Αστική κινητικότητα και ποδήλατο-σχεδιασμός και πολιτικές-ελληνική πραγματικότητα και διεθνής πρακτική

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αστική κινητικότητα και ποδήλατο-σχεδιασμός και πολιτικές-ελληνική πραγματικότητα και διεθνής πρακτική"

Transcript

1 Αστική κινητικότητα και ποδήλατο-σχεδιασμός και πολιτικές-ελληνική πραγματικότητα και διεθνής πρακτική ΕΛΕΝΗ Ν. ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ Σύνοψη Το άρθρο στοχεύει στην ανάδειξη και συνολική θεώρηση και τεκμηρίωση της ανάγκης προώθησης της χρήσης ποδηλάτου και κατάρτισης αντίστοιχης πολιτικής, με εστιασμό στην ελληνική πραγματικότητα. Περιλαμβάνεται ιστορική αναδρομή, διερεύνηση των αρχών, των όρων και των προϋποθέσεων εφαρμογής υποδομής δικτύου ποδηλάτου στην πόλη, παρουσίαση επιστημονικών θεωριών και απαιτούμενων σχεδιαστικών λύσεων αλλά και επιτυχημένων συστημάτων και πρακτικών σε χώρες της Ευρώπης και στις ΗΠΑ, αλλά και από την ελληνική περιφέρεια. Από τη συγκριτική αναφορά και την εξέταση της ελληνικής πραγματικότητας εξάγονται συμπεράσματα και διαφαίνονται προοπτικές περαιτέρω προώθησης του δικτύου ποδηλάτου, ως μέρους των συνδυασμένων μεταφορών, της πολιτικής της αστικής κινητικότητας, και με ζητούμενη την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής σε μια πόλη βιώσιμη. Urban mobility and bicycle-planning and policies -Greek reality and international practice Abstract This article s aim is the rendering and overall evaluation and documentation of the need to promote the use of the bicycle and the elaboration policy applicable to a modern city with focus on the Greek reality. The article covers the historic evolution, an exposition of the guiding principles, terms and hypothesis for the successful implementation of the corresponding bicycle net infrastructure, with exposure to the various scientific theories and designing solutions which are presented through successful examples of systems and practices (from Greece, EU countries etc.) in both a theoretical and a practical point of view. Finally, through a study of the Greek reality, conclusions and perspectives are drawn in terms of the combined transportation network, urban mobility and sustainable city policy. 1. Αστική κινητικότητα και πολιτική της ΕΕ για το ποδήλατο Ως αστική κινητικότητα νοείται ο τρόπος κίνησης και μεταφοράς στην πόλη, που μπορεί να είναι ιδιωτικός, μαζικός, δημόσιος, φυσικός, μηχανοκίνητος ή και συνδυαστικός, ο οποίος με την πάροδο του χρόνου, της τεχνολογικής προόδου, των κοινωνικοοικονομικών εξελίξεων, μπορεί να μεταβάλλεται. Ως όρος σχεδιασμού και πολιτικής εμπεριέχει τις συνθήκες μετακίνησης και το - φυσικό, πολεοδομικό, συγκοινωνιακό- περιβάλλον της πόλης. Σύμφωνα με τον Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Jacques Barrot, στην εισαγωγή παρουσίαση της Πράσινης Βίβλου (25 Σεπτεμβρίου 2007) για τη Διαμόρφωση Νέας Παιδείας Αστικής Κινητικότητας (http://eur-lex.europa.eu/lexuriserv/lexuriserv) «νέα συλλογιστική για την αστική κινητικότητα σημαίνει βελτιστοποίηση της χρήσης όλων των μέσων μεταφοράς και οργάνωση της συντροπικότητας μεταξύ των διαφόρων μέσων μαζικής μεταφοράς (τρένο, τραμ, μετρό, λεωφορείο) και μεταξύ των διαφόρων ιδιωτικών τρόπων μεταφοράς (αυτοκίνητο, ποδήλατο, βάδισμα). Σημαίνει επίσης να επιτευχθούν οι κοινοί στόχοι οικονομικής ευημερίας, διαχείριση της ζήτησης μεταφορών ώστε να εξασφαλίζεται κινητικότητα, ποιότητας ζωής και προστασίας του περιβάλλοντος. Τέλος, σημαίνει συγκερασμό των συμφερόντων μεταφοράς εμπορευμάτων και επιβατών, ανεξαρτήτως του χρησιμοποιούμενου τρόπου μεταφοράς». Ο ορισμός και το περιεχόμενο, προϊόντα πολύχρονης Αρχιτέκτων ΕΜΠ, MSc Περιφερειακής Ανάπτυξης, Δρ. Πολεοδομίας-Χωροταξίας (Phd, PPhd) Eleni N. Stamatiou, Architect NTUA, MSc of Regional Development, Dr of Urban planning-land planning (Phd, PPhd)

2 μελέτης των αρμόδιων για την επεξεργασία των προς συζήτηση, διαβούλευση και παρουσίαση κειμένων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Επιστημονικών Επιτροπών, αποτελούν και βάση διαμόρφωσης πολιτικών Αστικής Κινητικότητας. Στην Πράσινη Βίβλο τίθενται τα ερωτήματα και προτείνονται οι σχετικές επιλογές για την Πολιτική Αστικής Κινητικότητας που πρέπει να υιοθετήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη. Με δεδομένα τα έντονα και διάχυτα κυκλοφορικακά προβλήματα στις ευρωπαϊκές πόλεις, λόγω του υπερπληθυσμού των οχημάτων και της αυξημένης συγκέντρωσης του πληθυσμού προτείνονται βασικές επιλογές αντιμετώπισής τους στην κατεύθυνση ολοκληρωμένης προσέγγισης. Σε αντίθεση με το παρελθόν, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι τα ζητήματα της αστικής κινητικότητας δεν είναι πλέον αποκλειστική αρμοδιότητα των Κρατών Μελών (αρχή της επικουρικότητας), αλλά είναι απαραίτητη η ανάληψη ευθυνών και δράσεων σε Κοινοτικό επίπεδο. Ιδιαίτερα δημοφιλές μέσο σε πολλές αναπτυγμένες χώρες, το ποδήλατο, μπορεί να συμβάλλει ως συμπληρωματικό μεταφορικό μέσο, στη μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης και την ποιότητα ζωής στην πόλη. Φιλικό προς το περιβάλλον, με πλεονεκτήματα συνδεόμενα με την εξοικονόμηση ενέργειας, τη μείωση της ρύπανσης (ατμοσφαιρικής, ηχητικής, αισθητικής, κλπ), τη φυσική άσκηση, την ευελιξία λειτουργίας του για μικρές αποστάσεις (της τάξης των 5 χλμ) καθώς και τη συμβατότητα της χρήσης του συνδυαστικά με άλλα μεταφορικά μέσα, για μεγαλύτερες, δύναται να εξυπηρετήσει ποικιλία μετακινήσεων για εργασία, αγορές, υπηρεσίες (υγείας, εκπαίδευσης), αναψυχή και άθληση Πολιτικές και Κατευθύνσεις της ΕΕ Μη δεσμευτικού χαρακτήρα είναι οι θεσμοθετήσεις της ΕΕ που σχετίζονται με το ποδήλατο στην πόλη. Οι περιλαμβανόμενοι στον επίσημο ιστότοπό της Κανονισμοί και Οδηγίες αναφέρονται σε θέματα ασφαλείας (τεχνικές προδιαγραφές) και εμπορίου, υποστηρίζοντας το ρόλο της ως Ενιαίας Αγοράς, η οποία νομοθετεί προς διασφάλιση της ποιότητας των κυκλοφορούντων εντός των συνόρων της προϊόντων (οχήματα, αξεσουάρ και εξαρτήματα ποδηλάτου, κλπ) 1. Από την άλλη πλευρά, προωθώντας τη βιωσιμότητα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου για το Τρίτο Σιδηροδρομικό Πακέτο (2003) ανέφερε (άρθ. 4 παρ.1) την υποχρέωση των σιδηροδρόμων (εταιριών, οργανισμών κ.λπ.) στη μεταφορά ποδηλάτων των επιβατών σε κάθε διαδρομή δρομολογίου (περιλαμβανομένης διασυνοριακής), ενδεχομένως έναντι αντιτίμου ( ec.europa.eu/transport/rail/package2003). Η ΕΕ, σε επίπεδο πολιτικών, έχει εστιαστεί στον τομέα των μεταφορών μέσω των πολιτικών Περιβάλλοντος και Μεταφορών. Ειδικά η πολιτική Μεταφορών και συγκεκριμένα τα θέματα Οδικών Μεταφορών και Ασφάλειας είναι αποκλειστικής αρμοδιότητάς της (Μούσης σ. 437). Η κρίση της αγοράς πετρελαίου και η αυξανόμενη απαίτηση των καταναλωτών για φυσικό αέριο (από μη κράτη μέλη) την τελευταία δεκαπενταετία κατέστησαν προτεραιότητα την ενεργειακή πολιτική. Ανταπόκριση στα προαναφερόμενα αποτελεί η υλοποίηση του έργου των -εκτεινόμενων σταδιακά στο συνολικό κοινοτικό χώρο- Διευρωπαϊκών Δικτύων 2, που εκτός της εξυπηρέτησης των αγορών, στοχεύει στην εξοικονόμηση ενέργειας και στην περιβαλλοντική προστασία. Η αστική κινητικότητα εντάσσεται έμμεσα στη δέσμη πράσινων πολιτικών που εξελικτικά κατήρτισε η ΕΕ, μέσω των οποίων έχουν παρουσιαστεί κατευθύνσεις και πρωτοβουλίες συναφείς με την ποιότητα ζωής και τη βιώσιμη πόλη, της οποία η πρώτη (αστική κινητικότητα) αποτελεί υποσύνολο. Με σκοπό το συντονισμό και τη διαχείριση των πολιτικών, των δικτύων και των αντίστοιχων κονδυλίων, υπό ενιαίο πρίσμα που να επιτρέπει τη βιώσιμη και αειφόρο ανάπτυξη αλλά και τη σωστή ροή και αξιοποίηση των επενδυτικών της κεφαλαίων, η ΕΕ ξεκίνησε τη διαμόρφωση πολυεπίπεδης χωροταξικής πολιτικής. Αυτή διατυπώθηκε μέσω του ΣΑΚΧ (Σχέδιο Ανάπτυξης 1 Αναφέρονται ενδεικτικά η Οδηγία 2006/18 περί υλικών κατασκευής, η Ετικέτα Ασφαλούς Παιδικού Καθίσματος (ΕΝ 14344) και ο Κανονισμός 691/2007 περί αποκλεισμού κινεζικής προέλευσης ποδηλάτων και εξαρτημάτων (www.europa.eu). 2 Τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα δεν καλύπτουν μόνο τις οδικές μεταφορές αλλά το σύνολο των μέσων και τρόπων κίνησης, π.χ. σιδηροδρομικά δίκτυα (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Σιδηροδρόμων), θαλάσσια και αεροπορικά (Μούσης σ. 24, σ.σ ) δίκτυα. Επισημαίνεται ότι η λογική των Διευρωπαϊκών Δικτύων εντάσσεται στην ευρύτερη αντίληψη δικτύου της ΕΕ, που χαρακτηρίζει το σχεδιασμό, τη διαχείριση, την αξιοποίηση και την προστασία του κοινοτικού χώρου (π.χ. δίκτυο προστατευομένων περιοχών NATURA, δίκτυο οικολογικών μονοπατιών κ.ά.).

3 Κοινοτικού Χώρου) το οποίο (Σταματίου 2007) δεν συνιστά ακόμη ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή πολιτική (europa.eu/scadplus/leg/el/lvb/g24401.htm),όντας εξελισσόμενο στα πλαίσια της διακυβερνητικής συνεργασίας. Εξάλλου, δεδομένης της άμεσης συσχέτισης της χωροταξικής πολιτικής με τις χρήσεις γης (περιλαμβανομένου του ιδιοκτησιακού καθεστώτος και συναφών ζητημάτων) θα ήταν άκαιρη και ανακόλουθη η -έστω σε ορισμένα σημεία- παραχώρηση αποκλειστικής αρμοδιότητας από τα κράτη μέλη προς την Κοινότητα. Ετσι, βέβαια, εκτιμάται ότι δεν ευνοείται ως ένα βαθμό, η θέση και η υλοποίηση καινοτομιών και πρωτοπόρων λύσεων προς βελτίωση χωρικών και περιβαλλοντικών θεμάτων καθώς και δικτύων υποδομών. Η ΕΕ διαπιστώνοντας τη συνθετότητα της «κυκλοφορίας στην πόλη» οδηγήθηκε στη διατύπωση στόχων, (europa.eu/scadplus/leg/el/lvb/g24401.htm)αναφερόμενων στη βελτίωση του αστικού περιβάλλοντος (ατμόσφαιρα, θόρυβος, δόμηση, χώροι πρασίνου) με τη χρήση πράσινων τεχνολογιών, εξοικονόμησης ενέργειας, προώθησης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, αλλά και μέσα από (Μητούλα 2004β). «- το σωστό και λειτουργικό σχεδιασμό του κυκλοφοριακού συστήματος με περιφερειακούς δρόμους, δακτυλίους - λεωφορειόδρομους και γενικότερα το συντονισμένο σύγχρονο οδικό δίκτυο - το ολοκληρωμένο δίκτυο μέσων μαζικής μεταφοράς με χρήση μετρό σιδηροδρόμου - τραμ, σύγχρονου λεωφορειακού στόλου προσαρμοσμένου στις πολεοδομικές ιδιαιτερότητες της κάθε πόλης - την ενίσχυση της έρευνας για μαζική χρήση φιλικότερων για το περιβάλλον μορφών ενέργειας με έμφαση στο υδρογόνο και το φυσικό αέριο -τη μαζική χρήση ποδηλάτων - μοτοποδηλάτων με προώθηση αντίστοιχων υποδομών και γενικότερων διευκολύνσεων - την ανάπτυξη νοοτροπίας πεζοπορίας με δημιουργία αντίστοιχων πεζοδρόμων, πρασίνων - οικολογικών διαδρομών.» (Ρόιδω Μητούλα 2004α,β) Ευρωπαϊκή στρατηγική και αστική κινητικότητα Οι βασικοί άξονες της στρατηγικής της ΕΕ είναι αρμοδιότητας του Συμβουλίου Αρχηγών, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναλαμβάνει τη διαμόρφωση συγκεκριμένων προτάσεων και προγραμμάτων και μέσω των Βίβλων παρέχει το πλαίσιο εφαρμογής. Ειδικότερα: Η «Πράσινη Βίβλος για το Αστικό περιβάλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης» (δημοσίευσης 1990) περιέχει τη διατύπωση αρχών (βιώσιμη πόλη) για την αναβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος, με αναφορά στο μερίδιο ευθύνης των μεταφορών. Στους βασικούς στόχους περιλαμβάνονται η αναβάθμιση των μεταφορών και η προώθηση των δημοσίων μεταφορών. Η «Πράσινη Βίβλος σχετικά με τις επιπτώσεις των μεταφορών στο περιβάλλον - στρατηγική για Βιώσιμη Κινητικότητα» (1992), εστιάζει στις βιώσιμες συνθήκες κυκλοφορίας. Η Πράσινη Βίβλος υπό τον τίτλο «Το δίκτυο των πολιτών - Αξιοποίηση του δυναμικού των δημόσιων επιβατικών μεταφορών στην Ευρώπη» (1995) (europa.eu/documents/comm/green_papers/index_el.htm), αποτελεί το πιο στοχευμένο έως τότε κείμενο για την ανάγκη ολοκληρωμένων δικτύων συγκοινωνίας με έμφαση στο σύστημα δημοσίων μεταφορών. Διατυπώνει και προωθεί πολιτική ήπιων μεταφορών, με κεντρικό το ρόλο της πεζοπορίας και του ποδηλάτου κι ανταγωνιστική στο ΙΧ, μέσω σύγχρονων υποδομών (τηλεματική, τηλεπληροφόρηση κ.ά.), προς εξυπηρέτηση ιδιωτικών και Μαζικών Μέσων Μεταφοράς, Περιλαμβάνει χωροτακτικές και πολεοδομικές κατευθύνσεις, όπως η αλλαγή των χρήσεων γης στην ευρύτερη περιοχή των σταθμών δημόσιας συγκοινωνίας και άλλων σημείων κυκλοφοριακής αιχμής. Ο «Πράσινος Βιτρούβιος» (1999), έκδοση του Συμβουλίου Αρχιτεκτόνων της Ευρώπης (Στεφάνου και Μητούλα, ΤΕΕ, 2000, περιέχει χωροταξικές και αρχιτεκτονικές αρχές εστιάζοντας στη βιοκλιματική δόμηση. Καινοτομεί εισάγοντας και αναλύοντας την κυκλοφοριακή σχέση πεζού και ΙΧ και υπογραμμίζοντας την αποφασιστική σημασία της ελκυστικότητας του περιβάλλοντος (Καλλικαντζάρου) στις μετακινήσεις των πολιτών με περπάτημα και ποδήλατο. Για πρώτη φορά αναλύεται σαφώς και ευκρινώς η σχέση περιβάλλοντος και κινητικότητας μέσα στην πόλη, όχι μόνο προς προώθηση στον Τύπο, αλλά κυρίως προς τους συναφείς επαγγελματίες (αρχιτέκτονες, πολεοδόμους, κατασκευαστές κ.ά.) Το κείμενο δεν υπάρχει αυτούσιο στο site της ΕΕ (πέραν αριθμού αναφορών) αλλά κυκλοφόρησε ως βιβλίο, διατιθέμενο μόνο προς πώληση (Γιατρέλλη).

4 Η Πράσινη Βίβλος (2007) «Διαμόρφωση νέας παιδείας αστικής κινητικότητας» (http://eurlex.europa.eu/lexuriserv/lexuriserv) είναι σημαντική λόγω της επικαιρότητας του αντικειμένου της, που κυριαρχεί στις ευρωπαϊκές πολιτικές. Η κινητικότητα επηρεάζει Σε μεγάλο βαθμό τα μακρο-οικονομικά μεγέθη της ΕΕ, δεδομένου ότι το 60% του πληθυσμού των αστικών περιοχών αυτής παράγει σχεδόν το 85% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της. Βέβαια, η αύξηση του κυκλοφοριακού φόρτου στα αστικά κέντρα, η κυκλοφοριακή συμφόρηση και οι ποικίλες αρνητικές συνέπειες (απώλεια παραγωγικού χρόνου, υποβάθμιση υποδομών κ.ά.) κοστίζει στην ΕΕ 100 δις. ευρώ, αντίστοιχο του 1% του ΑΕΠ της, ετησίως. Μετά από ευρεία δημόσια διαβούλευση 5 από πλευράς Επιτροπής, προέκυψαν οι άξονες προβληματικής της Πράσινης Βίβλου και συνακόλουθα η στόχευση της ΕΕ σε: 1.α)Ανοιχτές πόλεις ελεύθερης ροής με ελκυστικές εναλλακτικές λύσεις στη χρήση του ιδιωτικού αυτοκινήτου (όπως το βάδισμα, η ποδηλασία, τα μαζικά μέσα μεταφοράς ή η χρήση μοτοποδηλάτων και δικύκλων), με προώθηση, από τις αρμόδιες αρχές, της συντροπικότητας (σύστημα συνέργιας συνδυασμένων μεταφορών), του βαδίσματος και της ποδηλασίας μέσω ελκυστικών υποδομών (π.χ. χώροι Park&Ride) και της βέλτιστης ρύθμισης της κυκλοφορίας με έξυπνα συστήματα μεταφορών (ΕΣΜ/ITS). β) Πιο πράσινες πόλεις και μεγαλουπόλεις με αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών και των ΑΠΕ, πιστή τήρηση των Πράσινων Συμφώνων (π.χ. Κιότο), υιοθέτηση της οικολογικής εκπαίδευσης και περιορισμών κυκλοφορίας. γ) Πιο έξυπνες αστικές συγκοινωνίες μέσω εξελιγμένων συστημάτων χρέωσης και πληροφόρησης. δ) Πιο προσβάσιμες αστικές συγκοινωνίες σε όρους υποδομών και κοινωνικής εξυπηρέτησης (ΑΜΕΑ, χαμηλού εισοδήματος πολίτες), με ισόρροπη ρύθμιση χρήσης γης και ολοκληρωμένη προσέγγιση της αστικής κινητικότητας. ε) Πιο ασφαλείς αστικές συγκοινωνίες (οδηγική συμπεριφορά, υποδομές, προδιαγραφές οχημάτων). 2.Διαμόρφωση νέας παιδείας αστικής κινητικότητας μέσω της βελτίωσης γνώσεων και τεχνογνωσίας. 3. Ικανή χρηματοδότηση των παραπάνω κυρίως μέσω ΕΤΠΑ, ΕΤΕπ. 4. Μεγαλύτερη και ευρύτερη διαβούλευση και συμμετοχή. Υπογραμμίζεται ότι αριθμός προγραμμάτων της ΕΕ που λειτουργούν από πολλά έτη είναι άμεσα ή έμμεσα συναφή προς την αστική κινητικότητα, όπως τα ακόλουθα: ANTARES (A New Traffic Approach Regarding Energy Savings), Car Free Cities, CIVITAS, CIVITAS Plus, ENTRANCE (ENergy savings in TRANsport through innovation in the Cities of Europe), Joule- 4 Η επινόηση των δικτύων και η ανάγκη πιο βιώσιμης και πράσινης πολιτικής υιοθετήθηκε και στον τομέα των μεγάλων μεταφορών (εθνικές και διεθνείς μεταφορές και μετακινήσεις). Με τη Λευκή Βίβλο «Η Ευρώπη σε συνεχή κίνηση - βιώσιμη κινητικότητα στην ήπειρό μας» (2001), προτάθηκαν περίπου 60 μέτρα με σκοπό την υλοποίηση συστήματος μεταφορών προς αποκατάσταση της ισορροπίας μεταξύ των διαφόρων τρόπων μεταφοράς, αναζωογόνηση των σιδηροδρόμων, προώθηση των θαλάσσιων και εσωτερικών πλωτών μεταφορών και έλεγχο της αύξησης των αεροπορικών μεταφορών. Οι στόχοι της πολιτικής μεταφορών συμπεριελάμβαναν: α) την αποσύνδεση της κινητικότητας από τα δευτερογενή αποτελέσματά της (συμφόρηση, ατυχήματα και ρύπανση), β) την ενθάρρυνση της χρήσης μεταφορών φιλικότερων προς το περιβάλλον, ασφαλέστερων και αποδοτικότερων από ενεργειακή άποψη, γ) την προώθηση της συντροπικότητας, δηλαδή της αποτελεσματικής χρήσης των διαφόρων τρόπων μεταφοράς, καθενός ατομικά και συνδυασμών τους, με σκοπό τη βέλτιστη χρήση των πόρων (europa.eu/scadplus/leg/el/lvb/l24461.htm). 5 Στα πλαίσια της διαβούλευσης κράτη μέλη και οι αρμόδιοι φορείς τους επεξεργάστηκαν 25 ερωτήσεις προκειμένου να προτείνουν λύσεις. Πχ. στην ερώτηση Νο 2 Ποια μέτρα μπορούν να ληφθούν για να προωθηθεί το βάδισμα και η ποδηλασία ως πραγματικές εναλλακτικές λύσεις στο ΙΧ;, η απάντηση του ΥΜΕ (17 Μαρτίου 2008, Α.Π. Γ22.2/14443/698, σ.3) ήταν ότι πρέπει να επιδιωχθεί: α) η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών - και ιδιαίτερα των παιδιών και νέων - σχετικά με τα οφέλη (οικονομικά, περιβαλλοντικά, υγείας κλπ) που προσφέρουν το βάδισμα και η χρήση ποδηλάτου β) η προώθηση συγκροτημένης πολιτικής υποδομών (επέκταση και ασφαλή αναβάθμιση των πεζοδρομίων και των ποδηλατοδρόμων) υπό την προϋπόθεση ότι θα εντάσσονται σε λογική δικτύου, γ) η παροχή κινήτρων λ.χ. στους εργαζόμενους σε δημόσιες και ιδιωτικές επιχειρήσεις για τη χρήση του ποδηλάτου ως μέσου μετακίνησης από και προς την εργασία με την παράλληλη παροχή σχετικών υποδομών (ασφαλής στάθμευση, πρόσδεση ποδηλάτων σε κεντρικούς σταθμούς Μέσων Μαζικής Μεταφοράς (ΜΜΜ) και, δ) η προώθηση συστημάτων «ενοικίασης» ποδηλάτων στην κεντρική περιοχή των πόλεων (παραδείγματα από Παρίσι-Velib, Κοπεγχάγη- Free City-Bike, Λυών, Μπορντό, Στρασβούργο, Ρεν).

5 Thermie, JUPITER (Joint Urban Project In Transport Energy Reduction), SAVE, STREET (Sustainable Transport and Rational use of Energy in European Towns), TREATISE (training in Environmental Transport), URBACT, BICYCLE PATHS (INTERREG III). (Γιατρέλλη). 2. Ιστορική αναδρομή - Διάδοση του ποδηλάτου διεθνώς και στην Ελλάδα Το 1885 στο Ηνωμένο Βασίλειο κατασκευάστηκε το ποδήλατο 6 (πόλης) στη σύγχρονη, μηχανική, μορφή του 7 και το ίδιο έτος ήρθε στην Ελλάδα. Το 1890, έτος ίδρυσης της Διεθνούς Ποδηλατικής Ομοσπονδίας πραγματοποιήθηκαν οι πρώτοι ποδηλατικοί αγώνες, ενώ μόνο στην Αθήνα είχαν ήδη συστηθεί πλέον των δέκα ποδηλατικών συλλόγων, άνω των 300 μελών συνολικά (Η Φύσις, ). ( 7 Ημέρες Καθημερινή Το πρώτο ποδηλατοδρόμιο της Ελλάδας κατασκευάστηκε στην Αθήνα (μετέπειτα γήπεδο ποδοσφαίρου Καραϊσκάκη) για τις ανάγκες των πρώτων σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων, όπου αναδείχθηκαν Ολυμπιονίκες δύο έλληνες 8. Το 1891 ιδρύθηκε ο Ποδηλατικός Σύλλογος Αθηνών και στη συνέχεια η Ποδηλατική Εταιρεία, ο Oμιλος των Ποδηλατών και ο Ποδηλατικός Σύλλογος Πατρών, κ.ά. 9 ( 7 Ημέρες Καθημερινή ). Από τα τέλη του 19ου έως τις αρχές του 20ου αι., σημειώθηκε διεθνώς κάθετη αύξηση της 10 αγοράς και της χρήσης ποδηλάτου, με ίδρυση των πρώτων βιομηχανιών κατασκευής ποδηλάτων και αριθμού ποδηλατικών λεσχών εκατέρωθεν του Ατλαντικού. Λόγω της προσιτής τιμής του και μετά την εμφάνιση του αυτοκινήτου αλλά και της επιρροής της αποικιοκρατίας σε χώρες της Ασίας, της Αφρικής κλπ., το ποδήλατο κατέστη βασικό μέσο μετακίνησης για εκατομμύρια άτομα διεθνώς. Η μετέπειτα ανάπτυξη των μηχανοκίνητων μέσων μεταφοράς, με συνέπεια τη μείωση του ενδιαφέροντος για το ποδήλατο σε ανεπτυγμένες χώρες, είχε ως εξαίρεση ορισμένες ευρωπαϊκές, όπως η Γερμανία, η Δανία και η Ολλανδία. Σε αυτές η χρήση του ποδηλάτου διατηρήθηκε σε υψηλά επίπεδα, γεγονός που συνδέεται ευθέως με την έως σήμερα οικολογική αντίληψη μεγάλου μέρους του πληθυσμού και των κρατικών πολιτικών. Στην ελληνική πόλη και πρωτίστως στην Αθήνα, η χρήση ποδηλάτου, οδήγησε στην πρώτη αθλητική υποδομή, το ποδηλατοδρόμιο του Φαλήρου, τη μελέτη του οποίου είχε αναλάβει «ο νεαρός διακεκριμένος και μεθοδικώτατα μορφωμένος παρ' ημίν μηχανικός κ. Κ. Βελλίνης» (Σκριπ, )» ( 7 Ημέρες Καθημερινή ). Εντός τριμήνου κατέθεσε πλήρη μελέτη, με πρωτοποριακού σχεδιασμού στίβο, που επέτρεπε «το εντελώς ακίνδυνον τρέξιμο εις όλα τα σημεία» και προϋπολογισμό χρ. φρ., μικρότερο εκείνου της Επιτροπής Παραλαβής ( χρ. φρ.). Για χωροθέτηση του έργου επελέγη το Νέο Φάληρο, πλησίον του μνημείου του Καραϊσκάκη. Η κατασκευή ανατέθηκε στον Σιδηρόδρομο Αθηνών - Πειραιώς, αντί δρχ. Ο Σιδηρόδρομος προσέφερε δωρεάν το γήπεδο αξίας δρχ., εγγυήθηκε δε να κατασκευάσει ιδία δαπάνη και τις εξωτερικές οδούς. Το 6 Η προέλευση της λέξης (ποδήλατο όχημα) <αρχαία ελληνική ποδ- (<πους) + -ήλατο (< ελαύνω: προχωρώ). 7 Χαρακτηριζόταν από την εισαγωγή για πρώτη φορά -μικρότερου μεγέθους- τροχών με συρμάτινες ακτίνες και πνευματικά (φουσκωτά με αέρα) ελαστικά (Χόνδρος, 8 Οι Αριστ.Κωνσταντινίδης και Γεώργιος Παρασκευόπουλος στα δύο αγωνίσματα, των 85 και 320 χλμ. αντίστοιχα.στη διαδρομή Αθήνα-Μαραθώνας-Αθήνα (85 χλμ.) πρώτος αναδείχθηκε ο Κωνσταντινίδης με 3 ώρες 23 και 31. Στην ίδια Ολυμπιάδα η χώρα κατέκτησε ακόμη τρία αργυρά και ένα χάλκινο μετάλλιο ( 7 Ημέρες Καθημερινή και 9 Επίσης, στην ελεύθερη, πλέον, Κρήτη ιδρύθηκε «Κρητικός Γυμναστικός Σύλλογος εν Ηρακλείω σκοπόν έχων την διάδοσιν της Γυμναστικής», περιλαμβανομένου του ποδηλάτου, ενώ στο Αγρίνιο ο Παναιτωλικός. Στις αρχές του 20ου αι., «εν Σμύρνη λειτουργούν πλείστα γυμναστικά σωματεία, πρωτοστατεί δε μεταξύ αυτών ο Πανιώνιος Σύλλογος, γυμναστικόν και μουσικόν σωματείον αριθμούν υπέρ τα 150 μέλη. Εις τον Σύλλογον τούτον οφείλονται οι Πανιώνιοι αγώνες δρόμου, ποδηλάτου, δισκοβολίας, πάλης κλπ». Σε αγώνες στίβου στην Τρίπολη το 1899, στο αγώνισμα των 12χλμ., τους δρομείς ακολουθούσαν και ποδηλάτες «χρησιμότατοι εις την συνοδείαν».εξάλλου, νεαροί ποδηλατιστές στη Σπάρτη (Ακρόπολις, ) «[ ] διαμαρτύρονται προς τον κ. υπουργόν της Παιδείας, διότι ο εκεί γυμνασιάρχης απαγορεύει την ποδηλασίαν εις τους μαθητάς, πράγμα το οποίον ζημιώνει τους εκεί αντιπροσώπους ποδηλάτων και άλλων αθλητικών ειδών» ( 7 Ημέρες Καθημερινή ). 10 Στα τέλη του 19ου αι., μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο λειτουργούσαν 175 εργοστάσια συνολικής ετήσιας παραγωγής ποδηλάτων. Στον 20ο αι., λόγω της διάδοσης του ποδηλάτου ιδρύθηκαν οι πρώτες βιομηχανίες ποδηλάτων (π.χ. Raleigh), με ετήσια παραγωγή ποδήλατα (www.el.wikipedia.org).

6 Ποδηλατοδρόμιο χρησιμοποιήθηκε στη συνέχεια για τη διεξαγωγή αγώνων διαφόρων αθλημάτων επί πολλές δεκαετίες και εκεί διεξήχθησαν οι κυριότεροι αγώνες ποδοσφαίρου.«..[..] Eνα μείζον θέμα που απασχολούσε τους Αθηναίους προς το τέλος του 19ου αιώνα, όταν πια τα ποδήλατα άρχισαν πληθαίνουν στους αθηναϊκούς δρόμους, ήταν η μη τοποθέτηση «τροχοπέδης» [ ] Η αύξηση των προβλημάτων ασφαλείας και κυκλοφορίας (Εν Αθήναις, σήμερον 17ην Μαΐου 1900) είχαν ως αποτέλεσμα «...ημείς Διευθυντής της Διοικητικής Αστυνομίας Αθηνών και Πειραιώς... παρατητρήσαντες... Διατάσσομεν... Υποχρεούνται άπαντες οι ιδιοκτήται ποδηλάτες, όπως... προσέλθωσι μετά των ποδηλάτων των... (επί των οποίων) προσαρτάται... ειδικόν σήμα... εφ ου θα είναι αποτυπωμένος διατρήτως ο αύξων αριθμός... το φορολογικόν έτος 1900, όπερ κατ' έτος θ' αλλάσση... Απαγορεύεται το ποδηλατείν επί των πεζοδρομείων και πλατειών... Απαγορεύεται εις τους ποδηλάτας να τρέχωσι μετά μεγίστης ταχύτητος εις τα οδούς... Εν ώρα νυκτός από άψεως των φώτων οι ποδηλάται δέον να έχωσι τοποθετημένον φανόν ανημμένον... Οι ποδηλάται υποχρεούνται να τηρώσιν εις τα οδούς την αυτήν τάξιν των αμαξών, τουτέστι να τρέχωσι πάντοτε εις το δεξιόν μέρος...» ( 7 Ημέρες Καθημερινή ). Στις αρχές του 20ου αι., «Ο αριθμός των ιδιοκτητών ποδηλάτων ηύξησε τελευταίον σημαντικά εν Αθήναις. Αλλά και τα υπό ενοίκιον ποδήλατα δεν είνε ολίγα. Και όλα ενοικιάζονται. Ιδίως τας εορτάς και τας Κυριακάς δεν μένει ποδήλατον χωρίς να ενοικιασθή. Και τρέχει ο κόσμος ανά τας εξοχάς απολαμβάνων της θαυμασίας τέρψεως την οποίαν μόνον το ποδήλατον παρέχει...» («Φύσις» και «Σκριπ») ( 7 Ημέρες Καθημερινή ). Η ευρύτατη διάδοση της χρήσης του ποδηλάτου και η μεταπολεμική οικονομική δυσπραγία παρέτειναν την κυριαρχία του ποδηλάτου στην ατομική μετακίνηση έως και τη δεκαετία του 60. Αποτέλεσε μέσο μετακίνησης και αθλητικής χρήσης διαταξικού κοινωνικοοικονομικά χαρακτήρα, για δύο έως τρεις δεκαετίες μετά τον πόλεμο. Με τη μεταβολή των προτύπων διαβίωσης, η μετακίνηση έλαβε οικονομικο-κοινωνικό χαρακτήρα, με συνέπεια την αλματώδη αύξηση της προτίμησης στα μηχανοκίνητα μέσα, κυρίως στο αυτοκίνητο (Βλαστός και Μηλάκης 2003). Σήμερα, σε μεγάλο αριθμό ευρωπαϊκών (Άμστερνταμ, Κοπεγχάγη,Βαρκελώνη), πόλεων των ΗΠΑ, κ.ά. προωθείται η χρήση του ποδηλάτου ως βασικού μέσου μετακίνησης, με τη δημιουργία δικτύου λωρίδων κυκλοφορίας και θέσεων στάθμευσης. Κύριους λόγους επιλογής αποτελούν η δυνατότητα αντιμετώπισης των προβλημάτων συγκοινωνίας και κυκλοφοριακής συμφόρησης, η ελάχιστη απαίτηση χώρου στάθμευσης, η δυνατότητα μετακίνησης και εκτός οδικού δικτύου και, τέλος, η έλλειψη όχλησης (ρύπανση, ηχορρύπανση, κ.ά.). 3 Η χρήση ποδηλάτου στα δίκτυα αστικών συνδυασμένων μεταφορών Δίκτυο συνδυασμένων μεταφορών είναι η λειτουργική ενοποίηση μεταφορικών υποδομών και σχετικών υπηρεσιών, προς επίτευξη μεταφοράς αγαθών και μετακίνησης ατόμων με τον καλύτερο και ταχύτερο τρόπο. Τις επόμενες δεκαετίες, σε ένα ολοκληρωμένο δίκτυο συνδυασμένων μετακινήσεων που θα περιλαμβάνουν «το περπάτημα, το ποδήλατο, το δίκυκλο, το ταξί, κάθε δίκτυο δημόσιας συγκοινωνίας, τα μικρά λεωφορεία, τα μεγάλα, το τραμ, και συστήματα που αναπτύσσονται σε Ευρώπη και Αμερική, όπως το car sharing και το carpooling», όπως και το ΙΧ (Βλαστός, 2003, σ.30), αναμένεται δομικός ο ρόλος των δημόσιων συγκοινωνιών. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην αριθ. 1692/96/ΕΚ 11 απόφασή του περί ανάπτυξης του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών και σε όρους μακροσχεδιασμού επί συνολικού κοινοτικού εδάφους, ορίζει ότι: «Το διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών περιλαμβάνει τις υποδομές (οδοί, σιδηροδρομικές γραμμές, πλωτές οδοί, λιμένες, αερολιμένες, μέσα πλοήγησης, σταθμοί μεταφόρτωσης διατροπικών μεταφορών, αγωγοί μεταφοράς προϊόντων), καθώς και τις υπηρεσίες που είναι αναγκαίες για τη λειτουργία των ανωτέρω υποδομών».πρέπει, δηλαδή, να παρέχει τη δυνατότητα εναλλαγής τρόπου και μέσου μετακίνησης, να εξασφαλίζει την συντροπικότητα (συνέργια) μεταξύ των μέσων, με 11 Απόφαση αριθ. 1692/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Ιουλίου 1996 περί των κοινοτικών προσανατολισμών για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (http://europa.eu/scadplus/leg/el/lvb/l24094.htm).

7 κριτήριο την καλύτερη εξυπηρέτηση του μετακινούμενου, τον ελάχιστο δυνατό χρόνο μετακίνησης, τις καλύτερες συνθήκες 12, το περιβάλλον και την ασφάλεια Συνδυασμένες μεταφορές-ανάγκες και τάσεις Λιγότερο μαζική (Βλαστός, 2003α σ. 30), περισσότερο αυτόνομη από πλευράς χρήστη είναι η νέα προσέγγιση της μετακίνησης, με ενδεικτική τη διάδοση των συστημάτων car sharing και carpooling καθώς και την επιλογή κτήσης και χρήσης δικύκλων (Αραβαντινός 1997α). Σημαντικό παράγοντα συνιστούν οι καλές συνθήκες και η καλή αισθητική του περιβάλλοντος (πράσινες ζώνες, αρχαία κλπ.). Η ασφάλεια και η άνεση αποτελούν βασικό κριτήριο κατά την αυτόνομη μετακίνηση και η αισθητική κίνητρο προσέλκυσης (πχ. επιλογή διαδρομών σε περιοχές περιαστικού πρασίνου, παραλιακές οδούς, όχθες λιμνών-ποταμών, κλπ.). Η διερεύνηση των νέων αναγκών κυκλοφοριακού σχεδιασμού προαπαιτεί εξέταση των τάσεων αυτόνομης μετακίνησης, που περιλαμβάνουν τα ακόλουθα: Car sharing και carpooling: Στις ΗΠΑ, την Ευρώπη (κυρίως Γερμανία και Ολλανδία) και πρόσφατα στην Ελλάδα (www.carpooling.gr) αυξάνεται η χρήση των συστημάτων car sharing και carpooling (Αραβαντινός 1997α). Το πρώτο αναφέρεται στη μίσθωση ιδιωτικού ή δημοτικού κοινόχρηστου (ομαδικού) ΙΧ, ενώ το δεύτερο στην κοινή χρήση ενός ιδιωτικού ΙΧ συνήθως για τη μετάβαση στην εργασία επιβαινόντων που επιμερίζονται τις δαπάνες μετακίνησης. Την προώθηση του συστήματος ενισχύουν κρατικά κίνητρα (όπως η παροχή χρήσης ειδικών λωρίδων) αλλά και οικονομικοί λόγοι, καθώς σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Berkeley (California, USA): «μετά τη συμμετοχή στο πρόγραμμα car sharing του Σαν Φρανσίσκο, το 30% των νοικοκυριών πούλησαν το αυτοκίνητό τους και το 67% αποφάσισαν να μην αγοράσουν δεύτερο.ταυτόχρονα, η χρήση αυτοκινήτου ανάμεσα στα μέλη του προγράμματος που μοιράζονταν μόλις 80 οχήματα, μειώθηκε κατά 47%, ενώ αντίστοιχα αυξήθηκε η χρήση των Mέσων Mαζικής Mεταφοράς.» ( Καθημερινή 7 Ημέρες ). Δίκυκλα: Η χρήση τους είναι συνεχώς αυξανόμενη στην Ευρώπη και κυρίως στην Ελλάδα, όπου η αναλογία κατόχου-χρήστη επί του συνολικού πληθυσμού (συμπεριλαμβανομένων μη δυνητικών χρηστών, όπως παιδιών, ηλικιωμένων, μη κατόχων, ΑΜΕΑ κλπ.) είναι η εξαιρετικά υψηλή 1: 11. Από μετριοπαθείς εκτιμήσεις του Συνδέσμου Εισαγωγέων Αντιπροσώπων Αυτοκινήτων 13 (2007), συνάγεται ότι, η αναλογία των μετακινούμενων με δίκυκλο αντιστοιχεί τουλάχιστον στη διπλάσια (2:11), συνυπολογίζοντας τους περιστασιακούς χρήστες δικύκλου (πχ. κατόχους ΙΧ με χρήση δικύκλου για μικρές αποστάσεις ή σε περιοχές δυσεύρετων χώρων στάθμευσης. Από τα προαναφερόμενα συνάγεται ότι η δυνατότητα αυτονόμησης, η οποία παρέχεται μόνο μέσα από την παροχή επιλογής του πιο κατάλληλου κάθε φορά μαζικού μέσου μεταφοράς (ΜΜΜ), είναι ουσιαστικής σημασίας για τις συνδυασμένες μεταφορές και το δίκτυό τους. Επομένως, δεδομένων των νέων εξελίξεων συνήθης αναγκαιότητα αναδεικνύεται η χρήση ποικιλίας-συνδυασμού ΜΜΜ για την ολοκλήρωση διαδρομής, μέσω μικρότερων επιμέρους, προς ταχύτερη άφιξη στον τελικό προορισμό. 3.2 Το ποδήλατο στο ελληνικό δίκτυο συνδυασμένων μεταφορών Η διερεύνηση της χρήσης του ποδηλάτου σε δίκτυο συνδυασμένων μεταφορών έχει ως πεδίο αναφοράς ικανού μεγέθους οικιστικό κέντρο, που περιλαμβάνει τέτοιο δίκτυο (Γιατρέλλη).Τυπικό παράδειγμα για την Ελλάδα, η πρωτεύουσα Αθήνα, εξυπηρετούμενη από δημόσιο μεταφορικό δίκτυο που διαθέτει τα ακόλουθα μέσα: τροχήλατα:μεγάλα λεωφορεία (αρθρωτά διαξονικά), μεσαία λεωφορεία, περιλαμβανομένων των ηλεκτροκίνητων (τρόλεϋ), mini λεωφορεία (mini buses) 12 Δηλαδή οι οικονομικές (λιγότερο κόστος), οι περιβαλλοντικές σε επίπεδο εκπομπής ρύπων, υποβάθμισης ή αισθητικής του περιβάλλοντος. Οι συνθήκες μετακίνησης νοούνται, επίσης, και από την πλευρά του επιβάτη/μετακινούμενου. 13 Στοιχεία του Συνδέσμου Εισαγωγέων Αντιπροσώπων Αυτοκινήτων για την «Ελληνική Αγορά Οχημάτων. Ιανουάριος-Δεκέμβριος 2007» όπου αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Oι μοτοσικλέτες σε κυκλοφορία, που ανέρχονται σε δεν περιλαμβάνουν όσες είναι κάτω των 50cc, οι οποίες δεν έχουν ταξινομηθεί από το Υπουργείο Μεταφορών αλλά από τα κατά τόπους αστυνομικά τμήματα. Βάσει εκτιμήσεων, υπολογίζεται ότι οι μοτοσικλέτες κάτω των 50cc αντιπροσωπεύουν το 20%-22% του συνόλου (ΙΧ και δικύκλων) και είναι ± , οπότε το σύνολο των δικύκλων στην Ελλάδα ανέρχεται περίπου στο 1 εκατομμύριο.» (www.seaa.gr/el/news01.html, Γιατρέλλη).

8 σταθερής σιδηροτροχιάς: metro, τρένο (Ηλεκτρικός Σιδηρόδρομος Αθηνών Πειραιώς), τραμ, προαστιακός σιδηρόδρομος. Ο στόλος του ΟΑΣΑ (τροχήλατα ΜΜΜ) αριθμεί περίπου 3095 οχήματα (ΟΑΣΑ Το metro Αθηνών με μόλις 2 γραμμές, Άγιος Αντώνιος Άγιος Δημήτριος και Αιγάλεω Αεροδρόμιο, εξυπηρετεί περίπου επιβάτες ημερησίως. Εκτιμάται ότι η λειτουργία του συνέβαλε στη μείωση κατά των εισερχόμενων στο κέντρο της πόλης Ι.Χ. αυτοκινήτων, ή ισοδύναμα στη μείωση της κίνησης με Ι.Χ. κατά οχηματοχιλιόμετρα ημερησίως (www.amel.gr). Η συνεισφορά του ΗΣΑΠ στο δίκτυο είναι η μεταφορά επιβατών ημερησίως (ΗΣΑΠ, Το τραμ με στόλο 35 οχημάτων εξυπηρετεί ημερησίως επιβάτες (www.tramsa.gr). Από το συνολικό προαναφερόμενο δίκτυο το ποδήλατο δεν φέρεται να είναι ευπρόσδεκτο μέσο.ειδικότερα: Από το δίκτυο δημόσιων λεωφορείων, το οποίο είναι και το εκτενέστερο λόγω εξυπηρέτησης του συνόλου σχεδόν των επιμέρους δήμων και συνοικιών και λόγω χαμηλότερου κόστους, τα ποδήλατα,σε αντίθεση με αριθμό πόλεων του εξωτερικού 14, αποκλείονται. Οι βασικοί λόγοι είναι οι εξής: α) η μη χωρική δυνατότητα μεταφοράς ποδηλάτου στην καμπίνα επιβατών, καθώς ο ελάχιστος ελεύθερος από καθίσματα χώρος προορίζεται για ορθίους επιβαίνοντες 15, β) η μη πρόβλεψη ασφαλούς τοποθέτησης μεταφοράς ποδηλάτου προς αποφυγή πρόκλησης τραυματισμών από ενδεχόμενη μετατόπισή του, λόγω απότομης κίνησης οχήματος, γ) η έλλειψη κατάλληλων και ελεύθερων χώρων στους σταθμούς στάσης και επιβίβασης των λεωφορείων, προς χρήση στάθμευσης ποδηλάτου, με συνέπεια τον αποκλεισμό και της ελάχιστης χρήσης ποδηλάτου (μετακίνηση από οικία έως τη στάση). Τα μέσα σταθερής σιδηροτροχιάς διαθέτουν περισσότερο χώρο στο διαμορφωμένο εσωτερικό τους κι έτσι ενδείκνυνται για τη μεταφορά ποδηλάτου. Επίσης, ο περιορισμένος, συγκριτικά με τα τροχήλατα μέσα, αριθμός σταθμών επιβίβασης, καθιστά ευχερέστερη την αξιοποίηση και τη διαχείρισή τους. Εξάλλου, ο σχεδιασμός των σταθμών αυτών, λόγω του αναμενόμενου επιβατικού φόρτου είναι ικανών διαστάσεων και γενικά με δυνατότητα εύρεσης χώρου στάθμευσης, περιορισμένου τουλάχιστον, αριθμού ποδηλάτων. Ειδικότερα, το σύνολο των σταθμών των μέσων σταθερής σιδηροτροχιάς ανέρχεται σε 122, από τους οποίους οι 48 ανήκουν στο τραμ, οι 24 στον ΗΣΑΠ, οι 29 στο metro και οι 21 στον Προαστιακό (www.proastiakos.gr) (από τους οποίους οι 16 εντός Ν. Αττικής). Οι 117 σταθμοί στο σύνολο των προαναφερόμενων χωροθετούνται εντός της πόλης. Υπογραμμίζεται, όμως, ότι σε κανένα δεν έχει προβλεφθεί χώρος στάθμευσης ή άλλης υποδομής για ποδήλατα, καθιστώντας, στην περίπτωση συνδυασμένης μετακίνησης, ακατάλληλη 16 την χρήση τους έως το σταθμό. Σοβαρότερη, αδυναμία, όμως, αποτελεί η μη πρόθεση εξυπηρέτησης ή διευκόλυνσης μεταφοράς ποδηλάτων. Συγκεκριμένα, ισχύει ότι: Η ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΕ απαγορεύει ρητά τη μεταφορά ποδηλάτων 17 στους συρμούς, σύμφωνα με επίσημη ανάρτηση στον ιστοχώρο της: «Η μεταφορά ποδηλάτων αλλά και λοιπών ογκωδών 14 Στην Aυστρία, στην Eλβετία και στο Πόρτλαντ των HΠA, τα λεωφορεία διαθέτουν σχάρες όπου οι ποδηλάτες τοποθετούν τα ποδήλατα, ενώ στη Γερμανία, εκτός ωρών αιχμής, επιτρέπεται η μεταφορά ποδηλάτων στο εσωτερικό των λεωφορείων. 15 Επισημαίνεται ότι η δυνατότητα μεταφοράς ορθίων αποτελεί κριτήριο κατάταξης των οχημάτων και κριτήριο αγοράς. Επομένως ο χώρος που καταλαμβάνεται από ορθίους δεν πρέπει να υπολογίζεται κατ εξαίρεση αλλά κατά βάση (Γιατρέλλη). 16 Παραδείγματα ευχέρειας συνδυασμένης χρήσης δημόσιων συγκοινωνιών και ποδηλάτου σε διάφορες χώρες:στη Bέρνη, οι θέσεις στάθμευσης ποδηλάτου στους σταθμούς είναι δεκαπλάσιες από τις αντίστοιχες για αυτοκίνητα. Στην Oλλανδία, στους σταθμούς υπολογίζονται φυλασσόμενες θέσεις ποδηλάτων, αφύλακτες και κλωβοί φύλαξης (Βλαστός 2003α). H ενοικίαση ποδηλάτων στους σταθμούς αποτελεί άλλο μέτρο προώθησης της χρήσης τους. Στο Bέλγιο, σε 30 σταθμούς διατίθενται προς ενοικίαση 700 ποδήλατα, στην Eλβετία, σε 200 σταθμούς ποδήλατα, στη Γερμανία διατίθενται σε 250 σταθμούς και στην Aυστρία σε 130. Εξάλλου, διαδεδομένη είναι η κατά μήκος των σιδηροδρομικών γραμμών κατασκευή ποδηλατοδρόμων (που πχ. στις HΠA εκτείνεται σε 550 χλμ.), ενώ και διάφορες προτάσεις για την Aθήνα περιλαμβάνουν αυτού του είδους το σχεδιασμό(βλαστός 2003α). 17 H ευρωπαϊκή εμπειρία αποδεικνύει ότι είναι εφικτός και ευχερής ο συνδυασμός τραμ και μετρό με τη χρήση ποδηλάτου. Στην Oλλανδία, στο 33% των μετακινήσεων με τρένο αντιστοιχούν σε αφίξεις στους σταθμούς με ποδήλατο (το 25% πεζή, το 32% με άλλη δημόσια συγκοινωνία και μόλις το 10% με αυτοκίνητο). Στην πόλη

9 αντικειμένων στους συρμούς δεν επιτρέπεται. Η διαμόρφωση των σταθμών σε περισσότερα του ενός υπόγεια επίπεδα, η έλλειψη ειδικά διαμορφωμένων χώρων εντός των συρμών για την τοποθέτηση των ποδηλάτων και η πληρότητα των συρμών καθιστούν τη μεταφορά των ποδηλάτων επικίνδυνη για την ασφάλεια τόσο του ίδιου του ποδηλάτη αλλά και των λοιπών επιβατών. Σε πολλούς σταθμούς του ΜΕΤΡΟ έχουν εγκατασταθεί θέσεις στάθμευσης ποδηλάτων, όπου οι ποδηλάτες μπορούν να κλειδώνουν τα ποδήλατά τους και στη συνέχεια να κάνουν χρήση του ΜΕΤΡΟ.» (www.amel.gr, ενότητα FAQ). Επισημαίνεται ότι τα διατιθέμενα από την εταιρία σημεία στάθμευσης δεν αριθμούνται, κατονομάζονται, ή απεικονίζονται στον ιστοχώρο 18 (Γιατρέλλη). Η Προαστιακός ΑΕ, δεν ενθαρρύνει τη μεταφορά ποδηλάτου, όπως επιβεβαιώνει σχετική αναφορά στον ιστοχώρο της: «Η μεταφορά ποδηλάτων επιτρέπεται στο χώρο που προορίζεται για χρήση από άτομα με ειδικές ανάγκες, με την προϋπόθεση ότι αυτός ο χώρος δεν χρησιμοποιείται και η μεταφορά του ποδηλάτου (όπως και κάθε άλλου ογκώδους αντικειμένου) δεν δημιουργεί πρόβλημα στην ασφάλεια ή / και στην άνεση των άλλων επιβατών» (www.proastiakos.gr). Επισημαίνεται, όπως προκύπτει, ότι η εταιρία προβαίνει στην ελάχιστη υποχρεωτική από τη νομοθεσία μέριμνα για τα ΑΜΕΑ, κι αυτό υπό το πρόσχημα της ασφάλειας μεταφορών (Γιατρέλλη). Η ΤΡΑΜ ΑΕ με πιο φιλική εταιρική πολιτική προς τον ποδηλάτη, επιτρέπει την μεταφορά ποδηλάτων, χωρίς περιορισμούς στις ώρες και ημέρες κυκλοφοριακής αιχμής, στο πρώτο ή τελευταίο όχημα, με ευθύνη του κατόχου. Οι μικρές αναλογικά διαστάσεις των οχημάτων δεν ευνοούν τη μεταφορά ποδηλάτων τύπου ταχύτητας ή μακρινών αποστάσεων, ενώ επιπλέον δεν διαθέτουν έστω απλό σύστημα ασφαλούς στάθμευσης ( δέστρες, κ.ά.). 19 Ο Ηλεκτρικός Σιδηρόδρομος Αθηνών Πειραιώς (ΗΣΑΠ) επιτρέπει τη μεταφορά ποδηλάτων μόνο στα πλαίσια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης αλλά υπό περιορισμούς (www.isap.gr): επιτρέπει τη μεταφορά ποδηλάτων κατά τις καθημερινές ημέρες, αυστηρώς: α) από την έναρξη της λειτουργίας έως τις 06:15, β) 09:30-12:00 και γ) 18:30 έως τη λήξη της λειτουργίας. (Σαββατοκύριακα και αργίες δεν υπάρχουν περιορισμοί στις ώρες) απαγορεύει εντελώς την είσοδο και έξοδο επιβατών με ποδήλατα στους σταθμούς Μοναστηρακίου, Ομονοίας και Αττικής επιτρέπει την είσοδο-μεταφορά ποδηλάτων μόνο από την τελευταία θύρα του τελευταίου οχήματος (σκευοφόρου) και μόνο για 2 ποδήλατα ανά συρμό (που συνεπάγεται δυσχέρεια μετακίνησης οικογένειας ή ομάδας ποδηλατών) απαγορεύει τη μεταφορά ποδηλάτων με ανελκυστήρες ή κυλιόμενες κλίμακες απαγορεύει εντελώς τη μεταφορά ποδηλάτου κατά τις ημέρες και ώρες διεξαγωγής αθλητικών και άλλων εκδηλώσεων που λαμβάνουν χώρα πλησίον σταθμού ΗΣΑΠ (που συνεπάγεται αποθάρρυνση χρήσης μεγάλης κατηγορία ποδηλατών και χρήση ΙΧ αυτοκινήτου από αυτούς) Επισημαίνεται, ότι το τρένο, λόγω χωρητικότητας όπως και τακτικότητας και συνέπειας δρομολογίων, καθώς και θεωρούμενο ως πιο φιλικό στο περιβάλλον, μέσο, προτιμάται περισσότερο των άλλων για μεταφορά ποδηλάτου. 3.3 Οργάνωση του συστήματος συνδυασμένων μεταφορών Α. Μελέτη και σχεδιασμός Η επαρκής μελέτη και ο άρτιος σχεδιασμός αποτελούν προϋποθέσεις λειτουργικότητας και οικονομικότητας (απόσβεσης επένδυσης και σε χρηστικούς και περιβαλλοντικούς όρους) αλλά συστήματος συνδυασμένων μεταφορών. Η μελέτη ξεκινώντας από τη μακροκλίμακα των αστικών οδών, περιλαμβάνει τα περιβαλλοντικά, γεωμορφολογικά και πολεοδομικά χαρακτηριστικά του Nαγκόγια της Iαπωνίας, έπειτα από εκστρατεία προώθησης της χρήσης ποδηλάτου το ποσοστό των προσερχόμενων στις στάσεις με αυτό ανήλθε σε 70% (Βλαστός 2003α). 18 Σε πόλεις της Eυρώπης, όπως στο Bερολίνο, επιτρέπεται η μεταφορά ποδηλάτων στους συρμούς του μετρό. 19 H λειτουργία του τραμ έχει συνδυασθεί επίσης με τη χρήση του ποδηλάτου. Σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις (Στρασβούργο, Bρέμη, Γκρενόμπλ, Γκρατς, Bασιλεία, Zυρίχη, Γκέτεμποργκ) πεζοδρομούνται τμήματα των διαδρομών του τραμ και ακολουθείται αξιοποίηση του ελεύθερου χώρου για τη διέλευση ποδηλάτων. Στο Στρασβούργο, η κατασκευή δύο γραμμών τραμ συνδυάστηκε με την κατασκευή σε τέσσερις στάσεις χώρων στάθμευσης, ενοικίασης και επισκευής ποδηλάτων. Στην Kαρλσρούη, στη Bέρνη, στην Kολωνία και στο Στρασβούργο επιτρέπεται η μεταφορά ποδηλάτων στα βαγόνια των τραμ (Βλαστός 2003α).

10 χώρου και την αντίστοιχη φέρουσα ικανότητά τους, που αποτελούν βασικά κριτήρια σχεδιασμού. Περιοχές έντονου γεωαναγλύφου και πυκνής δόμησης (πχ. η περιοχή Ζωγράφου και λιγότερο η Ηλιούπολη, ο Καρέας, κλπ.) στο λεκανοπέδιο Αττικής, δεν επιτρέπουν την ανάπτυξη μεταφορικών μέσων υπέργειας σταθερής σιδηροτροχιάς, που στην περίπτωσή τους (έντονες κλίσεις, υψομετρικές διαφορές, κ.ά.) συνεπάγεται τεχνικές απαιτήσεις και κόστος κατασκευής, καθώς και κατανάλωση περισσότερης ενέργειας. Η σύσταση και η μορφολογία του εδάφους είναι βασικότατος παράγοντας σε έργα οδοποιίας ή άλλων υποδομών ενός δικτύου μεταφορών, κυρίως ως προς την ανθεκτικότητά του κατά την επίδραση τάσεων και φορτίων 20. Αναφορικά με τη μορφολογία του εδάφους οποιαδήποτε κλίση επηρεάζει την αντοχή και απαιτεί συμπλήρωση ή ενίσχυση της επιφάνειας των πρανών (επικλινών) εδαφών κατά τα έργα οδοποιίας. Επομένως, για την υλοποίηση κυκλοφοριακών έργων (έδρασης οδού και λοιπών απαιτητικότερων υποδομών), προαπαιτείται μελέτη ευστάθειας του εδάφους υπό την επίδραση των φορτίων κυκλοφορίας και της συμπεριφοράς του υπό την επίδραση παγετού και νερού. Η χωροταξική και η πολεοδομική μελέτη -δηλαδή η ευρύτερη και η ειδικότερη κλίμακα μελέτης του χώρου- στο σχεδιασμό μεταφορικού δικτύου, με διαχείριση των δραστηριοτήτων και λειτουργιών, υπολογισμό των φορτίων και των ροών μετακίνησης, συνεκτίμηση του σχεδίου χρήσεων γης (Αραβαντινός 1997β, α, σ. 23) συνδέεται με ενδεχόμενη τροποποίησή του σε περιοχές με πυρήνες υψηλής κινητικότητας και έντασης (πχ. μετεγκατάσταση διοικητικών υπηρεσιών, χωροθέτηση ή επέκταση ΑΕΙ, εμπορικό κέντρο ευρύτερης ακτινοβολίας, όπως πχ. του Αμαρουσίου), με δέσμευση και αποχαρακτηρισμό των διαθέσιμων ιδιωτικών οικοπεδικών ιδιοκτησιών στην περιφέρεια τους, με σκοπό τη διάνοιξη οδών, την κατασκευή χώρων στάθμευσης («Αμαρυσία») και πεζοδρομήσεων, με επίδραση στη συγκοινωνιακή λειτουργία της ευρύτερης περιοχής, κ.ά., καθώς και την πρόβλεψη για εκ νέου προσέλκυση χρήσεων, λειτουργιών, ανάπτυξη ροών κ.ο.κ. Επομένως, η διαχείριση του χωρικού πεδίου εφαρμογής πρέπει να είναι συνολική και ενιαία με σύγκλιση των λειτουργιών, δεδομένης της συνεξάρτησης της δομής της πόλης και του συγκοινωνιακού δικτύου και της λειτουργίας του. Κάθε μελέτη πρέπει να αντιμετωπίζει τον χώρο ως ενιαίο σύνολο με σκοπό τη συγκοινωνιακή ενοποίησή του(αραβαντινός 1997α σ.23). Β. Η ιεράρχηση των δικτύων Λόγω της ανταπόκρισής της σε βασικές αρχές σχεδιασμού η μέθοδος ιεράρχησης του δικτύου ΜΜΜ είναι η επικρατέστερη τις τελευταίες δεκαετίες. Η ιεράρχηση του δικτύου ΜΜΜ κατευθύνεται από το -ως προς τη δυνατότητα μεταφοράς- μικρότερο στο μεγαλύτερο επίπεδο. Το ιεραρχικά κατώτερο (πχ. το mini bus) πρέπει να τροφοδοτεί το αμέσως ανώτερο (πχ. μεσαίο ή μεγάλο λεωφορείο), κοκ. Η περιφέρεια (το μη κέντρο, ως γειτονιά ή άλλος οικιστικός/συγκοινωνιακός ιστός που υπάγεται σε κομβικό/ πιο κεντρικό σημείο) τροφοδοτεί το κέντρο, με σκοπό την ευχέρεια αξιόπιστης μέτρησης του κατευθυνόμενου προς το κέντρο φορτίου και των ρυθμών και τάσεων μεγέθυνσης ή σμίκρυνσης του. Με την ιεράρχηση του δικτύου ΜΜΜ και του οδικού δικτύου καθίσταται δυνατός ο προσδιορισμός των επιμέρους κομβικών σημείων και της κατηγοριοποίησής τους, με διαμόρφωση ενδιάμεσων κέντρων μετακίνησης, τροφοδοτούμενων και τροφοδοτούντων αναλόγως οδούς πρωτεύουσας ή δευτερεύουσας σημασίας. Χαρακτηριστική περίπτωση είναι αυτή της χωρικής ζώνης (Καλλιθέα 22, Ν. Κόσμος, κ.ά) μεταξύ του ιστορικού και διοικητικού κέντρο της Πρωτεύουσας και του Πειραιά, μεγαλύτερου λιμένα της χώρας, που αποτελούν ενδιάμεσο συγκοινωνιακό κόμβο. Προς αποσόβηση του κυκλοφοριακού φόρτου ακολούθησαν παρεμβάσεις-προσθήκες σταθμών (σταθμός Εδάφη μη ανθεκτικά είναι εκείνα με χαμηλή διατμητική αντοχή, δηλαδή τα μη δυνάμενα να φέρουν τάσεις και επιβαλλόμενα φορτία. Η αντοχή καθορίζεται από τη σύσταση των στερεών σωμάτων και το ποσοστό νερού. Τα μη ασφαλή εδάφη αποτελούνται από μεγάλου μεγέθους κόκκους (π.χ. άμμος). Μετά τα αποτελέσματα της κοκκομέτρησης πρέπει να συνεξετάζεται το όριο της υδαρότητας, δηλαδή το όριο που επιτρέπει την αποζύμωση του εδάφους χωρίς να μεταβάλλεται η πλαστική κατάσταση, χωρίς δηλαδή να εμφανίζονται ρωγμές ή να μεταβάλλεται ο όγκος (Αλεξανδρή, σσ ). 21 Οπως καταρχήν αναγνωρίστηκε και θεωρητικά τεκμηριώθηκε στο 4 ο Συνέδριο της Διεθνούς Ένωσης Σύγχρονης Αρχιτεκτονικής (Congrès International d'architecture Moderne (CIAM) με τίτλο η οργανική πόλη, το 1933, με έμφαση στην αλληλοσυσχέτηση και εξυπηρέτηση των λειτουργιών της στέγασης, της εργασίας, της αναψυχής και της μετακίνησης, δηλαδή της κυκλοφορίας (Αραβαντινός, 1997α, β, σ.26). 22 Η Καλλιθέα (Ανατολική Αττική) αποτελεί τον πιο πυκνοκατοικημένο (αναλογία κατοίκων προς οικοδομημένο τ.μ.) και τέταρτο σε πληθυσμιακή κατάταξη δήμο (Γιατρέλλη).

11 ΗΣΑΠ -στάση Ταύρος, στη συνέχεια ο σταθμός metro -στάση Συγγρού-Φιξ, ο σταθμός τραμ και metro-στάση Ν. Κόσμου, κ.ά. ), που τροφοδοτούν, σταδιακά, σημεία του κέντρου (π.χ. Μοναστηράκι, Σύνταγμα, Ομόνοια) αποσυμφορίζοντας παραδοσιακά βεβαρημένους βασικούς άξονες (Λεωφ. Συγγρού, Λ. Καλιρρόης, Λ. Ηλιού, κλπ.). Η περίπτωση αυτή δεν συνιστά προϊόν επιτυχούς εφαρμογής εκ των προτέρων και συνολικής μελέτης, αλλά εκ των υστέρων διορθωτική συγκοινωνιακή παρέμβαση, με συνέπεια την εξακολούθηση βασικών κυκλοφοριακών ζητημάτων. Η πολεοδομική ιεράρχηση, δηλαδή της «οργάνωσης του πολεοδομικού χώρου σε ισότιμα και αυτόνομα μέρη με πόλο αναφοράς το ιστορικό κέντρο» (Σιόλας και Βλαστός, 1994 σ.77) πρέπει να είναι αντίστοιχη προς την ιεράρχηση του δικτύου μεταφορών. Αυτό συνεπάγεται την κατά προτεραιότητα ενίσχυση των ελασσόνων οικιστικών ιστών (γειτονιές) προς προσδιορισμό των τοπικών κέντρων, και των αντίστοιχων δραστηριοτήτων και ροών. Πρέπει να ακολουθηθεί ιεραρχική σύνδεση των κέντρων, από το κέντρο της γειτονιάς προς το κέντρο του Δήμου, στο κέντρο του μεγαλύτερου και εγγύτερου Δήμου προς το διοικητικό κέντρο και τέλος στο Κέντρο (ιστορικό και διοικητικό κέντρο). Προκύπτουσα από την ανάγκη εξοικονόμησης ενέργειας, χώρου και χρόνου στις σύγχρονες πόλεις, η πρόσφατη τάση της συγκέντρωσης δραστηριοτήτων και μετακινήσεων, την τελετυταία δεκαετία έχει την τυπική εφαρμογή της στις ΗΠΑ, τον Καναδά και το Ηνωμένο Βασίλειο, μέσω του Smart Growth Plan. Αυτό αναφέρεται στην ανάπτυξη δραστηριοτήτων σε ήδη υφιστάμενες δομές, υποδομές και κτίρια μέσω της παράλληλης χρήσης του χώρου με σκοπό τον περιορισμό της οικιστικής επέκτασης και συνακόλουθα την εξοικονόμηση ενέργειας και χώρου. 3.4 Προς αναβάθμιση του Συστήματος Συνδυασμένων Μεταφορών Η ένταξη του ποδηλάτου στο σύστημα συνδυασμένων μεταφορών ως αναπόσπαστου στοιχείου του προαπαιτεί παρεμβάσεις θεσμικού και λειτουργικού χαρακτήρα και υποδομών.ειδικότερα: A. Εμπλουτισμός υποδομών Εγκαταστάσεις υποδοχής και διέλευσης του ποδηλάτου όπως: Θέσεις στάθμευσης και ασφάλισης του ποδηλάτου για ορισμένες ώρες μέχρι την ολοκλήρωση της διαδρομής ή άλλης δραστηριότητα του μετακινούμενου. Ράμπες για την είσοδο του ποδηλάτου στο σταθμό και την πρόσβαση στις αποβάθρες, συνήθως παράλληλα παράπλευρα στις σκάλες, αυτόματες ή μη. Εσωτερικές δέστρες στα βαγόνια, το τραμ ή και εξωτερικά στα λεωφορεία. B. Θεσμικές μετραβολές Τροποποίηση των κανονισμών των οργανισμών μεταφορών με επιτρεπτή τη μεταφορά ποδηλάτων στα ΜΜΜ καθ όλες τις ώρες λειτουργίας και τα δρομολόγια. Διευκόλυνση της κοινής χρήσης των υφιστάμενων λεωφορειολωρίδων από ποδηλάτες και λεωφορεία. Μετά την λήξη ωραρίου του δακτυλίου διάθεση των λεωφορειολωρίδων αποκλειστικά σε ποδηλάτες και δικυκλιστές, εξαιρώντας τα ΙΧ. Ενθάρρυνση και υιοθέτηση πολιτικής οικονομικών κινήτρων, όπως πχ. επιδότηση (μείωση) του εισιτηρίου επιβάτη που φέρει ποδήλατο. Γ. Ανάπτυξη Υπηρεσιών και Λειτουργιών Εγκατάσταση σταθμών ενοικίασης ποδηλάτων από τις ίδιες τις εταιρίες δημόσιας μετακίνησης ειδικά στην ΗΣΑΠ ΑΕ και στην ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΕ, που διαθέτουν ικανού μεγέθους χωρικές - κτιριακές υποδομές. Χρήση σπαστών ενοικιαζόμενων ποδηλάτων για την προώθηση του ποδηλάτου από τις εταιρίες αστικών μετακινήσεων, δεδομένης της εξοικονόμησης χώρου που συνεπάγεται 23, της ευχερούς εφαρμογής και της μη απαίτησης υψηλής επένδυση για την απόκτηση ηλεκτρονικού συστήματος ασφάλειας και ενοικίασης. 4. Δίκτυο και υποδομή ποδηλάτου στην πόλη 4.1 Αρχές σχεδιασμού αστικού δικτύου ποδηλάτου Στο πλαίσιο των αρχών της βιώσιμης πόλης, ο σχεδιασμός δικτύου ποδηλάτου (Δ. Tukwila: Bicycle and Pedestrian Infrastrusture Designs 2008, σσ , Βλαστός και Μηλάκης, 2003, 23 Το σπαστό ποδήλατο αναδιπλούμενο έχει το μέγεθος του τροχού του (διάμετρος ίντσες) (Γιατρέλλη).

12 Βλαστός, 2001, κεφ. 5) πρέπει να χαρακτηρίζεται από λειτουργικότητα και εξυπηρετικότητα προς τους χρήστες, και φιλικότητα προς το περιβάλλον (Μητούλα, 2004). Επομένως, οι απαιτούμενες λύσεις πρέπει να είναι βιώσιμες, άμεσα λειτουργικές και αισθητικά άρτιες, ενώ επικρατέστερη τάση είναι η διοχέτευση των δραστηριοτήτων μετακινήσεων από τους περιφερειακούς οικιστικούς πυρήνες (γειτονιές) στους πιο κεντρικούς. Κύρια στοιχεία του δικτύου ποδηλάτου στην πόλη πρέπει να είναι : 1. η συνέχεια, καθώς έναν ενιαίο έργο είναι περισσότερο χρηστικό και πιο σύντομης χρονοαπόστασης 24, πιο ευχερούς διαχείρισης, ελέγχου και παρακολούθησης, αλλά και κατασκευαστικά οικονομικότερο. 2. η αμεσότητα σύνδεσης με τους κύριους προορισμούς, ώστε να είναι πρακτικό, εύκολο στη χρήση και ανταγωνιστικό ως προς την προτίμηση του κοινού. 3. η ασφάλεια και η άνεση του χρήστη, βασικό κριτήριο επιλογής εφόσον είναι άμεσα εκτιθέμενος σε εξωτερικούς παράγοντες. 4. η ελκυστικότητα της υποδομής και των επιλεγμένων διαδρομών γιατί ο ποδηλάτης ακόμα κι εντός δικτύου ποδηλατόδρομων ή ποδηλατολωρίδων παραμένει στο εξωτερικό περιβάλλον και σε αλληλεπίδραση με αυτό ( Εικόνα 1). Επομένως, οι βασικές αρχές σχεδιασμού και λειτουργίας είναι: α) η απλότητα του σχεδιασμού και της λειτουργίας του δικτύου, β) η αισθητική ποιότητα του οδικού περιβάλλοντος,γ)η συνεχής οπτική επαφή μεταξύ οδηγού αυτοκινήτου και ποδηλάτη και δ)η προσαρμογή του δικτύου στα πολεοδομικά, γεωμετρικά, κυκλοφοριακά χαρακτηριστικά και ιδιαιτερότητες της κάθε περιοχής. 4.2 Δομή του δικτύου ποδηλάτου Ιεραρχική δομή ακολουθεί η δομή του δικτύου σύμφωνα με το δίκτυο πόλης (Σιόλας και Βλαστός, 1994 σ.77) με πρώτο ως προς την τάξη και το σχεδιασμό το δίκτυο κορμού και υφιστάμενο το δίκτυο των θυλάκων (κέντρων) τοπικής κυκλοφορίας (Σταματίου 2006α,β). Α. Το δίκτυο κορμού: Είναι προκαθορισμένο ή επηρεασμένο από τα γεωμορφολογικά, ρυμοτομικά και πολεοδομικά χαρακτηριστικά, τη συγκοινωνιακή υποδομή και κυρίως από τις δραστηριότητες και τις διασυνδέσεις της με την υπόλοιπη πόλη. Ενα τυπικό δίκτυο κορμού καλύπτει πλήρως τη συνολική επιφάνεια της πόλης (βασικοί οδικοί άξονες), περιλαμβάνοντας σύνδεση των βασικών πόλων π.χ. (κεντρικές δημοτικές υπηρεσίες, συγκοινωνιακοί κόμβοι πχ. σιδηροδρομικός σταθμός/λιμάνι, εμπορικό κέντρο, σχολικά συγκροτήματα) και χαρακτηρίζεται από τυπικότητα και απλότητα που συμβάλει στην αναγνωσιμότητα και λειτουργικότητά του. Β. Οι θύλακες τοπικής κυκλοφορίας: Αναφέρεται σε -μη κεντρικές- αρτηρίες και κέντρα της γειτονιάς, στα οποία υφιστάμενες είναι οι διαδρομές που έχουν ως αφετηρία και τέρμα την κατοικία. Είναι κυρίως περιοχές ήπιας κυκλοφορίας λόγω της επιβεβλημένης μειωμένης ταχύτητας των οχημάτων εντός οικισμών και γειτονιών και λόγω της απουσίας μεγάλων οχημάτων (π.χ. φορτηγά, λεωφορεία, κ.ά.). Το δίκτυο θυλάκων εκτείνεται στο δίκτυο θυλάκων τοπικής κυκλοφορίας, του οποίου η προέκταση ακολουθεί κάθε κατεύθυνση, πλην των βασικών αρτηριών με τις οποίες, όμως, είναι επιβεβλημένη η σύνδεσή του. Γ. Οι μεταξύ τους αρθρώσεις:οι αρθρώσεις (συνδέσεις/διασταυρώσεις) των δικτύων καθιστούν λειτουργική τη βασική δομή, δηλαδή χωρίς συνδέσεις δεν υφίσταται δίκτυο κορμού ή τοπικής κυκλοφορίας. Ακολουθούν ιεραρχία ανάλογη του δικτύου, δηλαδή μεταξύ αξόνων κορμού, αξόνων τοπικών και κορμού, μεταξύ εσωτερικών θυλάκων αλλά και μεταξύ πόλεων (περιαστικοί ποδηλατόδρομοι). Η κατηγοριοποίησή τους γίνεται με βάση το είδος του φορτίου που συνδέουν λ.χ. διασταύρωση με οδό φωτεινής σηματοδότησης. Αναλόγως του μεγέθους της κάθε πόλη (ή οικισμός ή συνοικία, κλπ.) διαθέτει ποιοτικά και ποσοτικά διαφορετικές κατηγορίες. Στην περίπτωση του Μοσχάτου (Βλαστός και Μηλάκης 2003, εντοπίστηκαν 6 τύποι των 35 συνολικά διασταυρώσεων του μελετώμενου δικτύου: Κόμβος τύπου Α: Διασταύρωση με οδό υψηλών φόρτων με φωτεινή σηματοδότηση. Κόμβος τύπου Β: Διασταύρωση με οδό υψηλών φόρτων χωρίς φωτεινή σηματοδότηση. Κόμβος τύπου Γ: Διασταύρωση ποδηλατόδρομων. Κόμβος τύπου Δ: Διασταύρωση λωρίδας ποδηλάτου με οδό μεγάλου πλάτους (>8μ) και υψηλών ταχυτήτων. 24 Οι διακοπές προς διάβαση σε οδό, επιβίβαση σε ΜΜΜ, ή για ποδηλάτηση σε οδό διέλευσης ΙΧ αυξάνουν το χρόνο μετακίνησης και την καθιστούν την κυκλοφορία πολύπλοκη και δυσχερή (Γιατρέλλη).

13 Κόμβος τύπου Ε: Διασταύρωση λωρίδας ποδηλάτου με οδό περιορισμένης ροής. Κόμβος τύπου ΣΤ: Διασταύρωση λωρίδας ποδηλάτου με οδό τοπικής κυκλοφορίας. 4.3 Η υποδομή του δικτύου Η βασική υποδομή δικτύου ποδηλάτου είναι κυρίως το οδικό δίκτυο της πόλης, δηλαδή: α) η οδός (οδόστρωμα) και β) το πεζοδρόμιο. Σπανιότερα είναι και άλλοι χώροι προς ανάπλαση και διαμόρφωση. Επομένως οι σχεδιαστικές λύσεις υποδομής του δικτύου ποδηλάτου σε συνάρτηση με αυτές του οδικού δικτύου (Βλαστός 2004), είναι οι ακόλουθες: 1. Κοινή ταυτόχρονη χρήση της οδού από οδηγούς και ποδηλάτες: Βασική προϋπόθεση αποτελούν οι συνθήκες ήπιας κυκλοφορίας. Αναφέρεται στις γνωστές «ΖΩΝΕΣ 30», με τη μέγιστη επιτρεπόμενη ταχύτητα 30χλμ/ώρα, οι οποίες περιβάλλουν συνήθως περιοχές αμιγούς κατοικίας. 2. Η κοινή χρήση του πεζοδρομίου Προαιρετικός διαχωρισμός: ενδιάμεση λύση αναφερόμενη σε οδούς, που αν και οι κυκλοφοριακές συνθήκες υπαγορεύουν τη δημιουργία αποκλειστικής λωρίδας, αυτή δεν είναι δυνατή λόγω έλλειψης απαιτούμενων χώρων. Στην περίπτωση αυτή ορίζεται προαιρετική λωρίδα με διακεκομμένη διαγράμμιση μικρού πλάτους (0,75μ-1,2μ), που συνιστάται στους ποδηλάτες. 4. Επαναχάραξη της οδού και υποχρεωτικός διαχωρισμός: επιλογή σε περιπτώσεις συνθήκες υψηλής επικινδυνότητας για τον ποδηλάτη (υψηλού κυκλοφοριακού φορτίου ή ταχύτητας). Σε αυτή την περίπτωση στον ποδηλάτη διατίθενται:α)αποκλειστική και υποχρεωτική λωρίδα στο οδόστρωμα συνήθως με φυσικό διαχωρισμό (εικόνα 2), β)λεωφορειολωρίδα με φυσικό διαχωρισμό, γ)υποχρεωτικές λωρίδες στο πεζοδρόμιο με ή χωρίς διαπλάτυνσή του, δ)υποχρεωτική λωρίδα στο πεζοδρόμιο με διαπλάτυνση του και ένταξη του ποδηλάτου Εικόνα 2: Εργονομικά μεγέθη και μεγέθη της διατομής οδού και του λειτουργικού χώρου που καταλαμβάνει ο ποδηλάτης κατά την οδήγηση.πηγη: AASHTO, p Στην ημερίδα το ποδήλατο στην πόλη που συνδιοργάνωσε το ΤΕΕ με το Δ. Πρέβεζας το Μάρτιο του 2008, μια από τις κύριες διαπιστώσεις, σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Ν.Ε. Πρέβεζας του ΤΕΕ, Σπ. Κανιώρη, ήταν ότι «οι ποδηλατόδρομοι πρέπει να κατασκευάζονται στο ύψος των πεζοδρομίων, ώστε να επωφελούνται και οι πεζοί και να μην υπάρχει δυνατότητα καταπάτησης του χώρου από τα αυτοκίνητα, αποφεύγοντας τη μετατροπή τους σε λωρίδες στάθμευσης αυτοκινήτων.» Αναφορικά με το Δ. Πρέβεζας διαπιστώθηκε ότι: «Αυτό έχει προβλεφθεί και από την εγκεκριμένη κυκλοφοριακή μελέτη του δήμου, η οποία, όπως φαίνεται,αγνοείται στις μελέτες εφαρμογής που πραγματοποιούνται στις πρόσφατες διανοίξεις και συγκεκριμένα στην ανώνυμη οδό που είναι παράλληλη της Θ. Χαβίνη.Οπου έχει εφαρμοστεί ο ποδηλατόδρομος στο ίδιο επίπεδο της ασφάλτου, αυτός θεωρείται a priori» οδός αυτοκινήτων ανεξαρτήτως διαχωριστικού χρωματισμού (κόκκινος, μαύρος, κ.ά) και καταπατείται. «[ ]Επειδή τα έργα δεν πρέπει να είναι προσωρινά και πρόχειρα, θα πρέπει άμεσα να εφαρμοστεί η κυκλοφοριακή μελέτη, όπως έχει εγκριθεί και όπως από το νόμο είναι υποχρεωτικό αλλά και αυτονόητο να εφαρμόζεται.» Επισημαίνεται το γνωστό πρόβλημα στο σύνολο των έργων πεζοδρομήσεων, από την κακή χωροθέτηση τοποθέτηση των φανοστατών, κάδων, κλπ., που ακυρώνουν το πλάτος του πεζοδρομίου και καθιστούν αδύνατη τη διέλευση των πεζών. (Ενημ. Δελτίο ΤΕΕ 2522/ , σ. 12).

14 Εικόνα 3: Παρίσι. οριοθέτηση λωρίδας ποδηλάτου με πλαστικό στοιχείο. Η κοινή χρήση οδού με οχήματα και πεζούς είναι συμβιβαστική λύση καθώς προσφέρει απαραίτητο χώρο στον ποδηλάτη χωρίς επαρκή ασφάλεια ΠΗΓΗ:Βλαστός, 2004, σ Οι υποδομές ως προς τη μορφή τους διακρίνονται σε: α) ήπιες παρεμβάσεις: όσες δεν προϋποθέτουν κατασκευές για τη δημιουργία τους. Συνήθως είναι διαγραμμίσεις επί του οδοστρώματος είτε με απλό χρωματισμό είτε με ελαφρά διαχωριστικά στοιχεία π.χ. πλαστικά. Αναφέρονται κυρίως στο υφιστάμενο δίκτυο θυλάκων τοπικής κυκλοφορίας.β) κατασκευαστικές παρεμβάσεις: κατασκευές διαδρόμου για ποδήλατα, προκύπτουσες είτε από τη διαμόρφωση πεζοδρομίου (π.χ. επίστρωση με ειδικές ερυθρές πλάκες), είτε από διαπλάτυνση οδού (με παράλληλη ανύψωση της νέας λωρίδας) ή πεζοδρομίου, είτε από την αρχική κατασκευή λωρίδας (π.χ. ανάπλαση εγκαταλελειμμένης σιδηροδρομικής τροχιάς ή διαμόρφωση νέας λωρίδας παράλληλα στις ράγες). Στις κατασκευαστικές παρεμβάσεις περιλαμβάνονται και οι αισθητικές αναπλάσεις τοπίων. Ως προς τη λειτουργία τους διακρίνονται σε:α) φέρουσες (οδός, πεζοδρόμιο, λωρίδα), β) ρυθμιστικές (σήμανση, διαχωρισμός), γ) ασφαλείας (απόλυτος διαχωρισμός, αντιολισθητικά υλικά επίστρωσης, φωταγώγηση κ.ά.), δ) φιλοξενίας (θέσεις στάθμευσης, στάσης-ανάπαυσης κ.ά.). 5. Διεθνής εμπειρία και ελληνική πραγματικότητα 5.1 Διεθνής εμπειρία: Με μεγάλη παράδοση σε πολλές χώρες, η χρήση ποδηλάτου συνοδεύεται από τη δημιουργία υποδομών και την υλοποίηση πρωτοβουλιών για την ασφαλή μετακίνηση και την ένταξή του στο συνολικό δίκτυο αστικής κινητικότητας καθώς και θεσμικό πλαίσιο που συνάδει με την επιδίωξη βιώσιμης ανάπτυξης και βελτίωσης της ποιότητας ζωής.στη συνέχεια παρουσιάζονται οι πιο φιλικές στη χρήση ποδηλάτου πόλεις διεθνώς, με κριτήρια την τεχνική υποδομή-μηχανική (engineering/υποδομή προώθησης χρήσης, καταλληλότητα χώρων στάθμευσης, σχεδιασμός λωρίδων, σήμανση, κ.ά.), την ενθάρρυνση (encouragement/προώθηση μέσω εκδηλώσεων και διαφημιστικών εκστρατειών) και τη θέση κριτηρίων, την αξιολόγηση και το σχεδιασμό (evaluation and planning/διάθεση συστημάτων εκτίμησης τρεχόντων προγραμμάτων και κατάρτιση γενικών κατευθύνσεων για το μέλλον), την εκπαίδευση (education/διάθεση κατάλληλων προγραμμάτων εκπαίδευσης,ενημέρωσης, κατάρτισης για ποδηλατιστές και μοτοσυκλετιστές, περιλαμβανομένης χορήγησης χαρτών, κλπ.), την επιβολή της νομοθεσίας (enforcement/για ασφαλή κυκλοφορία και ισχύ συναφών κανονισμών και ρυθμίσεων), (γνωστά ως 5S) που έθεσε ο αρμόδιος μη κυβερνητικός φορέας των ΗΠΑ, The League of American Bicyclists (www.bicyclefriendlycommunity.org), με έδρα την Ουάσιγκτων, στα πλαίσια του προγράμματος The Bicycle Friendly Communities Campaign, διάκρισης πόλεων που υποστηρίζουν ενεργά την ποδηλασία (Virgin-vacations). 1.Ολλανδία. Τυπικό παράδειγμα ποδηλατικής παράδοσης σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο 26, με κρατικές πρωτοβουλίες που την αναδεικνύουν και την ενισχύουν.την τελευταία δεκαπενταετία σε εθνική και περιφερειακή κλίμακα, ο εστιασμός είναι στις συνδυασμένες πολεοδομικές και κυκλοφοριακές πολιτικές, όπως:α) χωροθέτησης των επιχειρήσεων και υπηρεσιών, ανάλογα με την αποδεκτή ένταση της σχέσης τους με το αυτοκίνητο (γνωστή ως ABC), β) χωροθέτησης στην περιφέρεια των μεγάλων εμπορικών επιφανειών, γ) χωροθετησης των νέων πολεοδομήσεων για κατοικία. Και οι τρεις εντάχθηκαν στη γενικότερη στρατηγική της συμπαγούς πόλης, με λιγότερη τη χρήση αυτοκινήτου και βελτίωση της τεχνολογίας του (Βλαστός κ.ά. 2004). Σύμφωνα με τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, ο μετακινούμενος πολίτης διαθέτει ζωτικό, διακριτό χώρο και ο ποδηλάτης τη λωρίδα του, ώστε υπόκειται σε πρόστιμο εάν ελιχθεί ή ευρεθεί σε άλλη (π.χ. αυτοκινήτου). Η κυκλοφορία στις εθνικές οδούς και στις κεντρικές λεωφόρους είναι απαγορευμένη για τους ποδηλάτες, στους οποίους διατίθενται ειδικές διαδρομές και τα μέσα μαζικής μεταφοράς. To Υπουργείο Μεταφορών προωθώντας δυναμικά τη χρήση ποδηλάτου έχει επενδύσει σημαντικά κονδύλια για διαφήμιση 27, για κατασκευή ειδικών χώρων στάθμευσης πλησίον των χώρων εργασίας, γκαράζ αποκλειστικά για ποδήλατα και για βελτίωση των ειδικών παραδρόμων. 26 Η Ολλανδία, το 1986 αριθμούσε χλμ. ποδηλατόδρομων και το ένα τρίτο των πολιτών μετέβαινε με ποδήλατο στην εργασία τους. Η φορολογία του ΙΧ θεωρήθηκε «υπερβολική» (2004) και ακολούθησε ο στόχος μείωσης των αυτοκινήτων στη χώρα από 5 σε 3,5 εκατομμύρια (www.greenpage.gr/podilato). 27 Σύμφωνα με το Υπουργείο Μεταφορών το ένα τρίτο των Ολλανδών εργαζομένων μεταβαίνει στην εργασία του με το ποδήλατο, τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα.δεδομένου ότι οι τακτικά μεταβαίνοντες στην εργασία τους εργαζόμενοι είναι, κατά μέσο όρο, ασθενείς λιγότερες ημέρες κατ έτος συγκριτικά με άλλους

15 Άμστερνταμ: Πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη της Ολλανδίας, δημιουργήθηκε και διατηρήθηκε για κυκλοφορία πεζών. Η ευνοϊκή γεωμορφολογία συνετέλεσε στην ανάπτυξη (και επέκταση) της πόλης σε ομόκεντρους κύκλους, με μικρές αποστάσεις και ρυμοτομικό σχήμα (κυκλικό και ημικυκλικό) που καθιστούν αυτή διασχίσιμη πεζή σε μισή ημέρα. Συνιστά διεθνές σημείο αναφοράς για την κυκλοφορία ποδηλάτου (για πολίτες και επισκέπτες κάθε ηλικίας, με ποδήλατα κάθε τύπου με εξοπλισμό, όπως θέσεις για σκύλους, καθίσματα για τα παιδιά, σάκους για αγορές ή με ρυμουλκούμενα καροτσάκια, κλπ.) με εξαίρεση την Κίνα και τα γειτνιάζοντα αυτής κράτη, όπου το ποδήλατο αποτελεί ανάγκη και όχι επιλογή μετακίνησης. Σε πληθυσμό κατοίκων οι είναι κάτοχοι ποδηλάτου (www.dutchamsterdam.nl).το ποσοστό χρήσης και κτήσης ποδηλάτου είναι τόσο υψηλό, ώστε η ενοικίαση ποδηλάτων αναφέρεται σε τουρίστες και όχι σε δημότες. Η κεντρική Διοίκηση αλλά και η Τοπική Αυτοδιοίκηση (Λαγός και Σταματίου 2005) ενισχύουν τη διάδοση του ποδηλάτου, μέσω πολιτικής με βασικά στοιχεία τα ακόλουθα: -Οδικό δίκτυο σχεδόν συνολικά ήπιας κυκλοφορίας, προς εξυπηρέτηση και διευκόλυνση των ποδηλατών. -Διάθεση στα ποδήλατα ειδικών λωρίδων και διασταυρώσεων. -Πλήρης σήμανση, συμπεριλαμβανομένων φωτεινών σηματοδοτών για την κίνηση των ποδηλάτων. -Χώρος στάθμευσης ποδηλάτων εξωτερικά των σταθμών μέσων μαζικής μεταφοράς (εκτεταμένο και συνεπές δίκτυο τραμ και τρένου), πολύ φθηνότερος από άλλους ιδιωτικούς ή πιο απομακρυσμένους. -Διάθεση χώρου στάθμευσης ποδηλάτων στα νυκτερινής λειτουργίας καταστήματα (γύρω από στύλους που φέρουν την ονομασία τους), με συμβολή στην ανάδειξη του ποδηλάτου σε βασικό μεταφορικό μέσο, μη περιοριζόμενο σε υποκατάστατο του αυτοκινήτου για τις ώρες αιχμής. -Μονόδρομη κατεύθυνση σε περισσότερες οδούς, προς αποθάρρυνση χρήσης αυτοκινήτου στην πόλη. -Υψηλό κόστος στάθμευσης αυτοκινήτων. -Προώθηση από πλευράς Δήμου, μέσω χορηγιών, των πρωτοβουλιών κοινής χρήσης αυτοκινήτου όπως οι Autodelen και Meerijden (www.wikipedia.org) και επίσημη ένταξη της πόλης σε πρόγραμμα car sharing (www.ecoplan.org). Το ποδήλατο αριθμητικά και λειτουργικά κυρίαρχο μέσο στο Άμστερνταμ, αποτελεί κύριο εστιασμό πολιτικών των δημοτικών αρχών σε δύο κύριες κατευθύνσεις: α) στην εξεύρεση περισσοτέρων χώρων στάθμευσης ποδηλάτων, και β) στην αποτροπή της κλοπής ποδηλάτων 28 (www.amsterdamize.com, Ρόττερνταμ: Δεύτερη μεγαλύτερη πόλη στην Ολλανδία και μεγαλύτερο εμπορικό λιμάνι της Ευρώπης (www.en.arrivalguides.com), με πληθυσμό περίπου ( ) (Δήμος Ρόττερνταμ), παρά την έντονη εμπορική και βιοτεχνική φυσιογνωμία του, έχει υψηλό ποσοστό κτήσης και χρήσης ποδηλάτων. Αν και ρυμοτομίας λιγότερο ευνοϊκής από του Άμστερνταμ (μικροί παράλληλοι κύκλοι), ένα ποσοστό χρήσης του ποδηλάτου οφείλεται στη λιγότερο καλή οικονομική κατάσταση του πληθυσμού, αλλά και στην ισχυρά διαμορφωμένη παράδοση ποδηλατικής μετακίνησης. Η πόλη διαθέτει σημαντική υποδομή, με διακριτούς ποδηλατόδρομους, ειδικές διαδρομές και σήμανση και μεγαλύτερη ασφάλεια, ιδίως στα κεντρικά σημεία στάθμευσης των ποδηλάτων όπως λ.χ. στο Meent, το πιο πολυσύχναστο κεντρικό σημείο αλλά και σε πλειάδα σταθμών μέσων μαζικής μεταφοράς. 2. Δανία Κοπεγχάγη: Πρωτεύουσα της Δανίας εκτεινόμενη σε σε 2 νησιά, στο Ζέλαντ κατά ένα μεγάλο μέρος και στο Άμαερ κατά ένα μικρότερο. Ο πληθυσμός της των , παρά το υψηλό κόστος διαβίωσης απολαμβάνει υψηλό βιοτικό επίπεδο, συνοδευόμενο από αντίστοιχη αντίληψη περί ποιότητας ζωής (www.bycyklen.dk). Σύμφωνα με έρευνα (2007) της περιοδικής έκδοσης "Monocle" (της International Herald Tribute, η Κοπεγχάγη είναι η δεύτερη πιο φιλική προς τον άνθρωπο πόλη διεθνώς μετά το Μόναχο, με μέριμνα των πολιτών στο πράσινο, εκτίμηση και αξιοποίηση του συναδέλφους τους, αύξηση αυτού κατά 1% συνεπάγεται εξοικονόμηση περίπου 27 εκατομ. ευρώ ετησίως για τις επιχειρήσεις. Οι ποδηλάτες- εργαζόμενοι είναι περισσότερο αποδοτικοί, συμβάλλοντας έτσι στην αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων (ΤΑ ΝΕΑ on line, ). 28 Η αύξηση αυτής συνετέλεσε στην αύξηση του κόστους της κλειδαριάς, ώστε να είναι μεγαλύτερο από αυτό των παραδοσιακών δικύκλων, τα οποία μετά από κλοπή τους, πωλούνται στην τιμή των 10 ή 15 ευρώ (www.bicyclefriends.com,

16 ελεύθερου χρόνου και υιοθέτηση οικολογικά φιλικού τρόπου μεταφοράς 29.Ο ένας στους τρεις (1/3) μεταβαίνει στον τόπο εργασίας του, στην αγορά ή σε χώρους αναψυχής με ποδήλατο, χρησιμοποιώντας δίκτυο ποδηλατόδρομων, συνολικού μήκους άνω των 300χλμ. 30 (www.miljoemetropolen.kk.dk, Στην πλειονότητά τους αποτελούν διακριτές μονόδρομες λωρίδες σε κάθε πλευρά του οδοστρώματος (αριστερά και δεξιά) και σε διαφορετική στάθμη, ευρισκόμενη μεταξύ αυτής των πεζοδρομίων και του οδοστρώματος. Το υπόλοιπο 1/3 των κατοίκων χρησιμοποιεί τα μέσα μαζικής μεταφοράς (πίνακας 1). Στόχο της χαρακτηριζόμενης από υψηλό οργανωτικό επίπεδο Δημοτικής Αρχής, αποτελεί η μετακίνηση του 50% των κατοίκων με ποδήλατο ως το 2015.Παράλληλα με τον κάτοικο και ο επισκέπτης έχει δικαίωμα δωρεάν χρήσης ποδηλάτου. Η Κοπεγχάγη υπήρξε η πρώτη πόλη, η οποία το 1998 εφάρμοσε μη ηλεκτρονικό σύστημα δωρεάν παροχής δημοτικών ποδηλάτων, για αποκλειστική χρήση στην κεντρική περιοχή της (www.bycyklen.dk). Ο δήμος διαθέτει:2.000 δημοτικά ποδήλατα, 110 σημεία στάθμευσης,, 1 συνεργείο δημοτικών ποδηλάτων, 4 κινητά συνεργεία οδικής βοήθειας και επιδιόρθωσης ποδηλάτων. 3. Ισπανία Βαρκελώνη:δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας και πρωτεύουσα της Καταλωνίας, με πληθυσμό άνω των κατ. (1996) (Δ. Βαρκελώνης), που εκτιμάται σε (www.wikipedia.org). Ως λιμάνι-πύλη της ΕΕ και δεύτερο μεγαλύτερο της χώρας δέχεται εμπορική και διαμετακομιστική ένταση. Διατηρεί, όμως, πολύ ικανοποιητική χωροταξική δομή, εξυπηρετώντας οικονομικές και λειτουργικές αλλά και ανάγκες βιωσιμότητας με κοινωνικό χώρο στους κατοίκους. Σε αυτή συμβάλλουν οι καλά διατηρημένοι οικισμοί της, οι ελεύθεροι χώροι και χώροι πρασίνου, καθώς και η αναμόρφωση της πόλης με σκοπό τη φιλοξενία των Ολυμπιακών Αγώνων του Διαθέτει πολύ καλό δίκτυο μέσων μαζικής μεταφοράς (λεωφορεία, τρόλεϊ, τραμ και metro), του οποίου η αναβάθμιση, όπως και η προώθηση του ποδηλάτου, μέσω ευρύτερου επανασχεδιασμού της αστικής κινητικότητας, οφείλεται στη διαχείριση και στο συντονισμό από έναν ενιαίο φορέα, τις μητροπολιτικές μεταφορές της Βαρκελώνης (TMB) (Φορέας Μητροπολιτικών Μεταφορών). Πλέον, οι μισές μετακινήσεις (50,2%) πραγματοποιούνται με μη μηχανοκίνητα μέσα, το 32,5% με Δημόσια Μέσα μαζικής Μεταφοράς και το 17,3% με ιδιόκτητα μέσα (Basic Data of Mobility 2007 Dades Bàsiques de Mobilitat, Ajuntament de Barcelona, p. 7, Δ. Βαρκελώνης,). Το 2007 υλοποιήθηκε το δημοτικό πρόγραμμα διάθεσης και χρήσης ποδηλάτου Bicing, πιο επιτυχημένο παράδειγμα μετά του Δ. Παρισίων. Η εμφάνιση των πρώτων σταθμών και η μεγάλη ανταπόκριση των πολιτών οδήγησαν σε χρήση 1500 ποδηλάτων και 100 σταθμών (www.treehugger.com), που ένωναν άλλα σημεία μαζικής μεταφοράς, όπως σταθμούς metro, τραίνου, λεωφορείων και μεγάλα πάρκινγκ. Η πιο πρόσφατη επίσημη καταγραφή (τέλη 2007) αριθμούσε ποδήλατα, 194 στάσεις ενοικίασης και ηλεκτρονικούς συνδρομητές (Φορέας Μητροπολιτικών Μεταφορών).Εκτιμώνται σε οι θέσεις στάθμευσης ποδηλάτου επί των οδών, ενώ προβλέπεται η άμεση αύξησή τους κατά 600 επιπλέον. Συνάγεται ότι κάθε δημοτικό ποδήλατο εξυπηρετεί περίπου 34 συνδρομητές (πολλαπλασίων διαδρομών) χωρίς να είναι γνωστά περαιτέρω στοιχεία χρήσης (πχ. ποσοστό συνδρομητών επί καθημερινών ή περιστασιακών χρηστών, κλπ.), αναλογία σχετικά μεγάλη και ενδεικτική της δυνατότητας εφαρμογής αντίστοιχων συστημάτων σε πυκνοκατοικημένες πόλεις. Τα ποδήλατα του προγράμματος Bicing (με καλάθι, κουδούνι, λαμπιόνι, κ.ά) προσαρμόζονται στις εργονομικές απαιτήσεις και είναι ασφαλή για κάθε χρήστη, ενώ η διάδοσή τους οφείλεται και στο μεγάλο ποσοστό κλοπής ποδηλάτων. Η χρηστικότητα του συστήματος (μέσω ηλεκτρονικής συνδομής και ηλεκτρονικής κάρτας χρήσης και χρέωσης) 31 περιόρισε το φαινόμενο καθώς δεν είναι απαιτητή 29 Η Hojbro Plads, αγορά του 19ου αιώνα που μετετράπη σε κοσμοπολίτικο σταυροδρόμι στο κέντρο του Stroget,ήταν η ζώνη η οποία το 1962 ήταν η πρώτη που απαλλάχθηκε από αυτοκίνητα στην πόλη, στη Δανία και διεθνώς (Εθνος Travel, , 30 Τα έσοδα από τη φορολόγηση αγοράς και κατοχής ΙΧ κατευθύνονται στην κατασκευή ποδηλατοδρόμων και στην αναβάθμιση των μαζικών μέσων μεταφοράς. 31 Το σύστημα είναι ευχερούς χρήσης, Ο χρήστης προμηθεύεται προσωπική ηλεκτρονική κάρτα με την οποία αποσφραγίζεται/ξεκλειδώνει το ποδήλατο και ακολουθείται η αντίστοιχη χρονοχρέωση χρήσης. Στον ιστοχώρο (www.bicing.com) διατίθεται πλήρης ενημέρωση για τους σταθμούς ποδηλάτων, δυναμικότητα τους σε αριθμό ποδηλάτων, ιστορικό ενοικίασης ανά συνδρομητή, χάρτες λωρίδων δικτύου ποδηλάτων, μετεωρολογικές προβλέψεις, κλπ.το κόστος είναι προσιτό, ετήσιας συνδρομής (απόκτηση κάρτας ξεκλειδώματος και χρέωσης) μόλις 24 ενώ εβδομαδιαίας 1. Τα πρώτα 30 χρήσης είναι δωρεάν, κάθε

17 από τον ενοικιαστή/χρήστη ειδική κλειδαριά,αφού αρκεί η επανατοποθέτηση στην ειδική θέση (κλειδώνει αυτόματα). Με επιδίωξη τη μείωση της χρήσης ΙΧ και μηχανοκίνητων μέσων μεταφοράς, έχουν μελετηθεί τα χρονικά διαστήματα διάθεσης των ποδηλάτων, ώστε αυτά να ευνοούνται ως μέσα συνδυασμένης μετακίνησης του αστικού συστήματος δημοσίων μεταφορών. 4. Γαλλία. Η συναφής νομοθεσία αποτελείται κυρίως από: α) το νόμο πλαίσιο για τις εσωτερικές μεταφορές (LOTI 30 Δεκεμβρίου 1982) 32 και β) το νόμο για τον αέρα και την ορθολογική χρήση της ενέργειας (Laure 30 Δεκεμβρίου 1996) 33. Εκτός από τα Σχέδια Αστικών Μετακινήσεων, που εκπονούνται υποχρεωτικά σε πόλεις μεγαλύτερες των κατ., οι μικρότερες μπορούν να εκπονούν ανάλογα τα Τοπικά Σχέδια προορισμού των ταχυτήτων ή Σχέδια Οδικής Ασφάλειας. Η Χάρτα για το ποδήλατο αποτελεί πολιτική δέσμευση προς τους κατοίκους. Υπογράφεται από τους εμπλεκόμενους στο σχεδιασμό και στην υλοποίηση υποδομών ποδηλάτου. Το τεχνικό αντικείμενο περιγράφεται στο Ρυθμιστικό Σχέδιο που τη συνοδεύει. Εχει ρόλο πλαισίου πολιτικής στο οποίο οφείλει να εντάσσεται κάθε επόμενος πολεοδομικός και κυκλοφοριακός σχεδιασμός. Παρίσι:Πρωτεύουσα της Γαλλίας (Lacroix and Stamatiou, 2006 a, b, c) και η μεγαλύτερη πόλη της χώρας, έχει έκταση 543,965τ.χλμ. και πληθυσμό (2004) κατ. Είναι ανεπτυγμένη σε σπειροειδές σχήμα (κοχλία) λόγω του σχήματος του ποταμού Σηκουάνα και διαιρείται σε 20 ανισομερείς ως προς την έκταση περιοχές, ενώ σημεία αναφοράς αποτελούν τα δύο μεγάλα δάση, Vincennes και Boulogne, στα άκρα της (Δ. Παρισίων). Η πόλη έχει υψόμετρο 30μ από τη θάλασσα (Lacroix and Stamatiou 2005), με υψηλότερο σημείο σε 148 μ., και διαθέτει ήπιο κλίμα. Στην κατεύθυνση της βιώσιμης αστικής κινητικότητας, συνέβαλε η υφιστάμενη υποδομή του ήδη ικανοποιητικού συστήματος μεταφορών και μετακινήσεων 34.Τυπική μητρόπολη από δεκαετίες (Λαγός και Σταματίου 2005), χαρακτηρίζεται από εκτεταμένο 35 και καλά οργανωμένο σύστημα - συνδυασμένων- αστικών μεταφορών.διαθέτει (Δ. Παρισίων): 7,9 χλμ. γραμμής τραμ στον εσωτερικό δακτύλιο, στάσεις λεωφορείων, θέσεις στάθμευσης για δίκυκλα οχήματα, 1,365 δισεκ.διαδρομές ετησίως με το υπόγειο σιδηροδρομικό δίκτυο (2005), θέσεις στάθμευσης στο εσωτερικό της πόλης, ταξί σε κυκλοφορία, οδικό δίκτυο που περιλαμβάνει οδούς και διασταυρώσεις, οδούς ταχείας διελεύσης μήκους 16,4 χλμ, εκ των οποίων 13χλμ δεξιάς λωρίδας και 3,4 χλμ. αριστερής, εσωτερικό δακτύλιο μήκους 33,7 χλμ, δίκτυο πεζοδρομίων συνολικού μήκους χλμ. επιπλέον μισάωρο χρεώνεται με 0,30 και ο μέγιστος επιτρεπόμενος χρόνος χρήσης είναι 2 ώρες. Σε περίπτωση υπέρβασης του 2ωρου επιβάλλεται αυτόματα (ηλεκτρονικά) πρόστιμο 3 ανά ώρα. 32 Σύμφωνα με το άρθ.1 «το σύστημα των εσωτερικών μεταφορών πρέπει να ικανοποιεί τις ανάγκες, με εφαρμογή λύσεων που να πραγματοποιούν το δικαίωμα κάθε χρήστη στην ελεύθερη μετακίνηση και με με μέσο της επιλογής του». Στο αρθ. 28 ορίζεται ότι «οι αρχές οργάνωσης των μεταφορών πρέπει να επιτρέπουν μια πιο ορθολογική χρήση του αυτοκινήτου και να εξασφαλίζουν την καλύτερη δυνατή ένταξη των πεζών, των δικύκλων και της δημόσιας συγκοινωνίας» (Βλαστός κ.ά 2004, σ.43). 33 Εχει ως βασικό στόχο «τη μείωση της κυκλοφορίας των αυτοκινήτων, την ανάπτυξη της δημόσιας συγκοινωνίας και των μέσων μετακίνησης που εξοικονομούν ενέργεια και ρυπαίνουν λιγότερο, κυρίως του ποδηλάτου και του περπατήματος».με το αρθ. 14, σε πόλεις πληθυσμού άνω των κατοίκων καθίσταται υποχρεωτική «η εκπόνηση Σχεδίου Αστικών Μετακινήσεων(Plan des Deplacement Urbains-PDU),με αντικείμενο τη συνδυασμένη χρήση όλων των μέσων μετακίνησης, κυρίως με την κατάλληλη διαμόρφωση του οδικού δικτύου». Σύμφωνα με το αρθ. 20, από την 1 Ιανουαρίου 1998 σε πόλεις και οικισμούς, ανεξαρτήτως μεγάθους, στα νέα έργα οδοποιϊας ή σε έργα αποκατάστασης υφιστάμενων οδών, με εξαίρεση αρτηρίες και αυτοκινητόδρομους, πρέπει να περιλαμβάνονται διαδρομές ποδηλάτου με τις συνοδευτικές διαμορφώσεις, μορφής ποδηλατόδρομου, λωρίδων με φυσικό διαχωρισμό και λωρίδων με διαγράμμιση, αναλόγως αναγκών και κυκλοφοριακών συνθηκών.για τη χάραξή τους θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι Κατευθύνσεις του Σχεδίου Αστικών Μετακινήσεων όταν υπάρχει (Βλαστός κ.ά 2004, σ.σ ). 34 Ερευνα (επαναλαμβανόμενη ανά διετία) που διεξήγαγε ( ) ο Δ. Παρισίων, με σκοπό τη βελτίωση του συστήματος μεταφορών και μετακινήσεων (Dossier de press Anglais, p. 27, μεταξύ ποδηλατών στην πόλη και 938 τηλεφωνικά, σκιαγράφησε το προφίλ τους ως εξής: 59% άνδρες, 51% ηλικιακής ομάδας ετών, 45% μη κάτοχοι ΙΧ, 81% του συνόλου των ποδηλατών τακτικοί χρήστες (με συχνότητα 3-4 φορές την εβδομάδα ή/και καθημερινά).λόγοι χρήσης ποδηλάτου: κατά 55% η ταχύτητα μετακίνησης και κατά 49% πρακτικοί λόγοι. Οι διαδρομές με το ποδήλατο γίνονται κατά 74% σε εβδομαδιαία βάση και αφορούν την εργασία. Μέσος χρόνος διάρκειας διαδρομής με ποδήλατο είναι Το αστικό οδικό δίκτυο της πόλης περιλαμβάνει την πλατύτερη (Avenue Foch, 120μ.) και την επιμηκέστερη οδό (Rue de Vaugirard, 4.36 χλμ), τουλάχιστον σε ευρωπαϊκή κλίμακα.

18 Σύμφωνα, με τις ανάγκες των πολιτών και εκείνες της βιώσιμης αστικής κινητικότητας (Ευαγγελίδου και Σταματίου) δημιουργήθηκε το δημοτικό (έργο ΣΔΙΤ) σύστημα ενοικιαζόμενων ποδηλάτων Velib 36. Σκοπός του συστήματος- όπως και στη Βαρκελώνης και προσφάτως στη Λυώνείναι η προώθηση των μέσων μαζικής μεταφοράς και των συνδυασμένων μετακινήσεων. Συνακόλουθα η χρήση του ποδηλάτου για την πρόσβαση σε μέσο δημόσιας μεταφοράς. Έτσι, και στο σύστημα Velib τα χρονικά διαστήματα διάθεσης των ποδηλάτων είναι σύντομα, ώστε να αναδεικνύεται το ποδήλατο ως μέσο συνδυασμένης μετακίνησης του αστικού συστήματος δημοσίων μεταφορών και όχι ως κύριο μεταφορικό μέσο, υποκατάστατο άλλων. Οργανωμένο ηλεκτρονικά (www.velib.paris.fr), διαθέτει σταθμούς αυτοεξυπηρέτησης (ενοικίασης) σε απόσταση όχι μεγαλύτερη των 300μ. μεταξύ τους. Οι ποδηλατόδρομοι εντός πόλεως έχουν συνολικό μήκος 370χλμ., αν και στα 314χλμ από αυτά, τα ποδήλατα συνυπάρχουν με άλλα μέσα. Τα ποδήλατα ανέρχονται μέχρι στιγμής στα εκ των οποίων το 90% είναι ανακυκλώσιμα (λειτουργούν μονάδες ανακύκλωσης ποδηλάτων). Κάθε ποδήλατο υπολογίζεται πως χρησιμοποιείται φορές την ημέρα (Dossier de press Anglais, p. 12), που αναλογεί σε διαδρομές ημερησίως ή σε 4,532-6,798 εκατομμύρια μετακινήσεις μηνιαίως, υπολογίζοντας μόνο τις εργάσιμες ημέρες (μήνας 22 ημερών). Η ετήσια συνδρομή κοστίζει 29 ενώ τα ημερήσια και εβδομαδιαία εισιτήρια 1 και 5 αντίστοιχα. Το πρώτο μισάωρο παρέχεται δωρεάν ενώ για κάθε επιπλέον 30 η χρέωση ανέρχεται σε 1. Η μέγιστη επιτρεπόμενη χρήση δεν μπορεί να ξεπεράσει τις 2 ώρες, ενώ εάν δεν έχει επιστραφεί σε σταθμό το ποδήλατο εντός εικοσιτετραώρου, αφαιρείται από τον τραπεζικό λογαριασμό του χρήστη/ενοικιαστή μερικώς ή ολικώς το ποσό αρχικής κατάθεσης/συνδρομής/εγγύησης των 180. Η κοινωνική διάσταση του συστήματος Velib είναι η δημιουργία 400 νέων θέσεων εργασίας 37 (Dossier de press Anglais,p.24).Ως προς τη λειτουργικότητα και χρηστικότητα του συστήματος υπογραμμίζεται ότι: α) η ιστοσελίδα του Velib (εξυπηρετεί online υπηρεσία) δεν είναι τόσο εύχρηστη και λεπτομερειακή ως προς την ενημέρωση του επισκέπτη όσο αυτή του Bicing, και β) το κόστος ενοικίασης των ποδηλάτων είναι χαμηλό για τα δεδομένα του Παρισιού (το metro, κυρίαρχο μεταφορικό μέσο κοστίζει 1,3) αλλά όχι όσο αυτό του Bicing της Βαρκελώνης Νορβηγία Sandnes: Το 1990 το κράτος αποφάσισε την εκκίνηση τετραετούς πιλοτικού προγράμματος ποδηλάτου με σκοπό τη μείωση του κυκλοφοριακού φόρτου και η Sandnes (πληθυσμού κατ.) επελέγη ως μία από τις δύο πιλοτικές περιοχές. Οι δύο κύριοι στόχοι ήταν η απόκτηση πιο φιλικού χαρακτήρα της πόλης προς τον πολίτη-χρήστη ποδηλάτου και η προώθηση της χρήσης ποδηλάτου. Η προωθητική εκστρατεία συνεχίστηκε για 4 έτη με αποτέλεσμα σήμερα η πόλη να διαθέτει την καλύτερη υποδομή χρήσης και κυκλοφορίας ποδηλάστου στη χώρα. Το κρατικό σύστημα ποδηλάτου ξεκίνησε τη λειτουργία του τον Ιούνιο του 1996 στην πόλη, πρώτη στη Νορβηγία με δυνατότητα του πολίτη συνδρομής σχεδίου χρήσης. Trondheim:Περιβαλλοντικά φιλική πόλη κατοίκων, που προωθεί την ποδηλασία, παρά τα δυσχερή τοπογραφικά χαρακτηριστικά της. Τοπική καινοτομία και επινόηση είναι ο ανελκυστήρας ποδηλάτων, που αποτελεί και τουριστικό αξιοθέατο. Ο ανελκυστήρας ποδηλάτων μεταφέρει τους ποδηλάτες επί των δικύκλων τους στο ορεινό τμήμα. Διαθέτει δημόσιο ποδηλατικό σχεδιασμό και υποδομή ενοικίασης ποδηλάτων. Το 18% του πληθυσμού χρησιμοποιεί ιδιωτικής χρήσης ποδήλατο καθημερινά, για τη μετάβαση στον τόπο εργασίας ή στο σχολείο. Η Νορβηγία στοχεύει στην αύξηση τουλάχιστον κατά 8% της κυκλοφορίας ποδηλάτων περί το Γερμανία.Η Εθνική Στρατηγική για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη περικλείει τέσσερις μεγάλους άξονες: ισότητα μεταξύ των γενεών, ποιότητα ζωής, κοινωνική συνοχή, υπευθυνότητα στις διεθνείς σχέσεις. Κύριο ζητούμενο είναι η επίτευξη υψηλού επιπέδου κινητικότητας με την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των διατιθέμενων συστημάτων μεταφορών και του αστικού χώρου. Η συνδυασμένη πολεοδομική και κυκλοφοριακή πολιτική στοχεύει σε:α)διατήρηση των ανοικτών χώρων, β)έλεγχο της επέκτασης της δόμησης στα προάστια, γ) εντατικοποίηση της δόμησης και ενίσχυση της 36 Από τα αρκτικόλεξα velo=ποδήλατο και libre=ελεύθερος. 37 Αντιστοιχούν σε 285 συμβάσεις πλήρους (8ωρης) απασχόλησης (Dossier de press Anglais,p.24, 38 Για την ενθάρρυνση της χρήσης και απόκτηση μεγαλύτερου μεριδίου χρηστών μέσων μαζικής μεταφοράς απαραίτητη είναι η ταπείνωση του τιμήματος. Διόλου τυχαία η προτίμηση του ποδηλάτου στην Κοπεγχάγη, όπου στα πλαίσια της πολιτικής κινήτρων, η διάθεσή του είναι δωρεάν.

19 πυκνότητας στο εσωτερικό των αστικών περιοχών, δ) προώθηση μορφών πολεοδόμησης που ελαχιστοποιούν την κυκλοφορία, ε) συγκέντρωση της κατοικίας σε περιοχές γειτονικές κόμβων δημόσιας συγκοινωνίας και κατά μήκος οδικών αξόνων (Βλαστός κ.ά. 2004). Στο ομοσπονδιακό πρόγραμμα ExWoSt πόλεις του μέλλοντος δίνεται έμφαση στην πολεοδομία και ειδικότερα στο μοντέλο της συμπαγούς πόλης, ενώ με γνώμονα το διεθνή ρόλο της χώρας απέναντι σε πλανητικής σημασίας περιβαλλοντικά ζητήματα, στα εξής: α)διαχείριση κινητικότητας συμβατή με τις ποιότητες της πόλης, β) κοινωνικά υπεύθυνες πολεοδομήσεις, ενίσχυση της εγκατάστασης επιχειρήσεων στο εσωτερικό των πόλεων. Βερολίνο:Μεγαλύτερη πόλη της χώρας και η δεύτερη σε πληθυσμό στην ΕΕ (3,4 εκατ. κατ.).λιγότεροι του 50% των κατοίκων είναι κάτοχοι ΙΧ αυτοκινήτου και είναι συνήθης η καθημερινή χρήση ποδηλάτου. Οι τοπικές αρχές εγγυώνται ότι η χρήση ποδηλάτου θα αντιστοιχεί στο 15% του κυκλοφοριακού φόρτου της πόλης περί το 2010, ενώ δαπάνησαν (2007) άνω των 2.5 εκατ. ευρώ για την επέκταση και λειτουργία του συστήματος λωρίδων κυκλοφορίας ποδηλάτου. Η πόλη ήδη διαθέτει 80 χλμ. λωρίδες κυκλοφορίας ποδηλάτου και 50 χλμ. λωρίδες πεζοδρόμων. Η χρήση ποδηλάτου διπλασιάστηκε την περασμένη δεκαετία και σήμερα οι καθημερινοί χρήστες αντιστοιχούν στο 12% του συνολικού φόρτου του οδικού δικτύου. Συμβολή είχε τo online σύστημα οδηγού διαδρομών Online bicycle router BBBike (http://bbbike.radzeit.de/cgi-bin/bbbike.en.cgi) που προσδιορίζει την καλύτερη ποδηλατική διαδρομή μεταξύ δύο σημείων της πόλης, με γνωστοποίηση από το χρήστη, του σημείου αφετηρίας και προορισμού. 7.Ελβετία Βασιλεία:Η πόλη, πληθυσμού κατοίκων περιβάλλεται από πλούσια αγροτική περιφέρεια, με καλλιεργημένες εκτάσεις, που δημιουργεί τοπίο ιδιαίτερης αισθητικής για διαδρομές ποδηλάτου, με διακριτά δίκτυα ποδηλατοδρόμων και μονοπατιών που διασχίζουν την πόλη και την περιβάλλουσα περιφέρεια. Είναι πολύ φιλική προς το ποδήλατο πόλη, με πολλές διακριτές λωρίδες ποδηλάτου στην πόλη, σήμανση κυκλοφορίας και λωρίδες αριστερής στροφής,, καθώς και με διάθεση χαρτών ποδηλατικής κυκλοφορίας. Λειτουργεί σύστημα τοπικής ενοικίασης ποδηλάτων σε υπόγειο bike park. Πέραν των τοπικών λωρίδων κυκλοφορίας ποδηλάτου, υπάρχουν ειδικές διαδρομές (ενδεικνυόμενες με κατάλληλη σήμανση σε συγκεκριμένα σταυροδρόμια) με σύνδεση με άλλα τμήματα της Ελβετίας. 8.ΗΠΑ. Βιομηχανική δύναμη στον κλάδο παραγωγής αυτοκινήτου, με σημαντικό μερίδιο στη διεθνή αγορά. Περιλαμβάνει πολλές από τις πιο δημοφιλείς φιλικές στο ποδήλατο πόλεις 39 (στη Ν. Υόρκη το 10% του εργατικού δυναμικού χρησιμοποιεί ποδήλατο), σε αντίθεση με άλλες με υψηλό κυκλοφοριακό φόρτο αυτοκινήτων και μη ευνοϊκή κατάσταση για τη χρήση ποδηλάτου (Βοστώνη, Λος Αντζελες, με ελάχιστους ποδηλατόδρομους). Portland (Oregon):Με πληθυσμό κατ. και θεωρούμενη ως η δεύτερη πιο φιλική πόλη στη χρήση ποδηλάτου διεθνώς 40 (πίνακας 1), διαθέτει ποικιλία δικτύου κυκλοφορίας ποδηλάτου που συνδέει όλα τα τμήματα της πόλης. Το δίκτυο αποδείχθηκε αποτελεσματικό και επαρκές στη ραγδαία αυξανόμενη χρήση ποδηλάτου. Η μακρά παράδοση της πόλης στη χρήση ποδηλάτου συμβάλει στην ευχέρεια των ποδηλατών στην εύρεση ευκαιριών ποδηλάτησης.το a-commuter program (Portland's Create-a-Commuter program, είναι το πρώτο στις ΗΠΑ πρόγραμμα παροχής σε ενηλίκους χαμηλού εισοδήματος ποδηλάτων πόλης (περιλαμβανομένου του συναφούς εξοπλισμού, όπως κράνους, κλειδαριάς, εργαλείων, χαρτών και αδιάβροχου) και σεμιναρίων περί ασφάλειας. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 το δίκτυο ποδηλάτου της πόλης αυξήθηκε από 60 σε 260 μίλια. Η κατασκευή επιπλέον 38 μιλίων θα συμπληρώσει το προβλεπόμενο δίκτυο σύμφωνα με το master plan. Σε ορισμένες γειτονιές το ποσοστό των ποδηλατών είναι 9%. 39 Στις ΗΠΑ, εταιρίες προσφέρουν στους υπαλλήλους καινούργιο ποδήλατο, με προϋπόθεση χρησιμοποίησή του τουλάχιστον τρεις (3) ημέρες την εβδομάδα για μετάβαση στην εργασία. Παρατηρήθηκε αύξηση της απόδοσης τους. Στο Palo Alto της California, στις εγκαταστάσεις της Xerox το 20% των υπαλλήλων προσέρχονται στην εργασία με ποδήλατο, μετά από παροχή ντους και πετσέτας (www.greenpage.gr). 40 Το 1973 η πολιτεία ψήφισε νόµο, που απαιτούσε από τις µητροπολιτικές περιοχές τη θέσπιση ορίου για την αστική ανάπτυξη. Μετά τον καθορισµό αυτού (1980), οι Αρχές προέβησαν στην κατεδάφιση αυτοκινητόδροµου 6 λωρίδων, διερχόμενου έμπροσθεν του ποταμού, αντικαθιστώντας τον µε πάρκο για ποδηλάτες και πεζούς και µεταµόρφωσε τεράστιο χώρο στάθµευσης του κέντρου σε πλατεία (www.worldwatch.org).

20 Boulder (Colorado):Πόλη κατ., στην οποία υλοποιούνται μεγάλα κρατικά προγράμματα προώθησης ασφαλούς ποδηλάτησης και ενθάρρυνσης της χρήσης ποδηλάτου, όπως το Boulder Safe Routes σε πιλοτικό σχολικό πρόγραμμα.σύμφωνα με αναφορά ενός από τα σχολεία της περιοχής 75% των μαθητών προσέρχονται στο σχολείο πεζή ή με ποδήλατο- αύξηση 620 % συγκριτικά με πριν την ένταξη του προγράμματος. Τουλάχιστον 95% των αρτηριών διαθέτουν λωρίδες ή διαδρόμους ποδηλάτου. Πρόσφατα ολοκληρώθηκαν δύο κύριες υπόγειες αρτηρίες ενώ προσφέρεται online χαρτογραφική καταγραφή ποδηλατικού δικτύου. Οι Αρχές έχουν δαπανήσει κατά μ.ο. το 15% του προϋπολογισμού των μεταφορών σε κατασκευές και συντήρηση υποδομής δικτύου ποδηλάτου. Davis (California):Η μικρή αυτή πόλη με πληθυσμό κατ. διαθέτει 100 μίλια λωρίδων κυκλοφορίας και δικτύου ποδηλάτου, περιλαμβανομένων ιεραρχημένων διασταυρώσεων. Το 17% των κατοίκων μεταβαίνουν στην εργασία με ποδήλατο.είναι από τις πρώτες πόλεις των ΗΠΑ που προέβησαν σε κυκλοφοριακό σχεδιασμό με ενσωμάτωση του ποδήλατου στην υποδομή μεταφορών, σε βαθμό τέτοιο, που το ποδήλατο κατέστη έμβλημα της πόλης. Διαθέτει εκτεταμένο δίκτυο λωρίδων και μονοπατιών ποδηλάτου και διακριτά ιεραρχημένες διασταυρώσεις ποδηλάτου, ενώ ευνοϊκό είναι το επίπεδο έδαφος και το εύκρατο κλίμα. Οι κάτοικοι ψήφισαν υπέρ της κατάργησης του σχολικού λεωφορείου, παλαιότερα, οπότε οι μαθητές στην πλειονότητά τους προσέρχονται στο σχολείο πεζή ή με ποδήλατο. Ο Δήμος διαθέτει (μέσω δημοτικών και δημόσιων υπηρεσιών, Πανεπιστημίων και τοπικών καταστημάτων ποδηλάτων) δωρεάν κατατοπιστικό τοπικό χάρτη ποδηλάτου με συμβουλές και πηγές δεδομένων. Σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο UC Davis είναι στη διαδικασία χωροθέτησης Μουσείου Ποδηλάτου της Δυτικής Ακτής των ΗΠΑ.Η πόλη αριθμεί περισσότερα ποδήλατα συγκριτικά με αυτοκίνητα, ενώ έχει προγραμματιστεί η κατασκευή τούνελ αποκλειστικής χρήσης ποδηλάτου, προϋπολογισμού $1.7 εκατ. δολ. κάτω από την κεντρική λεωφόρο. Σαν Φρανσίσκο (California): Με πληθυσμό κατ., είναι η δεύτερη πιο πυκνοκατοικημένη μεγαλούπολη των ΗΠΑ. Θεωρείται ως η κορυφαία πόλη της χώρας για ποδηλασία (Bicycling Magazine,www.bicycling.com/home) καθώς αποτελεί δημοφιλέστερο μέσο μετακίνησης κυρίως προς τους τόπους εργασίας (40000 κατ./καθημερινά). Η πόλη διαθέτει λωρίδες κυκλοφορίας ποδηλάτου μήκους 63 μιλίων. Ο Ποδηλατικός Συνασπισμός του Σαν Φρανσίσκο (San Francisco Bicycle Coalition, υποστήριξε οκτώ υποψηφίους για το Συμβούλιο Εποπτών (Board of Supervisors) της πόλης, που στο σύνολό τους εξελέγησαν. Το Συμβούλιο που συνιστά την Αρχή για τις Μεταφορές και Συγκοινωνίες της πόλης και της περιοχής θέτει σε πρώτη προτεραιότητα τις ανάγκες των πεζών και των ποδηλατιστών, ακολουθούμενων από τα ΜΜΜ.Με ολοένα αυξανόμενο τον αριθμό των μετακινούμενων, οι δημόσιες συγκοινωνίες διαθέτουν πλέον υποδομή μεταφοράς ποδηλάτων και αριθμός οδών δικτύου αυτοκινήτου έχει μετατραπεί σε ποδηλάτου. Στην πόλη ήδη τη δεκαετία του 90 καταργήθηκε αυτοκινητόδρομος από την προκυµαία,ο οποίος ανακατασκευάστηκε σε λεωφόρο µε δενδροστοιχίες και διαδροµές για πεζούς και ποδηλάτες (www.worldwatch.org). Πίνακας 1 Τρόπος Αστικής Κινητικότητας Τρόπος Πόλη Seattle 2000 Seattle 2005 Portland 2000 Portland 2005 Αυτοκίνητο 67,7% 67,6% 75,5% 72,8% 27% Μέσα Μαζικής 17,6% 17% 12,3% 13,3% 33% Μεταφοράς Ποδήλατο 1,9% 2,3% 1,8% 3,5% 36% Πεζή 7,4% 6,9% 5,2% 4,3% 5% Έρευνα δεδομένων Sensus 2000 SF 3 QT-P23 ΠΗΓΗ: Alyce Nelson and Valle Scholar American Community Survey 2005 Sensus 2000 SF 3 QT-P23 American Community Survey 2005 Copenhagen Bicycle Account 2004

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED:

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: «Πολιτικές χωρικού σχεδιασμού και διευθέτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙ Α ΤΕΕ «ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ - ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ» ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΑΘΗΝΑ. Πρόεδρος.Σ. ΟΑΣΑ

ΗΜΕΡΙ Α ΤΕΕ «ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ - ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ» ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΑΘΗΝΑ. Πρόεδρος.Σ. ΟΑΣΑ ΗΜΕΡΙ Α ΤΕΕ «ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ - ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ» ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ηµήτριος Α. Τσαµπούλας, Καθηγητής ΕΜΠ Πρόεδρος.Σ. ΟΑΣΑ ΑΘΗΝΑ 9 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 οµή Παρουσίασης 1. Υφιστάµενη κατάσταση στην Πρωτεύουσα

Διαβάστε περισσότερα

Οδοιπορικό για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα της επόμενης 10ετίας

Οδοιπορικό για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα της επόμενης 10ετίας 2η Εβδομάδα Ενέργειας ΙΕΝΕ Ημερίδα ΙΕΝΕ/ΥΜΕ για Πράσινες Μεταφορές Τρίτη, 11 Νοεμβρίου 2008 Οδοιπορικό για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα της επόμενης 10ετίας για μια βιώσιμη και περιβαλλοντικά φιλική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

«Ρυθμίσεις κυκλοφορίας και στάθμευσης στη Θεσσαλονίκη: πόσο μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας»

«Ρυθμίσεις κυκλοφορίας και στάθμευσης στη Θεσσαλονίκη: πόσο μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας» «Ρυθμίσεις κυκλοφορίας και στάθμευσης στη Θεσσαλονίκη: πόσο μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας» Εισηγήτρια : Ζησοπούλου Δώρα Πολ. Μηχανικός - Συγκοινωνιολόγος MSc Περιβαλλοντολόγος Υπεύθυνη Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ «Δημόσια Αστικά Μέσα Μαζικής Μεταφοράς»

ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ «Δημόσια Αστικά Μέσα Μαζικής Μεταφοράς» ΤΕΙ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ : ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΘΗΒΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ Επίβλεψη : Καθηγήτρια Dr. Έλενα Καλλικαντζάρου Μελέτη - Ανάπτυξη: Καλογερίδου Χρυσούλα

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος των ημοσίων Συγκοινωνιών στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη»

«Ο ρόλος των ημοσίων Συγκοινωνιών στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη» «Ο ρόλος των ημοσίων Συγκοινωνιών στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη» ρ. Παναγιώτης Παπαϊωάννου Εργαστήριο Συγκοινωνιακής Τεχνικής, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv 1. Πόλη και σχεδιασμός: oι βασικές συνιστώσες... 18 1.1 Αναγκαιότητα του χωρικού σχεδιασμού....18 1.2 Η ρύθμιση των χρήσεων γης...20 1.3

Διαβάστε περισσότερα

6/5/2014. Καλές Πρακτικές για Αστική Βιώσιμη Κινητικότητα και Πράσινες Μεταφορές. Κινητικότητα. Τομέας Μεταφορών. Ευρωπαϊκή Στρατηγική 2020

6/5/2014. Καλές Πρακτικές για Αστική Βιώσιμη Κινητικότητα και Πράσινες Μεταφορές. Κινητικότητα. Τομέας Μεταφορών. Ευρωπαϊκή Στρατηγική 2020 Καλές Πρακτικές για Αστική Βιώσιμη Κινητικότητα και Πράσινες Μεταφορές Κινητικότητα Η κινητικότητα είναι το κλειδί της ποιότητας ζωής μας και είναι ζωτικής σημασίας για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ. Dr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΝΑΥΠΛΙΟΥ

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΝΑΥΠΛΙΟΥ Αναγνώριση της περιοχής μελέτης Προβλήματα και ελλείψεις στην κυκλοφοριακή λειτουργία και τις μεταφορικές υποδομές Αυξημένος φόρτος διέλευσης

Διαβάστε περισσότερα

[World Business Council for Sustainable Development] [OECD]

[World Business Council for Sustainable Development] [OECD] Βιώσιµη Κινητικότητα : Προς µια περιβαλλοντικά συµβατή µετακίνηση στις αστικές περιοχές µας Η πρώτη Ελληνική εφαρµογή στη Θεσσαλονίκη Θεσσαλονίκη, 24 Μαΐου 2012 Βιώσιµη Κινητικότητα στη Θεσσαλονίκη: Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΟΔΗΛΑΤΟ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΤΟ ΠΟΔΗΛΑΤΟ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΤΟ ΠΟΔΗΛΑΤΟ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ Πλεονεκτήματα Ποδηλάτου αθόρυβο οικολογικό ελαφρύ γρήγορο γυμνάζειτοσώμα αγαπάτηφύση σέβεται την ανθρώπινη ύπαρξη δεν κοστίζει αποσυμφορεί τις πόλεις δημιουργεί ελεύθερους πολίτες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ Α.Π.Θ. Συνεργασίες και προοπτικές. Μάγδα Πιτσιάβα-Λατινοπούλου. Πρόεδρος Επιτροπής Βιώσιμης Κινητικότητας ΑΠΘ

ΒΙΩΣΙΜΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ Α.Π.Θ. Συνεργασίες και προοπτικές. Μάγδα Πιτσιάβα-Λατινοπούλου. Πρόεδρος Επιτροπής Βιώσιμης Κινητικότητας ΑΠΘ ΒΙΩΣΙΜΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ Α.Π.Θ. Συνεργασίες και προοπτικές Μάγδα Πιτσιάβα-Λατινοπούλου Πρόεδρος Επιτροπής Βιώσιμης Κινητικότητας ΑΠΘ ΜΕΛΗ Μάγδα Πιτσιάβα Καθηγήτρια, Διευθύντρια Εργαστηρίου Συγκοινωνιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ: ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΕΠΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΙΣ Ο ΟΥΣ Γ. ΧΑΛΚΙ Η ΚΑΙ ΜΕΓ. ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΥ ΤΩΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ

ΜΕΛΕΤΗ: ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΕΠΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΙΣ Ο ΟΥΣ Γ. ΧΑΛΚΙ Η ΚΑΙ ΜΕΓ. ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΥ ΤΩΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΜΕΛΕΤΗ: ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΕΠΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΙΣ Ο ΟΥΣ Γ. ΧΑΛΚΙ Η ΚΑΙ ΜΕΓ. ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΥ ΤΩΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ Α ΣΤΑ ΙΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ Η µελέτη έχει ως

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθέρωση Κατευθύνσεις της Ε.Ε. για τις εμπορευματικές οδικές μεταφορές 5

Απελευθέρωση Κατευθύνσεις της Ε.Ε. για τις εμπορευματικές οδικές μεταφορές 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΥΡΩΠΑΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ.. 1 1.1. Σχεδιασμός των μεταφορών... 1 1.2. Κατηγοριοποίηση Δομικά στοιχεία των μεταφορών.. 2 1.3. Βασικοί άξονες της Ευρωπαϊκής πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις για τη βελτίωση της Ενεργειακής Αποδοτικότητας στον τομέα των Μεταφορών

Δράσεις για τη βελτίωση της Ενεργειακής Αποδοτικότητας στον τομέα των Μεταφορών Δράσεις για τη βελτίωση της Ενεργειακής Αποδοτικότητας στον τομέα των Μεταφορών Μαρία Ζαρκαδούλα Τμήμα Περιβάλλοντος & Μεταφορών ΚΑΠΕ EnergyRes 09 Forum, 20.2.2009 Περιεχόμενα Η Ευρωπαϊκή Πολιτική Οι πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ 1 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 2 Τα εργαλεία ανάγνωσης της ταυτότητας της πόλης. Τα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του ΣΑΣΘ και η αναγκαιότητα μετεξέλιξης του φορέα. Ιωάννης Παλαιστής, Πρόεδρος ΣΑΣΘ

Ο ρόλος του ΣΑΣΘ και η αναγκαιότητα μετεξέλιξης του φορέα. Ιωάννης Παλαιστής, Πρόεδρος ΣΑΣΘ Ο ρόλος του ΣΑΣΘ και η αναγκαιότητα μετεξέλιξης του φορέα Ιωάννης Παλαιστής, Πρόεδρος ΣΑΣΘ Περιεχόμενα Το ΣΑΣΘ Ο ρόλος του ΣΑΣΘ Συμμετοχή του ΣΑΣΘ σε Διεθνή & Ευρωπαϊκά Fora και σε Ευρωπαϊκά έργα Δράσεις

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα διπλωματικών εργασιών έτους 2012-2013

Θέματα διπλωματικών εργασιών έτους 2012-2013 Θέματα διπλωματικών εργασιών έτους 2012-2013 Θέμα 1: Διασύνδεση μεταφορών μικρών και μεγάλων αποστάσεων Εισαγωγή Στη λευκή βίβλο «WHITE PAPER Roadmap to a Single European Transport Area Towards a competitive

Διαβάστε περισσότερα

Θαλάσσια Αστική Συγκοινωνία Θεσσαλονίκης

Θαλάσσια Αστική Συγκοινωνία Θεσσαλονίκης Θαλάσσια Αστική Συγκοινωνία Θεσσαλονίκης Δρ. Παναγιώτης Παπαϊωάννου Εργαστήριο Συγκοινωνιακής Τεχνικής, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΑΠΘ Πρόεδρος Συμβουλίου Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη 26-05-2010

Διαβάστε περισσότερα

Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια

Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια ΠΣ ΑΤΜ - ΤΕΕ Επιστηµονική Ηµερίδα Παρόδιες χρήσεις γης και διαχείριση προσβάσεων Αθήνα, 26-27 Απριλίου 2001 Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια Γιώργος Γιαννής Μαθιός Καρλαύτης Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Υ.Α. Οικ. Β- 54871/4060/2003 (Β 1364). (Κατ εξουσιοδότηση της παραγράφου 1 του άρθρου 7 του Ν. 2963/2001)

Υ.Α. Οικ. Β- 54871/4060/2003 (Β 1364). (Κατ εξουσιοδότηση της παραγράφου 1 του άρθρου 7 του Ν. 2963/2001) Υ.Α. Οικ. Β- 54871/4060/2003 (Β 1364). (Κατ εξουσιοδότηση της παραγράφου 1 του άρθρου 7 του Ν. 2963/2001) «Όροι, προϋποθέσεις και διαδικασία για το χαρακτηρισμό μιας περιοχής ως αστικής, μιας γραμμής ως

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μ ΟΝΑΔΑ Β ΙΩΣΙΜΗΣ Κ ΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μ ΟΝΑΔΑ Β ΙΩΣΙΜΗΣ Κ ΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μ ΟΝΑΔΑ Β ΙΩΣΙΜΗΣ Κ ΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Χάραξη συνδυασμένης πολεοδομικής και κυκλοφοριακής στρατηγικής

Διαβάστε περισσότερα

ποιότητα ζωής για όλους Mε τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο του ΠΕΠ Αττικής ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΧΡΗΜ/ΣΗ: ΠΡΟΕΚ/ΜΕΝΗ

ποιότητα ζωής για όλους Mε τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο του ΠΕΠ Αττικής ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΧΡΗΜ/ΣΗ: ΠΡΟΕΚ/ΜΕΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΝΙΚΑΙΑΣ - ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΡΕΝΤΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΧΡΗΜ/ΣΗ: ΠΡΟΕΚ/ΜΕΝΗ ΑΜΟΙΒΗ: «ΜΕΛΕΤΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ» ΤΟ ΕΡΓΟ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής».

«Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής». «Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής». Mάρω Ευαγγελίδου. Αρχιτέκτων - Πολεοδόμος/ Χωροτάκτης Αθήνα 21.11.13 Περιφέρεια Αττικής Ημερίδα με θέμα:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΤΡΑΜ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ECOTALE INTERREG IVC

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΤΡΑΜ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ECOTALE INTERREG IVC ECOTALE ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΤΡΑΜ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ECOTALE INTERREG IVC 2 ο Φόρουμ Κινητικότητας ΣΑΣΘ 18 Σεπτεμβρίου 2012, Θεσσαλονίκη Συμβούλιο Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ ΣΠΥΡΟΥ ΒΟΥΓΙΑ ΕΠΙ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ ΤΟΥ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ ΣΠΥΡΟΥ ΒΟΥΓΙΑ ΕΠΙ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ ΤΟΥ 1 ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ ΣΠΥΡΟΥ ΒΟΥΓΙΑ ΕΠΙ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΟΔΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟΝ ΑΣΤΙΚΟ ΙΣΤΟ Α. Ανάλυση Υφιστάμενης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ. Λεύκωμα Λάρισας 8.000 8.000 χρόνια νεότητας ΛΑΡΙΣΑ 1900 ΛΑΡΙΣΑ 1940-1945 ΛΑΡΙΣΑ 1910 ΛΑΡΙΣΑ 1950 ΛΑΡΙΣΑ 1950

ΔΗΜΟΣ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ. Λεύκωμα Λάρισας 8.000 8.000 χρόνια νεότητας ΛΑΡΙΣΑ 1900 ΛΑΡΙΣΑ 1940-1945 ΛΑΡΙΣΑ 1910 ΛΑΡΙΣΑ 1950 ΛΑΡΙΣΑ 1950 Πολεοδομική Ανασυγκρότηση Αναβάθμιση του κέντρου της Λάρισας 2009 ΛΑΡΙΣΑ 1900 ΛΑΡΙΣΑ 1910 ΛΑΡΙΣΑ 1940-1945 ΛΑΡΙΣΑ 1950 ΛΑΡΙΣΑ 1950 1 ΛΑΡΙΣΑ 1950 ΛΑΡΙΣΑ 1956 ΛΑΡΙΣΑ 1960 ΛΑΡΙΣΑ 1970 ΛΑΡΙΣΑ 1980 Η ΟΔΟΣ ΗΠΕΙΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΘΗΝΑ

ΣΧΕΔΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΘΗΝΑ ΚΕΦ. 1 Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ "ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ" ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΧΩΡΟ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΞΗ ΣΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ JESSICA ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΣΠΑ 2014-2020 Τρεις κυρίαρχες

Διαβάστε περισσότερα

«ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ & ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ» Δρ. Ν.Κ. ΓΚΕΪΒΕΛΗΣ Σύμβουλος Διοίκησης Business development ANΚO ΑΕ

«ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ & ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ» Δρ. Ν.Κ. ΓΚΕΪΒΕΛΗΣ Σύμβουλος Διοίκησης Business development ANΚO ΑΕ Δρ. Ν.Κ. ΓΚΕΪΒΕΛΗΣ Σύμβουλος Διοίκησης Business development ANΚO ΑΕ ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ Τομέας Συμβατικής Διακίνησης Επιβατών Τομέας Εμπορευματικών Μεταφορών Τομέας Δημόσιων Μεταφορών ΤΟΜΕΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι θέσεις του ΣΕΣ για τη στάθμευση. Στέλιος Ευσταθιάδης Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, Συγκοινωνιολόγος MSc

Οι θέσεις του ΣΕΣ για τη στάθμευση. Στέλιος Ευσταθιάδης Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, Συγκοινωνιολόγος MSc Οι θέσεις του ΣΕΣ για τη στάθμευση Στέλιος Ευσταθιάδης Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, Συγκοινωνιολόγος MSc Στάθμευση επί της οδού Έλλειψη θέσεων στάθμευσης (η ζήτηση υπερβαίνει την προσφορά) Παράνομη στάθμευση

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό έργο emobility Works: «Προώθηση των ηλεκτρικών οχημάτων σε Δήμους και επιχειρήσεις»

Το Ευρωπαϊκό έργο emobility Works: «Προώθηση των ηλεκτρικών οχημάτων σε Δήμους και επιχειρήσεις» Το Ευρωπαϊκό έργο emobility Works: «Προώθηση των ηλεκτρικών οχημάτων σε Δήμους και επιχειρήσεις» Μαρία Ζαρκαδούλα Προϊσταμένη Τμήματος Περιβάλλοντος & Μεταφορών Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών & Εξοικονόμησης

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα έρευνας Τουρνικιώτης ΕΜΠ Βασενχόβεν Βασιλοπούλου Βασιλειάδης Καρύδη Καφαντάρης Κίτσος Μουζακίτης Πατατούκα

Ομάδα έρευνας Τουρνικιώτης ΕΜΠ Βασενχόβεν Βασιλοπούλου Βασιλειάδης Καρύδη Καφαντάρης Κίτσος Μουζακίτης Πατατούκα Ομάδα έρευνας Παναγιώτης Τουρνικιώτης καθηγητής ΕΜΠ Μαρία Βασενχόβεν Χριστίνα Βασιλοπούλου Βασίλης Βασιλειάδης Ηώ Καρύδη Φάνης Καφαντάρης Βασίλης Κίτσος Σταύρος Μουζακίτης Έλενα Πατατούκα αρχιτέκτονες

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Τι μπορεί να αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση Οι ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατέχουν πρωταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων Το «Σύµφωνο των ηµάρχων» αποτελεί µία φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας το προβάδισµα σε πρωτοπόρους δήµους της Ευρώπης να αµβλύνουν

Διαβάστε περισσότερα

«Διασύνδεση Περιφερειακής Οδού και Δικτύου Αστικών Συγκοινωνιών»

«Διασύνδεση Περιφερειακής Οδού και Δικτύου Αστικών Συγκοινωνιών» Υποδομές Σύνδεσης της Περιφερειακής Οδού με το Πολεοδομικό Συγκρότημα Θεσσαλονίκης «Διασύνδεση Περιφερειακής Οδού και Δικτύου Αστικών Συγκοινωνιών» Καθ. Παναγιώτης Παπαϊωάννου Πρόεδρος Συμβουλίου Αστικών

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20 Ιουνίου 2014 Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 Συνολική πληροφόρηση Η σύμβαση εταιρικής σχέσης με την Κύπρο καθορίζει ένα ορόσημο για επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΛΙΜΕΝΩΝ & ΛΙΜΕΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΙΑΣ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2005 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, ανταποκρινόμενο στην ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΙΜΕ

ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΙΜΕ ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΙΜΕ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΜΙΠ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ (1/3) Ικανότητα οχήματος: Ο μέγιστος αριθμός επιβατών που μπορεί να εξυπηρετηθεί

Διαβάστε περισσότερα

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO 19thRoundtable with the Government of Greece-The Economist Kυρίες και Κύριοι Πριν ξεκινήσω

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα μεθοδολογίας σχεδιασμού συνθηκών βιώσιμης κινητικότητας στη Ν. Σμύρνη με έμφαση στο ποδήλατο. Δημήτρης Μηλάκης, Δρ. Συγκ.

Έρευνα μεθοδολογίας σχεδιασμού συνθηκών βιώσιμης κινητικότητας στη Ν. Σμύρνη με έμφαση στο ποδήλατο. Δημήτρης Μηλάκης, Δρ. Συγκ. Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μ Ο Ν Α Δ Α Β Ι Ω Σ Ι Μ Η Σ Κ Ι Ν Η Τ Ι Κ Ο Τ Η Τ Α Σ Έρευνα μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής Δευτέρα, 9 Απριλίου 2012 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής Υπογράφηκε σήμερα 09/04 από την Υπουργό Ανάπτυξης,

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2011-2014

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2011-2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ-ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2011-2014 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Άξονας 1: Περιβάλλον και ποιότητα ζωής Στρατηγικός Στόχος: Δήμος

Διαβάστε περισσότερα

Αλλαγή στα κοινωνικά, οικονομικά και πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής του Κέντρου της Πόλης

Αλλαγή στα κοινωνικά, οικονομικά και πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής του Κέντρου της Πόλης Αλλαγή στα κοινωνικά, οικονομικά και πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής του Κέντρου της Πόλης Ο Δήμος Λεμεσού πρωτοστάτησε για την δημιουργία του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου στο κέντρο της πόλης αφού πίστευε

Διαβάστε περισσότερα

Έκκληση για δράση: 10 βασικά μέτρα έτσι ώστε περισσότεροι άνθρωποι να ποδηλατούν πιο συχνά στην Ευρώπη.

Έκκληση για δράση: 10 βασικά μέτρα έτσι ώστε περισσότεροι άνθρωποι να ποδηλατούν πιο συχνά στην Ευρώπη. Έκκληση για δράση: 10 βασικά μέτρα έτσι ώστε περισσότεροι άνθρωποι να ποδηλατούν πιο συχνά στην Ευρώπη. Διακήρυξη της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Ποδηλατών για τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 2014 Σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή της πρότασης του έργου στην πόλη της Αθήνας(Μέρος Ι)

Εφαρμογή της πρότασης του έργου στην πόλη της Αθήνας(Μέρος Ι) Εφαρμογή της πρότασης του έργου στην πόλη της Αθήνας(Μέρος Ι) Ανάγκες χρηστών, πάροχων συγκοινωνιακού έργου και υπεύθυνων λήψης αποφάσεων Παρουσίαση Πιλότου Αθήνας Βασίλης Μιζάρας Infotrip SA Αθήνα, 12.10.2010

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗΣ Δευτέρα 17/9 Δημόσιες Συγκοινωνίες & Μέσα Μαζικής Μεταφοράς: - Ποια είναι η έννοια της Βιώσιμης Μετακίνησης στην Ευρώπη; - Αποτελούν οι Δημόσιες Συγκοινωνίες το βασικό πυλώνα υποστήριξης της βιώσιμης μετακίνησης

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Θέσεων ΣΕΣ για την Οδική Ασφάλεια

Παρουσίαση Θέσεων ΣΕΣ για την Οδική Ασφάλεια Ημερίδα για την Εβδομάδα Οδικής Ασφάλειας Αθήνα, 19 Μαρτίου 2013 Παρουσίαση Θέσεων ΣΕΣ για την Οδική Ασφάλεια Γιώργος Γιαννής, Κώστας Αντωνίου, Ματθαίος Καρλαύτης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Η Οδική Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Κινητικότητας. Στόχοι & Προοπτικές

Διαχείριση Κινητικότητας. Στόχοι & Προοπτικές ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ & ΑΕΙΦΟΡΙΑ Δυνατότητες, Κατευθύνσεις, Προοπτικές Διαχείριση Κινητικότητας Στόχοι & Προοπτικές Εισηγητής: Πάνος Χριστόπουλος, Φυσικός Περιβαλλοντολόγος MSc. Ξενοδοχείο HOLIDAY IN - Αθήνα, 28 Ιουνίου

Διαβάστε περισσότερα

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Πρακτικός Οδηγός Πώς να σχεδιάσετε ένα πολυταμειακό επιχειρησιακό πρόγραμμα για την ενεργειακά αποδοτική ανακαίνιση του κτιριακού δυναμικού Σχεδιάζετε τα επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics)

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους

Διαβάστε περισσότερα

Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και Οικολογική Οδήγηση - Εξοικονόμηση ενέργειας μέσα από την αλλαγή της οδηγητικής συμπεριφοράς.

Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και Οικολογική Οδήγηση - Εξοικονόμηση ενέργειας μέσα από την αλλαγή της οδηγητικής συμπεριφοράς. Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και Οικολογική Οδήγηση - Εξοικονόμηση ενέργειας μέσα από την αλλαγή της οδηγητικής συμπεριφοράς. Άρης Ζωγράφος - Ευάγγελος Ματσούκης Πανεπιστήμιο Πατρών www.upatras.gr Πρότυπες Σχολές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΑΘΗΝΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΤΟΥ 2020

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΑΘΗΝΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΤΟΥ 2020 ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΑΘΗΝΑΣ Οκτώβριος 2010 ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΤΟΥ 2020 ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΕΚΤΑΣΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΜΕΣΩΝ ΣΤΑΘΕΡΗΣ ΤΡΟΧΙΑΣ Στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη»

Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Δημαρχείο Θεσσαλονίκης 13 Μαρτίου 2014 Θέμα: «Η ανάγκη για οριζόντια τεχνική υποστήριξη των Ελληνικών

Διαβάστε περισσότερα

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον»

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός ιευθυντής Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και Εξοικονόµησης Ενέργειας - Κ.Α.Π.Ε. e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ»

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΑΣ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 Θέμα: «Η ανάγκη για έναν ολοκληρωμένο Ενεργειακό Σχεδιασμό στο

Διαβάστε περισσότερα

Πεζοί και Περιβάλλον. 4o Business Forum ECO FORUM ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΑΡΧΕΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ «ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΟ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ»

Πεζοί και Περιβάλλον. 4o Business Forum ECO FORUM ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΑΡΧΕΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ «ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΟ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ» 4o Business Forum ECO FORUM ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΑΡΧΕΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ «ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΟ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ» Πεζοί και Περιβάλλον Σωκράτης Μπάσμπας Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Αγρονόμων & Τοπογράφων Μηχανικών Πολυτεχνική Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική μελέτη για την πόλη της Λεμεσού. Ημερίδα στα πλαίσια του προγράμματος SUSREG, 18/03/2015, Λεμεσός

Πιλοτική μελέτη για την πόλη της Λεμεσού. Ημερίδα στα πλαίσια του προγράμματος SUSREG, 18/03/2015, Λεμεσός Πιλοτική μελέτη για την πόλη της Λεμεσού Ημερίδα στα πλαίσια του προγράμματος SUSREG, 18/03/2015, Λεμεσός Από πειραματική σε πιλοτική εφαρμογή SUSREG Case Study 2 Πειραματική μελέτη Τι κερδίσαμε από την

Διαβάστε περισσότερα

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα (ΔΕΔ) χρηματοδοτούνται εν μέρει από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εν μέρει από τα κράτη μέλη. Η χρηματοδοτική ενίσχυση της ΕΕ λειτουργεί ως καταλύτης,

Διαβάστε περισσότερα

Οι Θέσεις του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων για την Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα

Οι Θέσεις του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων για την Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Οι Θέσεις του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων για την Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Νικόλαος Ηλιού Αναπλ. Καθηγητής Πανεπ. Θεσσαλίας neliou@civ.uth.gr Το πρόβλημα την τελευταία δεκαετία, η Ελλάδα καταλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογή τεχνολογιών για την αποτελεσµατική διαχείριση αστικών διανοµών: Τα αποτελέσµατα από το έργο CITY PORTS ρ. Ιωάννης Τυρινόπουλος

Εφαρµογή τεχνολογιών για την αποτελεσµατική διαχείριση αστικών διανοµών: Τα αποτελέσµατα από το έργο CITY PORTS ρ. Ιωάννης Τυρινόπουλος Εφαρµογή τεχνολογιών για την αποτελεσµατική διαχείριση αστικών διανοµών: Τα αποτελέσµατα από το έργο CITY PORTS ρ. Ιωάννης Τυρινόπουλος Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (Ε.Κ.Ε.Τ.Α.) Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία;

Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία; Διεπιστημονική προσέγγιση στα ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ :Τεχνολογία, Περιβάλλον, Πολιτισμός Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία; Κλειώ Αξαρλή,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Παρατηρήσεις επί της πρότασης/μελέτης Γενικές 1. Η μελέτη δεν έχει τη δομή ούτε μίας οικονομοτεχνικής ή επιχειρησιακής μελέτης αλλά ούτε και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020 ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ 1 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 1.1 Αναφερθείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014 2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014 2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014 2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΟΥ ΣΤΟΧΟΥ 4 «Υποστήριξη της μετάβασης προς μία οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

Δήμος Θεσσαλονίκης ΓΑΙΑ ΑΕ ΜΕΛΕΤΩΝ. 6 Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο (αναθεώρηση) Δήμος Θεσσαλονίκης Μελέτη σε εξέλιξη (Δ/νση Αστικού

Δήμος Θεσσαλονίκης ΓΑΙΑ ΑΕ ΜΕΛΕΤΩΝ. 6 Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο (αναθεώρηση) Δήμος Θεσσαλονίκης Μελέτη σε εξέλιξη (Δ/νση Αστικού A/A 1 2 3 ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΛΗΦΘΟΥΝ ΥΠΟΨΗ Τεχνικές Προδιαγραφές του Συστήματος Ελεγχόμενης Στάθμευσης του Δήμου Θεσσαλονίκης Μελέτη δικτύου ποδηλατόδρομου 12 χλμ. στο Δήμο Θεσσαλονίκης Μελέτη επέκτασης

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρο Ελληνικό Σχολείο, Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε: Πράσινες συνήθειες: Μετακινήσεις φιλικές στο περιβάλλον

Αειφόρο Ελληνικό Σχολείο, Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε: Πράσινες συνήθειες: Μετακινήσεις φιλικές στο περιβάλλον Πως οι μετακινήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής; Η εξοικονόμηση πόρων και κυρίως ενέργειας συνδέεται σε μεγάλο βαθμό και με τον περιορισμό της σπατάλης ενέργειας για τις μεταφορές και

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020

Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020 Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020 Medeea International Conference Mediterranean Energy Cities Λευκωσία, 16 Μαΐου 2013 Γραφείο Προγραμματισμού Άδωνις Κωνσταντινίδης,

Διαβάστε περισσότερα

O συνολικός αριθμός μετακινήσεων που παράγονται κάθε μέρα στη Λάρισα ανέρχεται σε 160.000 (ΑΠΘ 1999) με αύξηση σε 170.000 το 2002 (ρυθμιστικό 2009).

O συνολικός αριθμός μετακινήσεων που παράγονται κάθε μέρα στη Λάρισα ανέρχεται σε 160.000 (ΑΠΘ 1999) με αύξηση σε 170.000 το 2002 (ρυθμιστικό 2009). 2. Τοπικές μεταφορές 2A. Παρουσίαση κατάστασης O συνολικός αριθμός μετακινήσεων που παράγονται κάθε μέρα στη Λάρισα ανέρχεται σε 160.000 (ΑΠΘ 1999) με αύξηση σε 170.000 το 2002 (ρυθμιστικό 2009). Η σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

Sharing momo Carsharing Πιλοτικό πρόγραμμα

Sharing momo Carsharing Πιλοτικό πρόγραμμα Κοινόχρηστο Αυτοκίνητο Car- Sharing momo Carsharing Πιλοτικό πρόγραμμα Μαρία Ζαρκαδούλα αδούλα Έφη Τριτοπούλου ούλο Τμήμα Περιβάλλοντος και Μεταφορών ΚΑΠΕ mariazar@cres.gr 1 Νέο Μοντέλο Ανάπτυξης Η κλιματική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» (ΠΑΑ) Άξονας 3 3 ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα»

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» «Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» του Andrea Campagna, τεχνικού & επιστημονικού συντονιστή του έργου FutureMed Project n 2S-MED11-29 Project co-funded by the European Regional Development Fund (ERDF)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ αριθ. 1 ΣΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ 2015

ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ αριθ. 1 ΣΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ 2015 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στρασβούργο, 13.1.2015 COM(2015) 11 final ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ αριθ. 1 ΣΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ 2015 ΠΟΥ ΣΥΝΟΔΕΥΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ «ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» 7 Ο ΕΞΑΜΗΝΟ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ «ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» 7 Ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΕΣ ΛΩΡΙΔΕΣ ΛΕΩΦΟΡΕΙΩΝ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ (α) παρά το κράσπεδο κατά την ροή της κυκλοφορίας (β) στο μέσο της οδού (αντίθετα στην ροή της κυκλοφορίας ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΕΣ ΛΩΡΙΔΕΣ ΛΕΩΦΟΡΕΙΩΝ ΠΑΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές διαστάσεις. συγκοινωνίας στην Πάτρα

Περιβαλλοντικές διαστάσεις. συγκοινωνίας στην Πάτρα Περιβαλλοντικές διαστάσεις της θαλάσσιας αστικής συγκοινωνίας στην Πάτρα 1 Το θέμα: Αά Ανάγκη αναζήτησης εναλλακτικών προτάσεων για λύσεις από το περιβάλλον υγρό στοιχείο, λόγω αύξησης κυκλοφοριακών φόρτων

Διαβάστε περισσότερα

Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. Γιώργος Γιαννής Επίκουρος Καθηγητής ΕΜΠ Πρόεδρος ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΕ

Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. Γιώργος Γιαννής Επίκουρος Καθηγητής ΕΜΠ Πρόεδρος ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΕ ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. Γιώργος Γιαννής Επίκουρος Καθηγητής ΕΜΠ Πρόεδρος ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΕ Οκτώβριος 2006 ΕΝΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ Το Μετρό είναι ένα έργο που χαρακτηρίζεται από

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΕ - ΤΚΜ ΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 2011 ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ

ΤΕΕ - ΤΚΜ ΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 2011 ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΕΕ - ΤΚΜ ΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 2011 ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ Πέτη Πέρκα Πολιτικός Μηχανικός Συγκοινωνιολόγος MSc Μεταφορές και Περιβάλλον Αλματώδης αύξηση των εμπορευματικών μεταφορών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ

ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ 1.2 ΕΙΔΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΕΘΟΣ ΕΡΓΟΥ 1.3 ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΥΠΑΓΩΓΗ ΕΡΓΟΥ 1.4 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΡΓΟΥ 1.5 ΦΟΡΕΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ 1.6 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ-ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ Θ. ΜΑΥΡΟΓΕΩΡΓΗΣ. ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΕΜΠ, ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΟΣ MSc (Eng), MSc (Fin)

ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ-ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ Θ. ΜΑΥΡΟΓΕΩΡΓΗΣ. ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΕΜΠ, ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΟΣ MSc (Eng), MSc (Fin) ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ-ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΡΥΘΜΙΣΕΩΝ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ Θ. ΜΑΥΡΟΓΕΩΡΓΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΕΜΠ, ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΟΣ MSc (Eng), MSc (Fin) ΙΟΥΝΙΟΣ 2015 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ Συγκέντρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΘΑΝΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΜΕΙΩΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΦΘ ΣΤΟ ΒΟΛΟ

ΑΡΧΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΘΑΝΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΜΕΙΩΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΦΘ ΣΤΟ ΒΟΛΟ ΑΡΧΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΘΑΝΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΜΕΙΩΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΦΘ ΣΤΟ ΒΟΛΟ Α. ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ Α.1. Μόνωση οροφής Α.2. Μόνωση εξωτερικών τοίχων Α.3. Ταρατσόκηποι Α.4. Αντικατάσταση παλαιών κουφωμάτων & μονών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Η ανάγκη αναθεώρησης του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό προκύπτει αφενός από γενικότερες

Διαβάστε περισσότερα

Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα

Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα Λαμία 22 Μαρτίου 2012 Η πρωτοβουλία JESSICA: Οργάνωση & Λειτουργία Η ανάπτυξη της πρωτοβουλίας JESSICA στην ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟ-ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ...3 ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ ΠΤΟΛΕΜΑΪ ΑΣ...4 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΛΥΣΗΣ...8

ΙΣΤΟΡΙΚΟ-ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ...3 ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ ΠΤΟΛΕΜΑΪ ΑΣ...4 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΛΥΣΗΣ...8 Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α Ν Ο Μ Α Ρ Χ Ι Α Κ Ο Ζ Α Ν Η Σ Η Μ Ο Σ Π Τ Ο Λ Ε Μ Α Ϊ Α Σ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ ΗΜΟΥ ΠΤΟΛΕΜΑΪ ΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΚΟΙΝΗΣ ΩΦΕΛΕΙΑΣ ΠΟΛΗΣ ΠΤΟΛΕΜΑΪ

Διαβάστε περισσότερα

«Επιστημονικός Σύμβουλος Παρακολούθησης και Υποστήριξης του ΣΧΥ Ηρακλείου» υποέργο 8 της πράξης με τίτλο «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ»

«Επιστημονικός Σύμβουλος Παρακολούθησης και Υποστήριξης του ΣΧΥ Ηρακλείου» υποέργο 8 της πράξης με τίτλο «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ταχ. Διεύθυνση : Ανδρόγεω 1 & Πλ.Καλλεργών Πληροφορίες : Κ.Μπαριτάκης Τηλ.

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική ιαχείριση στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική ιαχείριση στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική ιαχείριση στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Το ΑΠΘ έχει δεσμευθεί στην υιοθέτηση θεμελιωδών αρχών της ολοκληρωμένης περιβαλλοντικής διαχείρισης με κύριους στόχους:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό!

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! Βιώσιμη διαχείριση αστικού νερού: Βασικές αρχές & καλές πρακτικές σε θέματα επικοινωνίας, διαβούλευσης, εκπαίδευσης Νερό: δημόσιο αγαθό, μοναδικός φυσικός

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη & Αξιοποίηση της Ακίνητης Περιουσίας. Prodexpo Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετανία, Αθήνα 7-8 Οκτωβρίου 2015

Ανάπτυξη & Αξιοποίηση της Ακίνητης Περιουσίας. Prodexpo Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετανία, Αθήνα 7-8 Οκτωβρίου 2015 Ανάπτυξη & Αξιοποίηση της Ακίνητης Περιουσίας Prodexpo Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετανία, Αθήνα 7-8 Οκτωβρίου 2015 Σχεδιασμός & Πολιτικές για τις Πόλεις του Αύριο Συνεργασία Δημόσιων & Ιδιωτικών Φορέων για την

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΙΚΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΜΕΤΩΠΟ: Η περίπτωση του Φαληρικού Όρµου

ΑΣΤΙΚΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΜΕΤΩΠΟ: Η περίπτωση του Φαληρικού Όρµου ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΠΜΣ: Αρχιτεκτονική-Σχεδιασµός του χώρου- Κατεύθυνση: Πολεοδοµία-Χωροταξία Μάθηµα: Περιβαλλοντικές συνιστώσες του σχεδιασµού και της οικιστικής ανάπτυξης. ΑΣΤΙΚΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΜΕΤΩΠΟ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΜΕΤΡΑ ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

ΑΞΟΝΕΣ ΜΕΤΡΑ ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΜΕΤΡΑ ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΜΕΤΡΑ ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΑΞΟΝΑΣ 1 : ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ Μέτρο 1.1 : Φυσικό Περιβάλλον - Πράσινο Μέτρο 1.2 : Οικιστική και πολεοδομική

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κυκλοφορίας στο ιστορικό κέντρο της Αίγινας

Διαχείριση κυκλοφορίας στο ιστορικό κέντρο της Αίγινας Διαχείριση κυκλοφορίας στο ιστορικό κέντρο της Αίγινας Traffic management in the historical centre of Aegina 30/06/2014-20/07/2014 Διοργάνωση με την υποστήριξη Συμμετέχοντες Fanny Bachevalier, FR Gwenolé

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 ΠΟΡΟΙ Π.Π 2014-2020 ΕΠ - ΥΜΕ - ΠΕΡΑΑ (ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ) ΤΑΜΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΟΡΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕ ΠΕΠ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ

ΤΟ ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΟ ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΟΥΣ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ Γιώργος Γιαννής Πρόεδρος ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ Α.Ε. Ηµερίδα Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Αθήνα, 26 Οκτωβρίου 2004

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Την αρωγή του κλάδου Τεχνολογιών

Την αρωγή του κλάδου Τεχνολογιών ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΛΟΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΕΧΟΝΟΛΟΓΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Προστασία του Περιβάλλοντος με τη χρήση Την αρωγή του κλάδου Τεχνολογιών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑ ΜΕΤΡΟ Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΠΡΟΣ ΠΕΙΡΑΙΑ. Οκτώβριος 2012

ΕΡΓΑ ΜΕΤΡΟ Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΠΡΟΣ ΠΕΙΡΑΙΑ. Οκτώβριος 2012 ΕΡΓΑ ΜΕΤΡΟ Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΠΡΟΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Οκτώβριος 2012 ΕΡΓΑ ΜΕΤΡΟ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΕΡΓΑ ΜΕΤΡΟ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΕΡΓΑ ΜΕΤΡΟ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ Σήµερα, στην Αθήνα λειτουργούν 29 Σταθµοί Μετρό και 31 χλµ δικτύου των Γραµµών 2 & 3

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουθεί το πρότυπό µας, το οποίο ελπίζουµε να βρείτε χρήσιµο. ΟΙΚΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

Ακολουθεί το πρότυπό µας, το οποίο ελπίζουµε να βρείτε χρήσιµο. ΟΙΚΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Προτάσεις του WWF Ελλάς για το περιεχόµενο του Εθνικού Σχεδίου ράσης Ενεργειακής Απόδοσης σύµφωνα µε την Οδηγία 2006/32/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Παιδεία Οδικής Ασφάλειας

Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Παιδεία Οδικής Ασφάλειας Εσπερίδα «Προτάσεις για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας στην Ελλάδα» Ρόδος, 22 Μαρτίου 2012 Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Παιδεία Οδικής Ασφάλειας Γ. Κανελλαΐδης,

Διαβάστε περισσότερα