσε η νέα. Και όταν ακούστηκε και η τελευταία φωνή, είδε από μακριά

16 168 6Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ τη νέα που της έμοιαζε να κολυμπάει και να την καλεί. Την πλησίασε, άπλωσε το χέρι προς το μέρος της και αισθάνθηκε να γίνεται ένα μαζί της. Τότε η νέα έδωσε μια δυνατή ώθηση και αναδύθηκε στην επιφάνεια της λίμνης. Ημερολόγιο Την άλλη μέρα η νέα, ύστερα από αυτό το παράξενο όνειρο, είχε να γράψει πολλά στο ημερολόγιό της. Τι να έγραψε άραγε; Απάντησε σε κάποια από τα ερωτήματα της; Καθένας καλείται να γράψει ένα απόσπασμα από το ημερολόγιο της νέας. Διαβάζονται τα κείμενα. Κινητική δραστηριότητα ομαδικό γλυπτό. Περπατάνε όλοι μαζί ενώ παίζει μουσική, ψάχνοντας καθένας τη δική του κίνηση, το δικό του βάδισμα, το δικό του ρυθμό. Στο τέλος σχηματίζουν ένα ομαδικό γλυπτό, παίρνοντας ο καθένας τη στάση που τον κάνει να αισθάνεται ωραία τη συγκεκριμένη στιγμή. Αναστοχαστική συζήτηση Δίνονται ενδεικτικά οι παρακάτω ερωτήσεις: Γιατί αλλάζει το πρότυπο της ομορφιάς; Ποιοι παράγοντες συντελούν στη διαμόρφωση των προτύπων της ομορφιάς; Γιατί δεν υπάρχει συμφωνία όσον αφορά την εκτίμηση της ομορφιάς ενός προσώπου; Πώς συνδέεται η ομορφιά με τη γυναικεία υπόσταση; Ποια είναι η σχέση της ομορφιάς με τον εσωτερικό κόσμο του ανθρώπου; Τι μπορεί να μας βοηθήσει στην αποδοχή της εξωτερικής μας εμφάνισης; Υπάρχουν τρόποι για να αναδυθεί η ομορφιά κάθε ανθρώπου;

17 Η γλώσσα και οι γλώσσες στη θεατρική σκηνή: τα πρώτα βασικά βήματα προς τη μάθηση Steven Clark Καθηγητής Αγγλικής Φιλολογίας και Θεατρικών Σπουδών στο Evreux, Γαλλία Η γλώσσα ως πεδίο για παιδικό παιχνίδι Ονειρεύομαι ότι μια μέρα τα τετράχρονα παιδιά που πηγαίνουν ακόμα σε παιδικό σταθμό θα ζωντανέψουν για λίγα λεπτά το λόγο του Σοφοκλή, του Σαίξπηρ ή του Ρακίνα πάνω στη σκηνή. Θα υπάρξουν στιγμές ενθουσιασμού, όπου θα τρεχοβολούν πάνω στη σκηνή με ορθάνοιχτα μάτια, αλλά και στιγμές σιωπής, όπου θα παίζουν και θα πειραματίζονται με την αντήχηση, αποδίδοντας έτσι ένα πρώτο ουσιαστικό νόημα στα ποιητικά έργα. Στο οικείο περιβάλλον του προαύλιου και της σχολικής τάξης μερικοί δάσκαλοι δημοτικών σχολείων προσπαθούν να αντισταθούν, αρνούμενοι να παρασυρθούν από την αυξανόμενη τάση επιστροφής στις παλιές καλές αξίες. Δουλεύουν σκληρά και επίμονα μέχρι τη μοιραία μέρα, όπου τα παιδιά τους θα χρειαστεί να προχωρήσουν σε πιο «σοβαρά» μαθήματα, όπως η ανάγνωση, η γραφή και η αριθμητική. Αναμιγνύονται με τους λίγους μουσικούς, εικαστικούς, χορευτές και ποιητές που είναι πρόθυμοι να διευρύνουν και να εμπλουτίσουν τις δικές τους καλλιτεχνικές πρακτικές διασταυρώνοντας το ξίφος τους με την πραγματικότητα αυτών των παιδιών, που διαρκώς εξελίσσονται. Βυθίζονται σε μια ζωή γεμάτη περιπέτεια, καθώς εξερευνούν έναν κόσμο με μυριάδες δυνατότητες, σε αυτή την απίστευτη ελευθερία που τους προσφέρεται για να εκτελέσουν θεμελιώδεις εργασίες. Βρίσκονται πολύ κοντά σε αυτά τα παιδιά σε μια στιγμή της ζωής τους όπου διαθέτουν ακόμη την ελευθερία να αντιληφθούν ένα τεράστιο εύρος συχνοτήτων στη γλώσσα και στις γλώσσες και να το κάνουν δικό τους. Επίσης, αυτή είναι η στιγμή στη ζωή τους που μπορούν να προσλάβουν, να κατανοήσουν και να αφομοιώσουν τους πρώτους κώδικες και συναισθήματα μιας καλλιτεχνικής γλώσσας με αγνό και αυθόρμητο τρόπο. Η φαντασία τους είναι πλούσια και ανοιχτή. Τους αρέσουν οι ιστορίες που μιλούν για τον κόσμο και, με τη σειρά τους, τους αρέσει να μας μιλούν για τον κόσμο παίζοντας πάνω στη σκηνή. Τι συμβαίνει λοιπόν με την έρευνα και τις ανακαλύψεις της παιδαγωγικής στις μέρες μας; Η δουλειά μας θα πρέπει να περνά απαρατήρητη; Θα πρέπει να την παραμερίζουν μερικοί πολιτικοί που αναρωτιούνται, αλλά δεν ξέρουν ποιο σκοπό πρέπει να στηρίξουν τώρα; Πιστεύω στ αλήθεια ότι δεν υπάρχει καμία πραγματική διχοτόμηση ανάμεσα στη γραπτή και την προφορική γλώσσα, ανάμεσα στη φαντασία και τη σκέψη, τον αυθορμητισμό και την ακρίβεια, την ευαισθησία και την αφαιρετική σκέψη, ή ανάμεσα στην πρώτη, δεύτερη και τρίτη γλώσσα που μιλάμε ή και τις επόμενες, αν θέλουμε να μάθουμε κι άλλες. Το πραγματικό πρόβλημα με οποιαδήποτε θεμελιώδη μάθηση είναι η εκτέλεση πραγμάτων με ακρίβεια και με τη σειρά, καθώς και η ιεράρχηση της μάθησης στο πλαίσιο της φυσικής (ή θεωρητικά φυσικής) εξέλιξης του ανθρώπινου όντος, που περνά από την αφύπνιση στη μύηση και τέλος στην πραγ-

18 170 6Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ματική μάθηση. Ωστόσο, ποιο τμήμα της θεμελιώδους μάθησης πρέπει να επιλέξουμε; Με τι πρέπει να ξεκινήσουμε; Τι πρέπει να ακολουθήσει; Από τότε που ξεκίνησα να διδάσκω Αγγλικά και Εκπαιδευτικό Δράμα και να συνεργάζομαι στενά με καλλιτέχνες, σταδιακά απέκτησα κάποιες βασικές ιδέες προς εφαρμογή: Α. Είναι βασική και επιτακτική ανάγκη να συναφθεί ένας ισχυρός δεσμός μεταξύ στοιχειώδους και θεμελιώδους μάθησης στο σχολείο. Για παράδειγμα, όσο περισσότερο περιμένουμε για να ξεκινήσουμε τη διδασκαλία ξένων γλωσσών, τόσο μειώνεται η ικανότητα του παιδιού να αναγνωρίζει ή να αναπαράγει ξένους και ασυνήθιστους ήχους και μοτίβα τονισμού, τόσο λιγότερο πρόθυμο και έτοιμο είναι να μπει σε μια διαδικασία μάθησης με γόνιμο και παιγνιώδη χαρακτήρα. Αποσυνδέοντας την εκμάθηση της μητρικής γλώσσας (γραπτής και προφορικής) από αυτή μιας ξένης γλώσσας στο σχολείο, υπάρχει ο κίνδυνος να καταπιεστεί η ικανότητα του παιδιού να προσαρμόζεται σε ένα διαφορετικό τρόπο σκέψης και να σπαταληθεί η δεκτικότητά του σε άλλες γλώσσες. Β. Αυτοί οι προβληματισμοί ισχύουν εξίσου στην περίπτωση των καλλιτεχνικών γλωσσών. Ο ρόλος μας δεν είναι να προσφέρουμε στα μικρά παιδιά τις βασικές γνώσεις μουσικής, χορού, πλαστικών, φωνητικών και εικαστικών τεχνών, καθώς και να τους ανοίξουμε το δρόμο για να συνδέσουν ή να αποσυνδέσουν όλες αυτές τις μορφές τέχνης; Οι παιδαγωγοί, οι ερευνητές και οι καλλιτέχνες πρέπει να αναρωτηθούν με ποιο τρόπο θα βρουν μια λεπτή σύνδεση ανάμεσα στη γλώσσα των τεχνών και την ίδια τη γλώσσα. Εδώ διακυβεύονται η έκφραση της ατομικότητας, η επικοινωνία και η δημιουργία νοήματος μέσω από την εξερεύνηση του κόσμου, τη γνώση και μια ισχυρή φαντασία. Και πάλι, όσο περισσότερο περιμένουμε για να μυήσουμε ένα παιδί στην απόλαυση των μουσικών δονήσεων, των σωματικών κινήσεων και χειρονομιών, της οπτικής εικόνας που τους επιτρέπει να αποτυπώσουν το δικό τους εσωτερικό κόσμο, καθώς και του λόγου που χρησιμοποιείται για να εξερευνήσει, να ονομάσει και να εκφράσει την ποίηση του κόσμου, τόσο μεγαλύτερο είναι το χάσμα ανάμεσα στον έλεγχο που αποκτούν τα παιδιά πάνω σε αυτή τη γλώσσα και στο πραγματικό νόημα με το οποίο θα προσπαθήσουν αργότερα να τη γεμίσουν. Χωρίς αυτή τη σύνθετη οργανική σχέση με τον κόσμο, που μόνο οι καλλιτεχνικές γλώσσες μπορούν να τους προσφέρουν, τα παιδιά θα καταλήξουν να ζουν σε ένα δικό τους απομονωμένο κόσμο, σε μια αφηρημένη και έντονα φανταστική σφαίρα. Θα αποκοπούν από κάθε μορφή πραγματικότητας. Θα γνωρίζουν μια γλώσσα, αλλά αυτή θα είναι και Λόγος; Γ. Η άσκηση στο θέατρο από πολύ μικρή ηλικία είναι μια από τις πιο ισχυρές ενωτικές δυνάμεις θεμελιώδους μάθησης. Το θέατρο δημιουργεί ένα συλλογικό λόγο που απευθύνεται σε όλους μας, και στηρίζεται τόσο σε όλους τους κώδικες ομιλίας και επικοινωνίας που έχουν εφευρεθεί από τον άνθρωπο από τότε που δημιουργήθηκε η γλώσσα, όσο και στα πιο αφηρημένα συστήματα ομιλίας και επικοινωνίας που ανήκουν σε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες και τα οποία αποκαλούμε γλώσσες. Το θέατρο χρησιμοποιεί υλικό που βασίζεται στα παγκόσμια σύμβολα και στην πολιτιστική ποικιλομορφία της γλωσσικής κοινότητας. Το θέατρο είναι στιγμιαίο και ταυτόχρονα αδιαπέραστο, πολύ κοντινό μας, διαυγές και ταυτόχρονα σκοτεινό. Καθρεφτίζοντας τη συλλογική ψυχή, αντιλαμβάνεται πλήρως τις πλέον ορατές εκδηλώσεις του συλλογικού νου και επίσης αποκαλύπτει το φόβο της συνείδησης όταν έρχεται αντιμέτωπη με το άγνωστο. Πάντα διαπίστωνα ότι όταν τα παιδιά ασκούνται στο θέατρο στο σχολείο, ωριμάζουν πολύ πιο γρήγορα και αμφισβητούν συχνότερα τις γνωστικές διεργασίες. Αν μείνουμε μόνο στο ερώτημα σχετικά με τη μητρική γλώσσα και τις ξένες γλώσσες, το κύριο ζήτημα είναι με ποιο τρόπο ξεκινάμε να τα διδάσκουμε με ενθουσιασμό και χαρά, με σκοπό να μάθουν να κατανοούν, να μιλούν, να γράφουν, να υπερβαίνουν τα όρια και να βελτιώνονται. Μια γλώσσα μπορεί να αποτελέσει επικοινωνιακό εργαλείο, είτε στοιχειώδες είναι εξελιγμένο, με την έννοια ότι είναι προικισμένη με την εξής επικοινωνιακή λειτουργία: Μας βοηθά με απτό τρόπο να αλληλεπιδρούμε

19 ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ 171 με τους άλλους, άρα είναι χρήσιμη! Συνιστά επίσης ένα συνεκτικό σύστημα, άρα μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο μελέτης από μόνη της και, κατά συνέπεια, να έχει χαρακτήρα διάπλασης και γλωσσολογική διάσταση. Τέλος, η γλώσσα αποτελεί επίσης ποιητικό υλικό, εξ ου και η δημιουργική της δύναμη και η παιγνιώδης και διερευνητική της διάσταση. Στο σχολείο, η γλώσσα διδάσκεται συνήθως μέσω μουσικής, παραμυθιών και εικαστικών, όταν τα παιδιά είναι μικρά και πρόθυμα για παιχνίδι. Τρελαίνονται να ανακαλύπτουν και να μαθαίνουν καινούργια πράγματα. Δυστυχώς, αυτή η διαδικασία παιχνιδιού και εξερεύνησης διακόπτεται όταν έρχεται η ώρα να μάθουν να διαβάζουν και να γράφουν σύμφωνα με το σχολικό πρόγραμμα, με αποτέλεσμα συχνά να διακόπτεται εντελώς η οργανική σχέση που είχαν μέχρι τότε με τη γλώσσα. Η γλώσσα γίνεται «θανατηφόρα», όπως αναφέρει ο Peter Brook στον πρόλογο του έργου του Empty Space (Ο άδειος χώρος). Η επικοινωνιακή λειτουργία της γλώσσας φτάνει στο κατώτερο σημείο της, ενώ γίνεται κακή χρήση του ποιητικού κειμένου: Τα παιδιά θα αποκτήσουν μερικές γενικές γνώσεις, αλλά θα χάσουν την απόλαυση να ανακαλύπτουν πώς δημιουργείται το κείμενο. Θα μελετήσουν την πολυπλοκότητα της γλώσσας και θα ανακαλύψουν πώς λειτουργεί χωρίς καν να γευτούν τα ανεξιχνίαστα μυστήρια που κρύβει μέσα της. Εξάλλου, η διαδικασία μάθησης συχνά παραλείπει την ανθρώπινη σκέψη και εμπειρία τις οποίες προορίζεται να εξυπηρετεί η γλώσσα. Η γλώσσα πολύ συχνά μελετάται έξω από ρεαλιστικά πλαίσια, με αποτέλεσμα να χάνει το ρεαλισμό της μόλις πατήσει το πόδι της στην τάξη. Πόσα παιδιά δεν παρατούν το διάβασμα όταν προσπαθούν να τα τυλίξουν στο ζουρλομανδύα της επίσημης φιλολογικής ανάλυσης! Πόσοι μαθητές δεν απογοητεύονται και παρατούν τις ξένες γλώσσες επειδή μοιάζουν να περιορίζονται σε μια σειρά κανόνων και εξαιρέσεων! Τι γίνεται όμως με τις εσωτερικές επικοινωνιακές τους ανάγκες; Τι γίνεται με τη λαχτάρα τους για τις ξένες γλώσσες και τους νέους ορίζοντες, την τεράστια σημασία των οποίων αντιλαμβάνονται πολύ καλά; Ωστόσο, αρκεί να πει κανείς τις μαγικές λέξεις «Φαντάσου ότι είσαι νεκρός, ο βασιλιάς Αρθούρος, ο πρόεδρος Μπους, ένας αγρότης από τη Σενεγάλη...», για να δώσει ξανά νόημα στην εκμάθηση και να επιτρέψει στα παιδιά να ανακαλύψουν την αληθινή πολυπλοκότητα της γλώσσας. Είναι σαν τη φράση «σαν να» στη δραματική μυθιστοριογραφία, η οποία μας επιτρέπει να αποκτήσουμε μια ουσιαστική αίσθηση και μια πιο λεπτή, επικεντρωμένη και ενσαρκωμένη γνώση της πραγματικότητας. Πάνω απ όλα όμως, ακριβώς επειδή το θέατρο βρίσκεται στο σταυροδρόμι πολλών διαφορετικών τύπων γραφής και επειδή η ουσία του είναι εσκεμμένα και ανυποχώρητα «ακάθαρτη», διατηρεί μια σημαντική θέση όταν πρόκειται για την απόκτηση της θεμελιώδους γνώσης. Πότε και πώς πρέπει να χρησιμοποιείται το θέατρο; Και σε ποιο βαθμό πρέπει να συνδέεται με άλλες μορφές τέχνης είτε σχετίζονται με τις τέχνες της αναπαράστασης είτε όχι και με τη γλώσσα; 1. Η μουσικότητα της γλώσσας (αντηχητικό, οργανωμένο και ρυθμικό υλικό) Όταν ακούμε για πρώτη φορά μια ξένη γλώσσα, χωρίς να προσπαθούμε να την καταλάβουμε, αντιλαμβανόμαστε την ασυνήθιστη μελωδία, τους νέους ήχους, το ρυθμό και τη ροή της. Τα αυτιά μας μπορούν να συλλάβουν τις δονήσεις που δεν ανήκουν στο συνηθισμένο τους εύρος. Μερικές συχνότητες θα γίνουν αντιληπτές και κάποιες άλλες όχι. Αν προσπαθήσουμε να αναπαραγάγουμε λεκτικά τη μελωδία και το ρυθμό αυτής της γλώσσας, χωρίς να προσπαθήσουμε να ελέγξουμε την πολυπλοκότητα ολόκληρου του συστήματος, θα καταφέρουμε να απεικονίσουμε, αν και ατελώς, το ηχόχρωμα των πρώτων θεμελιωδών στοιχείων της. Με αυτό τον τρόπο αναπτύσσουμε μια καινούργια πρώτη σχέση με τον κόσμο και μας εντυπώνονται τα

20 172 6Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ πρώτα στοιχεία μιας καινούργιας φαντασίας. Η μουσική μεταφέρει τα πρώτα συναισθήματα ενός όντος που εκφράζει τον κόσμο πίσω ή πέρα από τις λέξεις. 2. Ο ματεριαλισμός της γλώσσας (αισθητήριο και ευαίσθητο υλικό) Η ροή της γλώσσας μεταφέρεται στον αέρα που διαπερνά το σώμα μας. Όταν εισπνέουμε αέρα μέσω του αναπνευστικού συστήματος και θέτουμε σε κίνηση αυτά τα όργανα καθώς μιλάμε, νιώθουμε την ύλη του σώματος να συμμετέχει στη διαδικασία. Η αισθητήρια και ευαίσθητη διάσταση της γλώσσας αποκαλύπτει την οργανική μας σχέση με τον κόσμο. Όταν μιλάμε μια καινούργια γλώσσα, μπορούμε να πειραματιστούμε με νέες σωματικές εντυπώσεις. Στη συνέχεια, ανοιγόμαστε σε ένα καινούργιο σύνολο αισθήσεων. Αν αλλάξουμε την αναπνοή, τη στάση και την κίνησή μας, θα δώσουμε στο σώμα και στη φαντασία μας εντελώς καινούργιες οπτικές γωνίες. Ο χορός και όλες οι σωματικές δραστηριότητες μας βοηθούν να εξερευνήσουμε αυτούς τους νέους ορίζοντες. 3. Προφορική μετάδοση: η δύναμη της γλώσσας (ποιητικό και κοινωνικό υλικό) Η λειτουργία κάθε γλώσσας είναι να μεταδίδει νοήματα μέσω μιας ερμηνευτικής ανάγνωσης του κόσμου. Αφηγούμαστε ένα γεγονός, διηγούμαστε μια ιστορία ή ένα μύθο για να τα κατανοήσουμε καλύτερα. Κάθε γλώσσα απεικονίζει τις δικές της προτεραιότητες και αποκαλύπτει με ποιο τρόπο η ιστορική και πολιτιστική μας κληρονομιά όντως μας επιτρέπει να αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα θέτοντας κανόνες, ελέγχοντας το παιχνίδι και, πάνω απ όλα, εξασφαλίζοντας ότι μετά μπορούν να οπισθοχωρήσουν με ασφάλεια. Με αυτό τον τρόπο, μπορούν να ανακαλύψουν την αγαλλίαση της ελεύθερης εμπειρίας και ταυτόχρονα να κατανοήσουν τη βασική ακρίβεια αυτής της προσέγγισης. Μπροστά μας ανοίγεται μια τεράστια γκάμα πειραματισμών, αλλά η δουλειά που μας περιμένει τώρα απαιτεί ένα συγκεκριμένο χώρο, ο οποίος, απ όσο ξέρω, δεν έχει θεσμοθετηθεί ακόμη. Αυτό το έργο βρίσκεται στο σταυροδρόμι όπου συναντιούνται η πολιτιστική εξέλιξη, η επίσημη μάθηση, η παιδαγωγική έρευνα, η καλλιτεχνική εκπαίδευση και δημιουργία, η ακαδημαϊκή εκπαίδευση και κατάρτιση, η αρχική και διά βίου μάθηση, καθώς και οι διεθνείς σχέσεις. Επομένως, προκύπτουν τώρα ουσιαστικά θέματα, τα οποία οδηγούν σε μια καινούργια σειρά συναρπαστικών ερωτημάτων: Πώς μπορούμε να παρέχουμε τη θεμελιώδη μάθηση στα παιδιά χωρίς να χρειαστεί να έρθουμε σε σύγκρουση με τις βασικές απαιτήσεις; Πώς μπορούμε να τα βοηθήσουμε να ανακαλύψουν όλους τους καλλιτεχνικούς κώδικες και να δημιουργήσουν τη δική τους ισχυρή γενική κουλτούρα; Πώς μπορούμε να ενώσουμε όλες τις καλλιτεχνικές γλώσσες μεταξύ τους και να τις συνδέσουμε με τις ανθρώπινες γλώσσες; Ποιο είναι ακριβώς το αντικείμενο του χορού, της μουσικής, του θεάτρου, των εικαστικών τεχνών ή της μαγειρικής τέχνης; Σε ποιο βαθμό καθεμία από αυτές τις γλώσσες μπορεί να εμπλουτίσει τις άλλες; Σε ποιο βαθμό οι γλώσσες μπορούν να επεκτείνουν αυτές τις καλλιτεχνικές γλώσσες; Ποιες στρατηγικές θα πρέπει να υιοθετήσουμε έτσι ώστε τα συντηρητικά, «υπερπροστατευτικά» πανεπιστήμια και εκπαιδευτικά κέντρα να εξετάσουν ενδεχομένως αυτές τις ανάγκες; Η γιορτή της γλώσσας μέσα από τη διερεύνηση της ταυτότητας και των δυναμικών της ομάδας Το εργαστήριο 1. Το θέατρο ως καλλιτεχνική γλώσσα ενδιαφέρεται για την ποιητική διάσταση οποιασδή-

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

2013-2014. Παρουσίαση ομάδων «Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε.

2013-2014. Παρουσίαση ομάδων «Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. 2013-2014 Παρουσίαση ομάδων «Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. Βαδίζοντας μαζί για δημιουργία και επικοινωνία Γραφείο Εναλλακτικών Δράσεων Επανένταξης Νέος χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά.

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. Τάξη/εις στις οποίες απευθύνεται: Το

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Λάρισα 2012

ΜΟΥΣΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Λάρισα 2012 ΜΟΥΣΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Λάρισα 2012 Ο μαθητής μου σύμφωνα με συστηματική παρατήρηση διαπίστωσα ότι: είχε δυσκολία στην κοινωνική επαφή. Δεν ήξερε πώς να προσεγγίσει τα υπόλοιπα παιδιά.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΧΑΡΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΟΥΛΕΑ Μια μέρα στο παιδικό σταθμό «Το παιχνίδι της χαράς» Στο παιχνίδι της χαράς υπάρχει ένα περιβάλλον όπου παρέχει στα παιδιά ασφάλεια, φροντίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 Ο β κύκλος του διήμερου καλλιτεχνικού, βιωματικού σεμιναρίου «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year Η Αλφαβητοχώρα Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα Η μέρα έμοιαζε συνηθισμένη στην Αλφαβητοχώρα. Ο κύριος ې διαφήμιζε τα φρέσκα λαχανικά του στο μανάβικο δείχνοντας με καμάρι πως το μαρούλι είχε ακόμα την πρωινή

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom Στις 28 Φεβρουαρίου, δύο από τους εθελοντές του Edurom από το Μεσογειακό Σχολείο της Ταρραγόνα βρέθηκαν στην Ημέρα Εκπαίδευσης του «Δικτύου για τη δημοκρατική εκπαίδευση των ενηλίκων: μπροστά με τη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ

Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ Λεμεσός 1995-1998 2 ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΠΡΩΤΗ 3 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Ένα τρελό αστέρι Εκείνη τη νύχτα του Μάη ο ουρανός ήταν ολοκάθαρος. Μια απαλή ομίχλη θόλωνε το φως των

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον ενοχλούσε, είπε. Η νύχτα είναι πιο τρυφερή, πιο ευάλωτη. Η φωνή του χανόταν. Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη, σαν τη νύχτα του

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Κατσιούλα Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός, Σύμβουλος ΣΕΠ, ΚΕΣΥΠ Κιλκίς Σιάνου Χατζηκαμάρη Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ g Μια ιστορία για µικρούς και µεγάλους ένα παραµύθι τεχνολογίας και ζαχαροπλαστικής. ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ Μια ιστορία της. Λίνα ΣΤΑΡ!!! Τ.Ε.Ε. ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΥΡΟΥ Μαθήτρια: Λίνα Βαρβαρήγου (Λίνα

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΑΘΗΝΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ ΧΩΡΟΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Το πολύτεχνο είναι ένα καλλιτεχνικό εργαστήριο που προσφέρει εκπαιδευτικά και καλλιτεχνικά προγράμματα σε μαθητές ηλικίας 2 έως 9 ετών τα οποία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ 1. Σηκωνόμαστε όρθιοι και καρφιτσώνουμε μια κόλλα χαρτί στην πλάτη του κάθε παιδιού. Ας γράψουμε πάνω στην πλάτη του καθενός ανώνυμα κάτι που μας αρέσει πραγματικά

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ.

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό. Πριν από πάρα πολλά χρόνια, ένα πρωινό, ξύπνησε ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ του Prem Rawat TΙΣ ΠΡΟΑΛΛΕΣ σκεφτόμουν τι είναι η ειρήνη. Και κατάλαβα κάτι: η ειρήνη είναι το άρωμα. Όταν ο Θεός βρίσκεται κοντά σου, αναδύεται αυτό το άρωμα. Είναι εξαίσιο. Είναι όμορφο.

Διαβάστε περισσότερα

Καλοκαιρινές διακοπές

Καλοκαιρινές διακοπές Καλοκαιρινές διακοπές Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων για παιδιά προσχολικής ηλικίας και Δημοτικού Tα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Για παιδιά 0-5 ετών Πάνινα βιβλία 0-3

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου;

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ενότητα: Ελεύθερος χρόνος διασκέδαση (2 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή:

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΙΤΛΟΣ: «ΚΩΝΣΤΑΝΤΗΣ» «Στερνή μου γνώμη, να σε είχα πρώτα», λέει ο σοφός λαός μας. Και πόσο δίκιο έχει, μονολογεί ο Κωνσταντής,

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Δεύτερη διδακτική πρόταση Ημερολόγια Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεόραση και διαφήμιση

Τηλεόραση και διαφήμιση Τηλεόραση και διαφήμιση Δείτε τι έγραψαν μερικά παιδιά για τις διαφημίσεις:... Σε κάθε σπίτι σήμερα έχει μπει η τηλεόραση και, όπως γνωρίζουμε, κάθε μέρα βομβαρδιζόμαστε από τις διάφορες διαφημίσεις που

Διαβάστε περισσότερα

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους.

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους. Προπρονήπια Α 2015 ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου ασχοληθήκαμε με το θέμα «Πίνακες Ζωγραφικής». Αφορμή στάθηκε μια συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά για το φθινόπωρο και τις αλλαγές του

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της Επιπεδίας

Το παραμύθι της Επιπεδίας Το παραμύθι της Επιπεδίας Ιστορία του J.Weeks, βασισμένη σε ιδέες του μυθιστορήματος Flatland: a romance in many dimensions, του E.A.Abbott, το οποίο δημοσιεύτηκε το 1884, και στο οποίο βασίστηκε το κινηματογραφικό

Διαβάστε περισσότερα

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα.

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. 1. Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. Καιρό είχες να ρθεις, Κλουζ, μου είπε ο κύριος Κολχάαζε, ανοιγοκλείνοντας το ψαλίδι του επικίνδυνα κοντά στο αριστερό μου αυτί. Εγώ τα αγαπώ τ αυτιά μου. Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ Β2 : ΤΑ ΣΑΛΙΓΚΑΡΑΚΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012-ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ PROJECT «ΤΟ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙ» ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΠΕΤΕΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΥΚΑΙΡΙΑΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ

ΤΜΗΜΑ Β2 : ΤΑ ΣΑΛΙΓΚΑΡΑΚΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012-ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ PROJECT «ΤΟ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙ» ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΠΕΤΕΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΥΚΑΙΡΙΑΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΜΗΜΑ Β2 : ΤΑ ΣΑΛΙΓΚΑΡΑΚΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012-ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ PROJECT «ΤΟ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙ» ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΠΕΤΕΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΥΚΑΙΡΙΑΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΟΣ ΚΑΜΟΥΤΣΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το διάστημα

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ας µιλήσουµε Ελληνικά

Ας µιλήσουµε Ελληνικά Ας µιλήσουµε Ελληνικά I Το όνοµά µου: Πόσων χρονών είµαι: Σε ποια τάξη πηγαίνω: Σε ποιο σχολείο πηγαίνω: Η πόλη µου / Το χωριό µου: ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011 Μέρος Α Κατανόηση προφορικού λόγου 1 Άσκηση 1 Άκουσε

Διαβάστε περισσότερα

Απευθύνεται σε μειονεκτούντες μαθητές/οικογένειες Πολυγλωσσική δραστηριότητα Απευθύνεται ειδικά σε. Ναι αλλά όχι μόνο. Ναι Όχι

Απευθύνεται σε μειονεκτούντες μαθητές/οικογένειες Πολυγλωσσική δραστηριότητα Απευθύνεται ειδικά σε. Ναι αλλά όχι μόνο. Ναι Όχι www.lifelongreaders.org Περιγραφή της Δραστηριότητας για Προώθηση Ανάγνωσης / Δράση ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ Η περιγραφή δημιουργήθηκε από τον εταίρο στο πρόγραμμα LiRe: CARDET Απευθύνεται σε μειονεκτούντες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Το μαγικό ραβδάκι Το ίδιο έγινε με όλα τα γεγονότα, τα πρόσωπα και τα πράγματα που άγγισε με το μαγικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater Διήμερο σεμινάριο Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία Bar theater & Γιατί η υποκριτική είναι Τέχνη Σάββατο και Κυριακή 19 και 20 Οκτωβρίου 2013 στην αίθουσα του ''Θυρεάτη''(παραπλεύρως Αφων Καρκούλη) Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες χορήγησης και διόρθωσης κατατακτήριων τεστ. «Ας μιλήσουμε Ελληνικά Ι, ΙΙ, ΙΙΙ»

Οδηγίες χορήγησης και διόρθωσης κατατακτήριων τεστ. «Ας μιλήσουμε Ελληνικά Ι, ΙΙ, ΙΙΙ» Οδηγίες χορήγησης και διόρθωσης κατατακτήριων τεστ «Ας μιλήσουμε Ελληνικά Ι, ΙΙ, ΙΙΙ» Περιεχόμενα Οδηγίες χορήγησης και διόρθωσης γραπτών τεστ... 3 Ας μιλήσουμε Ελληνικά Ι... 5 Μέρος Α : Κατανόηση προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:...

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... 20 κλασικά αλλά και καινούρια παραμύθια με πριγκίπισσες Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: PRINCESS STORIES Από τις Εκδόσεις Igloo Books, Μεγάλη Βρετανία 2009 ΤΙΤΛΟΣ BIBΛΙΟΥ: Ιστορίες για

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

Όταν η μαμά έχει στομία

Όταν η μαμά έχει στομία Coloplast Όταν η μαμά έχει στομία Μια αληθινή ιστορία ζωής Εισαγωγή Αυτό το φυλλάδιο γράφτηκε από την Tina η οποία έχει κάνει επέμβαση στομίας. Η επέμβαση έγινε το 1994, τη στιγμή που ο γιος της ήταν ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά Στη γιαγιά Φωτούλα, που δεν πρόλαβε να το διαβάσει, γιατί έφυγε ξαφνικά για τη γειτονιά των αγγέλων. Και στον παππού Γιώργο, που την υποδέχτηκε εκεί ψηλά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα.

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Το πρόγραμμα βασίστηκε στο αναπτυξιακό οικολογικό μοντέλο (εισήγηση, Έφη Γουργιώτου, λέκτορα στο Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών, ελεύθερες δραστηριότητες. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά.

Προσέλευση μαθητών, ελεύθερες δραστηριότητες. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά. Τουαλέτα, υγιεινή, πρωινό. Πρωινή προσευχή, ημερολόγιο, αναφορά στο θέμα εβδομάδας. Πρόκειται για τη θεματική

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή Ζωντανά βιβλία, της Ιωάννας Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγου, MSc, µε ιστορίες που µάς δίνουν το έναυσµα να τις βιώσουµε, δραµατοποιήσουµε, συζητήσουµε, διαβάσουµε, ώστε να µάθουµε και

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές για τους γονείς

Συμβουλές για τους γονείς Συμβουλές για τους γονείς Για τα παιδιά του Δημοτικού κάθε διαδρομή από το σπίτι προς στο σχολείο αποτελεί μια σημαντική μαθησιακή εμπειρία και ένα μάθημα κυκλοφοριακής αγωγής. Μέσω αυτής της καθημερινής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΥΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ με τον ΚΩΣΤΑ ΦΙΛΙΠΠΟΓΛΟΥ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2002 Κατέγραψε η Ελένη Σαματά 3 Από την Ουδέτερη Μάσκα στη Θεατρική Δημιουργία Υλικό Σεμιναρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρώτο Βιβλίο του Μικρού Δράκου Μου Ο Μου επισκέπτεται την Ευρώπη

Το Πρώτο Βιβλίο του Μικρού Δράκου Μου Ο Μου επισκέπτεται την Ευρώπη 1 Ο μικρός δράκος Μου ζούσε μαζί με τη μαμά και τον μπαμπά του πάνω σ ένα πολύ ψηλό βουνό, μέσα σ ένα πολύ μεγάλο δέντρο. Το Πρώτο Βιβλίο του Μικρού Δράκου Μου Ο Μου επισκέπτεται την Ευρώπη Μετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14. Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης

9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14. Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης 9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14 Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης Διάρκεια προγράμματος -Συμμετοχή Διάρκεια: Μάρτιος - Ιούνιος 2014 Συμμετοχή : 2 μεικτά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ"

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ ΆΡΙΣΤΑ 1 Μια πρωτοβουλία: Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ" Το όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, ενημερώνει όλους τους χρήστες του Οδικού δικτύου και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α Γυμνασίου Απαντήσεις ερωτήσεων σχολικού βιβλίου σχ. βιβλίο (σελ. 184) Γυμνάσιο: 9.000 μαθήματα με βίντεο-διδασκαλία για όλο το σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν.

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα. John Lennon Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

2 ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΚΟΤΣΙΡΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΖΑΝΝΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Β ΤΑΞΗ ΤΙΤΛΟΣ: «ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ-ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΕΙΣ ΜΑΙΡΗ»

2 ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΚΟΤΣΙΡΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΖΑΝΝΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Β ΤΑΞΗ ΤΙΤΛΟΣ: «ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ-ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΕΙΣ ΜΑΙΡΗ» 2 ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΚΟΤΣΙΡΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΖΑΝΝΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Β ΤΑΞΗ ΤΙΤΛΟΣ: «ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ-ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΕΙΣ ΜΑΙΡΗ» Δεν είχε καλά χαράξει και η κυρία Μαίρη άνοιξε το μαγαζί. Πέταξε τα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 45 Παράρτημα Ημερολόγιο εκπαιδευτικών και κινηματογραφιστών Σχολική μονάδα:... Ημερομηνία και ώρα συνάντησης:... Συνάντηση εντός ή εκτός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΕΛΜΟΥΖΟΣ» ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΕΛΜΟΥΖΟΣ» ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΕΛΜΟΥΖΟΣ» ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΗ ΔΑΣΚΑΛΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.com Ο Ρόλος του Εκπαιδευτικού Στηρίζει τους μαθητές στην αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΑΞΗ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ 19/05/2013 Χρόνος: 1 ώρα Οδηγίες 1. Έλεγξε ότι το γραπτό που έχεις μπροστά σου αποτελείται από τις σελίδες 1-11. 2. Όλες τις

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ 1 of 18 4/16/2015 4:11 PM ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Το ερωτηματολόγιο αυτό έχει διάφορες ενότητες για τα ψηφιακά παιχνίδια που παίζονται σε συσκευές κινητής τεχνολογίας και ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε να γράφετε 4/5. ετών. Από τελείες στη γραµµή γραµµές και διακοσµήσεις από τη γραµµή της επιστολής. να κάνετε στο σπίτι

Μάθετε να γράφετε 4/5. ετών. Από τελείες στη γραµµή γραµµές και διακοσµήσεις από τη γραµµή της επιστολής. να κάνετε στο σπίτι Υ Ο Μ Σ Η Φ Α Ρ Γ ΙΟ Α ΤΟ ΤΕΤΡ Μάθετε να γράφετε 4/5 ετών Από τελείες στη γραµµή γραµµές και διακοσµήσεις από τη γραµµή της επιστολής να κάνετε στο σπίτι 2 Από το σχολείο στο σπίτι Από το σχολείο στο σπίτι

Διαβάστε περισσότερα