ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ 153. ΜΕΡΟΣ Γ' Δημιουργική διδασκαλία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ 153. ΜΕΡΟΣ Γ' Δημιουργική διδασκαλία"

Transcript

1 ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ 153 ΜΕΡΟΣ Γ' Δημιουργική διδασκαλία

2 154 6Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

3 Ιστορίες από μακριά Ονειροχρόνος Marigold Ashwell Σύμβουλος τεχνών, Ηνωμένο Βασίλειο Μερικές από τις ιδέες γι αυτό το εργαστήριο ανήκουν στον Allan Lindsay και στη Shelley Upton, υπεύθυνους θεατρικής αγωγής σε σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Αν και το υλικό ήταν πολύ διαφορετικό, χρησιμοποιήσαμε μαζί τις τεχνικές σε μια συνδιάσκεψη για την «τέχνη και την πολιτειότητα* 2» με νέους από την Ευρώπη και την Παλαιστίνη, πολλοί από τους οποίους βίωναν δύσκολες καταστάσεις. Σκοπός του θεατρικού εργαστηρίου Να καταστεί κατανοητό σε όσους συμμετέχουν πώς μέσω μιας διερευνητικής, δημιουργικής και συλλογιστικής διαδικασίας, οι ιστορίες μιας χωρικά και χρονικά απομακρυσμένης κοινωνίας μπορούν να δώσουν το έναυσμα για εξαιρετικά ευφάνταστες θεατρικές δράσεις. Διερευνήσαμε πώς: Oι ιστορίες αποκτούν σάρκα και οστά. Tο νόημα παίρνει πολλές διαφορετικές μορφές. Πειραματιστήκαμε με: Tον ήχο, την κίνηση και το χώρο για να δημιουργήσουμε τις ιστορίες μας. Είχαμε υπόψη μας και χρησιμοποιήσαμε: Πλήθος τεχνικών και μέσων, για να εξερευνήσουμε, να εμβαθύνουμε και να ερμηνεύσουμε τις ιδέες και τις αντιδράσεις μας. Λίγες γνώσεις για έναν από τους πολιτισμούς του κόσμου Μάθαμε μερικά πράγματα για τους αυτόχθονες της Αυστραλίας τους Αβορίγινες και τον πολιτισμό τους, δίνοντας έμφαση στα όνειρα. Επισκόπηση Εισαγωγικά παιχνίδια για να σπάσει ο πάγος. Συζήτηση για ιστορίες, παραδοσιακά παραμύθια, θρύλους και μύθους που αντικατοπτρίζουν τον πολιτισμό του καθενός και την ταυτότητά μας. Θεατρικά παιχνίδια και τεχνικές για να δεθεί η ομάδα και να προετοιμαστεί για το δραματουργικό μέρος. Εργασία σε επιμέρους ομάδες για τη δημιουργία αφηρημένων αντικειμένων, τόπων και ζώων. *πολιτειότητα: όρος στην ελληνική του αγγλικού citizenship, που αναφέρεται στην ιδιότητα του πολίτη

4 156 6Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Η προέλευση του Ονειροχρόνου των Αβοριγίνων και παραδείγματα. Δημιουργία και παρουσίαση πρωτότυπων ιστοριών για τον Ονειροχρόνο. Σκέψη και ανάλυση της δραματουργικής έκφρασης και του τρόπου που αυτή συνδέεται με τα παιδιά/τους νέους, που μαθαίνουν για τον κόσμο εντός και εκτός σχολείου. Υλικά κομμάτια μουσελίνας CD player και CD με τα εξής κομμάτια: «Everyone s gonna dance tonight», Paul McCartney, «Oxygene», Jean Michel Jarre, «Sacred Spirit vol. 1», μουσική των Ινδιάνων της Αμερικής. 6 σκουπόξυλα παραβάν και λάμπα για τις σκιές μακρόστενα κομμάτια ύφασμα για την τυφλόμυγα αυτοκόλλητες ετικέτες Συνεργασία Για να δώσουμε την ευκαιρία σε όσους συμμετέχουν να γνωριστούν και να συνυπάρξουν με άνεση στο χώρο: Όλη η ομάδα βγαίνει έξω και όσοι συμμετέχουν πιάνονται χέρι χέρι. Υπό τον ήχο του «Εverybody s gonna dance tonight» του Paul McCartney, τα μέλη της ομάδας εισέρχονται στο χώρο του εργαστηρίου χορεύοντας πιασμένοι. Κάποιοι απ αυτούς που συμμετείχαν κλήθηκαν να ηγηθούν της ομάδας και να σχηματίσουν αψίδα με τα χέρια τους. Παιχνίδι ονομάτων Συστάσεις και καλωσόρισμα Έμφαση στη χρήση της σωματικής κίνησης: Όλοι όσοι συμμετέχουν σχηματίζουν κύκλο και λένε «Γεια» και «Καλώς ορίσατε», καθένας στη γλώσσα του. Καθένας λέει το όνομά του και το όνομα ενός εντόμου, χειρονομώντας έντονα για να μεταμορφωθεί στο έντομο αυτό. Η ομάδα επαναλαμβάνει προσπαθώντας να απομνημονεύσει τα ονόματα. Βρες το ταίρι σου Έμφαση στον ήχο: Τα μέλη της ομάδας χωρίζονται σε ζευγάρια κάθε ζευγάρι διαλέγει έναν ήχο (όχι λέξη). Τα ζευγάρια χωρίζονται και διασκορπίζονται στην αίθουσα. Δένουν όλοι τα μάτια τους. Ο στόχος τους είναι να βρουν το ταίρι τους χρησιμοποιώντας τον ήχο που έχουν συμφωνήσει. Είναι δύσκολο αλλά διασκεδαστικό απαιτείται έντονη συγκέντρωση και προσοχή. Ενιαίο σύνολο Ομαδική έκφραση με πυρήνα, κίνηση, ρυθμό και ήχο: Όλα τα μέλη της ομάδας κινούνται στο χώρο και σταματούν όταν ηχεί το τρίγωνο. Στην αρχή πρέπει να καλύψουν όλο το χώρο, αλλάζοντας συχνά κατεύθυνση και φροντίζοντας να μην πέσει ο ένας πάνω στον άλλο. Στη συνέχεια, πρέπει να έχουν οπτική επαφή και επίγνωση της παρουσίας των υπολοίπων, αξιοποιώντας και πάλι όλο το διαθέσιμο χώρο. Στο τέλος τούς ζητείται να συνεχίσουν αυτή τη δραστηριότητα χωρίς τον ήχο του τριγώνου. Σταματούν όταν νιώθουν ότι η στιγμή είναι κατάλληλη. Κάποιος από την ομάδα αναλαμβάνει να υπαγορεύσει στους υπόλοιπους το ρυθμό της κίνησης.

5 ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ 157 Κάποιος άλλος παράγει ένα συγκεκριμένο ήχο, που επαναλαμβάνεται από τους υπόλοιπους ακολουθώντας το ρυθμό. Όταν ακινητοποιείται η ομάδα, σταματάει η κίνηση και ο ήχος. Αυτή η στιγμή είναι η κατάλληλη για να αξιολογηθεί η μαθησιακή στρατηγική ρωτάμε όσους συμμετέχουν τι νομίζουν ότι μαθαίνουν. Πολλοί απαντούν ότι η δραστηριότητα αυτή τους βοήθησε να κατανοήσουν πώς μπορεί να λειτουργήσει η ομάδα ως ενιαίο σύνολο, ακούγοντας κάθε ήχο και παρατηρώντας κάθε κίνηση των υπολοίπων, προκειμένου να διαισθανθούν και την παραμικρή αλλαγή. Το σώμα σαν μέσο έκφρασης Πειραματισμός με τη σωματική έκφραση το σώμα σαν μέσο έκφρασης για την αναπαράσταση καθημερινών αντικειμένων και χώρων: Ομάδες 5-7 ατόμων αναπαριστούν μια πολυθρόνα, ένα πιάτο σπαγγέτι μπολονέζ, ρούχα μέσα σε μια ντουλάπα, ένα πλοίο, ένα κάστρο, ένα νεκροταφείο. Εξετάσαμε κάποιες από αυτές τις αναπαραστάσεις γιατί ήταν μια καλή ευκαιρία να χρησιμοποιηθεί η αξιολόγηση για τη μάθηση. Έγινε συζήτηση και ενθαρρύνθηκε ο σχολιασμός μέσω ερωτήσεων που χρησιμοποιούν την αξιολόγηση σαν κομμάτι της μαθησιακής διαδικασίας. Οι θεατές περιέγραψαν τι είδαν και πώς καταλάβαιναν τι αναπαριστούσαν αυτά που έβλεπαν. Τα μέλη της ομάδας που έκαναν τις αναπαραστάσεις άκουσαν χρήσιμα σχόλια. Το σώμα και οι ήχοι σαν μέσα έκφρασης Πειραματισμός με τη σωματική έκφραση, τον ήχο και την αργή κίνηση για την αναπαράσταση λιγότερο κοινών τόπων και στοιχείων και τέλος ζώων: Ομάδες 5-7 ατόμων αναπαριστούν μια θύελλα, έναν καταρράκτη, ένα ηφαίστειο, ένα παγόβουνο, μια ρουφήχτρα, μια αιωνόβια ελιά και μια πυρκαγιά σε δάσος. Ζητούμε από τις ομάδες να κάνουν τους ήχους που νομίζουν ότι θα ακούγονταν σε αυτές τις συνθήκες δημιουργούν έτσι ένα ηχητικό τοπίο. Γίνεται συζήτηση και ενθαρρύνεται ο σχολιασμός μέσω ερωτήσεων, π.χ.: Πώς καταλάβατε ότι ήταν καταρράκτης; Οι θεατές περιγράφουν τους ήχους που άκουσαν και τις μορφές που είδαν. Ομάδες 5-7 ατόμων αναπαριστούν με τα σώματά τους ένα επικίνδυνο φίδι, ένα περήφανο άτι, μια τρομαγμένη γάτα, μια αγριεμένη κατσίκα, μια αρχοντική τίγρη, μια πονηρή μαϊμού χρησιμοποιώντας αργή κίνηση και ήχο (μέχρι λέξη, όχι πρόταση). Γίνεται συζήτηση και ενθαρρύνεται ο σχολιασμός μέσω ερωτήσεων, π.χ.: Πώς καταλάβατε ότι ήταν μια αγριεμένη κατσίκα; Ανάλυση σκέψης Για εμβάθυνση του χαρακτήρα και τόνωση της φαντασίας: Ο συντονιστής ρωτά τα ζώα, π.χ.: «Γιατί είσαι αγριεμένη;» για την κατσικούλα;, «Πού ήσουν;» το άλογο, «Ποιος σε τρόμαξε;» τη γάτα. Μια μικρή εισαγωγή στον πολιτισμό των Αβοριγίνων Για να δούμε τι ξέρει ήδη η ομάδα και να δώσουμε ένα υπόβαθρο στο κεντρικό θέμα του εργαστηρίου: Τα μέλη της ομάδας καλούνται να αναφέρουν ιστορίες από την παράδοση της πατρίδας τους κάποιες από αυτές ανιστορούνται και βρίσκουμε τα κοινά σημεία με το θέμα της Συνδιάσκεψης πώς οι ιστορίες, και ιδίως αυτές της προφορικής παράδοσης, μας δίνουν

6 158 6Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ πολύτιμες πληροφορίες για έναν πολιτισμό και τους ανθρώπους του. Ρωτάμε την ομάδα τι γνωρίζουν για τα όνειρα και τον πολιτισμό των Αβοριγίνων και βρίσκουμε κοινά σημεία με ιστορίες από άλλους πολιτισμούς, π.χ. όσον αφορά τη δύναμη των θεών κτλ. Συζητούμε βασικά θέματα, όπως η σημασία της ουσιαστικής κατανόησης των Αβοριγίνων, οι θεοί ή οι πρόγονοι που δημιούργησαν τον κόσμο, τα πνεύματα της φύσης και τα ίχνη που άφησαν πίσω τους οι πρόγονοι καθώς μετακινούνταν στη χώρα (μοιράζονται φωτοτυπίες με περιληπτικές πληροφορίες σχετικά με τους Αβορίγινες). Η ομάδα στη συνέχεια συζητά τι θα σήμαινε αν πιστεύαμε κι εμείς ότι καθετί ζωντανό έχει πνεύμα, πόσο περισσότερο θα φροντίζαμε το περιβάλλον από κάθε άποψη, οι παγκόσμιες ευθύνες θα ήταν δεδομένες, το ίδιο και ο σεβασμός στον πλανήτη. Θεατρικές τεχνικές που μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατά την αναπαράσταση Επίδειξη ορισμένων τεχνικών αναπαράστασης επιλογή όσων δεν είναι γνωστές στην ομάδα: Βλέπουμε σε DVD μερικές επιλεγμένες τεχνικές αναπαράστασης αφήγηση, αργή κίνηση, ηχητικό τοπίο, ηθοποιός ως πηγή, χορός. Επεξηγείται επίσης η τεχνική της «ιστορίας στη γραμμή». Οι ηθοποιοί στέκονται ο ένας δίπλα στον άλλο σε ευθεία γραμμή και σε γενικές γραμμές δε μετακινούνται από τη θέση τους. Όλοι οι ηθοποιοί κοιτάνε διαρκώς μπροστά και δεν έχουν οπτική επαφή με τους άλλους ηθοποιούς. Υπάρχουν διάφορες εκδοχές για το πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί ο αφηγητής: Ο αφηγητής μπορεί να αφηγηθεί όλη την ιστορία. Κάποιες σημαντικές αράδες μπορεί να τις πουν οι ηθοποιοί. Οι ηθοποιοί στη σειρά μπορεί να αφηγηθούν την ιστορία. Οι ηθοποιοί μπορεί να πουν κάποια λόγια, σαν σε νατουραλιστική σκηνή, για να αφηγηθούν την ιστορία. Αν χρησιμοποιηθεί αφηγητής, οι ηθοποιοί δεν πρέπει να προσπαθούν να πουν κι αυτοί τα λόγια του. Αντί γι αυτό, πρέπει να βρουν μια χειρονομία/κίνηση ή έκφραση του προσώπου για να διευκρινίσουν όσα λέει ο αφηγητής. Τέτοιες χειρονομίες/εκφράσεις είναι, για παράδειγμα, η κίνηση αποχαιρετισμού με τα χέρια, για να δείξουμε το «γεια/αντίο», ή το έκπληκτο πρόσωπο και τα χέρια με τις παλάμες προς τα πάνω, για να δείξουμε ερώτηση. Οι κινήσεις/δράσεις της ιστορίας δραματοποιούνται με απλουστευτικό και υπερβολικό τρόπο. Είναι πιο σημαντικό να «δείξεις» ότι είσαι πεινασμένος τρίβοντας το στομάχι σου με μεγάλες κυκλικές κινήσεις από το να δείξεις μια νατουραλιστική εκδοχή του πώς είναι κάποιος που πεινάει, εκδοχή που έχει προκύψει από προσεκτική παρατήρηση. Οι εκφράσεις του προσώπου πρέπει να είναι κι αυτές καθαρές και υπερβολικές και οι χειρονομίες καθαρές και έντονες. Όπως στα εικονογραφημένα παιδικά βιβλία ή στα σκίτσα. Ο ρυθμός των κινήσεων μπορεί να ελαττωθεί λίγο για να δοθεί έμφαση. Οι αφηγητές και οι ηθοποιοί πρέπει να δουλεύουν μαζί, για να συγχρονίζονται οι δράσεις με το διάλογο. Η αφήγηση της ιστορίας και ο διάλογος πρέπει να επικεντρώνονται στις κύριες δράσεις

7 ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ 159 της ιστορίας και να είναι όσο το δυνατόν πιο περιεκτικά. Ο στόχος είναι: λίγες λέξεις, πολλές δράσεις. Για παράδειγμα: ΛΑΘΟΣ: Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ένα κοριτσάκι που το έλεγαν Κοκκινοσκουφίτσα. Ζούσε σ ένα σπιτάκι με τη μητέρα του. Ένα πρωί η μαμά της Κοκκινοσκουφίτσας της έδωσε ένα καλάθι μήλα. ΣΩΣΤΟ: Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ένα κοριτσάκι που το έλεγαν Κοκκινοσκουφίτσα (ο ηθοποιός γυρνάει και κοιτάζει προς το κοινό). Ζούσε σ ένα σπιτάκι με τη μητέρα της (ο ηθοποιός γυρνάει και κοιτάζει προς το κοινό). Ένα πρωί η μαμά της Κοκκινοσκουφίτσας της έδωσε ένα καλάθι μήλα (ο ηθοποιός 1 δίνει το καλάθι στον ηθοποιό 2 και ο ηθοποιός 2 το παίρνει). Εισαγωγή στα όνειρα Εξοικείωση με τα βασικά χαρακτηριστικά των ιστοριών του Ονειροχρόνου. Αναπαράσταση καίριων στιγμών της ιστορίας μέσω πειραματισμών με τη μορφή. Υπενθυμίζεται στην ομάδα ότι στον Ονειροχρόνο καθετί κρύβει μια ιστορία και ένα πνεύμα παρουσιάζονται εν είδει παραδείγματος δύο ιστορίες, το «Σφυριχτό ποτάμι» και «Οι λόφοι των τριών αδελφών». Το σφυριχτό ποτάμι Πριν από εκατοντάδες χρόνια ζούσε ένας ψαράς που ψάρευε ολημερίς και ολονυχτίς. Αγαπούσε το ψάρεμα και ήταν τόσο χαρούμενος, που σφύριζε μελωδικά όλη τη ημέρα. Μια άνοιξη έπεσαν πολλές βροχές. Τα ποτάμια φούσκωσαν, αλλά ο ψαράς έβγαινε κανονικά για ψάρεμα. Μια μέρα όμως που οι άνεμοι ήταν πολύ δυνατοί, το ρεύμα του ποταμού των παρέσυρε και χάθηκε μέσα στην καταιγίδα κανείς δεν τον ξανάδε. Σφύριξε με όλη του τη δύναμη, αλλά κανείς δεν τον άκουσε, ούτε έτρεξε να τον σώσει. Από τότε το ποτάμι είναι γνωστό ως το «Σφυριχτό ποτάμι». Οι Λόφοι των τριών αδελφών Πριν από χιλιάδες χρόνια ζούσαν τρεις αδελφές που κόντευαν να πεθάνουν από την πείνα. Βγήκαν και οι τρεις μαζί έξω για να βρουν κάτι να φάνε. Ξαφνικά, την ώρα του δειλινού, έπεσε πυκνή ομίχλη. Κρατήθηκαν σφιχτά χέρι χέρι και συνέχισαν να περπατούν αναζητώντας το δρόμο προς το σπίτι. Η πείνα και το κρύο όμως ήταν πιο δυνατά από αυτές και οι τρεις αδελφές ξεψύχησαν πριν ξημερώσει. Ποτέ κανείς δεν τις ξανάδε και χρόνο με το χρόνο τα βρύα και οι λειχήνες σκέπαζαν τα κορμιά τους. Στο τέλος έμειναν τρεις λόφοι, οι Λόφοι των τριών αδελφών. Χρήση των στρατηγικών του ταμπλό και της αφήγησης, του χορού και της χορωδιακής απαγγελίας ή του ηχητικού τοπίου Ζητείται από τα μέλη της ομάδας να αναδείξουν τα βασικά χαρακτηριστικά αυτών των ιστοριών και ακολουθεί συζήτηση σχετικά με το ότι και οι δύο ιστορίες περιστρέφονται γύρω από ένα φυσικό στοιχείο, το οποίο συνδέεται με το άλυτο μυστήριο της εξαφάνισης ανθρώπων. Σε ομάδες των 5-7 ατόμων τα μέλη της ομάδας αναπαριστούν σε τρια ταμπλό τη μία από τις δύο ιστορίες. Εμπλουτίζουν τα ταμπλό με ήχους, όχι όμως φράσεις, και βρίσκουν τρόπους διασύνδεσης μεταξύ των ταμπλό. Kάποιος αναλαμβάνει το ρόλο του σκηνοθέτη, κοιτώντας τα ταμπλό απ έξω, για να δει πόσο αποτελεσματική είναι η αναπαράσταση και να δώσει χρήσιμες κατευθύνσεις στους υπόλοιπους.

8 160 6Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κάθε ομάδα πασχίζει να μεταδώσει την αίσθηση του πνεύματος κάθε ζώντος όντος. Ανιστορείται το παραμύθι του ονειροχρόνου με τίτλο «Γιατί κυλιούνται οι κροκόδειλοι» σε όλη την ομάδα. Αναπαρίσταται είτε αυτή είτε οι άλλες δύο ιστορίες του Ονειροχρόνου μέσω της τεχνικής «Ιστορία στη γραμμή». Αναρωτηθήκαμε τι μας λένε αυτές οι ιστορίες για τον πολιτισμό των Αβοριγίνων και για το πώς οι άνθρωποι ένιωθαν ένα με τη γη και τα πλάσματά της. Καταλάβαμε επίσης ότι πολλά τοπωνύμια προέρχονται από τον Ονειροχρόνο και από τις προφορικές ιστορίες της περιοχής. Με το βλέμμα του ειδικού Να δοθεί ένα έναυσμα για τη φαντασία όσων συμμετέχουν, τοποθετώντας τους στη θέση ενός ανθρωπολόγου που ειδικεύεται στην ιστορία του τόπου. Ο συντονιστής ορίζει το νοερό σύνορο ενός χωριού. Λέει στην ομάδα ότι είναι έμπειροι ανθρωπολόγοι που γνωρίζουν καλά τον Ονειροχρόνο. Γνωρίζουν επίσης πολλές ιστορίες του Ονειροχρόνου που δεν έχουν ακουστεί. Ζητείται από τα μέλη της ομάδας να απαντήσουν σε ερωτήσεις, για να εφεύρουν την ιστορία ενός τόπου τη γεωγραφική του θέση, το όνομά του κτλ. Η διαδικασία των ερωταποκρίσεων συνεχίζεται μέχρι ο χάρτης του χωριού να περιέχει τα εξής: χωριό, λόφοι, δάσος, ποτάμι, βάλτος, σπηλιές. Ο χάρτης του χωριού περιλαμβάνει λοιπόν έξι τοποθεσίες. (Ομάδες A, B, Γ, Δ, E, ΣΤ). Περιγραφή των τοποθεσιών Να δοθεί το έναυσμα στις υποομάδες να δημιουργήσουν μια δική τους ιστορία για μια συγκεκριμένη τοποθεσία: Ο συντονιστής ορίζει το νοερό σύνορο ενός χωριού. Αποστολή. Όλα τα μέλη έχουν χωριστεί σε έξι ομάδες των 5-7 ατόμων και κάθε ομάδα αναλαμβάνει μία από τις έξι τοποθεσίες του χάρτη. Εξηγούμε στις ομάδες ότι στον Ονειροχρόνο οι τοποθεσίες δεν είχαν αυτές τις ονομασίες και ότι πήραν το όνομά τους από παλιές ιστορίες, που περνούν από γενιά σε γενιά. Όπως ξέρει ήδη η ομάδα, υπάρχει κάποιος λόγος που κάθε τοποθεσία έχει το συγκεκριμένο όνομα. Οι ομάδες καλούνται να ανιστορήσουν πώς η τοποθεσία πήρε το όνομά της και να δραματοποιήσουν την ιστορία με μία από τις ακόλουθες τεχνικές: θέατρο σκιών, ο ηθοποιός ως πηγή ή ιστορία στη γραμμή. Εργασία εκ των έσω και χρήση συγκεκριμένων μέσων Για να περιοριστεί το εύρος των επιλογών ως προς το εκφραστικό μέσο και κάθε ομάδα να επιλέξει και να συμπυκνώσει τις ιδέες της: Οι ομάδες πρέπει να επιλέξουν ένα από τα εξής: αφήγηση, μονόλογος, αργή κίνηση, πολλαπλοί ρόλοι, υφάσματα και μπαστούνια, ήχος. Οι σκηνές πρέπει να διαρκούν το πολύ 5 λεπτά. Όσοι νιώθουν πιο άνετα με τη χρήση δραματικών μέσων ενθαρρύνονται να χρησιμοποιήσουν μεταφορές, συμβολισμούς και εικόνες. Δημιουργία της ιστορίας του Ονειροχρόνου μέσω της θεατρικής αναπαράστασης Να δοθεί η ευκαιρία στα μέλη κάθε ομάδας να εργαστούν από κοινού για τη δημιουργία της ιστορίας τους, δίνοντας ταυτόχρονα έμφαση σε συγκεκριμένες θεατρικές δεξιότητες:

9 ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ 161 Κάθε ομάδα έχει στη διάθεσή της 25 λεπτά για να προετοιμάσει τις σκηνές της όσοι συμμετέχουν ενθαρρύνονται: Να εργαστούν ομαδικά, ακούγοντας και υποστηρίζοντας ο ένας τον άλλο κατά τη δημιουργία και την εκτέλεση των σκηνών. Να πειραματιστούν με τις διάφορες τεχνικές, ώστε η ιστορία του Ονειροχρόνου να παρουσιαστεί με πρωτοτυπία και φαντασία. Να καταφέρουν να μεταδώσουν το «πνεύμα» της τοποθεσίας μέσω της αναπαράστασής τους. Να εκφράσουν το ποιος και το πού μέσω του χώρου, της σωματικής έκφρασης, της φωνής ή των ήχων ή του συνδυασμού αυτών (ανάλογα με την τεχνική που επέλεξαν). Ανάλυση και αξιολόγηση Να συζητηθούν οι σκηνές και να αναλυθούν οι αντιδράσεις, ενθαρρύνοντας την αυτοαξιολόγηση και την αλληλοαξιολόγηση ως εργαλεία μάθησης Οι ομάδες καλούνται να παρουσιάσουν τις σκηνές τους και μετά ακολουθεί ανάλυση και συζήτηση των νέων ιδεών και δεξιοτήτων που εφαρμόστηκαν ή αποκτήθηκαν. Πρώτα αναλύουν τα μέλη της ομάδας τη δουλειά τους και μετά όλοι μεταξύ τους αναφέρουν δύο σημαντικά επιτεύγματα και ένα σημείο που πιστεύουν ότι επιδέχεται βελτίωση (στην Αγγλία αυτό το λέμε «δύο αστέρια και μία ευχή»). Στο πλαίσιο της ανάλυσης της συνολικής δραματοποιημένης αναπαράστασης, συζητούμε πώς το θέατρο μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε τον κόσμο. Η διαδικασία δεν κινητοποιεί μόνο τις ιδέες και τις σκέψεις μας ως απόκριση σε κάποιο ερέθισμα, αλλά επιπλέον ενεργοποιεί και το συναισθηματικό μας κόσμο εκφράζουμε τα συναισθήματά μας χρησιμοποιώντας μέσα που συχνά μπορούν να προσεγγίσουν περισσότερο τον αληθινό πυρήνα του πράγματος που μας ενδιαφέρει από ό,τι όταν διαβάζουμε ή συζητούμε σχετικά με αυτό, γιατί έτσι μια κατάσταση παίρνει πραγματικά σάρκα και οστά. Μερικοί από αυτούς που συμμετέχουν ήταν πολύ πιο έμπειροι από άλλους, αλλά κατά τη διάρκεια των εργαστηρίων όλοι διαπίστωσαν τις σχέσεις μεταξύ του εργαστηρίου και των ζητημάτων τα οποία αντιμετωπίζουμε στις μέρες μας. Μιλήσαμε επίσης για την ανακάλυψη μέσων έκφρασης όπως η ιστορία στη γραμμή, που δοκιμάζονταν για πρώτη φορά, και για το ότι πρέπει να είμαστε ανοιχτοί σε τέτοιες ιδέες για παράδειγμα, αξιοποιώντας τις νέες τεχνολογίες και φέρνοντάς τες στο επίκεντρο της θεατρικής αγωγής. Επίλογος του εργαστηρίου Η ομάδα σχηματίζει κύκλο χορεύοντας για να σηματοδοτήσει τη λήξη του εργαστηρίου. Κλείνουμε το εργαστήριο χορεύοντας πιασμένοι χέρι χέρι και σχηματίζοντας στο τέλος έναν κύκλο, που συμβολίζει την ολοκλήρωση της προσπάθειάς μας! Παράρτημα «Min-na-wee (Γιατί κυλιούνται οι κροκόδειλοι)» από τον Bob Maza Καθώς οι τελευταίες ακτίνες του όμορφου πορφυρού ήλιου έδυαν πάνω από το μικρό καταυλισμό και τη μεγάλη παράκτια πεδιάδα, τα κορίτσια έπαιζαν και διασκέδαζαν. Όλα τα αγόρια ήταν με τους πατεράδες τους και μάθαιναν πώς θα γίνουν άντρες. Οι μητέρες ετοίμαζαν το δείπνο. Μαγείρευαν φρέσκο ψάρι στα κάρβουνα, με καβούρια και μύδια που μόλις είχαν πιάσει στη λάσπη.

10 162 6Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Όλοι ήταν ευχαριστημένοι. Ήταν καλή εποχή. Υπήρχε πολύ και φρέσκο φαγητό. Όλοι, εκτός από τη μικρή Min-na-wee. Η Min-na-wee ήταν διαφορετική. Από μικρή της άρεσε να δημιουργεί προβλήματα στα άλλα κορίτσια. Το πρόσωπο της Min-na-wee ήταν τόσο σκληρό και φολιδωτό, που σχεδόν αποκάλυπτε το μίσος της. Οι πιο μεγάλοι ήξεραν ότι η Min-na-wee συνέχεια προκαλούσε φασαρίες που κατέληγαν σε καβγάδες, όχι μόνο με τα μικρά κορίτσια αλλά και με τις μανάδες τους. Προειδοποίησαν τη μητέρα της ότι αν δεν έβαζε τέλος στις απατεωνιές της Min-na-wee, τότε θα της συνέβαινε κάτι πολύ άσχημο. Τα χρόνια περνούσαν και η Min-na-wee μεγάλωσε και έγινε μια νεαρή γυναίκα, που εξακολουθούσαν να της αρέσουν οι φασαρίες. Μια μέρα όλες οι γυναίκες, και η Min-na-wee μαζί, έπρεπε να ετοιμαστούν για να τις διαλέξουν για νύφες. Η Min-na-wee στάθηκε στη γραμμή με τα άλλα κορίτσια. Οι γηραιότεροι έδειξαν ποιοι άνδρες θα παντρευτούν ποιες γυναίκες. Στο τέλος της τελετής, η Min-na-wee έμεινε να στέκεται μόνη. Δεν την είχαν επιλέξει για σύζυγο. Το μίσος της Min-na-wee όλο και μεγάλωνε. Προκαλούσε όλο και περισσότερες φασαρίες στον καταυλισμό. Ξεσπούσαν καβγάδες κάθε μέρα στη φυλή. Η Min-na-wee καθόταν πίσω από την καλύβα της και παρακολουθούσε, ευχαριστημένη με τον εαυτό της. Οι γηραιότεροι της φυλής συμφώνησαν πως η Min-na-wee έπρεπε να τιμωρηθεί για ό,τι είχε κάνει. Εκείνη δε γνώριζε για την απόφαση της φυλής. Καθώς πλησίασε τις γυναίκες με σκοπό να προκαλέσει ακόμα έναν καβγά, την έπιασαν οι άνδρες και κυλίστηκαν όλοι μαζί κάτω, στη βρομιά. Εκείνη κατάφερε να ξεφύγει, έτρεξε στην άκρη της θάλασσας και κάλεσε τα κακά πνεύματα να τη μεταμορφώσουν σε ένα μοχθηρό ζώο, ώστε να μπορέσει να επιτεθεί για να εκδικηθεί τη φυλή της. Η Min-na-wee μεταμορφώθηκε σε ένα μεγάλο κροκόδειλο και σύρθηκε στα λασπώδη νερά, περιμένοντας τη λεία της. Οι άνθρωποι της φυλής έπαψαν να σκέφτονται τη Min-na-wee και συνέχισαν τις καθημερινές ασχολίες τους. Καθώς περιφέρονταν στις όχθες κυνηγώντας καβούρια στη λάσπη, η Minna-wee ήταν εκεί και περίμενε. Ένας από τους άνδρες που είχε πάρει μέρος στην τιμωρία της πήδηξε στο νερό. Η Min-na-wee σύρθηκε πίσω του και τον άρπαξε. Του είπε πως θα τον κάνει να κυλιστεί στη λάσπη, όπως είχε κάνει κι εκείνος στην ίδια. Τον στριφογύριζε ξανά και ξανά μέσα στο νερό, ώσπου, ικανοποιημένη, θεώρησε ότι τον είχε τιμωρήσει αρκετά. Μέχρι σήμερα το πνεύμα της Min-na-wee βρίσκεται μέσα στους κροκόδειλους και για το λόγο αυτό κάθε φορά που ένας κροκόδειλος πιάνει τη λεία του, πάντα στριφογυρίζει το κορμί του μέσα στο νερό. Μετάφραση από τα αγγλικά: Θεοδώρα Τερζίδου

11 Κατάδυση στη λίμνη της ομορφιάς αξιοποιώντας το εκπαιδευτικό δράμα στη διαθεματική προσέγγιση της γνώσης Άβρα Αυδή Φιλόλογος, εκπαιδευτικός δράματος/θεάτρου Μελίνα Χατζηγεωργίου Δασκάλα, εκπαιδευτικός δράματος/θεάτρου Στο εργαστήριο αξιοποιείται το εκπαιδευτικό δράμα (Ε. Δ.) για να διερευνηθεί, μέσω της διαθεματικής προσέγγισης, το θέμα της ομορφιάς. Τα μέλη που συμμετέχουν σε αυτό καλούνται να κάνουν «μια κατάδυση στη λίμνη της ομορφιάς», διερευνώντας μέσα από ποικίλες θεατρικές τεχνικές διάφορα ερωτήματα: Πώς αντιλαμβανόμαστε τη γυναικεία και πώς την ανδρική ομορφιά; Γιατί δεν υπάρχει συμφωνία όσο αφορά την εκτίμηση της ομορφιάς ενός προσώπου; Ποιοι παράγοντες συντελούν στη διαμόρφωση των προτύπων της ομορφιάς; Πώς συνδέεται η ομορφιά με τη γυναικεία υπόσταση και πώς με την ανδρική; Πώς επηρεάζει η ομορφιά ή η έλλειψή της τη ζωή των ανθρώπων και τις σχέσεις μεταξύ τους; Ποια είναι η σχέση της ομορφιάς με τον εσωτερικό κόσμο του ανθρώπου; Τι μπορεί να μας βοηθήσει στην αποδοχή της εξωτερικής μας εμφάνισης; Πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις αντιδράσεις που ασκεί η βιομηχανία της ομορφιάς; Με ποιους τρόπους αναδύεται η ομορφιά κάθε ανθρώπου και αναγνωρίζεται από τους άλλους; Κατά τη διερεύνηση των παραπάνω ερωτημάτων, δίνεται η ευκαιρία στους μαθητές να προσεγγίσουν βιωματικά, μέσω του εκπαιδευτικού δράματος, διάφορα γνωστικά αντικείμενα, όπως π.χ. τη Γλωσσική Διδασκαλία, τη Λογοτεχνία, τα Εικαστικά, την Ιστορία της Tέχνης, την Κοινωνιολογία, την Πληροφορική κ.ά. Το δράμα μπορεί εξάλλου να συνδεθεί με την εκπόνηση ενός σχεδίου εργασίας με θέμα την ομορφιά στο πλαίσιο ενός Πολιτιστικού Προγράμματος ή ενός Προγράμματος Αγωγής Υγείας. Το εργαστήριο μπορεί να εφαρμοστεί με τις κατάλληλες αλλαγές σε μαθητές του δημοτικού (Ε και Στ τάξης), του γυμνασίου και του λυκείου. Σημειώνεται ότι βασικό βοήθημα για την άντληση υλικού σχετικά με το θέμα της ομορφιάς αποτέλεσε το βιβλίο του Ουμπέρτο Έκο Ιστορία της ομορφιάς. Δίνεται παρακάτω το σχέδιο για το πρώτο μέρος του δράματος, το οποίο παρουσιάστηκε στη Συνδιάσκεψη και αφορά τη γυναικεία ομορφιά. Ο διαθέσιμος χρόνος των δυόμισι ωρών για το εργαστήριο δεν επαρκούσε για την παρουσίαση και του δεύτερου μέρους, στο οποίο διερευνάται το θέμα της ανδρικής ομορφιάς. ΣΧΕΔΙΟ ΤΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ Παιχνίδι: Κάτω από το βλέμμα των άλλων Περπατούν όλοι συγχρόνως με μουσική. Μετά περπατούν όλοι συγχρόνως χωρίς μουσική. Χωρίζονται σε δύο ομάδες. Η μια ομάδα περπατάει, ενώ η άλλη παρατηρεί αυτούς που περπατούν.

12 164 6Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Περπατάει ο ένας μετά από τον άλλο μπροστά σε ένα μεγάλο καθρέφτη. Μια γυναίκα περνάει μπροστά από ένα καφενείο όπου κάθονται άντρες. Μια γυναίκα φτάνει αργοπορημένη σε μια δεξίωση. Βλέμματα γυναικών και αντρών. Ένας άντρας περνάει μπροστά από μια φεμινιστική συγκέντρωση. Ύστερα από κάθε δραστηριότητα τα μέλη της ομάδας καλούνται να εκφράσουν συναισθήματα, σκέψεις και σχόλια. Στο τέλος συζητούν σχετικά με το πώς επιδρά πάνω μας το βλέμμα των άλλων. Αφήγηση Η ιστορία με την οποία θα ασχοληθούμε αφορά μια νέα ετών που είναι όμορφη, αλλά δεν είναι καλλονή. Ας προσπαθήσουμε να τη γνωρίσουμε. Και πρώτα πρώτα ας τη δούμε. Δημιουργία της νέας Τα μέλη της ομάδας καλούνται να φανταστούν τη νέα, να την περιγράψουν προφορικά ή γραπτά και να τη ζωγραφίσουν. Αρχίζουν να φαντάζονται τη νέα σε σχέση με το πώς προσλαμβάνεται από τις αισθήσεις και σταδιακά δημιουργούν την προσωπικότητά της. Προτείνεται η εξής διαδικασία: Όσοι συμμετέχουν χωρίζονται σε δύο ομάδες και συζητούν πώς προσλαμβάνει τη νέα η όραση. Η πρώτη ομάδα περιγράφει και ζωγραφίζει το πρόσωπο της νέας (μάτια, φρύδια, μύτη, στόμα, μαλλιά, κάποιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό). Η δεύτερη ομάδα περιγράφει και ζωγραφίζει το σώμα της νέας (ανάστημα, λαιμό, πλάτη, στήθος, χέρια, πόδια, κάποιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό). Οι δύο ομάδες συνθέτουν πρόσωπο και σώμα και συνδημιουργούν τη συνολική εικόνα της νέας και την προσωπικότητά της. Συζητούν πώς προσλαμβάνει τη νέα η ακοή (φωνή, γέλιο, τραγούδι), η όσφρηση (το άρωμα της νέας), η αφή (το δέρμα της νέας, η αίσθηση που αφήνει όταν την αγγίζεις), η γεύση (αν ήταν γεύση, τι γεύση θα ήταν;). Συζητούν επίσης ποια στοιχεία της φύσης (νερό, φωτιά, γη, αέρας) είναι πιο έντονα σε αυτή τη νέα. Της δίνουν το κατάλληλο όνομα. Αφήγηση Η νέα αναζητα τον εαυτό της. Το ερώτημα «Ποια είμαι» την απασχολεί διαρκώς και εμφανίζεται συχνά στη σχέση της με το άλλο φύλο, με τις φίλες της, με τον κοινωνικό της περίγυρο. Νιώθει σαν χαμένη. Δεν ξέρει από πού να αρχίσει. Ένα βράδυ όμως, διαβάζοντας ένα μυθιστόρημα, βρήκε τον τρόπο να αρχίσει να απαντά ή τουλάχιστον να ερευνά αυτό το ερώτημα. Μια γυναίκα ρώτησε τον ήρωα του μυθιστορήματος: «Ποιος είστε;» Κι εκείνος της είπε: «Επιτρέψτε μου να σας απαντήσω με τον κλασικό τρόπο και να σας αφηγηθώ μια ιστορία». Η νέα σκέφτηκε ότι η τέχνη της αφήγησης αποκαλύπτει με μια ιστορία το νόημα των συμβάντων που αλλιώς θα παρέμεναν μια αφόρητη σειρά ασύνδετων επεισοδίων. Ποια είναι η δική μου ιστορία, αναρωτήθηκε. Πολλά πράγματα βέβαια θα συνέθεταν τη δική της ιστορία, αλλά από κάπου χρειαζόταν να αρχίσει, αν ήθελε να την αφηγηθεί τουλάχιστον στον εαυτό της. Και αν ήθελε να είναι ειλικρινής, το θέμα που τον τελευταίο καιρό την προβλημάτιζε ιδιαίτερα ήταν η ομορφιά. Ίσως λοιπόν χρειαζόταν να αρχίσει την ιστορία της με το θέμα της ομορφιάς της δικής της ομορφιάς ή μη ομορφιάς, και πώς αυτή επηρεάζει την «ιστορία» της με τους άλλους. Κάθε βράδυ κατέγραφε στο ημερολόγιό της τις σκέψεις της και τα ερωτήματα που την απασχολούσαν. Τι να έγραφε λοιπόν στο ημερολόγιο αυτό; Ημερολόγιο Όσοι συμμετέχουν συζητούν σε ζευγάρια τις σκέψεις και τα ερωτήματα που απασχολούν τη νέα σχετικά με το θέμα της ομορφιάς και τα καταγράφουν. Διαβάζονται τα κείμενα.

13 ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ 165 Αφήγηση Εκείνο το βράδυ η νέα έγραψε τις σκέψεις της στο ημερολόγιό της κι έπειτα έψαξε στη βιβλιοθήκη με την ελπίδα ότι θα έβρισκε κάποιο βιβλίο που θα έδινε απαντήσεις στα ερωτήματά της. Ήταν τυχερή. Ένα καινούργιο βιβλίο τράβηξε την προσοχή της: Ιστορία της ομορφιάς. Το άνοιξε και άρχισε να διαβάζει. Διάβαζε, διάβαζε ώρες. Ούτε κατάλαβε πώς την πήρε ο ύπνος. Και τότε είδε ένα παράξενο όνειρο. Καθόταν, λέει, δίπλα σε μια λίμνη. Στα γαλήνια και διάφανα νερά της καθρεφτιζόταν το ψηλό βουνό που ορθωνόταν πίσω της και το γαλάζιο του ουρανού. Σηκώθηκε όρθια για να δει καλύτερα και τότε είδε τη μορφή της να καθρεφτίζεται στα νερά της λίμνης. Της φάνηκε πως της έγνεφε, πως της κουνούσε το χέρι, πως την καλούσε. Μα ποια ήταν λοιπόν αυτή η νέα που της έμοιαζε τόσο αλλά δεν ήταν αυτή; Η μορφή τής έτεινε το χέρι. Δεν μπορώ να αντισταθώ στον πειρασμό, σκέφτηκε η νέα, θα πάω να ξεδιαλύνω το μυστήριο. Έπεσε στη λίμνη και άρχισε να κολυμπάει προς το μέρος της. Καθώς όμως την πλησίαζε, η μορφή έκανε μια βουτιά και εξαφανίστηκε. Η νέα ακολούθησε το παράδειγμά της. Ήταν μια περίεργη βουτιά. Είχε την αίσθηση ότι προχωρούσε σε ένα σκοτεινό διάδρομο. Ο σκοτεινός διάδρομος Όσοι συμμετέχουν σχηματίζουν με τα σώματά τους ένα διάδρομο. Περνούν όλοι, ο ένας μετά τον άλλο, με κλειστά μάτια από το διάδρομο, ενώ ακούγεται ατμοσφαιρική μουσική. Αφήγηση Ο σκοτεινός διάδρομος την έβγαλε μπροστά σε ένα μεγάλο κτίριο. Στους τοίχους του κτιρίου ήταν αναρτημένες τέσσερις γιγαντοαφίσες, σαν αυτές που διαφημίζουν κινηματογραφικά έργα. Παρατήρησε τις αφίσες και διάβασε τους τίτλους των έργων: 1. Ωραία Ελένη Ι. 2. Ωραία Ελένη ΙΙ. 3. Η ομορφιά του κόσμου. 4. Ανοίγει η ομορφιά όλες τις πόρτες; Κάθε αφίσα απεικόνιζε μια σκηνή από το έργο που διαφήμιζε. Ξαφνικά πρόσεξε κάτι παράξενο. Σε όλες τις αφίσες η γυναικεία μορφή ήταν η ίδια. Ο εαυτός της; Δεν ήταν σίγουρη, αλλά η μορφή τής έμοιαζε πολύ. Και τότε συνέβη κάτι περίεργο. Όλες οι αφίσες, η μια μετά την άλλη, άρχισαν να ζωντανεύουν. Καθεμιά ξετύλιγε τη δική της ιστορία. Ακίνητες εικόνες-στιγμιότυπα: Στον τόπο όπου η νέα είναι το πρότυπο της ομορφιάς Δίνονται στις ομάδες τέσσερα κείμενα που αντιστοιχούν στους παραπάνω τίτλους. Με αφορμή τους τίτλους και τα κείμενα, οι ομάδες καλούνται να εστιαστούν σε ένα θέμα που αφορά την ομορφιά. Κάθε ομάδα δημιουργεί την εικόνα της αφίσας και τη ζωντανεύει για λίγο με κίνηση και λόγο. Οι ομάδες μπορούν να χρησιμοποιήσουν ένα απόσπασμα του κειμένου στη σκηνή τους. Κατά την παρουσίαση σχολιάζεται το νόημα των εικόνων και των σκηνών. Δίνονται τα παρακάτω κείμενα: Ωραία Ελένη Ι Βαρύ κι ασήκωτο φορτίο η ομορφιά. Μακάρι να ξεθώριαζε η όψη μου Και να γινόμουν άσχημη.... Με τα κάλλη άλλες είναι ευτυχισμένες, Μα για μένα σταθήκανε ο χαμός μου. Απόσπασμα από την Ελένη του Ευριπίδη

14 166 6Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Ωραία Ελένη ΙΙ Κείνο το δείλι, τριγυρισμένη απ τις ατέλειωτες κραυγές των πληγωμένων, απ τις ψιθυριστές κατάρες των γερόντων και το θαυμασμό τους, μέσα στη μυρωδιά ενός γενικού θανάτου που, στιγμές στιγμές, λαμπύριζε πάνω σε μιαν ασπίδα ή στην αιχμή ενός δόρατος ή στη μετόπη ενός αμελημένου ναού ή στον τροχό ενός άρματος ανέβηκα μόνη στα ψηλά τείχη και σεργιάνισα, μόνη, ολομόναχη, ανάμεσα σε Τρώες και Αχαιούς, νιώθοντας τον αγέρα να κολλάει επάνω μου τα λεπτά πέπλα μου, να ψαύει τις θηλές μου, να κρατάει το σώμα μου ακέριο ντυμένο κι ολόγυμνο, μόνο με μια φαρδιά, ασημένια ζώνη που ανέβαζε τα στήθη μου ψηλά έτσι ωραία, ανέγγιχτη, δοκιμασμένη, την ώρα που μονομαχούσαν οι δύο αντεραστές μου και κρινόταν η τύχη του πολυχρόνιου πολέμου. Απόσπασμα από την Ελένη του Ρίτσου Η ομορφιά του κόσμου... Ο Τζώνης, στο κατώφλι του, αψηφώντας ολάκερη την πλάση, έβγαλε τη φυσαρμόνικά του κι αρχίνισε να παίζει εκείνο τον πεταχτό σκοπό. Αυτόν είχε καταλήξει να διαλέξει, αφού παιδεύτηκε όλη νύχτα. Η αγάπη θέλει χαρά, όχι μελαγχολίες. Η κυρία, μες στην καρότσα, ήταν ντυμένη ολόιδια όπως χτες, φιογκάκια, κορδελάκια, πλισεδάκια, μόνο πως όλα, φουστάνι, τόκα, ομπρελίνο, αντί θαλασσιά, ήτανε κίτρινο λεμονί. Κι εκείνο το συννεφάκι, ψηλά στον ουρανό, γύριζε σήμερα στο χρυσαφί. Καθότανε με το πρόσωπο μισογυρισμένο προς τα εδώ, ακίνητη κάτω απ τ ανοιχτό λεμονί ομπρελίνο. Τα μεγάλα κουκλίστικα μάτια της, φουντουκιά με χρυσαφιές κουκκίδες, λες και κοιτάζανε δίχως να βλέπουνε τίποτα, δίχως τίποτα να αποτυπώνουν. Δε γύρισε να δει τον Τζώνη, μπορεί και να μην άκουγε τη φυσαρμόνικα. Τα πράγματα του κόσμου περνούσανε πάνωθέ της δίχως να την αγγίζουν. Τίποτα δε σάλευε στο πρόσωπό της, τα ματόφυλλά της δεν παίξανε ούτε μια φορά. Έδινε την εντύπωση της αυτάρκειας, της αυτοτέλειας όπως ταιριάζει να ναι η απόλυτη ομορφιά. Δεν καμάρωνε, όχι δεν καμάρωνε. Ήτανε σαν να κοίταζε μέσα σ ένα καθρέφτη και να διαπίστωνε, ψυχρά, τη μοναδικότητά της, έχοντας συναίσθηση πως δεν υπάρχει τίποτα το ενδιαφέρον πέρα από τον εαυτό της. Όχι εγωισμός ή αυταρέσκεια: η ολοκλήρωση, το τέλειο, που δεν είχε καμιά επιθυμία. Κάτι σα Νιρβάνα. Και στο μεταξύ, ο Τζώνης δώσ του κι έπαιζε τον πεταχτό σκοπό στη φυσαρμόνικα... Ξαφνικά ο Τζώνης σταμάτησε να παίζει, σηκώθηκε, έβαλε τη φυσαρμόνικα στην τσέπη του και, βιαστικά πήγε στην καρότσα και γονάτισε με το ένα γόνατο προς το μαρσπιέ. Σήκωσε τα μάτια του στο πρόσωπό της Vous permettez madame. Έπαιξε τα ματόφυλλά της μια φορά Και με το μανίκι του σφούγγισε τα λουικένζ γοβάκια της, που είχανε ασπρίσει από τον άμμο. Ύστερα σηκώθηκε, έκανε με αξιοπρέπεια μια ρεβερέντζα και τραβήχτηκε πιο πέρα. Τα ματόφυλλά της δεν ξαναπαίξανε. Κοίτα, κοίτα, κυρία Μερόπη μου.

15 ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ 167 Τι έγινε; Τι έγινε; Της φίλησε τα ποδάρια. Απόσπασμα από το μυθιστόρημα του Κοσμά Πολίτη Στου Χατζηφράγκου Αφήγηση Αυτές κι άλλες σκέψεις έκανε η νέα ζώντας για λίγες στιγμές σε έναν κόσμο όπου ήταν το πρότυπο της ομορφιάς. Ξαφνικά ο τοίχος του κινηματογράφου άνοιξε και κάτι σαν κύμα αισθάνθηκε να την παρασέρνει σε ένα μακρύ διάδρομο, γεμάτο εικόνες από γυναικείες μορφές. Τις παρατήρησε μία μία με ενδιαφέρον και απορία. Ο διάδρομος της γυναικείας ομορφιάς Όσοι συμμετέχουν σχηματίζουν ένα διάδρομο με τα σώματά τους. Καθένας κρατάει μια φωτογραφία που απεικονίζει μια γυναίκα που θεωρήθηκε πρότυπο ομορφιάς στον τόπο της και στην εποχή της. Σχηματίζεται έτσι μέσα στο διαδρομο ένα πανόραμα γυναικείας ομορφιάς ανά τους αιώνες σε διάφορα μέρη του κόσμου. Περνούν από το διάδρομο όλοι, ο ένας μετά τον άλλο, με συνοδεία μουσικής. Μετά καταθέτουν τις εντυπώσεις και τα σχόλιά τους. Αφήγηση Ο διάδρομος αυτός οδήγησε τη νέα πίσω στον κόσμο της. Και ωστόσο ο κόσμος αυτός σαν να είχε αλλάξει. Καθώς περιπλανιόταν σε γνώριμα μέρη, χαζεύοντας βιτρίνες, περιοδικά στα περίπτερα, αφίσες στους δρόμους, αντιλήφθηκε ότι κάτι περίεργο συνέβαινε. Οι γυναικείες μορφές που προβάλλονταν ήταν διαφορετικές από αυτές που συνήθως έβλεπε μέχρι τώρα. Τότε έπεσε η ματιά της στο εξώφυλλο ενός περιοδικού που έδειχνε φωτογραφίες από τα αποτελέσματα των καλλιστείων. Η έκπληξή της ήταν μεγάλη. Η γυναίκα που πήρε το πρώτο βραβείο ήταν (Επιλέγουμε και δείχνουμε την εικόνα μιας γυναίκας που δεν μπορεί να θεωρηθεί όμορφη σύμφωνα με τα σημερινά πρότυπα.) Η νέα στάθηκε πολλή ώρα μπροστά στη φωτογραφία. Διάφορες σκέψεις περνούσαν από το μυαλό της. Τελικά κατάλαβε ότι η ίδια απείχε πολύ από αυτό το πρότυπο ομορφιάς που φαίνεται ότι επικρατούσε τώρα στον τόπο της. Μήπως είμαι λοιπόν άσχημη; Πώς θα είναι η ζωή μου τώρα, αναρωτήθηκε. Σκηνές-παρακολούθηση σκέψης: Στον τόπο όπου η νέα απέχει από το πρότυπο της ομορφιάς Τρεις ομάδες δημιουργούν σκηνές που παρουσιάζουν τη σχέση της νέας με τις φίλες της, με το άλλο φύλο και με άτομα από τον κοινωνικό της περίγυρο. Η τέταρτη ομάδα αναλαμβάνει να γράψει ένα γράμμα που υποτίθεται ότι γράφει ένας νέος σε ένα φίλο του σχετικά με τον έρωτά του για την κοπέλα αυτή (που απέχει από το πρότυπο της ομορφιάς). Αφήγηση Είχε ενδιαφέρον η περιπέτειά μου σ αυτό το γνωστό-άγνωστο κόσμο, σκέφτηκε η νέα. Τι να κάνω όμως μέσα στη ρευστότητα αυτή; Υπάρχουν τρόποι για να αναδυθεί η ομορφιά μου σε όποιον κόσμο κι αν βρίσκομαι; Κύκλος σκέψεων Όλοι σε κύκλο. Ο καθένας λέει μια φράση, μία σκέψη που θα μπορούσε να κάνει η νέα. Αφήγηση Αυτές τις φωνές άκουσε η νέα. Και όταν ακούστηκε και η τελευταία φωνή, είδε από μακριά

16 168 6Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ τη νέα που της έμοιαζε να κολυμπάει και να την καλεί. Την πλησίασε, άπλωσε το χέρι προς το μέρος της και αισθάνθηκε να γίνεται ένα μαζί της. Τότε η νέα έδωσε μια δυνατή ώθηση και αναδύθηκε στην επιφάνεια της λίμνης. Ημερολόγιο Την άλλη μέρα η νέα, ύστερα από αυτό το παράξενο όνειρο, είχε να γράψει πολλά στο ημερολόγιό της. Τι να έγραψε άραγε; Απάντησε σε κάποια από τα ερωτήματα της; Καθένας καλείται να γράψει ένα απόσπασμα από το ημερολόγιο της νέας. Διαβάζονται τα κείμενα. Κινητική δραστηριότητα ομαδικό γλυπτό. Περπατάνε όλοι μαζί ενώ παίζει μουσική, ψάχνοντας καθένας τη δική του κίνηση, το δικό του βάδισμα, το δικό του ρυθμό. Στο τέλος σχηματίζουν ένα ομαδικό γλυπτό, παίρνοντας ο καθένας τη στάση που τον κάνει να αισθάνεται ωραία τη συγκεκριμένη στιγμή. Αναστοχαστική συζήτηση Δίνονται ενδεικτικά οι παρακάτω ερωτήσεις: Γιατί αλλάζει το πρότυπο της ομορφιάς; Ποιοι παράγοντες συντελούν στη διαμόρφωση των προτύπων της ομορφιάς; Γιατί δεν υπάρχει συμφωνία όσον αφορά την εκτίμηση της ομορφιάς ενός προσώπου; Πώς συνδέεται η ομορφιά με τη γυναικεία υπόσταση; Ποια είναι η σχέση της ομορφιάς με τον εσωτερικό κόσμο του ανθρώπου; Τι μπορεί να μας βοηθήσει στην αποδοχή της εξωτερικής μας εμφάνισης; Υπάρχουν τρόποι για να αναδυθεί η ομορφιά κάθε ανθρώπου;

17 Η γλώσσα και οι γλώσσες στη θεατρική σκηνή: τα πρώτα βασικά βήματα προς τη μάθηση Steven Clark Καθηγητής Αγγλικής Φιλολογίας και Θεατρικών Σπουδών στο Evreux, Γαλλία Η γλώσσα ως πεδίο για παιδικό παιχνίδι Ονειρεύομαι ότι μια μέρα τα τετράχρονα παιδιά που πηγαίνουν ακόμα σε παιδικό σταθμό θα ζωντανέψουν για λίγα λεπτά το λόγο του Σοφοκλή, του Σαίξπηρ ή του Ρακίνα πάνω στη σκηνή. Θα υπάρξουν στιγμές ενθουσιασμού, όπου θα τρεχοβολούν πάνω στη σκηνή με ορθάνοιχτα μάτια, αλλά και στιγμές σιωπής, όπου θα παίζουν και θα πειραματίζονται με την αντήχηση, αποδίδοντας έτσι ένα πρώτο ουσιαστικό νόημα στα ποιητικά έργα. Στο οικείο περιβάλλον του προαύλιου και της σχολικής τάξης μερικοί δάσκαλοι δημοτικών σχολείων προσπαθούν να αντισταθούν, αρνούμενοι να παρασυρθούν από την αυξανόμενη τάση επιστροφής στις παλιές καλές αξίες. Δουλεύουν σκληρά και επίμονα μέχρι τη μοιραία μέρα, όπου τα παιδιά τους θα χρειαστεί να προχωρήσουν σε πιο «σοβαρά» μαθήματα, όπως η ανάγνωση, η γραφή και η αριθμητική. Αναμιγνύονται με τους λίγους μουσικούς, εικαστικούς, χορευτές και ποιητές που είναι πρόθυμοι να διευρύνουν και να εμπλουτίσουν τις δικές τους καλλιτεχνικές πρακτικές διασταυρώνοντας το ξίφος τους με την πραγματικότητα αυτών των παιδιών, που διαρκώς εξελίσσονται. Βυθίζονται σε μια ζωή γεμάτη περιπέτεια, καθώς εξερευνούν έναν κόσμο με μυριάδες δυνατότητες, σε αυτή την απίστευτη ελευθερία που τους προσφέρεται για να εκτελέσουν θεμελιώδεις εργασίες. Βρίσκονται πολύ κοντά σε αυτά τα παιδιά σε μια στιγμή της ζωής τους όπου διαθέτουν ακόμη την ελευθερία να αντιληφθούν ένα τεράστιο εύρος συχνοτήτων στη γλώσσα και στις γλώσσες και να το κάνουν δικό τους. Επίσης, αυτή είναι η στιγμή στη ζωή τους που μπορούν να προσλάβουν, να κατανοήσουν και να αφομοιώσουν τους πρώτους κώδικες και συναισθήματα μιας καλλιτεχνικής γλώσσας με αγνό και αυθόρμητο τρόπο. Η φαντασία τους είναι πλούσια και ανοιχτή. Τους αρέσουν οι ιστορίες που μιλούν για τον κόσμο και, με τη σειρά τους, τους αρέσει να μας μιλούν για τον κόσμο παίζοντας πάνω στη σκηνή. Τι συμβαίνει λοιπόν με την έρευνα και τις ανακαλύψεις της παιδαγωγικής στις μέρες μας; Η δουλειά μας θα πρέπει να περνά απαρατήρητη; Θα πρέπει να την παραμερίζουν μερικοί πολιτικοί που αναρωτιούνται, αλλά δεν ξέρουν ποιο σκοπό πρέπει να στηρίξουν τώρα; Πιστεύω στ αλήθεια ότι δεν υπάρχει καμία πραγματική διχοτόμηση ανάμεσα στη γραπτή και την προφορική γλώσσα, ανάμεσα στη φαντασία και τη σκέψη, τον αυθορμητισμό και την ακρίβεια, την ευαισθησία και την αφαιρετική σκέψη, ή ανάμεσα στην πρώτη, δεύτερη και τρίτη γλώσσα που μιλάμε ή και τις επόμενες, αν θέλουμε να μάθουμε κι άλλες. Το πραγματικό πρόβλημα με οποιαδήποτε θεμελιώδη μάθηση είναι η εκτέλεση πραγμάτων με ακρίβεια και με τη σειρά, καθώς και η ιεράρχηση της μάθησης στο πλαίσιο της φυσικής (ή θεωρητικά φυσικής) εξέλιξης του ανθρώπινου όντος, που περνά από την αφύπνιση στη μύηση και τέλος στην πραγ-

18 170 6Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ματική μάθηση. Ωστόσο, ποιο τμήμα της θεμελιώδους μάθησης πρέπει να επιλέξουμε; Με τι πρέπει να ξεκινήσουμε; Τι πρέπει να ακολουθήσει; Από τότε που ξεκίνησα να διδάσκω Αγγλικά και Εκπαιδευτικό Δράμα και να συνεργάζομαι στενά με καλλιτέχνες, σταδιακά απέκτησα κάποιες βασικές ιδέες προς εφαρμογή: Α. Είναι βασική και επιτακτική ανάγκη να συναφθεί ένας ισχυρός δεσμός μεταξύ στοιχειώδους και θεμελιώδους μάθησης στο σχολείο. Για παράδειγμα, όσο περισσότερο περιμένουμε για να ξεκινήσουμε τη διδασκαλία ξένων γλωσσών, τόσο μειώνεται η ικανότητα του παιδιού να αναγνωρίζει ή να αναπαράγει ξένους και ασυνήθιστους ήχους και μοτίβα τονισμού, τόσο λιγότερο πρόθυμο και έτοιμο είναι να μπει σε μια διαδικασία μάθησης με γόνιμο και παιγνιώδη χαρακτήρα. Αποσυνδέοντας την εκμάθηση της μητρικής γλώσσας (γραπτής και προφορικής) από αυτή μιας ξένης γλώσσας στο σχολείο, υπάρχει ο κίνδυνος να καταπιεστεί η ικανότητα του παιδιού να προσαρμόζεται σε ένα διαφορετικό τρόπο σκέψης και να σπαταληθεί η δεκτικότητά του σε άλλες γλώσσες. Β. Αυτοί οι προβληματισμοί ισχύουν εξίσου στην περίπτωση των καλλιτεχνικών γλωσσών. Ο ρόλος μας δεν είναι να προσφέρουμε στα μικρά παιδιά τις βασικές γνώσεις μουσικής, χορού, πλαστικών, φωνητικών και εικαστικών τεχνών, καθώς και να τους ανοίξουμε το δρόμο για να συνδέσουν ή να αποσυνδέσουν όλες αυτές τις μορφές τέχνης; Οι παιδαγωγοί, οι ερευνητές και οι καλλιτέχνες πρέπει να αναρωτηθούν με ποιο τρόπο θα βρουν μια λεπτή σύνδεση ανάμεσα στη γλώσσα των τεχνών και την ίδια τη γλώσσα. Εδώ διακυβεύονται η έκφραση της ατομικότητας, η επικοινωνία και η δημιουργία νοήματος μέσω από την εξερεύνηση του κόσμου, τη γνώση και μια ισχυρή φαντασία. Και πάλι, όσο περισσότερο περιμένουμε για να μυήσουμε ένα παιδί στην απόλαυση των μουσικών δονήσεων, των σωματικών κινήσεων και χειρονομιών, της οπτικής εικόνας που τους επιτρέπει να αποτυπώσουν το δικό τους εσωτερικό κόσμο, καθώς και του λόγου που χρησιμοποιείται για να εξερευνήσει, να ονομάσει και να εκφράσει την ποίηση του κόσμου, τόσο μεγαλύτερο είναι το χάσμα ανάμεσα στον έλεγχο που αποκτούν τα παιδιά πάνω σε αυτή τη γλώσσα και στο πραγματικό νόημα με το οποίο θα προσπαθήσουν αργότερα να τη γεμίσουν. Χωρίς αυτή τη σύνθετη οργανική σχέση με τον κόσμο, που μόνο οι καλλιτεχνικές γλώσσες μπορούν να τους προσφέρουν, τα παιδιά θα καταλήξουν να ζουν σε ένα δικό τους απομονωμένο κόσμο, σε μια αφηρημένη και έντονα φανταστική σφαίρα. Θα αποκοπούν από κάθε μορφή πραγματικότητας. Θα γνωρίζουν μια γλώσσα, αλλά αυτή θα είναι και Λόγος; Γ. Η άσκηση στο θέατρο από πολύ μικρή ηλικία είναι μια από τις πιο ισχυρές ενωτικές δυνάμεις θεμελιώδους μάθησης. Το θέατρο δημιουργεί ένα συλλογικό λόγο που απευθύνεται σε όλους μας, και στηρίζεται τόσο σε όλους τους κώδικες ομιλίας και επικοινωνίας που έχουν εφευρεθεί από τον άνθρωπο από τότε που δημιουργήθηκε η γλώσσα, όσο και στα πιο αφηρημένα συστήματα ομιλίας και επικοινωνίας που ανήκουν σε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες και τα οποία αποκαλούμε γλώσσες. Το θέατρο χρησιμοποιεί υλικό που βασίζεται στα παγκόσμια σύμβολα και στην πολιτιστική ποικιλομορφία της γλωσσικής κοινότητας. Το θέατρο είναι στιγμιαίο και ταυτόχρονα αδιαπέραστο, πολύ κοντινό μας, διαυγές και ταυτόχρονα σκοτεινό. Καθρεφτίζοντας τη συλλογική ψυχή, αντιλαμβάνεται πλήρως τις πλέον ορατές εκδηλώσεις του συλλογικού νου και επίσης αποκαλύπτει το φόβο της συνείδησης όταν έρχεται αντιμέτωπη με το άγνωστο. Πάντα διαπίστωνα ότι όταν τα παιδιά ασκούνται στο θέατρο στο σχολείο, ωριμάζουν πολύ πιο γρήγορα και αμφισβητούν συχνότερα τις γνωστικές διεργασίες. Αν μείνουμε μόνο στο ερώτημα σχετικά με τη μητρική γλώσσα και τις ξένες γλώσσες, το κύριο ζήτημα είναι με ποιο τρόπο ξεκινάμε να τα διδάσκουμε με ενθουσιασμό και χαρά, με σκοπό να μάθουν να κατανοούν, να μιλούν, να γράφουν, να υπερβαίνουν τα όρια και να βελτιώνονται. Μια γλώσσα μπορεί να αποτελέσει επικοινωνιακό εργαλείο, είτε στοιχειώδες είναι εξελιγμένο, με την έννοια ότι είναι προικισμένη με την εξής επικοινωνιακή λειτουργία: Μας βοηθά με απτό τρόπο να αλληλεπιδρούμε

19 ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ 171 με τους άλλους, άρα είναι χρήσιμη! Συνιστά επίσης ένα συνεκτικό σύστημα, άρα μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο μελέτης από μόνη της και, κατά συνέπεια, να έχει χαρακτήρα διάπλασης και γλωσσολογική διάσταση. Τέλος, η γλώσσα αποτελεί επίσης ποιητικό υλικό, εξ ου και η δημιουργική της δύναμη και η παιγνιώδης και διερευνητική της διάσταση. Στο σχολείο, η γλώσσα διδάσκεται συνήθως μέσω μουσικής, παραμυθιών και εικαστικών, όταν τα παιδιά είναι μικρά και πρόθυμα για παιχνίδι. Τρελαίνονται να ανακαλύπτουν και να μαθαίνουν καινούργια πράγματα. Δυστυχώς, αυτή η διαδικασία παιχνιδιού και εξερεύνησης διακόπτεται όταν έρχεται η ώρα να μάθουν να διαβάζουν και να γράφουν σύμφωνα με το σχολικό πρόγραμμα, με αποτέλεσμα συχνά να διακόπτεται εντελώς η οργανική σχέση που είχαν μέχρι τότε με τη γλώσσα. Η γλώσσα γίνεται «θανατηφόρα», όπως αναφέρει ο Peter Brook στον πρόλογο του έργου του Empty Space (Ο άδειος χώρος). Η επικοινωνιακή λειτουργία της γλώσσας φτάνει στο κατώτερο σημείο της, ενώ γίνεται κακή χρήση του ποιητικού κειμένου: Τα παιδιά θα αποκτήσουν μερικές γενικές γνώσεις, αλλά θα χάσουν την απόλαυση να ανακαλύπτουν πώς δημιουργείται το κείμενο. Θα μελετήσουν την πολυπλοκότητα της γλώσσας και θα ανακαλύψουν πώς λειτουργεί χωρίς καν να γευτούν τα ανεξιχνίαστα μυστήρια που κρύβει μέσα της. Εξάλλου, η διαδικασία μάθησης συχνά παραλείπει την ανθρώπινη σκέψη και εμπειρία τις οποίες προορίζεται να εξυπηρετεί η γλώσσα. Η γλώσσα πολύ συχνά μελετάται έξω από ρεαλιστικά πλαίσια, με αποτέλεσμα να χάνει το ρεαλισμό της μόλις πατήσει το πόδι της στην τάξη. Πόσα παιδιά δεν παρατούν το διάβασμα όταν προσπαθούν να τα τυλίξουν στο ζουρλομανδύα της επίσημης φιλολογικής ανάλυσης! Πόσοι μαθητές δεν απογοητεύονται και παρατούν τις ξένες γλώσσες επειδή μοιάζουν να περιορίζονται σε μια σειρά κανόνων και εξαιρέσεων! Τι γίνεται όμως με τις εσωτερικές επικοινωνιακές τους ανάγκες; Τι γίνεται με τη λαχτάρα τους για τις ξένες γλώσσες και τους νέους ορίζοντες, την τεράστια σημασία των οποίων αντιλαμβάνονται πολύ καλά; Ωστόσο, αρκεί να πει κανείς τις μαγικές λέξεις «Φαντάσου ότι είσαι νεκρός, ο βασιλιάς Αρθούρος, ο πρόεδρος Μπους, ένας αγρότης από τη Σενεγάλη...», για να δώσει ξανά νόημα στην εκμάθηση και να επιτρέψει στα παιδιά να ανακαλύψουν την αληθινή πολυπλοκότητα της γλώσσας. Είναι σαν τη φράση «σαν να» στη δραματική μυθιστοριογραφία, η οποία μας επιτρέπει να αποκτήσουμε μια ουσιαστική αίσθηση και μια πιο λεπτή, επικεντρωμένη και ενσαρκωμένη γνώση της πραγματικότητας. Πάνω απ όλα όμως, ακριβώς επειδή το θέατρο βρίσκεται στο σταυροδρόμι πολλών διαφορετικών τύπων γραφής και επειδή η ουσία του είναι εσκεμμένα και ανυποχώρητα «ακάθαρτη», διατηρεί μια σημαντική θέση όταν πρόκειται για την απόκτηση της θεμελιώδους γνώσης. Πότε και πώς πρέπει να χρησιμοποιείται το θέατρο; Και σε ποιο βαθμό πρέπει να συνδέεται με άλλες μορφές τέχνης είτε σχετίζονται με τις τέχνες της αναπαράστασης είτε όχι και με τη γλώσσα; 1. Η μουσικότητα της γλώσσας (αντηχητικό, οργανωμένο και ρυθμικό υλικό) Όταν ακούμε για πρώτη φορά μια ξένη γλώσσα, χωρίς να προσπαθούμε να την καταλάβουμε, αντιλαμβανόμαστε την ασυνήθιστη μελωδία, τους νέους ήχους, το ρυθμό και τη ροή της. Τα αυτιά μας μπορούν να συλλάβουν τις δονήσεις που δεν ανήκουν στο συνηθισμένο τους εύρος. Μερικές συχνότητες θα γίνουν αντιληπτές και κάποιες άλλες όχι. Αν προσπαθήσουμε να αναπαραγάγουμε λεκτικά τη μελωδία και το ρυθμό αυτής της γλώσσας, χωρίς να προσπαθήσουμε να ελέγξουμε την πολυπλοκότητα ολόκληρου του συστήματος, θα καταφέρουμε να απεικονίσουμε, αν και ατελώς, το ηχόχρωμα των πρώτων θεμελιωδών στοιχείων της. Με αυτό τον τρόπο αναπτύσσουμε μια καινούργια πρώτη σχέση με τον κόσμο και μας εντυπώνονται τα

20 172 6Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ πρώτα στοιχεία μιας καινούργιας φαντασίας. Η μουσική μεταφέρει τα πρώτα συναισθήματα ενός όντος που εκφράζει τον κόσμο πίσω ή πέρα από τις λέξεις. 2. Ο ματεριαλισμός της γλώσσας (αισθητήριο και ευαίσθητο υλικό) Η ροή της γλώσσας μεταφέρεται στον αέρα που διαπερνά το σώμα μας. Όταν εισπνέουμε αέρα μέσω του αναπνευστικού συστήματος και θέτουμε σε κίνηση αυτά τα όργανα καθώς μιλάμε, νιώθουμε την ύλη του σώματος να συμμετέχει στη διαδικασία. Η αισθητήρια και ευαίσθητη διάσταση της γλώσσας αποκαλύπτει την οργανική μας σχέση με τον κόσμο. Όταν μιλάμε μια καινούργια γλώσσα, μπορούμε να πειραματιστούμε με νέες σωματικές εντυπώσεις. Στη συνέχεια, ανοιγόμαστε σε ένα καινούργιο σύνολο αισθήσεων. Αν αλλάξουμε την αναπνοή, τη στάση και την κίνησή μας, θα δώσουμε στο σώμα και στη φαντασία μας εντελώς καινούργιες οπτικές γωνίες. Ο χορός και όλες οι σωματικές δραστηριότητες μας βοηθούν να εξερευνήσουμε αυτούς τους νέους ορίζοντες. 3. Προφορική μετάδοση: η δύναμη της γλώσσας (ποιητικό και κοινωνικό υλικό) Η λειτουργία κάθε γλώσσας είναι να μεταδίδει νοήματα μέσω μιας ερμηνευτικής ανάγνωσης του κόσμου. Αφηγούμαστε ένα γεγονός, διηγούμαστε μια ιστορία ή ένα μύθο για να τα κατανοήσουμε καλύτερα. Κάθε γλώσσα απεικονίζει τις δικές της προτεραιότητες και αποκαλύπτει με ποιο τρόπο η ιστορική και πολιτιστική μας κληρονομιά όντως μας επιτρέπει να αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα θέτοντας κανόνες, ελέγχοντας το παιχνίδι και, πάνω απ όλα, εξασφαλίζοντας ότι μετά μπορούν να οπισθοχωρήσουν με ασφάλεια. Με αυτό τον τρόπο, μπορούν να ανακαλύψουν την αγαλλίαση της ελεύθερης εμπειρίας και ταυτόχρονα να κατανοήσουν τη βασική ακρίβεια αυτής της προσέγγισης. Μπροστά μας ανοίγεται μια τεράστια γκάμα πειραματισμών, αλλά η δουλειά που μας περιμένει τώρα απαιτεί ένα συγκεκριμένο χώρο, ο οποίος, απ όσο ξέρω, δεν έχει θεσμοθετηθεί ακόμη. Αυτό το έργο βρίσκεται στο σταυροδρόμι όπου συναντιούνται η πολιτιστική εξέλιξη, η επίσημη μάθηση, η παιδαγωγική έρευνα, η καλλιτεχνική εκπαίδευση και δημιουργία, η ακαδημαϊκή εκπαίδευση και κατάρτιση, η αρχική και διά βίου μάθηση, καθώς και οι διεθνείς σχέσεις. Επομένως, προκύπτουν τώρα ουσιαστικά θέματα, τα οποία οδηγούν σε μια καινούργια σειρά συναρπαστικών ερωτημάτων: Πώς μπορούμε να παρέχουμε τη θεμελιώδη μάθηση στα παιδιά χωρίς να χρειαστεί να έρθουμε σε σύγκρουση με τις βασικές απαιτήσεις; Πώς μπορούμε να τα βοηθήσουμε να ανακαλύψουν όλους τους καλλιτεχνικούς κώδικες και να δημιουργήσουν τη δική τους ισχυρή γενική κουλτούρα; Πώς μπορούμε να ενώσουμε όλες τις καλλιτεχνικές γλώσσες μεταξύ τους και να τις συνδέσουμε με τις ανθρώπινες γλώσσες; Ποιο είναι ακριβώς το αντικείμενο του χορού, της μουσικής, του θεάτρου, των εικαστικών τεχνών ή της μαγειρικής τέχνης; Σε ποιο βαθμό καθεμία από αυτές τις γλώσσες μπορεί να εμπλουτίσει τις άλλες; Σε ποιο βαθμό οι γλώσσες μπορούν να επεκτείνουν αυτές τις καλλιτεχνικές γλώσσες; Ποιες στρατηγικές θα πρέπει να υιοθετήσουμε έτσι ώστε τα συντηρητικά, «υπερπροστατευτικά» πανεπιστήμια και εκπαιδευτικά κέντρα να εξετάσουν ενδεχομένως αυτές τις ανάγκες; Η γιορτή της γλώσσας μέσα από τη διερεύνηση της ταυτότητας και των δυναμικών της ομάδας Το εργαστήριο 1. Το θέατρο ως καλλιτεχνική γλώσσα ενδιαφέρεται για την ποιητική διάσταση οποιασδή-

Η γλώσσα και οι γλώσσες στη θεατρική σκηνή: τα πρώτα βασικά βήματα προς τη μάθηση

Η γλώσσα και οι γλώσσες στη θεατρική σκηνή: τα πρώτα βασικά βήματα προς τη μάθηση ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ Η γλώσσα και οι γλώσσες στη θεατρική σκηνή: τα πρώτα βασικά βήματα προς τη μάθηση Steven Clark Καθηγητής Αγγλικής Φιλολογίας και Θεατρικών Σπουδών στο Evreux,

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που συμμετέχει: Κακάρη Κωνσταντίνα Παρακολουθώντας τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Διδακτικοί στόχοι: Ευαισθητοποίηση της όρασης των παιδιών. Επαφή με τις έννοιες βασικά και συμπληρωματικά χρώματα. Να προβληματιστούν να πειραματιστούν,

Διαβάστε περισσότερα

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ 11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ Παιδαγωγικοί στόχοι του προγράμματος: Ευαισθητοποίηση των νηπίων απέναντι στα αδέσποτα Κατανόηση των δικαιωμάτων/αναγκών/συναισθημάτων των

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Τι σκεφτόμαστε; Διδακτική πρόταση 5: Τι να σκέφτονταν οι άνθρωποι της Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Πρόοδος από το προηγούμενο μάθημα Τα παιδιά μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; (Κάθε σωστή απάντηση 1 βαθµός)

Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; (Κάθε σωστή απάντηση 1 βαθµός) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Φύλλο εργασίας 1 Ερµηνεύουµε σύµβολα! Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; Επικοινωνούµε έτσι κι αλλιώς 26 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; Σύνολο: (Κάθε σωστή.

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

2013-2014. Παρουσίαση ομάδων «Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε.

2013-2014. Παρουσίαση ομάδων «Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. 2013-2014 Παρουσίαση ομάδων «Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. Βαδίζοντας μαζί για δημιουργία και επικοινωνία Γραφείο Εναλλακτικών Δράσεων Επανένταξης Νέος χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom Στις 28 Φεβρουαρίου, δύο από τους εθελοντές του Edurom από το Μεσογειακό Σχολείο της Ταρραγόνα βρέθηκαν στην Ημέρα Εκπαίδευσης του «Δικτύου για τη δημοκρατική εκπαίδευση των ενηλίκων: μπροστά με τη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά και έναν καιρό ζούσε στα βάθη του ωκεανού µια µικρή σταγόνα, ο Σταγονούλης. Έπαιζε οληµερίς διάφορα παιχνίδια µε τους ιππόκαµπους και τις

Μια φορά και έναν καιρό ζούσε στα βάθη του ωκεανού µια µικρή σταγόνα, ο Σταγονούλης. Έπαιζε οληµερίς διάφορα παιχνίδια µε τους ιππόκαµπους και τις Μια φορά και έναν καιρό ζούσε στα βάθη του ωκεανού µια µικρή σταγόνα, ο Σταγονούλης. Έπαιζε οληµερίς διάφορα παιχνίδια µε τους ιππόκαµπους και τις µικρές γοργόνες και ήταν πολύ ευτυχισµένος. Όµως, ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ g Μια ιστορία για µικρούς και µεγάλους ένα παραµύθι τεχνολογίας και ζαχαροπλαστικής. ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ Μια ιστορία της. Λίνα ΣΤΑΡ!!! Τ.Ε.Ε. ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΥΡΟΥ Μαθήτρια: Λίνα Βαρβαρήγου (Λίνα

Διαβάστε περισσότερα

Για παιδιά 5-8 ετών. Με προεγγραφή. Στη Βιβλιοθήκη.

Για παιδιά 5-8 ετών. Με προεγγραφή. Στη Βιβλιοθήκη. Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Τρίπολης Δολιανών 1,Τ.Κ. 22100 2710-224238 Δευτέρα - Παρασκευή 7:00-15:00 28 εκδηλώσεις 16 Ιουνίου, 6:00-8:00, το απόγευμα Η μέρα της γνώσης και όχι της αμάθειας. Το κουτί των

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Μ ΟΥΣΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Μ ΟΥΣΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Μ ΟΥΣΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Πολιτιστικό πρόγραμμα στα πλαίσια της Ευέλικτης Ζώνης 6/θ Δ.Σ. ΚΟΝΤΙΑ ΛΗΜΝΟΥ 2009 2010 ΤΑΞΗ Ε Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Κουρίτα Αγγελική ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Ομάδα εργασίας: Γάβανου

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοκινητική αγωγή

Μουσικοκινητική αγωγή Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσικοκινητική αγωγή Η μουσικότητα των ήχων και της ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 Ο β κύκλος του διήμερου καλλιτεχνικού, βιωματικού σεμιναρίου «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29

Διαβάστε περισσότερα

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει...

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... Ο γιος του ψαρά κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... ια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας ψαράς που δεν είχε παιδιά. Κάποια μέρα, εκεί που πήγαινε με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά.

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. Τάξη/εις στις οποίες απευθύνεται: Το

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Στις 17 Φεβρουαρίου 2014, οι τετάρτες τάξεις του Θ Δημοτικού Σχολείου Πάφου πήγαν εκδρομή στο Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού. Ο σκοπός τους ήταν να περπατήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα;

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Στη διερεύνηση που κάναμε με τα παιδιά, όπως φαίνεται και από τον τίτλο ασχοληθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Σώμα Πρoσκόπων Κύπρου. Κλάδος Λυκοπούλων Γ.Ε. Παιχνίδι Προσκοπικής Χρονιάς 2014-2015. ΧΑΛΚΙΝΗ Αγέλη Λυκοπούλων ΑΡΧΕΙΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ.

Σώμα Πρoσκόπων Κύπρου. Κλάδος Λυκοπούλων Γ.Ε. Παιχνίδι Προσκοπικής Χρονιάς 2014-2015. ΧΑΛΚΙΝΗ Αγέλη Λυκοπούλων ΑΡΧΕΙΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ. Σώμα Πρoσκόπων Κύπρου Κλάδος Λυκοπούλων Γ.Ε. Παιχνίδι Προσκοπικής Χρονιάς 2014-2015 ΧΑΛΚΙΝΗ Αγέλη Λυκοπούλων ΑΡΧΕΙΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Αγέλη Λυκοπούλων ΧΑΛΚΙΝΗ ΑΓΕΛΗ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ 103ov Σύστημα Ναυτοπροσκόπων Κισσόνεργας

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή.

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή. Προσέλευση μαθητών. Κολύμβηση Φυσική Αγωγή. Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες υπό την επίβλεψη έμπειρων γυμναστών και κάνουν ασκήσεις για την καλύτερη φυσική κατάστασή τους και παιχνίδια ομαδικότητας, συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου

Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Μια φορά κι έναν καιρό στην Ισπανία υπήρχε ένας μικρός ταύρος που το όνομά του ήταν Φερδινάνδος. Όλοι οι άλλοι μικροί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ Copyright Συνοδινού Ράνια Follow me on Twitter: @RaniaSin Smashwords Edition ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

"Μια σημαία μια ιδέα"

Μια σημαία μια ιδέα Τελική Εργασία "Μια σημαία μια ιδέα" Καρακώτσογλου Αντώνης 19ο Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Τάξη Στ` Υπεύθυνη ομάδας εργασίας: Δούβλη Γεωργία ΜΑΙΟΣ 2014 Abstract - Περίληψη Η παρούσα εργασία εκπονήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Φιλαράκος - Το δικό μου μαλακό υφασμάτινο παιχνίδι Βαθμίδα: 1 Τάξη: Β Διάρκεια: 4 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας στη συνέχεια για έκφραση. Οι μαθητές/τριες ανακαλούν εμπειρίες

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Κατσιούλα Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός, Σύμβουλος ΣΕΠ, ΚΕΣΥΠ Κιλκίς Σιάνου Χατζηκαμάρη Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα.

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. 1. Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. Καιρό είχες να ρθεις, Κλουζ, μου είπε ο κύριος Κολχάαζε, ανοιγοκλείνοντας το ψαλίδι του επικίνδυνα κοντά στο αριστερό μου αυτί. Εγώ τα αγαπώ τ αυτιά μου. Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΗΓΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ 5 ΣΤΑ ΙΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 6 ΤΡΟΠΟΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ 7 ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΤΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου;

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ενότητα: Ελεύθερος χρόνος διασκέδαση (2 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή:

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθώντας τα Παιδιά µε το Focusing

Βοηθώντας τα Παιδιά µε το Focusing Βοηθώντας τα Παιδιά µε το Focusing Μερικές Οδηγίες για Συνοδούς Simon Kilner Μετάφραση στα ελληνικά: Αριάδνη Λαμπράκη «Και θα είναι εντάξει αν...;» Πώς λέει «όχι» το παιδί σου; Τι είναι το Focusing * ;

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι.

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. Αμέσως χάρηκαν πολύ, αλλά κι απογοητεύτηκαν ταυτόχρονα όταν έμαθαν ότι θα ήταν ένα

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

«ΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΙΑ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ» Γούτου Ελένη (Β ΤΑΞΗ) ΣΟΧΟΙ. Άςκηςη ςτην αφήγηςη και τη δραματοποίηςη των μύθων.

«ΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΙΑ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ» Γούτου Ελένη (Β ΤΑΞΗ) ΣΟΧΟΙ. Άςκηςη ςτην αφήγηςη και τη δραματοποίηςη των μύθων. ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ Α & Β ΣΑΞΗ 1 ο ΔΗΜΟΣΙΚΟ ΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΣΤΚΑΜΠΟΤ ΧΟΛΙΚΟ ΕΣΟ 2013-2014 «ΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΙΑ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ» ΘΕΜΑ: «ΑΙΣΩΠΟΥ ΜΥΘΟΙ» ΣΑΞΕΙ: Α & Β ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟΙ: Παρτάλα Μαριάνθη (Α ΤΑΞΗ) Γούτου Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα