Thede Kahl, Για την ταυτότητα των Βλάχων, έκδ. ΚΕΜΟ 2, έκδ. οίκος Βιβλιόραμα,

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Thede Kahl, Για την ταυτότητα των Βλάχων, έκδ. ΚΕΜΟ 2, έκδ. οίκος Βιβλιόραμα,"

Transcript

1 274 Βιβλιοκρισίες για την καλύτερη γνώση τής ταραγμένης δεκαετίας , οπού δυο κωμοπόλεις του τότε αλύτρωτου Ελληνισμού, το Δεμιρδέσι στην Προύσα και ή Προσοτσάνη στην Δράμα, έδιδαν τούς δικούς τους αγώνες. Ή ιστορία δικαίωσε μόνον την Προσοτσάνη. Άριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ΑΘ. Ε. ΚΑΡΑΘΑΝΑΣΗΣ Thede Kahl, Για την ταυτότητα των Βλάχων, έκδ. ΚΕΜΟ 2, έκδ. οίκος Βιβλιόραμα, Αθήνα 2009, σελ Ό συγγραφέας είναι βαλκανιολόγος καθηγητής άνθρωπογεωγραφίας τού Πανεπιστημίου τού Münster κα'ι συγγραφεύς πολλών μελετών μέ θέματα άφορώντα τά Βαλκάνια. Το προκείμενο έργο για την ταυτότητα τών Βλάχων έκδόθηκε άπδ το Κέντρο Ερευνών Μειονοτικών Όμάδων (Αθήνα) καί έκ πρώτης όψεως προκαλει έντύπωση καί προβληματισμό γιατί ό κ. Τ. Kahl προτίμησε να έκδώσει το ένδιαφέρον, κατά τα άλλα, αυτό το βιβλίο του στδ έν λόγφ Κέντρο. Οί βλαχόφωνοι "Ελληνες άσφαλώς καί δεν έχουν καμμία σχέση μέ μειονότητα, ούτε ποτέ έδέχθησαν να τούς επιβληθεί άπό άλλους αυτός ό προσδιορισμός. Ούτε, βεβαίως, καί τήν δέχονται. Άπό όσα γράφει στο βιβλίο του ό κ. Kahl δίδει τήν έντύπωση, τουλάχιστον στον ύπογραφόμενο, ότι ούτε ό ίδιος δέχεται νά άποτελοΰν οί βλάχόφωνοι Έλληνες μειονότητα. Μαχητή, έπί τού προκειμένου, ή άποψή του ότι οί βλαχόφωνοι Έλληνες έχουν ταυτισθεί για λόγους γεωγραφικούς καί πολιτισμικούς μέ τον υπόλοιπο Ελληνισμό, χωρίς νά προσδιορίζει τον χρόνο ταυτίσεώς τους. Τό πρόβλημα θά μπορούσε νά τό λύσει ό κ. Kahl, άν άνέτρεχε στον Ιωάννη Λυδό, στά χρόνια τού Ιουστινιανού, πού διεπίστωσε τήν λατινοφωνία πολλών Ελλήνων, ιδίως τών δημοσίων υπαλλήλων - καϊπερ Έλληνας έκ τον πλείονος όντας, τή τών Ιταλών φθέγγεσθαι φωνή καί μάλιστα τους δημοσιεύοντας ( Ιωάννης Λυδός, Περί αρχών τής '.Ρωμαίων πολιτείας, βιβλ. III, 68). Αυτό σημαίνει ότι πολλοί Έλληνες, Ιδίως τής υπαίθρου, είχαν άπωλέσει τήν γλώσσα τους, καί μιλούσαν λατινικά ή ήσαν δίγλωσσοι. Καί φυσικά αυτοί οί Έλληνες, άπομονωμένοι ιδίως σέ ορεινούς όγκους, άπό όπου περνούσαν τά ρωμαϊκά στρατεύματα, δεν εξαφανίσθηκαν, άλλά συνέχισαν νά ζούν ως τις ήμέρες μας καί είναι οί βλαχόφωνοι (λατινόφωνοι) Έλληνες. Αυτό συνέβη, αιώνες αργότερα, στήν Μ. Ασία, μετά τήν οθωμανική κατάκτηση βυζαντινών περιοχών, όπου Ρωμηοί, άπό τις ιστορικές συγκυρίες, άπέβαλαν τήν γλώσσα τους καί μιλούσαν τήν τουρκική ή ήσαν δίγλωσσοι. Είναι οί Καραμανλήδες -Καππαδόκες. Ό αείμνηστος καθηγητής Απόστολος Βακαλόπουλος έγραψε ότι στον έκλατινισμό καί στήν διαμόρφωση τών βλαχόφωνων Ελλήνων τών βορείων ελληνικών περιοχών συνέβαλε καί ή κάθοδος λατινόγλωσσων πληθυσμών κατά τον 7ο μ.χ. αί. μέ τις έπιδρομές Σλάβων άπό τις παραδουνάβιες χώρες καί οί επιμειξίες γηγενών μέ τούς ξένους λατινόφωνους, άλλά καί μέ μετακινήσεις άλλων λατινόφωνων Ελλήνων προς τις έν λόγω βόρειες ελληνικές περιοχές. Στά Acta τού Αγίου Δημητρίου σημειώνεται αυτή ή κάθοδος τών ξένων, άποφύγων κ ατά τό σχετικό κείμενο, άπό τά μέρη τής Πανονίας, τής Δακίας καί τής Δαρδανίας (Άπ. Ε. Βακαλόπουλος, Ιστορία τοϋ Νέου Ελληνισμόν, τ. Α', Άρχες καί διαμόρφωσή του, Θεσσαλονίκη 1961, ο. 37). Αυτά άπό τον Νέστορα τής 'Ιστορίας τού Ν. Ελληνισμού. Γιά τήν καταγωγή τών Βλάχων, έν γένει, ό κ. Kahle δέν πρόσεξε, έκτος άν σκο

2 Thede Kahl, Για την ταυτότητα τών Βλάχων 275 πίμως τον άποσιωπεχ, τον Έλληνα Ιστορικό Κωνσταντίνο Κούμα ( ), μάλλον Έλληνόβλαχο την καταγωγή, κοσμογυρισμένο κα'ι με πολύχρονη παρουσία στις ελληνικές κοινότητες τής Κεντρικής Ευρώπης, όπου πολλά μέλη της ήσαν Έλληνόβλαχοι, καί ό όποιος Κούμας έγραψε ότι ή λατινοφωνία τών Ελλήνων τής Μακεδονίας κα'ι τής Θεσσαλίας προήλθε άπό τήν πολύχρονη έπιμειξία τους με Ρωμαίους στρατιώτες, έπαρχους και άρχοντας, οπότε οί Έλληνες εμαθον την γλώτταν τών νικητών των καί πολλοί έχασαν την ίδικήν των... Οί δε κάτοικοι χωρίων καί κοιλάδων άνέμειξαν τάς εγχωρίους γλώσσας των με την Ρωμαϊκήν, καί οϋτω κατεσκευασαν άνάμεικτόν τι παραμόρφωμα διαλέκτου, σωζόμενον ετι εις πολλά μέρη τής Μακεδονίας, Ηπείρου, Θετταλίας καί Ελλάδος (Κ. Κοΰμα, Ίστορίαι τών ανθρωπίνων πράξεων, τ. 12, Βιέννη 1832, σσ ). Και ένας, σχεδόν σύγχρονός μας, ό ακαδημαϊκός Άντ. Κεραμόπουλος, στο πολύτιμο έργο του Τί είναι οί Κουτσόβλαχοι, Άθήναι 1939, γράφει ότι οί Έλληνόβλαχοι είναι έκλατινισμένοι (γλωσσικώς), οί όποιοι μετά τήν υποταγή τής Μακεδονίας στις ρωμαϊκές λεγεώνες, το 168 μ. X. και καθ όλη τήν Ρωμαιοκρατία έπι έπτά αιώνες υπηρετώντας τούς Ρωμαίους ώς πανδοχείς, έπισκευαστές αρμάτων κλπ., άλλα και ώς φρουροί τών ορεινών διαβάσεων στις περιοχές τους, έκλατινίσθηκαν γλωσσικώς. Ό γλωσσικός αυτός έκλατινισμός ένισχύθηκε και άπό επιμειξίες Ρωμαίων στρατιωτών και εντοπίων. Τοΰτ αυτό, ό γλωσσικός δηλ. έκλατινισμός, συνέβη και σε άλλους τόπους, όπου έπι αιώνες κυριαρχούσαν οί ρωμαϊκές λεγεώνες. Και είναι αυτονόητος ό πλήρης γλωσσικός έκλατινισμδς τών παραδουνάβιων χωρών, όπου κατέφευγαν συχνά οί Έλληνόβλαχοι, ώς λατινόφωνοι, κατά τήν Τουρκοκρατία, άναζητώντας καλύτερη τύχη στις πλούσιες αυτές χώρες. Επομένως, ή μόνη σχέση τών Έλληνοβλάχων μέ τούς άλλογενεχς λατινόφωνους αυτούς πληθυσμούς ήταν ή γλωσσική συγγένεια τους. Και αυτήν τήν συγγένεια παρεξήγησε ή προσεπάθησε, γιά λόγους πολιτικούς, νά έκμεταλλευθεΐ ή ρουμανική προπαγάνδα κατά τά μέσα τού 19ου αί. μέ πρωτοβουλία τής λατινίζουσας, λεγομένης, σχολής τής Τρανσυλβανίας, πού μιλούσε γιά κοινή καταγωγή τών Έλληνοβλάχων μέ τούς λατινόφωνους τών παραδουνάβιων χωρών και περ'ι τής καθόδου πληθυσμών τών χωρών αυτών προς τις βόρειες έλληνικές περιοχές. Έτσι άρχισε ή ρομαντική ρουμανική προπαγάνδα προσεταιρισμοΰ τών Έλληνοβλάχων μέ τά. γνωστά θλιβερά, γι αυτήν, άποτελέσματα. Σημειωτέον ότι τήν ουτοπία αυτής τής προπαγάνδας παρατήρησαν σοφοί Ρουμάνοι ιστορικοί και γλωσσολόγοι άπό τήν στιγμή τής έμφανίσεώς της (I. Coteanu, Gusu Papacostä-Goga, Dumitru Lazarescu Lecanta κ.ά.). Ακόμη και τήν πληροφορία τού Κεκαυμένου, πού άνέδειξε ό B. P. Hasdeu, άπέρριψαν σοφο'ι Ρουμάνοι Ιστορικοί (T. Papahagi, A. Sacerdoteanu, Silviu Dragomir) και στους καιρούς μας, οί καθηγητές Cicerone Poghirc και Petre Nâsturel. Τήν αύτοχθονία τών Έλληνοβλάχων ύπεστήριξαν και γνωστοί στήν βιβλιογραφία Ρουμάνοι ιστορικοί ώς οί A. D. Xenopoi, V Parvan, Radu Vulpe, Al. Graur (βλ. περισσότερα στο περιεκτικό μελέτημα τού κ. Άχιλ. Γ. Λαζάρου, Συμβολή τής ρουμανικής έπιστήμης στην όρθή λύση τού ζητήματος τών Βλάχων Ελλάδος, Αθήνα 2007). Φρονώ ότι ό κ. Τ. Kahl θά έπρεπε νά συζητήσει όχι μόνον έπι τών άπόψεων τού κ. Α. Λαζάρου, άριστου γνώστη και μελετητοΰ τής ιστορίας και τού πολιτισμού τών Έλληνοβλάχων, αλλά και τών Ρουμάνων Ιστορικών, γλωσσολόγων άρχαιολόγων πού έγραψαν κατά καιρούς γιά τό θέμα πού τον άπασχολεΐ. Ένας τόσο καλός έρευνητής, όπως άναμφιβόλως, είναι ό κ. Kahl, είναι άπορίας άξιον πώς δέν μνημονεύει βυζαντινούς ιστορικούς και χρονικογράφους πού δίδουν πειστικές πληροφορίες γιά τήν καταγωγή τών Έλληνοβλάχων (Πλούταρχος, Δίων ό Κάσσιος, Προκόπιος,

3 276 Βιβλιοκρισίες Άννα Κομνηνή κ.ά.), άλλα καί την παλαιότερη καί νεώτερη έλληνική βιβλιογραφία, όπως, για παράδειγμα, τις μελέτες του Μιχ. Χρυσοχόου, Βλάχοι καί Κουτσόβλαχοι, Αθήνα 1909, του Τηλ. Κατσουγιάννη, Περί τών Βλάχων των έλληνικών χωρών, τ. Α', Συμβολή εις την ερευνάν περί τής καταγωγής τών Κουτσοβλάχων, τ. Β', Έκ τοϋ βίου καί τής ιστορίας τών Κουτσοβλάχων έπί Τουρκοκρατίας, έκδ. Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, Θεσσαλονίκη 1964, 1966, τού Κ. Νικολαίδη, Ετυμολογικόν Λεξικόν τής Κουτσοβλαχικής γλώσστις, Αθήνα 1909, ο. κγ', οπού από τις καταγραφόμενες λέξεις οί είναι ελληνικής προελεύσεως, τού Ν. Μέρτζου, Άρμάνοι, Οί Βλάχοι, έκδ. Ρέκος, Θεσσαλονίκη 2001,του Άντ. Μ. Κολτσίδα, Οί Κουτσόβλαχοι, Εθνολογική καί λαογραφική μελέτη, Θεσσαλονίκη Καί μέ όλα τούτα τα ολίγα δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε με πολλά άπδ τά γραφόμενα τού κ. Kahl. Δεν συμφωνούμε ότι ή γλωσσολογική συγγένεια σημαίνει καί κοινή άπώτερη καταγωγή τών λατινοφώνων (σ. 10), ότι κοινή άφετηρία είναι οί ορεινές περιοχές τής σημερινής νότιας Σερβίας (σ. 19), ότι οί έθνικοί άνταγωνισμοί πού δημιούργησαν το λεγόμενο «κουτσοβλαχικό» ήσαν κρίσιμοι γιά την έκφραση τής ταυτότητας τών Άρμάνων. Φαντάζομαι ότι εδώ ό κ. Kahl έννοεί ότι οί ανταγωνισμοί αυτοί σφυρηλάτησαν την έλληνική συνείδηση τών βλαχοφώνων Ελλήνων πού μόνοι τους άντέδρασαν στην πίεση τής ξένης προπαγάνδας χωρίς την βοήθεια τού άδυνάμου, τότε, νεοελληνικού κράτους' καί σέ περίοδο, άκόμη Όθωμανοκρατίας, στήν Μακεδονία, την Θεσσαλία, την "Ηπειρο, όπου έστιασε την δυναμική της ή ρουμανική προπαγάνδα. Καί ασφαλώς γνωρίζει καλώς ό κ. Kahl υπό ποιες συνθήκες ή 'Υψηλή Πύλη «αναγνώρισε» ώς ξεχωριστό μιλλέτ τούς Βλάχους το 1905 καί κυρίως την αυθόρμητη άντίδραση τών βλαχοφώνων Ελλήνων. Καί δέν ήσαν ούτε ή Αθήνα ούτε το Οικουμενικό Πατριαρχείο πού οργάνωσε αυτή την άντίδραση. Καί ούτε οί παράγοντες αυτοί, ούτε το κύρος τής έλληνικής παιδείας οδήγησαν τούς βλαχόφωνους "Ελληνες στήν «έκφραση έλληνικών τύπων αύτοπροσδιορισμού», (πρβλ. καί σ. 25) γιά τον άπλό λόγο ότι γιά τούς πληθυσμούς αυτούς τής Μακεδονίας, τής Θεσσαλίας, τής Ηπείρου ήταν θέμα έκφράσεως συλλογικής συνειδήσεως. Όσο γιά τον διαχωρισμό τών βλαχοφώνων Ελλήνων σέ ρουμανίζοντες καί γραικομάνους, γιά τον όποιο γράφει ό κ. Kahl (σ. 22), θά γνωρίζει ότι ή πρώτη κατηγορία, τών ρουμανιζόντων, αριθμούσε άσήμαντο άριθμά οπαδών πού πέρασε στήν ρουμανική προπαγάνδα είτε άπδ άγνοια είτε άπδ τήν ελπίδα προσωπικών συμφερόντων. Τδ αύτδ Ισχύει, γιά τήν πρώτη αυτήν κατηγορία, μέ τις δραστηριότητες πού άναπτύσσουν μέ μηδαμινά άποτελέσματα κύκλοι τής άρμανικής διασποράς μετά τήν λήξη τού Β' Μεγάλου Πολέμου, όπως όρθώς γράφει ό κ. Kahl (σ. 25) ότι δέν είναι χρήσιμο νά μιλούμε γιά εθνική κίνηση Άρμάνων στις άρχές τού 19ου αί. παρά γιά αυτόνομη έκφραση ορισμένων άρμανικών κύκλων. Καί άδικεί άνιστορήτως ό κ. Kahl τούς βλαχόφωνους "Ελληνες όταν γράφει (σ. 23) ότι Έλληνες συγγραφείς τής εποχής μας «διατυμπανίζουν μία δήθεν παμπάλαια έλληνική συνείδηση μεταξύ τών Αρμάνων» καί έννοεί τον ευπατρίδη Έλληνα πολιτικό, βλαχόφωνο Έλληνα τού Μετσόβου, Ευάγγελο Άβέρωφ-Τοσίτσα. Έπιλεκτικώς καί έδώ δέν συζητεΐ τά γραφόμενα τού Άβέρωφ στο βιβλίο του γιά τδ Κουτσοβλαχικό Ζήτψια (Τρίκαλα 1992) γιά τούς συμπατριώτές του καί τήν έλληνική συνείδησή τους. Άπδ ένα σοβαρό ερευνητή, όπως είναι ό κ. Kahl, θά περίμενε κανείς νά άξιοποιήσει τδ βιβλίο τού Άβέρωφ ή τουλάχιστον, νά τδ σχολιάσει άποφεύγοντας τδ «διατυμπανίζουν» καί τήν δήθεν παμπάλαια έλληνική συνείδηση τών Άρμάνων -έννοεΐται τών βλαχοφώνων Ελλήνων. Καί νομίζουμε ότι είναι υποτιμητικό νά γράφεται γιά

4 Thede Kahl, Για την ταυτότητα τών Βλάχων 277 τους βλαχόφωνους 'Έλληνες ότι ήσαν γεννημένοι να αφομοιώνονται καί χάρη σ αυτήν την Ιδιότητά τους να άποκτήσουν οικονομική εύρωστία και πολιτική επιρροή στις χώρες που έγκαταστάθησαν (ο. 24)! Θά γνωρίζει, οπωσδήποτε, ό κ. Kahl, ώς κεντροευρωπαϊος, ότι οί βλαχόφωνοι 'Έλληνες έπεβλήθησαν και πρόκοψαν στις χώρες που έγκατεστάθησαν, απολάμβαναν σεβασμού και έκτιμήσεως, γι αυτό κα'ι ό χαρακτηρισμός τών ξένων ότι είναι «θεοσεβής ώς 'Έλλην», «άξιαγάπητος και λογικός ώς 'Έλλην» καί εννοούσε 'Έλληνες καί βλαχόφωνους 'Έλληνες (Popovic, Ο Cincarìma, Beograd 1937, σ. 165 βλ. καί παρακάτω). Κάμνει λάθος ό κ. Kahl (σ. 26) ότι ό όρος 'Έλλην, στις ξένες χώρες πού δραστηριοποιούνταν, συμπεριελάμβανε σλαβομακεδόνες, Βουλγάρους, Αλβανούς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τά καταστατικά τών κλειστών ελληνικών εμπορικών κομπανιών τού Brasov καί τού Sibili, πού μέλη τους ήσαν πολλοί βλαχόφωνοι 'Έλληνες, πού άπέκλειαν τούς μή 'Έλληνες άπό τούς κόλπους τους. Τά αυτά Ισχύει καί στις άλλες, πολυάριθμες ελληνικές κοινότητες τών παραδουνάβιων ηγεμονιών (βλ. πρόχειρα Βικ. Κουρελάρου, Οι εκκλησίες τών Ελληνικών Κοινοτήτων τής Ρουμανίας τον Ι& ai, έκδ. Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 2008). Καί είναι υπερβολή όταν ό κ. Kahl γράφει (σ. 26) ή δέχεται άκρίτως, άπόψεις άλλων, ότι Έλληνες λόγιοι, μεταξύ τών όποιων καί βλαχόφωνοι, ώς ό Κ. Κούμας ή ό Ν. Τζερτζούλης, «ύπέσκαπταν (sic) συνειδητά το κύρος τής αρμονικής καί ένθάρρυναν τή χρήση τής έλληνικής ώς γλώσσας τής θρησκείας κλπ.». Φθάνει, άκόμη, νά γράψει ότι άκόμη καί στήν άρμανική Μοσχοπόλη Ιδρύθηκε, έπί τούτου, γιά τήν υπονόμευση τής άρματικής, ή Νέα Ακαδημία! Υπενθυμίζεται, ώστόσο, ή ελληνική συνείδηση τών Μοσχοπολιτών, όπως γιά παράδειγμα τού Ιωάννη Χαλκεία, επιφανούς Μοσχοπολίτη λογίου του τέλους τού Που αί. άρχών τού 18ου αί., πού προσερχόμενος γιά έγγραφή στο Παπικό Κολλέγιο τού Αγίου Αθανασίου τής Ρώμης, δηλώνει Έλλην. Αυτά καί μόνο τά παράδειγμα έκφράσεως έλληνικής συνειδήσεως βλαχόφωνου Έλληνος άρκει νά άνατρέψει τά γραφόμενο άπό τον κ. Kahl ότι «μάταια θά άναζητήσουμε κάποια έλληνική, ρουμανική ή άλλη ταυτότητα με εθνικούς όρους» (σ. 23). Τά παραδείγματα μπορούν νά πολλαπλασιασθοΰν, όπως αυτά τού Μοσχοπολίτη Κωνσταντίνου ΧΈεωργίου Τζεχάνη τού Μακεδόνος, πού σέ βιβλίο του πού τύπωσε στήν Χάλλη το 1770 μέ τίτλο Έγχειρίδιον Αριθμητικόν γράφει ότι το έγραψε γιά τούς Έλληνες συμπατριώτές του καί άκόμη αυτά πού γράφει ό έκδοτης του ότι τυπογράφοι τής Χάλλης βλέπουν ότι, μέ τις ποικίλες έκδόσεις τους, βοηθούν τήν Ελλάδα πού ξύπνησε άπό εκείνον τον βαθνν ύπνον τής απαιδευσίας. Πληθωρική ήταν καί ή συμμετοχή τών Μοσχοπολιτών έμπορων στις ποικίλες έκδόσεις Ελλήνων συγγραφέων τών τεσσάρων, προ τής Έλληνικής Έπαναστάσεως, δεκαετιών, (βλ. τήν μελέτη μου «Προσωπογραφικά Μοσχοπολιτών 18ος-19ος αί.» στον Τόμο Διεθνες Συμπόσιο, Μοσχοπόλις, έκδ. Ε.Μ.Σ., Θεσσαλονίκη). Τά αυτά ισχύουν καί γιά τούς άδελφούς Δάρβαρη, άπό τήν Βλαχοκλεισούρα, καί τά έργα τους πού όρθώς γράφει ό κ. Kahl «σημάδεψαν τήν συγκρότηση τής έθνικής (έλληνικής προσθέτουμε έμείς) ταυτότητος τών Άρμάνων». Εννοείται, βεβαίως, ότι αύτή ή συγκρότηση τής νεοελληνικής ταυτότητος έπήλθε μέ τήν ίδια μακρά διαδικασία πού συγκροτήθηκε συνειδητώς καί στούς λοιπούς ελληνικούς πληθυσμούς άπό τήν έπόμενη τής Άλώσεως, όπως προέβλεψε άμέσως μετά άπό αυτήν ό Λαόνικος Χαλκοκονδύλης. Καί άφού ό Kahl γράφει γιά λογίους άρμανικής καταγωγής πού σπούδασαν σέ ιταλικά πανεπιστήμια (σ. 29), σημειώνουμε ότι οΰδείς έξ αυτών, καί είμαστε στον

5 278 Βιβλιοκρισίες 16ο κα'ι 17ο αί., έγραψε για άρμανική καταγωγή άλλα όλοι αυτοί σημείωναν την ελληνική, δπως π.χ. ό προαναφερθείς Ιωάννης Χαλκείας, ό ιδρυτής του Κωττουνείου Κολλεγίου στήν Πάδοβα, Ιωάννης Κωττούνιος (άν ήταν βεβαίως άρμανικής καταγωγής), που έγραφαν, όπως κα'ι άργότερα τον 18ο αί. οί ΜοσχοπολΤτες άρμάνοι, για τήν ελληνική καταγωγή τους. Το Ίδιο καί οί Μοσχοπολίτες ή Γιαννιώτες βλαχόφωνοι έμποροι τής Βενετίας, μέλη τής Ελληνικής Αδελφότητος Βενετίας, που ήσαν δραστήρια μέλη τής εκεί nazione greca. Στα πολύτιμα, καί έκδοθέντα έγγραφα, των Κρατικών Αρχείων Βενετίας καί του Ελληνικού Ινστιτούτου Βενετίας, ούδαμού υπάρχει αναφορά Ιδιαίτερης άρμανικής καταγωγής, παρά την κάποια προσπάθεια οίκειοποιήσεώς τους άπδ Ρουμάνους ιστορικούς (V Papahagi, κ.ά.). Ό κ. Kahl (σ. 31) μάς υπενθυμίζει τήν πληθωρική ίδρυση ρουμανικών σχολείων σε έλληνοβλαχικές κοινότητες πού έξυπηρετοΰσαν τούς σκοπούς τής ρουμανικής προπαγάνδας καί μόνον, τά οποία οί βλαχόφωνοι 'Έλληνες άντιμετώπισαν με άδιαφορία καί περιφρόνηση, αφού ή προπαγάνδα σκοπούσε σε αναγνώριση ρουμανικής μειονότητος στήν Ελλάδα. Καί φυσικά άτόνησε, όπως όρθώς σημειώνει ό κ. Kahl (σ. 34). Καί όρθώς σημειώνει ό κ. Kahl ότι κατά τον Μακεδονικό Αγώνα υπήρξαν περιπτώσεις βλαχικών συμμοριών πού άγωνίσθηκαν στο πλευρό τών Βουλγάρων κομιτατζήδων' πρόκειται, άσφαλώς, γιά όλίγιστους αργυρώνητους με πρόδηλη άπουσία έθνικής ταυτότητος. Καί πάλιν όρθώς σημειώνει ό κ. Kahl (σ. 35 καί έξής) τήν παταγώδη αποτυχία τών Μαργαρίτη καί Αλκιβιάδη Διαμαντή πού κυριολεκτικώς άποπέμφθησαν ώς προδότες άπδ τούς βλαχόφωνους Έλληνες. Ό κ. Kahl σημειώνει, ώσαύτως, ότι οί βλαχόφωνοι Έλληνες τείνουν νά υπερκεράσουν τον πατριωτισμό τών άλλων ελληνικών ομάδων (σ. 40) πού οπωσδήποτε δεν είναι ρητορικός, άλλά συνειδητός. Τον πατριωτισμό, άλλωστε, έξεδήλωσαν ήδη άπδ τά τέλη τού 19ου αί. βλαχόφωνοι έθνικοί ευεργέτες. Όσο γιά τούς ρουμανίζοντες βλαχόφωνους Έλληνες πού ζοΰν σήμερα στήν Ρουμανία, άπόγονοι παλαιών βλαχοφώνων Ελλήνων ρουμανιζόντων, τού τέλους τού 19ου αί. ώς τον Μεσοπόλεμο, αυτοί αύτονοήτως είναι συνδεδεμένοι μέ τούς Ρουμάνους άλλά καίτοι έφυγαν άπδ τήν Ελλάδα ώς «Ρουμάνοι», σήμερα υποδηλώνονται ώς βλάχοι, όχι, όμως, Έλληνες. Δεν λείπουν, όμως, καί περιπτώσεις έκπροσώπων τους τής σύγχρονης γενιάς πού άποκηρύσσουν τήν ιδεολογία τών προγόνων τους καί εκφράζουν τήν έλληνική συνείδησή τους, όπως διεπίστωσε ό ύπογραφόμενος σε κατ ίδιαν μέ αυτούς συζητήσεις άπδ τήν δεκαετία τού 70. Στήν ενότητα οί «Βλάχοι - Βλάχοι» ό κ. Kahl γράφει (σσ ) ότι, συνομιλώντας μέ Άρμάνους (τής περιοχής Κορυτσάς) τής Αλβανίας, διαπίστωσε ότι μεγάλος αριθμός τους θεωρεί ότι είναι ξεχωριστός λαός. Άλλά το αντίθετο διεπίστωσε ό ΰπογραφόμενος ότι δηλαδή πολλοί έξ αυτών θεωρούν τούς έαυτούς τους Έλληνες. Δυστυχώς, μετά τήν πτώση τού κομμουνισμού στήν Αλβανία ρουμανικά εθνικιστικά σωματεία δραστηριοποιήθηκαν στήν περιοχή Κορυτσάς προσηλυτίζοντας νεαρούς βλαχόφωνους μέ χορήγηση υποτροφιών γιά σπουδές στήν Ρουμανία. Ή άποτυχία τους στις βλαχόφωνες περιοχές τής Ελλάδος τον 19ο αί. καί στις άρχές τού 20ού αί. δέν τούς έγινε μάθημα. Καί όρθώς γράφει (σ. 48) ό κ. Kahl ότι οί βλαχόφωνοι 'Έλληνες στηρίζουν το ελληνικό κόμμα τών Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, τήν παλαιά «'Ομόνοια»' είναι, ώς εκ τούτου, πασιφανές ότι σ αυτό τούς οδηγεί ή έλληνική συνείδησή τους. Γι αυτό, το 2010, επανεξέλεξαν Πρόεδρο τού Κόμματος τον Έλληνόβλαχο Ντοΰλε. Καί φυσικά δέν λείπει ή έσχατη μειοψηφία, μετρούμενη στά δάκτυλα τής μιας παλάμης, άργυρωνήτων Ελλήνων σέ ορισμένα μέρη τής ελληνικής επικράτειας πού υπαινίσσονται

6 Thede Kahl, Για την ταυτότητα τών Βλάχων 279 ξεχωριστή έθνική συνείδηση. Ό κ. Kahl διαπίστωσε άσφαλώς δτι αύτο'ι κινούνται άπό προσωπικά συμφέροντα και όχι άπδ συνειδητή επιλογή' άλλωστε, είναι γνωστοί και δακτυλοδεικτοΰμενοι καί περιφρονημένοι άπό τους βλαχόφωνους 'Έλληνες. Για τήν άπόφαση άριθμ τοϋ Συμβουλίου τής Ευρώπης (1997, 1998) για τον χαρακτηρισμό τής άρμανικής ώς μειονοτικής γλώσσας, θα γνωρίζει ό κ. Kahl τί εννοούν στήν Ευρώπη μειονοτικές καί όλιγώτερον όμιλουμενες γλώσσες. Καί θά γνωρίζει ότι στήν δημοκρατική Ελλάδα οί βλαχόφωνοι Έλληνες χρησιμοποιούν ελεύθερα τήν γλώσσα τους, όπως οί Πόντιοι, οί Καραμανλήδες, οί Κύπριοι τήν ίδική τους διάλεκτο. Καί δεν πρόκειται για γλώσσες έθνικών μειονοτήτων. Τις σσ ό κ. Kahl άφιερώνει στήν παρουσία των Άρμάνων στήν ΠΓΔΜ (FYROM) καί άπαριθμεΐ βλάχικες οργανώσεις καί σωματεία με φιλορουμανικό ή καθαρώς «άρμανικό» προσανατολισμό. Δεν πρόσεξε, οπωσδήποτε, ότι πολλά άπό τά σωματεία αυτά λειτουργούσαν καί επί καθεστώτος Τίτο στήν ενωμένη Γιουγκοσλαβία, καθώς ένίσχυαν τήν προπαγάνδα τοϋ Τίτο σέ βάρος τής Ελλάδος. Καί όρθώς σημειώνει (σ. 50) γιά τούς βλαχόφωνους Έλληνες τής Πελαγονίας πού παρέμειναν πιστοί στήν Ελληνική εθνική ιδέα, όπως έγραψε ό καθηγητής Κ. Α. Βαβοϋσκος, Ή συμβολή τον Ελληνισμόν τής Πελαγονίας εις τήν ιστορίαν τής νεωτέρας Ελλάδος, Θεσσαλονίκη 1956 καί πρόσφατα ή Σοφία Ήλιάδου-Τάχου, Το Κρούσοβο, πέρα άπό τήν ιστορία καί τη μνήμη ( ), έκδ. Σταμοΰλη, Θεσσαλονίκη Μόνο πού δέν είναι άπομεινάρια, όπως γράφει, άλλά άρκετά μεγάλος άριθμός, πού έγκαταλείφθηκε, κυριολεκτικώς, στήν τύχη του άπό το ελληνικό κράτος μετά τήν συνθήκη τού Βουκουρεστίου το Αυτοί οί βλαχόφωνοι Έλληνες άνεθάρρησαν μετά τήν πτώση τού κομμουνισμού στήν Γιουγκοσλαβία το , άλλ έπνιξαν τήν έκφραση τής συνειδήσεώς τους άπό τήν εκεί κρατική τρομοκρατία καί τις παράνομες διώξεις τών επιφανών Βλάχων. Καί είναι βέβαιο ότι ό κ. Kahl, καλός γνώστης τής περιοχής, θά έχει πληροφορηθεί γιά τήν λειτουργία ελληνικών σχολείων υπό τύπον φροντιστηρίων στήν Πελαγονία με δαπάνες τής ιδιωτικής πρωτοβουλίας. Γιά τούς Άρμάνους τής Σερβίας θά γνωρίζει ό κ. Kahl τους έκσερβισμένους βλαχόφωνους 'Έλληνες μεταξύ τών όποιων καί ô D. Popovic, ό συγγράψας το κλασσικό έργο Ο Cincarima 1937, καί τις περιπτώσεις, όσες βέβαια τοϋ ήσαν γνωστές, πού καταγράφει ό άείμνηστος Γ. Μόδης, βλαχόφωνος Έλληνας πολιτικός άπό το Μοναστήρι τής Πελαγονίας (Γ. Μόδης, Ό Μακεδονικός Άγων καί ή Νεώτερη Μακεδονική Ιστορία, Θεσσαλονίκη 22007, '1967, σσ ). Όσο γιά τούς Αρμάνους στήν Ρουμανία καί στήν Διασπορά, άλλοι άπό αυτούς, ολιγάριθμοι οπωσδήποτε, είναι άπόγονοι παραπλανηθέντων βλαχοφώνων Ελλήνων πού έγκατεστάθησαν στις παραδουνάβιες χώρες άπό τά μέσα τοϋ 19ου αί. ώς τον Μεσοπόλεμο καί άναζητοΰν άκόμη τήν ταυτότητά τους. Ό κ. Kahl γράφει (σ. 54) έπί τοϋ προκειμένου, ότι διχογνωμοΰν: ξεχωριστό έθνος ή ομογενείς τών Ρουμάνων; ή έχοντες συνείδηση άπώτερης έλληνικής καταγωγής προσθέτουμε έμεΐς. Στήν ενότητα 1.6. Quo vadis βλάχικη μειονότητα, ό κ. Kahl (σ. 58 κ.έξ.) όρθώς διαπιστώνει τήν ελληνική ταυτότητα τών βλαχοφώνων Ελλήνων άκόμη καί τής νότιας Αλβανίας, τής Β. Ηπείρου δηλ. φθάνει μάλιστα νά γράψει γιά «φιλελληνική τάση» βλαχοφώνων της ΝΑ Ευρώπης - εννοεί, προφανώς, τήν κρυμμένη, γιά ευνόητους λόγους ελληνική ταυτότητα τών βλαχοφώνων Ελλήνων τής ΠΓΔΜ (FYROM). Καί είναι, ώσαύτως, ορθή ή διαπίστωσή του «ότι οί περισσότεροι Έλληνες βλάχοι καλλιεργούν τήν άποστροφή σέ ό,τι δέν προέρχεται άπό τήν Ελλάδα» (σ. 60). Είναι το ζήτημα συνειδήσεώς γιά το όποιο κάμναμε λόγο ολίγο παραπάνω.

7 280 Βιβλιοκρισίες Ό κ. Kahl, γράφοντας για την Πρωτοπειρία τοΰ Θεοδώρου Καβαλλιώτη, Ένετία 1770, Ισχυρίζεται δτι στόχευε στην διάδοση τής ελληνικής γλώσσης υπονοώντας, προφανώς, τήν υπονόμευση τής λαλουμένης άρμανικής' παρακάτω, όμως, σημειώνει ότι το έργο αυτό έγράφη «επ ώφελείρ των Ελλήνων» (σσ ). Το ίδιο ισχύει καί για τήν Εισαγωγική Διδασκαλία τού Δανιήλ Μοσχοπολίτη, 1802, πού ήταν καί δάσκαλος στήν Νέα Ακαδημία τής Μοσχοπόλεως, πού σκοπούσε, όπως καί ό κ. Kahl δηλώνει (σ. 84), στήν διάδοση τής έλληνικής γλώσσης. Καί οπωσδήποτε είναι ορθό ότι τά έργα των Κων. Ούκούτα, 1797, Γ. Ρόζια, 1808 καί 1809, ό Κώδικας των άδελφών Δαιμωνίου, άρχές 19ου αί. καί ή Γραμματική τοΰ Μιχαήλ Μποΐατζή, 1813 έγράφησαν μέ τούς συγγραφείς έχοντες συνείδηση τής άρμανικής καταγωγής τους. Άλλα νά μην λησμονείται ότι άρκετές δεκαετίες αργότερα Πόντιοι καί Καππαδόκες λόγιοι συνθέτουν γραμματικές, λεξικά κτλ. γιά τήν διάλεκτο καί τήν γλώσσα τους. Αυτό σημαίνει, κατά τήν άποψή μας, έκφραση άγάπης προς τήν Ιδιαίτερη γλώσσα τους καί όχι άπαραιτήτως έκφραση εθνικής συνειδήσεως καί ταυτότητος. Καί ίσως είναι αυθαίρετη ή διαπίστωση τοΰ κ. Kahl (σ. 102) ότι στήν Μοσχοπόλη δημιουργήθηκαν οί προϋποθέσεις συγκροτήσεως κοινής γραπτής άρμανικής. Πόθεν τεκμαίρεται αύτό, άγνωστο. Στήν τέταρτη ενότητα τοΰ βιβλίου του γιά τον Gustav Weigand (σσ ), ό κ. Kahl συζητεΐ περισσότερον με τά Προλεγόμενα πού έγραψε ό κ. Άχ. Λαζάρου σχολιάζοντας το βιβλίο Οί Άρωμοννοι (Die Aromunen, Λειψία 1895). Πρόκειται γιά τήν έλληνική έκδοση σε μετάφραση τοΰ ίδιου τοΰ κ. Kahl, έκδ. Κυριακίδη σέ συνεργασία μέ τον Φ.Ι.Λ.Ο.Σ. των Τρικάλων, Θεσσαλονίκη Δέν θά είσέλθω στήν συζήτηση των δύο άνδρών, τών κ.κ. Άχ. Λαζάρου καί Th. Kahl, καλώντας τον άναγνώστη νά άντιπαραβάλει τις απόψεις τους. Θά σημειώσω, όμως, μέ τήν ευκαιρία, τήν σπουδαιότητα τοΰ βιβλίου τοΰ Άχ. Λαζάρου Ή Άρωμοννική καί αί μετά της έλληνικής σχέσεις αυτής. Βλάχοι. Ιστορική φιλολογική μελέτη, Αθήνα 1986 καί τήν έκδοσή του στήν γαλλική L Aroumain et ses rapports avec le grec, Θεσσαλονίκη Ό τίτλος καί μόνον τά λέει όλα, όπως καί το βιβλίο τοΰ καθηγ. Αντωνίου Μπουσμπούκη, Πρωτοαρχαιοελληνικες λέξεις κοινές στον ίόμηρο καί τα βλάχικα. Στήν ενότητα Άρμάνοι τής Ελλάδας καί νεοελληνική ταυτότητα ό κ. Kahl φαίνεται νά συμφωνεί μέ τήν πραγματικότητα ότι οί βλαχόφωνοι τής Ελλάδας έχουν τήν αύτοσυνειδησία τών Βλάχων ώς κομματιού τοΰ νεοελληνικού έθνους (σ. 152 καί 153), άλλά παρακάτω θεωρεί ότι ή συνείδησή τους αυτή δέν προϋποθέτει καί έλληνική έθνοτική καταγωγή (σ. 153). Λησμονεί τήν πραγματικότητα: ότι ή μόνη διαφοροποίηση τών βλαχοφώνων Ελλήνων άπά το λοιπά τμήμα τοΰ Ελληνισμού είναι ό γλωσσικός έκλατινισμάς καί μόνον. Καί είναι άδικος, καί έξω άπά τά πράγματα οπωσδήποτε, όταν γράφει ότι σέ ορισμένα βλαχοχώρια τής Πίνδου, στήν περιοχή τής "Έδεσσας υπάρχει μία μικρή καί φθίνουσα άρμανική μειονότητα. Άλλωστε καί ό ίδιος ό κ. Kahl, ομολογεί παραπάνω ότι μόνον μεμονωμένα άτομα, δακτυλοδεικτούμενα, έχουν, γιά τούς δικούς τους λόγους μία τέτοια, μηδαμινή κατά πάντα, τάση. Θά πρόσεξε, άσφαλώς, τήν ύπερηφάνια τής Κλεισουριώτισσας κ. Μαρίας Κ. ότι είναι Βλάχα μά πάνω άπά δλα Έλληνίδα' σημειώνει, ώστόσο, τήν στενοχώρια της ότι ή θυγατέρα της θά πανδρευτεΐ Γραικό. Θά γνωρίζει, βεβαίως, ό κ. Kahl ότι αυτή ή νοοτροπία παρατηρεΐται καί σέ άλλους Έλληνες, ιδιαιτέρως τών παλαιοτέρων γενεών. Καί παρακάτω (σσ ) ό κ. Kahl ομολογεί τήν προσήλωση τών βλαχοφώνων Ελλήνων στήν έλληνική ιδέα γά πλείστους λόγους θά προσθέταμε σύνδεσμε-

8 Thede Kahl, Για την ταυτότητα τών Βλάχων 281 νους έπίσης με την σύνολη ιστορία τής Ελλάδος. Δεν κρύβει όμως την όχλησή του γι αυτό και στην σ. 162 ελπίζει (!) ότι στο μέλλον θα ομιλούμε για έλληνόφωνους βλάχους άρνοΰμενος ό κ. Kahl να δεχθεί την άντίδραση του συνόλου βλαχόφωνου Ελληνισμού, μέσω τών συσσωματώσεων του, στην 'Οδηγία τού Συμβουλίου τής Ευρώπης τής 15 Ιουνίου Θα γνωρίζει ό κ. Kahl ότι τα βλάχικα είναι ντοπολαλιά και ούδέποτε οί Βλάχοι δέχθηκαν, κα'ι ούτε κατανοούν γραπτά την προφορική γλώσσα τους. Ώς άνθρωπογεωγράφος οφείλει να λαμβάνει υπόψη την έλληνική συνείδηση τών βλαχοφώνων Ελλήνων, τήν όποια, τελικώς όχι μόνον υποτιμά, άλλα κα'ι τήν κατηγορεί για τήν άμετακίνητη θέση τους στήν έλληνική εθνική Ιδέα. Κρίμα για έναν τόσον καλόν έπιστήμονα κα'ι άριστο γνώστη τής πραγματικότητος, τήν όποια πεισματικώς δεν θέλει να παραδεχθεί. Για τα τραγούδια τών βλαχοφώνων Ελλήνων ό κ. Kahl διαπιστώνει ότι τα περισσότερα είναι γραμμένα στήν έλληνική και τα λιγότερα στήν βλάχικη. Και φαντάζομαι ότι κάνεις δεν άρνεϊται ότι στήν Ελλάδα δεν έπαυσαν νά τραγουδιούνται κα'ι στήν βλάχικη. Είναι, όμως, υπερβολικό νά γράφει ότι οί βλαχόφωνοι "Ελληνες άποφεύγουν νά τα τραγουδούν στήν διάλεκτό τους, φοβούμενοι μήπως χαρακτηρισθούν μειονοτικοί (σ. 178). Στήν Ελλάδα, θά τό γνωρίζει αυτό ό κ. Kahl, οί έλληνικές φυλές τραγουδούν έλεύθερα στο γλωσσικό τους ιδίωμα, π.χ. οί Πόντιοι, οί Καραμανλήδες, πλήν τών έλληνικών καί στήν τουρκική, άκόμη καί οί σλαβόφωνοι "Ελληνες στήν ίδική τους διάλεκτο, ή οί πρόσφυγες άπό τήν Ανατ. Ρωμυλία καί στήν βουλγαρική. Καί όρθώς σημειώνει (σ. 188) ότι οί χοροί τών βλαχοφώνων Ελλήνων είναι οί συνήθεις πού χορεύουν καί οί λοιποί "Ελληνες (στα τρία, συρτός, ζαγορίσιος κτλ.) μέ τήν παρατήρησή του ότι οί πανελλαδικοί χοροί είναι λιγότερο διαδεδομένοι στα χωριά τής Πίνδου. Πολύ φυσικό, άφοΰ κάθε περιοχή στήν Ελλάδα έχει τούς δικούς της τοπικούς χορούς. Θά πρόσεξε ό κ. Kahl, καί τό γράφει (σ. 189), ότι τά περισσότερα βλάχικα τραγούδια έχουν στίχους τροχαϊκούς όκτασύλλαβους' ας αναζητήσει αυτήν τήν μετρική μορφή στήν αρχαιοελληνική παράδοση. "Ηθη καί έθιμα τών βλαχοφώνων Ελλήνων παραπέμπουν κατευθείαν σε αρχαιοελληνικά. Πρόσεξε ό κ Kahl ότι στήν Ελλάδα, όπως όρθώς γράφει (σ. 192), τό βλάχικο τραγούδι δεν έγινε λαϊκό τραγούδι καί έμεινε πάντοτε δημοτικό είδος μουσικής, καί ίσως ποτέ, «δεν θά διασκευασθεϊ γιά κάποιο σκυλάδικο βαλκανικό μπάρ», όπως μπορεί νά συμβεϊ μέ κάποιο ρουμανο-άρμανικό δημοτικό τραγούδι. Γιά τόν έξισλαμισμό τού μογλενίτικου χωριού Νότια τής Αριδαίας ό κ. Kahl άφιερώνει ολόκληρη ένότητα (σσ ), καί κατά τήν άποψή μας, ή έρευνά του είναι επιτυχής καί στον βαθμό έκεινο πού ακολούθησε τούς εξισλαμισμένους κατοίκους τής Νότιας στούς νέους τόπους έγκαταστάσεώς τους στήν άνατ. (τουρκική) Θράκη καί μέρη τής δυτ. Τουρκίας. Ό γράφων συνήντησε ορισμένους εξ αυτών σέ πόλεις καί χωριά τής Καππαδοκίας, υπερήλικες πλέον, όπως στο Προκόπι, στήν Τζαλέλα, στήν Σινασό κ.ά. Γιά τούς Άρμάνους τής Βουλγαρίας (σσ ) ό κ. Kahl γράφει ότι πρόκειται γιά βλαχόφωνους "Ελληνες πού μετανάστευσαν στήν Βουλγαρία τόν 18ο αί. άπό τήν "Ηπειρο καί τήν Μακεδονία, περί τις , πού προέρχονταν άπό χωριά τού Γράμμου καί τής ορεινής γραμμής Καλαμπάκας καί Μετσόβου. Πολλοί άπό αυτούς πέρασαν άργότερα προς τις παραθαλάσσιες πεδιάδες τού Εΰξείνου Πόντου καί άλλοι μετανάστευσαν στήν Ρουμανία άφήνοντας τόν νομαδικό τρόπο ζωής καί περνώντας στήν μόνιμη εγκατάσταση. Ό κ. Kahl διαπιστώνει ότι οί βλαχόφωνοι τής Βουλγαρίας παρέμειναν άρχικώς πιστοί στήν έθνική

9 282 Βιβλιοκρισίες έλληνική παιδεία άλλ άργότερα έστράφησαν, κατά τον ϊδιο, προς την ρουμανική προπαγάνδα κατά το μάλλον καί ήττον άναγκαστικώς, θα λέγαμε έμείς, λόγω των κακών σχέσεων Ελλάδος και Βουλγαρίας στα τέλη τού 19ου αί. Όσοι μάλιστα έγκαταστάθηκαν στην Ρουμανία αισθάνονται δυσαρεστημένοι, Ιδίως μετά την κομμουνιστική μεταβολή στήν Ρουμανία (1945/6). Ωστόσο, οί βλαχόφωνοι 'Έλληνες που ζοϋσαν στα έλληνοβουλγαρικά σύνορα παρέμειναν πιστοί στον Ελληνισμό παρά τις πιέσεις των Βουλγάρων, Οθωμανών, Ρουμάνων' πολλοί, μάλιστα, από αυτούς, προβλέποντας το μέλλον, έγκαταστάθηκαν πριν καί μετά τήν συνθήκη τοΰ Βουκουρεστίου (1913) στήν Ελλάδα. Καί είναι άλήθεια αύτό πού γράφει ό κ. Kahl (σσ ), ότι οί πιέσεις τών Βουλγάρων τόνωσαν το ελληνικό φρόνημα τών Άρμάνων. Κάτι ανάλογο συνέβη, άλλωστε, καί μέ τούς Σαρακατσάνους τής Βουλγαρίας, όπου, όπως καί στούς βλαχόφωνους Έλληνες καί έκείνους τούς λίγους πού έμειναν στήν Βουλγαρία καί για τούς πολλούς πού επανήλθαν στήν Ελλάδα (περιοχές Σερρών, Δράμας), ότι δηλ. όλοι τους έχουν ελληνικό φρόνημα καί ύπερηφάνια για τήν βλάχικη καταγωγή τους. Το ίδιο, έξάπαντος φρόνημα, έχουν οί Σαρακατσάνοι, οί Μικρασιάτες, οί Πόντιοι, οί Καππαδόκες, οί Άνατολικοθρακιώτες, οί παλιννοστήσαντες Έλληνες άπό τήν πρώην Σοβιετική Ένωση. Προσωπικώς, θεωρώ τραγικά εκείνα τα πρόσωπα τών βλαχοφώνων Ελλήνων πού μετανάστευσαν τό 1928 καί τό 1940 άπό τήν Βουλγαρία στήν Ρουμανία, όπου άντιμετωπίσθηκαν άν όχι έχθρικώς, οπωσδήποτε άδιαφόρως άπό τις ρουμανικές άρχές, ιδιαιτέρως κατά τήν κομμουνιστική περίοδο στήν Ρουμανία, όπως είχα τήν ευκαιρία να διαπιστώσω κατά τα ταξίδια μου έκεΐ άπό τό 1975 ώς τό Δέν θά συμφωνήσουμε μέ τήν γνώμη τοΰ κ. Kahl (σ. 253) ότι ό όρος Τσίντσαρος στήν Βουλγαρία καί στήν Σερβία έχει λανθάνουσα άρνητική σημασία («σφιχτός», «ψωριάρης», «παραδόπιστος»), βλ. επί τοΰ προκειμένου τό βιβλίο τοΰ D. Popovic, Ο Cincarìma, Βελιγράδι 1937, βλ. καί τό, έπίσης, παλαιό τοΰ Mil. S. Filipovic, Cincarì u Belesu στο Juzni Pregled, Σκόπια, Sv. 5, Μάιος 1936, Πρβλ. καί τον Ίω. Παπαδριανό, Οί 'Έλληνες πάροίκοι τον Σεμλίνου, Θεσσαλονίκη 1380, τοΰ Μόδη κ.ά, Ο Popovic, βλαχόφωνος άπό τό Κρούσοβο, στο αυτό βιβλίο του σ. 18 κ.έξ., γράφει ότι οί Αρμάνοι στις σερβικές χώρες είναι υπερήφανοι για τήν έλληνική τους καταγωγή καί δέν παύουν να ομιλούν για τό ένδοξο ελληνικό παρελθόν καί τούς Πατέρες τής Εκκλησίας. Ωστόσο ό ίδιος ό Popovic, έχοντας μία άνεξήγητη αντιπάθεια, προς τούς Έλληνες, θεωρεί τούς βλαχόφωνους Έλληνες ώς έξελληνισμένους καί τούς διαχωρίζει άπό τούς άλλους Έλληνες σέ προφανή προσπάθεια να μειώσει τήν έλληνική συμβολή στήν οικονομική καί πολιτική άνάπτυξη τών βαλκανικών χωρών. Παρόλα αύτό, γράφει ότι όλοι αυτοί οί έμποροι, μετά τήν δημιουργία τοΰ νεοελληνικοΰ κράτους, έστελναν τα παιδιά τους για σπουδές στήν Αθήνα για να σπουδάσουν σύμφωνα μέ τήν έλληνική παράδοση (ό.π., 22). Στό Novi Sad ή βλαχόφωνη έλληνική κοινότητα ονομαζόταν Communitas Hellenica ή Graeca (ό.π., 18). Προσθέτουμε, ώσαύτως, τήν περίπτωση τοΰ χωρίου Arbanas στήν Βουλγαρία, όπου άπό τόν 17ο αί. είχαν έγκατασταθεΐ Μοσχοπολΐτες έμποροι μεταπράτες, πολλοί άπό τούς όποιους υπήρξαν δραστήρια μέλη τών έλληνικών έμπορικών κομπανιών τοΰ Braçov καί τοΰ Sibili, στήν Τρανσυλβανία, όπου μετέφεραν τό ελληνικό φρόνημα, όπως δείξαμε στό βιβλίο μας L Hellénisme en Transylvanie, Θεσσαλονίκη 1989 καί στήν έλληνική Ό Ελληνισμός τής Τρανσυλβανίας, Θεσσαλονίκη Τελικώς ό κ. Kahl έγραψε ένα πολύ καλό βιβλίο, πού δείχνει άναμφιβόλως τήν βαθιά γνώση του για τούς Άρμάνους. Θεωρώ, όμως, ότι άδίκησε καταφώρως τόν

Γεώργιος Κ. Παπάζογλου, Παράλληλοι δρόμοι 271

Γεώργιος Κ. Παπάζογλου, Παράλληλοι δρόμοι 271 Γεώργιος Κ. Παπάζογλου, Παράλληλοι Δρόμοι, Δεμιρδέσι - Προσοτσάνη - Ή παιδεία σε δυο έλληνικές κοινότητες στα υστέρα χρόνια τής Όθωμανοκρατίας καί ό Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος τής ΚΠόλεως (1870-1880),

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΠ 40. Εθνοπολιτισμικές ταυτότητες και χορευτικά ρεπερτόρια του Βορειοελλαδικού χώρου.

ΕΛΠ 40. Εθνοπολιτισμικές ταυτότητες και χορευτικά ρεπερτόρια του Βορειοελλαδικού χώρου. ΕΛΠ 40 Εθνοπολιτισμικές ταυτότητες και χορευτικά ρεπερτόρια του Βορειοελλαδικού χώρου. Διαμόρφωση κεφαλαίων εργασίας: 1. Μουσική και χορός: απαραίτητα στοιχέια κουλτούρας 2. Βορειοελλαδικός χώρος και πληθυσιακές

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή)

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) 186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) Σκοπός Το Τμήμα σύμφωνα με το ιδρυτικό του διάταγμα, έχει ως κύρια αποστολή «την καλλιέργεια, προαγωγή και διάδοση, με τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1990 και άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος 1991-1992. Δέχεται κατ' έτος 200 περίπου φοιτητές. Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι:

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Μ. Γκιόλιας, Ο Κοσμάς ο Αιτωλός και η εποχή του, Αθήνα 1972 Ιωάννης Μενούνος, Κοσμά Αιτωλού Διδαχές, Αθήνα 1979 Αρτ. Ξανθοπούλου-Κυριακού, Ο

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας... 27 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΕΝΝΟΜΗ ΤΑΞΗ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΩΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Θεσσαλονίκη αποτελούσε και αποτελεί «σταυροδρόμι» πολιτισμών Ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού της αποτελούνταν από τους Εβραίους: ΕΤΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΕΒΡΑΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩ Ν ΣΠΟΥΔΩ Ν

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩ Ν ΣΠΟΥΔΩ Ν ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩ Ν ΣΠΟΥΔΩ Ν ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η έκδοση Το Μακεδονικό και η Βουλγαρία κάνει τον γύρο του κόσμου Η εφημερίδα Ντνέβνικ, η μεγαλύτερη των Σκοπίων, καλύπτει την πρώτη σελίδα της με τον τίτλο Ελληνοβουλγαρική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

2/09/2012 Ιωακείμ Γ, ο Πατριάρχης του Γένους, της Ρωμιοσύνης, του Ελληνισμού

2/09/2012 Ιωακείμ Γ, ο Πατριάρχης του Γένους, της Ρωμιοσύνης, του Ελληνισμού http://fanarion.blogspot.gr/2012/02/blog-post_09.html 2/09/2012 Ιωακείμ Γ, ο Πατριάρχης του Γένους, της Ρωμιοσύνης, του Ελληνισμού ΛΑΜΠΡΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΙΕΡΑΡΧΗ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΓΩΝΙΣΤΗ Τα πορίσματα του Επιστημονικού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ 1 Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ Ο Σμυρναϊκός Μανές ή αλλιώς Μανέρως. Κατά τους Αρχαίους συγγραφείς ο Μανέρως ήταν θλιβερός ήχος και τον ονομάζανε Μανέρω ή Λίναιος θρήνος διότι κατά τα λεγόμενα με τον ήχο αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες.

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Οι Προτεστάντες στην εποχή μας ΑΦΟΡΜΗΣΗ Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Θα μάθουμε τις βασικές αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία

Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία ΞΕΝΙΑ ΑΡΤΑΜΟΝΟΒΑ Κυριακάτικο Σχολείο της Ελληνικής Κοινότητας του Χαρκόβου (Ουκρανία) Οι κοινωνικές αναταραχές του 20 ου αιώνα επηρέασαν και τις ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ενότητα 1: Οι διωγμοί στην Ανατολική Θράκη Αν. Καθηγήτρια: Ι. Βαμβακίδου e-mail: ibambak@uowm.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΤΟΥ ΑΙΜΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ

ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΤΟΥ ΑΙΜΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Βαλκανικά σύμμεικτα ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΤΟΥ ΑΙΜΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Υπεύθυνος: Μέλη: Καθ. Παρασκευή Νάσκου Περράκη Καθ. Φώτιος Σιώκης Καθ. Κυριάκος Κεντρωτής Λέκτ. Ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΠΤΥΧΙΟΥΧΟΥΣ ΑΛΛΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013-2014 ΑΝΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΠΤΥΧΙΟΥΧΟΥΣ ΑΛΛΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013-2014 ΑΝΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΠΤΥΧΙΟΥΧΟΥΣ ΑΛΛΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013-2014 ΑΝΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ Αριστοτέλειο, Ερμού 61 ), Γραμματολογία τ.α, ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΠΑΤΕΡΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΙΟΛΟΓΙΑΣ Αριστοτέλειο,

Διαβάστε περισσότερα

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο Κεφάλαιο Πρώτο Η διγλωσσία / πολυγλωσσία είναι ένα παλιό φαινόμενο. Πάει χέρι με χέρι με τις μετακινήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

7 ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ «ΑΥΤΟΒΕΛΤΙΩΣΗΣ»

7 ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ «ΑΥΤΟΒΕΛΤΙΩΣΗΣ» Νικόλαος Κοτσυφός 7 ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ «ΑΥΤΟΒΕΛΤΙΩΣΗΣ» Με παραδείγματα μέσα από την ελληνική πραγματικότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων του 2014 εκδόσεις ΙΒΙΣΚΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος Ποιους αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

Ì Á Ê Å Ä Ï Í É Ó Ì Ï Ó

Ì Á Ê Å Ä Ï Í É Ó Ì Ï Ó ΕΠΙΣΗΜΑ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ Η «Αλυτρωτη Αιγαιακη Μακεδονια» Ì Á Ê Å Ä Ï Í É Ó Ì Ï Ó 2 Αυγούστου 1944: Ιδρυτική διακήρυξη του Αντιφασιστικού Συμβουλίου Λαϊκής Απελευθέρωσης της Μακεδονίας (ΑΣΝΟΜ). Ως πρωταρχικός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ «ΕΞΟΔΟΣ», ΤΟΥ ΛΕΥΤ. ΣΑΚΚΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΩΝΣΤ. ΚΑΡΚΑΝΙΑ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ «ΕΞΟΔΟΣ», ΤΟΥ ΛΕΥΤ. ΣΑΚΚΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΩΝΣΤ. ΚΑΡΚΑΝΙΑ 22/02/2009 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ «ΕΞΟΔΟΣ», ΤΟΥ ΛΕΥΤ. ΣΑΚΚΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΩΝΣΤ. ΚΑΡΚΑΝΙΑ Αγαπητοί συμπατριώτες, Κυρίες και κύριοι Ευχαριστώ τον Σύλλογο Αιτ/νων και τον φίλο δραστήριο Πρόεδρό του Χρ. Χούτα για

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ Εργασία της μαθήτριας:

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Οµάδα... Ονόµατα::...... ραστηριότητα 1 η Από το βιβλίο Ιστορίας της Νεότερης Ελλάδας χάθηκε το κεφάλαιο του Μικρασιατικού πολέµου. Εσείς αναλαµβάνετε να το γράψετε.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα FARRINGTON ANDREW 2 09:00-12:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ιστορική Γεωγραφία και ηµογραφία του Ρωµαϊκού Κράτους Η Ελληνική Αναγέννηση Οικονοµική και Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

Β Ι Ο - Ε Ρ Γ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και διαμένει στη Θεσσαλονίκη. Είναι έγγαμος με ένα παιδί. ΣΠOYΔEΣ AKAΔHMAΪKOI TITΛOI

Β Ι Ο - Ε Ρ Γ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και διαμένει στη Θεσσαλονίκη. Είναι έγγαμος με ένα παιδί. ΣΠOYΔEΣ AKAΔHMAΪKOI TITΛOI APIΣTOTEΛEIO ΠANEΠIΣTHMIO ΘEΣΣAΛONIKHΣ ΘEOΛOΓIKH ΣXOΛH TMHMA ΠOIMANTIKHΣ KAI KOINΩNIKHΣ ΘEOΛOΓIAΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΙΚΑΙΟ, ΟΡΓΑΝΩΣΗ, ΖΩΗ ΚΑΙ ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΩΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ Μεταναστεύσεις 19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα των μεταναστευτικών ρευμάτων : Μικρά Ασία Ελλαδικός ηπειρωτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Μυτιλήνη, 15.05.2014 Αρ. Πρ. 765 Το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου

Διαβάστε περισσότερα

aspropotamos.org ΟΙ ΒΛΑΧΟΙ (ΑΡΜΟΥΝΟΙ) ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

aspropotamos.org ΟΙ ΒΛΑΧΟΙ (ΑΡΜΟΥΝΟΙ) ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ aspropotamos.org ΟΙ ΒΛΑΧΟΙ (ΑΡΜΟΥΝΟΙ) ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Σα ορεινά του νομού Σρικάλων έχουν μια από τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις Βλάχικων οικισμών και υψηλό επίπεδο διατήρησης των παραδόσεων. Η ιστορία της περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ Ευρωπαϊκή Ιστορία, 19ος αιώνας ΣΥΡΙΑΤΟΥ ΑΘΗΝΑ 18:00-21:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ευρωπαϊκή Ιστορία, 20ος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 18 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 18 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 18 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α Α.1.1 Να καταγράψετε τις ενέργειες των επαναστατών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή - Εισαγωγη: Μέσα στην περιοχή του χωριού µας, όπου

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006,

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006, 1 Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Copyright 2006 Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Εικόνα εξώφυλλου: Αναμνηστική φωτογραφία με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο στην Ξάνθη. Στο μέσον ο τότε

Διαβάστε περισσότερα

Η υτική Μακεδονία: Από την ενσωµάτωση στο ελληνικό κράτος έως σήµερα

Η υτική Μακεδονία: Από την ενσωµάτωση στο ελληνικό κράτος έως σήµερα Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας Παιδαγωγική Σχολή/Τµήµα Βαλκανικών Σπουδών Η υτική Μακεδονία: Από την ενσωµάτωση στο ελληνικό κράτος έως σήµερα Επιµέλεια Κωνσταντίνος Φωτιάδης Σοφία Ηλιάδου-Τάχου Βλάσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΥΠΤΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

ΚΡΥΠΤΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ - ΕΘΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΑΡ. 36 ΝΙΚΟΛΑΟΥ Π. ΑΝΔΡΙΩΤΗ ΚΡΥΠΤΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ Aριθμός Eκτύπωσης: 1320 ISBN 978-960-467-073-4 Α ΕΚΔΟΣΗ: ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1974 Β ΕΚΔΟΣΗ: ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2008

Διαβάστε περισσότερα

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr] ISBN έντυπης έκδοσης: 978-960-7948-46-5 ISBN ηλεκτρονικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 13. [Υπεύθυνος εκπαιδευτικός: Λάζαρος (Άρης) Λαζαρίδης ΠΕ02, φιλόλογος]

Σελίδα 1 από 13. [Υπεύθυνος εκπαιδευτικός: Λάζαρος (Άρης) Λαζαρίδης ΠΕ02, φιλόλογος] [σχολική μονάδα: 3 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου] [σχολικό έτος: 2012-2013, 1 ο 4μηνο] [τάξη: Β] [τίτλος της ερευνητικής εργασίας: Οι ξένες γλώσσες που ακούμε στο Χαλάντρι] [τόπος: Χαλάνδρι, ημερομηνία: 24 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού''

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Οι παρακάτω προσκλήσεις εντάσσονται στο Έργο «ΠΑΝ ΕΚΤΗΣ Νο2- Ψηφιακός Θησαυρός Πρωτογενών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑΤΑ Υ π ο χ ρ ε ω τ ι κ ά ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ/ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 142 Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 4 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ευνοϊκές συγκυρίες για τον Ελληνισµό κατά τον 18 ο αιώνα Ο Νεοελληνικός ιαφωτισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. «Πλαταίνοντας το έθνος»

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. «Πλαταίνοντας το έθνος» ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Β ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 06/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΚΕΙΜΕΝΟ «Πλαταίνοντας το έθνος» Παλαιότερα, οι μετακινήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ 1. Να γράψετε ένα κείµενο, όπου θα αναφέρετε τα στοιχεία που συναγάγουµε για τη δοµή και τη λειτουργία της αθηναϊκής πολιτείας από τον «Ὑπὲρ Μαντιθέου» λόγο.

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ EKΔOΣEIΣ 2006-2012

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ EKΔOΣEIΣ 2006-2012 319 1. Ευανθία Δουγά- Παπαδοπούλου Χρήστος Τζιτζιλής, Το γλωσσικό ι- δίωμα της ορεινής Πιερίας [Μακεδονική Βιβλιοθήκη, αρ. 98], Θεσσαλονίκη 2006, 8ο, σελ. 628. 2. «Μακεδονικός Αγών Εκατό χρόνια από τον

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ .1 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Τηλεόραση & Φιλαναγνωσία ΚΕΙΜΕΝΟ Ένα σηµαντικό ζήτηµα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιµήσεων του κοινού συνδέεται µε τις επιδράσεις των

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών ΣΤΑΜΕΛΟΣ Γ., 004, Η αναγκαιότητα ύπαρξης μιας εκπαιδευτικής πολιτικής για τη διαπολιτισμική εκπαίδευση στα ελληνικά σχολεία, εις ΓΕΩΡΓΟΓΙΑΝΝΗΣ Π. (επιμ), Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: Πρακτικά 1 ου Πανελλήνιου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Κυριε Γενικέ Πρόξενε. Αγαπητες φιλες και φιλοι

Κυριε Γενικέ Πρόξενε. Αγαπητες φιλες και φιλοι Κυριε Γενικέ Πρόξενε Αγαπητες φιλες και φιλοι Όταν πριν από πολλα χρονια, περιπου στην ηλικια των 7 χρονων, ο πατερας μου Ζαχαριας Δουλαμης αποφασισε να μας στειλει, εμενα και την αδερφη μου, να μαθουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 2/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

Αυτά συμβαίνουν σε επίπεδο αισθητού δηλαδή ύλης, τι γίνεται όμως σε επίπεδο νοητού, δηλαδή καταστάσεων, γεγονότων κτλ;

Αυτά συμβαίνουν σε επίπεδο αισθητού δηλαδή ύλης, τι γίνεται όμως σε επίπεδο νοητού, δηλαδή καταστάσεων, γεγονότων κτλ; Όλοι έχουμε ακούσει για το συνειδητό και το υποσυνείδητο. Το υποσυνείδητο είναι μια αποθήκη πληροφοριών από την οποία αντλούμε εικόνες ήχους κτλ για να αποκωδικοποιήσουμε κάτι. Π.χ. σπάει ένα γυαλί, τα

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα