Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α"

Transcript

1

2

3

4 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΤΕΥΧΟΣ 41 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2009 IΔIOΚΤΗΣΙΑ-EKTYΠΩΣH M. ΠITΣIΛIΔHΣ Α.E. Aγ. Νικολάου Γλυφάδα Τηλ.: Fax: ΚΩΔΙΚΟΣ: 6058 ΕΚΔOΤΗΣ Μιχάλης Πιτσιλίδης Λ. Πορφύρα 11, Bούλα ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Νινέττα Βατικιώτη ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Θεόδουλος Παπαβασιλείου ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Εμμανουήλ Κοντοπόδης ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Εμμανουήλ Κοντοπόδης ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Γιώργος Παναγόπουλος ART DIRECTOR Βιργινία Κάππα ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΣΗ Νώντας Σαμπατάκος ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ Σταμάτης Κωνσταντάτος ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Όλγα Κοσσυβάκη Βιβέττα Λαϊνιώτη ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ Σπύρος Τζωρτζίνης ΥΠΟΔΟΧΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ Σοφία Κολοβού ΔΙΕΚΠΕΡΑΙΩΣΗ Μιχάλης Αιγινίτης Απαγορεύεται κάθε αναδημοσίευση ύλης του περιοδικού χωρίς την έγγραφη άδεια του εκδότη. Η Prasugrel έλαβε θετική γνωμοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Φαρμακευτικών Προϊόντων για Ανθρώπινη Χρήση (CHMP)...8 Αλλαγές του τρόπου ζωής και λιπίδια...10 Είναι η πρόσβαση από την κερκιδική αρτηρία ασφαλέστερη εκείνης από τη μηριαία για την PCI;...12 Ακρίβεια του ηλεκτροκαρδιογραφήματος για το STEMI...16 Καθετήρες μπαλονιού εφαρμογής ψύξης για την κατάλυση της κολπικής μαρμαρυγής...18 Καθοδηγούμενος από MRI ηλεκτροφυσιολογικός έλεγχος και κατάλυση...20 Δράσεις των νιτρωδών - διαμάχη αντιθέτων;...24 Η PCI είναι σήμερα εξίσου αποτελεσματική στις γυναίκες όπως στους άνδρες...26 Ενδοστεφανιαία έναντι ενδοφλέβιας χορήγησης abciximab στο STEMI...30 Διάρκεια χορήγησης κλοπιδογρέλης και επιπλοκές μετά την PCI σε διαβητικούς...32 Έλεγχος συχνότητας έναντι ελέγχου ρυθμού σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια...34 Bosentan για την πρώιμη πνευμονική υπέρταση...36 Δρονεδαρόνη: ένα νέο αντιαρρυθμικό φάρμακο Τεύχος 41

5

6 Η Prasugrel έλαβε θετική γνωμοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Φαρμακευτικών Προϊόντων για Ανθρώπινη Χρήση (CHMP) Ηεταιρεία Eli Lilly and Company ανακοίνωσε ότι, η Επιτροπή Φαρμακευτικών Προϊόντων για Ανθρώπινη Χρήση (CHMP) του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων εξέδωσε θετική γνωμοδότηση, συνιστώντας την έγκριση της Prasugrel, για την πρόληψη των αθηροθρομβωτικών επεισοδίων σε ασθενείς, οι οποίοι υποβάλλονται σε διαδερμική στεφανιαία παρέμβαση (PCI). Η θετική γνωμοδότηση της CHMP έχει υποβληθεί για τις τελικές ενέργειες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία χορηγεί τις εγκρίσεις στην Ευρώπη. Μετά την έγκριση, ο νέος αυτός αντιαιμοπεταλιακός παράγοντας πρόκειται να διατεθεί σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, με την προτεινόμενη ονομασία Efient. «Είμαστε ιδιαίτερα ικανοποιημένοι από τη θετική εισήγηση της CHMP για την έγκριση της Prasugrel στην Ευρώπη», δήλωσε ο John Alexander, M.D., M.P.H., επικεφαλής έρευνας και ανάπτυξης. «Με βάση τα αποτελέσματα των μελετών, ελπίζουμε ότι το Prasugrel θα λάβει έγκριση ως νέα θεραπευτική επιλογή για τους ασθενείς που υποβάλλονται σε PCI». Η τελική υποβολή της αίτησης περιέχει πληροφορίες από διάφορες μελέτες, συμπεριλαμβανομένης και της μελέτης-ορόσημο TRITON-TIMI 38, μιας συγκριτικής μελέτης ανωτερότητας στην οποία αξιολογήθηκαν η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα του Prasugrel, σε σύγκριση με την κλοπιδογρέλη (Plavix /Iscover ), για τη μείωση των αθηροθρομβωτικών επεισοδίων (συνδυασμένο τελικό σημείο καρδιαγγειακού θανάτου, μη-θανατηφόρου εμφράγματος του μυοκαρδίου, ή μη θανατηφόρου εγκεφαλικού επεισοδίου) σε ασθενείς με οξύ στεφανιαίο σύνδρομο, που υποβάλλονταν σε PCI. Τα στοιχεία αυτά παρουσιάστηκαν στις Επιστημονικές Συνεδριάσεις της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας και δημοσιεύθηκαν ταυτόχρονα στο διαδίκτυο και στο New England Journal of Medicine, το Νοέμβριο του «Η καρδιαγγειακή νόσος παραμένει ένα σημαντικό αίτιο θανάτου και αναπηρίας σε παγκόσμιο επίπεδο και η θετική αυτή γνωμοδότηση αποτελεί ένα σημαντικό βήμα, προκειμένου να καταστεί δυνατή η πρόληψη των εμφραγμάτων του μυοκαρδίου στους ασθενείς με ΟΣΣ», δήλωσε ο J. Anthony Ware, M.D., αντιπρόεδρος της Lilly για τη θεραπεία καρδιαγγειακών/οξέων νοσημάτων. Εκτιμάται ότι η καρδιαγγειακή νόσος ευθύνεται για το θάνατο περίπου 17,5 εκατομμυρίων ανθρώπων κάθε χρόνο, ενώ τα οξέα εμφράγματα του μυοκαρδίου και η ασταθής στηθάγχη, που ονομάζονται οξεία στεφανιαία σύνδρομα, προσβάλλουν ανθρώπους στην Ευρώπη κάθε χρόνο. 1,2 Σχετικά με την Prasugrel Η Daiichi Sankyo Company, Limited, και η Eli Lilly and Company αναπτύσσουν από κοινού την Prasugrel, που είναι ένας από του στόματος αντιαιμοπεταλιακός παράγοντας, που ανακαλύφθηκε από την Daiichi Sankyo και τον Ιαπωνικό ερευνητικό εταίρο της, Ube Industries, Ltd., ως πιθανή θεραπεία, αρχικά για ασθενείς με οξέα στεφανιαία σύνδρομα, οι οποίοι υποβάλλο- 8 Τεύχος 41

7 νται σε PCI. Η Prasugrel δρα μέσω της αναστολής της ενεργοποίησης των αιμοπεταλίων και την επακόλουθη συσσώρευση, μέσω του αποκλεισμού του υποδοχέα της P2Y12 διφωσφορικής αδενοσίνης (ADP) στην επιφάνεια των αιμοπεταλίων. Οι αντιαιμοπεταλιακοί παράγοντες προλαμβάνουν τη συσσώρευση και συγκόλληση των αιμοπεταλίων μεταξύ τους, διαδικασία που μπορεί να προκαλέσει αρτηριακή θρόμβωση και να οδηγήσει σε έμφραγμα του μυοκαρδίου και εγκεφαλικό επεισόδιο. Εκ μέρους του εταίρου της, Daiichi Sankyo, η Lilly υπέβαλε αίτηση για άδεια κυκλοφορίας της Prasugrel στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων, το Φεβρουάριο του Σχετικά με τα οξέα στεφανιαία σύνδρομα (ΟΣΣ) Τα οξέα στεφανιαία σύνδρομα, που περιλαμβάνουν τα εμφράγματα του μυοκαρδίου και την ασταθή στηθάγχη (θωρακικός πόνος), προσβάλλουν σχεδόν 1,5 εκατομμύρια άτομα στις Ηνωμένες Πολιτείες, κάθε χρόνο. 3 Το ΟΣΣ, το οποίο αποτελεί θανατηφόρο συνέπεια στεφανιαίας νόσου, αποτελεί το κυριότερο αίτιο θανάτου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, προκαλώντας περισσότερους από θανάτους στην ΕΕ, κάθε χρόνο. 4 Το έμφραγμα του μυοκαρδίου αποτελεί την κύρια μορφή εκδήλωσης στεφανιαίας νόσου, που λαμβάνει χώρα όταν υπάρχει στένωση ή έμφραξη των αρτηριών ως αποτέλεσμα της αποθήκευσης χοληστερόλης και λίπους, και οδηγεί σε ανεπαρκή παροχή αίματος στην καρδιά. Σε κάποιες περιπτώσεις, ένας θρόμβος μπορεί να εμποδίσει μερικώς ή ολικώς την παροχή αίματος στην καρδιά, οδηγώντας σε ΟΣΣ. 5 Πολλοί ασθενείς με ΟΣΣ υποβάλλονται σε PCI, το οποίο συχνά περιλαμβάνει την τοποθέτηση ενδοπρόθεσης (stent). Βιβλιογραφία 1. World Health Organization, ases/en/ 2. Bertrand M, CURE study investigator and Professor of Cardiology, University of Lille, France. Sanofi-Synthelabo and Bristol-Myers Squibb. Company press release, "CPMP Recommends Granting Marketing Authorization In the European Union For Plavix(R)/Iscover(R) (clopidogrel) for the Treatment of Acute Coronary Syndrome with Non ST Segment Elevation," June 27, American Heart Association. Heart Disease and Stroke Statistics Update. dable/heart/ hs_stats% final.pdf 4. British Heart Foundation Health Promotion Research Group. European Cardiovascular Disease Statistics 2008, files/statistics%202008%20web A.pdf, 5. WebMD Medical Reference in Collaboration with the Cleveland Clinic. Heart Disease: Coronary Artery Disease. md.com/heart-disease/guide/heartdisease-coronary-artery-disease ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ

8 Αλλαγές του τρόπου ζωής και λιπίδια Περίληψη και Σχόλιο από τον Michael H. Crawford, MD, Professor of Medicine, Chief of Clinical Cardiology, University of California, San Francisco Πηγή: Becker DJ, et al. Simvastatin vs therapeutic lifestyle changes and supplements: randomized primary prevention trial. Mayo Clin Proc. 2008; 83: Παρότι οι στατίνες μειώνουν τα συμβάματα στεφανιαίας νόσου στους ασθενείς στους οποίους ενδείκνυνται, πολλοί προτιμούν να δοκιμάσουν αλλαγές του τρόπου ζωής παρά να πάρουν φάρμακα. Έτσι, οι Becker και συνεργάτες από το πανεπιστήμιο της Pennsylvania τυχαιοποίησαν 74 ασθενείς με υπερλιπιδαιμία, που πληρούσαν τα κριτήρια ATP ΙΙΙ για φαρμακευτική αγωγή, σε σιμβαστατίνη 40 mgr ημερησίως ή αλλαγές του τρόπου ζωής που περιλάμβαναν ρύζι κόκκινης μαγιάς (red yeast rice) και ιχθυέλαιο. Το κύριο τελικό σημείο ήταν η LDL χοληστερόλη. Από τη μελέτη αποκλείστηκαν οι ασθενείς με γνωστοί στεφανιαία νόσο και εκείνοι με αντενδείξεις για στατίνες ή για άσκηση. Η παρέμβαση στον τρόπο ζωής περιλάμβανε επίσης μία συνάντηση 3,5 ωρών ανά εβδομάδα με μέλη της ομάδας περίθαλψης. Στην ομάδα της στατίνης έγινε παραδοσιακή συμβουλευτική μόνο μία φορά, η οποία περιλάμβανε προεκτυπωμένο υλικό. Η 10 Τεύχος 41

9 μόνη σημαντική διαφορά στα αρχικά χαρακτηριστικά ήταν ότι οι ασθενείς της ομάδας παρέμβασης στον τρόπο ζωής ήταν κατά μέσο όρο βαρύτεροι (88 έναντι 81 Kgr). Αποτελέσματα: Το σωματικό βάρος μειώθηκε περισσότερο στην ομάδα αλλαγής τρόπου ζωής (4,7 έναντι 0,3 Kgr, p < 0,001). Η αρτηριακή πίεση μειώθηκε εξίσου και στις δύο ομάδες. Η LDL χοληστερόλη μειώθηκε και στις δύο ομάδες (-67 έναντι -64 mgr/dl) αλλά δεν διέφερε μεταξύ τους. Τα τριγλυκερίδια μειώθηκαν περισσότερο στην ομάδα αλλαγής τρόπου ζωής (-51 vs -14 mgr/dl, p = 0,003). Η HDL χοληστερόλη και η γλυκόζη δεν επηρεάστηκαν από οποιαδήποτε παρέμβαση. Στην ομάδα της στατίνης, 3 ασθενείς είχαν μυοσκελετικά συμπτώματα και 1 αυξημένα επίπεδα τρανσαμινασών. Στην ομάδα αλλαγής του τρόπου ζωής, 2 ασθενείς είχαν καύσο στομάχου και 1 εμφάνισε υψηλά επίπεδα CK. Οι Becker και συνεργάτες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι αλλαγές τρόπου ζωής και η κατανάλωση ρυζιού κόκκινης μαγιάς και ιχθυέλαιου οδήγησαν σε παρόμοιες επωφελείς επιδράσεις στην LDL χοληστερόλη με τη μέτρια δόση στατίνης σε ασθενείς που πληρούσαν τις τρέχουσες κατευθυντήριες οδηγίες για φαρμακευτική αγωγή λόγω υψηλής LDL χοληστερόλης. Σχόλιο Όταν αντιμετωπίζω ασθενείς με νεοδιαγνωσμένη υπερλιπιδαιμία που πληρούν τα κριτήρια για φαρμακευτική αγωγή, συχνά συναντώ απροθυμία για τη λήψη στατινών. Πολλοί ασθενείς έχουν κακές διατροφικές συνήθειες, είναι υπέρβαροι και κάνουν καθιστική ζωή. Το γνωρίζουν και υπόσχονται να αλλάξουν τρόπο ζωής. Έχει υπολογιστεί ότι περίπου 20% των Αμερικανών ενηλίκων παίρνουν διάφορα φυσικά προϊόντα μη αποδεδειγμένης αποτελεσματικότητας χωρίς τη γνώση ή τη συγκατάθεση του ιατρού τους. Συχνά αναρωτιέμαι πόσο αποτελεσματική είναι αυτή η προσέγγιση με αλλαγή του τρόπου ζωής και μη συνταγογραφούμενα προϊόντα. Στην παρούσα μελέτη, οι αλλαγές του τρόπου ζωής και τα φυσικά προϊόντα έδειξαν αρκετά καλά αποτελέσματα. Οι στατίνες και οι αλλαγές του τρόπου ζωής μείωσαν την LDL χοληστερόλη κατά 40% περίπου, αλλά η τελευταία προσέγγιση μείωσε επίσης το σωματικό βάρος και τα επίπεδα τριγλυκεριδίων. Και οι δύο ομάδες έλαβαν την κλασική συμβουλευτική για τη διατροφή και την άσκηση, αλλά η ομάδα της στατίνης μόνο μία φορά με την παροχή προεκτυπωμένου υλικού και εκείνη της αλλαγής του τρόπου ζωής κάθε εβδομάδα επί 3,5 ώρες. Αυτό μοιάζει κατά κάποιο τρόπο με την η παρακολούθηση ομαδικής θεραπείας "ανώνυμων με ανθυγιεινό τρόπο ζωής". Επίσης, το ρύζι κόκκινης μαγιάς είναι γνωστό ότι περιέχει το φυσικό ισοδύναμο της λοβαστατίνης, αλλά σε δόση περίπου τη μισή της συνήθους θεραπευτικής. Τέλος, είναι γνωστό ότι τα ιχθυέλαια μειώνουν τα τριγλυκερίδια. Επομένως, στην ομάδα αλλαγής του τρόπου ζωής έγινε μία εντατική παρέμβαση που περιλάμβανε φυσικά προϊόντα γνωστής αποτελεσματικότητας. Η μελέτη αυτή έχει αρκετούς περιορισμούς. Ήταν μία μελέτη μικρής διάρκειας, η οποία δεν ήταν τυφλή. Σε μία τέτοια μελέτη, η σχετική συνεισφορά κάθε τμήματος της παρέμβασης στον τρόπο ζωής δεν ήταν δυνατόν να καθοριστεί. Οι εντατικές συνεδρίες συμβουλευτικής κάθε εβδομάδα μπορεί να μην είναι εφικτές για όλους τους ασθενείς, ούτε εύκολο να διατηρηθούν μακροπρόθεσμα. Επίσης, σημειώθηκαν ανεπιθύμητες ενέργειες και στις δύο ομάδες, επομένως η μακροπρόθεσμη ανοχή των αλλαγών του τρόπου ζωής και των φυσικών προϊόντων δεν είναι γνωστές. Επιπλέον, το ρύζι κόκκινης μαγιάς δεν έχει έγκριση από το FDA, αλλά είναι εύκολα διαθέσιμη. Ωστόσο, η ακριβής σύσταση και σταθερότητα του προϊόντος αυτού δεν είναι γνωστή. Πέραν της λοβαστατίνης, ακόμη και χαμηλές δόσεις του ρυζιού κόκκινης μαγιάς μπορεί να έχουν ανεπιθύμητες ενέργειες. Τέλος, αν υπάρχουν πλειοτροπικές δράσεις των στατινών πέραν της μείωσης της LDL χοληστερόλης, οι ασθενείς που δεν παίρνουν στατίνες χάνουν αυτά τα δυνητικά οφέλη. Επί του παρόντος, στους ασθενείς μου που δεν επιθυμούν να λάβουν στατίνες αλλά πληρούν τα κριτήρια των κατευθυντηρίων οδηγιών για τη χορήγησή τους, συνιστώ τη μεσογειακή διατροφή, την άσκηση, την απώλεια βάρους αν είναι απαραίτητη, και την κατανάλωση ψαριών ή ιχθυέλαιου, ιδιαίτερα αν έχουν αυξημένα τριγλυκερίδια. Αν επιθυμούν να δοκιμάσουν το ρύζι κόκκινης μαγιάς, τους συμβουλεύω να λάβουν μία χαμηλή δόση λοβαστατίνης, προκειμένου να εξασφαλίσουν την ποιότητα και τη σταθερότητα του ενεργού συστατικού. ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ

10 Είναι η πρόσβαση από την κερκιδική αρτηρία ασφαλέστερη εκείνης από τη μηριαία για την PCI; Περίληψη και Σχόλιο από τον Andrew J. Boyle, MBBS, PhD, Assistant Professor of Medicine, Interventional Cardiology, University of California, San Francisco, CA Πηγή: Chase AJ, et al. Association of the arterial access site at angioplasty with transfusion and mortality: the M.O.R.T.A.L study (Mortality benefit Of Reduced Transfusion after percutaneous coronary intervention via the Arm or Leg). Heart. 2008; 94: Ηπρόσβαση από την κερκιδική αρτηρία για τον καρδιακό καθετηριασμό και τη διαδερμική επέμβαση στεφανιαίων (percutaneous coronary intervention, PCI) οδηγεί σε χαμηλότερα ποσοστά επιπλοκών από τη θέση πρόσβασης, αιμορραγιών και μεταγγίσεων από ό,τι η πρόσβαση από Η πρόσβαση μέσω κερκιδικής αρτηρίας σχετιζόταν με υποδιπλασιασμό του ποσοστού μετάγγισης και με μείωση της θνησιμότητας 30 μερών και 1 έτους.τα δεδομένα τους θα πρέπει να επιβεβαιωθούν από άλλα μεγάλα αρχεία καταγραφής και από τυχαιοποιημένες προοπτικές κλινικές δοκιμές. τη μηριαία αρτηρία. Οι μεταγγίσεις αίματος έχουν σχετιστεί με αυξημένη θνησιμότητα σε αρκετές μελέτες της PCI. Ωστόσο, η σχέση μεταξύ θέσης πρόσβασης, μετάγγισης και θνησιμότητας δεν έχει περιγραφεί πλήρως. Έτσι, οι Chase και συνεργάτες εξέτασαν τα ποσοστά μετάγγισης και τη θνησιμότητα με την πρόσβαση μέσω κερκιδικής έναντι μηριαίας αρτηρίας για την PCI. Στη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα μελέτη της προσέγγισης μέσω κερκιδικής έναντι μηριαίας αρτηρίας για την PCI, οι Chase και συνεργάτες χρησιμοποίησαν το αρχείο καταγραφής BCCR (British Columbia Cardiac Registry), στο οποίο είναι υποχρεωτική η εισαγωγή δεδομένων από όλες τις PCIs που πραγματοποιούνται στην British Columbia. Είχαν πρόσβαση σε όλες τις επεμβάσεις PCI που πραγματοποιήθηκαν σε κατοίκους της British Columbia εντός μίας περιόδου 7 ετών. Προκειμένου να ενισχύσουν περαιτέρω τα δεδομένα τους, διασταύρωσαν τα δεδομένα των PCIs με ένα κεντρικό αρχείο μεταγγίσεων, από το οποίο κατέγραψαν όλες τις μεταγγίσεις αίματος στις 10 ημέρες μετά τις επεμβάσεις PCI. Οι Chase και συνεργάτες μελέτησαν επεμβάσεις PCI σε ασθενείς. Απέκλεισαν 311 ασθενείς που υποβλήθηκαν σε εγχείρηση αορτοστεφανιαίας παράκαμψης με μόσχευμα (coronary artery bypass graft surgery, CABG) εντός 10 ημερών, επειδή στους ασθενείς αυτούς θεωρήθηκε ότι οι μεταγγίσεις οφείλονταν στην εγχείρηση. 166 ακόμη ασθενείς αποκλείστηκαν λόγω επαναληπτικών 12 Τεύχος 41

11

12 επεμβάσεων την ίδια ημέρα ή λόγω πρόσβασης από τη βραχιόνια αρτηρία. Από τους υπόλοιπους ασθενείς, 20,5% υποβλήθηκαν σε PCI μέσω κερκιδικής αρτηρίας (n = 7.972) και 79,5% μέσω μηριαίας αρτηρίας (n = ). Τα αρχικά χαρακτηριστικά των ασθενών διέφεραν σημαντικά μεταξύ των ομάδων. Η ομάδα της πρόσβασης μέσω κερκιδικής αρτηρίας είχε μεγαλύτερη ηλικία, υψηλότερο δείκτη σωματικής μάζας (body mass index, ΒΜΙ) και περισσότερες επείγουσες επεμβάσεις, ενώ εκείνη της πρόσβασης μέσω μηριαίας είχε πιθανώς περισσότερους ασθενείς μεγάλου κινδύνου, καθώς περισσότεροι είχαν σακχαρώδη διαβήτη, προηγούμενο έμφραγμα μυοκαρδίου, προηγούμενες επεμβάσεις, νεφρική ανεπάρκεια και άλλες συνυπάρχουσες νόσους. Οι ενδείξεις της PCI (σταθερή στεφανιαία νόσος Αυτή η μεγάλη μελέτη παρατήρησης υποδεικνύει ότι, αφού ελήφθησαν υπ' όψιν οι αρχικές διαφορές μεταξύ των ομάδων, η πρόσβαση μέσω της κερκιδικής αρτηρίας είναι πιθανώς ασφαλέστερη από εκείνη μέσω της μηριαίας. έναντι οξέων στεφανιαίων συνδρόμων) δεν διέφεραν μεταξύ των ομάδων. Οι κύριες εκβάσεις της μελέτης ήταν το ποσοστό μετάγγισης αίματος και η θνησιμότητα σε 30 ημέρες και σε 1 έτος. Η πρόσβαση μέσω της κερκιδικής αρτηρίας σχετιζόταν με μείωση στο μισό του ποσοστού μετάγγισης (1,4% έναντι 2,8%, p < 0,01) και η μετάγγιση αίματος σχετιζόταν με υψηλότερη θνησιμότητα. Ο μη διορθωμένος λόγος πιθανοτήτων (odds ratio) για τη θνησιμότητα 30 ημερών στους ασθενείς που έλαβαν μεταγγίσεις ήταν 11,4 και για τη θνησιμότητα 1 έτους 8,9 (p < 0,001). Μετά από ανάλυση λογιστικής παλινδρόμησης που έλαβε υπ' όψιν πολλαπλές μεταβλητές, ο λόγος πιθανοτήτων για τη θνησιμότητα στους ασθενείς που έλαβαν μετάγγιση παρέμεινε αυξημένος: 4,0 για τη θνησιμότητα 30 ημερών και 3,6 για τη θνησιμότητα 1 έτους (p < 0,001). Για την επιβεβαίωση της σχέσης μεταξύ μετάγγισης και θνησιμότητας, οι Chase και συνεργάτες πραγματοποίησαν μία εξομοίωση βαθμολογίας τάσεων (propensity score matching). Η μετάγγιση εξακολούθησε να σχετίζεται με υψηλότερη θνησιμότητα και στα δύο χρονικά σημεία. Η πρόσβαση μέσω της κερκιδικής αρτηρίας σχετιζόταν με μειωμένη θνησιμότητα 30 ημερών (1,0% έναντι 1,7%, p < 0,01) και 1 έτους (2,8% έναντι 3,9%, p < 0,01) σε σύγκριση με εκείνη μέσω της μηριαίας. Ο μη διορθωμένος λόγος πιθανοτήτων για τη θνησιμότητα της PCI μέσω της κερκιδικής έναντι της μηριαίας αρτηρίας ήταν 0,58 σε 30 ημέρες και 0,64 σε 1 έτος (p < 0,001). Ο διορθωμένος λόγος κινδύνου για τη θνησιμότητα ήταν 0,71 σε 30 ημέρες και 0,82 σε 1 έτος (p < 0,001). Οι Chase και συνεργάτες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η πρόσβαση μέσω κερκιδικής αρτηρίας σχετιζόταν με υποδιπλασιασμό του ποσοστού μετάγγισης και με μείωση της θνησιμότητας 30 μερών και 1 έτους, και ότι τα δεδομένα τους θα πρέπει να επιβεβαιωθούν από άλλα μεγάλα αρχεία καταγραφής και από τυχαιοποιημένες προοπτικές κλινικές δοκιμές. Σχόλιο Ένα ιδιαίτερο ισχυρό σημείο της μελέτης αυτής είναι ο πολύ μεγάλος αριθμός ασθενών και επεμβάσεων που περιέλαβε. Ωστόσο, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι πρόκειται για μία αναδρομική, μη τυχαιοποιημένη ανάλυση, και μπορεί να υπάρχει σημαντικό συστηματικό σφάλμα επιλογής, ως προς τους ασθενείς στους οποίους οι επεμβατικοί καρδιολόγοι επιλέγουν την πρόσβαση μέσω της κερκιδικής έναντι της μηριαίας αρτηρίας. Επιπλέον, λείπουν μερικά σημαντικά δεδομένα τα οποία μπορεί να επηρεάζουν τα ποσοστά αιμορραγίας. Η χρήση των αντιαιμοπεταλιακών και αντιθρομβωτικών φαρμάκων δεν ήταν επαρκώς καταγεγραμμένη. Το μέγεθος των θηκαριών που χρησιμοποιήθηκε, τα ποσοστά χρήσης συσκευών σύγκλεισης της μηριαίας αρτηρίας, η διάρκεια της πίεσης με το χέρι και οι αρχικές παράμετροι πήξης επίσης δεν αναφέρονται. Παρά τους περιορισμούς αυτούς, αυτή η μεγάλη μελέτη παρατήρησης υποδεικνύει ότι, αφού ελήφθησαν υπ' όψιν οι αρχικές διαφορές μεταξύ των ομάδων, η πρόσβαση μέσω της κερκιδικής αρτηρίας είναι πιθανώς ασφαλέστερη από εκείνη μέσω της μηριαίας. 14 Τεύχος 41

13 Aπό θέση ισχύος ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΑΝΕΚΤΙΜΗΤΗ ΑΞΙΑ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ M. ΠITΣIΛIΔHΣ A.E. ADV/ LERC/B/01-09 ΔIΣKIO 10 ή 20mg 1ΦOPA THN HMEPA Zωοδόχου Πηγής 7, Xαλάνδρι Tηλ.: , Fax:

14 Ακρίβεια του ηλεκτροκαρδιογραφήματος για το STEMI Περίληψη και Σχόλιο από τον Michael H. Crawford, MD Πηγή: Prasad SB, et al. Clinical and electrocardiographic correlates of normal coronary angiography in patients referred for primary percutaneous coronary intervention. Am J Cardiol. 2008; 102: Αν και το ηλεκτροκαρδιογράφημα έχει κεντρικό ρόλο στη διαλογή του εμφράγματος μυοκαρδίου με ανάσπαση του ST (ST segment elevation myocardial infarction, STEMI), δεν είναι τέλειο. Οι Prasad και συνεργάτες από την Αυστραλία εξέτασαν το ποσοστό των ψευδώς θετικών διαγνώσεων STEMI και την αιτία των εσφαλμένων διαγνώσεων. Πραγματοποίησαν μία προοπτική μελέτη παρατήρησης (prospective observational study) 690 διαδοχικών ασθενών που παραπέμφθηκαν για διαδερμική επέμβαση στεφανιαίων (percutaneous coronary intervention, PCI) με υποψία STEMI από 6 νοσοκομεία που τροφοδοτούσαν ένα περιφερειακό κέντρο PCI. Η παραπομπή σε PCI γινόταν άμεσα από τους ιατρούς του τμήματος επειγόντων περιστατικών προς τον επεμβατικό καρδιολόγο, ο οποίος ενεργοποιούσε το εργαστήριο καθετηριασμού. Οι ασθενείς χωρίς κάποια αναγνωρίσιμη υπεύθυνη βλάβη και φυσιολογικές ή σχεδόν φυσιολογικές στεφανιαίες αρτηρίες αξιολογήθηκαν ανεξάρτητα με τυφλό τρόπο από 2 πεπειραμένους καρδιολόγους και συγκρίθηκαν με έναν εξομοιωμένο πληθυσμό μαρτύρων με υπεύθυνες για STEMI βλάβες σε μία αναλογία 1:2. Αποτελέσματα: 9 ασθενείς (1%) είχαν σημαντική στεφανιαία νόσο αλλά χωρίς υπεύθυνη για STEMI βλάβη και εξαιρέθηκαν από τη μελέτη. Φυσιολογικές ή σχεδόν φυσιολογικές στεφανιαίες αρτηρίες βρέθηκαν σε 87 ασθενείς (13%). Αυτοί ήταν νεότεροι, είχαν λιγότερους παράγοντες κινδύνου για στεφανιαία νόσο και παρουσιάζονταν συχνότερα σε ένα συγκεκριμένο από τα νοσοκομεία που τροφοδοτούσαν το κέντρο PCI. Συνήθως παρουσιάζονταν με θωρακικό άλγος (89%) που συχνά περιγραφόταν ως άτυπο για στηθάγχη (58%). Η συχνότερη διάγνωση εξόδου ήταν περικαρδίτιδα (83%). Μυοκαρδίτιδα διαγνώσθηκε σε 3 ασθενείς και μυοκαρδιοπάθεια από stress σε 2. Η τροπονίνη ήταν αυξημένη σε 20% και αποδόθηκε στους περισσότερους σε μυοπερικαρδίτιδα. Η ανάλυση των ΗΚΓ/φημάτων έδειξε ότι οι ασθενείς με φυσιολογικές στεφανιαίες αρτηρίες είχαν συχνότερα αποκλεισμό αριστερού σκέλους (left bundle branch block, LBBB) σε σύγκριση με τους μάρτυρες με STEMI (13% έναντι 1%, P < 0,001). Στα υπόλοιπα ΗΚΓ/φήματα χωρίς LBBB, και οι δύο παρατηρητές συμφώνησαν στη διάγνωση του STEMI σε 92% της ομάδας με έμφραγμα μυοκαρδίου έναντι 33% στην ομάδα με φυσιολογικές στεφανιαίες αρτηρίες. Τα κριτήρια για την ανάσπαστη του ST για STEMI ήταν παρόντα σε 55% της ομάδας με φυσιολογικές στεφανιαίες αρτηρίες και 93% εκείνης με οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου. Η διαλογή στο τμήμα επειγόντων περιστατικών είχε υψηλή ευαισθησία (100%) αλλά ένα ποσοστό ψευδώς θετικών 13%. Η ανασκόπηση των ΗΚΓ/φημάτων από ειδικούς αύξησε την ειδικότητα αλλά όχι την ευαισθησία. Οι Prasad και συνεργάτες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το ποσοστό 13% ψευδώς θετικών διαγνώσεων οξέος STEMI κατά τη διαλογή στο τμήμα επειγόντων περιστατικών θα μπορούσε να μειωθεί μέσω του ελέγχου των ΗΚΓ/φημάτων από περισσότερο ειδικούς. Σχόλιο Πρόσφατα συναντήθηκα με το διευθυντή του τμήματος επειγόντων περιστατικών του νοσοκομείου μου, ο οποίος επιθυμούσε να εξετάζονται μερικά ΗΚΓ/φήματα ύποπτα για STEMI από καρδιολόγο πριν από την ενεργοποίηση του εργαστηρίου καθε- 16 Τεύχος 41

15 τηριασμού, προκειμένου να μειωθεί η εσφαλμένη ενεργοποίηση λόγω αμφιβόλων ΗΚΓ/φημάτων. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα μελέτη είναι ενδιαφέρουσα. Οι ιατροί του τμήματος επειγόντων περιστατικών είχαν ευαισθησία 100% για το STEMI και ποσοστό ψευδών θετικών 13%. Αυτό μπορεί να θεωρηθεί ένα ικανοποιητικό αποτέλεσμα, αλλά τα δεδομένα από τη μελέτη υποδεικνύουν ότι ο αριθμός των ψευδώς θετικών θα ήταν δυνατόν να μειωθεί στο μισό χρησιμοποιώντας αυστηρά κριτήρια και έναν έμπειρο καρδιολόγο για την ερμηνεία του ΗΚΓ/φήματος. Έτσι, συμφώνησα σε ένα σχέδιο με το οποίο οι καρδιολόγοι θα μπορούσαμε να εξετάζουμε αμφίβολης ερμηνείας ΗΚΓ/φήματα που στέλνονται μέσω fax, προκειμένου να μειωθεί ο αριθμός των άσκοπων κινητοποιήσεων του εργαστηρίου καθετηριασμού. Αν και υπάρχουν πολλές αιτίες ενός ψευδώς θετικού ΗΚΓ/φήματος για STEMI, στην παρούσα μελέτη οι συχνότερες ήταν οι φυσιολογικές παραλλαγές και η πρώιμη επαναπόλωση. Η συχνότερη διάγνωση εξόδου ήταν η περικαρδίτιδα. Υπήρχαν μερικοί ασθενείς με μυοκαρδίτιδα και μυοκαρδιοπάθεια από stress (μυοκαρδιοπάθεια takotsubo). Στη μελέτη των Prasad και συνεργατών ο LBBB ήταν παράγοντας περισσότερο προβλεπτικός των φυσιολογικών στεφανιαίων αρτηριών, γεγονός που έχει ενδιαφέρον. Άλλες μελέτες έχουν επίσης αμφισβητήσει το δόγμα ότι ένας νεοεμφανιζόμενος LBBB θα πρέπει να θεωρείται ισοδύναμο του STEMI. Μερικοί θεωρούν ότι ο LBBB θα πρέπει να εγκαταλειφθεί ως κριτήριο για θεραπεία επαναγγείωσης. Η μείζων αδυναμία της μελέτης αυτής είναι το γεγονός ότι δεν αξιολογήθηκαν οι ψευδώς αρνητικές διαγνώσεις STEMI. Γνωρίζουμε ότι είναι σπάνιες, αλλά παρατηρούνται κυρίως στη στεφανιαία νόσο της περισπωμένης αρτηρίας. Θα ήταν χρήσιμο να διαθέτουμε και τα δεδομένα αυτά. Μέχρις ότου πραγματοποιηθεί μία τέτοια μελέτη, η παρούσα υποδεικνύει μία προσέγγιση με 100% ευαισθησία, στην οποία το ποσοστό των ψευδώς θετικών είναι μόλις 6% - 7% αλλά απαιτεί τον έλεγχο του ΗΚΓ/φήματος από έναν πεπειραμένο καρδιολόγο βάσει αυστηρών κριτηρίων. Στο νοσοκομείο μου, οι καρδιολόγοι εξετάζουν μόνο τα αμφίβολα ΗΚΓ/φήματα, όχι εκείνα με προφανές STEMI ή τα σαφώς φυσιολογικά. ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ

16 Καθετήρες μπαλονιού εφαρμογής ψύξης για την κατάλυση της κολπικής μαρμαρυγής Περίληψη και Σχόλιο από τον John P. DiMarco, MD, PhD, Professor of Medicine, Division of Cardiology, University of Virginia, Charlottesville Πηγή: Klein G, et al. Efficacy of pulmonary vein isolation by cryoballoon ablation in patients with paroxysmal atrial fibrillation. Heart Rhythm. 2008; 5: Α ρκετά νέα εργαλεία για την κατάλυση σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή βρίσκονται σήμερα σε προχωρημένου σταδίου κλινικές δοκιμές. Στην παρούσα μελέτη, οι Klein και συνεργάτες από το Ανόβερο της Γερμανίας ανακοινώνουν ικανοποιητικά αποτελέσματα χρησιμοποιώντας μία νέα προσέγγιση με μπαλόνι εφαρμογής ψύξης (cryoballoon catheter) σε ασθενείς με παροξυσμική κολπική μαρμαρυγή. Οι ασθενείς με σημαντική δομική καρδιακή νόσο ή διάταση του αριστερού κόλπου αποκλείστηκαν από τη μελέτη. Όλοι είχαν σημαντικά συμπτωματική παροξυσμική κολπική μαρμαρυγή. Η απομόνωση των πνευμονικών φλεβών έγινε μέσω ενός νέου μπαλονιού εφαρμογής ψύξης διπλού αυλού (Arctic Front, CryoCath) μεγέθους 23 ή 28 mm. Η παρακέντηση του μεσοκολπικού διαφράγματος έγινε μέσω της καθιερωμένης προσέγγισης και ένα θηκάρι FlexCath 14-Fr προωθήθηκε στον αριστερό κόλπο μέσω ενός σύρματος. Κατόπιν γινόταν αγγειογραφία των πνευμονικών φλεβών και επιλεγόταν ο καθετήρας μπαλονιού εφαρμογής ψύξης 23 ή 28 mm ανάλογα με τα αγγειογραφικά αποτελέσματα. Το μπαλόνι εφαρμογής ψύξης εφαρμοζόταν στο άντρο της πνευμονικής φλέβας και η σύγκλειση του αγγείου επιβεβαιωνόταν μέσω αγγειογραφίας πνευμονικών φλεβών. Κατόπιν, εφαρμοζόταν κατάλυση ψύχους για 5 λεπτά, τουλάχιστον 2 λεπτά σε κάθε μία πνευμονική φλέβα. Καταλύονταν κατά σειρά η αριστερή άνω πνευμονική φλέβα, η αριστερή κάτω, η δεξιά άνω και τέλος η δεξιά κάτω πνευμονική φλέβα. Η απομόνωση των πνευμονικών φλεβών επιβεβαιωνόταν μετά την πραγματοποίηση βλαβών κατάλυσης χρησιμοποιώντας βηματοδότηση στεφανιαίου κόλπου με τοποθέτηση ενός καθετήρα χαρτογράφησης στην πνευμονική φλέβα. Αν δεν επιτυγχανόταν πλήρης ηλεκτρική απομόνωση με τις αρχικές βλάβες, μπορούσαν να εφαρμοστούν επιπλέον βλάβες με το ίδιο ή με μικρότερου μεγέθους μπαλόνι ή με έναν συμβατικό καθετήρα εφαρμογής ψύξης. Μετά την επέμβαση, οι ασθενείς διατηρούνταν σε αντιπηκτική αγωγή για τουλάχιστον 3 μήνες. Επίσης, συνέχιζαν τα αντιαρρυθμικά φάρμακα κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής. Τόσο τα αντιαρρυθμικά φάρμακα όσο και τα αντιπηκτικά από το στόμα διακόπτονταν μετά τους 3 μήνες, αν οι ασθενείς ήταν ελεύθεροι συμπτωματικής κολπικής μαρμαρυγής και είχαν μόνο φλεβοκομβικό ρυθμό σε διαδοχικά Holter ρυθμού. Η ομάδα μελέτης περιλάμβανε 10 άνδρες και 11 γυναίκες μέσης ηλικίας 56 ± 6 ετών. 14 ασθενείς είχαν ιστορικό υπέρτασης και 3 στεφανιαίας νόσου. Η μέση διάρκεια της επέμβασης ήταν 165 ± 35 λεπτά, με 39 ± 9 λεπτά χρόνου ακτινοσκόπησης. Με την πρώτη προσπάθεια εφαρμογής του μπαλονιού απομονώθηκαν επιτυχώς 81 από τις 85 πνευμονικές φλέβες. Σε 2 ασθενείς χρειάστηκε η 18 Τεύχος 41

17 χρήση δεύτερου μπαλονιού, και σε 1 χρειάστηκε συμβατικός καθετήρας εφαρμογής ψύξης για την επίτευξη της απομόνωσης πνευμονικής φλέβας. Μία δεξιά άνω και μία δεξιά κάτω πνευμονική φλέβα δεν απομονώθηκαν πλήρως. Κατά τη διάρκεια μέσης παρακολούθησης 172 ± 60 ημερών, 3 ασθενείς είχαν υποτροπές συμπτωματικής κολπικής μαρμαρυγής. 1 ασθενής υποβλήθηκε σε δεύτερη επέμβαση κατάλυσης με ψυχρό καθετήρα και ήταν κατόπιν ελεύθερος υποτροπής κολπικής μαρμαρυγής. Δεν σημειώθηκαν θάνατοι, καρδιακοί επιπωματισμοί ή θρομβοεμβολικά συμβάματα σχετιζόμενα με την επέμβαση. 3 ασθενείς εμφάνισαν παράλυση φρενικού νεύρου. Στους 2 από αυτούς, η παράλυση του φρενικού νεύρου αποκαταστάθηκε πλήρως μετά από 6 και 9 μήνες. 1 ασθενής είχε εμμένουσα παράλυση φρενικού νεύρου 2 μήνες μετά την επέμβαση, κατά το χρόνο συγγραφής της μελέτης. Αυτές οι βλάβες του φρενικού νεύρου σημειώθηκαν παρά τη βηματοδότηση του φρενικού νεύρου κατά τη διάρκεια της κατάλυσης της δεξιάς κάτω πνευμονικής φλέβας σε κάθε περίπτωση. Οι Klein και συνεργάτες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι αυτή η τεχνική κατάλυσης με ψυχρό καθετήρα μπορεί να είναι πολύ αποτελεσματική σε αυτή τη σε μεγάλο βαθμό επιλεγμένη ομάδα ασθενών, και θεωρούν απαραίτητη την πραγματοποίηση μελλοντικών μελετών με τη συσκευή αυτή. Αυτή η τεχνική κατάλυσης με ψυχρό καθετήρα μπορεί να είναι πολύ αποτελεσματική σε αυτή τη σε μεγάλο βαθμό επιλεγμένη ομάδα ασθενών, και θεωρούν απαραίτητη την πραγματοποίηση μελλοντικών μελετών με τη συσκευή αυτή. Σχόλιο Η συνηθέστερη προσέγγιση για την κατάλυση της παροξυσμικής κολπικής μαρμαρυγής περιλαμβάνει την απομόνωση των πνευμονικών φλεβών μέσω ενός μεγάλου αριθμού βλαβών ραδιοσυχνότητας που εφαρμόζονται με κυκλοτερή τρόπο στις περιοχές του άντρου των πνευμονικών φλεβών ή στον αριστερό κόλπο. Η τεχνική αυτή απαιτεί πολλούς χειρισμούς του καθετήρα και μπορεί να είναι αρκετά χρονοβόρος. Η τεχνική του μπαλονιού εφαρμογής ψύξης που περιγράφεται εδώ φαίνεται ιδιαίτερα αποτελεσματική στην απομόνωση των πνευμονικών φλεβών με μία σχετικά απλή επέμβαση. Το πλεονέκτημα αυτής της προσέγγισης με μπαλόνι εφαρμογής ψύξης είναι ότι έδωσε σε μεγάλο βαθμό επαναλήψιμη απομόνωση των πνευμονικών φλεβών και, τουλάχιστον κατά τη βραχυπρόθεσμη παρακολούθηση της σειράς αυτής, η επανασύνδεση, ένα συχνό πρόβλημα των βλαβών ραδιοσυχνότητας, ήταν σπάνια. Παραμένει να διαπιστωθεί, ωστόσο, κατά πόσον η τεχνική αυτή θα είναι χρήσιμη σε ασθενείς με διάταση αριστερού κόλπου ή ασυνήθιστη ανατομία πνευμονικών φλεβών. Οι πολλαπλές πνευμονικές φλέβες ή τα κοινά στόμια πνευμονικών φλεβών είναι αρκετά συχνά, και είναι πιθανό σε μία σημαντική αναλογία των ασθενών να μην είναι δυνατή η προσέγγιση χρησιμοποιώντας μόνο τα δύο μεγέθη μπαλονιού που περιγράφηκαν εδώ. Ωστόσο, η ανατομία της πνευμονικής φλέβας μπορεί να αξιολογηθεί μέσω μίας αξονικής ή μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς πριν από την επέμβαση. Σε ασθενείς με ευνοϊκή ανατομία, η προσέγγιση της κατάλυσης με μπαλόνι εφαρμογής ψύξης φαίνεται ιδιαίτερα ελπιδοφόρα. Η εμφάνιση παράλυσης του φρενικού νεύρου είναι ανησυχητική. Ευτυχώς, φαίνεται ότι συνήθως αποκαθίσταται με την πάροδο του χρόνου. Ωστόσο, ακόμη και με τη βηματοδότηση του φρενικού νεύρου κατά τη διάρκεια της επέμβασης, η επιπλοκή σημειώθηκε σε 3 από τους 21 ασθενείς. Χρειάζεται η ανάπτυξη καλύτερων μεθόδων για την αποφυγή της επιπλοκής αυτής αν η κατάλυση με μπαλόνι εφαρμογής ψύξης πρόκειται να γίνει ευρέως αποδεκτή ως τεχνική πρώτης επιλογής. ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ

18 Καθοδηγούμενος από MRI ηλεκτροφυσιολογικός έλεγχος και κατάλυση Περίληψη και Σχόλιο από τον John P. DiMarco, MD, PhD Πηγή: Nazarian S, et al. Feasibility of real-time magnetic resonance imaging for catheter guidance in electrophysiology studies. Circulation. 2008; 118: Στην παρούσα μελέτη, οι Nazarian και συνεργάτες από το John Hopkins Hospital περιγράφουν ένα σύστημα απεικόνισης μαγνητικού συντονισμού (MRI) που επιτρέπει την τοποθέτηση και απεικόνιση καθετήρα ηλεκτροφυσιολογικής Ο συνδυασμός ανατομικών δεδομένων με ηλεκτροφυσιολογικά σήματα μπορεί να βοηθήσει μελλοντικά στην κατάλυση σύνθετων καρδιακών αρρυθμιών. μελέτης. Εξέτασαν τη δυνατότητα πραγματοποίησης ηλεκτροφυσιολογικών μελετών χρησιμοποιώντας ένα σύστημα καθοδήγησης από MRI σε πραγματικό χρόνο. Οι καθετήρες που χρησιμοποιήθηκαν αναφέρονταν ως παθητικοί αν απεικονίζονταν μέσω MRI artifacts του μεταλλικού συστατικού τους ή ως ενεργητικοί αν απεικονίζονταν μέσω ενός σήματος MRI που λαμβανόταν από τον καθετήρα. Περιγράφονται προκαταρκτικά μοντέλα πειραματοζώων και δύο πιλοτικά πειράματα σε ανθρώπους. Τόσο οι ενεργητικοί όσο και παθητικοί καθετήρες είχαν ένα σώμα από πλέγμα Dacron, χάλκινα καλώδια και ηλεκτρόδια από πλατίνα. Οι παθητικοί καθετήρες αναγνωρίζονται από την MRI μέσω ενός artifact ευαισθησίας που περικυκλώνει το ηλεκτρόδιο. Απεικονίζεται μόνο η κορυφή του καθετήρα. Ο ενεργητικός καθετήρας χρησιμοποιεί μία κεραία βρόχου 64 MHz που επεκτείνεται κατά μήκος ολόκληρου του σώματος του καθετήρα, από την οποία λαμβάνεται το σήμα MRI. Οι Nazarian και συνεργάτες σχεδίασαν ειδικό hardware θωράκισης και φιλτραρίσματος για την ανάκτηση και εξομοίωση των δεδομένων του καθετήρα. Χρησιμοποιήθηκαν φίλτρα για την προστασία των ηλεκτρονικών συστημάτων και τη μείωση της θέρμανσης του καθετήρα. Επιπλέον φίλτρα χρησιμοποιήθηκαν επίσης για τη μείωση του επαγόμενου από το σήμα θορύβου και τον περιορισμό του εύρους ζώνης (band width) των ενδοκαρδιακών ηλεκτρογραφημάτων. Για τα πειράματα αυτά χρησιμοποιήθηκε ένας μαγνητικός τομογράφος 1,5Τ της Siemens Medical Systems. Χρησιμοποιήθηκε μία αλληλουχία GRE (fast gradient-recalledecho sequence) για τη λήψη τυποποιημένων απόψεων απεικόνισης. Τα πειράματα που χρησιμοποιήθηκαν περιλάμβαναν επίσης μελέτες θέρμανσης του καθετήρα σε ένα σταθερό ακρυλικό κουτί. Καταγράφηκαν οι θερμοκρασίες κατά τη σάρωση σε όλο το μήκος των καθετήρων. Οι μελέτες σε πειραματόζωα έγιναν σε 10 ενήλικες ημίαιμους σκύλους. Οι καθετήρες εισήχθησαν από θηκάρια στη μηριαία φλέβα και τοποθετήθηκαν στις δεξιές καρδιακές κοιλότητας υπό καθοδήγηση MRI. Στην κορυφή της δεξιάς κοιλίας χρησιμοποιήθηκε ένας ενεργός καθετήρας και παθητικοί 20 Τεύχος 41

19 Συνδυασμένη διαχείριση της υπέρτασης M. ΠITΣIΛIΔHΣ A.E. ADV/LERCAP/A/01-09 Enalapril maleate/lercanidipine hydrochloride Δοσολογία: 1 δισκίο ημερησίως Zωοδόχου Πηγής 7, Xαλάνδρι. Tηλ.: , Fax:

20 Αν αναπτυχθεί περαιτέρω, η τεχνική αυτή θα μπορούσε να παράσχει ένα σύστημα χωρίς έκθεση στην ακτινοβολία που θα έχει τη δυνατότητα να διευκολύνει σύνθετες επεμβάσεις χαρτογράφησης και κατάλυσης. καθετήρες για τις καταγραφές στο δεξιό κόλπο και στο δεμάτιο του His. Μετά από κάθε πείραμα, έγινε ευθανασία στα πειραματόζωα και οι καρδιές εξετάστηκαν για την ακριβή θέση των καθετήρων και τη δυνητική βλάβη κατά τη διάρκεια της επέμβασης. Μελετήθηκαν επίσης 2 ασθενείς. Αυτοί είχαν υποβληθεί προηγουμένως σε κατάλυση του ισθμού κάτω κοίλης φλέβας - τριγλώχινας για τυπικό κολπικό πτερυγισμό μέσω ακτινοσκοπικής καθοδήγησης. Οι ασθενείς αυτοί μεταφέρθηκαν στο μαγνητικό τομογράφο και πραγματοποιήθηκαν χειρισμοί του καθετήρα υπό MRI. Η θέρμανση του καθετήρα ήταν ελάχιστη. Κατά τη διάρκεια των τυπικών αλληλουχιών GRE, σημειώθηκε αύξηση της θερμοκρασίας λιγότερο από 2 οc σε όλα τα σημεία μέτρησης κατά μήκος του καθετήρα. Στα πειράματα σε σκύλους, όλοι οι καθετήρες τοποθετήθηκαν επιτυχώς στις θέσεις - στόχους σε μέσο χρόνο 2-7 λεπτών. Η νεκροτομική εξέταση αποκάλυψε μικρές ενδοκαρδιακές αιμορραγίες σε 2 πειραματόζωα στο μεσοκοιλιακό διάφραγμα αμέσως κάτω από το δακτύλιο της τριγλώχινας. Δεν υπήρχαν ενδείξεις θερμικής βλάβης ιστών στην ιστολογική εξέταση, και οι Nazarian και συνεργάτες θεώρησαν ότι οι ανωτέρω βλάβες οφείλονταν στην πίεση. Οι ενεργοί καθετήρες μπορούσαν να απεικονιστούν ευκολότερα στην MRI και χρειάζονταν λιγότερες εικόνες πραγματικού χρόνου για την εντόπιση του άκρου τους. Τα φιλτραρισμένα ηλεκτρογραφήματα ήταν συγκρίσιμα με εκείνα που λήφθηκαν με συμβατικούς καθετήρες εκτός του περιβάλλοντος MRI στα πειράματα τόσο στους σκύλους όσο και στους ανθρώπους. Δεν σημειώθηκε αποτυχία σύλληψης ούτε μη αναμενόμενη σύλληψη λόγω επαγωγής από το μαγνητικό πεδίο. Οι Nazarian και συνεργάτες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η απεικόνιση MRI σε πραγματικό χρόνο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την καθοδήγηση ηλεκτροφυσιολογικών μελετών στο μέλλον. Ο συνδυασμός ανατομικών δεδομένων με ηλεκτροφυσιολογικά σήματα μπορεί να βοηθήσει μελλοντικά στην κατάλυση σύνθετων καρδιακών αρρυθμιών. Σχόλιο Πολλές συμβατικές ηλεκτροφυσιολογικές επεμβάσεις απαιτούν σχετικά λίγο χρόνο ακτινοσκόπησης και μπορούν να ολοκληρωθούν με ελάχιστη έκθεση στην ακτινοβολία για τον επεμβατικό καρδιολόγο ή για τον ασθενή. Ωστόσο, οι σύνθετες επεμβάσεις κατάλυσης, όπως για κολπική μαρμαρυγή, για σύνθετες κολπικές αρρυθμίες και για κοιλιακή ταχυκαρδία, συχνά απαιτούν πολλαπλούς χειρισμούς του καθετήρα οι οποίοι, αν γίνουν ακτινοσκοπικώς, οδηγούν σε σημαντική έκθεση στην ακτινοβολία. Ακόμη και σήμερα, πολλές επεμβάσεις χρησιμοποιούν συνδυασμούς μαγνητικών ή αξονικών τομογραφιών πριν από την επέμβαση που κατόπιν συγχωνεύονται με συστήματα μη ακτινοσκοπικής χαρτογράφησης μέσω καθετήρα κατά τη διάρκεια των επεμβάσεων κατάλυσης. Η ακτινοσκόπηση, ωστόσο, εξακολουθεί να χρειάζεται στις περιπτώσεις αυτές. Οι μελέτες που παρουσιάζονται εδώ δείχνουν ότι υπάρχει κάποια δυνατότητα για το συνδυασμό των ανώτερων ανατομικών λεπτομερειών που παρέχονται από την MRI καρδιάς με τη δυνατότητα τοποθέτησης των καθετήρων για ηλεκτροφυσιολογικές μελέτες σε πραγματικό χρόνο χωρίς προβλήματα στα ηλεκτρικά σήματα που λαμβάνονται. Αν αναπτυχθεί περαιτέρω, η τεχνική αυτή θα μπορούσε να παράσχει ένα σύστημα χωρίς έκθεση στην ακτινοβολία που θα έχει τη δυνατότητα να διευκολύνει σύνθετες επεμβάσεις χαρτογράφησης και κατάλυσης. Αυτά τα προκαταρκτικά δεδομένα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέροντα, αλλά θα χρειαστεί επιπλέον μείωση του χρόνου που απαιτείται για το χειρισμό των καθετήρων πριν εφαρμοστεί κλινικώς η τεχνική. Ωστόσο, τα δεδομένα δείχνουν ότι η καθοδήγηση από MRI είναι εφικτή και μπορούμε να αναμένουμε ταχείες εξελίξεις στο πεδίο αυτό. 22 Τεύχος 41

21

22 Δράσεις των νιτρωδών - διαμάχη αντιθέτων; Πηγή: Gori T, Parker JD. Nitrateinduced toxicity and preconditioning: a rationale for reconsidering the use of these drugs. J Am Coll Cardiol. 2008; 52: Ηνιτρογλυκερίνη και τα σκευάσματα οργανικών νιτρωδών έχουν από μακρού κεντρικό ρόλο στη θεραπεία της στηθάγχης, της τεκμηριωμένης στεφανιαίας νόσου και επιλεγμένων περιπτώσεων συμφορητικής καρδιακής ανεπάρκειας. Επιπλέον, θεωρείται γενικά ότι τα φάρμακα αυτά είναι ασφαλή χωρίς ανεπιθύμητες ενέργειες πέραν της υπότασης λόγω αγγειοδιαστολής και της οξείας πτώσης της αρτηριακής πίεσης. Πολλά σκευάσματα νιτρωδών είναι διαθέσιμα: υπογλώσσια, σπρέυ παρειάς, υποδόρια, από του στόματος, ενδοφλέβια. Αν και οι παράγοντες αυτοί έχουν αποτελέσει αντικείμενο προβληματισμού τις τελευταίες δεκαετίες, τα νιτρώδη, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, αποτελούν τμήμα των συνήθων θεραπειών που χρησιμοποιούν πολλοί ιατροί. Η ανθεκτικότητα στα νιτρώδη ανέκυψε ως μείζον πρόβλημα στη δεκαετία του 1980, οδηγώντας σε έναν μικρό αριθμό κλινικών μελετών που επιβεβαίωσαν ότι η βραχεία ή μακρά έκθεση στους παράγοντες αυτούς έχει ως αποτέλεσμα αμβλυμένες ή ακόμη και απούσες κλινικές ανταποκρίσεις αγγειοδιαστολής. Παρ' όλα αυτά, τα νιτρώδη εξακολουθούν να έχουν ευρεία χρήση στην πρακτική των περισσότερων κλινικών ιατρών, εν μέρει επειδή πολλοί θεωρούν ότι η χορήγησή τους "δεν βλάπτει", αν και το πραγματικό όφελος είναι μικρό ή κανένα. Οι ενδείξεις ότι η "ανθεκτικότητα" στα νιτρώδη μπορεί να είναι λιγότερο καλοήθης από ό,τι πιστεύουμε έχουν προκύψει από εργαστηριακές έρευνες μάλλον παρά από μεγάλες κλινικές δοκιμές. Στο πλαίσιο αυτό, πολλοί ερευνητές έχουν υποδείξει ότι η χρόνια ή ακόμη και η οξεία έκθεση στα νιτρώδη επάγει το σχηματισμό ελεύθερων ριζών, με επακόλουθη απώλεια ή εξάλειψη των επιθυμητών κλινικών ανταποκρίσεων, ιδιαίτερα της αγγειοδιαστολής των στεφανιαίων αρτηριών. Επιπλέον, πιο πρόσφατες μελέτες υποδεικνύουν ότι η έκθεση στα νιτρώδη μπορεί να προξενεί βλάβη, πυροδοτώντας δυσλειτουργία του ενδοθηλίου, αυξημένη ευαισθησία σε αγγειοσυσπαστικούς παράγοντες και ενεργοποίηση σημαντικών ενζύμων που εμπλέκονται στη ρύθμιση της ομοιόστασης των αγγείων, όπως της δισμουτάσης υπεροξειδίου, της πρωτεϊνικής κινάσης C, της συνθετάσης προσταγλανδινών και της μεταλλοπρωτεϊνάσης στρώματος, οδηγώντας σε στροφή υπέρ συμπαθητικών δράσεων και σε διαταραχή της μεταβλητότητας της καρδιακής συχνότητας. Δεδομένα παρατήρησης από την Ιαπωνία, αν και μακράν των οριστικών, έχουν υποδείξει μία δυσμενή επίδραση της χρόνιας έκθεσης σε νιτρώδη σε ασθενείς μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου. Οι Gori και Parker, από την Ιταλία και τον Καναδά αντίστοιχα, σχολιάζουν τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα σε σχέση με το βιοσχηματισμό των νιτρωδών και τις επιβλαβείς ανταποκρίσεις των αγγείων επί παρουσίας ανθεκτικότητας. Η έρευνά τους έχει οδηγήσει στη διατύπωση μίας θεωρίας αναστροφής της αγγειοδιαστολής και μειωμένης ανταποκρισιμότητας των αρτηριών με τη χρόνια χορήγηση νιτρωδών. Εργαστηριακές μελέτες έχουν υποδείξει μηχανιστικές οδούς που οδηγούν σε αυξημένη παραγωγή ελεύθερων ριζών, διαταραχή της αγγειοδιαστολή των αρτηριών αλλά και μία διαμάχη αντιθέτων (yin-yang) σε σχέση με ένα ευνοϊκό preconditioning που λειτουργεί ως δυνητικά επωφελής δράση! Οι Gori και Parker περιγράφουν μία ποικιλία τόσο θετικών όσο και αρνητικών ανταποκρίσεων στην έκθεση σε οργανικά νιτρώδη. Επιπλέον των επαρκώς γνωστών επιδράσεων ως προς τη διαταραχή της ενδοθηλιακής αγγειοδιαστολής στο αγγειακό δίκτυο, συμπεριλαμβανομένων των στεφανιαίων αρτηριών, η υπόθεση του οξειδωτικού stress έχει τύχει σημαντικής υποστήριξης. Η αυξημένη αρτηριακή ευαισθησία σε αγγειοσυσπαστικούς παράγοντες καθώς και 24 Τεύχος 41

23 άλλες επιβλαβείς δράσεις σχετίζονται με κλινικώς σημαντικό οξειδωτικό stress επαγόμενο από τα νιτρώδη. Ένζυμα όπως η δισμουτάση υπεροξειδίου, η πρωτεϊνική κινάση C, η μεταλλοπρωτεϊνάση στρώματος και η συνθετάση προσταγλανδινών οδηγούν σε διαταραχή της δράσης των νιτρωδών επί παρουσίας ανθεκτικότητας λόγω του οξειδωτικού stress. Μεταβολές στη δραστηριότητα του συμπαθητικού και του παρασυμπαθητικού οδηγούν σε επικράτηση του συμπαθητικού και σε διαταραχή της λειτουργίας των αντανακλαστικών πίεσης (baroreflex) και της μεταβλητότητας καρδιακής συχνότητας. Τα φαινόμενα αυτά έχουν συσχετιστεί με χειρότερη πρόγνωση και αύξηση της υπο-ανταποκρισιμότητας των στεφανιαίων αρτηριών στην ακετυλοχολίνη. Οι Gori και Parker υπογραμμίζουν ότι τέτοιες μεταβολές δεν οφείλονται απαραίτητα εξολοκλήρου στην ανθεκτικότητα στα νιτρώδη και θεωρούν απαραίτητη τη διεξαγωγή μεγαλύτερων κλινικών δοκιμών σε σχέση με την επίδραση της μακροπρόθεσμης χορήγησης νιτρωδών στις κλινικές εκβάσεις. Αντίθετα με τις ανεπιθύμητες ενέργειες των από του στόματος νιτρωδών, τα ενδοφλέβια ή διαδερμικά νιτρώδη φαίνεται ότι "πυροδοτούν" έναν προστατευτικό φαινότυπο παρόμοιο με εκείνο που δημιουργείται στο ισχαιμικό preconditioning "μετά από μία μόλις δόση ή ελεγχόμενη έκθεση σε νιτρώδες. Αντι-ισχαιμικά αγγειακά φαινόμενα στην πραγματικότητα ενισχύονται από τα νιτρώδη" λόγω της απελευθέρωσης ελεύθερων ριζών οξυγόνου, γεγονός που προξενεί έκπληξη. Επομένως, οι δράσεις αυτές μπορεί να είναι προστατευτικές, αλλά όχι μέσω των παραδοσιακών μηχανισμοί της αρτηριακής και φλεβικής αγγειοδιαστολής. Οι Gori και Parker εισηγούνται ότι υπάρχουν θετικές και αρνητικές δράσεις των νιτρωδών με την παρατεταμένη χορήγησή τους, ενώ υπο-τοξικές δόσεις μεταβάλλουν το περιβάλλον των μιτοχονδρίων λόγω της "ενεργοποίησης υπο-τοξικών γονιδίων", οδηγώντας σε έναν φαινότυπο παρόμοιο με εκείνο του ισχαιμικού preconditioning. "Εξεταζόμενα από κοινού, αυτά τα αποδεικτικά στοιχεία υποδεικνύουν ότι η επαγόμενη από τα νιτρώδη παραγωγή ελεύθερων ριζών φαίνεται να ερμηνεύει τις άμεσα προστατευτικές αλλά και τις χρονίως επιβλαβείς επιδράσεις των φαρμάκων αυτών". Οι Gori και Parker τονίζουν τη σχετικά φτωχή βάση δεδομένων που διαθέτουμε σε σχέση με τη μακροπρόθεσμη θεραπεία. Παραθέτουν διάφορες Ιαπωνικές μελέτες οι οποίες υποδεικνύουν δυσμενείς εκβάσεις σε ασθενείς μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου. Θεωρούν ότι είναι απαραίτητες περισσότερες μελέτες, διπλές τυφλές και μακροπρόθεσμες. Εισηγούνται ότι η ταυτόχρονη χορήγηση αντιοξειδωτικών παραγόντων είναι πιθανό να αποτελέσει μία λογική στρατηγική για την ενίσχυση του επιθυμητού μηχανισμού των νιτρωδών. Τέλος, είναι επιβεβλημένη η περαιτέρω έρευνα στο preconditioning με νιτρώδη. Σχόλιο Τα νιτρώδη χρησιμοποιούνται στην ιατρική από το τέλος του 19ου αιώνα. Στο πρώτο μισό του περασμένου αιώνα, χρησιμοποιούνταν ως αντιυπερτασικά φάρμακα. Η ανθεκτικότητα στα νιτρώδη αποτέλεσε αντικείμενο σημαντικής διαμάχης στις δεκαετίες του 1980 και του Γενικά, πιστεύεται ότι η μειωμένη ανταπόκριση στις αγγειακές δράσεις των νιτρωδών είναι ακίνδυνη και δύσκολο να παρατηρηθεί στην κλινική πράξη. Η ανθεκτικότητα ερευνηθεί σε μεγάλο βαθμό, με κλινικά δεδομένα που δεν είναι οριστικά. Η οξεία θεραπεία με νιτρώδη, όπως με νιτρογλυκερίνη, σπρέυ ή διαδερμική εφαρμογή, είναι συνήθως αποτελεσματική, αλλά συνήθως συνδυάζεται με πολλές άλλες θεραπείες, γεγονός που καθιστά αδύνατη την αξιολόγηση των ειδικών δράσεων των νιτρωδών. Πρόσφατα δεδομένα, άγνωστα στους περισσότερους ιατρούς, συμφωνούν με την ενζυμική τροποποίηση και έναν ρόλο των νιτρωδών στην ενίσχυση μία επίδρασης preconditioning, η οποία θα μπορούσε να είναι επωφελής. Σαφώς, είναι αναγκαία περισσότερη βασική και κλινική έρευνα για την επίλυση της διαμάχης αντιθέτων που υποδεικνύει αυτή η αξιόλογη ανασκόπηση. Αυτά τα "παλαιά" φάρμακα μπορεί να οδηγήσουν σε ένα νέο πρότυπο, όπως υποδεικνύει η επιτυχής χρήση της υδραλαζίνης, ενός παράγοντα απενεργοποίησης των ελεύθερων ριζών, που φαίνεται ότι αποτελούσε την κύρια αποτελεσματική θεραπεία στην κλινική δοκιμή A-Heft. Φαίνεται ότι τα οργανικά νιτρώδη δεν είναι "νεκρά", και μελλοντικές έρευνες στους μηχανισμούς των νιτρωδών και στις ιδανικές κλινικές εφαρμογές θα βοηθήσουν την επίλυση της διαμάχης αντιθέτων σε σχέση με αυτούς τους παλαιούς φίλους. ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ

24 Η PCI είναι σήμερα εξίσου αποτελεσματική στις γυναίκες όπως στους άνδρες Περίληψη και Σχόλιο από τον Jonathan Abrams, MD, Professor of Medicine, Division of Cardiology, University of New Mexico, Albuquerque Πηγές: Singh M, et al. Mortality differences between men and women after percutaneous coronary interventions. A 25-year, single-center experience. J Am Coll Cardiol. 2008; 51: Wilson RF, Raveendran G. What's good for the gander is now good for the goose. J Am Coll Cardiol. 2008; 51: Θεωρείται από μακρού, με σημαντική τεκμηρίωση, ότι οι γυναίκες έχουν φτωχότερα αποτελέσματα με τη διαδερμική επέμβαση στεφανιαίων (percutaneous coronary intervention, PCI) από ό,τι οι άνδρες, με υψηλότερα ποσοστά νοσηρότητας και θνησιμότητας. Η παρούσα μελέτη σηματοδοτεί μία αλλαγή στο δόγμα αυτό. Ένα αρχείο καταγραφής των PCI από τη Mayo Clinic, μεταξύ , αναλύθηκε για τις εκβάσεις στις γυναίκες έναντι των ανδρών. Περαιτέρω, τα πρόσφατα αποτελέσματα συγκρίνονται με εκείνα πολλών ετών πριν ( ). Το αρχείο καταγραφής PCI της Mayo Clinic που χρησιμοποιήθηκε εδώ περιλάμβανε πλήρεις ιατρικές πληροφορίες για σχεδόν διαδοχικές PCI. Οι ασθενείς χωρίστηκαν σε 2 χρονικές περιόδους, (παλαιότερη ομάδα) και (πρόσφατη ομάδα). Η παλαιότερη ομάδα περιλάμβανε ασθενείς, 28% γυναίκες, και η πρόσφατη , 31% γυναίκες. Η επιτυχία της επέμβασης οριζόταν ως μείωση της στένωσης του αυλού στεφανιαίας αρτηρίας σε < 50%, χωρίς έμφραγμα μυοκαρδίου με κύμα Q, εγχείρηση αορτοστεφανιαίας παράκαμψης με μόσχευμα (coronary artery bypass graft surgery, CABG) ή νοσοκομειακό θάνατο. Η παρακολούθηση γινόταν σε 6 και 12 μήνες, και κατόπιν σε ετήσια βάση. Το κύριο τελικό σημείο ήταν τα ποσοστά θνησιμότητας, σε 30 ημέρες και μακροπρόθεσμα. Αποτελέσματα: Κατά τη διάρκεια και των δύο χρονικών περιόδων, οι γυναίκες είχαν βαρύτερα συμπτώματα στεφανιαίας νόσου, συχνότερη καρδιακή ανεπάρκεια, περισσότερα οξέα στεφανιαία σύνδρομα, βαρύτερη στηθάγχη και μεγαλύτερη ηλικία. Επιπλέον, οι συνυπάρχουσες νόσοι ήταν περισσότερες και σοβαρότερες στις γυναίκες, συμπεριλαμβανομένου του διαβήτη και της υπέρτασης, και κατά την ένταξη στο αρχείο καταγραφής λιγότερες γυναίκες είχαν υποβληθεί σε PCI ή CABG. Μία εντυπωσιακή αύξηση στη βασισμένη σε αποδεικτικά στοιχεία θεραπεία δευτερογενούς πρόληψης παρατηρήθηκε στην πρόσφατη ομάδα, σε σύγκριση με την παλαιότερη. Η τοποθέτηση stent και η χρήση αναστολέων γλυκοπρωτεΐνης IIb/IIIa ήταν παρόμοιες μεταξύ ανδρών και γυναικών. Αν και περισσότερο συμπτωματικές με στηθάγχη, οι γυναίκες είχαν χαμηλότερο επιπολασμό πολυαγγειακής νόσου, θρόμβωσης και βλαβών τύπου C κατά ACC/AHA. Η επιτυχία της επέμβασης, πρώιμη και απώτερη, ήταν εξαιρετική και συγκρίσιμη μεταξύ ανδρών και γυναικών, σε ποσοστό 90%, με βελτίωση στην πρόσφατη χρονική περίοδο. Η θνησιμότητα 30 ημερών ήταν 4,4% στις γυναίκες και 2,8% στους άνδρες στις παλαιότερες σειρές, με σημαντική βελτίωση, 2,9% και 2,2% αντίστοιχα στην πρόσφατη περίοδο. Επίσης, η διαφορά αυτή στη θνησιμότητα 30 ημερών μεταξύ παλαιάς και πρόσφατης ομάδας ήταν στατιστικώς σημαντική τόσο στις γυναίκες (p = 0,002) όσο και στους άνδρες (p = 0,04). Η παρακολούθηση ήταν εξαιρετική, με δεδομένα έως τον Σεπτέμβριο Σχεδόν 92% των ασθενών συμμετείχαν στην ετήσια παρακολούθηση, με διάμεση διάρκεια 13 ετών (εύρος έτη) στην πρόσφατη ομάδα. Οι γυναίκες είχαν ελαφρώς χαμηλότερη μακροπρόθεσμη 26 Τεύχος 41

25 επιβίωση από ό,τι οι άνδρες, αλλά η επιβίωση ήταν παρόμοια μεταξύ των δύο χρονικών περιόδων και στις δύο σειρές. Η πιθανότητα επιβίωσης σε 5 έτη στην παλαιότερη και στην πρόσφατη ομάδα ήταν 79% και 81% για τις γυναίκες έναντι 83% και 83% στους άνδρες, αντίστοιχα. Μετά την εξαίρεση των ασθενών που κατέληξαν ή είχαν παρακολούθηση μικρότερη των 30 ημερών, οι γυναίκες επέδειξαν σημαντικά υψηλότερη μη διορθωμένη θνησιμότητα στις 30 ημέρες και στο 1 έτος μακροπρόθεσμης παρακολούθησης. Ωστόσο, μετά από διόρθωση για τους παράγοντες κινδύνου στην πρώιμη ομάδα, τα ποσοστά θνησιμότητας δεν διέφεραν σημαντικά μεταξύ ανδρών και γυναικών στις 30 ημέρες και μακροπρόθεσμα. Οι συγγραφείς κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η θνησιμότητα 30 ημερών μετά από PCI στους άνδρες και στις γυναίκες έχει μειωθεί κατά την τελευταία δεκαετία, και σήμερα δεν υπάρχει διαφορά στη βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη θνησιμότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών. Σχόλιο Οι συγγραφείς παρατήρησαν ότι οι μακροπρόθεσμες εκβάσεις της PCI στις γυναίκες και στους άνδρες έχουν βελτιωθεί κατά την τελευταία 25-ετία, παρότι οι γυναίκες είχαν ένα προφίλ μεγαλύτερου κινδύνου. Μετά από διόρθωση για τους παράγοντες κινδύνου, τα ποσοστά θνησιμότητας, 30 ημερών και μακροπρόθεσμης, ήταν παρόμοια στους άνδρες και στις γυναίκες, με ένα χρονικό πλαίσιο 25 ετών που απέτυχε να δείξει οποιαδήποτε διαφορά σχετιζόμενη με το φύλο στη βελτίωση των εκβάσεων μετά από PCI. Οι συγγραφείς αναφέρονται σε έναν αριθμό παλαιότερων μελετών, συμπεριλαμβανομένου του αρχείου καταγραφής του NHLBI, που έδειξαν σαφώς διαφορές μεταξύ των φύλων, με υψηλότερα ποσοστά επιπλοκών στις γυναίκες. Οι περισσότερο πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει μείωση των ενδονοσοκομειακών επιπλοκών, οι οποίες έχουν εξισωθεί με εκείνες των ανδρών, και βελτίωση των κλινικών εκβάσεων στις γυναίκες, τόσο στις προγραμματισμένες PCIs όσο και στα οξέα στεφανιαία σύνδρομα. Οι συγγραφείς υποθέτουν ότι η βελτίωση που έχει σημειωθεί και στα δύο φύλα πιθανώς σχετίζεται με τη βελτιωμένη τεχνολογία και εμπειρία των χειριστών, την καλύτερη εκπαίδευση και την αυξημένη χρήση φαρμάκων βάσει αποδεικτικών στοιχείων. Οι συγγραφείς δηλώνουν ότι "η υψηλότερη ενδονοσοκομειακή θνησιμότητα στις γυναίκες είναι πιθανώς πολυπαραγοντική και μπορεί να οφείλεται σε ένα προφίλ αυξημένου κινδύνου, όπως οξέα στεφανιαία σύνδρομα και υψηλότερος επιπολασμός συνυπαρχουσών νόσων. Η βασισμένη σε αποδεικτικά στοιχεία χρήση φαρμάκων είναι σημαντικά υψηλότερη τα τελευταία χρόνια, παρόμοια μεταξύ ανδρών και γυναικών, και σχετίζεται με τη μειωμένη θνησιμότητα. Η χρήση θεραπειών βασισμένων σε αποδεικτικά στοιχεία στην ομάδα των ανδρών παρατηρήθηκε ότι ήταν υψηλότερη σε σχέση με άλλες μελέτες, γεγονός που υποδεικνύει ότι "τέτοιες διαφορές υπογραμμίζουν την υπο-χρησιμοποίηση θεραπειών βασισμένων σε αποδεικτικά στοιχεία στις γυναίκες στην πραγματική κλινική πρακτική, έναντι των αποτελεσμάτων από ένα μεμονωμένο κέντρο αναφοράς". Ένα συνοδευτικό σημείωμα σύνταξης πραγματοποιεί μία βραχεία ανασκόπηση παλαιότερων αναφορών για ένα χάσμα μεταξύ των φύλων στο παρελθόν, το οποίο δεν υφίσταται πλέον. Μερικές μελέτες έχουν δείξει λιγότερο ενδεδειγμένη χρήση της PCI στις γυναίκες, σε σταθερές ή ασταθείς καταστάσεις, με αποτυχία πραγματοποίησης PCI σε ένα τρίτο των ασθενών που θα ωφελούνταν από την επαναγγείωση. Έτσι, η πρώιμη περίοδος της PCI έδειξε μείζονες διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών. Οι νεότερες γυναίκες στο παρελθόν είχαν χειρότερες εκβάσεις από ό,τι οι άνδρες, αν και οι εκβάσεις ήταν ισοδύναμες στις ηλικίες 70 ετών και άνω. Η διαφορά μεταξύ πρώιμης και όψιμης θνησιμότητας στην PCI στην παλαιότερη ομάδα των γυναικών έδειξε μία μείωση από 4,4% σε 2,9% με την πρόσφατη εμπειρία. Στο παρελθόν, έχουν παρατηρηθεί στις γυναίκες υψηλότερες νοσηρότητες καθώς και οξείες και χειρότερες εκβάσεις. Οι συγγραφείς του σημειώματος σύνταξης συμφωνούν ότι υπάρχουν "πολύ παρόμοιες διορθωμένες εκβάσεις της PCI στις γυναίκες". Σημειώνουν ότι οι γυναίκες έχουν μικρότερες στεφανιαίες αρτηρίες, με φτωχότερες εκβάσεις μετά την CABG. Εισηγούνται ότι η τοποθέτηση stent, που σήμερα γίνεται συχνότερα, αποτελεί την κύρια αιτία για τη βελτίωση των εκβάσεων στις γυναίκες. Η καταληκτική πρόταση του σημειώματος σύνταξης ανασύρει ένα ανεπίλυτο ζήτημα που τροφοδοτήθηκε από τη μελέτη COURAGE, η οποία έδειξαν ότι πολλές επεμβάσεις στεφανιαίων είναι δυνατόν να αποφευχθούν με ασφάλεια σε επιλεγμένους σταθερούς ασθενείς με στεφανιαία νόσο. Υπάρχουν πολλαπλοί λόγοι για τη μείωση της νοσηρότητας και της θνησιμότητας στις γυναίκες κατά τα τελευταία 25 έτη. Πιθα- ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι. ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ PhD

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι. ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ PhD ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ PhD ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΘΑΝΑΤΩΝ 450,000 400,000 350,000 300,000 250,000 200,000 150,000 100,000 50,000 0 ΑΝΔΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ HEART DISEASE & STROKE

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι MK1118 ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΚΛΙΝΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΔΙΑΛΕΞΗ 4 ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ, PHD ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΘΑΝΑΤΩΝ 450,000 400,000 350,000 300,000 250,000 200,000 150,000 100,000

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες στην πρωτογενή πρόληψη Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων Πρωτογενής πρόληψη : το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Πρότυπο Κέντρο Καρδιάς και Αγγείων Athens Heart Center Διευθυντής: Καθηγητής Χριστόδουλος. Στεφανάδης Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Καρδιολογική Κλινική Ι. Γιαλάφος Δ/ντης Κ. Αθανασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία.

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. ΓΡΑΙΔΗΣ Χ., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Δ., ΝΤΑΤΣΙΟΣ Α., ΚΑΡΑΣΑΒΒΙΔΗΣ Β., ΨΗΦΟΣ Β., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Γ., ΓΟΥΡΓΙΩΤΗΣ Κ.,

Διαβάστε περισσότερα

8 ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Μετεκπαιδευτικά Μαθήματα

8 ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Μετεκπαιδευτικά Μαθήματα 1 8 ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Μετεκπαιδευτικά Μαθήματα Καρδιολογική Κλινική Γ. Ν. Θεσσαλονίκης «Γ. Γεννηματάς» 2013-2014 2 Σεπτέμβριος 2013, Θεσσαλονίκη Ετήσια Μετεκπαιδευτικά μαθήματα Ετήσιο Εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Διαδερμική επεμβατική αντιμετώπιση ασθενών της τέταρτης ηλικίας

Διαδερμική επεμβατική αντιμετώπιση ασθενών της τέταρτης ηλικίας Διαδερμική επεμβατική αντιμετώπιση ασθενών της τέταρτης ηλικίας Ν. Τσιγαρίδας, Α. Ράμμος, Β. Μελαδίνης, Κ. Σταμάτης, Β. Τελάκη, Κ.Σιόγκας Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Χατζηκώστα, Καρδιολογική Κλινική, Ιωάννινα

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Αξονική στεφανιογραφία σε ασθενείς μετά από αορτοστεφανιαία παράκαμψη

Αξονική στεφανιογραφία σε ασθενείς μετά από αορτοστεφανιαία παράκαμψη Αξονική στεφανιογραφία σε ασθενείς μετά από αορτοστεφανιαία παράκαμψη Φώτιος Λάσπας Ακτινοδιαγνώστης Τμήμα Αξονικού-Μαγνητικού Τομογράφου Νοσοκομείο «Υγεία» Εισαγωγή Η αορτοστεφανιαία παράκαμψη αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου

Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου Οι δυσλιπιδαιμίες είναι παθολογικές καταστάσεις με διαταραχές των λιπιδίων του αίματος ποσοτικές αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΗ ΧΡΟΝΙΑΣ ΛΗΨΗΣ ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. ΚΑΛΠΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΘΡΙΑΣΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

ΟΞΕΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΗ ΧΡΟΝΙΑΣ ΛΗΨΗΣ ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. ΚΑΛΠΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΘΡΙΑΣΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΟΞΕΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΗ ΧΡΟΝΙΑΣ ΛΗΨΗΣ ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. ΚΑΛΠΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΘΡΙΑΣΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εκτιμάται ότι ένα με δύο εκατομμύρια ευρωπαίων λαμβάνουν από του στόματος αντιπηκτικά

Διαβάστε περισσότερα

Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο σε ασθενείς µε κολπική µαρµαρυγή: Πρόδροµα επιδηµιολογικά δεδοµένα της µελέτης MISOAC-AF

Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο σε ασθενείς µε κολπική µαρµαρυγή: Πρόδροµα επιδηµιολογικά δεδοµένα της µελέτης MISOAC-AF 37 0 Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο Αθήνα, 21/10/2016 Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο σε ασθενείς µε κολπική µαρµαρυγή: Πρόδροµα επιδηµιολογικά δεδοµένα της µελέτης MISOAC-AF Ε. Φοροζίδου 1, Δ. Βασδέκη

Διαβάστε περισσότερα

TIMI SCORE ΣΕ NSTEMI, ΗΜΕΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ, ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΙ ΔΙΑΒΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗ

TIMI SCORE ΣΕ NSTEMI, ΗΜΕΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ, ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΙ ΔΙΑΒΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗ TIMI SCORE ΣΕ NSTEMI, ΗΜΕΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ, ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΙ ΔΙΑΒΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗ Χατζηελευθερίου Χ., Σαατσόγλου Β., Τσαουσίδης Α., Ουζουνίδης Ι., Λαζαρίδης Χ., Μπακόπουλος Χ., Σαββίδου Ε., Ρωμανίδου Ν., Ματζινού

Διαβάστε περισσότερα

24-26 January καρδία, αγγεία & αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια

24-26 January καρδία, αγγεία & αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια καρδία, αγγεία & αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια 24-26 January 2014 Under the Auspices: Hellenic Cardiovascular Research Society Organization: Κosmos Travel Venue: Divani Apollon Palace, Kavouri επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

από τις ενδείξεις στην κλινική πράξη

από τις ενδείξεις στην κλινική πράξη Kλοπιδογρέλη από τις ενδείξεις στην κλινική πράξη Χ.Κυρπιζίδης, Α.Κεϊβανίδου, Γ.Παπανικολάου, Κ.Τσιπτσής, Μ.Ξαφένιας, Α.Πεχλεβάνης. Καρδιολογική κλινική Στεφανιαία μονάδα 2 ου Νοσοκομείου ΙΚΑ-ΕΤΑΜ Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Ασκληπιός Διάγνωσις Παρασκευή, 14 Μάιος 2010 08:02 - Τελευταία Ενημέρωση Παρασκευή, 14 Μάιος 2010 08:23

Συντάχθηκε απο τον/την Ασκληπιός Διάγνωσις Παρασκευή, 14 Μάιος 2010 08:02 - Τελευταία Ενημέρωση Παρασκευή, 14 Μάιος 2010 08:23 Αορτοστεφανιαία παράκαμψη (εγχείρηση bypass) με πάλλουσα καρδιά συγκριτικά με την κλασική αορτοστεφανιαία παράκαμψη: καλύτερα άμεσα οφέλη μεγαλύτερους μακροπρόθεσμους κινδύνους και ανάγκη νέας επαναιμάτωσης,

Διαβάστε περισσότερα

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες και σακχαρώδης διαβήτης Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Σακχαρώδης διαβήτης και καρδιαγγειακός κίνδυνος Μετα-ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ

ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΠΩΤΕΡΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Κωνσταντίνος Θωμαϊδης Καρδιολογική Κλινική Γ.Ν «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ» Συνηθισμένη συγγενής ανωμαλία (6-8% των Σ.Κ.) Συχνότητα:

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

Α' Καρδιολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Αθηνών. Τµήµα Επιστήµης Διαιτολογίας Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο

Α' Καρδιολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Αθηνών. Τµήµα Επιστήµης Διαιτολογίας Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Βραχυπρόθεσµη και µακροπρόθεσµη πρόγνωση Οξέος Στεφανιαίου Συνδρόµου ανάλογα µε τη βαρύτητα της νόσου: επιδηµιολογική µελέτη Hellenic Heart Failure study. Μ. Κούβαρη 1,2, Χ. Χρυσοχόου 1, Π. Αγγελόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΤΑ ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΤΑ ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Βιβλιογραφική ενημέρωση Γεωργακόπουλος Παναγιώτης Ειδικευόμενος Παθολογίας Παθολογική Κλινική Γ.Ν.Α. ΚΑΤ Ως ΑΕΕ ορίζεται σύµφωνα µε τον Παγκόσµιο

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση στεφανιαίας νόσου σε ασυµπτωµατικό διαβητικό ασθενή

Διερεύνηση στεφανιαίας νόσου σε ασυµπτωµατικό διαβητικό ασθενή Διερεύνηση στεφανιαίας νόσου σε ασυµπτωµατικό διαβητικό ασθενή Κωνσταντίνος Αζναουρίδης Επιµελητής Καρδιολογίας 1 η Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο Γ.Ν.Α. 37 ο Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΈς ΝΌΣΟΙ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΆ

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΈς ΝΌΣΟΙ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΆ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΈς ΝΌΣΟΙ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΆ Αραγιάννης Δημήτριος Μονάδα Υπέρτασης Α Πανεπιστημιακή Καρδιολογική κλινική Ιπποκράτειο Γ.Ν.Α. Καρδιά & παιδί. Αρχίζοντας από τη βρεφική ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΧΕΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Αντιθροµβωτική θεραπεία

ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΧΕΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Αντιθροµβωτική θεραπεία ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΧΕΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Αντιθροµβωτική θεραπεία ΚΑΜΠΟΥΡΙΔΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΑΒΑΛΑΣ Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Ποια στοιχεία σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ασθενή μας δίνει η δοκιμασία κόπωσης; Η δοκιμασία κόπωσης σε τάπητα χρησιμοποιείται κυρίως ως αναίμακτη

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα Ι. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την αναστολή της άδειας κυκλοφορίας που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων

Παράρτημα Ι. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την αναστολή της άδειας κυκλοφορίας που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων Παράρτημα Ι Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την αναστολή της άδειας κυκλοφορίας που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων 1 Επιστημονικά πορίσματα Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958. Περιεχόμενο

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958. Περιεχόμενο Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 3 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ Περιεχόμενο Συνδεση με τα προηγουμενα Πριν

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση ρυθµού ή διατήρηση συχνότητας στην κολπική µαρµαρυγή; Β.Μ. Σκέµπερης. Γ Καρδιολογική Κλινική Α.Π.Θ. Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο, Θεσσαλονίκη

Αποκατάσταση ρυθµού ή διατήρηση συχνότητας στην κολπική µαρµαρυγή; Β.Μ. Σκέµπερης. Γ Καρδιολογική Κλινική Α.Π.Θ. Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο, Θεσσαλονίκη Αποκατάσταση ρυθµού ή διατήρηση συχνότητας στην κολπική µαρµαρυγή; Β.Μ. Σκέµπερης Γ Καρδιολογική Κλινική Α.Π.Θ. Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο, Θεσσαλονίκη Η κολπική µαρµαρυγή (ΚΜ) είναι µία αρρυθµία της ενηλικίωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 26-28 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΙΑΜΑ Τ. ΕΓΓΛΕΖΟΠΟΥΛΟΣ Κ. ΤΖΑΝΕΙΟ Γ.Ν. ΠΕΙΡΑΙΑ Tuesday, March 10, 15 Tuesday, March 10, 15 Δεν έχω καμία σύγκρουση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΙΑΝΑ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ. ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, MSc ΓΝΑ <<ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ>>

ΑΝΔΡΙΑΝΑ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ. ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, MSc ΓΝΑ <<ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ>> ΑΝΔΡΙΑΝΑ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, MSc ΓΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Κολπική Μαρμαρυγή είναι μια από τις συχνότερες και σημαντικότερες μορφές αρρυθμίας. Χαρακτηρίζεται από κύματα που μεταδίδονται

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology

4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology 4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Μέσα στο 2007 αναμένεται να αρχίσει και στο Ωνάσειο η διαδερμική αντιμετώπιση των

Διαβάστε περισσότερα

ΗΦΜ. Ποια η σηµασία της στην κλινική πράξη.

ΗΦΜ. Ποια η σηµασία της στην κλινική πράξη. ΗΦΜ. Ποια η σηµασία της στην κλινική πράξη. Πότε πρέπει να εφαρµόζεται; «Ιπποκράτειες Ηµέρες Καρδιολογίας» Μέλανη Κωνσταντινίδου Καρδιολόγος Ηλεκτροφυσιολόγος Αγ Λουκάς Disclosures None ΗΛΕΚΤΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση

Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση Αθανάσιος Μανώλης Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής Ασκληπιείου Βούλας, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Emory University, Ατλάντα, ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αρρυθµίες στο οξύ έµφραγµα του µυοκαρδίου ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΠΑΝΤΕΛΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ Β Κ.Κ. Γ.Ν.Θ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ

Αρρυθµίες στο οξύ έµφραγµα του µυοκαρδίου ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΠΑΝΤΕΛΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ Β Κ.Κ. Γ.Ν.Θ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Αρρυθµίες στο οξύ έµφραγµα του µυοκαρδίου ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΠΑΝΤΕΛΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ Β Κ.Κ. Γ.Ν.Θ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Παρά την εντυπωσιακή πρόοδο στη διάγνωση και στην αντιµετώπιση του εµφράγµατος

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑΣ Επιστημονική Ένωση Καρδιαγγειακής Απεικόνισης Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς Αγαπητοί/ές συνάδελφοι, Για 10 η συνεχή χρονιά η Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο «Αττικόν» Νοσοκομείο πραγματοποιεί το Ετήσιο Διεθνές Συνέδριο «Εξελίξεις και Προοπτικές στην Καρδιολογία». Κατά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Καφαντάρης Ι., Μεϊμέτη Ε., Δόνου Α., Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ X. ΓΡΑΪΔΗΣ, Δ. ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ, Β. ΚΑΡΑΣΑΒΙΔΗΣ, Ε. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ, Γ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Θ. ΜΠΙΤΣΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

So much time, so little to say

So much time, so little to say So much time, so little to say > 6 εκ ασθενείς επισκέπτονται τα ΤΕΠ στις ΗΠΑ για ΘΠ ~ 5% του συνόλου των περιστατικών στα ΤΕΠ Δυνητικά απειλητικές για τη ζωή καρδιαγγειακές αιτίες ΘΠ Οξέα στεφανιαία σύνδρομα

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση της χρησιμότητας του B12/CRP index ως απλός προγνωστικός παράγοντας στη διερεύνηση στεφανιαίας νόσου στο γενικό πληθυσμό.

Εκτίμηση της χρησιμότητας του B12/CRP index ως απλός προγνωστικός παράγοντας στη διερεύνηση στεφανιαίας νόσου στο γενικό πληθυσμό. Εκτίμηση της χρησιμότητας του B12/CRP index ως απλός προγνωστικός παράγοντας στη διερεύνηση στεφανιαίας νόσου στο γενικό πληθυσμό. Λαγός Ι, Τζ. Δαδούς, Σπυρομήτρος Γ¹, Μπισχινιώτης Θ², Σαββάτης Στ, Κανονίδης

Διαβάστε περισσότερα

Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass

Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass Είναι γνωστό ότι η στεφανιαία νόσος οφείλεται σε στενώσεις των στεφανιαίων αρτηριών. Η εγχειρητική τεχνική παράκαμψης των στεφανιαίων στενώσεων ονομάζεται αορτοστεφανιαία

Διαβάστε περισσότερα

ICE 2014. 12-13 Δεκεμβρίου 2014

ICE 2014. 12-13 Δεκεμβρίου 2014 1 ICE 2014 12-13 Δεκεμβρίου 2014 ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Ι. Καλικάζαρος, Πρόεδρος ΕΚΕ Σ. Φούσσας, Αντιπρόεδρος ΕΚΕ Γ. Παρχαρίδης (τ. Πρόεδρος) Ι. Βλασερός, Γραμματέας ΕΚΕ Α. Κρανίδης (Ταμίας) Ι. Κανακάκης

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθμιση της γλυκόζης αίματος ή επίτευξη πολλαπλών θεραπευτικών στόχων?

Ρύθμιση της γλυκόζης αίματος ή επίτευξη πολλαπλών θεραπευτικών στόχων? Ρύθμιση της γλυκόζης αίματος ή επίτευξη πολλαπλών θεραπευτικών στόχων? Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Τμήμα Ιατρικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Α Προπαιδευτική Παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Υπερτροφική Μυοκαρδιοπάθεια

Υπερτροφική Μυοκαρδιοπάθεια Άγγελος Γ. Ρηγόπουλος, MD, FESC Leopoldina Krankenhaus Schweinfurt, Germany Πανελλήνια Σεµινάρια Οµάδων Εργασίας 2014, Θεσσαλονίκη 22.02.2014 No+conflict+of+interest.!! Disclosures Μυοκαρδιοπάθειες Davies'MJ.'Heart'2000;83:4697474

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αθανάσιος Καπετανόπουλος Καπετανόπουλος, FACC, FESC, FSCAI Επεμβατικός Καρδιολόγος, EUROMEDICA, Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης Συχνότητα συνδυασμένης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Άνδρας 57 ετών προσέρχεται στα επείγοντα νοσοκομείου παραπονούμενος για θωρακικό άλγος που επεκτείνεται στην κάτω γνάθο και αντανακλά στο αριστερό

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων

Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων Περιφερικά αγγεία Ενδιαφέροντα περιστατικά Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων Η Περιφερική

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΙΔΟΥ ΤΑΤΙΑΝΑ ακτινολόγος ΚΑΡΑΔΗΜΗΤΡΑΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ καρδιολόγος Τι είναι αξονική στεφανιογραφία; Είναι μέθοδος απεικόνισης των στεφανιαίων αγγείων με πολυτομικό αξονικό τομογράφο

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας LDL-C : μείζων παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου Μετα-ανάλυση 61 προοπτικών μελετών παρατήρησης σε υγιείς ενήλικες (n=892.237) Lancet

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ Κόγιας Ιωάννης: Διευθυντής Καρδιολογικής κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Καρδίτσας Μουλατζίκος Θωμάς:

Διαβάστε περισσότερα

Επίβλεψη. Κολπική µαρµαρυγή 3/12/2014. 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ. 1-2% του γενικού πληθυσµού

Επίβλεψη. Κολπική µαρµαρυγή 3/12/2014. 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ. 1-2% του γενικού πληθυσµού Επίβλεψη 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ Πρόληψη αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων στην κολπική µαρµαρυγή. Η θέση των νέων αντιπηκτικών. 2. Γεώργιος Χαλικιάς Λέκτορας Καρδιολογίας.Π.Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαθήτρια: Κ. Σοφία. Καθηγητής: κ. Πιτσιλαδής

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαθήτρια: Κ. Σοφία. Καθηγητής: κ. Πιτσιλαδής ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Μαθήτρια: Κ. Σοφία Καθηγητής: κ. Πιτσιλαδής Σχολ. Έτος: 2015-2016 ΑΓΓΕΙΟΠΛΑΣΤΙΚΗ-BYPASS Αορτοστεφανιαία παράκαμψη είναι η χειρουργική διαδικασία της παράκαμψης των θρομβώσεων ή των

Διαβάστε περισσότερα

Διαδερμική επαναιμάτωση σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη

Διαδερμική επαναιμάτωση σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη Διαδερμική επαναιμάτωση σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη Αθανάσιος Καπετανόπουλος, FACC, FESC, FSCAI Επεμβατικός Καρδιολόγος, EUROMEDICA, Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης Επιδημιολογία 171 εκατομμύρια διαβητικοί

Διαβάστε περισσότερα

Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2

Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2 Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2 Σ. Θ. Λιάτης Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Διαβάστε περισσότερα

Dyslipidemia: Updated Guidelines Διαχείριση δυσλιπιδαιμιών

Dyslipidemia: Updated Guidelines Διαχείριση δυσλιπιδαιμιών Dyslipidemia: Updated Guidelines Διαχείριση δυσλιπιδαιμιών Σπύρου Αλκέτα Θεοδώρα, Νοσηλεύτρια ΠΕ, Msc, Καρδιολογική Μονάδα Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο Οι κατευθυντήριες οδηγίες συνοψίζουν και αξιολογούν

Διαβάστε περισσότερα

Συζήτηση κλινικών περιπτώσεων (Απεικόνιση στα Καρδιαγγειακά Νοσήματα) Ευθυμιάδου Ρωξάνη Τμήμα Αξονικής, Μαγνητικής Τομογραφίας & PET-CT ΔΘΚΑ «Υγεία»

Συζήτηση κλινικών περιπτώσεων (Απεικόνιση στα Καρδιαγγειακά Νοσήματα) Ευθυμιάδου Ρωξάνη Τμήμα Αξονικής, Μαγνητικής Τομογραφίας & PET-CT ΔΘΚΑ «Υγεία» Συζήτηση κλινικών περιπτώσεων (Απεικόνιση στα Καρδιαγγειακά Νοσήματα) Ευθυμιάδου Ρωξάνη Τμήμα Αξονικής, Μαγνητικής Τομογραφίας & PET-CT ΔΘΚΑ «Υγεία» 3,60% 5,10% 5,20% 2,10% 1,80% 1,60% 2,90% Leading causes

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΧΑΙΜΙΚΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ (ΑΕΕ)

ΙΣΧΑΙΜΙΚΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ (ΑΕΕ) ΙΣΧΑΙΜΙΚΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ (ΑΕΕ) ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Τα ΑΕΕ είναι η συχνότερη αιτία πρόκλησης αναπηρίας στους ενήλικες και η δεύτερη αιτία θανάτου άνω των 60 ετών. Ένας στους έξι ανθρώπους

Διαβάστε περισσότερα

1. Φαιοχρωµοκύττωµα 2. Πρωτοπαθής υπεραλδοστερονισµός 3. Πάθηση του θυρεοειδούς αδένα 4. Σύνδροµο Cushing 5. Στένωση ισθµού της αορτής

1. Φαιοχρωµοκύττωµα 2. Πρωτοπαθής υπεραλδοστερονισµός 3. Πάθηση του θυρεοειδούς αδένα 4. Σύνδροµο Cushing 5. Στένωση ισθµού της αορτής 1. Άνδρας 55 χρόνων, χωρίς ιστορικό και χωρίς παράγοντες κινδύνου, έρχεται στα ΤΕΠ λόγω άλγους στην αριστερή περιοχή του στέρνου τις τελευταίες 3 ώρες. Δεν αναφέρει δύσπνοια ή βήχα. Η ενόχληση ελαττώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ Αναπηρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ Αναπηρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ιαχείριση ασθενούς με χρόνια κολπική μαρμαρυγή και στεφανιαία νόσο υπό τριπλή αντιθρομβωτική αγωγή που πρόκειται να υποβληθεί σε εξωκαρδιακή χειρουργική επέμβαση ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ Αναπηρωτής Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΟΡΤΙΚΗΣ ΒΑΛΒΙΔΑΣ: ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΕΝΑ ΚΕΝΤΡΟ

ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΟΡΤΙΚΗΣ ΒΑΛΒΙΔΑΣ: ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΕΝΑ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΟΡΤΙΚΗΣ ΒΑΛΒΙΔΑΣ: ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΕΝΑ ΚΕΝΤΡΟ Πέτρος Δάρδας, Δημήτρης Τσικαδέρης, Νίκος Μεζίλης, Βλάσης Νινιός, Στράτος Θεοφιλογιαννάκος Κλινική Άγιος Λουκάς 26/05/2016 ΟΔΗΓΙΕΣ Όλοι

Διαβάστε περισσότερα

20ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Με τα μάτια στο μέλλον

20ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Με τα μάτια στο μέλλον 20ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Με τα μάτια στο μέλλον Σύγκριση μηριαίας και κερκιδικής προσπέλασης στον καρδιακό καθετηριασμό. Συστηματική Ανασκόπηση Καλλιρρόη Κοζομπόλη, RN, MSc, Ωνάσειο

Διαβάστε περισσότερα

Το Pradaxa είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ετεξιλική δαβιγατράνη. Διατίθεται υπό μορφή καψακίων (75, 110 και 150 mg).

Το Pradaxa είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ετεξιλική δαβιγατράνη. Διατίθεται υπό μορφή καψακίων (75, 110 και 150 mg). EMA/47517/2015 EMEA/H/C/000829 Περίληψη EPAR για το κοινό ετεξιλική δαβιγατράνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

gr

gr Σ τύπου ΙΙ και καρδιαγγειακή νόσος Οι διαβητικοί ασθενείς παρουσιάζουν τετραπλάσια αύξηση της συχνότητας καρδιαγγειακής νόσου απ ότι οι µη διαβητικοί ασθενείς Το 50% των νεοδιαγνωσµένων διαβητικών ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ- ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ 2014

ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ- ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ 2014 ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ- ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ 2014 Βασιλική Δηµ. Μιχαλίτση Μαιευτήρ-Γυναικολόγος, MD, PhD, MSc, RCR/RCOG in Maternal Medicine, Heart Disease and Pregnancy Specialist, Υπότροφος ΕΚΠΑ,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΑΘΕΤΗΡΙΑΚΗ (ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ) ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΟΡΤΙΚΩΝ ΒΑΛΒΙΔΩΝ

ΔΙΑΚΑΘΕΤΗΡΙΑΚΗ (ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ) ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΟΡΤΙΚΩΝ ΒΑΛΒΙΔΩΝ 22 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ " Όλα για την Καρδιά µας " Αθήνα, Divani Caravel, 20 21 Οκτωβρίου 2016 ΔΙΑΚΑΘΕΤΗΡΙΑΚΗ (ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ) ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΟΡΤΙΚΩΝ ΒΑΛΒΙΔΩΝ Βαρβάρα Παπαδοπούλου,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνοντας να αναγνωρίζεις την κολπική μαρμαρυγή. Χατζηστεφάνου Φανή Τ.Ε. ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΒΚΚ-ΓΚΚ Παπαντωνίου Ελισάβετ Τ.Ε. ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΒΚΚ-ΓΚΚ

Μαθαίνοντας να αναγνωρίζεις την κολπική μαρμαρυγή. Χατζηστεφάνου Φανή Τ.Ε. ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΒΚΚ-ΓΚΚ Παπαντωνίου Ελισάβετ Τ.Ε. ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΒΚΚ-ΓΚΚ Μαθαίνοντας να αναγνωρίζεις την κολπική μαρμαρυγή Χατζηστεφάνου Φανή Τ.Ε. ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΒΚΚ-ΓΚΚ Παπαντωνίου Ελισάβετ Τ.Ε. ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΒΚΚ-ΓΚΚ Η κολπική μαρμαρυγή είναι η πιο συχνά εμφανιζόμενη αρρυθμία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΟΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ

ΚΑΡΔΙΟΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΡΔΙΟΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Άννα Ιµπρισίµη, ΤΕ Νοσηλεύτρια, Δ Παθολογική κλινική, ΓΝΘ «Ιπποκράτειο» Δάφνη Μαυροπούλου, ΤΕ Νοσηλεύτρια, Δ Παθολογική κλινική, ΓΝΘ «Ιπποκράτειο» Ελένη Καλαϊτζή,

Διαβάστε περισσότερα

Δρ.Διονύσιος Θ. Καλπάκος Γενικός Αρχίατρος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής 401 ΓΣΝΑ

Δρ.Διονύσιος Θ. Καλπάκος Γενικός Αρχίατρος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής 401 ΓΣΝΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΕΡΙ ΚΑΡΔΙΑΚΟΥ ΕΠΑΝΑΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΥ 2013 Δρ.Διονύσιος Θ. Καλπάκος Γενικός Αρχίατρος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής 401 ΓΣΝΑ Θεσσαλονίκη Φεβρουάριος 2014 ΕΠΙΠΕΔΟ ΟΔΗΓΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ.

Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ. Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ. Τούσουλης* *A Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 Τυχαίο εύρημα καρδιακής αρρυθμίας σε ασυμπτωματικό παιδί Κωνσταντίνος Θωμαϊδης Καρδιολογική Κλινική, Γ.Ν. «ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

MID-RANGE EJECTION FRACTION. Αικατερίνη Αυγεροπούλου Διευθύντρια Ε.Σ.Υ Καρδιολογικό Τμήμα, Γ.Ν.Α Ιπποκράτειο

MID-RANGE EJECTION FRACTION. Αικατερίνη Αυγεροπούλου Διευθύντρια Ε.Σ.Υ Καρδιολογικό Τμήμα, Γ.Ν.Α Ιπποκράτειο MID-RANGE EJECTION FRACTION Αικατερίνη Αυγεροπούλου Διευθύντρια Ε.Σ.Υ Καρδιολογικό Τμήμα, Γ.Ν.Α Ιπποκράτειο ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις πρόσφατες οδηγίες της ESC διατυπώθηκε η άποψη ότι η διαφοροποίηση του κλάσματος

Διαβάστε περισσότερα

Circulation. 2014;129:e28-e292

Circulation. 2014;129:e28-e292 Σε ασθενείς µε νεφρική δυσλειτουργία Σταµάτης Σ. Μακρυγιάννης, Καρδιολόγος Σε ασθενείς µε νεφρική δυσλειτουργία 30-40% 13% πληθυσµού παρουσιάζουν νεφρική δυσλειτουργία (AHA για τις ΗΠΑ) 6% για τις ηλικίες

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα IV. Επιστημονικά πορίσματα

Παράρτημα IV. Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα IV Επιστημονικά πορίσματα 60 Επιστημονικά πορίσματα Σύσταση της PRAC Ιστορικό Η ιβαμπραδίνη είναι παράγοντας μείωσης της καρδιακής συχνότητας ο οποίος δρα ειδικά στον φλεβοκόμβο χωρίς επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της διοισοφάγειας ηχωκαρδιογραφίας στην διαχείρηση ασθενών µε κολπική µαρµαρυγή

Η θέση της διοισοφάγειας ηχωκαρδιογραφίας στην διαχείρηση ασθενών µε κολπική µαρµαρυγή Η θέση της διοισοφάγειας ηχωκαρδιογραφίας στην διαχείρηση ασθενών µε κολπική µαρµαρυγή Χριστόδουλος Ε. Παπαδόπουλος, MD, PhD, FESC Λέκτορας Καρδιολογίας ΑΠΘ ΚΥΡΙΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Διοισοφάγειο έναντι διαθωρακικoύ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ Α. Γκότσης, Ι. Κερασίδου, Α. Γκαγκάλης, Α. Ρησγγίτς, Α. Κουτσογιάννη, Λ.

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Π. Δημακάκος Παθολόγος Αγγειολόγος MD, PhD, EDA/VM, MLD/CDT

Ευάγγελος Π. Δημακάκος Παθολόγος Αγγειολόγος MD, PhD, EDA/VM, MLD/CDT Ευάγγελος Π. Δημακάκος Παθολόγος Αγγειολόγος MD, PhD, EDA/VM, MLD/CDT Υπεύθυνος του Αγγειολογικού Ιατρείου της Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινική του Νοσοκομείου Η ΣΩΤΗΡΙΑ UEMS Angiology/ Vascular Medicine

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. Συνέδριο Αμερικάνικου Κολεγίου Καρδιολογίας 2017 (ACC.17)

Δελτίο Τύπου. Συνέδριο Αμερικάνικου Κολεγίου Καρδιολογίας 2017 (ACC.17) Δελτίο Τύπου Bayer Ελλάς ΑΒΕΕ Σωρού 18-20, 151 25 Μαρούσι, Αθήνα Tel. +30 210 618 75 00 www.bayer.gr Συνέδριο Αμερικάνικου Κολεγίου Καρδιολογίας 2017 (ACC.17) Ανακοινώθηκε η μελέτη EINSTEIN CHOICE! Το

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2016

37 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2016 ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΕΦΕΔΡΕΙΑΣ ΡΟΗΣ (FFR) ΜΕ ΤΟ ΥΠΕΡΗΧΟΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΗΜΑ ΚΟΠΩΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΒΟΥΤΑΜΙΝΗΣ (DSE) Κεραµιδά Κ, Φλέσσας Δ, Μπολέτη Ο, Πετροπούλου Μ, Λοΐζος Σ, Πανούλας Β, Νιχογιαννόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ / ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ / ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Αγαπητοί συνάδελφοι, κατά την τελευταία συνεδρίαση του πυρήνα της Ομάδας Εργασίας παρουσιάστηκε από τον κο Βασ. Σπανό και τον Κύριο Εμμ. Βαβουρανάκη ένα προσχέδιο για την εκπαίδευση/πιστοποίηση των επεμβατικών

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μία χημική ουσία (στερόλη), που αυξάνει στον οργανισμό με την κατανάλωση λιπαρών ουσιών.

Είναι μία χημική ουσία (στερόλη), που αυξάνει στον οργανισμό με την κατανάλωση λιπαρών ουσιών. Υψηλή Χοληστερίνη: Αίτια και Θεραπεία - Συνήθη Ερωτήματα των ασθενών στη Μαχόμενη Κλινική Γράφει: Αναστασία Μοσχοβάκη, Ιατρός Ειδικός Παθολόγος Τι είναι η χοληστερόλη; Είναι μία χημική ουσία (στερόλη),

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΚΟΛΠΙΚΗΣ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗΣ ΕΙΝΑΙ Η ΛΥΣΗ ΣΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ;

ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΚΟΛΠΙΚΗΣ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗΣ ΕΙΝΑΙ Η ΛΥΣΗ ΣΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ; ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΚΟΛΠΙΚΗΣ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗΣ ΕΙΝΑΙ Η ΛΥΣΗ ΣΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ; Στο William Harvey αποδίδεται η πρώτη περιγραφή της κολπικής µαρµαρυγής σε πειραµατόζωα, µε τον όρο «µαρµαρυγή των ωτίων» ( auricular fibrillation

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ & ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ. Ο. Καρδακάρη, Νοσηλεύτρια M sc,κ/δ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΓΝΙ

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ & ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ. Ο. Καρδακάρη, Νοσηλεύτρια M sc,κ/δ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΓΝΙ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ & ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Ο. Καρδακάρη, Νοσηλεύτρια M sc,κ/δ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΓΝΙ Καρδιακή ανεπάρκεια & Κατάθλιψη θέμα μεγάλου ενδιαφέροντος: λόγω του υψηλού επιπολασμού τους & της τάσης

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία υγιών εθελοντών Κ. Καράτζη, PhD (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Αντιθρομβωτικοί παράγοντες στη 3 η ηλικία

Αντιθρομβωτικοί παράγοντες στη 3 η ηλικία Ηλικιωμένοι ασθενείς Αντιθρομβωτικοί παράγοντες στη 3 η ηλικία Γ. Λάζαρος Επιμελητής Α Α Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο Γ.Ν.Α Πως ορίζεται η 3 η ηλικία? o Αν και κλασικά η ηλικία των 65

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Εργοφυσιολογία ΜΚ1119 Διάλεξη : Ιατρικός Έλεγχος Αθλουμένων. Α. Καλτσάτου ΤΕΦΑΑ, ΠΘ

Κλινική Εργοφυσιολογία ΜΚ1119 Διάλεξη : Ιατρικός Έλεγχος Αθλουμένων. Α. Καλτσάτου ΤΕΦΑΑ, ΠΘ Κλινική Εργοφυσιολογία ΜΚ1119 Διάλεξη : Ιατρικός Έλεγχος Αθλουμένων Α. Καλτσάτου ΤΕΦΑΑ, ΠΘ Ιατρικός Έλεγχος Αθλουμένων Περιλαμβάνει: Λήψη ατομικού ιστορικού Κλινική Εξέταση Ηλεκτροκαρδιογράφημα Υπερηχογράφημα

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Αδαµαντία Α. Πολυδώρου Εδικ. Καρδιολόγος 251 Γ.Ν.Αεροπορίας Τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια σύµφωνα µε την µελέτη Rochester αυξάνουν µε

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Περιστατικού Ομάδα Καρδιάς Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ»

Παρουσίαση Περιστατικού Ομάδα Καρδιάς Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ» Παρουσίαση Περιστατικού Ομάδα Καρδιάς Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ» Καρδιολόγοι Σ. Δευτεραίος Αν. Καθηγητής Κ. Ραϊσάκης Επιμ. Α ΕΣΥ Γ. Γιαννόπουλος Παν. Υπότροφος Α. Ζαχαρούλης

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Διάλεξη 5: Σακχαρώδης Διαβήτης και Άσκηση Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς, Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 5 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση των οξέων ισχαιμικών επεισοδίων στα θύματα της ανακοπής. Γεώργιος Θεοδ. Νικήτας Ειδικευόμενος Καρδιολογίας

Αντιμετώπιση των οξέων ισχαιμικών επεισοδίων στα θύματα της ανακοπής. Γεώργιος Θεοδ. Νικήτας Ειδικευόμενος Καρδιολογίας Αντιμετώπιση των οξέων ισχαιμικών επεισοδίων στα θύματα της ανακοπής Γεώργιος Θεοδ. Νικήτας Ειδικευόμενος Καρδιολογίας Αντιμετώπιση των οξέων ισχαιμικών επεισοδίων στα θύματα της ανακοπής ΟΞΕΙΑ ΜΥΟΚΑΡ

Διαβάστε περισσότερα