Διονύσης Σπυράτος Λέκτορας Πνευμονολογίας ΑΠΘ Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διονύσης Σπυράτος Λέκτορας Πνευμονολογίας ΑΠΘ Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ"

Transcript

1 Διονύσης Σπυράτος Λέκτορας Πνευμονολογίας ΑΠΘ Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

2 G O lobal Initiative for Chronic bstructive L D ung isease Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease

3 Saudi Arabia Bangladesh Slovenia Germany Brazil Ireland United States Australia Yugoslavia Canada Croatia Austria Philippines Thailand Portugal Moldova Norway Yeman Greece Malta Syria Kazakhstan China South Africa United Kingdom Hong Kong ROC Taiwan ROC Italy New Zealand Nepal Chile Israel Argentina Mexico Pakistan Russia United Arab Emirates Peru Japan Poland Korea GOLD National Leaders Netherlands Egypt Switzerland India Venezuela Georgia Iceland Macedonia France Turkey Czech Denmark Republic Slovakia Belgium Romania Columbia Ukraine Singapore Spain Uruguay Sweden Albania Kyrgyzstan Vietnam

4 GOLD Website Address

5 ΟΡΙΣΜΟΣ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μία συχνή νόσος η οποία είναι δυνατόν να προληφθεί και να αντιμετωπιστεί Χαρακτηρίζεται από μόνιμη απόφραξη στη ροή του αέρα η οποία είναι συνήθως προοδευτικά επιδεινούμενη και σχετίζεται με μία ενισχυμένη, χρόνια φλεγμονώδη απάντηση των αεραγωγών και του πνευμονικού παρεγχύματος έναντι βλαπτικών σωματιδίων ή αερίων (καπνός τσιγάρου) Οι παροξύνσεις και οι συνοσηρότητες συμβάλλουν στη συνολική βαρύτητα συγκεκριμένων ασθενών GOLD Report 2013

6

7 Risk Factors for COPD Nutrition Infections Socio-economic status Aging Populations

8 Prevalence of GOLD Stage II & III in 12 Countries by Sex & Descending Prevalence of Smoking (Lancet 2007;370:741-50)

9 Επιπολασμός της ΧΑΠ στη Λατ. Αμερική (Platino study) Ο επιπολασμός της νόσου αυξάνει σταδιακά στις μεγαλύτερες ηλικιακά ομάδες Source: Menezes AM et al. Lancet 2005;366:

10 Επιπολασμός της ΧΑΠ στην Ελλάδα Σε άτομα >35 ετών που είχαν καπνίσει τουλάχιστον 100 τσιγάρα: 8,4% Σε δείγμα γενικού πληθυσμού ετών: 5,6 % (8,2% στους άνδρες και 2,5% στις γυναίκες) Tzanakis N et al. Chest 2004;125; Sichletidis L et al. Respiration 2005;72:270-7

11 Από τις έξι κύριες αιτίες θανάτου στις ΗΠΑ μόνο η ΧΑΠ παρουσιάζει σταθερά αυξητική τάση από το 1970 Source: Jemal A et al. JAMA 2005

12 Διαφορές καπνιστών μη καπνιστών Συχνότερα συμπτώματα αναπνευστικά Ταχύτερο ρυθμό έκπτωσης της αναπνευστικής λειτουργίας Υψηλότερη θνητότητα λόγω ΧΑΠ Kohansal R et al. Am J Respir Crit Care Med 2009;180:3 10

13 Κάπνισμα και επιδημιολογικά δεδομένα Περίπου οι μισοί από τους καπνιστές πεθαίνουν πρόωρα από νοσήματα που σχετίζονται με το τσιγάρο Το κάπνισμα σκοτώνει ετησίως περίπου 6 εκατομμύρια άτομα από τα οποία τα 5 εκ. είναι ενεργοί ή πρώην καπνιστές και οι είναι παθητικοί καπνιστές Το κάπνισμα προκάλεσε 100 εκ. θανάτους τον 20 ο αιώνα, αν διατηρηθεί η τρέχουσα τάση θα προκαλέσει 1 δις θανάτους τον 21 ο

14 Ένας θάνατος κάθε 6 δευτερόλεπτα 1 στους 10 θανάτους παγκοσμίως οφείλονται στο κάπνισμα Αν ο ρυθμός καπνίσματος παραμείνει σταθερός υπολογίζεται ότι θα έχουμε 8 εκ. θανάτους παγκοσμίως το 2030.

15 Επιδημιολογία καπνίσματος (WHO) Ενεργοί καπνιστές Άνδρες (%) Γυναίκες (%) Αυστραλία (2007) 18 15,2 Βέλγιο (2008) 28,6 20,7 Βραζιλία (2008) 21,6 13,1 Βουλγαρία (2008) 50,3 28,2 Αίγυπτος (2009) 37,6 0,5 Γερμανία (2009) 30,5 21,2 Ινδία (2009) 24,3 2,9 Μεξικό (2009) 24,8 7,8 Τουρκία (2009) 47,9 15,2 ΗΠΑ (2009) 31,2 23 Σουηδία (2010) Ελλάδα (2002) 51 39

16 Μελέτη στη Β. Ελλάδα άτομα (21-80 ετών) απάντησαν σε ειδικό ερωτηματολόγιο 34,4% ήταν ενεργοί καπνιστές (άνδρες: 47,8%, γυναίκες: 21,6%) Μαθητές Λυκείου: 29,6% Φοιτητές Ιατρικής: 40,7% Ιατροί του ΕΣΥ: 44,9% Εκπαιδευτικοί: 46,4% Αθλούμενοι: 36,9% Sichletidis L et al. Prim Care Respir J 2006;15:92-7

17 Επιδημιολογία καπνίσματος έφηβοι (WHO) Global Youth Tobacco Survey Ενεργοί καπνιστές Αγόρια (%) Κορίτσια (%) Αλβανία (2009) 17,6 6,3 Βραζιλία (2009) 9,2 13,2 Βουλγαρία (2008) 24,4 31,6 Κούβα (2010) 13,1 8,7 Αίγυπτος (2009) 15,5 2,8 Ουγγαρία (2008) 21,5 23,5 Ινδία (2009) 5,8 2,4 Μεξικό (2006) 26,3 27,1 Τουρκία (2009) 10,2 5,2 ΗΠΑ (2009) 9,7 7,9 Κροατία (2007) 21,7 25,6 Ελλάδα (2002) 11,3 9

18 συμμετέχοντες, μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από Μακεδονία, Θράκη, Ήπειρο και Θεσσαλία Το 84,2% των ενεργών καπνιστών αναφέρουν καθημερινή χρήση Οι μισοί περίπου από τους ενεργούς καπνιστές αναφέρουν κατανάλωση >15 τσιγάρα ημερησίως Spyratos et al. Subst Abuse Treat Prev Policy. 2012;7:38

19 Οφέλη από τη διακοπή του καπνίσματος Χρόνος από τη διακοπή Οφέλη για την υγεία Εντός 20 λεπτών Πτώση των σφίξεων και της αρτηριακής πίεσης 12 ώρες Το CO στο αίμα πέφτει σε φυσιολογικά επίπεδα 2-12 εβδομάδες Βελτίωση της καρδιακής και αναπνευστικής λειτουργίας 1-9 μήνες Βελτίωση του βήχα και της δύσπνοιας 1 χρόνος Ο κίνδυνος στεφανιαίας νόσου ελαττώνεται στο μισό 5 χρόνια Ο κίνδυνος για ΑΕΕ ελαττώνεται στα επίπεδα των μη καπνιστών μετά 5-10 χρ. 10 χρόνια Ο κίνδυνος για καρκίνο πνεύμονα ελαττώνεται στο μισό 15 χρόνια Ο κίνδυνος στεφανιαίας νόσου είναι παρόμοιος με των μη καπνιστών

20 Κερδισμένα χρόνια μετά τη διακοπή του καπνίσματος Ηλικία διακοπής Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης συγκριτικά με εκείνους που συνεχίζουν το κάπνισμα 30 ετών 10 χρόνια 40 ετών 9 χρόνια 50 ετών 6 χρόνια 60 ετών 3 χρόνια

21 Μη καπνιστές και ΧΑΠ 6,6% παρουσίαζαν ήπια ΧΑΠ 5,6% παρουσίαζαν μέτρια ή σοβαρού βαθμού Παράγοντες κινδύνου: ηλικία, εκπαίδευση, επαγγελματική έκθεση, λοιμώξεις στην παιδική ηλικία, διαταραχές BMI Lamprecht B et al. Chest 2011;139;752-63

22

23 Cigarette smoke Biomass particles Particulates Pathogenesis of COPD Host factors Amplifying mechanisms Anti-oxidants LUNG INFLAMMATION Anti-proteinases Oxidative stress Proteinases COPD PATHOLOGY Repair mechanisms Source: Peter J. Barnes, MD

24 Changes in Lung Parenchyma in COPD Alveolar wall destruction Loss of elasticity Destruction of pulmonary capillary bed Inflammatory cells macrophages, CD8 + lymphocytes Source: Peter J. Barnes, MD

25 Pulmonary Hypertension in COPD Chronic hypoxia Pulmonary vasoconstriction Pulmonary hypertension Cor pulmonale Muscularization Intimal hyperplasia Fibrosis Obliteration Edema Death Source: Peter J. Barnes, MD

26 ASTHMA Allergens COPD Cigarette smoke Ep cells Mast cell Alv macrophage Ep cells CD4+ cell (Th2) Eosinophil Bronchoconstriction AHR CD8+ cell (Tc1) Neutrophil Small airway narrowing Alveolar destruction Reversible Airflow Limitation Irreversible Source: Peter J. Barnes, MD

27 Differential Diagnosis: COPD and Asthma COPD Onset in mid-life Symptoms slowly progressive Long smoking history Dyspnea during exercise Largely irreversible airflow limitation ASTHMA Onset early in life (often childhood) Symptoms vary from day to day Symptoms at night/early morning Allergy, rhinitis, and/or eczema also present Family history of asthma Largely reversible airflow limitation

28 Four Components of COPD Management 1. Assess and monitor disease 2. Reduce risk factors 3. Manage stable COPD Education Pharmacologic Non-pharmacologic 4. Manage exacerbations

29 Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια: τι βιώνουν οι ασθενείς Προοδευτική εγκατάσταση συμπτωμάτων: Τσιγαρόβηχας των καπνιστών, χρόνια βρογχίτιδα, δύσπνοια κατά την άσκηση Έκπτωση της ποιότητας ζωής Συχνές και παρατεταμένες λοιμώξεις αναπνευστικού τους χειμερινούς μήνες Όψιμα συμπτώματα: 1. Δύσπνοια στην ελάχιστη προσπάθεια 2. Συχνές επισκέψεις στο γιατρό, χρήση εισπνεόμενων φαρμάκων, νοσηλείες 3. Χρήση οξυγονοθεραπείας κατ οίκον 4. Πνευμονική καρδία

30 Diagnosis of COPD SYMPTOMS cough sputum shortness of breath EXPOSURE TO RISK FACTORS tobacco occupation indoor/outdoor pollution SPIROMETRY

31 Desktop Electronic Spirometers

32 Small Hand-held Spirometers

33 Το βασικό διαγνωστικό εργαλείο 5 Normal 4 Volume, liters FEV 1 = 1.8L FVC = 3.2L FEV 1 /FVC = 0.56 Obstructive Time, seconds

34 Παγίδευση αέρα Αύξηση της IC συνοδεύεται από μείωση της FRC Αύξηση της FVC συνοδεύεται από μείωση του RV Normal FVC RV Air trapping FVC RV

35 Spirometry: Restrictive Disease 5 Normal 4 Volume, liters 3 2 Restrictive FEV 1 = 1.9L FVC = 2.0L 1 FEV 1 /FVC = Time, seconds

36 Flow Volume Curve Patterns Obstructive and Restrictive Obstructive Severe obstructive Restrictive Expiratory flow rate Expiratory flow rate Expiratory flow rate Volume (L) Reduced peak flow, scooped out midcurve Volume (L) Steeple pattern, reduced peak flow, rapid fall off Volume (L) Normal shape, normal peak flow, reduced volume

37 Υποδιάγνωση της νόσου Τα αρχικά συμπτώματα υποεκτιμούνται από τους ασθενείς Τα συμπτώματα είναι μη ειδικά Οι γιατροί της πρωτοβάθμιας περίθαλψης συχνά υποδιαγιγνώσκουν τη νόσο

38 Υποδιάγνωση της ΧΑΠ στις ΗΠΑ Over 12 million people in the United States have been diagnosed with COPD; another 12 million are estimated to be undiagnosed 1 Data from NHANES III indicate that approximately 24 million US adults have evidence of impaired lung function indicative of COPD 2,3 30% Age 65 70% <Age 65 Percent With Undiagnosed COPD 1. NHLBI; available at 2. Mannino DM, et al. MMWR Surveill Summ. 2002;51: Mannino DM, et al. Proc Am Thorac Soc. 2007;4:

39 Άτομα >40-50 ετών και κάπνισμα για τουλάχιστον 20 χρόνια, 1 πακέτο ημερησίως (+) ερωτηματολόγιο IPAG Επαγγελματική έκθεση σε τοξικά αέρια Καύση βιομάζας στο σπίτι Επιμένον, μη ελεγχόμενο βρογχικό άσθμα

40

41 Αξιολόγηση: σπιρομέτρηση 4 στάδια της νόσου (2007) Ι ΙΙ ΙΙΙ IV Ήπια Μέτρια Σοβαρή Πολύ σοβαρή FEV 1 /FVC<70% FEV 1 /FVC<70% FEV 1 /FVC<70% FEV 1 /FVC<70% FEV 1 80% 50 FEV 1 <80% 30 FEV 1 <50% FEV 1 <30% ή FEV 1 <50% + ΧΑΑ (ή ΧΠΚ) Αποφυγή παραγόντων κινδύνου, αντιγριπικός εμβ. Βρογχοδιασταλτικά βραχείας δράσης κατ' επίκληση ΚΑΙ Βρογχοδιασταλτικά μακράς δράσης Αποκατάσταση (Rehabilitation) ΚΑΙ Εισπν. κορτικοστεροειδή (συχνές παροξύνσεις) LTOT: μακροχρόνια οξυγονοθεραπεία FEV 1 μετά βρογχοδιαστολή ΚΑΙ LTOT LVRS GOLD Report

42 GOLD report 2011 Κίνδυνος: στάδιο κατά GOLD (C) (Α) (D) (Β) Κίνδυνος: αριθμός παροξύνσεων mmrc:0-1 mmrc 2 CAT<10 CAT 10 Συμπτώματα

43 Στάδιο Αξιολόγηση της δύσπνοιας Τροποποιημένη Κλίμακα Medical Research Council (MRC) Περιγραφή 0 Χωρίς δύσπνοια παρά μόνο κατά την έντονη άσκηση 1 Ο ασθενής εμφανίζει δύσπνοια κατά την επιτάχυνση σε επίπεδο έδαφος ή κατά τη βάδιση σε ανηφόρα 2 Ο ασθενής αναγκάζεται να βαδίζει πιο αργά από συνομηλίκους του σε επίπεδο έδαφος ή αναγκάζεται να σταματάει κατά τη βάδιση με το δικό του ρυθμό σε επίπεδο έδαφος 3 Ο ασθενής αναγκάζεται να σταματάει κάθε 100 μέτρα ή μετά από λίγα λεπτά όταν βαδίζει σε επίπεδο έδαφος 4 Ο ασθενής δεν μπορεί να βγει από το σπίτι και δεν μπορεί να αυτοεξυπηρετηθεί (π.χ. να ντυθεί) λόγω δύσπνοιας

44 COPD assessment test (CAT)

45 Σημασία των παροξύνσεων Probability of surviving A P< B P=0.069 C P< Probability of surviving (1) NS (2) P=0.005 (3) NS (4) P< P< Time (months) Time (months) Group A Group B Group C patients with no acute exacerbations patients with 1 2 acute exacerbations requiring hospital management patients with 3 acute exacerbations Group (1) Group (2) Group (3) Group (4) no acute exacerbations acute exacerbations requiring emergency service visits without admission patients with acute exacerbations requiring one hospital admission patients with acute exacerbations requiring readmissions Soler-Cataluña JJ, et al. Thorax. 2005;60: Permission requested.

46 Σχετίζονται με το σπιρομετρικό στάδιο Φαινότυπος ασθενούς με συχνές παροξύνσεις Hurst JR et al. N Engl J Med 2010;363:

47 Ποιότητα ζωής και αναπνευστική λειτουργία Jones PW. Thorax. 2001;56:880 7

48 Πολυπαραγοντική αξιολόγηση FEV1, IC/TLC Βαρύτητα δύσπνοιας Συχνότητα και βαρύτητα παροξύνσεων Ικανότητα άσκησης BMI, FFM Αναπνευστική ανεπάρκεια, πνευμονική υπέρταση Φυσική δραστηριότητα, κάπνισμα Συνοδά καρδιαγγειακά νοσήματα BODE, ADO, DOSE, HADO

49 2. ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ 3. ΒΡΟΓΧΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΜΑΚΡΑΣ ΔΡΑΣΗΣ 1. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ 4. ΑΝΤΙΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΦΑΡΜΑΚΑ 5. ΜΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

50 2.9 N= FEV 1 (Liters) Sustained Quitters Intermittent Quitters Continuous Smokers Year Anthonisen NR, et al. Am J Respir Crit Care Med. 2002;166:675-9

51 Brief Strategies to Help the Patient Willing to Quit Smoking ASK Systematically identify all tobacco users at every visit ADVISE Strongly urge all tobacco users to quit ASSESS Determine willingness to make a quit attempt ASSIST Aid the patient in quitting ARRANGE Schedule follow-up contact.

52 GOALS of COPD MANAGEMENT VARYING EMPHASIS WITH DIFFERING SEVERITY Relieve symptoms Prevent disease progression Improve exercise tolerance Improve health status Prevent and treat complications Prevent and treat exacerbations Reduce mortality

53 Μελέτη UPLIFT Μελέτη TORCH Καμία από τις δύο δεν κατάφερε να επιτύχει τον πρωτεύοντα στόχο (UPLIFT: ρυθμός έκπτωσης FEV 1, TORCH: θνητότητα) Στατιστικά σημαντικές διαφορές σε δευτερεύοντες στόχους και σε συγκεκριμένες υποομάδες ασθενών

54 Αντιμετώπιση Τα φάρμακα για τη ΧΑΠ δεν αλλάζουν τη φυσική πορεία της νόσου Είναι αποτελεσματικά μόνο αν χορηγηθούν σε αρχικό στάδιο της νόσου Βελτιώνουν την αναπνευστική λειτουργία, τα συμπτώματα, την ποιότητα ζωής, την ικανότητα άσκησης ενώ παράλληλα μειώνουν τις παροξύνσεις Η διακοπή καπνίσματος είναι η μόνη αποτελεσματική παρέμβαση

55 Φαρμακευτική αγωγή με βάση την κατηγοριοποίηση ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΠΡΩΤΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ Α Βραχείας δράσης βρογχοδιασταλτικά κατ επίκληση Μακράς δράσης αντιχολινεργικά ή Μακράς δράσης β2- αγωνιστές ή Συνδυασμός βραχείας δράσης βρογχοδιασταλτικών Θεοφυλλίνη Β Μακράς δράσης αντιχολινεργικά ή Μακράς δράσης β2- αγωνιστές Συνδυασμός μακράς δράσης βρογχοδιασταλτικών Συνδυασμός βραχείας δράσης βρογχοδιασταλτικών Θεοφυλλίνη

56 ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ C D ΠΡΩΤΗ ΕΠΙΛΟΓΗ Εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή +μακράς δράσης β2-αγωνιστές ή Μακράς δράσης αντιχολινεργικά Εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή +μακράς δράσης β2-αγωνιστές ή/και Μακράς δράσης αντιχολινεργικά ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΠΙΛΟΓΗ Συνδυασμός μακράς δράσης βρογχοδιασταλτικών Εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή και μακράς δράσης αντιχολινεργικά ή Εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή +μακράς δράσης β2-αγωνιστές και μακράς δράσης αντιχολινεργικά ή Εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή +μακράς δράσης β2-αγωνιστές και Αναστολέας φωσφοδιεστεράσης-4 ή Συνδυασμός μακράς δράσης βρογχοδιασταλτικών ή Μακράς δράσης αντιχολινεργικά και Αναστολέας φωσφοδιεστεράσης-4 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ Αναστολέας φωσφοδιεστεράσης-4 Συνδυασμός βραχείας δράσης βρογχοδιασταλτικών Θεοφυλλίνη Καρβοκυστεΐνη Συνδυασμός βραχείας δράσης βρογχοδιασταλτικών Θεοφυλλίνη * Τα φάρμακα έχουν τοποθετηθεί κατά αλφαβητική σειρά και όχι κατά σειρά προτίμησης

57 Αρχικό στάδιο (FEV 1 >50%), ελάχιστα συμπτώματα, 0-1 παροξύνσεις Βραχείας δράσης βρογχοδιασταλτικά Μακράς δράσης βρογχοδιασταλτικά Αρχικό στάδιο (FEV 1 >50%), περισσότερα συμπτώματα, 0-1 παροξύνσεις Μακράς δράσης βρογχοδιασταλτικά Συνδυασμοί μακράς δράσης βρογχοδιασταλτικών Προχωρημένο στάδιο (FEV 1 <50%), περισσότερα συμπτώματα, Προσθήκη εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών 2 παροξύνσεις Προσθήκη αναστολέα φωσφοδιεστεράσης-4

58 Βρογχοδιασταλτικά μακράς δράσης β 2 αγωνιστές Διάρκεια δράσης (ώρες) Φορμοτερόλη: 4,5-12 μg (MDI, DPI) 12 Σαλμετερόλη: μg (MDI, DPI) 12 Ινδακατερόλη: μg (DPI) 24 Αντιχολινεργικά Τιοτρόπιο: 18 μg (DPI), 2,5 (SMI) 24 MDI: metered dose inhalers DPI: dry powder inhalers SMI: smart mist inhaler

59 Τύποι συσκευών χορήγησης MDI DPI SMI nebulizer

60 Ενδείξεις χορήγησης ICS σε σταθερή νόσο Όσοι πάσχουν από σοβαρή ή πολύ σοβαρή νόσο (FEV 1 <60% pred.) KAI Παρουσιάζουν συχνές ( 2) παροξύνσεις το προηγούμενο έτος ΚΑΙ Λαμβάνουν ήδη βρογχοδιασταλτικά μακράς δράσης

61 ICS και κίνδυνος πνευμονίας ασθενείς με ΧΑΠ ( ) 5.4 έτη παρακολούθησης παρουσίασαν ένα επεισόδιο σοβαρής πνευμονίας Επίπτωση 2.4/100/year Η χρήση ICS σχετίζονταν με αύξηση του κινδύνου για σοβαρή πνευμονία κατά 69% (RR 1.69; 95% CI 1.63 to 1.75 Suissa S et al. Thorax :

62 Εμβολιασμοί Αντιγριπικός εμβολιασμός: συστήνεται μία φορά ετησίως Έναντι πνευμονιόκοκκου (23δύναμο πολυσακχαρ.): σε άτομα 65 ετών ή νεότερα εφόσον πάσχουν από καρδιοπάθεια ή έχουν FEV 1 <40% pred. Συστήνεται εμβολιασμός όλων των ατόμων >50 ετών που δεν έχουν ένδειξη ανοσίας (δηλαδή προηγηθέντα εμβολιασμό ή φυσική νόσηση) με μία δόση PVC13 (13δύναμο συζευγμένο) (υπουργείο Υγείας 21/12/2011)

63 Αντιγριπικός έναντι αντιπνευμονιοκοκκικού εμβολιασμού Εντοπίστηκαν ασθενείς με ΧΑΠ από τη βάση δεδομένων The Health Improvement Network Μέση παρακολούθηση 6,8 έτη ( ) Αντιγριπικός εμβολιασμός: <30% (προ 1995), >70% (2005) Συνολική θνητότητα αντιγριπικός εμβολιασμός: RR=0,59 (95% CI 0,57-0,61) περίοδο γρίπης και 0,97 (95% CI 0,94-1,00) εκτός περιόδου Συνολική θνητότητα αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός: RR>1 και για τις δύο περιόδους Schembri S et al. Thorax Jul;64(7):567-72

64 Σύγκριση 23-δύναμου πολυσακχαριτιδικού με 7-δύναμο συζευγμένο σε ασθενείς με ΧΑΠ 63 ασθενείς: 23-δύναμο 57 ασθενείς: 7-δύναμο Τίτλοι αντισωμάτων και λειτουργική ικανότητα (μέθοδος οψωνοφαγοκυττάρωσης) ένα μήνα αργότερα Η συγκέντρωση της IgG ήταν υψηλότερη σε 5 από τους 7 ορότυπους με τη χορήγηση του PVC7 Η ικανότητα οψωνοποίησης ήταν καλύτερη για 4 από τους 7 ορότυπους Η προχωρημένη ηλικία και ο προηγούμενος εμβολιασμός σχετίστηκαν με μειωμένη ανοσιακή απόκριση Dransfield MT et al. Am J Respir Crit Care Med 2009;180:

65 Ενδείξεις οξυγονοθεραπείας PaO 2 55mmHg ή SaO 2 88% με ή χωρίς υπερκαπνία PaO 2 =55-60mmHg ή SaO 2 =88% με συνοδό: πνευμονική υπέρταση συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια πολυερυθραιμία (Ht>55%) Αύξηση της ροής κατά την άσκηση, απαιτείται προσεκτική τιτλοποίηση ιδιαίτερα σε υπερκαπνικούς

66 Οξυγονοθεραπεία κατ οίκον στην κλινική πράξη Απαιτείται τιτλοποίηση της χορηγούμενης ροής ειδικά σε άτομα με υπερκαπνία Χορήγηση για >15 ώρες ημερησίως Καθορισμός συσκευής και συστήματος χορήγησης Εξασφάλιση φορητής συσκευής Νεότερες συσκευές: φορητή συσκευή με σύστημα εξοικονόμησης (χορηγεί Ο 2 μόνο κατά την εισπνοή), φορητός συμπυκνωτής Ο 2

67

68 Mannino DM et al. Eur Respir J 2008; 32: 962-9

69 Μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις Προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης Εγχειρήσεις μείωσης πνευμονικού όγκου Βρογχοσκοπική μείωση πνευμονικού όγκου Μη επεμβατικός μηχανικός αερισμός (?, συχνές παροξύνσεις με αναπνευστική οξέωση, ΧΑΠ+sleep apnea syndrome) Μεταμόσχευση πνεύμονα

70 Πολυεπίπεδη φροντίδα 65 ασθενείς IC, 90 ασθενείς UC Συνολική εκτίμηση (αναπνευστικό και συνοδά νοσήματα) κατά την έξοδο Εκπαιδευτικό πρόγραμμα 2 ωρών, πλάνο αυτοδιαχείρισης νόσου και παροξύνσεων Πρόσβαση σε ειδικευμένη νοσηλεύτρια Σε παρακολούθηση 12 μηνών: Μείωση συχνότητας νοσηλειών (1,5 2,6 vs 2,1 3,1) Υψηλότερο ποσοστό μη εισαγωγών (49 vs 31%) Casas A et al. Eur Respir J 2006;28:123 30

71 Τηλεϊατρική και ΧΑΠ 40 ασθενείς, 3 μήνες, 95% LTOT 5 φορές / εβδομάδα: συμπτώματα, οδηγίεςεκπαίδευση, SpO 2, FEV 1, βήματα στο 6 MWT Αξιολόγηση κινδύνου από το σύστημα Επικοινωνία με πνευμονολόγο-γενικό ιατρό Koff PB et al. Eur Respir J 2009; 33:

72 Προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης Ολοκληρωμένα προγράμματα διαχείρισης Διάρκεια: 6-10 εβδομάδες Περιλαμβάνουν: 1.Συνεδρίες ελεγχόμενης άσκησης 2.Εκπαίδευση 3.Διατροφικές παρεμβάσεις 4.Ψυχολογική υποστήριξη 5.Υιοθέτηση ενός πιο δραστήριου τρόπου ζωής Casaburi R et al. N Engl J Med 2009;360:

73 Πνευμονική αποκατάσταση

74 WORLD COPD DAY November 16 Raising COPD Awareness Worldwide

75 Patient History and Presentation The patient is a 51-year-old obese Hispanic construction worker who has smoked regularly since age 17 A few days after Christmas, he developed a sore throat, a cough, a fever, and increasing breathing difficulties Over 24 hours, he became so short of breath that he went to the emergency department. He was febrile and had labored breathing with expiratory wheezing The patient has had no previous complaints or treatment for chronic respiratory symptoms Not actual patient photo

76 Initial Evaluation and Management Evaluation: Vital signs: Blood pressure: 162/97 mm Hg Heart rate: 102 bpm Temperature: 39.5 C Chest x-ray had no indication of infiltrates suggestive of pneumonia Laboratory findings: rapid diagnostic test of a nasal swab was positive for influenza Management: The patient was given antiviral therapy and his condition stabilized after 48 hours He was discharged from the hospital with advice to see a physician for the treatment of his hypertension Chest X-ray

77 Questions What additional evaluations would you have carried out? Was the treatment for this patient appropriate?

78 Further Assessment by Primary Care Physician: Presentation and Physical Examination Several months later, the patient visits a primary care practitioner. He complains that he is having trouble keeping up with his co-workers as he becomes short of breath at work. He is also bothered by a persistent cough Physical Examination Findings: Neck: mildly distended neck vein; carotids without bruits Chest: scattered rhonchi throughout; coarse crackles; productive cough Heart: tachycardia and regular rhythm; increased intensity of pulmonic component of second heart sound; Grade 2/6 systolic murmur; no gallop rhythm is heard Extremities: pitting oedema of ankles; mucus membranes and nail beds minimally cyanotic, no clubbing; pulses intact Abdomen: distended with mild tenderness of right upper quadrant

79 Chest Radiograph Findings: Increase in heart diameter Prominent pulmonary arteries Decreased retrosternal airspace Clear lung fields

80 CT Scan of the Chest (Contrast Study) Findings: upper lobe emphysema, enlarged central pulmonary arteries, no evidence of thromboembolic disease

81 Vital Signs, Laboratory Evaluations, Imaging Height: 169 cm Weight: 88 kg BMI: 30.2 kg/m 2 Blood pressure: 157/96 mm Hg Pulse: 102 bpm Respiration rate: 19 breaths/minute Temperature: 37.3 C ECG: Right axis deviation; R ventricular hypertrophy Lipids: Total cholesterol: 5.84 mmol/l (226 mg/dl) LDL-C: 3.5 mmol/l (137 mg/dl) HDL-C: 1.0 mmoll (37 mg/dl) Triglycerides: 1.91 mmol/l (169 mg/dl) A1C: 8.4% Haematology: Haemoglobin: 7.2 mmol/l (11.6 g/dl) White blood cell count: 7800/mm 3 Platelet count: 322,000/mm 2 Chemistry Sodium: 142 mmol/l (142 meq/l) Potassium: 4.0 mmol/l (4.0 meq/l) Chloride: 102 mmol/l (102 meq/l) Bicarbonate: 32 mmol/l (32 meq/l) Urea nitrogen: 6.4 mmol/l (18 mg/dl) Glucose: 8.7 mmol/l (156 mg/dl) Creatinine: 88.4 μmol/l (1.0 mg/dl) Urinalysis: within normal limits

82 Questions Based on the available information, what is your provisional diagnosis for this patient? What additional evaluations would you have carried out?

83 Primary Care Physician Conclusions and Actions The primary care practitioner suspects cardiovascular disease, possibly mild heart failure, and probably also type 2 diabetes He asks the patient to return in 4 weeks for another evaluation of blood glucose and also refers him to a cardiologist

84 Further Assessment and Management by Primary Care Physician Assessment of FPG after 4 weeks indicates a value of 7.9 mmol/l (143 mg/dl). This is sufficient for a diagnosis of type 2 diabetes Actions: The patient is counseled regarding diet and lifestyle Treatment is initiated with 1000 mg/day metformin with planned titration to 2000 mg/day He is given hydrochlorothiazide 50 mg/day for his persistent pedal oedema

85 Assessment by Cardiologist: ECG Sinus rhythm with evidence of right axis deviation P pulmonale and right ventricular hypertrophy

86 Echocardiogram The right ventricle (RV) is markedly dilated Normal left ventricular volume A 55 mm Hg peak systolic pressure gradient between the right ventricle and right atrium (RA) was calculated

87 Question What is your diagnosis for this patient given the results of these additional evaluations?

88 Cardiologist Actions Patient is diagnosed as having New York Heart Association class II heart failure: ordinary physical activity somewhat limited by dyspnoea (e.g., long-distance walking, climbing two flights of stairs) Initial treatment is advice to stop smoking continue the diuretic and administration of a β-blocker, and an angiotensin converting enzyme (ACE) inhibitor Consultation with a pulmonary specialist is suggested because of suspicion of asthma or COPD

89 Patient Progress The patient s blood pressure declines to 141/83 mm Hg, but both the cough and dyspnoea worsen The cardiologist stops the ACE inhibitor and replaces it with an angiotensin receptor blocker (ARB). This decreases the patient s cough somewhat, but there is no improvement in dyspnoea

90 Assessment and Treatment by Spirometry results: Pulmonologist Measure L % FEV FVC FEV 1 /FVC Change from pre- to post-bronchodilator FEV Arterial blood gas results: PaO 2 = 55 mm Hg (7.31 kpa) PaCO 2 = 50 mm Hg (6.65 kpa) ph = 7.43 HCO 3 = 32 mmol/l

91 Questions What do these pulmonary function results indicate? How would you alter your management of this patient?

92 Diagnosis and Treatment Differential diagnosis for this patient is COPD based on smoking history, breathlessness, and partially reversible impairment in lung function. The patient has moderate COPD, complicated by right heart failure and hypertension The β-blocker, ARB, and diuretic are continued in consultation with the cardiologist. Treatment for COPD is initiated with tiotropium and pulmonary rehabilitation Hypercarbia in a patient with moderate COPD prompts evaluation of other potential reasons for respiratory failure: All night, polysomnography shows severe obstructive sleep apnoea and the patient is begun on CPAP therapy

93 ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΑΣ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Εισαγωγικές έννοιες. Ε. Κοσμάς

ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Εισαγωγικές έννοιες. Ε. Κοσμάς ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Εισαγωγικές έννοιες Ε. Κοσμάς 26 Νοεμβρίου 2008 Περιεχόμενα Επιδημιολογικά δεδομένα Υποδιάγνωση Καθυστερημένη διάγνωση Ορισμός Κλινική πορεία εξέλιξη Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Δρ Αντώνης Παπαγιάννης MD, MRCP(UK), DipPallMed, FCCP Πνευμονολόγος Περιεχόμενο Σύντομη ανασκόπηση της νόσου μέσα από τις τελευταίες διεθνείς οδηγίες GOLD 2011 Να θυμάστε:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ Γεωργία Γ. Πίτσιου,, MD, PhD Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας ΑΠΘ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ

Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Ιδιαιτερότητες του καρκίνου του πνεύμονος Είναι υπεύθυνος για το

Διαβάστε περισσότερα

Χ Α Π GOLD. Πνευμονολογικό Τμήμα

Χ Α Π GOLD. Πνευμονολογικό Τμήμα Χ Α Π GOLD Πνευμονολογικό Τμήμα Νοσογόνος κατάσταση που χαρακτηρίζεται από περιορισμό της ροής αέρα που δεν είναι πλήρως αναστρέψιμος. Οπεριορισμός της ροής αέρα είναι προοδευτικός και σχετίζεται με παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης

Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης H ΧΑΠ ΣΤΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης Δρ Κ. Ζαρογουλίδης, MD, PhD, FCCP Διευθυντής Πνευμονολογικής Κλινικής ΑΠΘ Παρεμβαίνοντας σήμερα, μπορούμε να αλλάξουμε το μέλλον των ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Mηχανισμοί απόφραξης Υπερτροφία βλεννογόνου. φυσιολογικός

Mηχανισμοί απόφραξης Υπερτροφία βλεννογόνου. φυσιολογικός Παθοφυσιολογία ΧΑΠ Θεόδωρος Βασιλακόπουλος Πνευμονολόγος Επίκουρος Καθηγητής Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστημίο Αθηνών Νοσοκομείο «ο Ευαγγελισμός» Mηχανισμοί απόφραξης

Διαβάστε περισσότερα

Παθογένεια της ΧΑΠ: νεώτερα δεδοµένα. Καθηγητής: : N.M.Σιαφάκας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Κρήτης

Παθογένεια της ΧΑΠ: νεώτερα δεδοµένα. Καθηγητής: : N.M.Σιαφάκας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Κρήτης Παθογένεια της ΧΑΠ: νεώτερα δεδοµένα Καθηγητής: : N.M.Σιαφάκας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Κρήτης Ορισµός της ΧΑΠ Η Χρόνια αποφρακτική πνευµονοπάθεια (ΧΑΠ) χαρακτηρίζεται από απόφραξη των αεραγωγών, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣΙΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ

ΗΜΟΣΙΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ Ôñéìçíéáßá Ýêäïóç ôïõ ÔïìÝá Åðåßãïõóáò êáé ÅíôáôéêÞò ÍïóçëåõôéêÞò ôïõ Åèíéêïý ÓõíäÝóìïõ Íïóçëåõôþí ÅëëÜäáò Ìåóïãåßùí 2, à êôßñéï Ðýñãïò Áèçíþí, ÁèÞíá 115 27 ÔÅÕ ÏÓ 40, ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2011 ΗΜΟΣΙΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Λεπτίνης, της Αδιπονεκτίνης και της Γρελίνης στο Άσθµα στη σταθερή νόσο και στην παρόξυνση

Ο ρόλος της Λεπτίνης, της Αδιπονεκτίνης και της Γρελίνης στο Άσθµα στη σταθερή νόσο και στην παρόξυνση Ο ρόλος της Λεπτίνης, της Αδιπονεκτίνης και της Γρελίνης στο Άσθµα στη σταθερή νόσο και στην παρόξυνση ΑΓΟΡΗ ΤΣΑΡΟΥΧΑ, ΖΩΗ ΑΝΙΗΛ, ΦΩΤΕΙΝΗ ΜΑΛΛΗ, ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΓΕΩΡΓΟΥΛΙΑΣ, ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΩΣΤΙΚΑΣ, ΜΑΡΚΟΣ ΜΗΝΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ)

ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΒΑΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου 1, Κωνσταντίνος Μπαρτζιώκας 2, Σταματούλα Τσικρικά 1, Φωτεινή Καρακοντάκη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΥΓΟΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΘΕΣΕΙΣ - ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ

ΟΞΥΓΟΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΘΕΣΕΙΣ - ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ ΟΞΥΓΟΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΘΕΣΕΙΣ - ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ Π.ΠΑΝΟΥΣΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ-ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ Β! ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ, 14 ΕΚ.2009 GOLD 2008 Στάδιο ΙV κατά Gold Po2 < 55mmHg µε ή χωρίς Υπερκαπνία ( Ρco2>45)

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Εφαρμογές Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών

Σύγχρονες Εφαρμογές Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών Σύγχρονες Εφαρμογές Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών Ενότητα 2: Η αξιολόγηση PISA Διδάσκων: Νικόλαος Τσέλιος Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σημείωμα

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος

Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ Χαρακτηριστικές διαφορές Προϋποθέσεις επικάλυψης Επιπολασμός Ορισμοί Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά Θεραπευτικές προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια

Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια Diabetic retinopathy Η εικόνα αυτή δείχνει ένα παράδειγμα του πώς μπορεί η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια να επηρεάσει την όραση. Τι είναι η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια;

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΔ ΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ & ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΚΑΒΑΛΑΣ Πτυχιακή

Διαβάστε περισσότερα

Τί είναι Γεωθερμική Ενέργεια; (What is Geothermal Energy?)

Τί είναι Γεωθερμική Ενέργεια; (What is Geothermal Energy?) Τί είναι Γεωθερμική Ενέργεια; (What is Geothermal Energy?) Συγγραφή : Mary H. Dickson και Mario Fanelli Istituto di Geoscienze e Georisorse, CNR, Pisa, Italy Μετάφραση : Μιχάλης Φυτίκας και Μαρία Παπαχρήστου

Διαβάστε περισσότερα

3/12/2014 ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΧΑΠ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α. 8,4% σε καπνιστές άνω των 35 ετών. GOLD 2013. Tzanakis N et al. Chest 2004;125:892-900

3/12/2014 ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΧΑΠ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α. 8,4% σε καπνιστές άνω των 35 ετών. GOLD 2013. Tzanakis N et al. Chest 2004;125:892-900 ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών «Κλινική Φαρµακολογία και Θεραπευτική» ιπλωµατική εργασία «Θεραπευτική αγωγή χρόνιας αποφρακτικής πνευµονοπάθειας και καρδιαγγειακός

Διαβάστε περισσότερα

Number All 397 Women 323 (81%) Men 74 (19%) Age(years) 39,1 (17-74) 38,9 (17-74) 40,5 (18-61) Maximum known weight(kg) 145,4 (92,0-292,0) 138,9 (92,0-202,0) 174,1 (126,0-292,0) Body mass index (kg/m 2

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Έχετε δυσκολία στην αναπνοή πιο συχνά από άτομα της ηλικίας σας; Βήχετε τις πιο πολλές ημέρες; Όταν βήχετε έχετε βλέννα ή φλέμα; Είστε τουλάχιστον 40 ετών; Είστε νυν ή πρώην καπνιστής; Εάν απαντήσετε ΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΟΞΥΝΣΕΩΝ ΤΗΣ ΧΑΠ. Πορπόδης Κωνσταντίνος Πνευμονολόγος Λέκτορας ΑΠΘ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΟΞΥΝΣΕΩΝ ΤΗΣ ΧΑΠ. Πορπόδης Κωνσταντίνος Πνευμονολόγος Λέκτορας ΑΠΘ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΟΞΥΝΣΕΩΝ ΤΗΣ ΧΑΠ Πορπόδης Κωνσταντίνος Πνευμονολόγος Λέκτορας ΑΠΘ Ορισμός ΧΑΠ Η ΧΑΠ, μια συχνή πάθηση που μπορεί να προληφθεί και να αντιμετωπιστεί, χαρακτηρίζεται από εμμένουσα

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο αλληλοεπικάλυψης στο Άσθµα και στη ΧΑΠ Υπαρκτή οντότητα ή όχι;

Σύνδροµο αλληλοεπικάλυψης στο Άσθµα και στη ΧΑΠ Υπαρκτή οντότητα ή όχι; Σύνδροµο αλληλοεπικάλυψης στο Άσθµα και στη ΧΑΠ Υπαρκτή οντότητα ή όχι; Πασχάλης Στειρόπουλος Πανεπιστηµιακή Πνευµονολογική Κλινική ΠΘ ΠΓΝ Αλεξανδρούπολης Οι παρουσιάσεις στοχεύουν σε εκπαιδευτικούς σκοπούς

Διαβάστε περισσότερα

Παθητικό κάπνισμα και παιδιά

Παθητικό κάπνισμα και παιδιά Παθητικό κάπνισμα και παιδιά Το παθητικό κάπνισμα αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο δεδομένου ότι οι άνθρωποι σε όλες τις χώρες και τους πολιτισμούς εκτίθενται σε αυτό ( second hand smoke SHS ). Εμφανίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Ελάττωση θνησιμότητας κατά 33% 1. Αυξημένη υπόνοια 2. Αυξημένος αριθμός εξετάσεων 3. Προφύλαξη σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα για τη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια. Λοίμωξη από τον ιό και παρόξυνση ΧΑΠ

Ημερίδα για τη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια. Λοίμωξη από τον ιό και παρόξυνση ΧΑΠ Ημερίδα για τη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Εκπαίδευση και διαχείριση ασθενών με ΧΑΠ στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας Σάββατο 2 Απριλίου 2011 Ξενοδοχείο Hyatt Regency, Θεσσαλονίκη Λοίμωξη από τον

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΜΕ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΣΠΙΡΟΜΕΤΡΗΣΗ ΠΕΤΡΟΣ ΜΠΑΚΑΚΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ - ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ Α

Διαβάστε περισσότερα

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Σοβαρό άσθμα-λύσεις για το παρόν Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Δομή Σοβαρό άσθμα: ορισμός, προβληματισμοί Ρόλος των

Διαβάστε περισσότερα

Digital Travel Trends

Digital Travel Trends Travel @ Digital Travel Trends February 2012 Stefanos Loukakos Country Manager, Google Greece Google Confidential and Proprietary 1 Travel Market: Online vs Offline Google Confidential and Proprietary 2 Travel

Διαβάστε περισσότερα

Αφίξεις Τουριστών / Arrivals of Tourists

Αφίξεις Τουριστών / Arrivals of Tourists Αφίξεις Τουριστών / Arrivals of Tourists Περίοδος Αναφοράς: Ιανουάριος - Δεκέμβριος 2014 Reference Period: January - December 2014 Τελευταία Ενημέρωση: 19/01/2015 Last Update: Σελίδα / Page 2 3 4 5 6 7

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ TΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ MΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΣΜENH ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ '' Διερεύνηση των συσχετίσεων μεταξύ υγείας, χρήσης φαρμάκων και κοινωνικοοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

με το Διαβητικό πόδι Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Δ,Γουλή Σκούτας Δ,Καραγιάννη Ε,Ρογκότη Ο,Παππά Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές

με το Διαβητικό πόδι Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Δ,Γουλή Σκούτας Δ,Καραγιάννη Ε,Ρογκότη Ο,Παππά Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές Το Κάπνισμα και η σχέση του με το Διαβητικό πόδι Σκούτας Δ,Καραγιάννη Δ,Γουλή Ο,Παππά Ε,Ρογκότη Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές Χ. Διαβητολογικό Κέντρο Π.Γ.Ν.ΠαπαγεωργίουΠαπαγεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. ΣΙΩΠΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Πνευμονολόγος Β Πνευμονολογική κλινική Γ.Ν.Γ.Παπανικολάου

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. ΣΙΩΠΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Πνευμονολόγος Β Πνευμονολογική κλινική Γ.Ν.Γ.Παπανικολάου ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΣΙΩΠΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Πνευμονολόγος Β Πνευμονολογική κλινική Γ.Ν.Γ.Παπανικολάου Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας 82 ετών με ιστορικό ΧΑΠ υπό ΧΟΘ κατ οίκον, παλαιάς TBC πνευμόνων και Α/Υ Συχνές

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική προσέγγιση της ΧΑΠ

Θεραπευτική προσέγγιση της ΧΑΠ Θεραπευτική προσέγγιση της ΧΑΠ Θεόδωρος Βασιλακόπουλος Πνευμονολόγος Αναπληρωτής Καθηγητής Ε.Κ.Π.Α. Ειδικός Γραμματέας Ε.Π.Ε. COPD DEFINITION COPD is a preventable and treatable disease state characterised

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 23, 3. Γ Παιδιατρική Κλινική, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, 2

Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 23, 3. Γ Παιδιατρική Κλινική, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, 2 162 Σύγκριση της επίδρασης της Μοντελουκάστης και των Εισπνεομένων Στεροειδών στο Εκπνεόμενο Μονοξείδιο του Αζώτου (eno) και την αναπνευστική λειτουργία σε ασθματικά παιδιά Ε. Χατζηαγόρου 1, Β. Αβραμίδου

Διαβάστε περισσότερα

Pulmonary Hypertension: Group. Patient case

Pulmonary Hypertension: Group. Patient case 3 Pulmonary Hypertension: Group Patient case Αναστασία Ανθη Β Κλινική Εντατικής Θεραπείας & Ιατρείο Πνευμονικής Υπέρτασης Π.Γ.Ν. «ΑΤΤΙΚΟΝ» Nice classification of PH Pulmonary hypertension WHO GROUP 1 PAH

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΑΡΧΕΙΩΝ ΝΕΟΠΛΑΣΙΩΝ. Πάρις Α. Κοσμίδης Παθολόγος Ογκολόγος Νοσοκομείο «ΥΓΕΙΑ»

Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΑΡΧΕΙΩΝ ΝΕΟΠΛΑΣΙΩΝ. Πάρις Α. Κοσμίδης Παθολόγος Ογκολόγος Νοσοκομείο «ΥΓΕΙΑ» Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΑΡΧΕΙΩΝ ΝΕΟΠΛΑΣΙΩΝ Πάρις Α. Κοσμίδης Παθολόγος Ογκολόγος Νοσοκομείο «ΥΓΕΙΑ» ΑΘΗΝΑ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος αποτελεί την δεύτερη αιτία θανάτου στην Ευρώπη. Σταθερή

Διαβάστε περισσότερα

Άσθμα και ΧΑΠ. Γιάννης Καλομενίδης. Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας

Άσθμα και ΧΑΠ. Γιάννης Καλομενίδης. Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Άσθμα και ΧΑΠ Γιάννης Καλομενίδης Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Άσθμα Το άσθμα είναι μία συνηθισμένη και δυνητικά επικίνδυνη νόσος 300 εκατομμύρια ασθενείς με άσθμα παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

stavrostryfon@yahoo.gr

stavrostryfon@yahoo.gr Ο φαινότυπος των συχνών παροξύνσεων στην ΧΑΠ stavrostryfon@yahoo.gr Venn Diagram(s) Friedlander AM, COPD 2007 2009 1ος φαινότυπος (20,2%) 1. IL8 πτύελα 2. Ουδετερόφιλα πτυέλων 3. TNFa πλάσματος 3ος

Διαβάστε περισσότερα

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας Περιστατικό 4. Γυναίκα 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή Ηκ. Ελένη Κ. είναι 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή, μόνιμη Λαμβάνει κουμαρινικά. INR προ εβδομάδος 2.24 Ιστορικό Υπέρτασης Πλήρως αυτοεξυπηρετούμενη, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική εικόνα - Φαινότυποι. Συστηματικές εκδηλώσεις Συνοδά νοσήματα

Κλινική εικόνα - Φαινότυποι. Συστηματικές εκδηλώσεις Συνοδά νοσήματα Κλινική εικόνα - Φαινότυποι Συστηματικές εκδηλώσεις Συνοδά νοσήματα ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΧΑΠ ΗΛΙΚΙΑ >40-45 ΧΡΟΝΙΟΣ ΒΗΧΑΣ Διαλείπων ή καθημερινός Ημέρα (σπανίως νύκτα) ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΧΡΕΜΨΗ Οποιουδήποτε τύπου ΟΞΕΙΕΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αναπνευστικά νοσήματα και ιδιαίτερα με χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας ΑΣΘΜΑ: ΑΠΟ ΤΟ Α ΩΣ ΤΟ Α Άσθμα στην 3 η ηλικία Ελένη Καρέτση Επιμελήτρια Β Πνευμονολογική Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Είναι Άσθμα; Επαναλαμβανόμενα επεισόδια αναπνευστικού συριγμού Ενοχλητικός Βήχας κατά την νύχτα Βήχας ή αναπνευστικός

Διαβάστε περισσότερα

Άσθμα και ΧΑΠ. Γιάννης Καλομενίδης. Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας

Άσθμα και ΧΑΠ. Γιάννης Καλομενίδης. Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Άσθμα και ΧΑΠ Γιάννης Καλομενίδης Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Άσθμα Το άσθμα είναι μία συνηθισμένη και δυνητικά επικίνδυνη νόσος 300 εκατομμύρια ασθενείς με άσθμα παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση. Γεώργιος Καλτσάκας 1, Απόστολος Τραυλός 1, Νικολέττα Ροβίνα 2

Ανασκόπηση. Γεώργιος Καλτσάκας 1, Απόστολος Τραυλός 1, Νικολέττα Ροβίνα 2 Ανασκόπηση Στοχεύοντας στη βελτίωση της περίθαλψης των ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) Η προσθήκη του ερωτηματολογίου CAT (COPD Assessment Test) στη φαρέτρα των εργαλείων αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Τρέχουσα κατάσταση ελληνικού εξωτερικού εμπορίου σε σχέση με τα υπόλοιπα Κράτη Μέλη της Ε.Ε..

Τρέχουσα κατάσταση ελληνικού εξωτερικού εμπορίου σε σχέση με τα υπόλοιπα Κράτη Μέλη της Ε.Ε.. Τρέχουσα κατάσταση ελληνικού εξωτερικού εμπορίου σε σχέση με τα υπόλοιπα Κράτη Μέλη της Ε.Ε.. Σκοπός του παρόντος σημειώματος είναι η συνοπτική επισκόπηση της τρέχουσας κατάστασης του ελληνικού εξωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση και Διατροφή

Υπέρταση και Διατροφή Υπέρταση και Διατροφή Αντώνης Ζαμπέλας Μονάδα Διατροφής του Ανθρώπου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Συχνότητα εμφάνισης της υπέρτασης στην Ελλάδα. Μελέτη Αττικής

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΠ. Συνδυασµένη αξιολόγηση στη ΧΑΠ. Θεραπευτικές επιλογές:

ΧΑΠ. Συνδυασµένη αξιολόγηση στη ΧΑΠ. Θεραπευτικές επιλογές: ιαπανεπιστηµιακό Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών Κλινική Φαρµακολογία- Θεραπευτική ΧΑΠ ιπλωµατική εργασία: Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗς ΧΑΠ &ΤΟΥ ΒΡΟΓΧΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ Π.Φ.Υ Συχνή πάθηση, που µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Άσθμα και εγκυμοσύνη

Άσθμα και εγκυμοσύνη Άσθμα και εγκυμοσύνη Νικολέττα Ροβίνα Πνευμονολόγος Επιμελήτρια Β 1 η Παν/κή Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΝΘΑ «η Σωτηρία» Έλεγχος του άσθματος στην εγκυμοσύνη Περιπλέκει την εγκυμοσύνη σε ποσοστό 4-8 % Αυξάνει

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας Άσθμα και κάπνισμα. ποιο κοντά στη ΧΑΠ ή άλλη νόσος Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Συμβουλευτικές υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

Εάν απαντήσατε "ναι" σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν.

Εάν απαντήσατε ναι σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν. Βήχετε μερικές φορές τις περισσότερες μέρες; Έχετε συχνά πτύελα (φλέματα) όταν βήχετε; Είστε άνω των 40 ετών; Αναπνέετε με δυσκολία σε σύγκριση με τους συνομήλικους σας; Καπνίζετε ή είστε πρώην καπνιστής/καπνίστρια;

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Η επιδημία του 21ου αιώνα.

Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Η επιδημία του 21ου αιώνα. Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Η επιδημία του 21ου αιώνα. Σταύρος Η. Κωνσιανιόπουλος Καθηγητής Πνευμονολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ~ Ί ο 2001 δημοσιεύθηκαν τα πορίσματα μιας παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο 5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο Διάγνωση και διαγνωστικά εργαλεία Διάγνωση της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 1: Συστήνεται να γίνεται σπιρομέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Φιλίππου Άντρη Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

2005 Samsung Electronics Co., Ltd. Με την επιφύλαξη παντός δικαιώµατος. Το παρόν εγχειρίδιο διατίθεται µόνο για ενηµερωτικούς σκοπούς.

2005 Samsung Electronics Co., Ltd. Με την επιφύλαξη παντός δικαιώµατος. Το παρόν εγχειρίδιο διατίθεται µόνο για ενηµερωτικούς σκοπούς. 2005 Samsung Electronics Co., Ltd. Με την επιφύλαξη παντός δικαιώµατος. Το παρόν εγχειρίδιο διατίθεται µόνο για ενηµερωτικούς σκοπούς. Όλες οι πληροφορίες που περιλαµβάνονται σε αυτό υπόκεινται σε αλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική εργασία για την καταγραφή των χαρακτηριστικών των ασθενών µε Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια

Ερευνητική εργασία για την καταγραφή των χαρακτηριστικών των ασθενών µε Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια Ερευνητική εργασία για την καταγραφή των χαρακτηριστικών των ασθενών µε Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙ Α ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Ελένη Μπανιά Πνευµονολόγος Μελέτη GOLDEN

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Μιχάλης Ιερείδης Γ.Γ. CYMEPA

Δρ Μιχάλης Ιερείδης Γ.Γ. CYMEPA Δρ Μιχάλης Ιερείδης Γ.Γ. CYMEPA CYMEPA Cyprus Marine Environment Protection Association Αυτόνομος μη-κυβερνητικός οργανισμός Ιδρύθηκε το 1992 Φιλανθρωπικό Ίδρυμα Μέλος του FEE Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΕΓΩ ΝΑ ΜΗΝ ΚΑΠΝΙΖΩ: ΖΩ ΚΑΛΥΤΕΡΑ και ΖΩ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ

ΕΠΙΛΕΓΩ ΝΑ ΜΗΝ ΚΑΠΝΙΖΩ: ΖΩ ΚΑΛΥΤΕΡΑ και ΖΩ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΕΠΙΛΕΓΩ ΝΑ ΜΗΝ ΚΑΠΝΙΖΩ: ΖΩ ΚΑΛΥΤΕΡΑ και ΖΩ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ. 1 Για ποιο λόγο χάθηκε ξαφνικά ο φίλος/συγγενής/γείτονας που «δεν είχε πρόβλημα»; Απροσδόκητες απώλειες Ο Μπάμπης Ακτσόγλου δεν υπάρχει πια. Η οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α.

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α. Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α. Πνευμονική υπέρταση σε χρόνιες υποξυγοναιμικές πνευμονοπάθειες ορίζεται ως μέση πνευμονική πίεση

Διαβάστε περισσότερα

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π α ρ χ ή π ρ ο η γ ο ύ µ ε ν ο ε π ό µ ε ν ο Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π Νίκος Τζανάκης, Πνευµονολόγος Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστήµιο Κρήτης ΧΑΠ -παρόξυνση Ορισµός! Ορισµός δύσκολος και σχετικά ανακριβής!

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική εξέταση σε ασθενή με ανδρολογικά προβλήματα. Πέτρος Περιμένης

Κλινική εξέταση σε ασθενή με ανδρολογικά προβλήματα. Πέτρος Περιμένης Κλινική εξέταση σε ασθενή με ανδρολογικά προβλήματα Πέτρος Περιμένης Δήλωση συμφερόντων GSK, Lilly, AMGEN Είναι εφικτή μια αντικειμενική κλινική εξέταση σε ασθενή με ανδρολογικά προβλήματα; Η καθημερινή

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΟΦΕΛΟΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΕ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ

ΤΟ ΟΦΕΛΟΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΕ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΤΟ ΟΦΕΛΟΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΕ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ Πασχάλης Θ. Αποστολίδης ιευθύνων Σύµβουλος Αbbott Laboratories (Ελλάς) ΑΒΕΕ Αντιπρόεδρος.Σ. ΣΦΕΕ 20 Mαρτίου 2012 Τα τελευταία 50 χρόνια έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας»

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ «ΠΑΙ ΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που εκπονήθηκε για τη

Διαβάστε περισσότερα

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη;

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; Α.Μπουγας, Β.Τερπος, Δ.Γκολιδακης, Χ.Παπαδοπουλος, Χ.Κυρπιζιδης, ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ): ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ): ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ): ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Χλωρός Α. Διαμαντής Πνευμονολόγος ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Εκπαίδευση και διαχείριση ασθενών με ΧΑΠ στην ΠΦΥ ΡΟΗ (V) = ΠΙΕΣΗ (Ρ) / ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εισπνεόμενα Κορτικοστεροειδή (ICS) Δρ. Πορπόδης Κων/νος Πνευμονολόγος

Εισπνεόμενα Κορτικοστεροειδή (ICS) Δρ. Πορπόδης Κων/νος Πνευμονολόγος Εισπνεόμενα Κορτικοστεροειδή (ICS) Δρ. Πορπόδης Κων/νος Πνευμονολόγος Ιστορία Εισπνεόμενα φάρμακα για αναπνευστικές παθήσεις: αιώνες πριν 1858: Nebulizer ( nebula =νεφέλωμα ) 1874:ορισμός an instrument

Διαβάστε περισσότερα

Επίκουρος Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πνευμονολογική Κλινική ΛΑΡΙΣΑ 24/03/2015. Κερενίδη Νόρα

Επίκουρος Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πνευμονολογική Κλινική ΛΑΡΙΣΑ 24/03/2015. Κερενίδη Νόρα Επίκουρος Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πνευμονολογική Κλινική ΛΑΡΙΣΑ 24/03/2015 Κερενίδη Νόρα ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΣYΝΔΡΟΜΟ ΑΛΛΗΛΟΕΠΙΚAΛΥΨΗΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Το franchising ( δικαιόχρηση ) ως µέθοδος ανάπτυξης των επιχειρήσεων λιανικού εµπορίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Παλέτας. Μη Φαρµακευτικές Παρεµβάσεις στην υπέρταση. Παχυσαρκία και Υπέρταση. Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ

Κώστας Παλέτας. Μη Φαρµακευτικές Παρεµβάσεις στην υπέρταση. Παχυσαρκία και Υπέρταση. Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Μη Φαρµακευτικές Παρεµβάσεις στην υπέρταση Παχυσαρκία και Υπέρταση Κώστας Παλέτας Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ ιευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής ΑΠΘ Νοσοκοµείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης Ταξινόµηση Αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Ενότητα 4: Αποφρακτικά νοσήματα Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής ΟΡΙΣΜΟΣ ΧΑΠ Η Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά 2012 Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Χρόνια πνευµονοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κυριάκος Σουλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτογενής αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόγραμμα stent for life. Ι. Κανακάκης

Πρωτογενής αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόγραμμα stent for life. Ι. Κανακάκης Στρογγυλό Τραπέζι Η επεμβατική Καρδιολογία στη χώρα μας και η εναρμόνισή της με τις διεθνείς εταιρείες επεμβατικής Καρδιολογίας Πρωτογενής αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόγραμμα stent

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακοβιομηχανία & Διαφάνεια. Αντώνης Ευαγγελίδης Δήμητρα Θεμελιώτη

Φαρμακοβιομηχανία & Διαφάνεια. Αντώνης Ευαγγελίδης Δήμητρα Θεμελιώτη Φαρμακοβιομηχανία & Διαφάνεια Αντώνης Ευαγγελίδης Δήμητρα Θεμελιώτη Ledra Marriott Hotel 14 Δεκεμβρίου 2013 1 KΑΛΩΣ ΟΡΙΣΑΤΕ! ΕΜΕΡΣΟΝ Περιεχόμενα Παρουσίασης Η συμβολή και οι Αξίες της Φαρμακοβιομηχανίας

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΣΥΝΟΨΗ Η παρούσα μελέτη αποτελεί συνέχεια της αρχικής φάσης της μελέτης νοσηρότητας και θνησιμότητας στη νήσο Μήλο που πραγματοποιήθηκε το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩ ΠΙΣΗΣ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΣΘΕΝΩ Ν ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ)

ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩ ΠΙΣΗΣ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΣΘΕΝΩ Ν ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩ ΠΙΣΗΣ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΣΘΕΝΩ Ν ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Βασισμένο στην Παγκόσμια στρατηγική για Την Διάγνωση, αντιμετώπιση και Πρόληψη Της ΧαΠ: Global InItIatIve

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Νόσος Pompe: Νεότερα κλινικά, γενετικά, διαγνωστικά και θεραπευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 9 Μεταβολικό Σύνδρομο Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα Εισαγωγή Το Μεταβολικό Σύνδρομο (ΜΣ) αποτελεί ένα οργανικό σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ

ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ Δρ. Παντελής Α. Σαραφίδης Α Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ. Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στόχοι αντιυπερτασικής αγωγής σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο

Διαβάστε περισσότερα

Συννοσηρότητα και θεραπεία Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας. Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια και καρδιαγγειακή νόσος

Συννοσηρότητα και θεραπεία Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας. Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια και καρδιαγγειακή νόσος Συννοσηρότητα και θεραπεία Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 24: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση της συννοσηρότητας ατόμων με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια και εξατομίκευση της θεραπείας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΧΑΣΑΠΗ ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Ν.Μ ΝΑΥΠΛΙΟΥ MASTER IN PUBLIC HEALTH(ESDY ATHENS) ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΠΜΣ ΔΙΕΘΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ-ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ ΥΓΕΙΑΣ (ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ) ΚΑΠΝΙΣΜΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Επιστήμη και Τεχνολογία Τροφίμων και Διατροφή του Ανθρώπου» Κατεύθυνση: «Διατροφή, Δημόσια

Διαβάστε περισσότερα

Entrepreneurship in Greece. Antonis Tsiflis

Entrepreneurship in Greece. Antonis Tsiflis Entrepreneurship in Greece Antonis Tsiflis About GEM Global Entrepreneurship Monitor is the only project that monitors entrepreneurship worldwide over time 69 countries in 2012 Greece participating since

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Χάρης Β. Κατσαρδής Επίκουρος Καθηγητής Παιδοπνευμονολογίας Συντ. Διευθυντής Παιδιατρικού-Παιδοπνευμονολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Η ΕΛΠΙΣ» α β Flow

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ+ΚΑΡΚΙΝΟΥ+ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ+ΚΑΡΚΙΝΟΥ+ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΔΓ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ+ΚΑΡΚΙΝΟΥ+ΠΝΕΥΜΟΝΑ + ΠΑΠΑΊΏΑΝΝΟΥ+ΑΝΤΩΝΙΟΣ τ.+ειδικευόμενος+πνευμονολογικήςdογκολογικής Κλινικής++ Α.Ν.Θ.++ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ Ειδικευόμενος++Πνευμονολογικής+Κλινικής+Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ.+++Γ.+ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Διαβάστε περισσότερα

MIDWEEK REGULAR COUPON

MIDWEEK REGULAR COUPON 3-WAY ODDS (1X2) 1 / 2 1 X 2 MIDWEEK REGULAR COUPON DOUBLE CHANCE TOTALS 2.5 1ST HALF - 3-WAY HT/FT BOTH TEAMS TO SCORE 1/ 12 /2 2.5-2.5+ 01 0/ 02 1-1 /-1 2-1 1-/ /-/ 2-/ 2-2 /-2 1-2 ++ -- 1X 12 X2 U O

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση;

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Μάης 2010 Κατερίνα Μαρκοπούλου Επιμελήτρια Α 1 η Πνευμονολογική Κλινική Ν.Γ.Παπανικολάου Στόχοι θεραπείας Βελτίωση επιβίωσης Βελτίωση κλινικών συμπτωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα