ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Ο ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΚΑΙ Ο ΤΡΙΤΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Ο ΔΕΚΑΤΟΣ ΤΡΙΤΟΣ ΜΗΝΑΣ...31 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ο ΔΕΚΑΤΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟΣ ΜΗΝΑΣ...85

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Ο ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΚΑΙ Ο ΤΡΙΤΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Ο ΔΕΚΑΤΟΣ ΤΡΙΤΟΣ ΜΗΝΑΣ...31 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ο ΔΕΚΑΤΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟΣ ΜΗΝΑΣ...85"

Transcript

1 Π εριεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ: ΣΥΝΤΑΓΗ ΕΝΟΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΔΥΟ ΝΗΠΙΩΝ ΠΡΙΝ ΑΡΧΙΣΕΤΕ Πώς θα χρησιμοποιήσετε Αυτό το βιβλίο. Τι Μπορεί να Κάνει Τώρα το Νήπιό Σας. Δυο Λόγια για τις μη Παραδοσιακές Οικογένειες ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Ο ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΚΑΙ Ο ΤΡΙΤΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Ο ΔΕΚΑΤΟΣ ΤΡΙΤΟΣ ΜΗΝΑΣ...31 ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΩΡΑ ΤΟ ΝΗΠΙΟ ΣΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙ Συχνές Πτώσεις. Προειδοποίηση Ασφαλείας. Πρόσκρουση σε Πράγματα. Αργή Αδρή Κινητική Ανάπτυξη. Πολύ Αργό Βάδισμα. Εξασφάλιση Καλής Εφαρμογής. Επιλέγοντας Παπούτσια για το Βαδιστή. Αντικατάσταση Παπουτσιών. Δάχτυλα Ποδιών προς τα Μέσα (Βλαισός Πους). Το Σύνδρομο «Μέσα σε Όλα». Χτυπάει τα Πάντα. Δυσκολίες με το Άλλαγμα. Έλλειψη Όρεξης. Αλλεργία στο Γάλα. Πέταγμα του Φαγητού. Φτύσιμο του Φαγητού. Ακαταστασία Όταν το παιδί Τρώει Μόνο. Προσκόλληση/Εξάρτηση. Φόβος Αποχωρισμού. Συμβουλές για τον Αποχωρισμό. Ο Πρώτος Αποχωρισμός. Ο Δικός Σας Φόβος Αποχωρισμού. Αντίσταση στο Φλιτζάνι. Αποκοπή από το Μπουκάλι. Εισαγωγή Αγελαδινού Γάλακτος. Αποκοπή από το Θηλασμό. Πότε Πρέπει να το Αποκόψετε από το Θηλασμό. Απόρριψη του Πάρκου. Λίγος Ύπνος. Καθυστέρηση στην Ομιλία. Εκνευρισμός στη Συζήτηση. Γενικεύοντας ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ: Κάντε το Μικρό Σας να Μιλήσει ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΣΑΣ: Έχουν και οι Άλλοι Άνθρωποι Δικαιώματα...82 Έχουν και οι Άλλοι Άνθρωποι Αισθήματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ο ΔΕΚΑΤΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟΣ ΜΗΝΑΣ...85 ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΩΡΑ ΤΟ ΝΗΠΙΟ ΣΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙ Αρνητισμός. Θέστε Όρια. Όταν το Παιδί δεν Δέχεται το «Όχι» ως Απάντηση. Απεργία Πείνας. Άδειασμα Αντικειμένων. Ρίψη Αντικειμένων. Μικρή Διάρκεια Προσοχής. Ραιβοσκελία. Δάχτυλα Ποδιών προς τα Έξω. Πλατυποδία. Περπάτημα στις Μύτες. Τραύμα μετά από Νυχτερινό Κλάμα. Ένα Ξεκίνημα στην Τέχνη ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ: Το Παιχνίδι Είναι η Δουλειά του Νηπίου Παιχνίδια για Παιδάκια στην Αρχή του Δεύτερου Χρόνου Τους. Περιορίζοντας την Ακαταστασία. Σωστές Αγορές

2 12 Τι να περιμένεις τα πρώτα χρόνια του παιδιού σου (2 ος - 3 ος χρόνος) ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΣΑΣ: Τα Πάντα Σχετικά με τους Παππούδες και τις Γιαγιάδες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Ο ΔΕΚΑΤΟΣ ΠΕΜΠΤΟΣ ΜΗΝΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΩΡΑ ΤΟ ΝΗΠΙΟ ΣΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙ Βρομιές. Νυχτερινό Ξύπνημα. Νυχτερινά Γεύματα. Διατηρείτε Δροσερή Ατμόσφαιρα. Όταν ο Ένοχος Είναι η Αγελάδα. Τώρα Ετοιμάζομαι για Ύπνο. Αντικοινωνική Συμπεριφορά. Πρώιμο Ξύλο. Απόκτηση Κατοικίδιου. Επιστροφή στο Μπουσούλισμα. Απώλεια Λεξιλογίου. Γλώσσα Ανθρώπου των Σπηλαίων. Σημάδια εκ Γενετής. Σημάδια εκ Γενετής, Ένα Χρόνο Μετά ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ: Ενισχύοντας τις Αισθήσεις ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΣΑΣ: Κανένας δεν Είναι Τέλειος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Ο ΔΕΚΑΤΟΣ ΕΚΤΟΣ ΜΗΝΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΩΡΑ ΤΟ ΝΗΠΙΟ ΣΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙ Φόβος για τους Σκύλους. Συμβουλές για τα Κατοικίδια. Απουσία Φόβου για τους Σκύλους. Κακές Διατροφικές Συνήθειες. Άτακτη Διατροφή. Μια Αλλαγή στις Διατροφικές Συνήθειες. Αλλαγή Καθισμάτων. Μεγαλόσωμο Νήπιο. Καχυποψία για τους Ξένους. Απουσία Φόβου για τους Ξένους. Προτίμηση για τη Μαμά. Αφήνοντας Ένα Νήπιο που Κοιμάται με μια Μπέιμπι Σίτερ. Συνεχίζει να Βάζει Πράγματα στο Στόμα. Απόρριψη του Μπάνιου. Ώρα για το Γιογιό. Καταστρέφει τα Βιβλία. Σκαρφάλωμα και Άρπαγμα. Στραβά Δόντια. Αδιαθεσία από την Οδοντοφυΐα ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ: Πώς θα Ενθαρρύνετε τη Μάθηση, τη Σκέψη και Νέες Εμπειρίες ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΣΑΣ: Το Διάβασμα Είναι Θεμελιώδες και Απολαυστικό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: Ο ΔΕΚΑΤΟΣ ΕΒΔΟΜΟΣ ΜΗΝΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΩΡΑ ΤΟ ΝΗΠΙΟ ΣΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙ Περίεργα Κόπρανα. Άνοιγμα του Ψυγείου. Η συνήθεια να πετάει πράγματα. Προσκόλληση Όταν Βρίσκεται με Άλλα Παιδιά. Δυσάρεστες Συνήθειες που Αποκτώνται στην Ομάδα Παιχνιδιού. Στριγκλιές και Ουρλιαχτά. Στριπτίζ Πάνας. Συνεχής Χρήση Ενός Αντικειμένου Παρηγοριάς. Πιπίλισμα του Αντίχειρα. Συνεχής Χρήση Πιπίλας. Δραστηριότητες Παρηγοριάς. Έλλειψη Ενδιαφέροντος για Συνήθειες Παρηγοριάς. Κατά Πόσον Χρειάζεται Δέσιμο ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ: Πειθαρχήστε το Μικρό Σας...178

3 Περιεχόμενα 13 Λύσεις Νίκης και για τις Δύο Πλευρές. Τεχνικές για Πειθαρχία που Φέρνουν Αποτέλεσμα. Μετατρέψτε την Πειθαρχία σε Θέμα Γέλιου. Ναι ή Όχι στις Ξυλιές. Όταν οι Ξυλιές Γίνονται Κακοποίηση. Μην Τραντάζετε Ποτέ το Μικρό Σας ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΣΑΣ: Η Αλφαβήτα του «Παρακαλώ» και του «Ευχαριστώ» Εισάγοντας Καλούς Τρόπους... ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: Ο ΔΕΚΑΤΟΣ ΟΓΔΟΟΣ ΜΗΝΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΩΡΑ ΤΟ ΝΗΠΙΟ ΣΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙ Άλλο Ένα Μωρό Πότε;. Ανυπομονησία (Τώρα!). Παρεμβολή στο Τηλέφωνο. Παρεμβολές με Επισκέπτες. Προβλήματα με τον Ύπνο Μέσα στη Μέρα. Πολύ Πρωινό Ξύπνημα. Επανάσταση την Ώρα του Ύπνου. Ημερολόγιο Ύπνου. Προβλήματα με τον Αποχωρισμό για τον Παιδικό Σταθμό. Διαρκής Κίνηση την Ώρα του Φαγητού. Ασφαλές Κάθισμα. Ψυχαγωγία την Ώρα του Φαγητού. Ανταρσία στην Εθνική Οδό. Μάχη στο Καροτσάκι. Μάχη για το Λούσιμο. Αντίσταση στο Πλύσιμο των Χεριών. Ζήλια. Πρώτα Ξεσπάσματα Θυμού. Καθυστέρηση στο Βάδισμα. Μια Κουταλιά Ζάχαρη. Παιχνίδια, Αντικείμενα για Παιχνίδι και Δραστηριότητες για τους Δεκαοκτώ Μήνες ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ: Τα Πάντα Σχετικά με την Τηλεόραση και τα Νήπια ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΣΑΣ: Οι Αξίες στις Οποίες Δίνετε Βαρύτητα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7: Ο ΔΕΚΑΤΟΣ ΕΝΑΤΟΣ ΜΗΝΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΩΡΑ ΤΟ ΝΗΠΙΟ ΣΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙ Βόλτες Μέσα στη Νύχτα. Απόδραση από την Κούνια. Ξύπνημα Μέσα στη Νύχτα Λόγω Οδοντοφυΐας. Ροχαλητό. Χρόνια Καταρροή. Υπερκινητικότητα. Εκτόνωση Ενέργειας για τα Παιδάκια. Τεχνικές Χαλάρωσης για τα Παιδάκια. Υποκινητικότητα. Ασαφής. Καθυστέρηση στην Ανάπτυξη της Ομιλίας. Υποχωρητικότητα. Το Παιδί που Επικρατεί Χάρη στη Σωματική του Διάπλαση. Περιπλάνηση. Αντίσταση στο Κόψιμο των Νυχιών ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ: Πώς Κάνουν Φίλους τα Νήπια ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΣΑΣ: Καλοσύνη προς τα Ζώα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: Ο ΕΙΚΟΣΤΟΣ ΜΗΝΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΩΡΑ ΤΟ ΝΗΠΙΟ ΣΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙ Επιθετική Συμπεριφορά. Καταπολεμώντας την Επιθετικότητα. Οδηγίες για Συναντήσεις για Παιχνίδι. Τράβηγμα Μαλλιών. Δάγκωμα. Παιδιά «Τύπου Α». Ξεκαθαρίζετε τα Πράγματα με την Κουβέντα. Ανταπόδοση Χτυπήματος. Επιθετικότητα με Παιχνίδια. Επιθετικοί Φίλοι. Κράτημα Αναπνοής. Τι Είναι Αυτό;. Μετάβαση από Δύσκολο Μωρό σε Δύσκολο Νήπιο. Η Ζωή με το Δύσκολο Μικρό Σας. Τέχνη στον Τοίχο και Άλλη Καταστρεπτική Ζωγραφική. Προσπαθήστε να Κάνετε την Ατμόσφαιρα Πιο Ήσυχη. Αποστροφή για την Καθαριότητα. Συστολή στην Παιδική Χαρά. Υπερευαισθησία

4 14 Τι να περιμένεις τα πρώτα χρόνια του παιδιού σου (2 ος - 3 ος χρόνος) ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ: Αντιμετώπιση Νηπιακών Φόβων και Φοβιών Το Γιατί των Νηπιακών Φόβων. Τι Είναι Αυτό το Μπαμπαμπούμ;. Αντιμετωπίζοντας τους Νηπιακούς Φόβους. Αντιμετωπίζοντας Φόβους. Όταν Μικροί Φόβοι Γίνονται Υπερβολικά Μεγάλοι ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΣΑΣ: Η Χαρά της Προσφοράς ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9: Ο ΕΙΚΟΣΤΟΣ ΠΡΩΤΟΣ ΜΗΝΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΩΡΑ ΤΟ ΝΗΠΙΟ ΣΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙ Ο Παρατηρητής. Αντικείμενα που Καταπίνονται. Μπήγει Αντικείμενα σε Ανοίγματα του Σώματος. Ανησυχίες για το Πέος. Ζήλια και Περιέργεια για το Πέος. Διδασκαλία του Χρόνου. Φιλιά στα Χείλη. Επίδειξη Τρυφερότητας. Δεν Είστε οι Μόνοι. Η Δυσκολία να Αγαπήσει Κανείς Ένα Νήπιο. Σεξουαλική Ταυτότητα. «Πνίξιμο» των Συναισθημάτων του Γιου. Προκαλώντας την Κόρη. Όπλα και Άλλα Πολεμικά Παιχνίδια. Είναι Καιρός να τα Πάμε στο Γήπεδο (ή στο Σινεμά ή στο Θέατρο ή σε μια Συναυλία);. Κάνοντας τις Καθημερινές Δουλειές Καθημερινό Πρόγραμμα. Παραλογισμός ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ: Η Τέχνη της Παρηγοριάς (Φιλιά και πώς θα το Κάνετε να Νιώθει Καλύτερα ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΣΑΣ: Όλα Σχετικά με το Σωστό και το Λάθος.320 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10: Ο ΕΙΚΟΣΤΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΜΗΝΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΩΡΑ ΤΟ ΝΗΠΙΟ ΣΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙ Δυσκολεύεται να Περιμένει τη Σειρά Του. Προστατεύοντας τα Πολύτιμα Αντικείμενά Σας. Ψώνια με Νήπια: Επικίνδυνη Αποστολή. Το Συναρπάζουν τα Μηχανικά Αντικείμενα. Αν Σας Πιάσει Επ Αυτοφώρω. Εξερεύνηση των Γεννητικών Οργάνων. Προβλήματα Θέσης του Σώματος. Νευρικά Ξεσπάσματα Μόνο για τους Γονείς. Ιεροτελεστιακή Συμπεριφορά. Φετίχ με τις Τροφές. Αντίσταση στην Αλλαγή. Επανάληψη στην Ανάγνωση. Μουσική Μονοτονία. Έτοιμο να Ζητήσει το Γιογιό. Εκμάθηση Τουαλέτας και Ένα Νέο Μωρό. Η Γενναιοδωρία Μετατράπηκε σε Εγωισμό ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ: Ταξιδεύοντας με το Μικρό Σας Όπου Κι Αν Πάτε. Μη Φύγετε από το Σπίτι με Άδεια Χέρια. Ταξιδεύοντας με Αεροπλάνο. Φεύγοντας από τη Χώρα. Ταξιδεύοντας με Τρένο. Ταξιδεύοντας με Αυτοκίνητο. Η Κοιλιά Ενός Νηπίου που Ταξιδεύει. Διανυκτέρευση: Επιλέγοντας Ένα Μέρος για να Μείνετε. Ξεπεράστε τις Ναυτίες. Τζετ-λαγκ στα Μικρά Παιδιά. Τα Πράγματα που Χρειάζεστε για το Ταξίδι. Νευρικά Ξεσπάσματα στο Δρόμο ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΣΑΣ: Όλα Σχετικά με το να Μοιράζεται ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Ο ΕΙΚΟΣΤΟΣ ΤΡΙΤΟΣ ΜΗΝΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΩΡΑ ΤΟ ΝΗΠΙΟ ΣΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙ...366

5 Περιεχόμενα 15 Νευρική Εξάντληση στις Πέντε το Απόγευμα. Δεξιοχειρία ή Αριστεροχειρία. Σύνδρομο Μαζέματος Μέσα σε Τσάντες. Νευρικές Κρίσεις για το Βούρτσισμα των Δοντιών. Κατανάλωση Οδοντόπαστας. Απόρριψη Οδοντόπαστας. Φασαρία για το Βούρτσισμα των Μαλλιών. Μάχη για τα Παπούτσια. Προβλήματα με τις Κάλτσες. Διλήμματα για το Ντύσιμο. Η Μάχη του Παλτού. Το Γαργάλημα. Μάχες για το Σκούφο και τα Γαντάκια. Εκνευρισμός Όταν Ντύνεται Μόνο Του. Άγριο και Θορυβώδες Παιχνίδι. Απαιτήσεις «Παίξε Μαζί Μου». Συνεχής Αδεξιότητα. Επανειλημμένα «Όχι». Φασαρία σε Δημόσιους Χώρους. Επιδοκιμασίες για τα Κατορθώματα Αλλά σε ποιο Βαθμό;. Ευτυχία Είναι Ένας Ζεστός Γονιός. Γραμματικά Λάθη. Μπερδεύει Αντωνυμίες. ΑΒΓ και 123 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ: Χτίζοντας την Αυτοπεποίθησή Του ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΣΑΣ: Η Σημασία τής Καλής Φυσικής Κατάστασης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12: Ο ΕΙΚΟΣΤΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟΣ ΜΗΝΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΩΡΑ ΤΟ ΝΗΠΙΟ ΣΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙ Το Δεύτερο Πάρτι Γενεθλίων. Γιατί; Γιατί; Γιατί;. Αντιστροφή στην Εκμάθηση της Τουαλέτας. Φόβος για το Γιατρό. Ενέσεις που Πραγματικά δεν Πονάνε;. Φόβος για τον Οδοντίατρο. Φόβος για τον Κουρέα. Λέτε τα Πράγματα Όπως Είναι. Φοβάται να Αποκοιμηθεί. Ξυπνάει τη Νύχτα Τώρα. Προστασία για τη Νύχτα. Ξύπνημα Σχετικό με Άγχος. Εφιάλτες. Νυχτερινοί Τρόμοι. Εφιάλτες Έναντι Νυχτερινών Τρόμων. Υπνοβασία. Αχρωματοψία. Αντίστροφη Ψυχολογία. Ιδιαίτερα Χαρίσματα. Το Σύνδρομο «Πάρε Με Αγκαλιά». Μετάβαση σε Κρεβάτι. Βάναυση Συμπεριφορά. Η Ανία Σας με τα Νηπιακά Παιχνίδια. Βλαισόν Γόνυ. Καταστροφική Συμπεριφορά. Καλές Διατροφικές Συνήθειες. Απόρριψη του Καθίσματος που Ανασηκώνει. Ένα Νήπιο που Ακολουθεί τα Άλλα. Κόπωση Σχετική με το Σχολείο. Καθυστερημένος Απογαλακτισμός. Πάμε στο Σπίτι της Γιαγιάς. Στιγμές που Ερχόμαστε σε Δύσκολη Θέση. Κλαψούρισμα. Παιχνίδια για Πιτσιρίκια στα Δύο Χρόνια. Νηπιακός Θυμός. Νευρικά Ξεσπάσματα σε Δημόσιο Χώρο. Κωμικά Νευρικά Ξεσπάσματα ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ: Κατευνάζετε τα Νευρικά Ξεσπάσματα Τι Κρύβεται Πίσω από τα Νευρικά Ξεσπάσματα του Μικρού Σας;. Τα Νευρικά Ξεσπάσματα δεν Είναι Μόνο για τα Παιδιά. Αποτρέποντας τα Νευρικά Ξεσπάσματα. Αντιμετωπίζοντας τα Νευρικά Ξεσπάσματα. Μετά την Καταιγίδα ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΣΑΣ: Ο Καθένας Είναι Διαφορετικός ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13: ΑΠΟ ΤΟΝ 25o ΕΩΣ ΤΟΝ 27o ΜΗΝΑ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΩΡΑ ΤΟ ΝΗΠΙΟ ΣΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙ Χύνει Διαρκώς τα Πάντα. Πρόσληψη Λιπών και Χοληστερόλης Τώρα. Τα Επίπεδα της Χοληστερόλης στα Παιδιά. Μέρες Ιδιοτροπίας. Υπερδιέγερση. Σκαλίζει τη Μύτη. Αποστροφή για Νέες Τροφές. Δυσανεξία στη Λακτόζη. Απόρριψη του Γάλακτος.

6 16 Τι να περιμένεις τα πρώτα χρόνια του παιδιού σου (2 ος - 3 ος χρόνος) Ασφάλεια του Γάλακτος. Απόλυτη Συγκέντρωση στο Παιχνίδι. Άρνηση να Αφιερώσει Χρόνο για Γεύματα. «Πάρε μου». Καπρίτσια. Μιλώντας στο Μικρό Σας στην Ηλικία των Δύο Ετών ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ: Ενθαρρύνοντας τη Δημιουργικότητα και τη Φαντασία Δημιουργικότητα. Μίμηση. Δημιουργικότητα με τις Τεχνικές. Φαντασία ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΣΑΣ: Τι Είναι Μαμά; Μπαμπάς; Αποσαφήνιση των Ρόλων των Φύλων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 14: ΑΠΟ ΤΟΝ 28o ΕΩΣ ΤΟΝ 30ό ΜΗΝΑ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΩΡΑ ΤΟ ΝΗΠΙΟ ΣΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙ Το Παιδί που Έχει τα Πάντα. Πειθαρχώντας Παιδιά Άλλων. Σπιτόγατος. Συνεχείς Μονόλογοι. Αντίσταση στα Φιλιά. Αντίσταση στις Αγκαλιές. Χαστούκια Αγάπης. Μια Δεύτερη Γλώσσα. Το Γυμνό στην Οικογένεια. Η Γύμνια στο Παιδί. Υπερβολικό Πρόγραμμα. Επισκέψεις Μέσα στη Νύχτα. Το Οικογενειακό Κρεβάτι. Εκνευρισμός με τις Δύσκολες Δουλειές. Ο Φόβος της Προσπάθειας. Υπερβολική Ανεξαρτησία. Τραύλισμα. Ενδιαφέρον για τις Στύσεις. Αργοπορία το Πρωί. Χασομέρι Όταν Περπατάει. Δεν Θέλει να Φύγει από την Παιδική Χαρά. Αργεί να Φάει. Παραγγελίες Φαγητού. Το Κόψιμο του Φαγητού. Ένα Νήπιο που Πεινάει. Δεν μπορεί να Ακολουθήσει Οδηγίες. Φόβος Αποχωρισμού στον Παιδικό Σταθμό. Ένα Νήπιο Ήρεμο στο Σχολείο, «στην Πρίζα» στο Σπίτι ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ: Αποδοχή της Προσωπικής Ιδιοσυγκρασίας ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΣΑΣ: Ζώντας Σύμφωνα με τους Κανόνες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15: ΑΠΟ ΤΟΝ 31o ΕΩΣ ΤΟΝ 33o ΜΗΝΑ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΩΡΑ ΤΟ ΝΗΠΙΟ ΣΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙ Ένας Φανταστικός Σύντροφος στο Παιχνίδι. Συστολή. Ψυχρότητα προς τους Ενηλίκους. Έλλειψη Φίλων. Κλαψιάρικο Παιδί. Αυταρχικότητα. Πειράγματα. Αρνείται να Ακούσει. Λήψη Αποφάσεων από Νήπια. Δουλειές. Δουλειές στις Οποίες Μπορούν να Αντεπεξέλθουν Νήπια. Η Φροντίδα του Δωματίου. Τα Στοιχεία της Ζωής. Τα Νέα Στοιχεία της Ζωής. Επίδειξη Τρυφερότητας Μεταξύ των Γονιών. Δωροδοκίες και Επιβραβεύσεις ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ: Επικοινωνώντας με το Παιδί Σας ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΣΑΣ: Νοιαζόμαστε για τη Γη Διδασκαλία Περιβαλλοντικών Ανησυχιών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 16: ΑΠΟ ΤΟΝ 34o ΕΩΣ ΤΟΝ 36o ΜΗΝΑ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΩΡΑ ΤΟ ΝΗΠΙΟ ΣΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙ...568

7 Περιεχόμενα 17 Απαιτήσεις Ύπνου. Φόβος για το Σκοτάδι. Πισωγυρίσματα με την Τουαλέτα. Ατυχήματα με την Ούρηση. Αντιμετώπιση της Συνήθειας του Πιπιλίσματος Τώρα. Δεν το Ενδιαφέρει να Μάθει να Ζητάει το Γιογιό. Βρέχει το Κρεβάτι Του. Πόνοι της Ανάπτυξης. Βρισιές. Κακόβουλα Σχόλια. Ανόητη Συμπεριφορά. Σχηματισμός Γραμμάτων. Μιλάει στον Ύπνο Του. Φίλοι που δεν Μοιράζονται. Παίζοντας το Γιατρό. Ποιοτικός Χρόνος. Η Τρομερή Ηλικία των Δύο Ετών στο Διηνεκές. Μασάει Παγάκια. Αμφισβητήσιμοι Σύντροφοι στο Παιχνίδι. Ξεχνάει. Μαθήματα Μουσικής. Η Ομιλία Του δεν Είναι Ακόμα Καθαρή. Τρομακτικά Παραμύθια. Το Τρίτο Πάρτι Γενεθλίων ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ: Το Σύνδρομο του Σούπερ-Παιδιού Εισαγωγή της Αλφαβήτας και του 1, 2, 3. Καλλιεργώντας τον Επιστήμονα στο Παιδί Σας. Σημάδια του Συνδρόμου του Σούπερ-Παιδιού ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΣΑΣ: Η Σημασία της Ειλικρίνειας Τι Κάνουμε με Αυτά τα Μικρά, Κατά Συνθήκην Ψεύδη; ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ, Η ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ Η ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΝΗΠΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 17: ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΑΡΙ ΤΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΤΩΝ ΝΗΠΙΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΕΩΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΤΥΣΙΜΟ Η Φροντίδα του Δέρματος του Μικρού Σας. Κοιτάξτε με Προσοχή το Δέρμα του Μικρού Σας. Μεγαλύτερος Κίνδυνος στον Ήλιο. Αποκωδικοποίηση των Δεικτών Προστασίας. Τα Συνηθέστερα Δερματικά Προβλήματα στα Νήπια. Τύποι Εξανθήματος από την Πάνα. Η Φροντίδα των Μαλλιών του Μικρού Σας. Τσίχλα στα Μαλλιά. Τα Συνηθέστερα Προβλήματα των Μαλλιών/του Δέρματος του Τριχωτού της Κεφαλής στα Νήπια. Η Φροντίδα των Νυχιών του Μικρού Σας. Η Φροντίδα των Ματιών του Μικρού Σας. Εντοπισμός Προβλημάτων Όρασης. Τα Συνηθέστερα Προβλήματα Όρασης στα Νήπια. Ο Έλεγχος της Όρασης του Μικρού Σας. Αν το Μικρό Σας Χρειάζεται Γυαλιά. Η Φροντίδα των Αυτιών και της Ακοής του Μικρού Σας. Πόσο Είναι το Πολύ Δυνατά;. Τρυπημένα Αυτιά. Σημάδια Προβλήματος Ακοής. Η Φροντίδα των Δοντιών του Μικρού Σας. Τα Συνηθέστερα Προβλήματα των Δοντιών και του Στόματος. Η Φροντίδα των Γεννητικών Οργάνων του Μικρού Κοριτσιού Σας. Τα Συνηθέστερα Προβλήματα των Γεννητικών Οργάνων στα Μικρά Κορίτσια. Η Φροντίδα των Γεννητικών Οργάνων του Μικρού Αγοριού Σας. Τα Συνηθέστερα Προβλήματα των Γεννητικών Οργάνων στα Μικρά Αγόρια. Οι Όρχεις που Μπαινοβγαίνουν. Ντύνοντας το Μικρό Σας. Τεχνάσματα για την Επιχείρηση Ντύσιμο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18: Η ΣΙΤΙΣΗ ΤΟΥ ΝΗΠΙΟΥ ΣΑΣ Η ΔΙΑΙΤΑ ΚΑΛΥΤΕΡΩΝ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΝΗΠΙΑ Οι Εννέα Βασικές Αρχές για τις Καλύτερες Προϋποθέσεις. Νιφάδες με Ζάχαρη. Η Καθημερινή Δωδεκάδα για τις Καλύτερες Προϋποθέσεις για τα Νήπια. Η Ποικιλία Είναι Κάτι Περισσότερο από το Αλατοπίπερο της Ζωής. Λογική στα Λιπαρά. Μέτρο για το Γάλα. Δεδομένα για τους Χυμούς ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΒΑΡΟΣ: Η Ανάπτυξη του Μικρού Σας...666

8 18 Τι να περιμένεις τα πρώτα χρόνια του παιδιού σου (2 ος - 3 ος χρόνος) Το Στρουμπουλό Νήπιο. Δείγμα Μενού για Νήπια. Το Θέμα του Μπρόκολου. Το Αδύνατο Νήπιο. Μπορεί Τελικά να Μεγαλώνουν Πραγματικά Μέσα σε Μία Νύχτα. Αργή Ανάπτυξη. Πώς Αναπτύσσεται το Μικρό Σας; ΤΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ Ξεγελάτε τα Δύσκολα Μικρά στο Φαγητό. Φαστφούντ Διασκέδαση ή Αφροσύνη;. Ικανοποιώντας μια Επίθεση στα Σνακ. Διασκέδαση με το Φαγητό. Περιορισμένο Ρεπερτόριο Διατροφής. Απόρριψη Ενός Αγαπημένου Φαγητού. Χορτοφαγική Δίαιτα. Συνδυασμοί Πρωτεϊνών Γαλακτοκομικών Πρωτεϊνών για Νήπια. Συνδυασμοί Χορτοφαγικών Πρωτεϊνών για Νήπια ΑΣΦΑΛΕΣ ΦΑΓΗΤΟ, ΑΣΦΑΛΕΣ ΝΕΡΟ Παρακολουθώντας την Ασφάλεια των Τροφών στο Σπίτι και Έξω. Παρακολούθηση της Κατανάλωσης Χημικών. Το Δίλημμα της Επιφάνειας Κοπής. Παρακολούθηση των Σκευών Μαγειρέματος, Σερβιρίσματος και Φύλαξης. Κίνδυνοι Πνιξίματος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 19: ΟΛΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΤΗΣ ΤΟΥΑΛΕΤΑΣ ΕΤΟΙΜΟΙ ΛΑΒΕΤΕ ΘΕΣΕΙΣ Υπομονή με το Γιογιό, Παρακαλώ ΠΑΜΕ Τα Ναι στην Εκμάθηση της Τουαλέτας στα Νήπια. Τα Όχι στην Εκμάθηση της Τουαλέτας στα Νήπια ΟΤΑΝ ΣΥΜΒΑΙΝΟΥΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ Γιατί Συμβαίνουν Ατυχήματα. Όταν Ένα Μεγαλύτερο Παιδί Αντιστέκεται. Είναι η Εποχή; ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙ Μετάβαση στα Βρακάκια Εκμάθησης. Απόρριψη της Πάνας. Έμφαση στην Υγιεινή. Φασαρία για το Σκούπισμα. Φόβος για το Καζανάκι. Πότε Μπορεί να Ουρεί Όρθιο. Το Γιογιό που Μετακινείται. Ένα Κορίτσι που Θέλει να Ουρεί Όρθιο. Το Συναρπάζουν τα Κόπρανα. Μετάβαση στη Λεκάνη. Νέο Εξάνθημα από την Πάνα τη Νύχτα. Πάνα για τις Κενώσεις. Μένοντας Όλη Νύχτα Στεγνό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 20: ΔΙΑΤΗΡΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΜΙΚΡΟΥ ΣΑΣ ΕΜΒΟΛΙΑ: Πρόληψη των Κύριων Μεταδοτικών Ασθενειών Πριν Εμβολιαστεί το Παιδί Σας Ο ΓΙΑΤΡΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΝΗΠΙΟ Η Σχέση Γονιού-Γιατρού. Πότε Πρέπει να Καλείτε το Γιατρό. Αναζητώντας το δρα Σωστό. Πριν Καλέσετε το Γιατρό. Προειδοποιήσεις Σκωληκοειδίτιδας. Η Διαίσθηση των Γονιών ΟΛΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΥΡΕΤΟ Μάθετε το Μικρό Σας. Πώς θα Παίρνετε τη Θερμοκρασία του Μικρού Σας. Πώς θα Διαβάζετε την Ένδειξη του Θερμόμετρου. Αξιολόγηση του Πυρετού. Αντιμετώπιση του Πυρετού. Πυρετικοί Σπασμοί. Συνήθεις Θερμοκρασίες Σώματος ΦΡΟΝΤΙΖΟΝΤΑΣ ΕΝΑ ΑΡΡΩΣΤΟ ΜΩΡΟ Στο Σπίτι. Στο Νοσοκομείο

9 Περιεχόμενα 19 ΟΤΑΝ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΦΑΡΜΑΚΑ Τι Πρέπει να Γνωρίζετε. Πώς θα Δίνετε τα Φάρμακα με Ασφάλεια. Φυτικά Φάρμακα. Βοηθώντας να «Κατέβει» το Φάρμακο. Ασπιρίνη ή Όχι; ΤΑ ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΝΗΠΙΑ Κοινό Κρυολόγημα (Λοίμωξη της Ανώτερης Αναπνευστικής Οδού). Δυσκοιλιότητα. Το Φύσημα της Μύτης. Κρουπ (Λαρυγγοτραχειοβρογχίτιδα). Διάρροια, με ή χωρίς Εμέτους. Το Πεπτικό των Νηπίων. Γρίπη. Σημάδια Αφυδάτωσης. Μέση Ωτίτιδα (Φλεγμονή του Μέσου Ωτός). Προλαμβάνοντας την Εξάπλωση της Νόσου. Σωληνάκια για τα Νήπια. Μέση Ωτίτιδα με Εξίδρωμα ή Ορώδης (Εκκριτική) Μέση Ωτίτιδα. Ιγμορίτιδα. Κυνάγχη. Ουρολοίμωξη. Αμυγδαλές και Αδενοειδείς Εκβλαστήσεις (Κρεατάκια): Δεν Συνηθίζεται πια η Αφαίρεσή τους. Αντιμετωπίζοντας τα Συμπτώματα του Μικρού Σας. Μια εικόνα αξίζει... ΚΕΦΑΛΑΙΟ 21: ΠΩΣ ΘΑ ΚΡΑΤΑΤΕ ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΣΑΣ ΑΣΦΑΛΕΣ Αλλάξτε τις Συνήθειές Σας. Αλλάξτε το Μικρό Σας. Ντύσιμο για Ασφάλεια. Αλλάξτε το Περιβάλλον του Παιδιού Σας. Ο Μόλυβδος Μπορεί να Προκαλέσει Προβλήματα. Σκέψη για το τι Βάζει στο Στόμα Του. Ασφαλή Ύψη. Κανένα Όπλο δεν Είναι Ασφαλές. Έλεγχος Ζιζανίων Μέσα στο Σπίτι: Κρίμα για τα Ζιζάνια, Αλλά Ασφάλεια για τα Νήπια. Ρίξτε μια Κριτική Ματιά στην Ανησυχία. Πιστοποιημένα από την Ευρωπαϊκή Ένωση Ασφαλή Εξαρτήματα για Παιδιά. Έλεγχος για Δηλητήρια. Σχεδιασμένα για Ασφάλεια. Όχι στο Τράβηγμα. Ένα Ασφαλές Μέρος για Παιχνίδι. Κατάλληλο Ντύσιμο. Μην Αφήνετε τα Έντομα να το Τσιμπήσουν. Ας Χιονίσει. Ασφαλής Τέχνη. Απαγορευτικό στις Πρασινάδες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 22: ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΥΣ ΝΗΠΙΩΝ ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΗΠΙΑ Αιμορραγία. Αιμορραγία, εσωτερική. Αποκομμένο Άκρο ή Δάχτυλο. Γεμίζοντας το Φαρμακείο του Σπιτιού. Γδαρσίματα. Γλώσσα. Δαγκώματα. Ανακουφίζοντας ένα «βαβά». Δαγκώματα από Σκύλο. Τρυφερή, Στοργική Φροντίδα. Δαγκώματα από Φίδια. Δαγκώματα, Γρατζουνιές από Γάτα. Δερματικές Πληγές. Δηλητηρίαση. Δηλητηριώδης Κισσός, Δηλητηριώδης Βελανιδιά, Δηλητηριώδες Σουμάκι. Δόντια, Τραυματισμός. Εγκαύματα και Καψίματα. Εξαρθρώσεις. Ηλεκτροπληξία. Ηλιακό Έγκαυμα. Θερμοπληξία. Κακώσεις από το Κρύο. Κατάγματα. Καταπληξία. Κατάποση Ξένων Σωμάτων. Καψίματα. Κοψίματα. Κρυοπαγήματα. Λιποθυμία. Μώλωπες, Δέρμα. Ξένα Αντικείμενα. Παροξυσμοί. Πληγές από Τρυπήματα. Πνιγμός. Πνίξιμο. Σπασμένα Οστά ή Κατάγματα. Σπασμοί. Στραμπουλήγματα. Τραυματισμοί στα Αυτιά. Τραυματισμοί στα Δάχτυλα των Ποδιών. Τραυματισμοί στα Δάχτυλα των Χεριών και των Ποδιών. Τραυματισμοί στη Μύτη. Τραυματισμοί στην Κοιλιά. Τραυματισμοί στο Κεφάλι. Τραυματισμοί στο Στόμα. Τραυματισμός στα Μάτια. Τσιμπήματα από Έντομα. Υπερθερμία. Υποθερμία. Χείλη, Σκίσιμο ή Κόψιμο. Χημικά Εγκαύματα ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΖΩΗΣ ΓΙΑ ΝΗΠΙΑ και Α-Β-Γ. Αναπνοή Διάσωσης για Νήπια. Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση

10 20 Τι να περιμένεις τα πρώτα χρόνια του παιδιού σου (2 ος - 3 ος χρόνος) (CPR): Παιδιά Ηλικίας Πάνω από Ενός Έτους. Βασική Υποστήριξη Ζωής για Νήπιο που Πνίγεται ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΙΚΟΣΙ ΤΡΙΑ: ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΣΑΣ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Βοηθώντας το Παιδί Σας με Ειδικές Ανάγκες. Ζώντας Με το Παιδί Σας με Ειδικές Ανάγκες και Αγαπώντας Το ΟΡΙΣΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ AIDS (Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσοποιητικής Ανεπάρκειας) και Μόλυνση από HIV. Βοηθώντας το Υγιές Αδελφάκι. Αλλεργία. Αλλεργίες Απειλητικές για τη Ζωή. Όταν το Νήπιο με Διατροφική Αλλεργία Βγαίνει Έξω. Άσθμα. Αυτισμός. Καρκίνος. Κοιλιοκάκη. Εγκεφαλική Παράλυση. Κυστική Ίνωση. Σακχαρώδης Διαβήτης. Σύνδρομο Down. Επιληψία. Σύνδρομο Εύθραυστου Χρωμοσώματος Χ. Πρόβλημα Ακοής. Εξετάσεις Ακοής. Παιδική Ρευματοειδής Αρθρίτιδα. Διανοητική Καθυστέρηση. Μυϊκή Δυστροφία (Τύπου Duchenne). Φαινυλκετονουρία. Δρεπανοκυτταρική Αναιμία. Θαλασσαιμίες. Προβλήματα Όρασης Τύφλωση. Το Πολύ Ελλιποβαρές Μωρό κατά τη Γέννησή Του ως Νήπιο ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ: ΤΟ ΝΗΠΙΟ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ... ΚΕΦΑΛΑΙΟ 24: ΤΟ ΝΗΠΙΟ ΩΣ ΑΔΕΛΦΑΚΙ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙ Αδελφικός Ανταγωνισμός. Όλα Ίσα. Το Νήπιο Λατρεύει, το Αδελφάκι δεν Ανέχεται. Το Αδελφάκι Λατρεύει, το Νήπιο δεν Ανέχεται. Κλοτσοπατινάδα Μεταξύ Αδελφών. Δύο Παιδιά Δύο Ώρες Ύπνου;. Ασφάλεια Παιχνιδιών Μεταξύ Αδελφιών. Λιγότερος Χρόνος με το Νούμερο Δύο. Κοινό Δωμάτιο. Ένα Αδελφάκι Πολύ Καλό για να Είναι Αληθινό. Ένα Αδελφάκι που Πισωγυρίζει. Πασχίζει να Βοηθήσει. Διαφορές Μεταξύ Αδελφών. Συμπεριφορά που Αναζητά Προσοχή. Φροντίζετε την Ασφάλεια. Δίλημμα για τη Διακόσμηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 25: ΟΤΑΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΝΕΙΣ ΓΟΝΙΟΣ ΝΗΠΙΟΥ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙ Ο Θυμός Σας. Ξύλο Εκτός Ελέγχου. Η Κατάθλιψή Σας. Ελάτε στη Θέση του Μικρού Σας. Διατηρώντας την Ψυχραιμία Σας. Κλαίγοντας Μπροστά στο Μικρό Σας. Ένας- Ένας στη Διασκέδαση. Διαφωνία Μεταξύ των Γονιών. Μοιραστείτε το Φόρτο. Αν Αρρωστήσετε. Διαφορετικές Απόψεις σε Θέματα Ανατροφής. Ανακουφίστε τη Μέση Σας. Επιβίωση με Δύο Παιδιά Κάτω των Δύο Ετών. Χρόνος για τον Εαυτό Σας. Ενοχές Επειδή Εργάζεστε. Σας Λείπει το Σπίτι Σας. Αμφιβολίες για το Αν Κάνετε Καλά που Μένετε στο Σπίτι. Πατέρας Πλήρους Απασχόλησης. Όταν η Καρδιά Σας Είναι στο Σπίτι, Αλλά Εσείς Βρίσκεστε στη Δουλειά. Δεν Νιώθετε Γονιός. Εργασία Εκτός Σπιτιού και Πειθαρχία. Διατηρήστε τα Λογικά Σας με Αυτούς τους Φρενήρεις Ρυθμούς. Ταξίδια Χωρίς Νήπια. Φεύγοντας από το Σπίτι Χωρίς το Μικρό Σας. Συχνά Επαγγελματικά Ταξίδια. Χαρούμενες Γιορτές. Παππούδες και Γιαγιάδες που Καπνίζουν. Γονείς Έναντι Παππούδων και Γιαγιάδων. Μετακόμιση. Ένα Υιοθετημένο Παιδί. Δίδυμα ή

11 Περιεχόμενα 21 Περισσότερα. Μόνος Γονιός. Μόνος Πατέρας. Χωρισμός/Διαζύγιο. Ο Γονιός που δεν Έχει την Κηδεμονία. Γονείς του Ίδιου Φύλου. Άρρωστος Γονιός Αντιμετώπιση Σοβαρής Ασθένειας. Αντιμετωπίζοντας το Θάνατο. Συζητώντας για το Θάνατο. Αποφασίζοντας για την Κηδεία ΚΕΦΑΛΑΙΟ 26: ΟΤΑΝ ΦΡΟΝΤΙΖΟΥΝ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΣΑΣ ΑΛΛΟΙ ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Οι Συνηθέστερες Εναλλακτικές. Άλλες Εναλλακτικές ΕΠΙΛΕΓΟΝΤΑΣ ΤΗ ΣΩΣΤΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΙΔΙ Μια Εσωτερική Γυναίκα για το Παιδί. Σημάδια Χρήσης Ουσιών σε μια Γυναίκα που Φροντίζει το Παιδί. Παιδικός Σταθμός ή Νηπιαγωγείο. Μια Περιστασιακή Μπέιμπι Σίτερ ΦΡΟΝΤΙΖΟΝΤΑΣ ΝΑ ΕΠΙΤΥΧΕΙ Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΣΑΣ Συνεργασία με μια Εσωτερική Γυναίκα για το Παιδί. Αξιολογώντας τη Σημερινή Φροντίδα του Παιδιού Σας. Αντιμετωπίζοντας μια Αλλαγή στη Φροντίδα του Παιδιού. Προετοιμασία για το Νηπιαγωγείο. Συνηθίζοντας ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ Το Άρρωστο Παιδί και η Φροντίδα Του. Ανησυχίες για Κακοποίηση. Αναγνωρίζοντας την Κακοποίηση. Μπορεί η Φροντίδα του Παιδιού να Είναι Υπερβολικά Καλή; ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ: ΕΤΟΙΜΑ ΣΗΜΕΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΙ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΚΑΝΩ ΤΩΡΑ; ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΛΥΤΕΡΕΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΚΟΙΝΕΣ ΣΠΙΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ Αύξηση της Υγρασίας ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΩΝ ΝΗΠΙΩΝ ΠΙΝΑΚΕΣ ΥΨΟΥΣ ΚΑΙ ΒΑΡΟΥΣ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΙΓΜΕΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΧΑΣΕΤΕ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ

12

13 Π ρόλογος Συνταγή Ενός Παιδιάτρου Αυτό το υπέροχο, ενημερωτικό βιβλίο προορίζεται να κερδίσει εύσημα για την αυθεντικότητά του, για το πόσο εύκολα διαβάζεται και για τη χρησιμότητά του. Ένα από τα πράγματα που με εντυπωσίασαν περισσότερο όταν το διάβαζα ήταν πόσο ουσιαστικά προετοιμάζει τους γονείς να κατανοήσουν τις ανάγκες, τη συμπεριφορά και την ανάπτυξη των μικρών παιδιών τους, ενώ τους προσφέρει εκατοντάδες πολύτιμες προτάσεις για τη φροντίδα, την καθοδήγηση και τους χειρισμούς τους. (Αυτή η τελευταία λέξη θα έπρεπε ίσως να είναι σε εισαγωγικά. Με τα μικρά παιδιά, δεν είναι ποτέ σαφές ποιος χειρίζεται ποιον.) Αλλά το Τι να περιμένεις τα πρώτα χρόνια του παιδιού σου είναι κάτι περισσότερο από ένα τεχνικό εγχειρίδιο φιλικό προς το χρήστη. Οι συγγραφείς παρουσιάζουν τα βασικά της ανάπτυξης των δύσκολων αλλά υπέροχων νηπιακών χρόνων με τόσο προσιτό και συναισθηματικό τρόπο, που δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι εκδηλωτικοί γονείς θα συστήσουν το βιβλίο αυτό στους φίλους τους ως απολύτως απαραίτητο για το σπιτικό τους. Καθίσταται ολοένα σαφέστερο ότι τα τρία πρώτα χρόνια της ζωής ενός παιδιού καθορίζουν σημαντικά τη μελλοντική πορεία της ανάπτυξής του. Σε μεγάλο βαθμό, τα πρώτα αυτά χρόνια θέτουν τη βάση για μεταγενέστερες εκβάσεις στην προσωπική υγεία, τη συναισθηματική ανάπτυξη, τα εκπαιδευτικά επιτεύγματα, τις κοινωνικές ικανότητες, την αυτοπεποίθηση, την αυτοδυναμία και τις θετικές ανθρώπινες σχέσεις του. Η επένδυση των γονιών στο νόμισμα της ανατροφής, της φροντίδας, της αγάπης και της κατανόησης κατά τη διάρκεια αυτής της ηλικιακής περιόδου της διάπλασης αποδίδει τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα μερίσματα. Η τελευταία αυτή προσθήκη στη σειρά «Τι να Περιμένετε» βοηθά τους γονείς να επιτύχουν αυτά τα μερίσματα με διάφορους τρόπους. Τους βοηθά να μάθουν τι να περιμένουν από τα μικρά παιδιά τους σε διάφορες ηλικίες και στάδια, και χαρτογραφεί καθησυχαστικά το ευρύ φάσμα της φυσιολογικής συμπεριφοράς. Καθοδηγεί τους γονείς στην πάντα προκλητική, αλλά συχνά τρομακτική, δουλειά να βοηθούν ένα νήπιο να αντιμετωπίσει με επιτυχία βασικά θέματα ανάπτυξης, όπως η καλή διατροφή, ο έγκαιρος εμβολιασμός, το ασφαλές παιχνίδι, ο καλός ύπνος, ο απογαλακτισμός, η ομιλία, ο αποχωρισμός, η αυτοπειθαρχία, οι καλές συνήθειες υγείας και υγιεινής, καθώς και διάφορες καταστάσεις τής φροντίδας των παιδιών. Δίνεται ιδιαίτερη προσοχή σε πρακτικές προτάσεις για την πρόληψη προβλημάτων της συμπεριφοράς και της ανάπτυξης. Ωστόσο, οι συγγραφείς δεν βοηθούν απλώς τους γονείς να αποφύγουν τα αρνητικά στοιχεία, αλλά τονίζουν έντονα θετικές αξίες με αναρίθμητα επί μέρους στοιχεία αφιερωμένα στη φροντίδα και την ανάπτυξη της κατανόησης του μικρού παιδιού σε ό,τι αφορά στο σωστό, το λάθος και τις γκρίζες περιοχές ανάμεσά τους. Νευρικά ξεσπάσματα; Στιγμές που κρατούν την αναπνοή τους; Διαταραχές του ύπνου; Δαγκώματα; Έλλειψη προσοχής; Καθυστέρηση στην ομιλία; Ανησυχίες για την τουαλέτα; Αυτονομία; Αρνητισμός; Αντίσταση στα όρια; Μαζί με τους λόγους για τους οποίους εμφανίζονται τέτοια προβλήματα

14 24 Τι να περιμένεις τα πρώτα χρόνια του παιδιού σου (2 ος - 3 ος χρόνος) στην ανάπτυξη, προσφέρεται και λεπτομερής καθοδήγηση για τρόπους με τους οποίους θα τα σταματήσετε ή τουλάχιστον θα τα ελαχιστοποιήσετε. Οι συστάσεις αυτές βασίζονται στην ανάπτυξη των παιδιών, στην ηλικία τους, στις ανάγκες και στις ικανότητές τους. Δεν αμελούνται, όμως, και οι ίδιοι οι γονείς. Ένας κύριος σκοπός του βιβλίου είναι να προσφέρει σε γονείς οι οποίοι είναι συχνά πανικόβλητοι και μερικές φορές απελπισμένοι, το είδος των πληροφοριών που ευνοούν την εμπιστοσύνη, την αυτοεκτίμηση, την προσαρμοστικότητα και τα αισθήματα αποτελεσματικότητας. Τίθενται συνήθεις ερωτήσεις των γονιών (συμπεριλαμβανομένων και εκείνων των γονιών οι οποίοι εργάζονται έξω από το σπίτι) και δίνονται περιεκτικές και καθησυχαστικές απαντήσεις. Η αλληλεπίδραση γονιού-νηπίου ενθαρρύνεται έντονα ως τρόπος για ένα καλό ξεκίνημα του μικρού παιδιού και των γονιών του. Σε ολόκληρο το βιβλίο, το μικρό αντιμετωπίζεται στο πλαίσιο της οικογένειάς του, με έμφαση στην αναγνώριση και την ενίσχυση των ισχυρών σημείων και των δύο. Οι προσεκτικές συμβουλές και προτάσεις των συγγραφέων έχουν στόχο να βοηθήσουν τους αναγνώστες να απολαύσουν τα νήπιά τους να προσεγγίσουν θετικά τις προκλήσεις των χρόνων που θα διαμορφώσουν τα μικρά τους, να κατανοήσουν συμπεριφορές που συχνά μοιάζουν (αλλά δεν είναι) παράλογες, να αποδεχτούν και να σέβονται το κάθε παιδί ως μοναδικό άτομο και να συνεισφέρουν στην έκφραση του δυναμικού που διαθέτει το παιδί. Το βιβλίο αυτό ανταποκρίνεται άμεσα στην ευαίσθητη επιθυμία των σημερινών γονιών για πληροφορίες κατάλληλες για την εποχή μας, μια περίοδο που χαρακτηρίζεται από ταχύτατες αλλαγές στην οικογένεια και την κοινωνία μας. Αυτή η ιδιαίτερα επιδέξια σύνθεση αρχών για την ανατροφή των παιδιών, με τη συμβολή των κοινωνικών επιστημών, των επιστημών της συμπεριφοράς, της βιολογίας και της εφαρμοσμένης ιατρικής, είναι σίγουρα ένα έργο απαράμιλλο μεταξύ των οδηγών για τη φροντίδα των παιδιών. Είναι ένας υπέροχος τόμος ένας τόμος που θα αποδειχτεί εξαιρετικά χρήσιμος τόσο στους γονείς όσο και στους επαγγελματίες. Morris Green, M.D., F.A.A.P. Perry W. Lesh, Καθηγητής Παιδιατρικής Ιατρικό Κέντρο Πανεπιστημίου Ιντιάνα

15 Ε ισαγωγή Ιστορία «Δύο» Νηπίων Ήταν η καλύτερη και ταυτόχρονα η χειρότερη εποχή. Ήταν τα νηπιακά χρόνια της Έμμα. Παπούτσια εκσφενδονίζονταν από τη μια άκρη του δωματίου στην άλλη γιατί δεν τα «ένιωθε καλά» στα πόδια της. Κρακεράκια απορρίπτονταν γιατί είχαν μια άκρη σπασμένη. Ένα μαγιό που φοριόταν ένα παγωμένο πρωινό του Ιανουαρίου, μια φόρμα του σκι που φοριόταν ένα αυγουστιάτικο απόγευμα με καύσωνα. Καθιστικές διαμαρτυρίες στα βρόμικα πεζοδρόμια της Νέας Υόρκης (ενώ δεν φαινόταν λεωφορείο να έρχεται από πουθενά), διαμαρτυρίες με ένα παιδί να κείτεται μπροστά στα ράφια με τα ζαχαρωτά στο σουπερμάρκετ (ενώ ο κατάλογος με τα ψώνια δεν περιλάμβανε γλυκά). Καθημερινά νευρικά ξεσπάσματα, προβλήματα με τον νυχτερινό ύπνο. μάχες που δίνονταν στο βραδινό τραπέζι («Δεν θέλω να το φάω αυτό!»), μπροστά στην ντουλάπα («Δεν θέλω να το φορέσω αυτό!»), στην παιδική χαρά («Δεν θέλω να φύγω ακόμα!»). Πείσμα που δεν υποχωρούσε, πάθος που συναγωνιζόταν τα γυμνάσια υπαξιωματικών τού ναυτικού, ιεροτελεστιακή συμπεριφορά που άγγιζε τα όρια του ψυχαναγκασμού. Κι έπειτα, ερχόταν αυτό το χαμόγελο ένα χαμόγελο που, με μια αξιαγάπητη λάμψη από μαργαριταρένια κατάλευκα παιδικά δοντάκια, μπορούσε να μετατρέψει τη σκληρή καρδιά του γονιού σε μια αδύναμη δεξαμενή συναισθηματικού σιροπιού. Κι εκείνες οι αγκαλιές αυθόρμητα ξεσπάσματα ανεπιτήδευτης τρυφερότητας, πιο γλυκά (και πιο εθιστικά) από τα ακριβότερα εισαγόμενα σοκολατάκια. Κι εκείνη η φωνούλα πιο χαριτωμένη απ όσο δικαιούται να είναι μια φωνή, να προφέρει με αβάσταχτη γλύκα τη μία μετά την άλλη λανθασμένη λεξούλα («μπια» για μπανάνα, «βούλο» για βούτυρο, «γκα-γκα» για μπαμπά). Κι εκείνες οι στιγμές εκείνες οι χίλιες δυο μαγικές στιγμές, αυτές που με έκαναν να ξεχνάω τα νευρικά ξεσπάσματα και τον αρνητισμό, που με ψυχαγωγούσαν, με μάγευαν και με έκαναν να αισθάνομαι ευλογημένη. Ο τρόπος με τον οποίο «θήλαζε» τα αρκουδάκια της, όσο εγώ θήλαζα τον μικρό αδελφό της. Ο τρόπος με τον οποίο έβαζε «τσάι» για τις κούκλες της και έκανε ενέσεις σε άρρωστα λούτρινα ζωάκια. Ο τρόπος με τον οποίο τραγουδούσε στον εαυτό της την ώρα που έκανε κούνια και μουρμούριζε από μέσα της ξεφυλλίζοντας τις σελίδες των εικονογραφημένων βιβλίων της. Ο τρόπος με τον οποίο σάρωνε το πάρκο για να βρει και να πιάσει κάμπιες και πεταλούδες για να τις παρατηρεί στο «σπίτι με τα ζουζούνια» της. Ο τρόπος με τον οποίο κινούνταν, ο τρόπος με τον οποίο αγκάλιαζε, ο τρόπος με τον οποίο γελούσε, έπαιζε, κοιμόταν. Αν παρ όλα αυτά πρόκειται να υπάρξει μια ακόμα δυσκολότερη περίοδος στην ανατροφή της Έμμα, θα πρέπει να είναι και ακόμα πιο απολαυστική. Παρόλο που απόλαυσα στο έπακρο κάθε εποχή της Έμμα (από τη βρεφική έως την προεφηβική. θα επανέλθω για την εφηβεία), τα νηπιακά χρόνια ήταν πιο βασανιστικά κι από το πιο απότομο τρενάκι του λούνα παρκ, και παρ όλα αυτά πολύ πιο μεθυστικά. μια σειρά από ανεβοκατεβάσματα που συνάμα προκαλούσαν, σαγήνευαν, εξόργιζαν και διασκέδαζαν ήταν από τα πιο αγαπημένα μου χρόνια. Βέβαια, είναι εύκολο να το πω αυτό τώρα τώρα που η Έμμα έχει εξελιχθεί από ένα ευερέθιστο δίχρονο μικρό σε ένα λογικό (τον περισσότερο καιρό), υπεύθυνο και συνεννοήσιμο εντεκάχρονο

16 26 Τι να περιμένεις τα πρώτα χρόνια του παιδιού σου (2 ος - 3 ος χρόνος) παιδί, τώρα που με χωρίζει σχεδόν μια δεκαετία από εκείνα τα παπούτσια που εκσφενδονίζονταν (ποτέ δεν βρήκαμε πού πήγε εκείνο το αθλητικό μποτάκι). Ήταν σαφώς λιγότερο εύκολο να το πω ή να το νιώσω τότε που η Έμμα ήταν νήπιο. Μακάρι να καταλάβαινα τότε αυτά που η πείρα με βοήθησε να γνωρίζω τώρα. Ότι η νηπιακή συμπεριφορά είναι κάτι που συμβαίνει. Και πρέπει να συμβεί είναι εξίσου αναπόφευκτη με εκείνα τα δύο μπροστινά δόντια, εξίσου σίγουρη με εκείνα τα πρώτα βήματα. Δεν εμφανίζεται γιατί είστε κακοί γονείς και δεν εμφανίζεται γιατί το μικρό σας είναι κακό παιδί εμφανίζεται γιατί πρέπει να εμφανιστεί και γιατί υπάρχει λόγος να εμφανιστεί. Τα νήπια δεν κάνουν αυτά που κάνουν για να οδηγήσουν τους γονείς τους στην τρέλα (αν και συχνά αυτό είναι το αποτέλεσμα). κάνουν αυτά που κάνουν για να μεγαλώσουν, να ωριμάσουν, να συμβιβαστούν με την εξέλιξη της ηλικίας τους. Έτσι, λοιπόν, το βιβλίο αυτό αφιερώνεται σε αυτά τα πλάσματα που προσπαθούν, που είναι υπέροχα, ακαταμάχητα, που προκαλούν την τέλεια σύγχυση και τα ονομάζουμε νήπια και στους γονείς που παλεύουν να τα καταλάβουν. Παραδίδεται με την ελπίδα ότι θα βοηθήσουμε τους γονείς νηπίων να εκτιμούν τις καλύτερες στιγμές, να αντεπεξέρχονται στις χειρότερες και να απολαμβάνουν όλες τις στιγμές που αποτελούν τα νηπιακά χρόνια. Πριν Αρχίσετε Πώς θα Χρησιμοποιήσετε Αυτό το Βιβλίο Heidi E. Murkoff Όταν αναφέρεται κανείς στους γονείς, υπάρχουν πολύ λίγες απόλυτες θέσεις (μία, βέβαια, είναι ότι κάθε παιδί έχει ανάγκη να το αγαπούν) και δεν υπάρχει ένας μόνο «σωστός τρόπος» (με εξαίρεση θέματα που επηρεάζουν την ασφάλεια και την υγεία ενός παιδιού). Χρησιμοποιείτε το βιβλίο αυτό για προτάσεις, για βαθύτερες γνώσεις, για επεξηγήσεις, για παραδείγματα αλλά χρησιμοποιείτε το ως συμπλήρωμα και στήριγμα περισσότερο, παρά σε αντικατάσταση του ενστίκτου σας. Αφήστε το να σας εμπνεύσει, όχι να σας αναχαιτίσει. Διάφορες τεχνικές συμπεριφοράς των γονιών φέρνουν αποτέλεσμα σε διαφορετικά παιδιά (ακόμα και σε διαφορετικά παιδιά μέσα στην ίδια οικογένεια και στο ίδιο παιδί κάτω από διαφορετικές συνθήκες). διαφορετικά είδη συμπεριφοράς των γονιών ταιριάζουν σε διαφορετικούς γονείς και στον ίδιο γονιό σε διαφορετικές στιγμές της ζωής. Αφήστε αυτό το βιβλίο να χρησιμεύσει ως ένας οδηγός ενώ θα χρησιμοποιείτε τις δεξιότητές σας, τα ταλέντα σας, το ένστικτό σας και τις γνώσεις σας για τον εαυτό σας και το παιδί σας (κανένας δεν γνωρίζει εσάς και το παιδί σας καλύτερα απ όσο εσείς) σε μια προσπάθεια να ανακαλύψετε τι φέρνει καλύτερα αποτελέσματα στην οικογένειά σας. Τι Μπορεί να Κάνει Τώρα το Νήπιό Σας Κάθε παιδί είναι μοναδικό. το καθένα αναπτύσσεται με τον δικό του ρυθμό. Επειδή λίγα παιδιά εντάσσονται απόλυτα στον μέσο όρο ή είναι χαρακτηριστικά, οι συγκρίσεις δεν είναι πολύ χρήσιμες. Και παρόλο που μπορεί να ανησυχούμε για ένα παιδί το οποίο είναι πιο πίσω από τους

17 Εισαγωγή 27 συνομηλίκους του, το παιδί αυτό μπορεί αργότερα να κάνει τεράστια βήματα εμπρός και να τους προλάβει ή ακόμα και να τους ξεπεράσει. Παρ όλα αυτά, οι περισσότεροι από μας θέλουμε, τουλάχιστον πού και πού, να ξέρουμε πώς τα πάει το δικό μας παιδί σε σχέση με τα άλλα. Για να σας βοηθήσουμε να προσδιορίζετε πού βρίσκεται η ανάπτυξη του μικρού σας στο ευρύ πλαίσιο του φυσιολογικού, αναπτύξαμε μια μηνιαία κλίμακα ορόσημων σχετικών με τα επιτεύγματα του δεύτερου χρόνου και μια τριμηνιαία κλίμακα ορόσημων για τον τρίτο χρόνο, στην οποία εμπίπτουν όλα σχεδόν τα νήπια. Οι κλίμακες αυτές βασίζονται στην ευρέως αποδεκτή κλίμακα Denver II, με μερικά επιπλέον στοιχεία από την αναγνωρισμένη κλίμακα ELM (Early Language Milestone Ορόσημα της Αρχής της Ομιλίας). Να πώς λειτουργούν: Κάθε κλίμακα ορόσημων «Τι Μπορεί να Κάνει Τώρα το Νήπιό Σας» διαιρείται σε τέσσερις κατηγορίες. Η πρώτη, «Τι θα έπρεπε να μπορεί να κάνει το νήπιό σας», αναφέρει ορόσημα τα οποία έχει επιτύχει το 90% των νηπίων μέχρι αυτή την ηλικία. Η δεύτερη, «Τι θα μπορεί πιθανώς να κάνει το νήπιό σας», αντιπροσωπεύει ορόσημα τα οποία έχει επιτύχει το 75% των νηπίων. Η τρίτη, «Τι μπορεί ενδεχομένως να κάνει το νήπιό σας», περιλαμβάνει ορόσημα τα οποία έχει επιτύχει το 50% των παιδιών. Και η τέταρτη, «Τι είναι πιθανόν να μπορεί να κάνει το νήπιό σας επιπλέον» περιλαμβάνει ορόσημα στα οποία φτάνει το 25%. Οι περισσότεροι γονείς θα βρίσκουν ότι τα επιτεύγματα των μικρών τους εμπίπτουν σε αρκετές διαφορετικές κατηγορίες την ίδια εποχή. Μερικοί μπορεί να ανακαλύψουν ότι το σπλάχνο τους παραμένει σταθερά στην ίδια κατηγορία. άλλοι μπορεί να βρίσκουν τη γενική ανάπτυξη του παιδιού τους ανομοιογενή αργή τον ένα μήνα, αλματώδη τον επόμενο. Όλα αυτά τα στάδια της ανάπτυξης είναι απόλυτα φυσιολογικά, μέχρι να αποδειχτεί κάτι διαφορετικό. Παρ όλα αυτά, υπάρχουν φορές που πρέπει να συμβουλεύεστε γιατρό. Για παράδειγμα, όταν ένα παιδί αποτυγχάνει σταθερά να επιτύχει αυτά που ένα παιδί της ηλικίας του «θα έπρεπε να μπορεί να κάνει» ή όταν ένας γονιός πιστεύει βαθιά μέσα του ότι κάτι δεν πάει καλά με την ανάπτυξη του παιδιού του. Ακόμα και τότε, παρόλο που μια αξιολόγηση θα είναι ενδεχομένως ένα συνετό βήμα, μπορεί να αποδειχτεί ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Μερικά παιδιά συνεχίζουν να προοδεύουν αλλά έχουν απλώς ένα χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης βραδύτερο από εκείνο του μέσου όρου. Χρησιμοποιείτε τις ενότητες «Τι Μπορεί να Κάνει Τώρα το Νήπιό Σας» αυτού του βιβλίου για να ελέγχετε σταδιακά την πρόοδο, αν θέλετε, αλλά μην τις χρησιμοποιείτε για να κρίνετε τις δυνατότητες του μικρού σας δεν είναι προβλέψιμες. Αν ανακαλύψετε πως σας έχει γίνει έμμονη ιδέα η σύγκριση του παιδιού σας με τους μέσους όρους, θα ήταν ίσως καλύτερα να κοιτάζετε τις κλίμακες των ορόσημων σπάνια ή καθόλου. Το παιδί σας θα αναπτυχθεί εξίσου καλά και εσείς (και το μικρό σας) μπορεί να είστε πιο ευτυχισμένοι. Έχετε στο νου σας ότι τα ερωτήματα και τα θέματα που συζητούνται σε κάθε κεφάλαιο είναι λιγότερο εξειδικευμένα ως προς αυτόν το μήνα ή την περίοδο απ ό,τι ίσχυε στο βιβλίο μας Τι να Περιμένεις τον Πρώτο Χρόνο. Φροντίζετε να χρησιμοποιείτε το ευρετήριο για να σας βοηθάει να βρίσκετε τις απαντήσεις στις ανησυχίες σας. Έχετε επίσης στο νου σας ότι τα νήπια, όπως και τα μωρά, δεν αναπτύσσονται με τακτική, γραμμική πρόοδο. Υπάρχουν πολλά απότομα άλματα, σκαμπανεβάσματα, αναπηδήσεις και περίοδοι ηρεμίας. Η περίοδος πριν από ένα μεγάλο βήμα είναι συχνά μια περίοδος αποδιοργάνωσης

18 28 Τι να περιμένεις τα πρώτα χρόνια του παιδιού σου (2 ος - 3 ος χρόνος) τίποτα δεν φαίνεται να πηγαίνει καλά. και μετά, ξαφνικά, το παιδί περπατάει ή μιλάει σαν χείμαρρος. Φαινομενικά στάσιμες περίοδοι, κατά τις οποίες δεν φαίνεται να υπάρχει καμία απολύτως πρόοδος, αφιερώνονται στην πραγματικότητα στην τελειοποίηση και τη διεύρυνση νέων δεξιοτήτων. είναι απαραίτητες για τη φυσιολογική ανάπτυξη. Η πρόοδος μπορεί να είναι αργή, επίσης, ή ενδέχεται να παρουσιαστεί μια ελαφρά οπισθοδρόμηση, σε εποχές έντασης. Σε τέτοιες περιόδους, με την κατάλληλη στήριξη, τα νήπια επανέρχονται συνήθως κατευθείαν στην πορεία της προόδου. Δυο Λόγια για τις μη Παραδοσιακές Οικογένειες Σήμερα υπάρχουν πάνω από ένας τρόποι για να κάνει κανείς οικογένεια. Παρόλο που το λεγόμενο «παραδοσιακό» σπίτι στο οποίο ένα παντρεμένο ζευγάρι ανατρέφει τα παιδιά μαζί εξακολουθεί να θεωρείται ο κανόνας, τα μισά από το σύνολο των παιδιών ηλικίας κάτω των δεκαοκτώ ετών στον δυτικό κόσμο μεγαλώνουν σε μη παραδοσιακά σπίτια. Μερικές φορές από επιλογή, συχνότερα λόγω των συνθηκών, όλο και περισσότερες οικογένειες έχουν έναν μόνο γονιό, συνήθως μητέρα. Και παρόλο που εξακολουθούν να αποτελούν μια μικρή μειοψηφία, άλλοι τύποι μη παραδοσιακών οικογενειών συμπεριλαμβανομένων εκείνων που έχουν πατέρα μόνο, ανύπαντρα ετεροφυλόφιλα ζευγάρια ή ζευγάρια του ίδιου φύλου, μητέρες και πατεράδες που μοιράζονται την κηδεμονία σε διαφορετικά σπίτια και παππούδες και γιαγιάδες που μεγαλώνουν τα εγγόνια τους αυξάνονται διαρκώς σε αριθμό. Το βιβλίο αυτό προορίζεται για όλους τους τύπους οικογενειών παραδοσιακών και μη παραδοσιακών. Για λόγους απλότητας, καθώς και για συντακτικούς λόγους, αναφερόμαστε μερικές φορές στην παραδοσιακή οικογένεια περισσότερο αντί να προσπαθούμε να απευθυνθούμε σε κάθε δυνατή μορφή οικογένειας. Αλλά τέτοιου είδους αναφορές δεν έχουν σκοπό να αποκλείσουν ή να προσβάλουν εκείνους οι οποίοι ζουν σε λιγότερο παραδοσιακά σχήματα. Για περισσότερα σχετικά με μη παραδοσιακές οικογένειες, ανατρέξτε στο Κεφάλαιο 25.

19 Μέρος Πρώτο Ο Δεύτερος και ο Τρίτος Χρόνος

20

21 Κεφάλαιο 1 ο Ο Δέκατος Τρίτος Μήνας Τι μπορεί να κάνει τώρα το νήπιό σας Στο τέλος αυτού του μήνα, 1 το μικρό σας θα έπρεπε να μπορεί (βλ. Σημείωση): να πιάνεται και να σηκώνεται στην όρθια θέση να έρχεται στην καθιστή θέση να μετακινείται από το ένα μέρος στο άλλο, πιασμένο πάντα από κάποιο στήριγμα να χτυπάει τα χέρια του (να παίζει «πλάθω κουλουράκια») να καταδεικνύει τις επιθυμίες του με τρόπους άλλους εκτός από το κλάμα Σημείωση: Αν το μικρό σας δεν έχει φτάσει αυτά τα ορόσημα ή αν δεν χρησιμοποιεί τα χέρια του για συγκεκριμένες δραστηριότητες, όπως για να σηκώνει πράγματα, συμβουλευθείτε το γιατρό σας. Αυτός ο ρυθμός ανάπτυξης μπορεί κάλλιστα να είναι φυσιολογικός για το παιδί σας (μερικά παιδιά έχουν όψιμη ανάπτυξη), αλλά πρέπει να αξιολογηθεί. Ελέγξτε επίσης με το γιατρό, αν σας φαίνεται ότι το παιδί σας δεν ανταποκρίνεται, δεν χαμογελάει, παράγει λίγους ή καθόλου ήχους, μοιάζει να μην ακούει καλά, είναι διαρκώς ευερέθιστο ή απαιτεί συνεχή προσοχή. (Έχετε στο νου

22 32 Τι να περιμένεις τα πρώτα χρόνια του παιδιού σου (2 ος - 3 ος χρόνος) σας ότι τα παιδιά ενός έτους που έχουν γεννηθεί πρόωρα μένουν συχνά πίσω από τα άλλα της ίδιας χρονολογικής ηλικίας. Αυτό το χάσμα στην ανάπτυξη περιορίζεται προοδευτικά και εξαφανίζεται γενικά τελείως γύρω στην ηλικία των δύο ετών.) θα μπορεί πιθανώς: να βάζει ένα αντικείμενο σε ένα κουτί (στους 12½ μήνες) να μιμείται δραστηριότητες (στους 12½ μήνες) να στέκεται μόνο του (στους 12½ μήνες) να χρησιμοποιεί μία αναγνωρίσιμη λέξη...θα μπορεί ενδεχομένως: να πίνει από φλιτζάνι να χρησιμοποιεί δύο αναγνωρίσιμες λέξεις (στους 12½ μήνες) να δείχνει ένα αντικείμενο που θέλει (στους 12½ μήνες) να μουτζουρώνει να περπατάει καλά είναι πιθανόν να μπορεί επιπλέον: να χρησιμοποιεί κουτάλι/πιρούνι (αλλά όχι αποκλειστικά) να βγάζει ένα ρούχο να δείχνει ένα μέρος του σώματος όταν του το ζητάνε να πετάει ένα αντικείμενο μιμούμενο κάποιον Πνευματική ανάπτυξη. Στην αρχή του δεύτερου χρόνου, τα μικρά νήπια είναι εξερευνητές και επιστήμονες: πιάνουν, μελετούν, δοκιμάζουν, χειρίζονται και μπορεί να εξακολουθούν να βάζουν στο στόμα τους καθετί που βρίσκεται στο δρόμο τους. Η αιτία και το αποτέλεσμα είναι βασικό σημείο στο οποίο εστιάζεται η προσοχή τους. Ζουν το εδώ και τώρα και δεν επιδεικνύουν ακόμα ιδιαίτερη φαντασία ή αφηρημένη σκέψη. Συναισθηματική ανάπτυξη. Καθώς αρχίζει να ανοίγεται μπροστά του ο κόσμος, το νήπιο, το οποίο έχει διανύσει μεγάλη απόσταση από το στάδιο του νεογέννητου που τρώει-κλαίει-κοιμάται, ανοίγεται κι αυτό, εκδηλώνοντας ένα ευρύ φάσμα διαθέσεων, συναισθημάτων και συμπεριφορών. Θα πρέπει να τις αναμένετε και να τις αποδέχεστε αποτελούν μέρος της ανάπτυξης. Το φάσμα αυτό περιλαμβάνει την επίδειξη στοργής, ανεξαρτησίας, εκνευρισμού, φόβου, θυμού, διαμαρτυρίας, πείσματος, σκοπιμότητας, λύπης, άγχους και σύγχυσης.

23 Κεφάλαιο 1 ο Ο Δέκατος Τρίτος Μήνας 33 Τι μπορεί να σας απασχολεί ΣΥΧΝΕΣ ΠΤΩΣΕΙΣ «Η ενός έτους κόρη μας μόλις που μπορεί να σταθεί στα πόδια της για πέντε λεπτά χωρίς να πέσει. Μήπως υπάρχει κάποιο πρόβλημα στο συντονισμό της;» Ένα νήπιο μοιάζει με ατύχημα που πρόκειται να συμβεί και να ξανασυμβεί και να συμβεί και πάλι. Η σιγουριά στα πόδια δεν είναι χαρακτηριστικό των παιδιών που μόλις έχουν αρχίσει να βαδίζουν. τα περισσότερα νήπια που ανοίγουν τα φτερά τους δεν μπορούν ούτε να διασχίσουν ένα δωμάτιο χωρίς να πέσουν. Μέρος του προβλήματος είναι μια έλλειψη εμπειρίας σε ό,τι αφορά στην ισορροπία και το συντονισμό, τα οποία απαιτούν πολλή εξάσκηση για να τελειοποιηθούν. (Αν μάθατε να περπατάτε στον πάγο ή να κάνετε ποδήλατο ως ενήλικοι, έχετε μια ιδέα για το πώς μπορεί να είναι να μαθαίνει ένα παιδί να περπατάει.) Ένας άλλος παράγοντας είναι η υπερμετρωπία. τα περισσότερα παιδιά αυτής της ηλικίας δεν βλέπουν καθαρά κάτω από τη μύτη τους (βλ. σελ. 35). Συνεισφέρει επίσης η κριτική ικανότητα, ή μάλλον η έλλειψή της. Το ίδιο και η προσήλωση. Ένα μικρό παιδί έχει περισσότερες πιθανότητες να προσέχει τι γίνεται γύρω του παρά αυτό που κάνει. Και επειδή τα νήπια σπάνια είναι σε θέση να συγκεντρώνονται σε περισσότερα από ένα πράγματα την ίδια στιγμή, οι συγκρούσεις και τα πεσίματα είναι το σύνηθες αποτέλεσμα. Παρόλο που το μικρό σας θα συνεχίσει να παρουσιάζει σταθερή πρόοδο κατά τους επόμενους μήνες, είναι πιθανόν να κάνει βουτιές και να αποκτά μελανιές για αρκετό καιρό ακόμα. Το πιθανότερο είναι πως κάποια στιγμή γύρω στα τρίτα του γενέθλια μόνο θα έχει αποκτήσει την απαραίτητη ευχέρεια προκειμένου να μπορεί να διατηρεί σταθερή πορεία τις περισσότερες φορές. Εντωμεταξύ, δεδομένου ότι δεν μπορείτε πάντα να εμποδίζετε την πτώση του, το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε είναι να καταβάλετε προσπάθειες για την πρόληψη των πτώσεων και την ελαχιστοποίηση Ένα ζευγάρι μαλακά, φαρδιά λαστιχάκια για τα μαλλιά ή περικάρπια που ταιριάζουν άνετα (δεν πρέπει ποτέ να σφίγγουν) γύρω από τους αστραγάλους της πιτζάμας θα εμποδίζουν τα φαρδιά μπατζάκια να κάνουν το μικρό να γλιστράει.

24 34 Τι να περιμένεις τα πρώτα χρόνια του παιδιού σου (2 ος - 3 ος χρόνος) των κακώσεων όταν τελικά το παιδί πέφτει. Είναι λογικό να το αφήνετε να περπατάει περισσότερο σε επιφάνειες με χαλιά (προφανώς κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό αν το σπίτι σας δεν είναι στρωμένο με χαλιά ή μοκέτα) και να το κρατάτε μακριά από ιδιαίτερα σκληρές επιφάνειες όπως πλάκες, κεραμικά πλακάκια, πέτρες και τούβλα. Ελέγξτε τα σημεία στα οποία συχνάζει για οξείες γωνίες και άλλες προεξοχές, και καλύψτε τις ή απομακρύνετέ τις (βλ. σελ. 778). Κρατάτε τα συρτάρια και τις πόρτες των επίπλων και των συσκευών (ειδικά του πλυντηρίου των πιάτων) κλειστά όταν κυκλοφορεί: απομακρύνετε ή κολλήστε κάτω ελεύθερα ηλεκτρικά καλώδια και βγάλτε προσωρινά ετοιμόρροπες καρέκλες ή τραπέζια (από τα οποία θα μπορούσε να πιαστεί για να στηριχτεί). Οι περιοχές όπου οι πτώσεις θα μπορούσαν να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες, όπως σκάλες και μπάνια, πρέπει να είναι τελείως απρόσιτες (βλ. σελ. 786). Και τα προστατευτικά ρούχα μπορούν επίσης να βοηθήσουν. Όταν είναι δυνατόν, προτιμάτε μακριά παντελόνια αντί για σορτς ή φορέματα. Τα χοντρά κοτλέ και τα καπιτονέ υφάσματα προστατεύουν από τις πτώσεις πιο αποτελεσματικά από τα λεπτά βαμβακερά. Και όταν ντύνετε το παιδί σας, ελέγχετε ότι τα παπούτσια του δεν συνεισφέρουν στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει στο να σταθεί όρθιο. Αν το επιτρέπει η θερμοκρασία τού δαπέδου, είναι καλύτερα να το αφήνετε ξυπόλυτο μέσα στο σπίτι. αν είναι απαραίτητο να φοράει κάλτσες ή παντοφλάκια, αυτά θα πρέπει να είναι αντιολισθητικά. Όταν απαιτούνται οπωσδήποτε παπούτσια, πρέπει να βεβαιώνεστε ότι οι σόλες το κρατούν αρκετά ώστε να αποτρέπουν γλιστρήματα και ότι τα παπούτσια τού εφαρμόζουν καλά. (Τα πολύ μεγάλα, πολύ μικρά ή πολύ ασουλούπωτα παπούτσια μπορούν να οδηγήσουν ένα νήπιο σε πτώση. Βλ. σελ. 37 για περισσότερα σχετικά με τα παπούτσια για τα μικρά παιδιά.) Σε περίπτωση που το μικρό σας σκαρφαλώνει, αν βάλετε μερικά μαξιλάρια ή μαλακά στρώματα στη βάση των αγαπημένων του «βουνών», μπορείτε να το βοηθήσετε να προσγειωθεί καλύτερα αν παραπατήσει. Απομακρύνετε ή απομονώστε τυχόν έπιπλα (συμπεριλαμβανομένων βιβλιοθηκών που στέκονται μακριά από τοίχους) τα οποία θα μπορούσαν να αναποδογυρίσουν αν σκαρφαλώσει το παιδί επάνω τους. Αφού πάρετε τα κατάλληλα μέτρα ασφαλείας, χαλαρώστε. Το σώμα των νηπίων είναι φτιαγμένο για να αντέχει στις πτώσεις. Είναι κοντά στο έδαφος και συνήθως εξακολουθεί να έχει αρκετά «μαξιλαράκια» χάρη στο μωρουδιακό πάχος. Το κρανίο είναι ελαστικό, δεδομένου ότι το μαλακό σημείο (ή πηγή) δεν έχει κλείσει τελείως (γενικά δεν κλείνει πλήρως παρά κάποια στιγμή γύρω στους δεκαοκτώ μήνες), οπότε τα νήπια μπορούν να πέφτουν ελαφρά με το κεφάλι χωρίς πρόβλημα. Δεν είναι συνετό να υπερπροστατεύετε το μικρό σας με σκοπό να αποφύγετε τις πτώσεις (κλείνοντάς το σε ένα πάρκο επί ώρες ολόκληρες, για παράδειγμα). Τα μικρά πρέπει να υφίστανται μερικές πτώσεις για να μάθουν να στέκονται καλά στα πόδια τους. Μερικά νήπια με ιδιαίτερη τάση για περιπέτεια μαθαίνουν να σκαρφαλώνουν για βγουν από την κούνια τους από πολύ νωρίς στον δεύτερο χρόνο της ζωής τους. Αν, λοιπόν, δεν έχετε χαμηλώσει ακόμα το στρώμα στην κούνια του παιδιού σας στο κατώτερο επίπεδο, ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ κάντε το τώρα. Φροντίστε επίσης να μένουν έξω από την κούνια τυχόν μεγάλα λούτρινα ζώα ή άλλα αντικείμενα που μπορεί να χρησιμοποιήσει το μικρό σας για να πατήσει επάνω και να βρει το δρόμο προς την ελευθερία και προς μια άσχημη πτώση.

Δρ. Απόστολος Βούρδας MRCPsych, CCST Παιδοψυχίατρος Ομήρου 53 Νέα Σμύρνη, 17121, τηλ & φαξ: 210 9346168, www.vourdas.com ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΙΔΙΟΥ

Δρ. Απόστολος Βούρδας MRCPsych, CCST Παιδοψυχίατρος Ομήρου 53 Νέα Σμύρνη, 17121, τηλ & φαξ: 210 9346168, www.vourdas.com ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΙΔΙΟΥ Παρακαλώ συμπληρώστε το παρακάτω έντυπο φόρμα και φέρτε το μαζί σας στην πρώτη συνεδρία σας. Οι πληροφορίες που δίνετε είναι απόλυτα εμπιστευτικές και θα διευκολύνουν ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Οι πρώτοι μήνες του μωρού μου

Οι πρώτοι μήνες του μωρού μου ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ Καθηγητής Παιδιατρικής 12 Οι πρώτοι μήνες του μωρού μου Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν οι νέοι γονείς Αγαπητοί φίλοι/φίλες Ήρθε η ώρα να αναλάβετε τον πιο σημαντικό και πιο υπεύθυνο

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Αιτίες. Η Αγάπη για τη ρουτίνα. Συνήθεις Διαταραχές Ύπνου. Δυσκολίες επικοινωνίας. ! Εφιάλτες! Ακράτεια! Ροχαλητό! Ανήσυχος Ύπνος!

Αιτίες. Η Αγάπη για τη ρουτίνα. Συνήθεις Διαταραχές Ύπνου. Δυσκολίες επικοινωνίας. ! Εφιάλτες! Ακράτεια! Ροχαλητό! Ανήσυχος Ύπνος! Διαταραχές ύπνου και Αυτισµός Ελένη Λούκουτου Λογοθεραπεύτρια ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 Ο ύπνος είναι ένα σημαντικό συστατικό της υγείας. Παρόλο που δε μπορούμε να κατανοήσουμε όλες τις λειτουργίες του, ο ύπνος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΙΔΙΟΥ: Ονοματεπώνυμο πατέρα: Ονοματεπώνυμο μητέρας: Σημερινή ημερομηνία / / Ημερομηνία γέννησης / / Σχολείο Τάξη Διεύθυνση κατοικίας: Τηλ. οικίας: κινητό: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ Το παιδί

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικό ιστορικό νηπίου

Ατομικό ιστορικό νηπίου σημαντικές πληροφορίες στοιχεία επικοινωνίας Ατομικό ιστορικό νηπίου στοιχεία της προσωπικότητας του παιδιού Βοηθείστε μας να γνωρίσουμε καλύτερα το παιδί σας Σχολική χρονιά 2015-2016 Όνομα Παιδιού: Συμπληρώστε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΚΑ ΜΑΣ ΜΑΤΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΚΑ ΜΑΣ ΜΑΤΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΚΑ ΜΑΣ ΜΑΤΙΑ Οι μαθητές της ΣΤ Τάξης, στα πλαίσια του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής έγραψαν για το ρόλο της οικογένειας σε ό,τι αφορά τις συναισθηματικές

Διαβάστε περισσότερα

The Keele STarT Back Screening Tool

The Keele STarT Back Screening Tool The Keele STarT Back Screening Tool Σκεπτόμενος (-η) τις 2 τελευταίες εβδομάδες σημειώστε την απάντησή σας στα ακόλουθα ερωτήματα: Διαφωνώ Συμφωνώ 0 1 1 Ο πόνος στην μέση μου απλώθηκε κάτω στο (-α) πόδι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ:

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: Τι είναι άγχος: Είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το μυαλό και το σώμα σας σε κάθε νέα απειλητική ή συγκινησιακή ( συναρπαστική ) κατάσταση.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ;

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές για τους γονείς

Συμβουλές για τους γονείς Συμβουλές για τους γονείς Για τα παιδιά του Δημοτικού κάθε διαδρομή από το σπίτι προς στο σχολείο αποτελεί μια σημαντική μαθησιακή εμπειρία και ένα μάθημα κυκλοφοριακής αγωγής. Μέσω αυτής της καθημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και ηλικιωμένοι

Διατροφή και ηλικιωμένοι Διατροφή και ηλικιωμένοι Η διατροφή αποτελεί τη σημαντικότερη ανάγκη για τη διατήρηση της ανθρώπινη ζωής σε όλα τα στάδιά της. Το είδος και η ποσότητα της τροφής που χρειάζεται ο άνθρωπος εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 5ο μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΡΕΣ Διεθνές Εθνικό Οργανισμού Πανεπιστημίου Διαπροσωπικό Ατομικό ΜΕΡΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΑΓΧΟΣ: Ένας "μη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΧΑΡΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΟΥΛΕΑ Μια μέρα στο παιδικό σταθμό «Το παιχνίδι της χαράς» Στο παιχνίδι της χαράς υπάρχει ένα περιβάλλον όπου παρέχει στα παιδιά ασφάλεια, φροντίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ -ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μ Α Θ Η Μ Α 9 Φ Ι Ο Ρ Ε Ν Τ Ι Ν Α Π Ο Υ Λ Λ Η

ΣΤΡΕΣ -ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μ Α Θ Η Μ Α 9 Φ Ι Ο Ρ Ε Ν Τ Ι Ν Α Π Ο Υ Λ Λ Η ΣΤΡΕΣ -ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μ Α Θ Η Μ Α 9 Φ Ι Ο Ρ Ε Ν Τ Ι Ν Α Π Ο Υ Λ Λ Η 1 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Τεχνικές αντιμετώπισης στρες Διαχείριση χρόνου Μελέτη περίπτωσης 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τεχνικές διαχείρισης του στρες είναι ποικίλες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Ονοματεπώνυμο φοιτητριών: ΤΣΙΜΗΤΡΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΙΩΡΑ ΓΕΩΡΓΙΑ Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ένας οδηγός για τους γονείς, ώστε τα παιδιά με διαβήτη τύπου 1 να επιστρέψουν στην καθημερινότητά τους

Ένας οδηγός για τους γονείς, ώστε τα παιδιά με διαβήτη τύπου 1 να επιστρέψουν στην καθημερινότητά τους Ένας οδηγός για τους γονείς, ώστε τα παιδιά με διαβήτη τύπου 1 να επιστρέψουν στην καθημερινότητά τους Τι θα βρείτε σε αυτό το φυλλάδιο Επιστροφή στο σχολείο Σωματική άσκηση και παιχνίδι Πάρτι και γιορτές

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Το μικρό μας δεν μιλάει όπως τα άλλα παιδιά της ηλικίας του. Τι μπορεί να συμβαίνει; Το κοινωνικό περιβάλλον, οι συνθήκες ζωής, και οι παραδόσεις επηρεάζουν θετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ"

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ ΆΡΙΣΤΑ 1 Μια πρωτοβουλία: Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ" Το όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, ενημερώνει όλους τους χρήστες του Οδικού δικτύου και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Το Άγχος στην εφηβεία

Το Άγχος στην εφηβεία Το Άγχος στην εφηβεία Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΥΤΗ ΕΚΠΟΝΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΗΣ Β 2 ΤΑΞΗΣ : ΚΕΡΜΠΙΖΙ ΦΑΤΜΙΡΑ, ΜΑΓΝΗΣΑΛΗ ΑΘΑΝΑΣΙΟ, ΜΑΖΑΡΑΚΑ ΙΩΑΝΝΑ, ΜΑΥΡΟΜΟΥΣΤΑΚΑΚΗ ΧΡΗΣΤΟ, ΜΕΡΛΟ ΑΝΤΩΝΗ, ΜΟΥΡΓΕΛΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ, ΜΠΑΝΟ ΚΩΝ/ΝΟ,

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης διαβήτης και οικογένεια Δημ. Θ. Καραμήτσος

Σακχαρώδης διαβήτης και οικογένεια Δημ. Θ. Καραμήτσος Σακχαρώδης διαβήτης και οικογένεια Δημ. Θ. Καραμήτσος Ομ. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διάγνωση διαβήτη Σε μεσήλικα Σε ηλικιωμένο Σε παιδί ή έφηβο Διαβήτης σε ενήλικες και υπερήλικες Ενήλικας ή Ηλικιωμένος

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ 0-4 ΧΡΟΝΩΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ 0-4 ΧΡΟΝΩΝ 1 ΟΣ ΜΗΝΑΣ ΣΤΑΣΗ ΣΩΜΑΤΟΣ ΑΔΡΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Σε ύπτια θέση: το κεφάλι γυρίζει προς μία πλευρά Στην τοποθέτηση σε καθιστή θέση: το κεφάλι κρέμεται πίσω Όταν το κρατούν σε καθιστή θέση: το κεφάλι κρέμεται

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω.

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω. Αντιμετωπίζοντας το στρες για μια χαρούμενη και δημιουργική ζωή Το στρες μπορεί από εχθρός μας να γίνει σύμμαχος Ένα ποσοστό άγχους είναι αναγκαίο στη ζωή μας γιατί μας βοηθάει να ενεργοποιηθούμε και να

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ Εντάσσεται στο Μέτρο 2.3 «Ενέργειες Πρόληψης Ενίσχυσης της Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Σκοποί της παρουσίασης Εξέταση των προϋποθέσεων καταλληλότητας των παιχνιδιών σε σχέση με τα προγράμματα Φ.Α. Εισαγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ

Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΣΚΟΠΩΝ/ΕΚΒΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΝ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΛΗΡΩΣΗ ΑΥΤΩΝ ΤΩΝ ΕΚΒΑΣΕΩΝ Τα

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών:

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: 1. Αν αισθάνεστε ως γονείς πως δεν έχετε καταφέρει να αντιμετωπίζετε ικανοποιητικά τον θυμό του παιδιού σας, ξεκινήστε να διαβάζετε, να

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Λαχτάρα για φαγητό Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Εταιρεία Αντιρευματικού Αγώνα. ποιότητα ζωής: πολυτέλεια. ή είδος πρώτης ανάγκης;

Ελληνική Εταιρεία Αντιρευματικού Αγώνα. ποιότητα ζωής: πολυτέλεια. ή είδος πρώτης ανάγκης; Ελληνική Εταιρεία Αντιρευματικού Αγώνα ποιότητα ζωής: πολυτέλεια ή είδος πρώτης ανάγκης; Αν θεωρείτε ότι η ποιότητα ζωής δεν είναι πολυτέλεια αλλά είδος πρώτης ανάγκης, γιατί δεν δοκιμάζετε να χρησιμοποιήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές για την προστασία και ασφάλεια του μωρού σας απο την Αμερικάνικη Ακαδημία Παιδιατρικής και τον Βρετανικό Οργανισμό Αιφνιδίου Θανάτου

Συμβουλές για την προστασία και ασφάλεια του μωρού σας απο την Αμερικάνικη Ακαδημία Παιδιατρικής και τον Βρετανικό Οργανισμό Αιφνιδίου Θανάτου Συμβουλές για την προστασία και ασφάλεια του μωρού σας απο την Αμερικάνικη Ακαδημία Παιδιατρικής και τον Βρετανικό Οργανισμό Αιφνιδίου Θανάτου Ασφάλεια Ποτέ μην ταρακουνάτε ένα βρέφος, ούτε καν για παιχνίδι

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΕΤΙΚΟΙ ΣΠΑΣΜΟΙ. *Στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι σπασμοί. υποχωρούν μόνοι τους χωρίς να προλάβουμε να δώσουμε κάποια θεραπεία.

ΠΥΡΕΤΙΚΟΙ ΣΠΑΣΜΟΙ. *Στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι σπασμοί. υποχωρούν μόνοι τους χωρίς να προλάβουμε να δώσουμε κάποια θεραπεία. ΠΥΡΕΤΙΚΟΙ ΣΠΑΣΜΟΙ Παρασκευή Λογοθέτη Νοσηλεύτρια ΤΕ, Υπεύθυνη Παιδιατρικής Κλινικής Δεν υπάρχει τίποτα που να τρομοκρατεί περισσότερο ένα γονιό από τους σπασμούς. Έρχονται στα Εξωτερικά ιατρεία τρέχοντας

Διαβάστε περισσότερα

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ»

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» ΤΙ ΤΗΝ ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΝΕΙ? ΠΩΣ ΘΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΟΥΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ!! Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» Αυτοεκτίμηση είναι η θετική εικόνα που

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας Β Μέρος Κατάθλιψη Αξιολόγηση Χρήση ψυχομετρικών εργαλείων Ερωτήσειςγια: Συναίσθημα Ύπνο Ενδιαφέροντα Ενοχή Ενέργεια Συγκέντρωση Όρεξη Ψυχοκοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Νευρική ανορεξία (Anorexia Nervosa)

Νευρική ανορεξία (Anorexia Nervosa) Νευρική ανορεξία (Anorexia Nervosa) Η νευρική ανορεξία είναι μία πολύπλοκη διαταραχή διατροφής που χαρακτηρίζεται από την έντονη προσπάθεια του ατόμου να χάσει βάρος καταλήγοντας στον πλήρη υποσιτισμό

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

KOYTIA ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ

KOYTIA ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ KOYTIA ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΚΤΑΚΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ Σε περίπτωση που έχετε αμφιβολίες σχετικά με την κατάσταση του θύματος ή αν δεν είστε βέβαιοι πώς να χειριστείτε την κατάσταση, καλέστε 166 ή αναζητήστε

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ 1 of 18 4/16/2015 4:11 PM ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Το ερωτηματολόγιο αυτό έχει διάφορες ενότητες για τα ψηφιακά παιχνίδια που παίζονται σε συσκευές κινητής τεχνολογίας και ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για τη φροντίδα των δοντιών του σκύλου σας

Οδηγός για τη φροντίδα των δοντιών του σκύλου σας Οδηγός για τη φροντίδα των δοντιών του σκύλου σας Γιατί οι σκύλοι έχουν ουλίτιδα; Η ουλίτιδα αποτελεί τη συχνότερη πάθηση των ενήλικων σκύλων. Η πάθηση ξεκινάει όταν τα βακτηρίδια κολλάνε στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ποιες είναι οι ψυχολογικές Ο όρος «Εξάσκηση Ψυχολογικών Δεξιοτήτων» χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!»

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» Υπεύθυνες Προγράμματος: Κιοσκερίδου Αικατερίνη Σχολική Νοσηλεύτρια. Παπαγερίδου Φωτεινή Κοινωνική Λειτουργός ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ: Διαφυλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε.

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε. 103-112_22ENOTHTA5 4/3/2013 12:35 µµ Page 103 ENOTHTA 5 ENOTHTA 5 ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΧΟΥΜΕ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ (Άτομο - Άνθρωπος) Ένας «χάρτης» από λέξεις μυς αρθρώσεις σκελετό άλλα όργανα: μάτια, έχει έχει έχει

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Του Τάκη Γιαννόπουλου

Του Τάκη Γιαννόπουλου Του Τάκη Γιαννόπουλου Δεν πρόλαβε να τελειώσει καλά καλά η σεζόν κι άρχισαν τα σενάρια για την επόμενη! Τελικά εμείς οι γονείς, πρέπει να είμαστε, πολύ άρρωστοι με το ποδοσφαιρικό μέλλον των παιδιών μας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Χαλάνδρι 02/05/2010 Αριστοτέλους 42 Χαλάνδρι Τ.Κ. 15234 Τηλ./210-6800823 e-mail: papdimit@yahoo.gr ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ανάπτυξη της γλώσσας αποτελεί µια πολύχρονη, πολύπλοκη και προοδευτική

Διαβάστε περισσότερα

Hug4Dogs.com. Μωρά και Σκυλιά

Hug4Dogs.com. Μωρά και Σκυλιά Μωρά και Σκυλιά Ο ερχομός ενός μωρού στην οικογένεια είναι μία συναρπαστική αλλά συγχρόνως και πολυάσχολη εποχή. Υπάρχουν μεγάλες αλλαγές για τον καθένα και αυτό περιλαμβάνει και τα κατοικίδια ζώα μας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΗΛΙΚΙΑ γέννηση ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Αναγνωρίζει και προτιμά τη φωνή της μητέρας καθώς και ήχους της γλώσσας. Μιμείται ήχους της γλώσσας. 2 μηνών Συνδυάζει

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Α1 Κατανόηση προφορικού λόγου Διάρκεια: 25 λεπτά (25 μονάδες) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Ο Δημήτρης και ο φίλος του ο Πέτρος αυτό το σαββατοκύριακο θα πάνε εκδρομή στο βουνό. Θα ακούσετε δύο (2) φορές το Δημήτρη

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Προσαρμογή κειμένου ενημερωτικό φυλλάδιο των εκδόσεων «Ελληνικά Γράμματα»: Γιώργος Ραφαηλίδης υπεύθυνος στο ΓραΣΕΠ Αιγινίου 1 Σύγχρονη µορφή

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση κοινών. προβλημάτων θηλασμού. Ζητήστε βοήθεια εάν: Ευαίσθητες θηλές

Αντιμετώπιση κοινών. προβλημάτων θηλασμού. Ζητήστε βοήθεια εάν: Ευαίσθητες θηλές Αντιμετώπιση κοινών προβλημάτων θηλασμού Στα σίγουρα ο θηλασμός είναι μια φυσιολογική λειτουργία, ωστόσο υπάρχουν κάποια προβλήματα μερικές φορές. Ο θηλασμός είναι μια δεξιότητα που μαθαίνεται. Χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

g w w n lf o o d p l a.h d a.g

g w w n lf o o d p l a.h d a.g g w. or w w coo n lf o o d p l a et. ww w.efa d.o.eufic.org w ww w ww.h d a.g r rg Θυμάσαι πώς ήταν όταν μάθαινες ποδήλατο; Το πιο σημαντικό ήταν να μάθεις να κρατάς ισορροπία. Όταν κρατούσες ισορροπία,

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους;

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους; Τι έχει τέσσερις τοίχους; Ένα δωμάτιο. Τι υπάρχει απέναντι από το πάτωμα; Το ταβάνι η οροφή. Πού υπάρχουν λουλούδια και δέντρα; Στον κήπο. Πού μπορώ να μαγειρέψω; Στην κουζίνα. Πού μπορώ να κοιμηθώ; Στο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν

Διαβάστε περισσότερα

Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση

Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση H Πνευμονική Υπέρταση Ελλάδας ευχαριστεί την PH EUROPE για την συνδρομή της στην δημιουργία αυτού του εργαλείου Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση Πνευμονική Υπέρταση Ελλάδας - HPH Δερβενακίων 11β

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΩΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΩΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΩΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ Τηλ: 210 7623301, 697 2910407 Website: www.empfirstaid.gr Email: akonovesi@empfirstaid.gr ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΩΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ Τα εκπαιδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΕΓΓΕΝΗΣ Η ΕΠΙΚΤΗΤΗ; Η επιθετικότητα είναι η πιο κοινή συναισθηματική αντίδραση του νηπίου. Διαφορετικές απόψεις έχουν διατυπωθεί

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : «ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ» ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Κα ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΑΓΟΡΑΣ STUVA. Σύστημα αποθήκευσης. ΣΧΕΔΙΟ Ebba Strandmark

ΟΔΗΓΟΣ ΑΓΟΡΑΣ STUVA. Σύστημα αποθήκευσης. ΣΧΕΔΙΟ Ebba Strandmark ΟΔΗΓΟΣ ΑΓΟΡΑΣ STUVA Σύστημα αποθήκευσης ΣΧΕΔΙΟ Ebba Strandmark ΦΡΟΝΤΙΔΑ Ο σκελετός μπορεί να καθαριστεί με ένα ελαφρά βρεγμένο πανί. Στη συνέχεια σκουπίστε με ένα καθαρό και στεγνό πανί. ΑΣΦΑΛΕΙΑ Σπάνια

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας και ψυχολόγος Γιούλη Μιγγείρου στο agrinio-life Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι!

Η συγγραφέας και ψυχολόγος Γιούλη Μιγγείρου στο agrinio-life Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι! Η συγγραφέας και ψυχολόγος Γιούλη Μιγγείρου στο agrinio-life Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι! Με ένα πραγματικά απλό και κατανοητό λόγο, η κυρία Μιγγείρου στο νέο της βιβλίο Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι, που

Διαβάστε περισσότερα

Προετοιμασία και προσέγγιση μητέρων για Μητρικό Θηλασμό

Προετοιμασία και προσέγγιση μητέρων για Μητρικό Θηλασμό Προετοιμασία και προσέγγιση μητέρων για Μητρικό Θηλασμό Καλλιόπη Μάλφα Μαία, ελεύθερη επαγγελματίας τ..πρόεδρος ΣΕΜΜ Αθηνών Αντιπρόεδρος Ψυχοπροφυλακτικής Εταιρείας Μέλος Εθνικής Επιτροπής Μητρικού Θηλασμού

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό Φυλλάδιο. Πσρεηός (Fever) Τι είναι ο πυρετός;

Ενημερωτικό Φυλλάδιο. Πσρεηός (Fever) Τι είναι ο πυρετός; Τι είναι ο πυρετός; Η θερμοκρασία του σώματος του παιδιού σας ποικίλει μεταξύ 36,5 και 37,5 o Κ. Πυρετός υπάρχει όταν η θερμοκρασία του σώματος είναι σημαντικά υψηλότερη από το κανονικό όταν η θερμοκρασία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Γυθείου 1 Α, 152 31 Χαλάνδρι Τηλ.: 210-6741 933, 210-6740 118, Fax: 210-6724 536 e-mail: info@pedtrauma.gr www.pedtrauma.gr Γιατί Πρόληψη Παιδικών Ατυχημάτων;

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας Η διατροφή σημαντικός παράγοντας υγείας!! ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΛΗΡΟΝΟ ΜΙΚΟΤΗΤΑ ΥΓΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΥΓΕΙΝΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Ποιά είναι η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ : ΌΤΑΝ Η ΔΙΑΙΤΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΜΜΟΝΗ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ : ΌΤΑΝ Η ΔΙΑΙΤΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΜΜΟΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ : ΌΤΑΝ Η ΔΙΑΙΤΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΜΜΟΝΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Σε μια εποχή που τόσο οι γυναίκες όσο και οι άντρες έχουν κάνει στροφή 180 μοιρών προς το φαγητό, τα φαινόμενα παχυσαρκίας αλλά και διαταραχών

Διαβάστε περισσότερα