Τιµολόγηση 1 PORTAL Έντυπο Υλικό

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τιµολόγηση 1 PORTAL Έντυπο Υλικό www.eu-portal.net"

Transcript

1 Τιµολόγηση 1

2 Για την χρήση του ακόλουθου υλικού: Ο σκοπός του PORTAL είναι η επιτάχυνση της εφαρµογής των ευρηµάτων των ερευνητικών έργων της ΕΕ στον τοµέα των τοπικών και περιφερειακών µεταφορών, µέσω της ανάπτυξης εκπαιδευτικών και επιµορφωτικών σεµιναρίων καθώς και διδακτικού υλικού. Οι ευεργετηθέντες του προγράµµατος είναι κυρίως τα ανώτερα εκπαιδευτικά ιδρύµατα. Λόγω του µεγέθους και (σε µερικές περιπτώσεις) του αριθµού των µεµονωµένων προγραµµάτων, δεν είναι δυνατό να δοθούν λεπτοµερείς εξηγήσεις για κάθε ένα από τα αποτελέσµατα και να συµπεριληφθεί στο έντυπο αυτό. Το ακόλουθο υλικό θα πρέπει να χρησιµεύσει ως πύλη (καθώς ορίζει και το όνοµα του προγράµµατος PORTAL) και να εξυπηρετήσει την πρόσβαση των καθηγητών στα µεµονωµένα προγράµµατα και τα αποτελέσµατά τους. Για το λόγο αυτό το παρών υλικό δεν είναι από την άποψη αυτή πλήρες. Εφόσον οι προσδοκίες των καθηγητών, όσον αφορά το παρόν υλικό, διαφοροποιούνται κατά πολύ από την «παροχή αποτελεσµάτων έρευνας της ΕΕ για ένα συγκεκριµένο θέµα» έως την «λεπτοµερή παροχή αποτελεσµάτων ενός συγκεκριµένου ερευνητικού προγράµµατος» -, έγινε προσπάθεια συµβιβασµού ώστε (λίγο πολύ) να ικανοποιηθούν οι προσδοκίες όλων των οµάδων χριστών. Το ακόλουθο υλικό περιλαµβάνει αποτελέσµατα ευρωπαϊκών ερευνητικών προγραµµάτων και συµπληρωµατικά αποτελέσµατα από εθνικέ ερευνητικά προγράµµατα. Το PORTAL ευχαριστεί του συµµετέχοντές και συνεργάτες των προγραµµάτων που αναφέρονται ακολούθως. Ο πλήρης κατάλογος των προγραµµάτων και συµπράξεων καθώς και της παρατιθέµενης βιβλιογραφίας δίδεται στο τέλος του τεύχους. Το παρόν υλικό µε τα αποτελέσµατα του προγράµµατος για τον θεµατικό τοµέα «Τιµολόγηση» συντάχθηκε από την Margaret O Mahony (από την Οµάδα Έρευνας και Μελετών των Μεταφορών, Trinity College ουβλίνο) το AFFORD CAPRI CONCERT EUROTOLL EUROPRICE FISCUS PETS PRIMA TRANSPRICE TRENEN II STRAN Τιµολόγηση 2

3 Πίνακας Περιεχοµένων 1. Εισαγωγή Η Επισκόπηση του θέµατος «Τιµολόγηση» - Powell (2001) Επικέντρωση στο θέµα της Οδικής Τιµολόγησης (Τιµολόγηση Χρήσης Οδού) Ορισµοί Στόχοι και δεξιότητες Προκλήσεις Συσχέτιση µε τις Ευρωπαϊκές πολιτικές Περίληψη των Περιεχοµένων Τιµολόγηση Τιµολόγηση Οριακού Κοινωνικού Κόστους Απλοποιηµένη αναλογία Οικονοµική θεωρία Εξωτερικό κόστος Κόστος συµφόρησης Φθορά των Υποδοµών Κόστος ατυχηµάτων Θόρυβος Εκποµπές ηµόσια αποδοχή και πτυχές της συµπεριφοράς Μοντέλα για την αξιολόγηση σχεδίων Τεχνικές χρέωσης Μέθοδοι που απαιτούν προσωπικό Εναλλακτικοί τρόποι χρέωσης Εθνικές διαφορές/προσαρµογές σε τοπικό επίπεδο Παραδείγµατα και περιοχές µελέτης Τα διόδια στην Νορβηγία Λόγοι εισαγωγής του συστήµατος διοδίων στο Όσλο Οικονοµική Σκοπιµότητα της Εγκατάστασης του Συστήµατος Οικονοµική σκοπιµότητα λειτουργίας συστήµατος Επιπτώσεις στην κυκλοφορία Έσοδα Η ηµόσια Αποδοχή Η περιπτωσιολογική Μελέτη της Σιγκαπούρης Το πρόγραµµα χορήγησης άδειας διέλευσης στη Σιγκαπούρη (ALS) Η απαγορευµένη /οριοθετηµένη περιοχή και άλλα συστατικά στοιχεία της Στρατηγικής της ζήτησης για µετακινήσεις Ηλεκτρονική Οδική Τιµολόγηση (ERP) Εφαρµογή στη Σιγκαπούρη Περαιτέρω µελέτη στην Οδική Τιµολόγηση Ασκήσεις Βιβλιογραφία Γλωσσάριο Τιµολόγηση Κοινοπραξίες Προγραµµάτων...48 Τιµολόγηση 3

4 1. Εισαγωγή Το θέµα της τιµολόγησης καλύπτει ένα µεγάλο εύρος θεµάτων και ζητηµάτων. εδοµένης της πυκνότητας της ύλης που διατίθεται, αρχικά επιχειρείται µια συνοπτική εισαγωγή στο µεγάλου εύρους αντικείµενο καθώς και η επικέντρωση σ ένα στοιχείο του, το οποίο έχει υπάρξει ιδιαίτερα συναφές σε όρους της Ευρωπαϊκής έρευνας και ανάπτυξης, όπως είναι για παράδειγµα, η οδική τιµολόγηση. 1.1 Η Επισκόπηση του θέµατος «Τιµολόγηση» - Powell (2001) Το βασικό αντικείµενο µιας Κυβερνητικής Πολιτικής Μεταφορών, θα πρέπει να αποτελεί η µεγιστοποίηση της χρησιµότητας που µπορούν να αποκοµίσουν οι πολίτες της, από τις διαθέσιµες προς αυτούς πηγές. Τα οικονοµικά των µεταφορών µπορούν να συµβάλλουν στην επιλογή της βέλτιστης πρακτικής µε την οποία µπορεί να επιτευχθεί κάτι τέτοιο στον τοµέα των Μεταφορών, µε τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Κύριο µέληµα µιας πολιτικής µεταφορών, πρέπει ν αποτελεί η παροχή ενός συστήµατος µεταφορών που θα καθιστά δυνατή την βέλτιστη ποσότητα µετακίνησης επιβατών και µεταφοράς εµπορευµάτων, µε την χρήση του οικονοµικότερου - αποτελεσµατικότερου δυνατού µέσου µεταφοράς. Αυτό συχνά καλείται: µέσο (µεταφοράς) ελάχιστου κόστους. Ο όρος µέσο (µεταφοράς) ελάχιστου κόστους, χρησιµοποιείται εκτενώς στην βιβλιογραφία των οικονοµικών των µεταφορών. Η ζήτηση για µεταφορές εξαρτάται από την σχέση που συνδέει το όφελος που προκύπτει από την µεταφορά και το γενικευµένο κόστος; του χρήστη µεταφορών. Η µεταφορά πραγµατοποιείται εκεί, και µόνο εκεί όπου το όφελος που αποκοµίζει ο χρήστης από την µεταφορά, υπερβαίνει το γενικευµένο κόστος για τον συγκεκριµένο χρήστη των µεταφορών. Ωστόσο, οι µεταφορές µπορούν επίσης να παράγουν κόστη και οφέλη και σ άλλα άτοµα ταυτόχρονα µε τον χρήστη. Αυτά αφορούν σε κόστη και οφέλη προµηθευτών, µεταφορών, της Κυβέρνησης και άλλων και συνιστούν τα λεγόµενα εξωτερικά κόστη και οφέλη. Το µέσο (µεταφοράς) ελάχιστου κόστους, είναι το µέσο το οποίο έχει το χαµηλότερο συνολικά συνδυασµένο κοινωνικό κόστος, οριζόµενο ως το άθροισµα του γενικευµένου κόστους που επιβαρύνεται ο χρήστης, το καθαρό κόστος του προµηθευτή, το καθαρό κόστος της κυβέρνησης και το καθαρό εξωτερικό κόστος (εξωτερικό κόστος µείον εξωτερικά οφέλη). Ο καλύτερος τρόπος για να ενθαρρύνει κανείς τους χρήστες να διαλέξουν το οικονοµικότερο µέσο µεταφοράς, είναι να ελαχιστοποιήσει όσο το δυνατόν περισσότερο την διαφορά ανάµεσα στο γενικευµένο και το κοινωνικό κόστος από την χρήση κάθε µεταφορικού µέσου. Αυτό προϋποθέτει ότι όσο είναι δυνατόν, η τιµή που χρεώνεται για την χρήση κάθε επιµέρους στοιχείου των µεταφορών, θα πρέπει να ισούται µε το άθροισµα: του οριακού κόστους του προµηθευτή, για την παροχή προσφοράς του επιπλέον εξωτερικού οριακού κόστους επί των εξωτερικών οριακών ωφελειών Τιµολόγηση 4

5 Οι πολιτικές που µπορούν να βοηθήσουν µια Κυβέρνηση να ανταποκριθεί σ αυτές τις προϋποθέσεις, περιλαµβάνουν τα παρακάτω: Τιµές βάσης στα οριακά κόστη Αποφάσεις όπως αυτής για το αν οι τιµές θα πρέπει να βασίζονται στο βραχυπρόθεσµο ή µακροπρόθεσµο οριακό κόστος, µπορεί να ποικίλλουν ανάλογα µε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ζήτησης και της προσφοράς που επικρατούν στην συγκεκριµένη αγορά. Ενσωµάτωση του εξωτερικού κόστους Αν µια Κυβέρνηση εκτιµά ότι υπάρχουν σηµαντικά εξωτερικά κόστη ή (οφέλη), που προκύπτουν από την χρήση ενός µέσου του µεταφορικού συστήµατος, τότε θα πρέπει να επιβάλλει φόρο κατά την χρήση του (ή να επιδοτεί τη χρήση), ο οποίος φόρος θα ισούται µε την εκτίµηση του εξωτερικού κόστους (ή οφέλους) του. Το σταθερό κόστος θα πρέπει να αγνοείται, δεδοµένου ότι δεν ποικίλλει ανάλογα µε την ζήτηση κατά τον καθορισµό των τιµών. Μια κυβέρνηση χρειάζεται να βεβαιωθεί σχετικά µε το αν διαθέτει µια κατάλληλη πολιτική χρέωσης για την χρήση των υποδοµών. Οι χρήστες, δεν θα έπρεπε να αναµένεται να πληρώσουν για τα σταθερά κόστη της υποδοµής, ή για το κόστος συντήρησης της υποδοµής, το οποίο δεν διαφοροποιείται ανάλογα µε τη ζήτηση. Αυτό ίσως απαιτεί την επιχορήγηση του ιδιοκτήτη της υποδοµής από την κυβέρνηση. Χρέωση για την χρήση υποδοµής αν απαιτείται επιπλέον χωρητικότητα Εάν η ζήτηση για χρήση των υποδοµών υπερβαίνει την χωρητικότητά της, ενώ ταυτόχρονα δεν µπορεί να υπάρξει παροχή επιπλέον χωρητικότητας, τότε η ζήτηση θα πρέπει να περιοριστεί µέσω της τιµολόγησης. Εάν αυτό οδηγήσει σε υπερβολικά κέρδη για τον ιδιοκτήτη των υποδοµών, τότε τα υπερκέρδη πρέπει να φορολογηθούν. 1.2 Επικέντρωση στο θέµα της Οδικής Τιµολόγησης (Τιµολόγηση Χρήσης Οδού) Η χρήση του αυτοκινήτου ως µέσο µεταφοράς, ιδιαίτερα στις αστικές περιοχές και σε περιόδους αιχµής, θεωρείται ακριβό ανά άτοµο ανά χλµ, ιδιαίτερα όταν λαµβάνονται υπόψη τα εξωτερικά κόστη µε τα οποία επιβαρύνεται η κοινωνία από ένα τέτοιου είδους ταξίδι. Τα ιαχειριστικά µέτρα της κυκλοφοριακής ζήτησης, υιοθετούνται συνήθως στις αστικές συνθήκες / καταστάσεις, προκειµένου να εξετάσουν την υπερβάλλουσα ζήτηση για χρήση ιδιωτικών αυτοκινήτων στις αστικές περιοχές σε περιόδους αιχµής. Μια από τις µεθόδους που αναφέρεται συνήθως ως αποδοτικό διαχειριστικό µέτρο της κυκλοφοριακής ζήτησης, είναι η οδική τιµολόγηση. Τιµολόγηση 5

6 Εξωτερικό κόστος είναι εκείνο το κόστος για το οποίο ο χρήστης των µεταφορών δεν επιβαρύνεται, π.χ. οι περιβαλλοντικές δαπάνες, η καθυστέρηση που έχει προκαλέσει σε άλλα οχήµατα κ.τ.λ. Ενώ πολλοί ιδιοκτήτες αυτοκινήτων θεωρούν ότι τα ισχύοντα φορολογικά επίπεδα που επιβάλλονται στους ίδιους είναι υπερβολικά, έχουν υπάρξει διάφορες µελέτες, µια από τις οποίες στα πλαίσια του προγράµµατος της Ε.Ε. TRENEN (Proost et al, 1998), οι οποίες αναγνωρίζουν το οριακό εξωτερικό κόστος της χρήσης αυτοκινήτων, συµπεριλαµβανοµένων εκείνων που συνδέονται µε τη συµφόρηση, την ατµοσφαιρική ρύπανση, τα ατυχήµατα και το θόρυβο, σηµαντικά υψηλό και δεν ενσωµατώνονται την τρέχουσα περίοδο. (Ενσωµάτωση σηµαίνει ότι τα όποια κόστη, καταβάλλονται π.χ. µέσω της επιβολής οδικής τιµολόγησης για ένα δρόµο, προκειµένου να αντισταθµιστεί το κόστος που επιφέρει η καθυστέρηση που µπορεί να προκαλεί η χρήση του αυτοκινήτου). Υπάρχει ένα ισχυρό επιχείρηµα, όσον αφορά τη συσχέτιση του εξωτερικού κόστους χρήσης του ιδιωτικού αυτοκινήτου, µ αυτήν των δηµόσιων συγκοινωνιών, σε ατοµική βάση, ότι τα δύο µέσα µεταφορών δεν είναι σε ένα πεδίο δραστηριότητας ίσων ευκαιριών από την άποψη του κόστους που εφαρµόζεται για τη χρήση τους. Σε πολλές περιπτώσεις, οι δηµόσιες συγκοινωνίες έχουν αρκετά χαµηλότερο εξωτερικό κόστος ανά επιβατοχιλιόµετρο, σε σχέση µε τις µετακινήσεις µε αυτοκίνητο, εξαιτίας της µεγάλης έκτασης της κατοχής της οδού από τα οχήµατα. 1.3 Ορισµοί Υπάρχει ένα σύνολο καίριων ορισµών που κατέχουν κεντρική θέση στο εν λόγω θέµα. Αυτοί είναι: Η τιµολόγηση της χρήσης οδού, είναι ο τρόπος µε τον οποίο οι οδικοί χρήστες χρεώνονται για τη χρήση ενός συγκεκριµένου τµήµατος της οδικής υποδοµής. Το κίνητρο για τη χρέωση λόγω της χρήσης οδού, µπορεί να έχει καθαρά ως στόχο την είσπραξη εισοδήµατος ή την διαχείριση της κυκλοφοριακής συµφόρησης. Άλλοι όροι που επίσης χρησιµοποιούνται συνήθως, είναι η οδική τιµολόγηση και η τιµολόγηση κυκλοφοριακής συµφόρησης. Το ιδιωτικό κόστος είναι το κόστος που αναλαµβάνει ένας χρήστης κατά την διάρκεια ενός ταξιδιού. Χαρακτηριστικά, αυτό περιλαµβάνει το κόστος καυσίµων, το κόστος χρόνου, την απόσβεση του οχήµατος και τις δαπάνες συντήρησης. (Οι χρήστες µεταφορών κατά την πραγµατοποίηση ενός ταξιδιού τους, γενικά αντιλαµβάνονται ως σηµαντικά κόστη, µόνο το κόστος καυσίµων και το κόστος χρόνου, ιδιαίτερα το κόστος χρόνου, εάν το ταξίδι υλοποιείται σε περίοδο αιχµής). Η αξία του χρόνου. Αυτή είναι η έννοια σύµφωνα µε την οποία ο χρόνος ενός ατόµου αποτιµάται. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν το κόστος χρόνου υψηλότερο από το χρηµατικό κόστος µε το οποίο επιβαρύνονται κατά την χρήση των µεταφορών. Αυτό υπονοεί ότι ο χρόνος είναι πολύτιµος. Από την άποψη της διαµόρφωσης των αποφάσεων επιλογής µέσου µεταφοράς των χρηστών, η έννοια της αξίας του χρόνου χρησιµοποιείται συχνά. Πρόκειται για µια χρηµατική αξία που αποδίδεται στην έννοια του χρόνου. Χαρακτηριστικά, ο επιχειρηµατικός χρόνος δηλ. οι ώρες παραµονής στο γραφείο, αποτιµώνται µ ένα σχετικά υψηλότερο ποσό έναντι του χρόνου αναψυχής ή µετακίνησης µεταξύ σπιτιού και εργασίας, κατά την εξέταση της έννοιας από την πλευρά του χρήστη µεταφορών. Τιµολόγηση 6

7 Το εξωτερικό κόστος είναι το κόστος για το οποίο ο χρήστης µεταφορών δεν καταβάλει αντίτιµο, όπως η καθυστέρηση του οχήµατός του επιβάλλει σε άλλους στο ρεύµα κυκλοφορίας, το κόστος ρύπανσης που επιβάλλει στην κοινωνία, το κόστος ηχορύπανσης και το κόστος των ατυχηµάτων (εκείνα που δεν καλύπτονται από ασφάλεια). Η ενσωµάτωση υπό την ευρεία έννοιά της, σηµαίνει ότι περιλαµβάνει όλα τα κόστη κατά την τιµολόγηση των µεταφορών. Π.χ. αν ένας χρήστης οχήµατος ή µέσου µεταφοράς, επιβάλλει οποιουσδήποτε µορφής κόστος στην κοινωνία, τότε αυτός θα πρέπει να πληρώσει γι αυτό το κόστος. Η έννοια της ίκαιας και Αποτελεσµατικής Τιµολόγησης όπως υποδεικνύεται από την Ε.Ε., προτείνει ότι οι χρήστες των µέσων µεταφοράς θα πρέπει να πληρώσουν για το κόστος που επιβάλλουν. 1.4 Στόχοι και δεξιότητες Το τι αναµένεται τελικά ν αποκοµίσουν οι σπουδαστές αφού καλύψουν το συγκεκριµένο υλικό, είναι: η κατανόηση των βασικών εννοιών και της θεωρίας της οδικής τιµολόγησης η κατάδειξη του πώς η τιµολόγηση από την οδική χρήση µπορεί να εφαρµοστεί ουσιαστικά µε την χρήση περιπτωσιολογικών µελετών, όπως η περίπτωση των Νορβηγικών ιοδίων και το Σχήµα Ηλεκτρονικής Τιµολόγησης οδών στην Σιγκαπούρη. θα εξεταστούν επίσης τα αποτελέσµατα των τεχνικών προγραµµάτων που χρηµατοδοτούνται από την Ε.Ε., προκειµένου να βοηθήσουν τον σπουδαστή να κατανοήσει τα βασικά ζητήµατα. 1.5 Προκλήσεις ύο είναι τα βασικά ζητήµατα που υφίστανται αναφορικά µε την εισαγωγή στην έννοια της τιµολόγησης οδού κι έχουν ως εξής: Η τεχνολογική πρόκληση και Η πολιτική πρόκληση Στην περίπτωση της τεχνολογικής πρόκλησης, αποκλειστικά συστήµατα επικοινωνίας για την ώρα χρησιµοποιούνται κατά την διαδικασία της ηλεκτρονικής πληρωµής της οδικής τιµολόγησης. Ωστόσο, η χρήση του GPS ή του κυψελοειδούς, είναι οι στόχοι για το µέλλον. Προσφέρουν την ευελιξία της οδικής τιµολόγησης στις αστικές περιοχές χωρίς τις πύλες που χρησιµοποιούνται στους σταθµούς διοδίων και συστηµάτων τιµολόγησης ζωνών. Οι πιο ευέλικτες µέθοδοι πληρωµής είναι επίσης πιθανό να προκύψουν από τη χρήση της καινοτόµου τεχνολογίας εάν οι κυψελοειδείς χρησιµοποιούνται π.χ. συνδυάζοντας τις πληρωµές οδικής χρέωσης και τηλεφωνικών πληρωµών. Η πολιτική πρόκληση είναι ίσως η δυσκολότερη. Αν και η θεωρία της οδικής τιµολόγησης υποβλήθηκε 75 έτη πριν, υπάρχουν ακόµα πολύ λίγα αντιπροσωπευτικά παραδείγµατα απ όλο τον κόσµο που απεικονίζουν τις δυσκολίες που συνδέονται µε την πολιτική και την δηµόσια αποδοχή. Τιµολόγηση 7

8 Η Ε.Ε. έχει αναλάβει να εξετάσει τις προκλήσεις τόσο σε επίπεδο Έρευνας και Τεχνολογίας όσο και σε πολιτικό επίπεδο. Η έρευνα έχει ανατεθεί από την Ε.Ε. προκειµένου να διερευνηθούν οι τεχνικές πτυχές της οδικής τιµολόγησης, η πρόβλεψη των πιθανών επιπτώσεων της οδικής τιµολόγησης και των εµποδίων της πολιτικής και δηµόσιας αποδοχής που παραµένουν. 1.6 Συσχέτιση µε τις Ευρωπαϊκές πολιτικές Η επίσηµη πολιτική µεταφορών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και η συµβολή της Ε.Ε. στον δηµόσιο διάλογο σχετικά µε τέτοιου είδους πολιτικές, εκφράζονται µε τρία διαφορετικά µέσα: µε τις Πράσινες Βίβλους, τις Λευκές Βίβλους και τη Νοµοθεσία Οι Πράσινες Βίβλοι, τυπικά, παρέχουν το υπόβαθρο και καθορίζουν µια σειρά ιδεών µέσα σε καθορισµένη πολιτική περιοχή. Οι Πράσινες Βίβλοι, εποµένως, προορίζονται πρώτιστα ως αρχικές προσκλήσεις στα ενδιαφερόµενα συµβαλλόµενα µέρη για να συµµετέχουν σε µια διαδικασία ή µια συζήτηση σχετικά µε το θέµα. Οι Λευκές Βίβλοι είναι πιο σαφείς από τις Πράσινες Βίβλους. Περιέχουν συγκεκριµένες προτάσεις (και το υπόβαθρο τους) για ενέργειες εντός της πολιτικής περιοχής. Κατά συνέπεια, οι Λευκές Βίβλοι χρησιµοποιούνται ως οχήµατα για τον καθορισµό και την ανάπτυξη µιας κοινής επίσηµης πολιτικής. Η νοµοθεσία, τελικά, είναι το Κοινοτικό ίκαιο, όπως έχει συµφωνηθεί κι αποφασιστεί από τους αρµόδιους οργανισµούς εντός της Ένωσης. Το σηµαντικότερο τµήµα της νοµοθεσίας είναι δεσµευτικό για τα κράτη µέλη και τους πολίτες τους (είτε άµεσα, είτε έµµεσα, καθώς οι εθνικές κυβερνήσεις είναι υποχρεωµένες να εφαρµόζουν την κατάλληλη εθνική νοµοθεσία ως συνέπεια των Οδηγιών της Ε.Ε.). Εντούτοις, οι συστάσεις και οι απόψεις επίσης συνιστούν µέρη της νοµοθεσίας, αν και δεν είναι δεσµευτικές για τα µεµονωµένα κράτη µέλη. Και τα τρία είδη εγγράφων µπορούν να βρεθούν σε ηλεκτρονική µορφή στην ιστοσελίδα της Ε.Ε.. Η διεύθυνση στο διαδίκτυο για την αγγλική έκδοση των Πράσινων και Λευκών Βίβλων είναι Η νοµοθεσία µπορεί να βρεθεί στην διεύθυνση Η Πολιτική Μεταφορών της Ε.Ε. Τι αναφέρεται σχετικά µε την οδική τιµολόγηση; Ένα µεγάλο µέρος της επίσηµης διαπραγµάτευσης / συζήτησης σχετικά µε µια κοινή πολιτική µεταφορών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναφέρεται στα ζητήµατα τα σχετικά µε τη χρηµατοδότηση και την τιµολόγηση - δηλ. τα θέµατα που καλύπτονται στο παρόν έγγραφο. Το 1995, µια σύνοδος κορυφής της Ε.Ε. στις Κάνες ζήτησε να ληφθούν µέτρα για την θεσµοθέτηση πιο θεµιτού ανταγωνισµού µεταξύ των µέσων µεταφοράς. Το ίδιο έτος, η επιτροπή δηµοσίευσε µια Πράσινη Βίβλο αποκαλούµενη Προς µια δίκαιη και αποδοτική τιµολόγηση στις µεταφορές. Εκείνο το έγγραφο κατέληξε στο συµπέρασµα ότι ένας από τους σηµαντικότερους λόγους για το ότι ο ανταγωνισµός µεταξύ των µέσων είναι άδικος, ήταν ότι υπήρξε σηµαντικά κακός συνδυασµός µεταξύ των τιµών που πράγµατι καταβλήθηκαν από µεµονωµένους χρήστες µεταφορών και του κόστους που αυτοί προκαλούν. Ειδική εστίαση δόθηκε στις εξωτερικότητες των οδικών µεταφορών, οι οποίες κατέδειξαν ότι αντιπροσωπεύουν πολύ µεγάλες δαπάνες. Στην Πράσινη Βίβλο, υποτίθεται ότι εάν εκείνες οι εξωτερικές δαπάνες επρόκειτο να απεικονιστούν κατάλληλα στη διαµόρφωση τιµών των οδικών µεταφορών, θα έδιναν κίνητρα στα άτοµα για να τροποποιήσουν τη συµπεριφορά τους απέναντι στις µεταφορές προς µια επιθυµητή κατεύθυνση. Κατά συνέπεια, η Πράσινη Βίβλος του 1995 πρότεινε µια κατάλληλα διαφοροποιηµένη, τιµολόγηση των οδικών µεταφορών για να αποτελέσει το ουσιαστικότερο µέτρο για ένα βιώσιµο σύστηµα µεταφορών. Τιµολόγηση 8

9 Το 1998, ακολούθησε η Λευκή Βίβλος στα πλαίσια του ίδιου θέµατος: ίκαιη πληρωµή για την χρήση των υποδοµών. Αυτό το έγγραφο πρότεινε κάποια βήµατα προς την πρακτική εφαρµογή ενός κοινού συστήµατος τιµολόγησης για τις µεταφορές. Το σηµαντικότερο κίνητρο για την πρόταση, ήταν µια συζήτηση σύµφωνα µε την ακολουθούµενη γραµµή της Πράσινης Βίβλου του για να δώσουν στα άτοµα τα κατάλληλα κίνητρα ώστε να συµπεριφερθούν µε έναν τρόπο που θα ήταν αποδοτικός για την προοπτική της κοινωνίας συνολικά. Εντούτοις, η Λευκή Βίβλος του 1998 επικεντρώθηκε επίσης στα πρόσθετα αποτελέσµατα της τιµολόγησης µεταφορών. Σηµειώνει ότι όχι µόνο ο ανταγωνισµός µεταξύ των µέσων ταξιδιού, αλλά και ο ανταγωνισµός µεταξύ των χωρών και των επιχειρήσεων, µπορεί να διαστρεβλωθεί από την ανάρµοστη τιµολόγηση των µεταφορών. Κατά συνέπεια, µια αναθεωρηµένη πολιτική για την τιµολόγηση µεταφορών µπορεί να χρησιµοποιηθεί και ως µέσο για την απόκτηση της γενική ολοκλήρωσης και της εναρµόνισης της οικονοµικής δραστηριότητας στα πλαίσια της Ευρώπης, που είναι ένας από τους κεντρικούς στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης Σύµφωνα µε αυτόν τον πρόσθετο στόχο, οι λεπτοµερείς προτάσεις στη Λευκή Βίβλο συσχετίζονται πρώτιστα µε τη διακίνηση αγαθών. Μια ιδιαίτερη εστίαση πραγµατοποιείται στα πλαίσια των αναγκών για κοινές αρχές χρέωσης διαδροµών για το σιδηρόδροµο, και ένα κοινό σύστηµα για οδική χρέωση ανά χλµ, - για τα βαριά οχήµατα αγαθών. Εδώ, η σύνδεση µε τον εµπορικό ανταγωνισµό είναι προφανής. Αναφορικά µε τα ελαφριά οχήµατα, µόνο λίγα λεπτοµερή ενδιάµεσα µέτρα προτείνονται στη Λευκή Βίβλο του Υπάρχει µια µακροχρόνια βέλτιστη λύση που παρουσιάζεται, η οποία θα µπορούσε να καλύψει όλα τα οδικά µέσα: η ηλεκτρονική χρέωση των διαφοροποιηµένων διοδίων. Η Λευκή Βίβλος εντούτοις προβλέπει ότι η τεχνική ανάπτυξη που απαιτείται για την εφαρµογή ενός τέτοιου συστήµατος, θα προϋπέθετε αρκετές δεκαετίες. Πρόσφατα (2001), µια νέα Λευκή Βίβλος σχετικά µε την πολιτική µεταφορών έχει δηµοσιευθεί: Η Ευρωπαϊκή Πολιτική Μεταφορών για το 2010 Καιρός για αποφάσεις. Αν και ο βασικός στόχος για ένα βιώσιµο σύστηµα µεταφορών παραµένει, οι Λευκές Βίβλοι του 2001, προτείνουν την λήψη ενός πολύ ευρύτερου συνόλου µέτρων. Η εστίαση στην τιµολόγηση του Οριακού Κόστους, φαίνεται να µειώνεται µάλλον έναντι εκείνων, των προηγούµενων δηλώσεων της κοινής Ευρωπαϊκής πολιτικής, οι οποίες αναφέρονται ανωτέρω. Τώρα προτείνεται ότι τα µέτρα τιµολόγησης πρέπει να συνδυαστούν µε ενεργή αναζωογόνηση εκείνων των µέσων µεταφοράς που είναι προς το παρόν λιγότερο ευνοηµένα. Αυτό παρουσιάζεται ως µια Ολοκληρωµένη προσέγγιση στην πολιτική µεταφορών. Παρ όλα αυτά, η Λευκή Βίβλος του 2001 δίνει παράλληλα ιδιαίτερη έµφαση στα πιθανά οφέλη ενός εύκαµπτου συστήµατος οδικής χρέωσης. Οι λεπτοµερείς προτάσεις σχετικά µε τη χρέωση περιορίζονται εντούτοις στα εµπορικά οχήµατα κι αναφέρονται µόνο στις προτεινόµενες δοµές τιµολόγησης. Η απόφαση για τα επίπεδα των τιµών, και οι αποφάσεις για επέκταση του προτεινόµενου συστήµατος, ώστε να καλύπτει ταυτόχρονα και τις ιδιωτικές µεταφορές, αφήνεται στα κράτη µέλη για λόγους διοικητικής αποκέντρωσης. Τιµολόγηση 9

10 1.7 Περίληψη των Περιεχοµένων Το θέµα της τιµολόγησης, καλύπτει ένα ευρύ πεδίο θεµάτων και επίµαχων ζητηµάτων. Τα οικονοµικά των µεταφορών µπορούν να συµβάλλουν καθοριστικά στον επηρεασµό του τρόπου µεγιστοποίησης της χρησιµότητας που αποκοµίζουν οι πολίτες όταν καταφεύγουν στα πλαίσια του τοµέα µεταφορών. Η µελέτη αρχίζει µε την θεωρητική επεξήγηση της τιµολόγησης του κοινωνικού οριακού κόστους, σε σχέση µε την οδική χρήση χρέωση. Η οικονοµική θεωρία του Pigou, πάνω στην οποία βασίζεται και η αρχή τιµολόγησης της χρήσης της οδού, περιλαµβάνεται στην προαναφερθείσα έκθεση. Ένας από τους περιορισµούς κατά την εφαρµογή τιµολόγησης του οριακού κόστους, είναι η δηµόσια αποδοχή. Τα καίρια συµπεράσµατα από το έργο EU AFFORD σχετικά µε το θέµα της αποδοχής, αναλύονται στο συγκεκριµένο υλικό. Το έργο EUROTOLL, παρείχε ενδιαφέρουσες απόψεις σχετικά µε τις διαφορετικές πτυχές της ανθρώπινης συµπεριφοράς απέναντι στην τιµολόγηση χρήσης της οδού. Οι λόγοι αποδοχής / µη αποδοχής ή τα σχήµατα τιµολόγησης των αστικών οδών, αναλύονται στην συνέχεια. Προκειµένου να εφαρµοστούν και να αξιολογηθούν οι διάφορες εναλλακτικές επιλογές της πολιτικής τιµολόγησης, ένα σύνολο στρατηγικών µοντέλων αστικών και δια-αστικών µεταφορών, ατόµων και φορτίων, επεξηγείται. Η αρχή πάνω στην οποία βασίζεται η οδική τιµολόγηση, είναι η χρέωση µ ένα κατάλληλο οικονοµικό αντίτιµο, για τον χώρο της οδού που καταλαµβάνει ο οδηγός κατά την οδήγηση. Στην τελευταία παράγραφο του κεφαλαίου 2, γίνεται αναφορά σε διάφορες τεχνικές τιµολόγησης (χειροκίνητη, αυτόµατα συστήµατα οδικής χρέωσης καθώς και άλλες εναλλακτικές επιλογές πληρωµής). Μια λεπτοµερής περιπτωσιολογική µελέτη των Νορβηγικών ιοδίων, δίνει στον αναγνώστη ένα καλό παράδειγµα εφαρµογής του συστήµατος αυτού σε µια Ευρωπαϊκή χώρα. Παρέχονται παράλληλα και συστάσεις για περαιτέρω ανάγνωση και πληροφόρηση. Το κεφάλαιο 6 παρουσιάζει µια λίστα ασκήσεων προκειµένου να βοηθήσει τους φοιτητές να κατανοήσουν τις βασικές γνώσεις και την θεωρία της οδικής τιµολόγησης. Οι όροι και ορισµοί που χρησιµοποιούνται επεξηγούνται στην ενότητα Γλωσσάριο. Τιµολόγηση 10

11 2. Τιµολόγηση 2.1 Τιµολόγηση Οριακού Κοινωνικού Κόστους Απλοποιηµένη αναλογία Οι ανισότητες που σχετίζονται µε το γεγονός ότι οι χρήστες των µεταφορών δεν πληρώνουν για όλα τα κόστη που τους αναλογούν, µε βάση τις ενέργειες τους που σχετίζονται µε τις µεταφορές, αποτελεί την βάση πάνω στην οποία στηρίχτηκε η αρχή της τιµολόγησης οδικής χρήσης. Η αρχή αυτή επικυρώνεται από τη Λευκή Βίβλο της Ε.Ε. για δίκαιη και αποδοτική τιµολόγηση. Η τιµολόγηση οδικής χρήσης φαίνεται ως µέσο περιορισµού των µετακινήσεων µε αυτοκίνητο, ιδιαίτερα κατά τις περιόδους αιχµής. Αυτή η αναλογία δεν διαφέρει από εκείνη της τιµολόγησης ιδιοκτησίας. Εάν µια κατοικία βρίσκεται σε έναν τοµέα υψηλής ζήτησης µπορεί να αποτιµηθεί σε σηµαντικά υψηλότερο επίπεδο ανά µονάδα της περιοχής, απ ότι εάν βρίσκονταν σε µια περιοχή που από την αντίληψη που διαµορφώνουµε και µόνο, είναι κατώτερη. Το ενδιαφέρον σηµείο διαφοροποίησης µεταξύ της τιµολόγησης οδικής χρήσης και της τιµολόγησης ιδιοκτησίας είναι ότι το πρώτο γενικά δεν θεωρείται αποδεκτό ενώ το τελευταίο είναι ο κανόνας σε πολλές πόλεις σε όλο τον κόσµο. Οικονοµική θεωρία Η Οικονοµική Θεωρία πάνω στην οποία βασίστηκε η αρχή της τιµολόγησης της οδικής χρήσης, εισήχθη αρχικά από τον Pigou το Από τότε, έχει µεσολαβήσει ένα πλήθος σχετικών εργασιών πάνω σ αυτό το θέµα, συµπεριλαµβανοµένων αυτών του Vickrey (1969), του Small (1992), και του Verhoef et al, (1997). Ωστόσο, η θεωρία του Pigou (1920) είναι αυτή που µέχρι και σήµερα θεωρείται η βάση της αρχής της οδικής τιµολόγησης και ως τέτοια παρατίθεται σ αυτό το κεφάλαιο, ως ένα µέσο κατανόησης του θέµατος. Θεωρείστε µια οδική γραµµή χωρίς συνδέσεις, στην οποία τα οχήµατα που ταξιδεύουν θεωρούνται ίδια από τεχνική άποψη. Οι οδικοί χρήστες υποτίθεται ότι είναι παρόµοιοι µε µόνη διαφορά τον βαθµό προθυµίας τους να πληρώσουν για το ταξίδι. Αυτό αποτυπώνεται / παρουσιάζεται σε µια καµπύλη ζήτησης (D) στο σχήµα 1. Η καµπύλη οριακού ιδιωτικού κόστους (MPC) στο σχήµα, αντιπροσωπεύει τις πρόσθετες δαπάνες που ο χρήστης αυτοκινήτων πληρώνει για ένα ταξίδι. Εάν υποτεθεί, χάριν απλοποίησης, ότι η µόνη εξωτερικότητα είναι η συµφόρηση, η οριακή κοινωνική καµπύλη δαπανών (MSC) αντιπροσωπεύει τις ασήµαντες δαπάνες συµφόρησης που επιβάλλονται στην κοινωνία από το ταξίδι αυτοκινήτων. Άλλες εξωτερικότητες (εξωτερικό κόστος) θεωρούνται η ρύπανση, τα ατυχήµατα και ο θόρυβος. Στις αστικές περιοχές, η συµφόρηση κατά πάσα πιθανότητα υπερισχύει, αλλά στους υπεραστικούς διαδρόµους, άλλες εξωτερικότητες µπορούν να είναι σηµαντικότερες. Η ισορροπία µεταξύ ζήτησης D και οριακού ιδιωτικού κόστους MPC είναι η υπάρχουσα ισορροπία σε πολλές πόλεις όπου οι χρήστες Ι.Χ πληρώνουν µόνο για το οριακό ιδιωτικό κόστος (επίσης καλούµενο και ως µέσο κοινωνικό κόστος). Η βέλτιστη κοινωνική ισορροπία που επιτυγχάνεται στο σηµείο B στο σχήµα 1, πραγµατοποιείται εάν µια δαπάνη C (κατά Pigou), επιβάλλεται στη τιµή οδικής χρήσης. Στην πραγµατικότητα η χρέωση για οδική χρήση αντισταθµίζει τις εξωτερικότητες που συνδέονται µ ένα ταξίδι. Τιµολόγηση 11

12 Κόστος /Όφελος MSC MPC Κυκλοφοριακός Φόρτος ΣΧΗΜΑ 1: Θεωρία τιµολόγησης οδικής χρήσης (Pigou, 1920) Εξωτερικό κόστος Το Εξωτερικό Κόστος που σχετίζεται µε τις µεταφορές εµπεριέχει τα ακόλουθα: Κυκλοφοριακή Συµφόρηση Φθορά στην υποδοµή Θόρυβος Ατυχήµατα Εκποµπές Τιµολόγηση 12

13 Κόστος συµφόρησης Το εξωτερικό κόστος συµφόρησης, είναι µια συνάρτηση της συνολικής αξίας των χρονικών απωλειών των χρηστών µεταφορών, που επιβάλλουν ο ένας στον άλλο. Ο O'Mahony, (1997) καθόρισε το οριακό εξωτερικό κόστος συµφόρησης στο ουβλίνο, χρησιµοποιώντας εκτιµήσεις φόρτων και αντιστοίχως την καθυστέρηση από το τρέξιµο του µοντέλου του δικτύου µεταφορών. Αυτή η εργασία έγινε στα πλαίσια του προγράµµατος TRENEN ΙΙ STRAN. Ο τύπος λειτουργίας που προέκυψε, χρησιµοποιήθηκε για τον υπολογισµό του οριακού εξωτερικού κόστους συµφόρησης κατά την ανάπτυξη του µοντέλου TRENEN (Proost et al, 1998), που αναπτύχθηκε για να δώσει προτεραιότητα στις πολιτικές µεταφορών µε γνώµονα την κοινή οφέλεια. Για τους σκοπούς αυτούς, η συµφόρηση θεωρείται ως εξωτερικότητα. Φθορά των Υποδοµών Η φθορά στις υποδοµές αναφέρεται στο κόστος φθοράς λόγω χρήσης, που προκαλείται από την κίνηση των οχηµάτων στις οδικές υποδοµές. Αυτές οι δαπάνες επιβάλλονται στον φορέα του συγκεκριµένου τµήµατος της υποδοµής. εν προκαλούν όλοι οι χρήστες το ίδιο επίπεδο φθοράς στην υποδοµή µεταφορών. Από την άποψη της οδικής χρήσης, η φθορά λογικά συσχετίζεται µε το βάρος του άξονα κάτω από το όχηµα και δίνεται από µια σχέση. Μια κοινή µέθοδος για τη εκτίµηση της φθοράς αναφέρεται ως ο Νόµος της Τέταρτης ύναµης (O'Flaherty, 1967). Αυτός ο νόµος δηλώνει ότι η φθορά αυξάνεται καθώς αυξάνεται το βάρος των αξόνων υψωµένο στη τέταρτη δύναµη π.χ. εάν εσείς διπλασιάσετε το βάρος σε έναν άξονα, η φθορά αυξάνεται σε δεκαεξαπλάσια. Κόστος ατυχηµάτων Το εξωτερικό κόστος των ατυχηµάτων είναι εκείνο το κόστος το οποίο οι αυτοκινητιστές επιβάλλουν ο ένας στον άλλο σε περίπτωση ατυχήµατος. Μπορεί να περιλαµβάνει ζηµιές σε οχήµατα, σε υποδοµές µεταφορών, σε προσωπική ιδιοκτησία, δαπάνες που αναλαµβάνονται από τις νοµικές υπηρεσίες, δαπάνες σχετικές µε την πολιτική και µε θέµατα έκτακτων αναγκών, οικονοµικές δαπάνες για τραυµατισµούς και θανατηφόρα περιστατικά, όπως οι ιατρικές και νεκρικές δαπάνες, το ψυχικό κόστος πόνου και οδύνης, οι τιµές που συνδέονται µε τις ζωές και οι απώλειες παραγωγής. Ο Small (1992) προτείνει ότι οι δαπάνες ενός ατυχήµατος εµφανίζονται να είναι υψηλότερες από εκείνες της ρύπανσης, ενώ είναι συγκρίσιµες µε εκείνες των δαπανών συµφόρησης. Ο Newbery (1988) υπολόγισε τις συνολικές δαπάνες ατυχηµάτων του 1984 στο ηνωµένο Βασίλειο, σε 41 δισεκατοµµύρια ευρώ. Η κοστολόγηση των βελτιώσεων στον τοµέα της ασφάλειας, βασίζεται στην προθυµία του ατόµου να πληρώσει για να µειώσει τον κίνδυνο τραυµατισµού ή θανάτου που διατρέχει από τα ατυχήµατα (Small, 1996). Οι Kahn (1986), Jones-Lee (1990) και Viscusi (1993) έχουν αναθεωρήσει την εµπειρική µέτρηση της προθυµίας για πληρωµή, ιδιαίτερα για τη µείωση του κινδύνου απώλειας ζωής. Οι εκτιµήσεις κυµαίνονται από 1,66 9,98 εκατοµµύριο ευρώ ανά στατιστική ζωή. Το πρόβληµα µε το κόστος των ατυχηµάτων, είναι ο προσδιορισµός εκείνου του µέρους των δαπανών που συνιστά εξωτερικό κόστος. Η σχέση µεταξύ κυκλοφοριακών φόρτων και του αριθµού ατυχηµάτων είναι δύσκολα προσδιορίσιµη. Μπορεί να είναι µια απλή σχέση ή σύνθετη, ανάλογα µε την αλληλεπίδραση των οχηµάτων στο ρεύµα κυκλοφορίας. Το άλλο σηµαντικό ζήτηµα αφορά το ποσοστό του κόστους των ατυχηµάτων που επιβαρύνει τους µηαυτοκινητιστές. Οι πεζοί και οι ποδηλάτες φαίνεται να αποτελούν περισσότερους από τους µισούς θανάτους µε την εµπλοκή µηχανοκίνητων οχηµάτων στο Ηνωµένο Βασίλειο (Jones - Lee, 1990). Οι κυβερνήσεις κανονικά πληρώνουν για κάποιες ιατρικές δαπάνες. Αυτό αντιπροσωπεύει ένα εξωτερικό κόστος εάν ο αυτοκινητιστής δεν αναγκάζεται να πληρώσει τις δαπάνες. Τιµολόγηση 13

14 Θόρυβος Ο θόρυβος θεωρείται ένα σηµαντικό εξωτερικό κόστος, ειδικά στις αστικές περιοχές. Ο καθορισµός της οριακής αξίας του εξωτερικού κόστους θορύβου είναι εν γένει δύσκολος, αλλά επιδεινώνεται από το γεγονός ότι όταν προστίθεται ένα αυτοκίνητο σε έναν δρόµο στον οποίο υπάρχει ήδη µια υψηλή πυκνότητα κυκλοφορίας, εκείνο το αυτοκίνητο µπορεί να προκαλέσει τη λιγότερη πρόσθετη ενόχληση θορύβου από όταν προστίθεται το ίδιο αυτοκίνητο σε έναν δρόµο όπου δεν υπάρχει καθόλου κυκλοφορία. Η αποτίµηση σε χρηµατικές µονάδες της ηδονικής αγοράς κατοικίας, είναι η ευρύτερα χρησιµοποιηµένη µέθοδος για την αξιολόγηση του κοινωνικού κόστους του θορύβου. Η ιδέα πίσω από αυτήν την µέθοδο είναι ότι η αξία ενός σπιτιού εξαρτάται όχι µόνο από τα εν γένει χαρακτηριστικά του αλλά αποτελεί επίσης µια λειτουργία προσβασιµότητας, εγγύτητας στα σχολεία, στα καταστήµατα και σε εστίες ρύπανσης. Είναι λογικό να αναµένεται ότι τα σπίτια στις θορυβώδεις περιοχές έχουν µικρότερη αξία από εκείνα στις ήρεµες περιοχές. Ο Mayeres (1993) πραγµατοποιεί µια αξιολόγηση των οριακών εξωτερικών δαπανών του θορύβου για τις µεταφορές, στις Βρυξέλλες. Εκποµπές Το οριακό κόστος των εκποµπών, εµφανίζεται σε σχέση µε την υγεία και το περιβάλλον. Οι ρύποι που εκπέµπονται από τη µηχανή εσωτερικής καύσεως περιλαµβάνουν NO x, κοβάλτιο, CO 2, SO 2. ιάφορες µέθοδοι διατίθενται για την αξιολόγηση του εξωτερικού κόστους των ρύπων. Ο Mayeres ( ) βρήκε το οριακό κοινωνικό κόστος του NO x, ενώ οι εκποµπές SO 2 από τις οδικές µεταφορές, καθορίστηκαν βάσει της αποκαλυφθείσας προτίµησης των φορέων χάραξης πολιτικής. Οι Small και Kazimi (1995) χρησιµοποίησαν µια άµεση προσέγγιση φθοράς. Υπάρχουν τρία βήµατα για την τελευταία µέθοδο. Το πρώτο περιλαµβάνει την καθιέρωση µιας σχέσης µεταξύ της αλλαγής στις εκποµπές και της προκύπτουσας συγκέντρωσης των ρύπων που χρήζουν ενηµέρωσης από τα µοντέλα διασποράς. Το δεύτερο βήµα, αναφέρεται στην συσχέτιση της αλλαγής που υλοποιείται στο επίπεδο συγκέντρωσης µε τα αποτελέσµατά που επιφέρει στην υγεία, τη βλάστηση, τα υλικά, τη διαφάνεια και τα οικοσυστήµατα. Το πρόγραµµα Γενικής ιεύθυνσης VII ExternE της ΕΕ (Bickel και λοιποί, 1998) κάνει µια επισκόπηση των απαραίτητων σχέσεων δόσης-αντίδρασης που απαιτούνται σε αυτή τη φάση της διαδικασίας. Τέλος, απαιτείται να γίνει µια χρηµατική αποτίµηση των διαφορετικών επιπτώσεων της ατµοσφαιρικής ρύπανσης, η οποία µπορεί να προκύψει από την εφαρµογή του µοντέλου ExternE (Bickel και λοιποί, 1998). 2.2 ηµόσια αποδοχή και πτυχές της συµπεριφοράς Ένας από τους περιορισµούς κατά την εφαρµογή της τιµολόγησης του οριακού κόστους είναι η δηµόσια αποδοχή. Ένα καίριας σηµασίας αντικείµενο του προγράµµατος AFFORD, ήταν να εξετάσει το ζήτηµα της αποδοχής. Το πρόγραµµα µελέτησε την αποδοχή από την πλευρά των βασικών-οµάδων, του κοινού, των πολιτικών και των εµπορικών αντιπροσώπων. Το πρόγραµµα προσδιόρισε τα εξής: Καθόρισε τα κυρίως θέµατα και προβλήµατα Στόχευε στην άντληση ποσοτικών αποτελεσµάτων σχετικά µε το επίπεδο αποδοχής Ανέλυσε πιθανούς λόγους για την µικρή αποδοχή της τιµολόγησης του οριακού κόστους Κατέληξε σε συµπεράσµατα σχετικά µε το τι πρέπει να γίνει για να βελτιωθεί η αποδοχή Τιµολόγηση 14

15 Μια έρευνα που βασίστηκε σε ερωτηµατολόγια σχετικά µε την δηµόσια αποδοχή πραγµατοποιήθηκε στην Αθήνα, στο Κόµο, τη ρέσδη και το Όσλο στα πλαίσια του προγράµµατος AFFORD, εστιάζοντας σε δύο δέσµες µέτρων τιµολόγησης: την ισχυρή ή καλύτερη δεύτερη δέσµη (στρατηγική Α) και την αδύνατη ή αποδεκτή δέσµη (στρατηγική Β). Το ερωτηµατολόγιο απεικόνισε τις διαφορετικές µεταβλητές που περιγράφηκαν στο µοντέλο αποδοχής, στο οποίο η συνειδητοποίηση του προβλήµατος, η αποτελεσµατικότητα που γινότανε αντιληπτή και η αποδοχή, ήταν βασικά στοιχεία. Η γενική αξιολόγηση της εφαρµογής των στρατηγικών Α και Β στις πόλεις, παρουσιάζονται παρακάτω (AFFORD, τελική έκθεση, 2001). Τα υποκειµενικά επίπεδα πληροφοριών και για τις δύο στρατηγικές είναι πολύ χαµηλά. Αυτό δεν προκαλεί έκπληξη επειδή οι στρατηγικές είναι νέες. Εντούτοις, υπάρχουν διαφορές µεταξύ των περιοχών. Υπάρχουν πολύ λίγα στοιχεία για την ρέσδη και το Όσλο ενώ τα στοιχεία για την Αθήνα και το Κόµο είναι πολύ περισσότερα. Το χάσµα αυτό θα µπορούσε να οφείλεται στο γεγονός ότι α) στο Όσλο η ερώτηση είναι πιθανό να ερµηνευθεί και να αποτελέσει αντικειµενική γνώση των λεπτοµερειών ενός ήδη υπάρχοντος συστήµατος τιµολόγησης (παρά την υποκειµενική γνώση της κυβερνητικής τιµολόγησης ως γενική έννοια) και ότι β) στη ρέσδη ως τµήµα µιας προηγούµενης σοσιαλιστικής χώρας, η γνώση για την τιµολόγηση των οργάνων είναι γενικά χαµηλή. Η αποτελεσµατικότητα-αξιολόγηση των δύο στρατηγικών όσον αφορά στη µείωση της κυκλοφορίας στο κέντρο των πόλεων, είναι πολύ υψηλότερη από το επίπεδο πληροφοριών. Κατά συνέπεια, οι εναγόµενοι µπορούν να θεωρήσουν ότι η διαχείριση της ζήτησης είναι ως ένα ορισµένο βαθµό επιτυχηµένη, και ανάλογα ότι το κοινό είναι έτοιµο να εµπιστευθεί αυτά τα µέτρα ακόµα κι αν είναι νέα και άγνωστα προς αυτό. Στην Αθήνα και το Κόµο ο βαθµός στον οποίο γίνεται αντιληπτή η αποτελεσµατικότητα της στρατηγικής Β, είναι υψηλότερος απ' ό,τι της στρατηγικής Α, στη ρέσδη είναι η ίδια και στο Όσλο η ισχυρότερη στρατηγική Α αναγνωρίζεται ως αποτελεσµατικότερη σε σχέση µε τη στρατηγική Β (AFFORD, τελική έκθεση, 2001). Σε όρους των προσωπικών προσδοκιών έκβασης, µπορεί να ειπωθεί ότι για το συνολικό δείγµα δεν υπάρχει καµία σηµαντική διαφορά στις προσδοκίες αναφορικά µε τα πλεονεκτήµατα ή µειονεκτήµατα (µεταξύ των δύο µέτρων. Γενικά, η πλειοψηφία των ερωτηθέντων αναµένει µάλλον µειονεκτήµατα µετά την εισαγωγή των δύο στρατηγικών. Εντούτοις, υπάρχουν διαφορές µεταξύ των περιοχών. (AFFORD, τελική έκθεση, 2001). Στην Αθήνα, το Κόµο και τη ρέσδη αναµένουν περισσότερα πλεονεκτήµατα από τη στρατηγική Β σε σχέση µε την στρατηγική Α. Στην Αθήνα, οι προσωπικές προσδοκίες έκβασης τείνουν να είναι γενικά µάλλον θετικές µε µια πλειοψηφία να αναµένει πλεονεκτήµατα από την "αποδεκτή" στρατηγική. Μόνο οι ερωτηθέντες του Όσλο αναµένουν περισσότερα πλεονεκτήµατα από την στρατηγική Α σε σχέση µε την στρατηγική Β, ένα εύρηµα που ακόµα δεν µπορεί να ερµηνευτεί. Γενικά, και οι δύο στρατηγικές απορρίπτονται από τους ερωτηθέντες. Όπως αναµένονταν η απόρριψη είναι ισχυρότερη για τη στρατηγική Α. Υπάρχει ένα σηµαντικό χάσµα µεταξύ των επιπέδων αποδοχής των δύο στρατηγικών αν και η στρατηγική Β θεωρείται ακόµα µη αποδεκτή. Στη ρέσδη υπερισχύει η απόρριψη και των δύο στρατηγικών. Στο Κόµο, η στάση απέναντι και στις δύο στρατηγικές τιµολόγησης είναι εξίσου αρνητική. Στο Όσλο, η στρατηγική Α θεωρείται µη αποδεκτή αλλά η στρατηγική Β έρχεται πιο κοντά στα επίπεδα αποδοχής. Στην Αθήνα, η στάση απέναντι και στις δύο στρατηγικές είναι γενικά λιγότερο αρνητική. Τιµολόγηση 15

16 Στρατηγική Πληροφόρηση Αντιληπτή Αποτελεσµατικότητα Προσωπικές Προσδοκίες Αποδοχή Μέσος όρος συνολικού δείγµατος A B ** 2.22 Αθήνα A * 1.96** B Κόµο A 1.92** 2.23* -0.39* 1.8** B ρέσδη A ** B Όσλο A ** 0.16** 1.85** B ΠΙΝΑΚΑΣ 1: Συµπεριφορά απέναντι στην αντιληπτή αποτελεσµατικότητα και αποδοχή αποτελέσµατα προγράµµατος AFFORD Η κλίµακα είναι από το 1 µέχρι το 4: 1 ολική άγνοια, απολύτως µη αποδεκτό. 4 αυξηµένη γνώση, πλήρως αποδεκτό Κλίµακα προσωπικών προσδοκιών: από 1 (αναµενόµενα µειονεκτήµατα) µέχρι +1 (αναµενόµενα πλεονεκτήµατα) * Η ιαφορά µεταξύ των στρατηγικών Α και Β είναι σηµαντική σε επίπεδο 0,05 ** Η ιαφορά µεταξύ των στρατηγικών Α και Β είναι σηµαντική σε επίπεδο 0,01 Μια δηµόσια έρευνα σχετικά µε τα ποσοστά αποδοχής, πραγµατοποιήθηκε στα πλαίσια του προγράµµατος AFFORD µε τη βοήθεια της µεθόδου τηλεφωνικής συνέντευξης. Οι ερωτήσεις επικεντρώθηκαν στο κατά πόσο είχαν επιληφθεί του προβλήµατος και στην αξιολόγηση των διάφορων πολιτικών µέτρων. Ταυτόχρονα πραγµατοποιήθηκε µια έρευνα επιχειρησιακής αποδοχής. Οι ερωτηθέντες κλήθηκαν να ταξινοµήσουν τα µέτρα πολιτικής βάσει διάφορων γενικών κριτηρίων αξιολόγησης. Τα συµπεράσµατα σχετικά µε τη δηµόσια αποδοχή ήταν ότι υπάρχει µια υψηλή επίγνωση του προβλήµατος, τόσο σε γενικό επίπεδο όσο και σε προσωπικό. Η αντίληψη για την αποτελεσµατικότητα των δύο στρατηγικών στην µείωση της κυκλοφορίας στο κέντρο των πόλεων, ήταν υψηλή. Αυτό µπορεί να θεωρηθεί ως αποτέλεσµα της αντίληψης των εναγοµένων ότι η διαχείριση της ζήτησης είναι ως ένα ορισµένο βαθµό σε θέση να επιλύσει τα διάφορα προβλήµατα µεταφορών. Επίσης διαπιστώθηκε ότι η οδική τιµολόγηση, όπως αναµένεται, δεν είναι δηµοφιλής µεταξύ των κατόχων αυτοκινήτων. Στη ρέσδη η απόρριψη και των δύο στρατηγικών ήταν πολύ αισθητή. Στο Όσλο, υπήρξε σηµαντική απόρριψη της στρατηγικής Α ενώ η στρατηγική Β θεωρήθηκε πιο επιθυµητή. Ακόµα και στην περίπτωση που περιλαµβάνεται ένα (υποθηκευµένο)σαφές εισπρακτικό σενάριο, οι δέσµες µέτρων θεωρούνται αποδεκτές µεταξύ των αυτοκινητιστών. Τιµολόγηση 16

17 Τόσο η αξιολόγηση της αποτελεσµατικότητας των πολιτικών, όσο και της προσωπικής αποδοχής αυτών, ήταν εκπληκτικά θετική. Οι εµπορικοί εκπρόσωποι δήλωσαν ότι οι αστικές µεταφορές αντιµετωπίζουν σοβαρά προβλήµατα, όπως η έλλειψη χώρων στάθµευσης, η κυκλοφοριακή συµφόρηση, η ατµοσφαιρική ρύπανση και η ανεπάρκεια δηµόσιων συγκοινωνιών. Ένα άλλο πρόγραµµα Έρευνας και Ανάπτυξης της Ε.Ε., που τιτλοφορήθηκε EUROTOLL, εξέτασε τις συµπεριφορικές πτυχές της τιµολόγησης της οδικής χρήσης. Οι επιπτώσεις στη συµπεριφορά οδικών χρηστών προσδιορίστηκαν ως οι ακόλουθες: Μερικά από τα αποτελέσµατα του προγράµµατος Eurotoll περιλαµβάνει τα ακόλουθα: Ένα ευφυές εύρηµα, ήταν η διάκριση των οδικών χρηστών σε βασικούς οδικούς χρήστες (Essential Road Users, ERU) και στους στοχοθετηµένους οδικούς χρήστες που συνιστούν στόχο (Targeted Road Users, TRU). Οι στρατηγικές διαχείρισης της ζήτησης για µεταφορές, συµπεριλαµβανοµένων των διοδίων, στοχεύουν προς ένα σύνολο οδικών χρηστών που σε γενικές γραµµές έχουν τη δυνατότητα να τροποποιήσουν τη συµπεριφορά τους (διαδροµή, χρονικό πρόγραµµα, κ.λ.π.). Μερικοί χρήστες αντιδρούν µε τη µετατόπιση σε άλλα µέσα µεταφοράς ενώ άλλοι αντιδρούν µε την παραµονή τους στις ίδιες συνθήκες (ακόµη και µετά την επιβολή πληρωµής διοδίων). Από τη συµπεριφορά τους οι τελευταίοι αυτοπροσδιορίζονται ως οι βασικοί κύριοι οδικοί χρήστες (ERU), ενώ οι πρώτοι είναι εκείνοι που αποτελούν τους οδικούς χρήστες που έχουν τεθεί σαν στόχος των στρατηγικών (TRU). Ο ορισµός των TRU εξαρτάται από τα συγκεκριµένα εφαρµοζόµενα TDM (µέτρα διαχείρισης της µεταφορικής ζήτησης). Oι (TRU), είναι οι χρήστες τους οποίους οι µεταφορικές αρχές ή φορείς, θα επιθυµούσαν µελλοντικά να µετατοπίσουν είτε σε άλλες διαδροµές είτε σε άλλα µεταφορικά µέσα, λαµβάνοντας υπόψη το κίνητρο που παρέχει το µέτρο για την διαχείριση της µεταφορικής ζήτησης: καρπώνονται έτσι το καθαρό όφελος για τους εαυτούς τους, ή ακόµα και εάν χάσουν, για την κοινωνία. εάν επιτρέπεται από το σχέδιο τιµολόγησης, τα πρότυπα αντίδρασης που αντιµετωπίζονται πιο ευνοϊκά, είναι η αλλαγή του χρόνου πραγµατοποίησης του ταξιδιού και της επιλεχθείσας διαδροµής. Όσον αφορά την αλλαγή του χρόνου πραγµατοποίησης του ταξιδιού, εάν το σχέδιο περιέχει ένα σχετικό µε το χρόνο συστατικό, υπάρχει ένας αντίκτυπος (βλ. τις περιπτωσιολογικές µελέτες Στουτγάρδης, Α1, A10/A11): φυσικά η επιτυχία εξαρτάται από τις δυνατότητες αλλαγής µέσου πραγµατοποίησης του ταξιδιού, δηλ. µικρότερες ή µεγαλύτερες χρονικές περίοδοι τιµολόγησης της ώρας αιχµής. Παρόµοια αποτελέσµατα µπορούν να προκύψουν από την συγκρότηση των αλυσίδων - µε την έννοια των διαδοχικών σταδίων - ταξιδιού. σχετικά µε την αλλαγή στο µέσο πραγµατοποίησης του ταξιδιού, τα σχέδια διαχείρισης της ζήτησης για µεταφορές, εµφανίζουν λιγότερες επιδράσεις από τις προαναφερθείσες. Οι σηµαντικότερες αντιδράσεις µπορούν να αναµένονται από την εφαρµογή τιµολόγησης κάποιων διαδροµών και δικτύων στις επιβατικές µεταφορές. Ο βαθµός αντίδρασης επηρεάζεται από το µερίδιο των µεταφορικών µέσων στην αφετηρία (βλ. τα αποτελέσµατα των περιπτωσιολογικών µελετών της Στουτγάρδης και Λέισεστερ). γενικά, οι εµπορευµατικές µεταφορές αντιδρούν λιγότερο στις στρατηγικές διαχείρισης της µεταφορικής ζήτησης. Τιµολόγηση 17

18 Λόγω της εστίασης του EUROTOLL σε βραχυχρόνια περίοδο, οι περιπτωσιολογικές µελέτες δεν έχουν µελετήσει ή δεν έχουν αναλύσει τις µεταβολές σε προορισµό. Άλλα θέµατα που προσδιορίζονται από το EUROTOLL είναι τα ακόλουθα: Ελάχιστο επίπεδο ενηµέρωσης απαιτείται από τους χρήστες ώστε να κατανοήσουν το σχέδιο τιµολόγησης και ν αναζητήσουν εναλλακτικές δυνατότητες µετακίνησης. Ο στόχος του µέτρου πρέπει να διαχυθεί. Κατά την διάρκεια ενός ταξιδιού οι περισσότερο συχνοί χρήστες µιας περιοχής, διαδροµής κτλ., χρειάζονται λιγότερη πληροφόρηση ώστε να αντιδράσουν στις µεταβαλλόµενες συνθήκες, σε σχέση µε τους περιστασιακούς χρήστες. Σε δίκτυα χωρίς κυκλοφοριακά προβλήµατα η πληροφόρηση εστιάζει σε θέµατα ασφάλειας και άνεσης. Στα επιβαρηµένα κυκλοφοριακά δίκτυα, η πληροφόρηση πρέπει να στηρίζει τα µέτρα διαχείρισης της ζήτησης για µεταφορές, ερµηνεύοντας το σχέδιο τιµολόγησης, τις αιτίες και τις εναλλακτικές λύσεις που αποσκοπούν στην υψηλή αποδοχή του µέτρου και στην παροχή κινήτρων δράσης. Στα αστικά οδικά δίκτυα, η πληροφόρηση σχετικά µε εναλλακτικά δίκτυα, αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Τα πλεονεκτήµατα των εναλλακτικών µέσων που αφορούν την τιµολόγηση και τον χρόνο διαδροµής, συνιστούν σηµαντικά στοιχεία των τιµολογιακών στρατηγικών. Μια "τριωνυµική οδική τιµολόγηση" ;έχει προταθεί από το πρόγραµµα EUROTOLL, συνδυάζοντας ταυτόχρονα διαφορετικές µεθόδους τιµολόγησης προκειµένου να ληφθούν υπόψη και οι διαφορετικές µορφές κόστους: 1. Μια πάγια συνιστώσα µε την µορφή µιας ετικέτας εθνικού επιπέδου ή και µιας ευρύτερης περιοχής 2. Ένας συντελεστής που να διαφοροποιείται ανάλογα µε την κατανάλωση καυσίµου (φόρος καυσίµων) 3. Ένας συντελεστής που να διαφοροποιείται ανάλογα µε τον τύπο του δικτύου, και ο οποίος θα µπορεί να πάρει την µορφή διοδίων. Ο γενικός στόχος του προγράµµατος PRIMA ήταν η ανάλυση των αιτιών πίσω από την αποδοχή ή µη των σχεδίων αστικής οδικής τιµολόγησης και η εύρεση µέτρων αύξησης της αποδοχής της. Οι συγκεκριµένοι στόχοι είναι: Η αξιολόγηση της αποδοχής των σχεδίων οδικής τιµολόγησης στα αστικά κέντρα Η εκτίµηση των βέλτιστων σχεδίων οδικής τιµολόγησης και διαδικασίας λήψης αποφάσεων, λαµβάνοντας υπόψη όχι µόνο τι είναι τεχνικά εφικτό αλλά επίσης και την αποδοχή των διαφορετικών σχεδίων. Ο καθορισµός εµποδίων προς την κατεύθυνση εφαρµογής σχεδίων οδικής τιµολόγησης στα αστικά κέντρα, καθώς και η χάραξη µιας κατευθυντήριας γραµµής που να δείχνει τον τρόπο αποµάκρυνσης αυτών των εµποδίων. Τιµολόγηση 18

19 Τα αποτελέσµατα µιας έρευνας που διεξήχθη στις πόλεις του Όσλο, της Στοκχόλµης, του Ρότερνταµ, της Λυών, της Βαρκελώνης, της Βέρνης, της Ζυρίχης, αναφορικά µε το πως µπορεί να γίνει διαχείριση της κυκλοφοριακής συµφόρησης, έδειξε τα ακόλουθα, όσον αφορά στην προοπτική χρήσης συστηµάτων οδικής τιµολόγησης ως µέσου διαχείρισης της κυκλοφορίας σε κατάσταση συµφόρησης. Τα δύο παρακάτω σχήµατα δείχνουν τα αποτελέσµατα της έρευνας στις παραπάνω ερωτήσεις Όσλο Στοκχόλµη Ρότερνταµ Λυών Μασσαλία Βαρκελώνη Βέρνη Ζυρίχη Μέσος Όρος 0 Ατοµική Ευθύνη Περιορισµός πρόσβασης I.X στο κέντρο της πόλης Κατασκευή περιφερειακών οδών Βελτίωση ελκυστικότητας δηµόσιων συγκοινωνιών Ο ρυπαίνων πρέπει να πληρώσει ΣΧΗΜΑ 2: Εναλλακτικοί τρόποι αντιµετώπισης της κυκλοφοριακής Συµφόρησης και της περιβαλλοντικής όχλησης (σε % ή µε την χρήση των τυποποιηµένων απαντήσεων: Συµφωνώ απόλυτα και Μάλλον συµφωνώ (PRIMA Τελική Έκθεση, 2000) Τιµολόγηση 19

20 Μέσος Όρος Ζυρίχη Βέρνη Βαρκελώνη Μασσαλία Λυών ιαφωνώ Πλήρως Μάλλον ιαφωνώ εν Γνωρίζω Μάλλον Συµφωνώ Συµφωνώ Πλήρως Ρότερνταµ Στοκχόλµη Όσλο ΣΧΗΜΑ 3: Εισαγωγή της οδικής τιµολόγησης για µείωση της κυκλοφοριακής συµφόρησης και των οχλήσεων στην πόλη (PRIMA Τελική Έκθεση, 2000) Συµπερασµατικά, το πρόγραµµα PRIMA υποδεικνύει δέκα σηµεία που θα έπρεπε να ληφθούν υπόψη ώστε να βοηθήσουν στην αύξηση των πιθανοτήτων αποδοχής των σχεδίων. 1. Η αποδοχή σχετίζεται µε τα οφέλη που αντιλαµβάνονται και καρπώνονται άµεσα οι χρήστες τα κυκλοφοριακά προβλήµατα πρέπει να είναι εµφανή και να υποδηλώνουν ότι η οδική τιµολόγηση είναι η καλύτερη προοπτική του µέλλοντος. 2. Η αποδοχή σχετίζεται µε τη διαθεσιµότητα άλλων µεταφορικών µέσων. 3. Ο καθορισµός του επιπέδου χρέωσης απαιτεί προσεκτική θεώρηση. Μερικές µελέτες συνιστούν την έναρξη της χρέωσης σε ένα αρκετά χαµηλό επίπεδο. 4. Η απήχηση του θέµατος της ισότητας είναι σηµαντικό σε όρους αποδοχής. Θα πρέπει να δοθεί έµφαση σε ζητήµατα όπως το εισόδηµα καθώς και η χωροθέτηση των οικισµών, των εργασιακών και παροχής υπηρεσιών κέντρων. 5. Ο σχεδιασµός της διαδικασίας λήψης αποφάσεων που απαιτείται για την εισαγωγή, συζήτηση και εφαρµογή των σχεδίων οδικής τιµολόγησης. Η βήµα προς βήµα προσέγγιση θεωρείται η καλύτερη. 6. Οι διαπραγµατευτικές ικανότητες των πολιτικών είναι µια σηµαντική πτυχή. 7. Η αποδοχή σχετίζεται µε τις επικοινωνιακές προσπάθειες κατά την έναρξη της διαδικασίας λήψης αποφάσεων. 8. Η αποδοχή της οδικής τιµολόγησης εξαρτάται και από την υπάρχουσα εµπειρία από ήδη εφαρµοσµένες τεχνικές οδικής τιµολόγησης. Τιµολόγηση 20

«Ρυθμίσεις κυκλοφορίας και στάθμευσης στη Θεσσαλονίκη: πόσο μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας»

«Ρυθμίσεις κυκλοφορίας και στάθμευσης στη Θεσσαλονίκη: πόσο μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας» «Ρυθμίσεις κυκλοφορίας και στάθμευσης στη Θεσσαλονίκη: πόσο μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας» Εισηγήτρια : Ζησοπούλου Δώρα Πολ. Μηχανικός - Συγκοινωνιολόγος MSc Περιβαλλοντολόγος Υπεύθυνη Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. που συνοδεύει την

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. που συνοδεύει την EL EL EL ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 13.11.2008 SEC(2008) 2861 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ που συνοδεύει την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

η αποδοτική κατανοµή των πόρων αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα Οικονοµία των µεταφορών Η ανεπάρκεια των πόρων &

η αποδοτική κατανοµή των πόρων αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα Οικονοµία των µεταφορών Η ανεπάρκεια των πόρων & 5 η αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα: Η αποτελεί θεµελιώδες πρόβληµα σε κάθε σύγχρονη οικονοµία. Το πρόβληµα της αποδοτικής κατανοµής των πόρων µπορεί να εκφρασθεί µε 4 βασικά ερωτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση σε φθηνότερη διαδροµή µε µη γραµµικό κόστος

Κίνηση σε φθηνότερη διαδροµή µε µη γραµµικό κόστος υποδο?ών?εταφράζεταισε?ίαγενικότερηεξοικονό?ησηπαραγωγικώνπόρωνγιατηκοινωνία. τεχνικέςυποδο?ές,όπωςείναιαυτοκινητόδρο?οι,γέφυρεςκ.λ.π.ηκατασκευήτέτοιων Μιααπ τιςβασικέςλειτουργίεςτουκράτουςείναιοεφοδιασ?όςτηςκοινωνίας?εβασικές

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερικές αλληλεπιδράσεις

Εξωτερικές αλληλεπιδράσεις η αποτυχία των νόµων της αγοράς Εξωτερικές αλληλεπιδράσεις Εξαιρέσεις και η αποτυχία των νόµων της αγοράς στον τοµέα των µεταφορών 1. Ο ανταγωνισµός είναι αρκετά ισχυρός έτσι ώστε να ωθήσει την τιµή στο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙ Α ΤΕΕ «ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ - ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ» ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΑΘΗΝΑ. Πρόεδρος.Σ. ΟΑΣΑ

ΗΜΕΡΙ Α ΤΕΕ «ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ - ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ» ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΑΘΗΝΑ. Πρόεδρος.Σ. ΟΑΣΑ ΗΜΕΡΙ Α ΤΕΕ «ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ - ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ» ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ηµήτριος Α. Τσαµπούλας, Καθηγητής ΕΜΠ Πρόεδρος.Σ. ΟΑΣΑ ΑΘΗΝΑ 9 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 οµή Παρουσίασης 1. Υφιστάµενη κατάσταση στην Πρωτεύουσα

Διαβάστε περισσότερα

Τα Οικονομικά. 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο

Τα Οικονομικά. 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο 6 Τα Οικονομικά 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο Τα οικονομικά του Δημόσιου Τομέα ρυθμίζονται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό κάθε έτους, στον οποίο προβλέπονται τα έσοδα από την φορολογία και υπολογίζονται τα ποσά

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος των ημοσίων Συγκοινωνιών στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη»

«Ο ρόλος των ημοσίων Συγκοινωνιών στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη» «Ο ρόλος των ημοσίων Συγκοινωνιών στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη» ρ. Παναγιώτης Παπαϊωάννου Εργαστήριο Συγκοινωνιακής Τεχνικής, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή της πρότασης του έργου στην πόλη της Αθήνας(Μέρος Ι)

Εφαρμογή της πρότασης του έργου στην πόλη της Αθήνας(Μέρος Ι) Εφαρμογή της πρότασης του έργου στην πόλη της Αθήνας(Μέρος Ι) Ανάγκες χρηστών, πάροχων συγκοινωνιακού έργου και υπεύθυνων λήψης αποφάσεων Παρουσίαση Πιλότου Αθήνας Βασίλης Μιζάρας Infotrip SA Αθήνα, 12.10.2010

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορά και κόστος. Κατηγορίες κόστους. Οριακό κόστος και µεγιστοποίηση του κέρδους. Μέσο κόστος. TC MC = q TC AC ) AC

Προσφορά και κόστος. Κατηγορίες κόστους. Οριακό κόστος και µεγιστοποίηση του κέρδους. Μέσο κόστος. TC MC = q TC AC ) AC Μέσο κόστος µέσο συνολικό κόστος (AC) 3 Προσφορά και κόστος µέσο µεταβλητό κόστος (AVC) µέσο σταθερό κόστος (AFC) Το µέσο σταθερό κόστος µειώνεται, διότι το συνολικό σταθερό κόστος κατανέµεται σε περισσότερη

Διαβάστε περισσότερα

Την αρωγή του κλάδου Τεχνολογιών

Την αρωγή του κλάδου Τεχνολογιών ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΛΟΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΕΧΟΝΟΛΟΓΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Προστασία του Περιβάλλοντος με τη χρήση Την αρωγή του κλάδου Τεχνολογιών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

«Η συµβολή του τοµέα των µεταφορών στην οικονοµία της Ελλάδας και ο ρόλος της έρευνας»

«Η συµβολή του τοµέα των µεταφορών στην οικονοµία της Ελλάδας και ο ρόλος της έρευνας» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ Τοµέας : METAΦΟΡΕΣ & Logistics 1 η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ» «Η συµβολή του τοµέα των µεταφορών στην οικονοµία της Ελλάδας και ο ρόλος της έρευνας» Μαρία Μποϊλέ,

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικός Χάρτης Πόλης

Συνολικός Χάρτης Πόλης Στα πλαίσια εφαρµογής της οδηγίας 2002/49/ΕΚ, για την αντιµετώπιση των σοβαρών περιβαλλοντικών προβληµάτων που αντιµετωπίζουν οι πόλεις, εξαιτίας του οδικού Θορύβου, µε σοβαρές επιπτώσεις στην ανθρώπινη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ: ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΕΠΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΙΣ Ο ΟΥΣ Γ. ΧΑΛΚΙ Η ΚΑΙ ΜΕΓ. ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΥ ΤΩΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ

ΜΕΛΕΤΗ: ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΕΠΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΙΣ Ο ΟΥΣ Γ. ΧΑΛΚΙ Η ΚΑΙ ΜΕΓ. ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΥ ΤΩΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΜΕΛΕΤΗ: ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΕΠΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΙΣ Ο ΟΥΣ Γ. ΧΑΛΚΙ Η ΚΑΙ ΜΕΓ. ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΥ ΤΩΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ Α ΣΤΑ ΙΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ Η µελέτη έχει ως

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογή τεχνολογιών για την αποτελεσµατική διαχείριση αστικών διανοµών: Τα αποτελέσµατα από το έργο CITY PORTS ρ. Ιωάννης Τυρινόπουλος

Εφαρµογή τεχνολογιών για την αποτελεσµατική διαχείριση αστικών διανοµών: Τα αποτελέσµατα από το έργο CITY PORTS ρ. Ιωάννης Τυρινόπουλος Εφαρµογή τεχνολογιών για την αποτελεσµατική διαχείριση αστικών διανοµών: Τα αποτελέσµατα από το έργο CITY PORTS ρ. Ιωάννης Τυρινόπουλος Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (Ε.Κ.Ε.Τ.Α.) Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED:

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: «Πολιτικές χωρικού σχεδιασμού και διευθέτησης

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

«ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ & ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ» Δρ. Ν.Κ. ΓΚΕΪΒΕΛΗΣ Σύμβουλος Διοίκησης Business development ANΚO ΑΕ

«ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ & ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ» Δρ. Ν.Κ. ΓΚΕΪΒΕΛΗΣ Σύμβουλος Διοίκησης Business development ANΚO ΑΕ Δρ. Ν.Κ. ΓΚΕΪΒΕΛΗΣ Σύμβουλος Διοίκησης Business development ANΚO ΑΕ ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ Τομέας Συμβατικής Διακίνησης Επιβατών Τομέας Εμπορευματικών Μεταφορών Τομέας Δημόσιων Μεταφορών ΤΟΜΕΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια

Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια ΠΣ ΑΤΜ - ΤΕΕ Επιστηµονική Ηµερίδα Παρόδιες χρήσεις γης και διαχείριση προσβάσεων Αθήνα, 26-27 Απριλίου 2001 Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια Γιώργος Γιαννής Μαθιός Καρλαύτης Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ. Carlos Martín Ruiz de Gordejuela Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα Αθήνα, 19/03/2010

ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ. Carlos Martín Ruiz de Gordejuela Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα Αθήνα, 19/03/2010 ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ Carlos Martín Ruiz de Gordejuela Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα Αθήνα, 19/03/2010 Η Πολιτική της ΕΕ για την Οδική Ασφάλεια Λευκή Βίβλος για τις Μεταφορές

Διαβάστε περισσότερα

Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την

Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την χρησιμότητα και εμφανίζει την φύση και τις τάσεις των τρεχουσών

Διαβάστε περισσότερα

Οδοιπορικό για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα της επόμενης 10ετίας

Οδοιπορικό για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα της επόμενης 10ετίας 2η Εβδομάδα Ενέργειας ΙΕΝΕ Ημερίδα ΙΕΝΕ/ΥΜΕ για Πράσινες Μεταφορές Τρίτη, 11 Νοεμβρίου 2008 Οδοιπορικό για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα της επόμενης 10ετίας για μια βιώσιμη και περιβαλλοντικά φιλική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 - Με την παρούσα εγκύκλιο γίνεται αποτύπωση της προόδου των διαπραγµατεύσεων για τη διαµόρφωση του Κανονιστικού πλαισίου της νέας περιόδου, καθώς και των σηµαντικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

Η Ηλεκτρονική ιακυβέρνηση. στις Τοπικές και Περιφερειακές Αρχές

Η Ηλεκτρονική ιακυβέρνηση. στις Τοπικές και Περιφερειακές Αρχές Η Ηλεκτρονική ιακυβέρνηση στις Τοπικές και Περιφερειακές Αρχές 1 Εισαγωγή Οι σύγχρονες τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνίας (Information and Communication Technology, I.C.T.) καθώς και οι ηλεκτρονικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv 1. Πόλη και σχεδιασμός: oι βασικές συνιστώσες... 18 1.1 Αναγκαιότητα του χωρικού σχεδιασμού....18 1.2 Η ρύθμιση των χρήσεων γης...20 1.3

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2008 Εξαµηνιαία Έρευνα Συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις 2 1. Εισαγωγή Το ΙΤΕΠ άρχισε να διεξάγει δύο φορές το χρόνο Έρευνα Συγκυρίας µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την ολοένα και ταχύτερη ανάπτυξη των τεχνολογιών και των επικοινωνιών και ιδίως τη ραγδαία, τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα διπλωματικών εργασιών έτους 2012-2013

Θέματα διπλωματικών εργασιών έτους 2012-2013 Θέματα διπλωματικών εργασιών έτους 2012-2013 Θέμα 1: Διασύνδεση μεταφορών μικρών και μεγάλων αποστάσεων Εισαγωγή Στη λευκή βίβλο «WHITE PAPER Roadmap to a Single European Transport Area Towards a competitive

Διαβάστε περισσότερα

[World Business Council for Sustainable Development] [OECD]

[World Business Council for Sustainable Development] [OECD] Βιώσιµη Κινητικότητα : Προς µια περιβαλλοντικά συµβατή µετακίνηση στις αστικές περιοχές µας Η πρώτη Ελληνική εφαρµογή στη Θεσσαλονίκη Θεσσαλονίκη, 24 Μαΐου 2012 Βιώσιµη Κινητικότητα στη Θεσσαλονίκη: Ο

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικές, στρατηγικές και µέτρα για τη διαχείριση της αστικής εφοδιαστικής

Πολιτικές, στρατηγικές και µέτρα για τη διαχείριση της αστικής εφοδιαστικής Πολιτικές, στρατηγικές και µέτρα για τη διαχείριση της αστικής εφοδιαστικής Δρ. Μαρία Μποϊλέ Διευθύντρια Ερευνών Πειραιάς, 22/09/2014 Στρατηγικός Σχεδιασµός Ανάπτυξη Περιβάλλον Ποιότητα ζωής & εύρυθµη

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια ιαβούλευση επί των συντελεστών απωλειών εγχύσεως του Ελληνικού Συστήµατος Μεταφοράς

ηµόσια ιαβούλευση επί των συντελεστών απωλειών εγχύσεως του Ελληνικού Συστήµατος Μεταφοράς ηµόσια ιαβούλευση επί των συντελεστών απωλειών εγχύσεως του Ελληνικού Συστήµατος Μεταφοράς ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ - Επί της Μελέτης 1. Προκαθορισµένα επίπεδα φόρτισης Σύµφωνα µε το Άρθρο 50 - Μελέτη προσδιορισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ, ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΓΟΡΩΝ Κεφάλαιο 7 Οικονοµικά της ευηµερίας! Τα οικονοµικά της ευηµερίας εξετάζουν τους τρόπους µε τους οποίους η κατανοµή των πόρων επηρεάζει την ευηµερία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑ ή ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΠΟΥ ΟΙ ΟΤΑ ΕΠΙΘΥΜΟΥΝ ΝΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΟΥΝ ΜΕΣΩ ΣΥΜΠΡΑΞΕΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ - Ι ΙΩΤΙΚΟY ΤΟΜΕΑ (Σ ΙΤ)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑ ή ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΠΟΥ ΟΙ ΟΤΑ ΕΠΙΘΥΜΟΥΝ ΝΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΟΥΝ ΜΕΣΩ ΣΥΜΠΡΑΞΕΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ - Ι ΙΩΤΙΚΟY ΤΟΜΕΑ (Σ ΙΤ) ΥΠ.ΕΣ...Α. / ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΗΣΕΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑ ή ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΠΟΥ ΟΙ ΟΤΑ ΕΠΙΘΥΜΟΥΝ ΝΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΟΥΝ ΜΕΣΩ ΣΥΜΠΡΑΞΕΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ - Ι ΙΩΤΙΚΟY ΤΟΜΕΑ (Σ ΙΤ) Το Ερωτηµατολόγιο αυτό αποσκοπεί στην

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ 2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Περιβαλλοντικές πολιτικές Μηχανισμόςό Ταξινόμηση Οικονομικά εργαλεία Τιμολογιακές πολιτικές Φόροι Εμπορεύσιμα δικαιώματα Πλεονεκτήματα - μειονεκτήματα 1 Οι εξωτερικές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ

ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ Τροποποιήσεις του Κώδικα Διαχείρισης του Συστήματος και Συναλλαγών Ηλεκτρικής Ενέργειας σχετικά με την εισαγωγή Αγοράς Τριτεύουσας και τη μεθοδολογίας επίλυσης

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΣΤΑΔΙΟ ΓΕΝΕΣΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ

1ο ΣΤΑΔΙΟ ΓΕΝΕΣΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1ο ΣΤΑΔΙΟ ΓΕΝΕΣΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ πόσες μετακινήσεις δημιουργούνται σε και για κάθε κυκλοφοριακή ζώνη; ΟΡΙΣΜΟΙ μετακίνηση μετακίνηση με βάση την κατοικία μετακίνηση με βάση άλλη πέρα της κατοικίας

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθέρωση Κατευθύνσεις της Ε.Ε. για τις εμπορευματικές οδικές μεταφορές 5

Απελευθέρωση Κατευθύνσεις της Ε.Ε. για τις εμπορευματικές οδικές μεταφορές 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΥΡΩΠΑΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ.. 1 1.1. Σχεδιασμός των μεταφορών... 1 1.2. Κατηγοριοποίηση Δομικά στοιχεία των μεταφορών.. 2 1.3. Βασικοί άξονες της Ευρωπαϊκής πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφοριακή Ικανότητα Υπεραστικών Οδών

Κυκλοφοριακή Ικανότητα Υπεραστικών Οδών Κυκλοφοριακή Ικανότητα Υπεραστικών Οδών Κυκλοφοριακή ικανότητα ενός οδικού τµήµατος ορίζεται ως ο µέγιστος φόρτος που µπορεί να εξυπηρετηθεί όταν πληρούνται συγκεκριµένες λειτουργικές συνθήκες Κυκλοφοριακή

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Φιλιοπούλου. Η ταυτότητα της έρευνας

Μαρία Φιλιοπούλου. Η ταυτότητα της έρευνας Στοιχεία για τον σχεδιασµό και την υλοποίηση της έρευνας «Ανίχνευση των Εκπαιδευτικών & Επιµορφωτικών Αναγκών των Συνδικαλιστικών Στελεχών που εκπροσωπούν Εργαζόµενους στο ηµόσιο» Μαρία Φιλιοπούλου Η ταυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΠΟΙΙΑ Ι: 3η Διάλεξη ΟΜΟΕ-Χ (Κριτήρια Ασφαλείας Ι, ΙΙ και ΙΙΙ)

ΟΔΟΠΟΙΙΑ Ι: 3η Διάλεξη ΟΜΟΕ-Χ (Κριτήρια Ασφαλείας Ι, ΙΙ και ΙΙΙ) ΟΔΟΠΟΙΙΑ Ι: 3η Διάλεξη ΟΜΟΕ-Χ (Κριτήρια Ασφαλείας Ι, ΙΙ και ΙΙΙ) Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Υπεύθυνος Μαθήματος Γαλάνης Αθανάσιος Πολιτικός Μηχανικός PhD Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα (ΔΕΔ) χρηματοδοτούνται εν μέρει από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εν μέρει από τα κράτη μέλη. Η χρηματοδοτική ενίσχυση της ΕΕ λειτουργεί ως καταλύτης,

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων Μέθοδοι και Τεχνικές για τον Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων (SISP) Στρατηγική και Διοίκηση Πληροφοριακών Συστηµάτων Μάθηµα 2 No 1 Δοµή της Παρουσίασης l 1. Εισαγωγή l 2. Μεθοδολογία SISP

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 2 ο ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΠΛΑΙΣΙΟ/ ΕΝΝΟΙΕΣ/ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ/ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ/ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΠΕΛΑΤΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟ

Διαβάστε περισσότερα

Θαλάσσια Αστική Συγκοινωνία Θεσσαλονίκης

Θαλάσσια Αστική Συγκοινωνία Θεσσαλονίκης Θαλάσσια Αστική Συγκοινωνία Θεσσαλονίκης Δρ. Παναγιώτης Παπαϊωάννου Εργαστήριο Συγκοινωνιακής Τεχνικής, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΑΠΘ Πρόεδρος Συμβουλίου Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη 26-05-2010

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Θέσεων ΣΕΣ για την Οδική Ασφάλεια

Παρουσίαση Θέσεων ΣΕΣ για την Οδική Ασφάλεια Ημερίδα για την Εβδομάδα Οδικής Ασφάλειας Αθήνα, 19 Μαρτίου 2013 Παρουσίαση Θέσεων ΣΕΣ για την Οδική Ασφάλεια Γιώργος Γιαννής, Κώστας Αντωνίου, Ματθαίος Καρλαύτης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Η Οδική Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργία ηλεκτρονικού Μητρώου Ιδιωτών Συνεργατών

ηµιουργία ηλεκτρονικού Μητρώου Ιδιωτών Συνεργατών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 8 Σεπτεµβρίου 2011 ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) στα πλαίσια της βελτίωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Πρόταση

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Πρόταση ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 23.07.2001 COM(2001) 418 τελικό 2001/0166 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά µε το δείκτη κόστους εργασίας (υποβληθείσα

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Ολοκληρωμένη Διαχείριση Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο C σηµαίνει αναχώρηση οχηµάτων από την αφετηρία µε µεγάλες

Επίπεδο C σηµαίνει αναχώρηση οχηµάτων από την αφετηρία µε µεγάλες ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Τα πρώτα αποτελέσµατα της έρευνας αξιολόγησης υπηρεσιών και δικτύου του ΟΑΣΘ την οποία διεξάγει το Ινστιτούτο Μεταφορών για λογαριασµό του Συµβουλίου Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης (ΣΑΣΘ),

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

Οι σχέσεις των παραγόντων που προσδιορίζουν την επιχειρηµατική επιλογή καριέρας. Η περίπτωση του Έλληνα επιχειρηµατία. ρ. Α. Σαχινίδης, Λ. ηµητρακοπούλου, Ε. Μεταλίδου, Μ. Χανιώτη 2 ΣκοπόςτηςΈρευνας Η

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ» ΗΜΟΣ: ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΠΡΑΞΗΣ (Τ ΠΠ) - ΕΤΠΑ

Πρόγραµµα «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ» ΗΜΟΣ: ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΠΡΑΞΗΣ (Τ ΠΠ) - ΕΤΠΑ Πρόγραµµα «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ» ΗΜΟΣ: ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΠΡΑΞΗΣ (Τ ΠΠ) - ΕΤΠΑ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΛΤΙΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΕΤΠΑ & ΤΑΜΕΙΟ ΣΥΝΟΧΗΣ ΤΜΗΜΑ Β: ΦΥΣΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ 52:ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

Intersection Control

Intersection Control Κυκλοφοριακή Ικανότητα Σηµατοδοτούµενων κόµβων Intersecton Control Traffc Control Sgnals hgh volume streets Pedestran Sgnals Full Sgnals Warrants nclude volume, peds, accdents, lanes, operatng speeds,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ. Κωδικός: Δ2-02-Ε-03

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ. Κωδικός: Δ2-02-Ε-03 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Κωδικός: Δ2-02-Ε-03 Έκδοση 01 9/1/2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ»

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ» ΡΑΣΗ «Υποστήριξη των Επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα:

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η χρησιµότητα της Πολιτικής Οικονοµίας είναι κυρίως: α) Η δυνατότητα που µας παρέχει να επεµβαίνουµε στο οικονοµικό σύστηµα για να βελτιώνουµε τους όρους ζωής του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Στόχος Βασικές έννοιες για την ποιότητα και τα συστήματα ποιότητας Έννοια της ποιότητας και των συστημάτων ποιότητας Τεκμηρίωση ενός

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακό Αναπτυξιακό Συνέδριο Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για την προγραμματική περίοδο 2014 2020

Περιφερειακό Αναπτυξιακό Συνέδριο Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για την προγραμματική περίοδο 2014 2020 Περιφερειακό Αναπτυξιακό Συνέδριο Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για την προγραμματική περίοδο 2014 2020 Διαμόρφωση στρατηγικού πλαισίου αναπτυξιακής πολιτικής 2014-2020, για το Θεματικό Στόχο 7: «Προώθηση

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουθεί το πρότυπό µας, το οποίο ελπίζουµε να βρείτε χρήσιµο. ΟΙΚΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

Ακολουθεί το πρότυπό µας, το οποίο ελπίζουµε να βρείτε χρήσιµο. ΟΙΚΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Προτάσεις του WWF Ελλάς για το περιεχόµενο του Εθνικού Σχεδίου ράσης Ενεργειακής Απόδοσης σύµφωνα µε την Οδηγία 2006/32/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β: ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ, ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΕΝΤΥΠΑ ΟΠΣ Η βασική φιλοσοφία των διαδικασιών αλλά και οι σηµαντικότερες διαφοροποιήσεις σε σχέση µε την προηγούµενη περίοδο αποτυπώνονται στα συνηµµένα έντυπα

Διαβάστε περισσότερα

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010 Management Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 Εισαγωγή Έννοια και Περιεχόμενο του Μάνατζμεντ Ποια είναι τα διοικητικά στελέχη και ποιος ο ρόλος τους στα διάφορα επίπεδα της ιεραρχίας Βάσικες δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ Η επιλογή της κατάλληλης εκτιμητικής μεθόδου ακινήτων αποτελεί μία «λεπτή» διαδικασία που εξαρτάται κυρίως από τη φύση και τις προοπτικές του κάθε ακινήτου.

Διαβάστε περισσότερα

Π3.1 ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Π3.1 ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Π3.1 ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2014 13 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη Κορνηλία Μαρία ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ,

Διαβάστε περισσότερα

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται Βασικές Έννοιες Οικονομικών των Επιχειρήσεων - Τα οικονομικά των επιχειρήσεων μελετούν: (α) Τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνουν τις αποφάσεις τους οι επιχειρήσεις. (β) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

2 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 2 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης Balanced Scorecard Η ΜΕΘΟΔΟΣ BALANCED SCORECARD Όπως είναι γνωστό οι εταιρείες αντιµετωπίζουν πολλά εµπόδια στην ανάπτυξη συστηµάτων µέτρησης επίδοσης τα οποία πραγµατικά µετρούν τα κατάλληλα µεγέθη. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση και Αξιολόγηση Επιχειρησιακής Στρατηγικής

Ανάλυση και Αξιολόγηση Επιχειρησιακής Στρατηγικής Ανάλυση και Αξιολόγηση Επιχειρησιακής Στρατηγικής Το πεπρωµένο δεν είναι θέµα τύχης, είναι θέµα επιλογής. W.J. Bryan. Αξιολόγηση Επιχειρησιακής Στρατηγικής Σε έντονα διαφοροποιηµένους οµίλους ή οργανισµούς

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4275, 24/3/2011

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4275, 24/3/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΣΥΝΑΨΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ, ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 2006 ΚΑΙ 2010 Για σκοπούς μεταφοράς της πράξης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΙΜΕ

ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΙΜΕ ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΙΜΕ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΜΙΠ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ (1/3) Ικανότητα οχήματος: Ο μέγιστος αριθμός επιβατών που μπορεί να εξυπηρετηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή Τριμηνιαία Έρευνα Γ Τρίμηνο 2014 Αθήνα, Οκτώβριος 2014 2 Έρευνα Εμπιστοσύνης του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΤΡΑΜ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ECOTALE INTERREG IVC

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΤΡΑΜ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ECOTALE INTERREG IVC ECOTALE ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΤΡΑΜ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ECOTALE INTERREG IVC 2 ο Φόρουμ Κινητικότητας ΣΑΣΘ 18 Σεπτεμβρίου 2012, Θεσσαλονίκη Συμβούλιο Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ Σ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΧΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Η εκπαιδευτική πολιτική του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ιδάσκων: ΜΑΘΗΜΑ: Οικονοµικές, Εµπορικές και Παραγωγικές

Διαβάστε περισσότερα

Οι θέσεις του ΣΕΣ για τη στάθμευση. Στέλιος Ευσταθιάδης Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, Συγκοινωνιολόγος MSc

Οι θέσεις του ΣΕΣ για τη στάθμευση. Στέλιος Ευσταθιάδης Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, Συγκοινωνιολόγος MSc Οι θέσεις του ΣΕΣ για τη στάθμευση Στέλιος Ευσταθιάδης Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, Συγκοινωνιολόγος MSc Στάθμευση επί της οδού Έλλειψη θέσεων στάθμευσης (η ζήτηση υπερβαίνει την προσφορά) Παράνομη στάθμευση

Διαβάστε περισσότερα

κόμβος στο δίαυλο Ορέων έως το ακρωτήρι Ταπιά Κόμβος στο δίαυλο Κνιμίδα μέσω των νήσων Λιχάδων

κόμβος στο δίαυλο Ορέων έως το ακρωτήρι Ταπιά Κόμβος στο δίαυλο Κνιμίδα μέσω των νήσων Λιχάδων Ζεύξη του Μαλιακού Κόλπου μέσω Έυβοιας Δύο γέφυρες σύνδεσης Εύβοιας Ηπειρωτικής Ελλάδας. Συμβατική οδός στη Βόρεια Εύβοια με κόμβους πρόσβασης στο τοπικό δίκτυο, κόμβος στο δίαυλο Ορέων έως το ακρωτήρι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας Σελίδα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ: 1. Αξιολόγηση της προσωπικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της

Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της προσφοράς προσδιορίζει την τιμή και την ποσότητα ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Θεώνη Καρλέση Φυσικός Περιβάλλοντος Ομάδα Μελετών Κτιριακού Παριβάλλοντος, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

1. Ιστορικό ίδρυσης ΑΔΜΗΕ. 2. Ρόλος του ΑΔΜΗΕ στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. 3. Βασικές εταιρικές αρχές λειτουργίας ΑΔΜΗΕ

1. Ιστορικό ίδρυσης ΑΔΜΗΕ. 2. Ρόλος του ΑΔΜΗΕ στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. 3. Βασικές εταιρικές αρχές λειτουργίας ΑΔΜΗΕ 1. Ιστορικό ίδρυσης ΑΔΜΗΕ 2. Ρόλος του ΑΔΜΗΕ στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας 3. Βασικές εταιρικές αρχές λειτουργίας ΑΔΜΗΕ 2 Ο ΑΔΜΗΕ είναι θυγατρική εταιρεία της ΔΕΗ που δημιουργήθηκε μετά τη συγχώνευση

Διαβάστε περισσότερα

Κατάρτιση δεικτών για την παρακολούθηση του Επιχειρησιακού Προγράμματος των Δήμων

Κατάρτιση δεικτών για την παρακολούθηση του Επιχειρησιακού Προγράμματος των Δήμων Π.Ε.Δ. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Κατάρτιση δεικτών για την παρακολούθηση του Επιχειρησιακού Προγράμματος των Δήμων Ηλίας Λίτσος Μηχανικός Παραγωγής, Msc Περιφ. Ανάπτυξη Περιεχόμενο εισήγησης I. Βασικές έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΟΔΗΓΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΟΔΗΓΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΘΕΣΙΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Ε.Π.Ε. Δεκέμβριος 2009 ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΟΔΗΓΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Η σύντομη αυτή ενημέρωση,

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Αυτοαξιολόγησης EFQM Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑΣ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ EFQM ΣΤΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ

Οδηγός Αυτοαξιολόγησης EFQM Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑΣ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ EFQM ΣΤΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑΣ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ EFQM ΣΤΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. Η ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ EFQM ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ... 4 3. Η ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τιµολογηση, πρασινη βιβλος, λιµενικο πακετο (και σχετικα) ΛΙΜΕΝΕΣ πακετο Νο. 4

Τιµολογηση, πρασινη βιβλος, λιµενικο πακετο (και σχετικα) ΛΙΜΕΝΕΣ πακετο Νο. 4 Τιµολογηση, πρασινη βιβλος, λιµενικο πακετο (και σχετικα) ΛΙΜΕΝΕΣ πακετο Νο. 4 Τιµολογηση λιµενων Στρατηγικο εργαλειο Εργαλειο για την ανταγωνιστικοτητα Αντικειµενο επιστηµονικης αναλυσης Αντικειµενο διαµορφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Πρακτικός Οδηγός Πώς να σχεδιάσετε ένα πολυταμειακό επιχειρησιακό πρόγραμμα για την ενεργειακά αποδοτική ανακαίνιση του κτιριακού δυναμικού Σχεδιάζετε τα επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ: ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ ΠΡΟΤΙΜΟΥΝ ΤΑ ΦΟΡΤΗΓΑ ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΤΡΕΝΩΝ

ΟΔΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ: ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ ΠΡΟΤΙΜΟΥΝ ΤΑ ΦΟΡΤΗΓΑ ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΤΡΕΝΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΟΔΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ: ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ ΠΡΟΤΙΜΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

εάν είναι ο µοναδικός πωλητής του προϊόντος Το προϊόν της, δεν έχει στενά υποκατάστατα.

εάν είναι ο µοναδικός πωλητής του προϊόντος Το προϊόν της, δεν έχει στενά υποκατάστατα. Μονοπώλιο Μια επιχείρηση θεωρείται ότι ένα µονοπώλιο, εάν είναι ο µοναδικός πωλητής του προϊόντος Το προϊόν της, δεν έχει στενά υποκατάστατα ρ ης, χ. Πως δηµιουργούνται τα µονοπώλια Ο βασικός λόγος ύπαρξης

Διαβάστε περισσότερα