Ακαδηµαϊκές βιβλιοθήκες και αναγνωστική πολιτική σε µια µεταβατική εποχή

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ακαδηµαϊκές βιβλιοθήκες και αναγνωστική πολιτική σε µια µεταβατική εποχή"

Transcript

1 Ακαδηµαϊκές βιβλιοθήκες και αναγνωστική πολιτική σε µια µεταβατική εποχή Academic Libraries and Reading Policy in a Changing Era Χριστίνα Μπάνου Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας, Ιόνιο Πανεπιστήµιο Christina Banou Department of Archives and Library Science, Ionian University Γιατί ανάγνωση είναι η µοναδική στιγµή, στην οποία είµαστε ελεύθεροι. Πιέτρο Τσιτάτι Περίληψη Στην σηµερινή µεταβατική εποχή, ο ρόλος της βιβλιοθήκης διαρκώς επαναπροσδιορίζεται, εξαιτίας των αλλαγών, που σχετίζονται µε τη λειτουργία και τις προσφερόµενες υπηρεσίες της. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι ακαδηµαϊκές βιβλιοθήκες καλούνται να αντιµετωπίσουν την πρόκληση για επανακαθορισµό της αναγνωστικής πολιτικής τους, η οποία συνδέεται άµεσα µε τον ρόλο τους στην πανεπιστηµιακή ζωή. Η βιβλιοθήκη, κοντά στα άλλα, αποτελούσε πάντοτε έναν κοινωνικό θεσµό στην ζωή των πόλεων και µια από τις κύριες λειτουργίες της ήταν, κατ αρχήν, η διεύρυνση του αναγνωστικού κοινού, και, έπειτα, η διαµόρφωση, η καλλιέργεια και η προαγωγή του γούστου και των πνευµατικών, µορφωτικών και αισθητικών αντιλήψεων των χρηστών. Το καίριο, συνεπώς, ζήτηµα είναι οι ακαδηµαϊκές µετα-βιβλιοθήκες, σήµερα, ποια πολιτική χαράσσουν και αναπτύσσουν για την ενθάρρυνση και την προώθηση της ανάγνωσης. Τα νέα δεδοµένα, που έχουν επανακαθορίσει τη συµπεριφορά των χρηστών αλλά και τη λειτουργία εν γένει της βιβλιοθήκης, έχουν οπωσδήποτε επιφέρει αλλαγές στην αναγνωστική πολιτική. Άξιο µελέτης είναι σε ποιο βαθµό αξιοποιούνται για την προώθηση της ανάγνωσης παλαιότερες µέθοδοι, και πως αυτές συνδυάζονται µε τις δυνατότητες, που παρέχει η τεχνολογία. Η ακαδηµαϊκή βιβλιοθήκη, ειδικότερα - πέρα και µέσα από την πληροφόρηση, τη µελέτη και την έρευνα - στοχεύει (και πρέπει να στοχεύει) στην προώθηση της ανάγνωσης και στην καλλιέργεια των αισθητικών αντιλήψεων, στη διαµόρφωση ενός κριτικού τρόπου σκέψης και στη διεύρυνση των πνευµατικών οριζόντων των χρηστών. Αναµφίβολα, αποτελεί ένα µεγάλο στοίχηµα η δηµιουργία νέων επαρκών και συνειδητοποιηµένων αναγνωστών, οι οποίοι διαβάζουν για απόλαυση στον ελεύθερο χρόνο τους, ιδίως σε µια εποχή στην οποία γίνεται λόγος για θάνατο της ανάγνωσης και

2 / ή του αναγνώστη (ευτυχώς χωρίς επιβεβαίωση), και σε ένα περιβάλλον µε νέες τεχνολογικές δυνατότητες. Όσον αφορά στις ελληνικές ακαδηµαϊκές βιβλιοθήκες, η µελέτη της αναγνωστικής πολιτικής τους (από ποιους και µε ποια κριτήρια προσδιορίζεται, πως εφαρµόζεται, ποια αποτελέσµατα έχει, ποιες ανάγκες λαµβάνονται υπ όψιν) είναι σε θέση να αναδείξει τις ποικίλες πτυχές του ζητήµατος, να φωτίσει τις επιµέρους ιδιαιτερότητες και να οδηγήσει σε νέες προτάσεις. Λέξεις κλειδιά: αναγνωστική πολιτική, προώθηση της ανάγνωσης, ανάγνωση για απόλαυση, αναγνωστικό γούστο, αναγνωστική συµπεριφορά, αναγνωστικές συνήθεις, ελληνικές ακαδηµαϊκές βιβλιοθήκες, αναγνώστες φοιτητές. Abstract Nowadays, the role of the library is continually redetermined, because of the changes that have to do with its purposes, function and services. Thus, the academic libraries are called to face the challenge of re-examining, reforming and redeveloping one of the most crucial points in the academic life: reading policy. The library had always been, especially since the turning point in the 19 th century, one of the important institutions in the urban life, main role of which was the enlargement of the reading audience, and then, the cultivation and promotion of reading taste and of the spiritual, educational and cultural needs of the readers. Therefore, the crucial point, in a changing era like ours, is what policies the academic libraries are developing for reading promotion and reader development. New data (such as new ways of access to the material, new products, services and equipment, new ways of publication, relationship between the traditional and electronic material), which create the behaviour of the users and reform the function and the services of the library, have undoubtedly changed reading habits and ethics. The problem is in which way the older methods are been used for reading promotion and in which manner they are combined with the technological possibilities. Furthermore, what is to be estimated is the reading behaviour of the students, which has been recently formed from the new data. Undoubtedly, the creation of new readers, especially in a changing era like ours, that too much is said and written for the death of reading or of the reader (fortunately without fulfillment) could illuminate the various, and often complicated, aspects of the matter and lead in new proposals. The academic library - through and beyond information, study and research - must focus on the promotion of reading for pleasure, on the encouragement of a critical way of thought and on the spititual widening. As for the Greek academic libraries, a study of their reading politics (how, why and by whom) is necessary. Keywords: reading policy, reading promotion, reader development, reading behaviour, reading for pleasure, reading habits, Greek academic libraries, students readers, reading identity. Εισαγωγή Νευραλγικό σηµείο σήµερα αποτελεί, αναµφίβολα, η αναγνωστική πολιτική των ακαδηµαϊκών βιβλιοθηκών. Με τον όρο αναγνωστική πολιτική, εννοούνται οι 2

3 τρόποι προώθησης της ανάγνωσης ως απόλαυσης, ως δραστηριότητας, που λαµβάνει χώρα και στον ελεύθερο χρόνο. Για να σχεδιαστεί και υλοποιηθεί, βεβαίως, µια τέτοια πολιτική, απαιτείται σαφής εικόνα και γνώση της αναγνωστικής ταυτότητας του κοινού, στο οποίο στοχεύει. Στην παρούσα ανακοίνωση, θα επιχειρηθεί µια πρώτη προσέγγιση στα ζητήµατα προώθησης της ανάγνωσης εκ µέρους των ακαδηµαϊκών βιβλιοθηκών, σε µια µεταβατική εποχή, στην οποία ο ρόλος της βιβλιοθήκης επαναπροσδιορίζεται, εξαιτίας των αλλαγών, που η τεχνολογία έχει επιφέρει στη λειτουργία και τις προσφερόµενες υπηρεσίες της. Εκκινώντας από το ότι η ανάγνωση αποτελεί πρωταρχικό αγαθό του πολιτισµού µας, εξετάζεται εάν οι φοιτητές σήµερα είναι µόνον χρήστες των ακαδηµαϊκών βιβλιοθηκών, και όχι αναγνώστες. Στόχος τους, οπωσδήποτε, είναι η πληροφορία. Το αιτούµενο, συνεπώς, είναι πως από την πρόσβαση στην πληροφορία και από την υποχρεωτική στα πλαίσια των ακαδηµαϊκών υποχρεώσεών τους ανάγνωση, µπορεί να υπάρξει η µετάβαση στην ανάγνωση ως απόλαυση. Σηµαντική παράµετρος, που πρέπει κατ αρχήν να διευκρινιστεί, είναι ότι, όπου γίνεται λόγος για ανάγνωση, νοείται η ανάγνωση, τόσο στο έντυπο, στο χαρτί, όσο και στην οθόνη. Στο πλαίσιο αυτό, θα σκιαγραφηθούν οι προτεινόµενοι τρόποι προώθησης της ανάγνωσης, λαµβάνοντας υπ όψιν, αφενός µεν, τις αναγνωστικές συνήθειες και την αναγνωστική συµπεριφορά των φοιτητών, και αφετέρου, τις ήδη υπάρχουσες, εξελισσόµενες αλλά και δοκιµασµένες τακτικές για την προώθηση της ανάγνωσης και τη βελτίωση του αναγνώστη. 1. Η ανάγνωση ως αγαθό Η ανάγνωση αποτελεί θεµελιώδες αγαθό του πολιτισµού µας, ως µέσο κατάκτησης της γνώσης, πνευµατικής βελτίωσης, κοινωνικοποίησης, ελευθερίας και κριτικής σκέψης. Η µετάβαση από τη µεγαλόφωνη στη σιωπηλή ανάγνωση αποτέλεσε µιαν επανάσταση, σηµατοδοτώντας την εδραίωση της ιδιωτικής - προσωπικής ανάγνωσης, στην οποία ο αναγνώστης καθορίζει ο ίδιος τους όρους της µελέτης και της απόλαυσής του, και διαχειρίζεται ο ίδιος τον χώρο και το χρόνο της ανάγνωσής του. Σηµαντικό ρόλο σε αυτό διαδραµάτισε η εφεύρεση της τυπογραφίας, καθώς το έντυπο βιβλίο ήταν, σε σχέση µε το χειρόγραφο, πιο φτηνό και πιο προσιτό, και λίγο αργότερα, µε την καθιέρωση των µικρότερων σχηµάτων, πιο εύκολο να µεταφερθεί και να διαβαστεί παντού. (Barbier 2001: , Manguel 1997: , ) Μετά την άνοδο της αστικής τάξης και τη Γαλλική Επανάσταση, το αναγνωστικό κοινό διευρύνθηκε ακόµη περισσότερο, καθώς η εκπαίδευση γενικεύτηκε και ο αναλφαβητισµός µειώθηκε. Νέες οµάδες, όπως οι γυναίκες και τα παιδιά, αποτελούν πλέον σηµαντικά τµήµατα του αναγνωστικού κοινού, διαµορφώνοντας µια συγκεκριµένη αναγνωστική ταυτότητα (Lyons 1995). Η σηµαντικότερη, πάντως, και ουσιαστικότερη διεύρυνση του αναγνωστικού κοινού συντελέστηκε µέσω των βιβλιοθηκών, κατά τον 19 ο αιώνα κυρίως, στις Η.Π.Α., όταν πια οι βιβλιοθήκες θεωρούνται ως ένας σηµαντικός θεσµός στην ζωή των πόλεων, που συνδράµει στην µόρφωση και την κοινωνικοποίηση των χρηστών. Θα προσελκύσουν το ευρύ αναγνωστικό κοινό, κάθε ηλικίας, µόρφωσης και τάξης: εργαζόµενους, γυναίκες, παιδιά. Είναι οι βιβλιοθήκες για όλους, οι οποίες συντηρούνται από την ηµοτική Αρχή ή από το κράτος. Το παράδειγµα αυτό θα ακολουθήσουν, στη συνέχεια, όλοι (Lerner 1998: , Pearce 1997). 3

4 Η ανάγνωση ως αγαθό πρωταρχικό για την ποιότητα ζωής αποτελεί, άλλωστε, σταθερή και αδιαπραγµάτευτη αξία του πολιτισµού µας, όπως διαφαίνεται και από τις διακηρύξεις, τις µελέτες, αλλά και τη λογοτεχνία. Από τις πρώτες προτεραιότητες της UNESCO είναι ο αλφαβητισµός και η προώθηση της ανάγνωσης. Η διακήρυξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνοψίζει την προσφορά της ανάγνωσης ως εξής (EU*READ 2003: 1): ~ Reading imparts quality to life. ~ Reading provides access to culture and cultural heritage ~ Reading is essential to participation in our society ~ Reading improves and emancipates citizens. Έχοντας προηγουµένως αναφέρει ότι: Culture, Science and Education are unthinkable in the absence of reading. 2. ιαβάζοντας από υποχρέωση, διαβάζοντας για απόλαυση Η αναγνωστική πολιτική των ακαδηµαϊκών βιβλιοθηκών απευθύνεται, µέσα από ποικίλους τρόπους προώθησης, στους φοιτητές, οι οποίοι διακρίνονται στις εξής κατηγορίες: Α. Χρήστες της βιβλιοθήκης Β. Μη χρήστες της βιβλιοθήκης. Γ. Αναγνώστες. Μη αναγνώστες (Train 2002: 1). Η κατάρτιση της αναγνωστικής πολιτικής, µε ακριβή σχεδιασµό των µέσων προώθησης, πρέπει να γίνεται ανάλογα µε την οµάδα. Τα καίρια ερωτήµατα είναι: Πόσο συχνά χρησιµοποιούν οι φοιτητές τη βιβλιοθήκη; Και, συγκεκριµένα, ποιες υπηρεσίες της; Ποια είναι η αναγνωστική συµπεριφορά των φοιτητών; Εάν και πόσο διαβάζουν; Με ποια κριτήρια επιλέγουν τα βιβλία για τον ελεύθερο χρόνο τους; Αγοράζουν ή δανείζονται βιβλία; ιαβάζουν από την οθόνη ή από το χαρτί; Μόνο η έρευνα, µέσα από τις στατιστικές, µπορεί βέβαια να αναδείξει τα µεγέθη αυτά και να δώσει απαντήσεις. υστυχώς, δεν έχουµε στα χέρια µας µια τέτοια έρευνα [πρόκειται για κάτι που αποτελεί µελλοντικό στόχο της γράφουσας]. Εκκίνηση αποτελεί το ερώτηµα πόσοι είναι οι ενεργοί χρήστες. Σύµφωνα µε τα στατιστικά στοιχεία από τη Μονάδα Ολικής Ποιότητας των Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών (ΜΟΠΑΒ 2003), για το 2003 οι εγγεγραµµένοι χρήστες των βιβλιοθηκών στα ΑΕΙ ήταν , ενώ το σύνολο των εγγεγραµµένων φοιτητών ήταν περίπου διπλάσιο, µε ενεργούς φοιτητές τους Αν συνυπολογίσουµε ότι τα µέλη ΕΠ, µαζί µε τους συµβασιούχους Π ανέρχονται στις , οι οποίοι βέβαια είναι εγγεγραµµένοι στις βιβλιοθήκες, τότε διαπιστώνεται ότι οι φοιτητές-χρήστες της βιβλιοθήκης είναι πολύ λίγοι, λιγότεροι από τους µισούς, το 47,078 % των εγγεγραµµένων φοιτητών. Εάν µάλιστα συνυπολογιστεί ότι από τον αριθµό των εγγεγραµµένων στις βιβλιοθήκες φοιτητών, κάποιοι είναι λιγότερο ή καθόλου ενεργοί, τότε η εκκίνησή µας σηµατοδοτείται από επιπρόσθετες παραµέτρους, που θα προσδιορίσουν τα µέσα προσέγγισης του κοινού αυτού. Οι δείκτες αναγνωστικότητας των φοιτητών πρέπει επίσης να ερευνηθούν και σε σχέση µε τη Σχολή ή το Τµήµα, προκειµένου να σχεδιαστεί µια αποτελεσµατική αναγνωστική πολιτική, η οποία θα λαµβάνει υπ όψιν το µορφωτικό και ψυχολογικό προφίλ των φοιτητών και, έτσι, θα στοχεύει στην καρδιά του προβλήµατος. 4

5 Επίσης, όσον αφορά στους φοιτητές - αναγνώστες, σύµφωνα µε την πανελλήνια έρευνα του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου για την αναγνωστική συµπεριφορά (Ε.ΚΕ.ΒΙ. 1999: 16, 91-99): το 62,8% διάβασαν πάνω από ένα βιβλίο τον προηγούµενο χρόνο, 23,7% διάβασαν µόνο πρακτικά επαγγελµατικά βιβλία, ενώ ένα ποσοστό 13,6% δεν διάβασε κανένα βιβλίο. Σηµαντικό είναι ότι στην περίπτωση των ακαδηµαϊκών βιβλιοθηκών υπεισέρχεται και ένας άλλος όρος: η αναγκαία ανάγνωση, η υποχρεωτική ανάγνωση. Πρόκειται για τον αναγνώστη, ο οποίος χρησιµοποιεί τις υπηρεσίες της βιβλιοθήκης, προκειµένου να έχει πρόσβαση στην πληροφορία και να µελετήσει, λόγω των ακαδηµαϊκών υποχρεώσεών του (εργασίες, εξετάσεις, πτυχιακή εργασία, ενηµέρωση). Η ανάγνωση στον ελεύθερο χρόνο του, ως απόλαυση, δεν υφίσταται. Πάντως, η απόσταση ανάµεσα στις έννοιες ανάγνωση καταναγκασµός, ανάγνωση απόλαυση, (Singly 2000: 81), είναι δυνατόν στις ακαδηµαϊκές βιβλιοθήκες να καλυφθεί πολύ γρήγορα, λόγω της σύστασης του κοινού. Σε σύγκριση µε άλλου είδους βιβλιοθήκες, οι ακαδηµαϊκές έχουν το πλεονέκτηµα ότι οι χρήστες τους: Α. έχουν καλό µορφωτικό, πνευµατικό επίπεδο Β. συνιστούν µια οµοιογενή κατά βάση οµάδα Γ. είναι ήδη χρήστες, στην πλειονότητά τους ή σε µεγάλο τουλάχιστον ποσοστό, µιας βιβλιοθήκης, έστω κι αν αυτό γίνεται από υποχρέωση, λόγω των καθηκόντων τους.. βρίσκονται σε µια ηλικία, στην οποία ακόµη διαµορφώνονται οι συνήθειές τους και η ταυτότητά τους, µεταξύ αυτών και η αναγνωστική. Το επόµενο στάδιο, είναι η διάκριση ανάµεσα στα διάφορα είδη της ανάγνωσης: από την µία πλευρά, η ηµιπροσεκτική, και από την άλλη, η αυθεντική, πλήρης ανάγνωση. (Steiner 2002a: ). Ίσως, µε τα σηµερινά δεδοµένα, η πρώτη να σχετίζεται µε την ανάγνωση για πληροφόρηση, κυρίως στην οθόνη, ενώ η δεύτερη µε ό,τι µας απασχολεί πιο ουσιαστικά. Επίσης, ο Steiner κάνει λόγο για δηµιουργική ανάγνωση (2002b: 44-45). Ωστόσο, αυτή είναι µια παράµετρος, που έπεται του πρώτου σταδίου, της προσέγγισης δηλαδή και προσέλκυσης του αναγνωστικού κοινού. Έχει να κάνει µε την ποιότητα των αναγνωσµάτων, τις συνθήκες ανάγνωσης, και βέβαια µε την καλλιέργεια του αναγνωστικού γούστου. 3. Αναγνώστες ή χρήστες; Η πρόσβαση στην πληροφορία και η ανάγνωση ως απόλαυση Το θέµα, συνεπώς, είναι πως ο χρήστης µπορεί να εξελιχθεί σε αναγνώστη. Η βιβλιοθήκη, πέρα από την πρόσβαση στην πληροφορία και την ενηµέρωση, πρέπει να καλλιεργεί και να εµπνέει την ανάγνωση, όχι πια απλώς ως µια διαδικασία πληροφόρησης, αλλά ως µια αυτόνοµη δραστηριότητα του ελεύθερου χρόνου, η οποία οπωσδήποτε, τόσο µακροπρόθεσµα, όσο και βραχυπρόθεσµα θα ωφελήσει τον φοιτητή. Αναµφίβολα, τα οφέλη της ανάγνωσης δεν χρειάζεται να επαναλαµβάνονται στον πολιτισµό µας, καθώς οι Ευρωπαίοι, όπως έγραψε ο Σιοράν, είµαστε τέκνα του µυθιστορήµατος (Κούντερα 1993: 16). Ή αλλιώς: Χωρίς τα βιβλία δεν κληρονοµούµε τίποτα. Απλώς γεννιόµαστε (Singly 2000: 99). Σε µια εποχή, όµως, ανταγωνιστική, στην οποία το κλασικό ερώτηµα των φοιτητών είναι σε τι θα µε ωφελήσει αυτό;, οι απαντήσεις που είναι πολλές και ποικίλες, και µπορεί να 5

6 γίνουν εξαιρετικά εµπνευσµένες πρέπει να δοθούν. Μετά, η απόλαυση του κειµένου και η µυσταγωγία της ανάγνωσης θα έχουν τον λόγο. Το ότι η ανάγνωση διαµορφώνει αντιλήψεις και συµπεριφορές καταδεικνύεται και από την έρευνα του Ε.ΚΕ.ΒΙ για τους τύπους της πολιτιστικής κοινωνικής συµπεριφοράς. Συγκεκριµένα, στην έρευνα για την Αναγνωστική Συµπεριφορά και ηµογραφικό Προφίλ Οµάδων Τρόπων ιαβίωσης (Ε.ΚΕ.ΒΙ. 1999: 92-99), στην κατηγορία των ανδρών φοιτητών εντύπωση προκαλεί το υψηλό ποσοστό, 19,5% της τυπικά ανδρικής οµάδας, οµάδα η οποία έχει ως επιδιώξεις µε αυξηµένη σηµαντικότητα την διασκέδαση, τα χρήµατα, το καλό αυτοκίνητο, το άνετο σπίτι και τα ταξίδια. Ως προς την αναγνωστική συµπεριφορά, διαβάζει κυρίως πρακτικά επαγγελµατικά βιβλία. Το αντίστοιχο ( τυπικά γυναικεία οµάδα ) ποσοστό για τις γυναίκες είναι, αντιθέτως, πολύ χαµηλό (2,3%), καταδεικνύοντας έτσι την χειραφέτηση της γυναίκας από τον παραδοσιακό ρόλο της, και από την άλλη, την προσκόλληση σηµαντικής οµάδας του ανδρικού πληθυσµού σε παραδοσιακά πρότυπα, συνεπώς και την επιβίωση ανδρικών συντηρητικών αντιλήψεων. Η καλλιεργηµένη οµάδα και η νεολαία λαµβάνει ποσοστό 24,6% και 27,8% αντιστοίχως, ενώ η πολιτικοποιηµένη µόλις 7,1%. Η παραδοσιακή αποτραβηγµένη οµάδα, που παρουσιάζει το µεγαλύτερο ποσοστό µη αναγνωστών, στους φοιτητές αντιπροσωπεύεται µε ένα 4,5%. Εφόσον η ανάγνωση είναι, συνεπώς, η κληρονοµιά µας, τότε ο ρόλος και η ευθύνη των ακαδηµαϊκών βιβλιοθηκών είναι στρατηγικής σηµασίας για την επένδυση στην ανάγνωση, όχι µόνο ως απόλαυση, αλλά και ως ένα µέσο για την πληρέστερη πρόσληψη, διαχείριση και αξιοποίηση της κάθε είδους πληροφορίας και γνώσης (Singly 2000: σ ). Στην σηµερινή, µεταβατική εποχή, που συχνά γίνεται λόγος για διάφορους θανάτους (θάνατο της ανάγνωσης, του αναγνώστη, της λογοτεχνίας, του εντύπου βιβλίου ευτυχώς χωρίς επιβεβαίωση) η προώθηση της ανάγνωσης και η καλλιέργεια του αναγνώστη, επιβεβαιώνει εκείνο που έγραψε ο Φιλίπ Σολλέρς, ότι αυτοί που µιλούν για το τέλος του βιβλίου και της ανάγνωσης εκφράζουν συχνά ένα κρυφό πόθο µάλλον παρά ένα φόβο. Καθένας νοιώθει ότι µέσα σ ένα βιβλίο µπορεί να βρει µια προτροπή. Πάρε και διάβασε : έτσι είναι που ο Άγιος Αυγουστίνος προσχωρεί σε µια επανάσταση, για την οποία µιλούν ακόµη. (Σολλέρς: 4). 4. Τρόποι προώθησης της ανάγνωσης. Reading Promotion Το κύριο ερώτηµα είναι: Πως και από ποιους; Αναγκαίο, όπως προαναφέρθηκε, είναι να έχει προηγηθεί η έρευνα για τις αναγνωστικές συνήθειες των φοιτητών, ώστε µέσα από τα στατιστικά στοιχεία και τα πορίσµατα της έρευνας, να σχεδιαστεί η αναγνωστική πολιτική, λαµβάνοντας υπ όψιν την αναγνωστική ταυτότητα και τις ανάγκες των φοιτητών, ανάλογα µε το Τµήµα / Σχολή και τη χρονική στιγµή. Ι. Οι κυριότεροι τρόποι προώθησης της ανάγνωσης, όπως σκιαγραφούνται από τη διεθνή εµπειρία (Train 2002: 4-5, 9-11), είναι οι εξής: Α. Προβολή βιβλίων στο χώρο της βιβλιοθήκης. [Αξιοποίηση των δηµοφιλών τίτλων για κατ αρχήν προσέλκυση των αναγνωστών] Β. Παρουσιάσεις βιβλίων Γ. Εµπλουτισµός και προβολή της συλλογής. ιαλέξεις 6

7 Ε. Συνέδρια ΣΤ. Άλλες εκδηλώσεις (εικαστικές εκθέσεις, συναυλίες κλπ.) Ζ. (Συνδι)οργάνωση εκθέσεων βιβλίων στον ακαδηµαϊκό χώρο Η. Αξιοποίηση της τεχνολογίας. ιαδίκτυο: ιστοσελίδα, δηµιουργηµένη από την βιβλιοθήκη, µε κριτικές, προτάσεις, νέα από τον εκδοτικό χώρο, αποσπάσµατα, βιβλιογραφία, ενηµέρωση, αφιερώµατα σε συγγραφείς και έργα κλπ. Το ερώτηµα είναι πόσες βιβλιοθήκες το κάνουν αυτό. Στις ελληνικές ακαδηµαϊκές βιβλιοθήκες κάτι τέτοιο µέχρι στιγµής δεν συνηθίζεται. Άλλωστε, παγκοσµίως πρόκειται για κάτι νέο, που πρόσφατα άρχισε να αξιοποιείται στην λογική της αναγνωστικής προώθησης. Academic libraries are just beginning to take advantage of the opportunity to encourage recreational or leisure reading by using the Internet to create virtual browsing rooms for their students, and at the present there are not many examples (Reader s Αdvisor s: 1). Η ιστοσελίδα µπορεί να υλοποιηθεί από µέλη ΕΠ και διδάσκοντες, βιβλιοθηκονόµους, φοιτητές προπτυχιακούς και µεταπτυχιακούς, ίσως και σε συνεργασία µε άλλους φορείς, όπως Κέντρα Βιβλίου, εκδοτικοί οίκοι, βιβλιοπωλεία. Ο εµπλουτισµός και η ανανέωσή της θα αποτελεί έργο µιας επιτροπής. Θ. Το περιεχόµενο της ιστοσελίδας µπορεί να κυκλοφορήσει και σε έντυπη µορφή, ανάλογα βέβαια µε την φυσιογνωµία και τις προτεραιότητες του Τµήµατος / Σχολής, και τις αποφάσεις της Επιτροπής Βιβλιοθήκης. Ι. Ραδιοφωνικές εκποµπές για το βιβλίο. Βεβαίως, για τους φοιτητές, που δεν είναι χρήστες της βιβλιοθήκης, η πολιτική συνίσταται και δοµείται σε διαφορετικά σηµεία. Πρέπει να βγεις έξω για να προωθήσεις (Train 2002: 17). Συνεπώς, είναι νευραλγικής σηµασίας η γνωστοποίηση των εκδηλώσεων, είτε µέσω του διαδικτύου, είτε έξω από τον χώρο της βιβλιοθήκης, µε παραδοσιακά µέσα, όπως αφίσες κλπ. Εκδηλώσεις, όπως εκθέσεις βιβλίου, οµιλίες, συναυλίες, παρουσιάσεις βιβλίων, εορτασµοί παγκοσµίων ηµερών ανάγνωσης / βιβλίου κλπ., απευθύνονται και προσελκύουν κυρίως τους µη χρήστες της βιβλιοθήκης και τους µη αναγνώστες. Για τους χρήστες και τους αναγνώστες, εξίσου σηµαντικά µέσα είναι η προβολή των βιβλίων µέσα στη βιβλιοθήκη, οι βιβλιοπαρουσιάσεις, καθώς και οι κριτικές που διαβάζουν στην ιστοσελίδα ή σε κάποιο ειδικό έντυπο. Επίσης, πριν από την κατάρτιση και τον σχεδιασµό των µεθόδων της αναγνωστικής προσέγγισης, πρέπει να ληφθούν υπ όψιν οι τρόποι ενηµέρωσης των φοιτητών και τα κριτήριά τους για την επιλογή και την ανάγνωση των κειµένων (Ε.ΚΕ.ΒΙ. 1999: 44-49). Στο σηµείο αυτό, πρέπει να συνυπολογιστεί και η συχνότητα των επισκέψεων των φοιτητών στη βιβλιοθήκη. Με την τεχνολογία, η έννοια του χώρου έχει οπωσδήποτε επαναπροσδιοριστεί και η επίσκεψη σε αυτήν δεν είναι αναγκαία, εφόσον στις περισσότερες υπηρεσίες της υπάρχει πρόσβαση ψηφιακά. Αυτό, βέβαια, δεν αναιρεί τον παραδοσιακό ρόλο της ακαδηµαϊκής βιβλιοθήκης, η οποία έχει χαρακτηριστεί και ως η καρδιά της ακαδηµαϊκής κοινότητας (Μπώκος 2002: , Simmonds 2001: 1). Ένας από τους λόγους, για τους οποίους οι φοιτητές συχνάζουν στη βιβλιοθήκη - πέρα από τη µελέτη, τον δανεισµό και την πρόσβαση στην πληροφόρηση - είναι η συνάντηση µε τους φίλους τους και οι νέες γνωριµίες. Έτσι, ο χώρος αυτός εξακολουθεί να διατηρεί την κοινωνική αξία του. Γι αυτόν τον λόγο, στον σχεδιασµό των νέων βιβλιοθηκών συνυπολογίζονται οι παράγοντες αυτοί (Jurgens & Hacker 2004: 1-2). Αυτόν τον κοινωνικό ρόλο της βιβλιοθήκης, µπορεί η αναγνωστική πολιτική να αξιοποιήσει εποικοδοµητικά για την προώθηση της ανάγνωσης. 7

8 Μπορούν να υιοθετηθούν και δραστηριότητες, που έχουν ήδη εφαρµοστεί από άλλους φορείς, όπως Εθνικά Κέντρα Βιβλίου ή ιεθνείς Οργανισµούς (UNESCO, IFLA, IRA), ορισµένες φορές και σε συνεργασία µαζί τους, προσαρµοσµένες βέβαια στις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες της ακαδηµαϊκής φοιτητικής κοινότητας. Η ανάγκη αναγνωστικής πολιτικής αποτελεί, άλλωστε, κοινή διαπίστωση. Στους στόχους της IFLA (Section on Reading), για παράδειγµα, αναφέρεται: Help libraries worldwide develop projects and programmes that encourage and support literacy, reading, and lifelong learning (IFLA 2004: 11). Το στοίχηµα, συνεπώς, για τις ακαδηµαϊκές βιβλιοθήκες είναι η περισσότερη και η καλύτερη ανάγνωση. If libraries are a major source of books, and if more reading means better reading, larger libraries should be associated with better reading (Krashen 1993:38). Στόχος από ένα σηµείο και µετά, δεν είναι µόνο η προσέλκυση των αναγνωστών, αλλά και η διαµόρφωσή τους και η καλλιέργεια του αναγνωστικού γούστου. ΙΙ. Συνεργασία µε άλλους φορείς: Οι κυριότεροι φορείς µε τους οποίους µπορεί να συνεργαστεί η ακαδηµαϊκή βιβλιοθήκη για τον σχεδιασµό, την υλοποίηση, την προώθηση και τον έλεγχο της αναγνωστικής πολιτικής της είναι (IFLANET 2003: 3-7, Train 2002: 6-9): ~ Μουσεία ~ Εκδοτικοί οίκοι ~ Συγγραφείς ~ Άλλα πανεπιστήµια ~ Άλλες Βιβλιοθήκες, ακαδηµαϊκές και µη ~ Μορφωτικά Ιδρύµατα ~ Κέντρα Βιβλίου ~ ιεθνείς οργανισµοί (IRA, UNESCO, IFLA κ. ά.) ~ Τοπική Αυτοδιοίκηση ~ Βιβλιοπωλεία ~ Σύλλογοι ~ Προξενεία, πρεσβείες ΙΙΙ. Από ποιους; Οι εµπλεκόµενοι στην διαµόρφωση της αναγνωστικής πολιτικής είναι: Α. Η ιοίκηση (Πρύτανης, πρυτανεία, διευθυντής της βιβλιοθήκης, επιτροπή βιβλιοθήκης) είναι υπεύθυνη για τον σχεδιασµό και την υλοποίηση της αναγνωστικής πολιτικής, µε βάση τις ανάγκες και τα δεδοµένα του συγκεκριµένου Πανεπιστηµίου. Η χάραξη αναγνωστικής πολιτικής έχει να κάνει µε την οργάνωση, τη διαχείριση και τις προτεραιότητες της Βιβλιοθήκης (Κατσιρίκου 2001a: 168). Σηµαντικό είναι η ιοίκηση να δίνει ξεκάθαρες οδηγίες για τις αρµοδιότητες και το ρόλο της κάθε πλευράς στην προώθηση της ανάγνωσης (Villegas 2004: 3). Απαραίτητη προϋπόθεση, βέβαια, είναι η επαρκής χρηµατοδότηση. Βεβαίως, όσον αφορά στις ακαδηµαϊκές βιβλιοθήκες, σηµαντική είναι η αξιοποίηση των ιδίων δυνατοτήτων, όπως, για παράδειγµα, η εργασία των καθηγητών και των φοιτητών, η τεχνογνωσία, η αξιοποίηση της υπάρχουσας υλικο-τεχνικής υποδοµής. Β. Τα µέλη ΕΠ διδάσκοντες, ο ρόλος των οποίων είναι διττός. Από τη µία πλευρά, µέσα από τη διδασκαλία, τη συνεργασία µε τους φοιτητές και τη γενικότερη παρουσία τους στην ακαδηµαϊκή ζωή, ενθαρρύνουν και προτρέπουν τους φοιτητές προς την ανάγνωση και τη µελέτη. Από την άλλη πλευρά, λαµβάνουν ενεργά ρόλο 8

9 στην κατάρτιση και την υλοποίηση της αναγνωστικής πολιτικής, µέσα από ποικίλες οδούς (επιτροπές, διοργάνωση εκδηλώσεων, σχεδιασµός, συντονισµός και πραγµατοποίηση δραστηριοτήτων, συγγραφή κειµένων, συµµετοχή στη δηµιουργία ιστοσελίδας ή στην έκδοση των εντύπων, επικοινωνία και συνεργασία µε άλλους φορείς κ. α.). Γ. Οι φοιτητές, προ- και µεταπτυχιακοί, ο ρόλος των οποίων οφείλει να είναι ενεργός, σε συνεργασία µε τη διοίκηση και τους άλλους εµπλεκόµενους (Κλαψόπουλος 2001: 3). Μπορούν, για παράδειγµα, να συνεργαστούν στην συγγραφή κειµένων για την ιστοσελίδα και στην διοργάνωση εκδηλώσεων και δραστηριοτήτων. Η συνεργασία τους κρίνεται ιδιαίτερα σηµαντική, γιατί, όντας οι αποδέκτες της πολιτικής αυτής, είναι σε θέση να επισηµάνουν και να αναδείξουν τα ζητήµατα, που τους απασχολούν.. Ο βιβλιοθηκονόµος, ο ρόλος του οποίου είναι νευραλγικής σηµασίας, εκκινώντας από το να θυµάται ότι η ανθρώπινη υπηρεσία προς ανθρώπινα όντα και κοινότητες είναι η πρώτη αιτία ύπαρξης της βιβλιοθήκης Να αναγνωρίζει ότι η γνώση και η κατανόηση είναι οι θεµελιώσεις της βιβλιοθήκης και όχι τα δεδοµένα και η πληροφορία (Κατσιρίκου 2001b: 5-6). Είναι εκείνος, που έρχεται σε άµεση επαφή µε τον χρήστη αναγνώστη ή τον δυνάµει χρήστη αναγνώστη, και έχει τη δυνατότητα να προτείνει, οδηγήσει, ενθαρρύνει και στην ουσία να αποτελέσει τα κλειδί για την ευόδωση της αναγνωστικής προώθησης και την επιτυχία της αναγνωστικής πολιτικής. Η Villegas θέτει τους όρους και τα όρια: Reading is a key element. The project asks the librarian to identify him(her)self as a manager and agent of change in his(her) community, to recognize in reading a social activity that fosters individual and collective growth (2004: 2). Σηµασία, πάντως, σύµφωνα µε την ίδια, έχει: 1. ο ξεκάθαρος προσδιορισµός από την ιοίκηση των καθηκόντων και του ρόλου του βιβλιοθηκονόµου στην αναγνωστική πολιτική και 2. η επιµόρφωση 3. η ενηµέρωση και εκπαίδευση για την προώθηση της συγκεκριµένης αναγνωστικής πολιτικής (Villegas 2004: 3). Αναµφίβολα, ο βιβλιοθηκονόµος αποτελεί έναν παράγοντα αλλαγής. Έχει γίνει λόγος για προσωπικές και για επαγγελµατικές ικανότητες, personal skills, professional skills (Train: 16-17), δίδοντας έµφαση και σε πτυχές και δεξιότητες, που δεν µαθαίνονται, απλώς καλλιεργούνται, και σχετίζονται µε την έµφυτη αγάπη για την ανάγνωση καθώς και µε τις επικοινωνιακές ικανότητες. Άλλωστε, οι υπευθυνότητες που υπάγονται στο καθήκον της Εκπαίδευσης των χρηστών µεταξύ άλλων είναι: [να] βρίσκει τρόπους να µετατρέψει τους φοιτητές από παθητικούς δέκτες της πληροφορίας σε ενεργητικούς µετόχους στην µαθησιακή διαδικασία (Κατσιρίκου 2001a: 175) και να διαχειρίζεται την πληροφορία µε υπεύθυνο, αυτόνοµο και κριτικό τρόπο (Κωστάκη 2001: 6). Ανάµεσα στα προσόντα των βιβλιοθηκονόµων, άλλωστε, αναφέρονται: κρίση, έφεση στη µάθηση, πρωτοβουλία, εφευρετικότητα, ευελιξία, αξιοπιστία, ακρίβεια, ικανότητα συνεργασίας, κοινωνικότητα (Κατσιρίκου 2001a: ). Επιπροσθέτως, αναµένεται και η πτυχή του βιβλιοθηκονόµου αναγνώστη, ο οποίος δρα καταλυτικά στην προώθηση της ανάγνωσης. Πρόκειται, στην ουσία, για ζητήµατα που σχετίζονται µε την ευρύτερη προσφορά στην ακαδηµαϊκή κοινότητα. 5. Αναγνωστικές συνήθειες σε µιαν ηλεκτρονική εποχή Η ανάγνωση ανεξάρτητα από το αν γίνεται στο χαρτί ή την οθόνη, όχι µόνο δεν πέθανε, αλλά θριαµβεύει (Chartier 2000, Norihiro 2000: 4). Μάλλον γιατί η 9

10 ανάγνωση, κάθε ανάγνωση, γίνεται, ανάµεσα στ άλλα, για απόλαυση, για γνώση, για επικοινωνία, για τέρψη και πάντοτε από επιθυµία ή από ανάγκη. Ίσως, γιατί η ανάγνωση είναι µια πράξη ελευθερίας. Βεβαίως, η τεχνολογία, µε τις ηλεκτρονικές και ψηφιακές δηµοσιεύσεις, έχει επιφέρει αλλαγές στον τρόπο που διαβάζουµε. Η µεταβολή, συνεπώς, των αναγνωστικών συνηθειών, όπως αυτές προσδιορίζονται από τη συνύπαρξη του παραδοσιακού (έντυπο) µε τον νέο (ψηφιακό) τρόπο έκδοσης, από τις αλλαγές στην εκδοτική βιοµηχανία, από την ευκολία πρόσβασης στην πληροφορία, επανακαθορίζουν τα αναγνωστικά ήθη και την αναγνωστική συµπεριφορά. Πάντως, η ανάγνωση αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του πολιτισµού µας, σε σηµείο που να αναγνωρίζεται ότι στο µέλλον, λόγω της τεχνολογίας, θα είναι ακόµη σηµαντικότερη (National Reading Campaign 2004: 9). Για τον λόγο αυτό, πρέπει και στην αναγνωστική πολιτική, να επαναπροσδιορίζονται οι στρατηγικές και οι τρόποι προώθησης. Τα βιβλία µοιράζονται την µοίρα των κοινωνιών, των οποίων αποτελούν αναπόσπαστο µέρος (Bauman 2000: 4). Το ίδιο ισχύει για την ανάγνωσή τους, είτε είναι έντυπη, είτε ηλεκτρονική. Και οι κανόνες και οι όροι επαναπροσδιορίζονται (Petrucci 1995: ). Σε αυτό το σηµείο, λοιπόν, τίθεται από άλλη οδό ο προβληµατισµός για τον ρόλο των βιβλιοθηκών, οι υπηρεσίες ποιότητας των οποίων προσελκύουν και αυξάνουν τους χρήστες τους. Συνεπώς, µπορούν να δηµιουργούν αναγνώστες, όπως είναι ο σκοπός και το καθήκον τους. Από εκεί και πέρα, σκοπός της αναγνωστικής πολιτικής των βιβλιοθηκών είναι η διαµόρφωση και η καλλιέργεια του αναγνωστικού γούστου, το οποίο διαπλάθει πνευµατικά, ηθικά και αισθητικά τους αναγνώστες [ Είναι χρήσιµο να γνωρίσουµε την πηγή των απολαύσεων, αφού το γούστο αποτελεί το µέτρο τους (Μοντεσκιέ 1994: 38)], και αποτελεί νευραλγικό σηµείο του πολιτισµού µας. Οι κανόνες που θέτουµε [οι αναγνώστες] και οι προδιαγραφές που απαιτούµε ποτίζουν τον αέρα και γίνονται µέρος της ατµόσφαιρας που αναπνέουν οι συγγραφείς µας, όταν γράφουν. ηµιουργείται µια επιρροή που τους µιλάει, έστω κι αν δεν έχει τυπωθεί ποτέ (Γουλφ: 32). 6. Επίλογος ή Η ανάγνωση ως ολική δραστηριότητα Συχνά µιλάµε για το µέλλον των βιβλιοπωλείων στην ηλεκτρονική εποχή µας. Κάνουµε λόγο για βιβλιοπωλεία σούπερ µάρκετ, τα οποία έχουν αντικαταστήσει τα παραδοσιακά και από τα οποία απουσιάζει η µορφή του βιβλιοπώλη, ο οποίος προτείνει, συζητά, διαβάζει, γνωρίζει τον κόσµο του βιβλίου, και έχει µιαν άµεση και ανθρώπινη επικοινωνία µε τους επισκέπτες πελάτες του. Πρέπει, λοιπόν, να αναρωτηθούµε µήπως συµβαίνει το ίδιο και µε τις βιβλιοθήκες, οι οποίες από τη διαχείριση του τεκµηρίου έχουν περάσει στη διαχείριση της γνώσης, µε αποτέλεσµα κάποιες παραδοσιακές ας τις ονοµάσουµε έτσι, αν και το επίθετο διαχρονικές είναι µάλλον καλύτερο λειτουργίες να φθίνουν. Υπό αυτήν την έννοια, η αναγνωστική πολιτική, ιδίως των ακαδηµαϊκών βιβλιοθηκών, αξιοποιώντας και την τεχνολογία και τα παραδοσιακά µέσα, επιτελεί µια νευραλγικής σηµασίας λειτουργία δίνοντας στον χρήστη αναγνώστη τα κλειδιά για τη γνώση και τη ζωή. Η σηµασία της είναι τέτοια, ώστε η IFLA θέτει ως έναν από τους στόχους της την έκδοση, σε συνεργασία µε το Center of the Book της Library of Congress και το Open Society Institute, ενός εγχειριδίου για την προώθηση της ανάγνωσης (IFLA 2004: 12). Άλλωστε, η ανάγνωση υφίσταται ως ολική δραστηριότητα, που ενεργοποιεί όλες τις αισθήσεις (Τσιτάτι: 5). Και αποτελεί το κλειδί, γιατί για να µάθουµε να 10

11 γράφουµε, χρειάζεται να έχουµε διαβάσει, και για να µάθουµε να διαβάζουµε, χρειάζεται να µάθουµε να ζούµε (Σολλέρς: 6). Η ανάγνωση, συνεπώς, ως ολική δραστηριότητα µπορεί να εκληφθεί και διαφορετικά από ό,τι εννοεί ο συγγραφέας: µια ολική δραστηριότητα, που αφυπνίζει τον αναγνώστη και του προσφέρει τα κατάλληλα εφόδια για την πνευµατική - επιστηµονική ηθική ολοκλήρωσή του και την ενεργή παρουσία του στην ακαδηµαϊκή ζωή. Συχνά γίνεται σήµερα λόγος για το µορφωτικό επίπεδο των φοιτητών, για την καλλιέργειά τους, για τη συµµετοχή τους στα κοινά, για το σεβασµό στην παράδοση, για τη βελτίωσή τους εν γένει κατά τη διάρκεια των σπουδών τους. Εάν καθήκον των πανεπιστηµίων είναι, πέρα από την επιστηµονική κατάρτιση, και η διάπλαση χαρακτήρων µε κριτική ικανότητα και ήθος, έτσι ώστε, µέσα από αρετήν και τόλµην να κατακτήσουν µια ελευθερία, που θα αποτελέσει παρακαταθήκη για το µέλλον και εγγύηση για την επιστηµονική, και όχι µόνο, προσφορά τους, τότε η αναγνωστική πολιτική οφείλει να αποτελεί προτεραιότητα της ακαδηµαϊκής κοινότητας. Βιβλιογραφία Barbier, Frederic (2001), Ιστορία του βιβλίου, µετ. Μαρία Παπαηλιάδη, Αθήνα: Μεταίχµιο. Βauman, Zygmunt (2000), Does Reading Have a Future?, διαθέσιµο στο Cavallo, Guglielmo & Chartier, Roger (1995), Storia della lettura nel mondo occidentale, Roma Bari: Laterza. Chartier, Roger (2000), Death of the Reader?, διαθέσιµο στο ερτούζος, Μιχάλης (1998), Τι µέλλει γενέσθαι: Πως ο νέος κόσµος της πληροφορίας θα αλλάξει τη ζωή µας, Αθήνα: Λιβάνης. Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, (1999), Πανελλήνια έρευνα αναγνωστικής συµπεριφοράς. Σύνοψη αποτελεσµάτων, Αθήνα: Ε.ΚΕ.ΒΙ. Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, (2004), ράσεις του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου για την προώθηση της ανάγνωσης στην εκπαίδευση, διαθέσιµο στο EU*READ - European Platform for the Promotion of Reading (2003), Τhe EU*READ Manifesto, διαθέσιµο στο Ζορµπά, Μυρσίνη (1995), Κρατική πολιτική για το βιβλίο, Αθήνα: Οδυσσέας. IFLA Section on Reading (2004), Newsletter, 18, διαθέσιµο στο ΙFLANET (2003), Guidelines for Library-based Literacy Program. Some practical suggestions, διαθέσιµο στο Jurgens, Kacey & Hacker, Thomas (2004), College Libraries cater to widening needs. Changing technology and new amenities are driving design, διαθέσιµο στο Κατσιρίκου, Ανθή (2001a), Σύγχρονες Tάσεις στην Οργάνωση και ιοίκηση Βιβλιοθηκών, Αθήνα: Παπασωτηρίου. (2001b), Ο ρόλος του βιβλιοθηκαρίου κατά την περίοδο των αλλαγών, 10 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών. To Μάνατζµεντ στις Ακαδηµαϊκές Βιβλιοθήκες. Πανεπιστήµιο Μακεδονία, Οκτωβρίου ιαθέσιµο στο 11

12 Κωστάκη, Αναστασία (2001), Πληροφορητικός Γραµµατισµός: ηµιουργώντας Αυτόνοµους και Κριτικούς ιαχειριστές της Πληροφόρησης για τον 21 ο Αιώνα, 10 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών. Το µάνατζµεντ στις Ακαδηµαϊκές Βιβλιοθήκες. Πανεπιστήµιο Μακεδονία, Οκτωβρίου διαθέσιµο στο Kernan, Alvin (2001), Ο θάνατος της λογοτεχνίας, µετ. Αλέξης Εµµανουήλ, Αθήνα: Νεφέλη. Κλαψόπουλος, Ιωάννης (2001), Σχεδιασµός βελτίωσης της σχέσης µεταξύ διοίκησης ΑΕΙ και Πανεπιστηµιακής Βιβλιοθήκης, διαθέσιµο στο Κούντερα, Μίλαν (1993), Οι προδοµένες διαθήκες, µετ. Γιάννης Χάρης, Αθήνα: Εστία. Krashen, Stephen (1993), The Power of Reading. Insights from the Research, Englewood Colorado: Libraries Unlimited, Inc. Λεοντσίνη, Μαίρη επιµ. (2000), Όψεις της ανάγνωσης, µετ. Κώστας Αθανασίου Φώτης Σιάτιστας, Αθήνα: Νήσος. Lerner, Fred (1998), The Story of Libraries from the Invention of Writing to the Computer Age, New York London: Continuum. Lyons, Martyn (1995), I nuovi lettori nel XIX secolo: donne, fanciulli, operai, στο Cavallo, Guglielmo & Chartier, Roger, Storia della lettura nel mondo occidentale, Roma Bari: Laterza, p Manguel, Alberto (1997), Η ιστορία της ανάγνωσης, µετ. Λύο Καλοβυρνάς, Αθήνα: Λιβάνης. Μονάδα Ολικής Ποιότητας Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών (2004), Στατιστικά Στοιχεία Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών 2003, διαθέσιµο στο Μοντεσκιέ, (1994) οκίµιο µε θέµα το γούστο, µετ. Α.. Παπαγιαννίδης, Αθήνα: Πόλις. Μπαρτ, Ρολάν (1980), Η απόλαυση του κειµένου, µετ. Φούλα Χατζιδάκι Γιάννης Κριτικός, Αθήνα: Ράππα. Μπώκος, Γ.. (2002), Τεχνολογία και Πληροφόρηση. Από τη ιαχείριση του Βιβλίου στη ιαχείριση της Γνώσης, Αθήνα: Παπασωτηρίου. National Reading Campaign (2004), Attitudes towards reading adults, διαθέσιµο στο Norihiro, Kato (2000), How to Renew the Power of Reading, διαθέσιµο στο Pearce, Lynne (1997), Feminism and the Politics of Reading, London New York Sydney Auckland: Arnold. Petrucci, Armando (1995), Leggere per leggere: un avvenire per la cultura, στο Cavallo, Guglielmo & Chartier, Roger, στο Storia della lettura nel mondo occidentale, Roma Bari: Laterza, p Reader s Αdvisor Sites in Academic Libraries, διαθέσιµο στο Σολλέρς, Φιλίπ (ά. χ.), Η ανάγνωση και η φωνή της, µετ. Θανάσης Γιαλκέτσης, Αθήνα: Ε.ΚΕ.ΒΙ Simmonds, Patience L. & Andaleeb, Syed Saad (2001), Usage of Academic Libraries : The Role of Quality Service, and User Characteristics, Library Trends, διαθέσιµοστο Singly de, Francois (2001), Το βιβλίο και η κατασκευή της ταυτότητας. Οι δύο διαστάσεις του σύγχρονου ατοµικισµού και η διπλή όψη της ανάγνωσης, στο 12

13 Λεοντσίνη, Μαίρη επιµ. (2000), Όψεις της ανάγνωσης, µετ. Κώστας Αθανασίου Φώτης Σιάτιστας, Αθήνα: Νήσος. Steiner, George (2002a), Περί δυσκολίας, µετ. Νίκος Ρούσσος, Αθήνα: Ψυχογιός.» (2002b), Ο σπάνιος αναγνώστης, Αξόδευτα πάθη. οκίµια , µετ. Κατερίνα Σχινά, Αθήνα: Νεφέλη. Τσιτάτι, Πιέτρο (ά. χ.), Οι επαναστάσεις της ανάγνωσης, µετ. Θανάσης Γιαλκέτσης, Αθήνα: Ε.ΚΕ.ΒΙ. Train, Briony (2002), International Reading Survey: Presentation of Findings, IFLA Reading Section. ιαθέσιµο στο Villegas Montalvo, Clemencia (2004), The Reading Promoter Librarian s Bag: An Experience in Librarians Training, World Library and Information Congress: 70 th IFLA General Conference and Council, August 2004, Buenos Aires, Woolf, Virginia (1999), «Πώς πρέπει να διαβάζει κανείς ένα βιβλίο;», οκίµια, µετ. Αργυρώ Μαντόγλου, Αθήνα: Scripta. 13

Προσεγγίζοντας την ποιότητα της αναγνωστικής πολιτικής των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών

Προσεγγίζοντας την ποιότητα της αναγνωστικής πολιτικής των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών Προσεγγίζοντας την ποιότητα της αναγνωστικής πολιτικής των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών 1 Άννα-Μαρία Ολένογλου 1 & Χριστίνα Μπάνου 2, Πτυχιούχος Τμήματος Αρχειονομίας Βιβλιοθηκονομίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο, email:

Διαβάστε περισσότερα

Οι μουσικές εκδόσεις ανάμεσα στο έντυπο και το ψηφιακό: προκλήσεις για τη μουσική πληροφόρηση και δημιουργικότητα

Οι μουσικές εκδόσεις ανάμεσα στο έντυπο και το ψηφιακό: προκλήσεις για τη μουσική πληροφόρηση και δημιουργικότητα Οι μουσικές εκδόσεις ανάμεσα στο έντυπο και το ψηφιακό: προκλήσεις για τη μουσική πληροφόρηση και δημιουργικότητα Χριστίνα Μπάνου, Επίκουρος καθηγήτρια (Πολιτική και Εκδοτική του Βιβλίου), Τμήμα Αρχειονομίας,

Διαβάστε περισσότερα

«Ωρίων»: Online Πρόγραμμα Πληροφοριακού Γραμματισμού

«Ωρίων»: Online Πρόγραμμα Πληροφοριακού Γραμματισμού «Ωρίων»: Online Πρόγραμμα Πληροφοριακού Γραμματισμού Ηλίας Νίτσος Βιβλιοθήκη ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης, nitsos@lib.teithe.gr Αφροδίτη Μάλλιαρη Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης, ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΔΡΔΤΝΗΗ ΣΗ ΑΝΑΓΝΩΣΙΚΗ ΤΜΠΔΡΙΦΟΡΑ ΣΩΝ ΥΡΗΣΩΝ ΣΩΝ ΑΚΑΓΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ: Η ΠΔΡΙΠΣΩΗ ΣΟΤ ΙΟΝΙΟΤ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟΤ

ΓΙΔΡΔΤΝΗΗ ΣΗ ΑΝΑΓΝΩΣΙΚΗ ΤΜΠΔΡΙΦΟΡΑ ΣΩΝ ΥΡΗΣΩΝ ΣΩΝ ΑΚΑΓΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ: Η ΠΔΡΙΠΣΩΗ ΣΟΤ ΙΟΝΙΟΤ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟΤ ΓΙΔΡΔΤΝΗΗ ΣΗ ΑΝΑΓΝΩΣΙΚΗ ΤΜΠΔΡΙΦΟΡΑ ΣΩΝ ΥΡΗΣΩΝ ΣΩΝ ΑΚΑΓΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ: Η ΠΔΡΙΠΣΩΗ ΣΟΤ ΙΟΝΙΟΤ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟΤ Οιέλνγινπ, Άλλα Μαξία 1 θαη Χξηζηίλα Μπάλνπ 2 Τκήκα Αξρεηνλνκίαο Βηβιηνζεθνλνκίαο, Ηφλην Παλεπηζηήκην,

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικητάκης 1, Ανέστης Σίτας 2, Γιώργος Παπαδουράκης Ph.D 1, Θοδωρής Πιτηκάρης 3

Μιχαήλ Νικητάκης 1, Ανέστης Σίτας 2, Γιώργος Παπαδουράκης Ph.D 1, Θοδωρής Πιτηκάρης 3 Information literacy and the autonomous learner Μιχαήλ Νικητάκης 1, Ανέστης Σίτας 2, Γιώργος Παπαδουράκης Ph.D 1, Θοδωρής Πιτηκάρης 3 1) Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Κρήτης, nikit@lib.teiher.gr, r,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Β ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Θέµα:

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Β ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Θέµα: Ε ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Β ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέµα: Πολιτιστική Επικοινωνία και Τοπική ηµοσιότητα: Η αξιοποίηση των Μέσων Ενηµέρωσης, ο ρόλος των

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Σπουδάστρια Δακανάλη Νικολέτα Α.Μ. 5567. "Πώς η εξέλιξη της τεχνολογίας επηρεάζει την απόδοση των επιχειρήσεων" ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Σπουδάστρια Δακανάλη Νικολέτα Α.Μ. 5567. Πώς η εξέλιξη της τεχνολογίας επηρεάζει την απόδοση των επιχειρήσεων ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΝ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Σπουδάστρια Δακανάλη Νικολέτα Α.Μ. 5567 "Πώς η εξέλιξη της τεχνολογίας επηρεάζει την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

ΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΖΑΡΑΒΕΛΑ Δ. 1, και ΒΡΥΩΝΗΣ Δ. 1 1 4ο Τ.Ε.Ε. Καλαμάτας, Δ/νση Δευτεροβάθμιας Εκ/σης Μεσσηνίας e-mail: dzaravela@yahoo.qr ΕΚΤΕΝΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Από τις κύριες

Διαβάστε περισσότερα

Στα πλαίσια αυτά, το 8 ο Πανελλήνιο Συνέδριό μας θα απασχολήσουν ζητήματα όπως:

Στα πλαίσια αυτά, το 8 ο Πανελλήνιο Συνέδριό μας θα απασχολήσουν ζητήματα όπως: 8 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Οι Φυσικές Επιστήμες στο Νηπιαγωγείο H Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην εκπαίδευση, επιμόρφωση, μετεκπαίδευση των Νηπιαγωγών Αθήνα, 19 21 Δεκεμβρίου 2014 Οργάνωση Τμήμα Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική»

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Μεταπτυχιακή Διατριβή Τίτλος Διατριβής Επίκαιρα Θέματα Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Ονοματεπώνυμο Φοιτητή Σταμάτιος

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση και Πολιτισμός: έρευνα προκαταρκτικής αξιολόγησης μίας εικονικής έκθεσης

Εκπαίδευση και Πολιτισμός: έρευνα προκαταρκτικής αξιολόγησης μίας εικονικής έκθεσης Εκπαίδευση και Πολιτισμός: έρευνα προκαταρκτικής αξιολόγησης μίας εικονικής έκθεσης Education and Culture: front-end evaluation of a virtual exhibition Σαπφώ Μορτάκη, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο & Ανοιχτό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 3 Μαρτίου 2012 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

3.4 Αζηίεξ ημζκςκζηήξ ακζζυηδηαξ ζημ ζπμθείμ... 64 3.4.1 Πανάβμκηεξ πνμέθεοζδξ ηδξ ημζκςκζηήξ ακζζυηδηαξ... 64 3.5 οιαμθή ηςκ εηπαζδεοηζηχκ ζηδκ

3.4 Αζηίεξ ημζκςκζηήξ ακζζυηδηαξ ζημ ζπμθείμ... 64 3.4.1 Πανάβμκηεξ πνμέθεοζδξ ηδξ ημζκςκζηήξ ακζζυηδηαξ... 64 3.5 οιαμθή ηςκ εηπαζδεοηζηχκ ζηδκ 2 Πεξηερόκελα Δονεηήνζμ πζκάηςκ... 4 Δονεηήνζμ δζαβναιιάηςκ... 5 Abstract... 6 Πενίθδρδ... 7 Δζζαβςβή... 8 ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΜΔΡΟ... 12 Κεθάθαζμ 1: Θεςνδηζηέξ πνμζεββίζεζξ βζα ηδκ ακζζυηδηα ζηδκ εηπαίδεοζδ...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων των νοσοκομειακών βιβλιοθηκών.

Αξιολόγηση των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων των νοσοκομειακών βιβλιοθηκών. Αξιολόγηση των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων των νοσοκομειακών βιβλιοθηκών. Καλογεράκη Ελένη Βιβλιοθήκη Γ.Ν.Α «Ο Ευαγγελισμός», Msc Inf Scienc, Κοινωνιολόγος, Βιβλιοθηκονόμoς, Σαρανταπόρου 8, Άνω Ηλιούπολη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας-Βιβλιοθηκονοµίας Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών2007-2008 ιδάσκουσα: Κατερίνα Τοράκη (Οι διαλέξεις περιλαµβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου 1. Σύνοψη Σύμφωνα με το στρατηγικό σχεδιασμό της Πρυτανείας για τα έτη 2010-2020, το Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει θέσει αριθμό προτεραιοτήτων ως τη βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΜΕ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΟ»

Διαβάστε περισσότερα

Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη

Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη Η πολυπολιτισµική βιβλιοθήκη - µια πύλη σε µία πολιτιστικά ποικιλόµορφη κοινωνία ανοιχτή στο διάλογο Translation in Greek: Antonia Arahova Librarian

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Κατ/νση Τοπικής Αυτοδιοίκησης ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Μοντέλα στρατηγικής διοίκησης και

Διαβάστε περισσότερα

FAX 210.6445507 d_anastasopoulos@ethemis.gr

FAX 210.6445507 d_anastasopoulos@ethemis.gr ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΧΡ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ικηγόρος Αθηνών Υποψήφιος ιδάκτωρ του Τµήµατος Νοµικής του Πανεπιστηµίου Αθηνών µε θέµα διδακτορικής διατριβής: η συνταγµατική και ποινική προστασία των προσωπικών δεδοµένων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Εφηβεία και χρήση αλκοόλ Νάνσυ Σταματοπούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα εκπαίδευσης χρηστών βιβλιοθήκης στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Προγράμματα εκπαίδευσης χρηστών βιβλιοθήκης στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Προγράμματα εκπαίδευσης χρηστών βιβλιοθήκης στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Γιάννης Κλαψόπουλος Μάριος Μπαλατζάρας Αγάπη Πολύζου Βόλος, 11 Δεκεμβρίου 2008 1 Η Χωροταξία της Βιβλιοθήκης & Κέντρου Πληροφόρησης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ CHAT ROOMS

Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ CHAT ROOMS ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ Ι Ο Ν Ι Ω Ν Ν Η Σ Ω Ν ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση : ΑΤΕΙ Ιονίων Νήσων- Λεωφόρος Αντώνη Τρίτση Αργοστόλι Κεφαλληνίας, Ελλάδα 28100,+30

Διαβάστε περισσότερα

Επιστήμη και Δημοσιογραφία. Δημοσιογραφία Επιστήμης Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης;

Επιστήμη και Δημοσιογραφία. Δημοσιογραφία Επιστήμης Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης; Δημοσιογραφία Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης; Μενέλαος Σωτηρίου 8ο Συνέδριο «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία», Αθήνα, 10-12 Νοεμβρίου 2011 Επιστήμη και Δημοσιογραφία «Η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Online(?) Communities Management...σε ανοιχτή επικοινωνία με τους fans...

Online(?) Communities Management...σε ανοιχτή επικοινωνία με τους fans... Online(?) Communities Management...σε ανοιχτή επικοινωνία με τους fans... Γιάννης Π. Τριανταφύλλου διευθυντής μάρκετινγκ Online? Ή... Community What? Τι σημαίνει κοινότητα για σας;...ας κάνουμε την άσκηση...

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση Προβλήματος σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον από Παιδιά Προσχολικής Ηλικίας

Επίλυση Προβλήματος σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον από Παιδιά Προσχολικής Ηλικίας Επίλυση Προβλήματος σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον από Παιδιά Προσχολικής Ηλικίας Γ. Φεσάκης, Ε. Γουλή, Ε. Μαυρουδή Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού, Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Διαβάστε περισσότερα

E-mail: mailto:michael_agathos@yahoo.gr

E-mail: mailto:michael_agathos@yahoo.gr ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοµατεπώνυµο: Αγάθος Μιχαήλ ιεύθυνση: Γιαννάδες Πόλη: Κέρκυρα Τηλέφωνο: 26610-51390, 699 222 3070 E-mail: mailto:michael_agathos@yahoo.gr Ηµεροµηνία γέννησης: 11/02/1979 Οικογενειακή

Διαβάστε περισσότερα

Επιτελική Σύνοψη. Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα

Επιτελική Σύνοψη. Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα Επιτελική Σύνοψη 20 Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ένωση Εταιρειών Κινητής Τηλεφωνίας (ΕΕΚΤ), με αφορμή τη συμπλήρωση των είκοσι χρόνων τoυ Κλάδου στην Ελλάδα, πραγματοποίησε έρευνα κοινής

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. «Θεσμικό Πλαίσιο Φωτοβολταïκών Συστημάτων- Βέλτιστη Απόδοση Μέσω Τρόπων Στήριξης»

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. «Θεσμικό Πλαίσιο Φωτοβολταïκών Συστημάτων- Βέλτιστη Απόδοση Μέσω Τρόπων Στήριξης» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΥ «Θεσμικό Πλαίσιο Φωτοβολταïκών Συστημάτων- Βέλτιστη Απόδοση Μέσω Τρόπων Στήριξης» Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων. Διπλωματική Εργασία

Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων. Διπλωματική Εργασία Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Π Ε Ι Ρ Α Ι Ω Σ Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων Διπλωματική Εργασία ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ SCRATCH ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ Β /ΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΦΟΥΝΤΟΥΛΑΚΗ ΜΑΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ Φαίδρα Σταυρινίδου Λευκωσία, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας-Βιβλιοθηκονοµίας Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών2007-2008 ιδάσκουσα: Κατερίνα Τοράκη (Οι διαλέξεις περιλαµβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

υγεία των νοσηλευτών που συστηματικά εμπλέκονται στην παρασκευή και χορήγηση τους.

υγεία των νοσηλευτών που συστηματικά εμπλέκονται στην παρασκευή και χορήγηση τους. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή: Τα χημειοθεραπευτικά φάρμακα έχουν αποδειχθεί οτι θέτουν σε κίνδυνο την υγεία των νοσηλευτών που συστηματικά εμπλέκονται στην παρασκευή και χορήγηση τους. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΥΝΟΧΗ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: Διερεύνηση των απόψεων

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις για την ενίσχυση της Δημιουργικότητας μέσω της Μουσικής Πληροφόρησης και της Τηλεκπαίδευσης στη Φιλαρμονική Ένωση Κέρκυρας «Καποδίστριας»

Δράσεις για την ενίσχυση της Δημιουργικότητας μέσω της Μουσικής Πληροφόρησης και της Τηλεκπαίδευσης στη Φιλαρμονική Ένωση Κέρκυρας «Καποδίστριας» Δράσεις για την ενίσχυση της Δημιουργικότητας μέσω της Μουσικής Πληροφόρησης και της Τηλεκπαίδευσης στη Φιλαρμονική Ένωση Κέρκυρας «Καποδίστριας» Ομάδα Έργου: Επιστημονικός Υπεύθυνος: Πέτρος Κωσταγιόλας,

Διαβάστε περισσότερα

Cyprus University of Technology Open Access Author Fund

Cyprus University of Technology Open Access Author Fund Cyprus University of Technology Open Access Author Fund Ανοικτή Πρόσβαση Η πορεία της ΒΤΠ προς την Ανοικτή Πρόσβαση Cyprus University of Technology Open Access Author Fund Συμφωνία με τη Remedica Όροι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ. Κέντρο Διεθνούς & Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου (ΚΔΕΟΔ) Μονάδα Κρατικών Ενισχύσεων (ΜοΚΕ)

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ. Κέντρο Διεθνούς & Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου (ΚΔΕΟΔ) Μονάδα Κρατικών Ενισχύσεων (ΜοΚΕ) ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ Κέντρο Διεθνούς & Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου (ΚΔΕΟΔ) Μονάδα Κρατικών Ενισχύσεων (ΜοΚΕ) Αθήνα 24.2.2011 European Institute of Public Administration -

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΟΥ ΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΣΕ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΝΕΚΡΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες στις ΤΠΕ Αναστάσιος Α. Οικονοµίδης, Καθηγητής

Γυναίκες στις ΤΠΕ Αναστάσιος Α. Οικονοµίδης, Καθηγητής Γυναίκες στις ΤΠΕ Αναστάσιος Α. Οικονοµίδης, Καθηγητής Πρόεδρος.Π.Μ.Σ. στα Πληροφοριακά Συστήµατα Γυναίκες και ΤΠΕ στην Ευρώπη Επτά (7) εκατοµµύρια άνθρωποι εργάζονται στον τοµέα των ΤΠΕ (Τεχνολογίες ΠληροφορικήςκαιΕπικοινωνιών)

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: ΣΟΦΙΑ ΑΡΑΒΟΥ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ

Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: ΣΟΦΙΑ ΑΡΑΒΟΥ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ EΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση : Λεωφ. Αντ.Τρίτση, Αργοστόλι Κεφαλληνίας Τ.Κ. 28 100 τηλ. : 26710-27311 fax : 26710-27312

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ Συστάσεις για πολιτικές για την ανάπτυξη της Ανοικτής Πρόσβασης στη Νότια Ευρώπη Σχέδιο δράσης για την ανάπτυξη της Ανοικτής Πρόσβασης στη Νότια Ευρώπη ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές πληροφόρησης: Πρωτογενείς Δευτερογενείς Τριτογενείς

Πηγές πληροφόρησης: Πρωτογενείς Δευτερογενείς Τριτογενείς Οι πηγές πληροφόρησης ανάλογα με το επίπεδο εμβάθυνσης και το βαθμό επεξεργασίας του περιεχομένου τους, διακρίνονται σε τρεις κύριες κατηγορίες (Μπώκος, 2001): Πηγές πληροφόρησης: Πρωτογενείς Δευτερογενείς

Διαβάστε περισσότερα

«Έντυπο και ψηφιακό βιβλίο στη σύγχρονη εποχή: τάσεις στην παγκόσμια βιομηχανία».

«Έντυπο και ψηφιακό βιβλίο στη σύγχρονη εποχή: τάσεις στην παγκόσμια βιομηχανία». ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση : ΑΤΕΙ Ιονίων Νήσων- Λεωφόρος Αντώνη Τρίτση Αργοστόλι- Κεφαλληνίας, Ελλάδα 28100, +30

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Δ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ Σπουδάστρια: Διαούρτη Ειρήνη Δήμητρα Επιβλέπων καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό βιβλίο, Βιβλιοθήκες και Εκπαίδευση Ανιχνεύοντας τα νέα δεδομένα

Ηλεκτρονικό βιβλίο, Βιβλιοθήκες και Εκπαίδευση Ανιχνεύοντας τα νέα δεδομένα Ηλεκτρονικό βιβλίο, Βιβλιοθήκες και Εκπαίδευση Ανιχνεύοντας τα νέα δεδομένα Γιώργος Γλωσσιώτης Βιβλιοθηκονόμος Πρόεδρος Ένωσης Ελλήνων Βιβλιοθηκονόμων & Επιστημόνων Πληροφόρησης Αφροδίτη Φράγκου MSc Βιβλιοθηκονόμος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΒΑΣΑΛΑ Π. 1, και ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ Π. 2 1 Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Ν. Κεφαλληνίας, Γραφείο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης 2 Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Ε ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙE ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέµα: Εκπαίδευση: Μέσο ανάπτυξης του ανθρώπινου παράγοντα και εργαλείο διοικητικής µεταρρύθµισης Επιβλέπουσα:

Διαβάστε περισσότερα

Ανθή Κατσιρίκου Διευθύντρια της Βιβλιοθήκης του Πολυτεχνείου Κρήτης Anthi Katsirikou Library Director, Technological University of Crete, Greece

Ανθή Κατσιρίκου Διευθύντρια της Βιβλιοθήκης του Πολυτεχνείου Κρήτης Anthi Katsirikou Library Director, Technological University of Crete, Greece Ανθή Κατσιρίκου Διευθύντρια της Βιβλιοθήκης του Πολυτεχνείου Κρήτης Anthi Katsirikou Library Director, Technological University of Crete, Greece Ο ρόλος του Βιβλιοθηκάριου κατά την περίοδο των αλλαγών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ»

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» Πολίνα Πολυδώρου Λεμεσός 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Oι Δημόσιες Σχέσεις στις Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες Public Relations in Academic Libraries

Oι Δημόσιες Σχέσεις στις Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες Public Relations in Academic Libraries Ασημίνα Περρή Βιβλιοθηκονόμος, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθήνας Asimina Petri Librarian, Department of Political Science and Public Administration, University of

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â

þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â þÿãå½±¹ã ¼±Ä¹º  ½ ¼ Ãͽ  þÿ±à ĵ»µÃ¼±Ä¹º

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΑΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΑΚΟ ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΔ ΣΖ ΠΛΖΡΟΦΟΡΗΑ ΚΑΗ ΣΖ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ ΓΗΑ ΣΖΝ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΓΙΠΛΧΜΑΣΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ

ΓΗΑΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΑΚΟ ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΔ ΣΖ ΠΛΖΡΟΦΟΡΗΑ ΚΑΗ ΣΖ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ ΓΗΑ ΣΖΝ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΓΙΠΛΧΜΑΣΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΔΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΓΙΣΡΙΑΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΑΘΗΝΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΚΑΗ ΑΓΧΓΖ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΖΛΗΚΗΑ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ ΚΑΗ ΜΔΧΝ ΜΑΕΗΚΖ ΔΝΖΜΔΡΧΖ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΘΔΑΛΙΑ ΣΜΖΜΑ ΑΡΥΗΣΔΚΣΟΝΧΝ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Επιστήμη και Τεχνολογία Τροφίμων και Διατροφή του Ανθρώπου» Κατεύθυνση: «Διατροφή, Δημόσια

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE ΑΠΟ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΤΥΦΛΩΣΗ

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE ΑΠΟ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΤΥΦΛΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Θρησκευτική Ετερότητα: εθνικές και θρησκευτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΘΕΜΑ»

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΘΕΜΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Π.Μ.Σ. «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΘΕΜΑ» «Εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΣΤΡΕΥΛΩΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΣΩ ΤΩΝ SOCIAL MEDIA ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ-ΜΑΡΙΝΑΣ ΔΑΦΝΗ

Η ΔΙΑΣΤΡΕΥΛΩΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΣΩ ΤΩΝ SOCIAL MEDIA ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ-ΜΑΡΙΝΑΣ ΔΑΦΝΗ Η ΔΙΑΣΤΡΕΥΛΩΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΣΩ ΤΩΝ SOCIAL MEDIA ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ-ΜΑΡΙΝΑΣ ΔΑΦΝΗ Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ιονίων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,.

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Προσκήνιο 77 : patrhenis@keda.gr -,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. Abstract Constructivism constitutes a broad theoretical-cognitive movement encompassing

Διαβάστε περισσότερα

Δήµου Δράµας Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick

Δήµου Δράµας Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick Το Συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα και την οικονοµική στήριξη του Δήµου Δράµας (Δηµοτική Επιχείρηση Κοινωνικής Πολιτιστικής και Τουριστικής Ανάπτυξης) και διοργανώνεται από το Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -.

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 10 «-» 1 vasalap@otenet.gr 2 andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. Abstract In the survey we investigated the views of those who

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΜΣ «ΠΡΟΗΓΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ «ΕΥΦΥΕΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΜΣ «ΠΡΟΗΓΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ «ΕΥΦΥΕΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΜΣ «ΠΡΟΗΓΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ «ΕΥΦΥΕΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΤΟΥ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΘΕΜΕΛΗ ΤΙΤΛΟΣ Ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΥΡΟΣ ΑΜΟΥΡΓΗΣ,AIA, ΑΡΧΙΤΕΚΤΩΝ ΟΜΟΤΙΜΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ CSUP ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

ΣΠΥΡΟΣ ΑΜΟΥΡΓΗΣ,AIA, ΑΡΧΙΤΕΚΤΩΝ ΟΜΟΤΙΜΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ CSUP ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010 ΣΠΥΡΟΣ ΑΜΟΥΡΓΗΣ,AIA, ΑΡΧΙΤΕΚΤΩΝ ΟΜΟΤΙΜΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ CSUP ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010 Ο ΠΛΗΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Έτος Ακαδημαϊκές Μονάδες (Τμήμα/Σχολή) ΟΜ.Ε.Α. ΜΟ.ΔΙ.Π ΔΙΟΙΚΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

The IFLA Internet Manifesto. Η Διακήρυξη της IFLA για το Διαδίκτυο

The IFLA Internet Manifesto. Η Διακήρυξη της IFLA για το Διαδίκτυο The IFLA Internet Manifesto Translation in Greek Antonia Arahova Librarian National Library of Greece Institute for Democracy Konstantinos Karamanlis Η Διακήρυξη της IFLA για το Διαδίκτυο [Ελληνική Μετάφραση]

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ-ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ- Ε ΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ-ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ- Ε ΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ-ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ- Ε ΟΜΕΝΩΝ Είδη Βιβλιογραφίας Αξιολόγηση Βιβλιογραφίας Αναζήτηση Βιβλιογραφίας Χρήση Βιβλιογραφίας 1 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Η ανασκόπηση της βιβλιογραφίας (literature

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΠΙΚΤΗΤΗΣ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (AIDS) Αλέξης Δημήτρη Α.Φ.Τ: 20085675385 Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

EC-ASE: European Certificate for Consultants of Social Economy

EC-ASE: European Certificate for Consultants of Social Economy Μεθοδολογία Αντιστοίχισης των Προσόντων με το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Επαγγελματικών Προσόντων (EQF) EC-ASE: European Certificate for Consultants of Social Economy «European Certificate for Consultants of Social

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ Νικόλας Χριστοδούλου Λευκωσία, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. του Γεράσιμου Τουλιάτου ΑΜ: 697

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. του Γεράσιμου Τουλιάτου ΑΜ: 697 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ του Γεράσιμου Τουλιάτου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία "Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ" Ειρήνη Σωτηρίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Φιλίππου Άντρη Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Professional Tourism Education EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Ministry of Tourism-Υπουργείο Τουρισμού

Professional Tourism Education EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Ministry of Tourism-Υπουργείο Τουρισμού Professional Tourism Education EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Ministry of Tourism-Υπουργείο Τουρισμού Need for Professional Tourism Education Η Ανάγκη για Επαγγελματική Τουριστική Εκπαίδευση Tourism:

Διαβάστε περισσότερα

Μετάβαση στις νέες εκδόσεις

Μετάβαση στις νέες εκδόσεις Μετάβαση στις νέες εκδόσεις Η προσέγγιση της TÜV AUSTRIA HELLAS Μαρία Αγαπητού Αναπληρώτρια Διευθύντρια Διεύθυνσης Πιστοποίησης Συστημάτων και Προϊόντων Οκτώβριος 2014 Θα μπορούσαμε να συγχαρούμε τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2013

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (Ι.Κ.Υ.) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ------ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα