Review article Ανασκόπηση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Review article Ανασκόπηση"

Transcript

1 : 4857 ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ EΛΛHNIKHΣ KTHNΙΑΤΡΙΚΗΣ ETAIPΕIAΣ 2011, 62(1): 4857 Review article Ανασκόπηση Carobs in productive animal nutrition Kotrotsios N., DVM, PhD 1, Christaki E., DVM, PhD 2, Bonos E., DVM 2, FlorouPaneri P., DVM, PhD 2, Spais A. B., DVM, PhD 2 1 Private practitioner 2 Laboratory of Animal Nutrition, Faculty of Veterinary Medicine, Aristotle University of Thessaloniki Τα χαρούπια στη διατροφή των παραγωγικών ζώων Ν. Κοτρώτσιος, DVM, PhD 1, Ε. Χρηστάκη, DVM, PhD 2, Ε. Μπόνος, DVM 2, Π. ΦλώρουΠανέρη, DVM, PhD 2, Α. Β. Σπαής, DVM, PhD 2 1 Ιδιώτης 2 Εργαστήριο Διατροφής, Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. ABSTRACT. The carob tree belongs to the nutrient plants and it is known since antiquity as a native plant of Greece. Its scientific name Ceratonia siliqua, originates from the Greek word "keraton" which means "horn", and which indicates the shape of its fruit. The carob tree is an evergreen, longlived, polygamous, monoecious or dioecious. It is easily cultivated and thrives in all types of soil, except the humid and nonaffluent. The wood, the bark and the leaves of carob have different uses. The fruit of the carob tree, the carob, is a lobe and it is 1030 cm long and 23 cm wide with a brown and leathery exocarp and a fleshy and juicy mesocarp, in which 8 to 16 oval, flattened, hard and shiny reddish seeds are enclosed. The collection of the fruits must be finished before the winter rains. The fruits fall from the tree by themselves or by caning. A 6 years old carob tree can produce 2.25 kg carobs, while a 12 years old tree can produce 45 kg or more. The annual Greek carob production for the year 2005 was 14,816 tons, while the average yield was 9.8 kg/tree. The world carob production is about 315,000 tons/year. The carobs have low total fat and crude protein content, but high sugar content. The carobs characteristic odor is due to their isobutyric acid content (1.3%). Furthermore, they include an unusually large amount of tannins, 1620% of which are polyphenols and 2750% of which are bound with cellulose. The tannins are a complex group of secondary metabolites of plants and are separated from other polyphenol compounds due to their ability to create sediment with proteins. The presence of tannin in feed reduces the nutrients digestibility and has a negative effect on body weight gain. However, tannins can also have positive effects depending on their biological potency, because they have the ability to prevent bacterial, fungal and yeast growth. Carobs and their byproducts have a considerable fibre content (average 8%) and therefore they can be included in supplementary ruminant rations up to 20% 30%. Experiments carried out by adding carobs in broiler feeds resulted in decreased body weight gain and increased feed conversion ratio, probably because of the high cellulose and tannin content of the carob. Nevertheless, if the broiler s ration is enriched with fats or oils and synthetic amino acids, these birds show normal weight gain, but with a high feed conversion ratio. The carobs can be included up to 10% 20% in the ration of pigs. Also, since the carobs have high sugar content, they can increase the feed consumption of the piglets and they can replace other sugar feeds with high sugar content (dextrose, starch, milk powder) without adversely affecting the feed intake. Greece produces a considerable quantity of carobs every year, therefore a part of this production could be utilized as animal feed. Keywords: carob, nutrition, tannins, cattle, sheep, ewe, broiler, goose, pig Correspondence: Christaki E. Laboratory of Animal Nutrition, Faculty of Veterinary Medicine, Aristotle University of Thessaloniki, Thessaloniki, Greece Tel.: , Mob.: , Submission date: Approval date: Αλληλογραφία: Ε. Χρηστάκη Εργαστήριο Διατροφής, Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη Τηλ.: , Κιν.: , Hμερομηνία υποβολής: Hμερομηνία εγκρίσεως:

2 Ν. ΚΟΤΡΩΤΣΙΟΣ, Ε. ΧΡΗΣΤΑΚΗ, Ε. ΜΠΟΝΟΣ, Π. ΦΛΩΡΟΥΠΑΝΕΡΗ, Α. Β. ΣΠΑΗΣ 49 ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Το δέντρο της χαρουπιάς ανήκει στα λεγόμενα θρεπτικά φυτά και είναι γνωστό από την αρχαιότητα ως αυτοφυές φυτό της Ελλάδας. Το επιστημονικό όνομά του, Κερατέα η έλλοβος (Ceratonia siliqua), προέρχεται από το «κέρατον», που υποδηλώνει και τη μορφή που έχει ο καρπός του. Η χαρουπιά είναι δένδρο αειθαλές, μακρόβιο, πολύγαμο, μόνοικο ή δίοικο. Καλλιεργείται εύκολα και ευδοκιμεί σε όλα τα εδάφη, εκτός από τα υγρά και τα άγονα. Το ξύλο, ο φλοιός και τα φύλλα της χαρουπιάς έχουν διάφορες χρήσεις για τον άνθρωπο. Ο καρπός της χαρουπιάς, το χαρούπι ή ξυλοκέρατο ή κούτσουπο, είναι λοβός (χέδρωπας), μήκους 1030 cm και πλάτους 23 cm, με εξωκάρπιο καστανόχρωμο και δερματώδες, ενώ έχει μεσοκάρπιο σαρκώδες και χυμώδες, μέσα στο οποίο περικλείονται 8 έως 16 σπέρματα ωοειδή, πεπλατυσμένα, κεραμόχρωμα, σκληρά και γυαλιστερά. Το μάζεμα των καρπών επιβάλλεται να γίνεται πριν τις χειμερινές βροχές. Τα χαρούπια αποσπώνται μόνα τους από τα δένδρα ή μετά από ραβδισμό. Ένα χαρουπόδενδρο ηλικίας 6 ετών μπορεί να αποδώσει 2,25 kg, ενώ στα 12 έτη αγγίζει τα 45 kg ή και περισσότερο. Η ετήσια ελληνική παραγωγή καρπών χαρουπιάς, για το έτος 2005, ήταν τόνοι, ενώ η μέση απόδοση ήταν 9,8 kg/δένδρο. Η παγκόσμια παραγωγή χαρουπιών αγγίζει τους τόνους/έτος. Τα χαρούπια έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε ολικές λιπαρές ουσίες, και ολικές αζωτούχες ουσίες και υψηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα. Η χαρακτηριστική οσμή τους οφείλεται στην περιεκτικότητά τους σε ισοβουτυρικό οξύ (1,3%). Επίσης, περικλείουν μια ασυνήθιστα μεγάλη ποσότητα ταννινών, από την οποία το 1620% είναι πολυφαινόλες και συνδέονται κατά μεγάλο ποσοστό (2750%) με τις κυτταρίνες. Οι ταννίνες αποτελούν μια σύνθετη ομάδα δευτερογενών προϊόντων μεταβολισμού των φυτών και διακρίνονται από τις άλλες πολυφαινολικές ενώσεις, λόγω της ιδιότητας που έχουν να δημιουργούν ίζημα με τις πρωτεΐνες. Η παρουσία των ταννινών στην τροφή των παραγωγικών ζώων μειώνει την πεπτικότητα των θρεπτικών ουσιών και επιφέρει αρνητικά αποτελέσματα στην αύξηση του σωματικού τους βάρους. Ωστόσο, οι ταννίνες έχουν και θετικά αποτελέσματα που εξαρτώνται από τη βιολογική δραστικότητά τους, αφού έχουν τη δυνατότητα να εμποδίζουν την ανάπτυξη βακτηρίων, μυκήτων και ζυμών. Τα χαρούπια και τα υποπροϊόντα τους έχουν σχετικά υψηλή περιεκτικότητα σε κυτταρίνες (κ.μ.ο. 8%) και κατά συνέπεια μπορούν να προστεθούν στα συμπληρωματικά σιτηρέσια των μηρυκαστικών σε ποσοστό μέχρι 20% 30%. Οι πειραματισμοί που έγιναν με την προσθήκη χαρουπιών στο σιτηρέσιο κρεοπαραγωγών ορνιθίων έδειξαν μείωση του σωματικού βάρους τους και αύξηση του δείκτη μετατρεψιμότητας της τροφής, πιθανώς εξαιτίας του υψηλού ποσοστού των κυτταρινών και των ταννινών των χαρουπιών. Εφόσον, όμως, τα σιτηρέσια των κρεοπαραγωγών ορνιθίων εμπλουτίζονται με λίπη ή έλαια και συνθετικά αμινοξέα, τα πτηνά αυτά παρουσιάζουν κανονική αύξηση σωματικού βάρους, υψηλό, όμως, δείκτη μετατρεψιμότητας της τροφής. Τα χαρούπια μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε ποσοστό μέχρι 10% 20% στο σιτηρέσιο των χοίρων. Εξάλλου, διαπιστώθηκε ότι, επειδή τα χαρούπια έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα και συνεπάγονται αύξηση της κατανάλωσης τροφής από τα χοιρίδια, μπορούν να αντικαταστήσουν άλλες σακχαρούχες ζωοτροφές στο σιτηρέσιο (δεξτρόζη, άμυλο, ορός γάλατος), χωρίς να επηρεάζεται δυσμενώς η πρόσληψη του σιτηρεσίου. Με δεδομένο ότι η Ελλάδα παράγει σημαντική ποσότητα χαρουπιών ετησίως, μέρος της εγχώριας παραγωγής θα μπορούσε να αξιοποιηθεί στη διατροφή των παραγωγικών ζώων. Λέξεις ευρετηρίασης: χαρούπια, διατροφή, ταννίνες, βοοειδή, αιγοπρόβατα, πτηνά, χοίροι Ι. Η ΧΑΡΟΥΠΙΑ ΩΣ ΦΥΤΟ Α. ΠροέλευσηΟνομασίαΚαλλιέργεια ο δένδρο της χαρουπιάς ανήκει στα λεγόμενα θρεπτικά φυτά και είναι γνωστό από την αρχαιότητα ως αυτοφυές φυτό της Ελλάδας (Εικόνα 1). Αποτελεί μέλος της οικογένειας των Fabaceae και της υποοικογένειας των Caesalpinioideae. Το επιστημονικό όνομά του, Κερατόνια η κερατέα (Ceratonia siliqua), προέρχεται από το «κέρατον», που υποδηλώνει και τη μορφή που έχει ο καρπός του (Εικόνα 2) (Bonnier 1970, Spais et al. 2002, Frohne & Pfander 2005, Statemaster 2010, Wikipedia 2010). Στη Μάνη το ονομάζουν «ξυλοκέρατο» ή «τσεράτσι» (Kavvadas 1956, Gennadios 1959). Το δέντρο αυτό είναι ιθαγενές των ανατολικών ακτών της Μεσογείου και ιδίως της Συρίας. Ευδοκιμεί σε εδαφοκλιματικές συνθήκες της ζώνης της ελιάς και της πορτοκαλιάς. Η καλλιέργειά του ξεκινά από τους ιστορικούς χρόνους. Οι Έλληνες το χρησιμοποίησαν πρώτα στην Ελλάδα και αργότερα στις αποικίες τους στην Ιταλία, ενώ οι Άραβες και οι Ρωμαίοι το μετέφεραν στο Μαρόκο, στην Ισπανία, σε περιοχές με θερμό κλίμα κατά μήκος των ακτών της Μεσογείου και στα νησιά Κύπρο, Κρήτη, Σικελία, Σαρδηνία και Μαγιόρκα. Οι Ισπανοί κατακτητές μετέφεραν τη χαρουπιά στο Μεξικό και στη νότια Καλιφόρνια. Πολλές φυτείες χαρουπιάς έχουν καλλιεργηθεί στο Τέξας, την Αριζόνα, την Καλιφόρνια και λιγότερες στη Φλόριντα, ως καλλωπιστικά δένδρα κατά μήκος των δρόμων (Miliarakis 1925, Kavvadas 1956, Gennadios 1959, Spais et al. 2002, Wikipedia 2010). Στον ελληνικό χώρο, συναντιέται ως αυτοφυές ή καλλιεργούμενο φυτό, ιδίως παλαιότερα, στην Κρήτη, σε νησιά του Αιγαίου και του Ιόνιου πελάγους, στη Μάνη, στην Κύπρο και αλλού. Επίσης, ήταν πολύ γνωστό στη Συρία και την Ιουδαία την εποχή του Χριστού (αναφορά στην παραβολή του Ασώτου). Τα ξηραμένα

3 50 KOTROTSIOS N., CHRISTAKI E., BONOS E., FLOROUPANERI P., SPAIS A. B. Εικόνα 1. Το δέντρο της χαρουπιάς (Ceratonia siliqua). σπέρματά του χρησιμοποιούνταν στην Αφρική ως σταθμά για να ζυγίζουν τα μπαχαρικά, ενώ στην Ινδία για το χρυσάφι και τα πετράδια. Από το γεγονός αυτό πήρε το όνομά της και η μονάδα βάρους «καράτι» (= κεράτι), που χρησιμοποιείται σήμερα για τα κοσμήματα. Το βάρος του κάθε σπέρματος χαρουπιάς κυμαίνεται μεταξύ 189 mg και 205 mg, ενώ το «καράτι» έχει επίσημα καθοριστεί στα 200 mg (Kavvadas 1956, Gennadios 1959). Ο Πλίνιος, μοναδικός συγγραφέας Φυσικής Ιστορίας στην εποχή των Ρωμαίων αναφέρει ότι οι γλυκοί λοβοί της χαρουπιάς, τα χαρούπια, αποτελούν τροφή για τους χοίρους. Τα χαρούπια κατάφεραν να θρέψουν τον Ιωάννη τον Βαπτιστή στην έρημο, όπως αναφέρεται στη Βίβλο, και γι αυτόν το λόγο σε ορισμένα μέρη παγκοσμίως το δένδρο της χαρουπιάς είναι γνωστό ως δένδρο του Αγ. Ιωάννη του Βαπτιστή (Wikipedia 2010). Επίσης, χιλιάδες παιδιά κατά τη διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου επέζησαν, διατρεφόμενα με χαρούπια. Πολλοί άνθρωποι, την ίδια ακριβώς περίοδο, τα φούρνιζαν, τα άλεθαν και ανακάτευαν το άλευρο που προέκυπτε, το οποίο είναι Εικόνα 2. Ο καρπός της χαρουπιάς (χαρούπι). καστανού χρώματος και οσμής παρόμοιας με αυτής του κακάο, με το λιγοστό αλεύρι δημητριακών για την παρασκευή ψωμιού. Βράζοντας τα χαρούπια παρασκευάζεται το «χαρουπόμελο», ένα απλό υδατώδες εκχύλισμα, το οποίο θυμίζει έντονα γεύση σοκολάτας και χρησιμοποιείται ως κύρια γλυκαντική ουσία (Miliarakis 1925, Kavvadas 1956, Gennadios 1959, Truestarhealth 2010, Wikipedia 2010).

4 Ν. ΚΟΤΡΩΤΣΙΟΣ, Ε. ΧΡΗΣΤΑΚΗ, Ε. ΜΠΟΝΟΣ, Π. ΦΛΩΡΟΥΠΑΝΕΡΗ, Α. Β. ΣΠΑΗΣ 51 Η χαρουπιά είναι δένδρο αειθαλές, μακρόβιο, πολύγαμο, μόνοικο ή δίοικο. Οι δημοφιλέστερες ποικιλίες χαρουπιών ανά τον κόσμο είναι 7 (Carobtree 2010): 1. Amele: εμπορική ποικιλία από την Ιταλία, 2. Casuda: καλλιεργείται εκατοντάδες έτη στην Ισπανία, 3. Clifford: ως καλλωπιστικό κατά μήκος των δρόμων στην πολιτεία της Φλόριντας, 4. Sfax: καλλιεργείται στην Τυνησία και διακρίνεται για την έντονη οσμή, 5. Santa Feu: καλλιεργείται στην πολιτεία της Καλιφόρνιας, 6. Tantillo: ποικιλία που καλλιεργείται στη Σικελία της Ιταλίας, 7. Tylliria: καλλιεργείται στην Κύπρο και αποτελεί κύριο εξαγωγικό προϊόν. Το δένδρο της χαρουπιάς έχει φλοιό καστανόφαιο και λεπτό με κόμη πυκνή και συνήθως σφαιρική. Ο κορμός σε τομή εμφανίζει ερυθρό δακτύλιο.τα φύλλα του είναι πτερωτά με 410 φυλλάρια ακέραια, δερματώδη, βαθυπράσινα και γυαλιστερά από πάνω, ωχροπράσινα από κάτω. Τα άνθη του, με βαριά οσμή, είναι χωρίς πέταλα, μικρά, πολλά σε μασχαλιαίους ή πλευρικούς κοκκινωπούς βότρυες. Είναι δίκλινα συνήθως, με κάλυκα μικρό πρασινωπό πεντάλοβο και εύπτωτο. Τα αρσενικά άνθη φέρουν 5 στήμονες μακρούς, ενώ τα θηλυκά 5 κοντούς, που είναι κατά κανόνα άγονοι. Τα άνθη του, επίσης, μπορεί να είναι και ερμαφρόδιτα, με ωοθήκη μικρή στα αρσενικά και μεγάλη με δίλοφο στίγμα στα θηλυκά. Ο καρπός της χαρουπιάς, το χαρούπι ή ξυλοκέρατο ή κούτσουπο, είναι λοβός (χέδρωπας), μήκους 1030 cm και πλάτους 23 cm, με εξωκάρπιο καστανόχρωμο και δερματώδες, ενώ έχει μεσοκάρπιο σαρκώδες και χυμώδες, μέσα στο οποίο περικλείονται 8 έως 16 σπέρματα ωοειδή, πεπλατυσμένα, κεραμόχρωμα, σκληρά και γυαλιστερά (Miliarakis 1925, Kavvadas 1956, Gennadios 1959, Spais et al. 2002, Wikipedia 2010). Η χαρουπιά, αν και φυτό «θερμόβιο», μπορεί να αντέχει σε χαμηλές θερμοκρασίες των 23 o C κάτω από το μηδέν. Καλλιεργείται εύκολα και ευδοκιμεί σε όλα τα εδάφη, εκτός από τα υγρά και τα άγονα. Στην Ελλάδα καλλιεργείται κατά κανόνα σποραδικά, σπάνια σε συστηματικές φυτείες, και κυρίως στην Κρήτη, στα νησιά του Αιγαίου πελάγους και στην Πελοπόννησο. Η χαρουπιά αναπτύσσεται αργά κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους. Το πότισμα προβλέπεται μόνο εάν το κλίμα είναι πολύ ξηρό. Οι καρποί παράγονται μετά το 6ο έτος από το φύτεμα και μπορεί να παραμείνει η χαρουπιά παραγωγική για έτη (Kavvadas 1956, Gennadios 1959, Spais et al. 2002). Το μάζεμα των καρπών επιβάλλεται να γίνεται πριν τις χειμερινές βροχές. Τα χαρούπια αποσπώνται μόνα τους από τα δένδρα ή μετά από ραβδισμό, συγκεντρώνονται και αφού ξηραθούν σε υπόστεγα ή σε ειδικούς κλιβάνους, αποθηκεύονται σε ειδικούς χώρους (Kavvadas 1956, Gennadios 1959). Ένα χαρουπόδενδρο ηλικίας 6 ετών μπορεί να αποδώσει 2,25 kg, ενώ στα 12 έτη αγγίζει τα 45 kg ή και περισσότερο. Χαρακτηριστικές είναι οι αναφορές για κάποια δένδρα αρχαιοτάτων χρόνων στην περιοχή της Μεσογείου, των οποίων η απόδοση άγγιζε τα kg κατ έτος (Kavvadas 1956, Gennadios 1959, Spais et al. 2002). Η χαρουπιά προσβάλλεται από πολλά φυτικά παράσιτα (Myelois ceratoniae, Asphondylia genaadii) και έντομα (Aspidiotus ceratoniae, Lepidosaphes spp., Lecanium spp., Aonidiella aurantii), των οποίων η καταπολέμηση είναι πολύ δύσκολη (Kavvadas 1956). Η χαρουπιά που είναι φυτικό είδος κατατάσσεται ως δασικό, γεωργικό, βιομηχανικό και καλλωπιστικό. Το ξύλο της δίνει ξυλάνθρακες άριστης ποιότητας, το «καρδιόξυλό» της χρησιμοποιείται στην επιπλοποιία, την ξυλογλυπτική, την τορνευτική και στη βαρελοποιία. Ο φλοιός και τα φύλλα της στη βυρσοδεψία και στη βαφική. Τα φύλλα της χρησιμοποιούνται ακόμη για την παρασκευή φαρμάκων κατά του βήχα και της χρόνιας βρογχίτιδας. Τα σπέρματα των χαρουπιών αποτελούν πολύτιμο βιομηχανικό υλικό. Από αυτά παρασκευάζεται κυτταρίνη που παλαιότερα χρησιμοποιείτο για την κατασκευή φωτογραφικών πλακών και άλλων αντικειμένων. Επίσης, παρασκευάζονται βαφικές και κολλητικές ουσίες, κατάλληλες για τη βυρσοδεψία, τη βαφική και τη στίλβωση διάφορων φυτικών υλών. Επιπλέον, λαμβάνεται από αυτά με έκθλιψη έλαιο που χρησιμοποιείται στη σαπωνοποιία (Kavvadas 1956, Spais et al. 2002). Επίσης, λόγω του υψηλού ποσοστού σακχάρων που περιέχουν χρησιμοποιούνται για την παρασκευή ηδύποτων και γλυκισμάτων (Davies et al. 1971, Khair et al. 2001). Τέλος, χρησιμοποείται στη βιομηχανία καλλυντικών και στην κλωστοϋφαντουργία (Santos et al. 2005). Η παγκόσμια παραγωγή χαρουπιών αγγίζει τους τόνους/έτος. Οι χώρες με τη μεγαλύτερη παρα

5 52 KOTROTSIOS N., CHRISTAKI E., BONOS E., FLOROUPANERI P., SPAIS A. B. Table 1. Chemical composition and metabolisableenergy content of carobs. Πίνακας 1. Χημική σύσταση και περιεκτικότητα σε μεταβολιστέα ενέργεια του χαρουπιού. Ξηρή ουσία Ολικές αζωτούχες ουσίες (Ν Χ 6,25) Ολικές λιπαρές ουσίες Ολικές κυτταρίνες Ανόργανη ουσία Μη αζωτούχες εκχυλισματικές ουσίες (ΜΑΕΟ) NDF ADF Λιγνίνη Ολικά σάκχαρα Σακχαρόζη Μεταβολιστέα Ενέργεια * Albanell 1990 ** Kotrotsios 2009 Περιεκτικότητα χαρουπιών ισπανικής προέλευσης % ξηρής ουσίας * 4,32 0,44 8 3,27 83,95 34,67 33,8 22,73 46,95 34, Kcal/kg ξηρής ουσίας Περιεκτικότητα χαρουπιών ελληνικής προέλευσης % ** 89,77 4,41 0,24 7,98 3,00 74,14 γωγή χαρουπιών είναι η Ισπανία (42%), με τη μέση παραγωγή της να αγγίζει τους τόνους (Albanell 1990) ετησίως, Ιταλία (16%), Πορτογαλία (10%), Μαρόκο (8%), Ελλάδα (7%), Κύπρος (6%) και Τουρκία (5%) (Fletcher 1997). Η συνολική επιφάνεια καλλιεργήσιμης γης είναι περίπου εκτάρια (Makris & Kefalas 2004). Η ετήσια ελληνική παραγωγή καρπών χαρουπιάς, για το έτος 2005, ήταν τόνοι που προήλθαν από παραγωγικά δένδρα, ενώ η μέση απόδοση ήταν 9,8 kg/δένδρο (ESYE 2005). Β. Χημική σύσταση Στον πίνακα 1 παρουσιάζεται η χημική σύσταση χαρουπιών ισπανικής (Albanell 1990) και ελληνικής προέλευσης (Kotrotsios 2009). Γενικά, τα χαρούπια έχουν 0,40,6 % περιεκτικότητα σε λιπαρές ουσίες και 26% σε ολικές αζωτούχες ουσίες, αλλά 4060% σε σάκχαρα (Yousif & Alghazawi 2000, Santos et al. 2005). Συγκεκριμένα, περιέχουν 2740% σακχαρόζη, 38% φρουκτόζη και 35% γλυκόζη (Avallone et al. 1997, Kumazawa et al. 2002, Biner et al. 2007). Εξάλλου, οι σπόροι του χαρουπιού περιέχουν υψηλότερο ποσοστό πρωτεΐνης σε σύγκριση με άλλους καρπούς, όπως της φάβας, του μπιζελιού και της σόγιας (Maza et al. 1989). Επίσης, υψηλές ποσότητες αμινοξέων κυρίως γλουταμινικού οξέος, ασπαρτικού οξέος και αργινίνης ανιχνεύθηκαν σε πειραματισμό των Bengoechea et al. (2008). Ακόμη, είναι σχετικά πλούσια σε ασβέστιο, καθώς περιέχουν 0,35% ασβέστιο και 0,08% φωσφόρο. Περιέχουν, επίσης, αξιόλογες ποσότητες προβιταμίνης Α, καθώς και βιταμίνες της ομάδας Β, ενώ περιέχουν μικρές ποσότητες σιδήρου, νατρίου και καλίου. Επισημαίνεται ότι η χαρακτηριστική οσμή τους οφείλεται στην περιεκτικότητά τους σε ισοβουτυρικό οξύ (1,3%). Ωστόσο, η χημική σύσταση των χαρουπιών ενδέχεται να διαφέρει εξαρτώμενη από τις ποικιλίες και τις κλιματολογικές συνθήκες της κάθε περιοχής (Owen et al. 2003). Τέλος, σύμφωνα με τους ερευνητές SauraCallixto (1988), Albanell (1990) και Kotrotsios (2009), τα χαρούπια περικλείουν μια ασυνήθιστα μεγάλη ποσότητα ταννινών, από την οποία το 1620% είναι πολυφαινόλες και συνδέονται κατά μεγάλο ποσοστό (2750%) με τις κυτταρίνες. Σύμφωνα με τον Kotrotsios (2009), η περιεκτικότητα των χαρουπιών σε ολικές φαινολικές ενώσεις είναι 4,89% εκφρασμένη σε ισοδύναμο ταννικού οξέος, 3,51% ολικές ταννίνες εκφρασμένη σε ισοδύναμο ταννικού οξέος, 0,97% συμπυκνωμένες ταννίνες εκφρασμένη σε ισοδύναμο λευκοκυανιδίνης και 117 mg βόειας οροαλβουμίνης, που καταβυθίζεται ανά g δείγματος χαρουπιών κατά τη δημιουργία του συμπλόκου πρωτεϊνώνταννινών.

6 Ν. ΚΟΤΡΩΤΣΙΟΣ, Ε. ΧΡΗΣΤΑΚΗ, Ε. ΜΠΟΝΟΣ, Π. ΦΛΩΡΟΥΠΑΝΕΡΗ, Α. Β. ΣΠΑΗΣ 53 Οι ταννίνες συγκαταλέγονται στους αντιδιατροφικούς παράγοντες και η παρουσία τους στην τροφή των ζώων μειώνει την πεπτικότητα των θρεπτικών ουσιών (Jansman 1993) και επιφέρει αρνητικά αποτελέσματα στην αύξηση του σωματικού τους βάρους (Jansman 1993, Brufau et al. 1998). Ωστόσο, οι ταννίνες έχουν και θετικά αποτελέσματα που εξαρτώνται από τη βιολογική δραστικότητά τους, αφού έχουν τη δυνατότητα να εμποδίζουν την ανάπτυξη μικροβίων (παθογόνων ή μη βακτηρίων, μυκήτων και ζυμών) (Henis et al. 1964, Scalbert 1991). Επιπλέον, οι ταννίνες των χαρουπιών έχουν χρησιμοποιηθεί για την καταστολή της διάρροιας σε νεογνά ανθρώπου (Loeb et al. 1989). Οι καρποί της χαρουπιάς πρέπει να έχουν ωριμάσει πλήρως, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν στη διατροφή των ζώων. Διαφορετικά μπορεί να προκαλέσουν τοξίκωση, επειδή οι ανώριμοι καρποί περιέχουν ταννίνες σε σχετικά υψηλές συγκεντρώσεις (Spais et al. 2002). Οι ταννίνες αποτελούν μια σύνθετη ομάδα δευτερογενών προϊόντων μεταβολισμού των φυτών και διακρίνονται από τις άλλες πολυφαινολικές ενώσεις, λόγω της ιδιότητας που έχουν να δημιουργούν ίζημα με τις πρωτεΐνες. Η ιδιότητα αυτή, που ονομάζεται και στυπτικότητα, αποτελεί και το λόγο χρησιμοποίησης των ταννινών στην κατεργασία των δερμάτων (Kotrotsios 2009). Οι ταννίνες ανευρίσκονται σε αρκετά δασικά και ποώδη είδη φυτών, ενώ ανιχνεύονται σε υψηλά ποσοστά και σε ορισμένα τρόφιμα του ανθρώπου, αλλά και σε ζωοτροφές (Bryant et al. 1992). Γενικά, οι ταννίνες έχουν την ιδιότητα να προστατεύουν τα φυτά από φυτοφάγους και παθογόνους μικροοργανισμούς, λόγω των αντιμικροβιακών (Scalbert 1991), αντιμυκητιακών (Hart & Hillis 1972) και αντιπαρασιτικών (Brunet & Hoste 2006, Hoste et al. 2006) ιδιοτήτων που διαθέτουν. Ωστόσο, οι μηχανισμοί του τρόπου δράσης των ταννινών ως αμυντικών παραγόντων της υγείας των φυτών είναι πολύπλοκοι και όχι πλήρως αποσαφηνισμένοι (Silanikove et al. 2001). Ορισμένοι ερευνητές αναφέρουν ότι η τοξικότητα των ταννινών που περιέχονται σε ένα φυτό αποτελεί βασικό μέσο των αμυντικών μηχανισμών του για την προστασία του από το να καταναλώνεται από τους ζωικούς οργανισμούς (Bryant et al. 1992). Μελέτες ερευνητών αναφέρουν ότι η απόρριψη από τα ζώα μιας τροφής με ταννίνες βασίζεται μόνο στη γευστικότητά της και είναι ανεξάρτητη της τοξικότητάς της (Bernays & Cornelius 1992, Silanikove et al. 1996). Επίσης, άλλοι ερευνητές δέχονται ότι η μείωση της πρόσληψης ζωοτροφών με ταννίνες προέρχεται από το χαμηλό ποσοστό των θρεπτικών ουσιών των συγκεκριμένων ζωοτροφών που οδηγεί σε μεταβολικές διαταραχές (Provenza 1995, Silanikove et al. 1997). Συγκεκριμένα, πολλές πειραματικές μελέτες αναφέρονται εκτενώς στην ιδιότητα των ταννινών να σχηματίζουν ισχυρά σύμπλοκα με τις πρωτεΐνες (Salobir et al. 2005, Shimada 2006) και να επιφέρουν αρνητικά αποτελέσματα στην πρόσληψη της ζωοτροφής και στην αξιοποίηση των θρεπτικών ουσιών της, ιδιαίτερα στα μηρυκαστικά (Robbins et al. 1987, Silanikove et al. 1994,. 1996, 1997). Άλλοι ερευνητές (Griffiths & Mosley 1980, Haslam 1981) αναφέρουν ότι οι ταννίνες μειώνουν τη θρεπτική αξία των τροφών με την ιδιότητα που έχουν να ελαττώνουν τη διαθεσιμότητα των πρωτεϊνών του σιτηρεσίου και την ενζυμική δραστηριότητα του ζωικού οργανισμού, χωρίς να επηρεάζουν την πρόσληψη του σιτηρεσίου. Συνεπώς, η διαθεσιμότητα των αμινοξέων ελαττώνεται, λόγω της μείωσης της πεπτικότητας των πρωτεϊνών (Nelson et al. 1975, Mitaru et al. 1985, Mustafa & El Zubeir 1993, Elkin et al. 1995). Οι υδατάνθρακες του σιτηρεσίου των πετειναρίων επηρεάζονται από την παρουσία ταννινών, κυρίως επειδή σχηματίζουν με αυτές σύμπλοκες ενώσεις που υποβαθμίζουν την πεπτικότητα των υδατανθράκων (Longstaff & McNab 1991, Trevino et al. 1992, Mahmood & Smithard 1993, Mandal et al. 2006). Κατά τη διαδικασία της πέψης, οι ταννίνες επηρεάζουν τη φυσιολογική λειτουργία του βλεννογόνου του γαστρεντερικού σωλήνα, επιφέροντας νέκρωση της βλεννογόνιας μεμβράνης και διάβρωσή της (Mitjavila et al. 1977). Η επίδραση αυτή έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της απορροφητικής ικανότητας του γαστρεντερικού σωλήνα, που τελικά συνεπάγεται την ανεπαρκή σωματική ανάπτυξη του ζωικού οργανισμού. Η τοξικότητα, η οφειλόμενη στην παρουσία των ταννινών, επέρχεται με την πρόκληση νεκρωτικών αλλοιώσεων στο ήπαρ και στους νεφρούς των μονογαστρικών και μηρυκαστικών ζώων (McLeod 1974, Kumar & Singh 1984). Η εμφάνιση τοξικών φαινομένων που οφείλονται στην παρουσία ταννινών σε ένα σιτηρέσιο επέρχεται από το γεγονός ότι οι ταννίνες ή τα προϊόντα αποδόμησής τους απορροφούνται από τον πεπτικό σωλήνα των ζώων. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα μόρια των συμπυκνωμένων ταννινών απορροφούνται χωρίς να υποστούν κάποια τροποποίηση, λόγω του υψηλού μοριακού βάρους τους (McLeod 1974).

7 54 KOTROTSIOS N., CHRISTAKI E., BONOS E., FLOROUPANERI P., SPAIS A. B. ΙΙ. Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΧΑΡΟΥΠΙΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΖΩΩΝ Στη διατροφή μηρυκαστικών Η περιεκτικότητα των χαρουπιών και των υποπροϊόντων τους σε κυτταρίνες είναι σχετικά υψηλή (κ.μ.ο. 8%) και επομένως, αποτελούν ζωοτροφές περισσότερο κατάλληλες για μηρυκαστικά παρά για μονογαστρικά. Σύμφωνα με τους Spais et al. (2002), οι καρποί της χαρουπιάς μπορούν να προστεθούν στα συμπληρωματικά σιτηρέσια των μηρυκαστικών σε ποσοστό μέχρι και 20%. Η προσθήκη χαρουπιών σε ποσοστό άνω του 25% στο σιτηρέσιο γαλακτοπαραγωγών αγελάδων δεν μείωσε την παραγωγή του γάλατος (Piccioni 1989). Επίσης, η χρήση των χαρουπιών σε παχυνόμενα μοσχάρια δεν επηρέασε την αύξηση του σωματικού βάρους τους και την απόδοση σε σφάγιο (Louca & Papas 1973). Η προσθήκη χαρουπιών στο σιτηρέσιο παχυνόμενων αρνιών σε ποσοστό 56% επέφερε απώλειες στην αύξηση του σωματικού βάρους τους σε σύγκριση με αυτά που διατράφηκαν με βάση το καλαμπόκι (Priolo et al. 2000). Οι παραπάνω ερευνητές διαπίστωσαν ότι η προσθήκη στο σιτηρέσιο πολυαιθυλενογλυκόλης, που έχει την ιδιότητα να αντιδρά με τις ταννίνες και να εμποδίζει το σχηματισμό συμπλόκων πρωτεϊνών ταννινών, βελτίωσε την πεπτικότητα των θρεπτικών ουσιών. Επίσης, οι Priolo et al. (2000), Lanza et al. (2001) διαπίστωσαν ότι, ενώ η απόδοση σε σφάγιο των αρνιών δεν επηρεάστηκε, εντούτοις τα χαρακτηριστικά της ποιότητας του κρέατος ήταν υποδεέστερα και ιδιαίτερα ο βαθύτερος ερυθρός χρωματισμός του και η υψηλότερη λιποπεριεκτικότητά του. Ακόμη, σε πειραματισμό με αίγες σε γαλακτοπαραγωγή, η αντικατάσταση του αλεσμένου κριθαριού από χαρούπια σε ποσοστό άνω του 30% δεν μείωσε σημαντικά τη γαλακτοπαραγωγή τους (Louca & Papas 1973). Σε άλλη μελέτη που διεξήγαγαν οι Silanikove et al. (1996) σε αίγες οι οποίες διατράφηκαν ημερησίως με χαρούπια, βελανίδια και φυστίκια, που προσέφεραν συμπυκνωμένες ταννίνες σε ποσότητα 1,1 g/kg Σ.Β., 1,8 g/kg Σ.Β. και 2,7 g/kg Σ.Β. αντίστοιχα, παρατήρησαν μια σημαντική μείωση του σωματικού βάρους τους κυρίως με την κατανάλωση βελανιδιών και φυστικιών. Αυτό αποδόθηκε στο αρνητικό ισοζύγιο ενέργειας και αζώτου, λόγω των επιβλαβών επιπτώσεων των ταννινών στην πρόσληψη και στην πέψη των θρεπτικών ουσιών του σιτηρεσίου. Ωστόσο, από μελέτη των Distel & Provenza (1991) αναφέρεται ότι η μέγιστη ποσότητα των συμπυκνωμένων ταννινών, η οποία μπορεί να χορηγηθεί στις αίγες χωρίς να διαπιστωθούν συμπτώματα τοξίκωσης, ανέρχεται σε 3 g/kg Σ.Β. Οι Begovic et al. (1978) αναφέρουν ότι οι αίγες είναι περισσότερο ανθεκτικές από τα βοοειδή στην τοξίκωση από ταννίνες. Επίσης, σύμφωνα με τους Gilboa (1995) και Shimada (2006) διαπιστώθηκε ότι η περιεκτικότητα των σιαλογόνων αδένων σε πρωτεΐνες ήταν ιδιαίτερα υψηλή (συγκέντρωση 550 μg/ml) σε αίγες που διατράφηκαν με χαρούπια σε σχέση με αυτές που διατράφηκαν με άχυρο σιταριού (συγκέντρωση 190 μg/ml). Τέλος, σύμφωνα με τους Silanikove et al. (2005), η προσθήκη χαρουπιών στο σιτηρέσιο παχυνόμενων εριφίων σε ποσοστό 52% επέφερε δραστική μείωση στις αποδόσεις των εριφίων σε σύγκριση με την ομάδα μαρτύρων που διατράφηκαν με βάση το καλαμπόκι και τα πίτυρα. Στη διατροφή πτηνών Οι πειραματισμοί που έγιναν με την προσθήκη χαρουπιών σε ποσοστό άνω του 30% στο σιτηρέσιο κρεοπαραγωγών ορνιθίων, αντικαθιστώντας δημητριακούς καρπούς ή/και σογιάλευρο, έδειξαν μείωση του σωματικού βάρους τους και αύξηση του δείκτη μετατρεψιμότητας της τροφής (Kratzer & Williams, 1951, Bornstein et al. 1963, Vohra et al. 1966). Σύμφωνα με τους παραπάνω ερευνητές, τα αποτελέσματα αυτά οφείλονται στο πολύ υψηλό ποσοστό κυτταρινών και ταννινών των χαρουπιών και κατ επέκταση τους σιτηρεσίου τους. Εφόσον, όμως, τα σιτηρέσια των κρεοπαραγωγών ορνιθίων εμπλουτίζονται με λίπη ή έλαια και συνθετικά αμινοξέα, τα πτηνά αυτά παρουσιάζουν κανονική αύξηση σωματικού βάρους, υψηλό, όμως, δείκτη μετατρεψιμότητας της τροφής (Vohra & Kratzer 1964, Bornstein et al.1965). Παρόμοια αποτελέσματα προέκυψαν σε πειραματισμούς με την προσθήκη χαρουπιών σε ποσοστό άνω του 20% στο σιτηρέσιο των χηνών (Sahle et al. 1992). Σε μελέτη που διεξήγαγαν οι Ortiz et al. (2004) παρατήρησαν ότι η προσθήκη χαρουπιών σε αναλογία 6% και 9% στο σιτηρέσιο κρεοπαραγωγών ορνιθίων για 22 ημέρες μείωσε σημαντικά την πεπτικότητα των πρωτεϊνών και των λιπαρών ουσιών του σιτηρεσίου. Από τα παραπάνω φαίνεται ότι η προσθήκη χαρουπιών στο σιτηρέσιό τους είναι ανεκτή μέχρι εκείνο

8 Ν. ΚΟΤΡΩΤΣΙΟΣ, Ε. ΧΡΗΣΤΑΚΗ, Ε. ΜΠΟΝΟΣ, Π. ΦΛΩΡΟΥΠΑΝΕΡΗ, Α. Β. ΣΠΑΗΣ 55 το ποσοστό που δεν διαταράσσεται η ισορροπία του και ιδιαίτερα σε κυτταρίνες. Στη διατροφή χοίρων Τα χαρούπια μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο σιτηρέσιο των χοίρων σε ποσοστό μέχρι 10% (Spais 1995, Spais et al. 2001). Σύμφωνα με τον Neto (1964), η προσθήκη χαρουπιών σε ποσοστό 20% στα σιτηρέσια των παχυνομένων χοίρων, προκάλεσε σημαντική μείωση του σωματικού βάρους τους. Ωστόσο, μελέτες των Lanza et al. (1983), που πραγματοποιήθηκαν σε παχυνόμενους χοίρους σωματικού βάρους kg, έδειξαν ότι η προσθήκη χαρουπιών σε ποσοστά 10% και 20% στο σιτηρέσιό τους, δεν επηρέασε σημαντικά την αύξηση του σωματικού βάρους, την κατανάλωση της τροφής και τα χαρακτηριστικά της ποιότητας του σφάγιου. Εξάλλου, διαπιστώθηκε ότι τα χαρούπια, λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε σάκχαρα, όταν χορηγούνται σε χοιρίδια μπορούν να αντικαταστήσουν άλλες σακχαρούχες ζωοτροφές στο σιτηρέσιο (δεξτρόζη, άμυλο, ορός γάλατος), χωρίς να επηρεάζονται δυσμενώς η πρόσληψη της τροφής, η αύξηση του σωματικού βάρους και ο δείκτης μετατρεψιμότητας της τροφής (Piva et al. 1978, Santi et al. 1987, Lizardo et al. 2001, AndresElias et al. 2007). Η εμφάνιση διάρροιας στα απογαλακτιζόμενα χοιρίδια είναι συχνό πρόβλημα στις βιομηχανικού τύπου εκτροφές χοίρων (Madec et al. 1998). Πειραματικά διαπιστώθηκε ότι τα χαρούπια παρουσιάζουν αντιδιαρροϊκές ιδιότητες (Loeb et al. 1989). Πράγματι, σε πειραματισμό των Lizardo et al. (2001) διαπιστώθηκε ότι η προσθήκη χαρουπιών σε ποσοστό 6% στο σιτηρέσιο χοιριδίων είχε ως αποτέλεσμα τη μικρότερη συχνότητα εμφάνισης διάρροιας σε αυτά. Επίσης, η προσθήκη χαρουπιών σε ποσοστό 6% στην τροφή των χοιριδίων είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση της θνησιμότητας αυτών από τη νόσο του οιδήματος (Gutzwiller & Jost 1999). Επιπλέον, ο Kotrotsios (2009) αναφέρει ότι έρευνα που έγινε σε συνθήκες εμπορικής εκτροφής, με προσθήκη χαρουπιών ελληνικής προέλευσης σε ποσοστά 7,5%, 10,0% και 12,5%, στα σιτηρέσια χοίρων ηλικίας 30 ημερών (αμέσως μετά τον απογαλακτισμό) και μέχρι το τέλος της πάχυνσης (ηλικία 180 ημερών), είχε ως αποτέλεσμα τη σημαντική μείωση της συχνότητας εμφάνισης διαρροϊκών κοπράνων κατά 35%, 65% και 35%, αντίστοιχα. Επίσης, η ενλόγω προσθήκη μείωσε σημαντικά την πεπτικότητα των κατά Weende θρεπτικών ουσιών της τροφής, ενώ δεν επηρέασε την κατανάλωση τροφής, το δείκτη μετατρεψιμότητας, την απόδοση σε σφάγιο και τη χημική σύστασή του. Ακόμη, δεν επηρέασε δυσμενώς την κατάσταση της υγείας των χοίρων. Ειδικότερα, η προσθήκη χαρουπιών σε ποσοστό 10% αύξησε σημαντικά το σωματικό βάρος των χοίρων στη σφαγή κατά 3,3% και το βάρος σφάγιου χοίρων κατά 3,4%. Τέλος, σύμφωνα με τους Lizardo et al. (2001), το άλευρο που προκύπτει από την επεξεργασία χαρουπιών μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη διατροφή των απογαλακτιζόμενων χοιριδίων σε ποσοστό 6%. Απ όλα τα παραπάνω προκύπτει ότι η προσθήκη των χαρουπιών στη διατροφή των παραγωγικών ζώων είναι δυνατή. Με δεδομένο, μάλιστα, ότι η Ελλάδα παράγει σημαντική ποσότητα χαρουπιών ετησίως, μέρος της εγχώριας παραγωγής θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ως ζωοτροφή. Ωστόσο, το ανώτατο όριο προσθήκης χαρουπιών στο σιτηρέσιο δεν έχει πλήρως καθοριστεί κι αυτό γιατί δεν έχει αποσαφηνιστεί εάν οι περιεχόμενες σε αυτά ταννίνες είναι αυτές και μόνο αυτές υπεύθυνες για τα ευεργετικά και δυσμενή αποτελέσματα από αυτήν τη χρήση των χαρουπιών.

9 56 KOTROTSIOS N., CHRISTAKI E., BONOS E., FLOROUPANERI P., SPAIS A. B. REFERENCES BIΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Albanell E (1990) Caracterization morfologica, composition quimica y valor nutritivo de distintas variedades de garrofa (Ceratonia siliqua L.) cultividas en Espagna, Tesis Doctoral, Universidad Autonoma de Barcelona, pp 218. AndresElias N, Pujols J, Badiola I, Torrallardona D (2007) Effect of nucleotides and carob pulp on gut health and performance of weanling piglets. Livest Sc 108: Avallone R, Plessi M, Baraidi M, Monzani A (1997) Determination of chemical composition of carob (Ceratonia siliqua L.) Protein, fat, carbohydrates and tannins. J Food Comp Anal 10: Begovic S, Dusic E, Sacirbrebegvic A, Tafro A (1978) Examination of tannase activity of ruminal content and mucosa of goats on oak leaf diet and during intraruminal administration of 310% tannic acid. Veterinaria (Sarajevo), 27: (Serbian with english summary). Bengoechea C, Romero A, Villanueva A, Moreno G, Alaiz M, Millan F, Guerrero A, Puppo MC (2008) Composition and structure of carob (Ceratonia siliqua L.) germ proteins. Food Chem 107: Bernays EA, Cornelius M (1992) Relationship between deterrence and toxicity of plant secondary compounds for the alfaalfa weevil Hypera brunneipennis. Entomol Exp Appl 64: Biner B, Gubbuk H, Karhan M, Aksu M, Pekmezci M (2007) Sugar profiles of the pods of cultivated and wild types of carob bean (Ceratonia siliqua L.) in Turkey. Food Chem 100: Bonnier G (1970) Flore complete de France, Suisse et Belgique, tom. III & XI. Ed. E. Orlhac, Paris. Bornstein S, Alumot E, Mokadi S, Nachtomi E, Nahrri U (1963) Trials for improving the nutritional value of carobs for chicks. Israel J Agric Research 3:2535. Bornstein S, Lipstein B, Alumot E,(1965) The metabolisable and productive energy of carobs for growing chicks. Poult Sci 44: Brufau J, Boros D, Marquardt RR (1998): Influence of growing season, tannin content and autoclave treatment on the nutritive value of near isogenic lines of faba beans (Vicia faba L.) when fed to Leghorn chicks. Br Poult Sci 39: Brunet S, Hoste H (2006) Monomers of condensed tannins affect the larval exsheatment of parasitic nematodes of ruminants. J Agric Food Chem 54: Bryant JP, Reichardt BP, Clausen TP, (1992) Chemically mediated interactions between woody plants and browsing mammals. J Range Mgmt 45:1824. Gennadios P. (1959) Herbarium dictionary, Volume Ι & ΙΙ, Ekdoseis Anatyposis Trohalia, Athens, Greece (In Greek). Carobtree (2010) [accessed 28 January 2010]. Davies WNL, Orphanos PI, Papaconstantinou J (1971) Chemical composition of developing carob pods. J Sci Food Agric 22:8386. Distel RA, Provenza FD (1991) Experience early in life effects voluntary intake of blackbrush by goats. J Chem Ecol 17: Elkin RG, Freed MB, Hamaker BR, Zhang Y, Parsons CM (1995) Condensed tannins are only partially responsible for variations in nutrient digestibilities of sorghum grain cultivars. Poult Sci 74 (Suppl. 1): 125 (abstract). ESYE (2005) National Statistical Service of Greece. portal/page/ portal/esye/pagedatabase [accessed in 2005] (In Greek). Fletcher, R. (1997) Carob agroforestry in Portugal and Spain. The Australian New Crops Newsletter 7. Frohne D, Pfander HJ (2005) Poisonous Plants. A handbook for Doctors, Pharmacists, Toxicologists, Biologists and Veterinarians. 2 nd Ed. Manson Publishing Ltd, London, UK, pp Gilboa N (1995) Negative effects of tannins ion livestock and their neutralization. PhD Thesis.The Hebrew University of Jerusalem, Jerusalem, Israel. Griffiths DW, Moseley G (1980) The effect of diets containing field beans of high or low polyphenolic content on the activity of digestive enzymes in the intestines of rats. J Sci Food Agric 31: Gutzwiller A, Jost M (1999):Diarhees et maladie de l oedème chez le porcelet; mieux vaut prévenir que guérir. Rev Suisse Agric 31, 829:6770. Hart JH, Hillis WE (1972) Inhibition of woodrotting fungi by ellagitannins in the heartwood of Quercus alba. Phytopathology 62: Haslam E (1981) Vegetable tannins. In: The biochemistry of plants, Vol. 7. Academic Press, New York, pp Henis V, Tagari H, Volcaani R (1964) Effect of water extract of carob pods, tannic acids and their derivatives on the morphology and growth of microorganisms. Appl Microbiol 12: Hoste H, Jackson F, Athanasiadou S, Thamsborg SM, Hoskin SO (2006) The effects of tanninrich plants on parasitic nematodes in ruminants. Trends Parasitol 22: Jansman AJM (1993) Tannins in faba beans (Vicia faba L.); antinutritional properties in monogastric animals. PhD Dissertation Thesis. University of Wageningen, The Netherlands, pp 207. Kavvadas D (1956) Illustrated botanical herbarium dictionary, Volume, Ι ΙΧ, Athens, Greece. (In Greek). Khair M, ElShatnawi J, Ereifej K, (2001) Chemical composition and livestock ingestion of carob (Ceratonia siliqua L.) seeds. Journal of Ranger Management 54: Kotrotsios N (2009) A study of utilization of ration in fattening pigs included in their diet carob fruits. Doctoral Thesis, Faculty of Veterinary Medicine, Aristotle University of Thessaloniki, Greece (In Greek). Kratzer FH, Williams DE (1951) The value of ground carob in rations for chicks. Poult Sci 30: Kumar R, Singh M (1984) Tannins, their adverse role in ruminant nutrition. J Agric Food Chem 32: Kumazawa S, Taniguchi M, Suzuki Y, Shimura M, Kwon M, Nakayama T (2002) Antioxidant activity of polyphenols in carob pods. J Agric Food Chem 50: Lanza A, D Urso G, Lanza E, Aleo C (1983) Esperienze d impiego di un semolato di carruba ad umidita in diete per suini. Tec Agric 35(2): Lanza M, Priolo, A, Biondi, L, Bella M, Ben Salem H, (2001) Replacement of cereals grains by orange pulp and carob pulp in Faba bean based diets fed to lamps; Effects on growth performance and meat quality. Anim Res 50:2130. Lizardo R, Canellas J, Torrallardona D, Brufau J (2001) Utilisation of carob powder in piglet diets and its influence on growth performance and health after weaning. Commission of Pig ProductionSession P4.10. In: Proceedings of the 52 nd Annual Meeting of EAAP, Budapest, 2629 August Loeb H, Vandenplas Y, Wurch P, Guesry P (1989) Tannin rich carob pod for the treatment of Acute onset diarrhoea. J Pediatric Gastroenter Nutr 8(4):

10 Ν. ΚΟΤΡΩΤΣΙΟΣ, Ε. ΧΡΗΣΤΑΚΗ, Ε. ΜΠΟΝΟΣ, Π. ΦΛΩΡΟΥΠΑΝΕΡΗ, Α. Β. ΣΠΑΗΣ 57 Longstaff M, McNab JM (1991) The inhibitory effects of hull polysaccharides and tannins of field beans (Vicia faba L.) on the digestion of aminoacids, starch and lipids and on digestive enzyme activities in young chicks. Br J Nutr 65: Louca A, Papas A (1973) The effect of different proportions of carob pod meal in the diet of the performance of calves and goats. Anim Prod 17: Madec F, Bridoux N, Bounaix S, Jestin A (1998) Measurement of digestive disorders in the piglet at weaning and related risk factors. Prev Vet Med 35:5372. Mahmood S, Smithard R (1993) A comparison of effects of body weight and feed intake on digestion in broiler cockerels with effects of tannins. Br J Nutr 70: Makris DP, Kefalas P (2004) Carob Pods (Ceratonia siliqua L.) as a source of polyphenolic antioxidants. Food Technol Biotechnol 42: Mandal AB, Tyagi PK, Elangovan AV, Tyagi PK, Kaur S, Johri AK (2006) Comparative apparent metabolisable energy values of high, medium and low tannin varieties of sorghum in cockerel, guinea fowl and quail. Br Poult Sc 47: Maza M, Zamora R, Alaiz M, Hidalgo FJ, Millan F, Vioque E (1989) Carob bean germ seed (Ceratonia siliqua): Study of the oil and proteins. J Sci Food Agric 46: McLeod MN (1974) Plant tanninstheir role in forage quality. Nutr Abtr Rev 44: Miliarakis E (1925) Botany, Athens, Greece. (In Greek). Mitaru BN, Reichert RD, Blair R (1985) The binding of dietary protein by sorghum tannins in the digestive tract of pigs. J Nutr 114: Mitjavila S, Lacombe C, Carrera G, Depache R (1977) Tannic acid and oxidised tannic acid on the functional state of rat intestinal epithelium. J Nutr 107: Mustafa EA, El Zubeir EA (1993) Use of sorghum gluten feed as a substitute for soyabean meal in diet for broiler chicks. World Anim Rev 76:5861. Nelson TS, Stephenson EL, Burgos A, Floyd J, York JO, (1975) Effect of tannin content and dry matter digestion on energy utilization and average amino acid availability of hybrid sorghum grains. Poult Sci 54: Neto APL (1964) Carob beans for feeding pigs. Bol Pecuar 32:4969. Ortiz LT, Rodriguez ML., Alzueta C. Rebole A, Haber B, Trevino J (2004) Effect of carob (Ceratonia Siliqua L.) seed in broiler chick diets on nutrient digestibility and inestinal viscosity. European Association For Animal Production. 110: Owen RW, Haubner R, Hull WE, Erben G, Soiegelhalder B, Bartsch H, et al. (2003) Isolation and structure elucidation of the major individual polyphenols in carob fibre. Food Chem Toxico l 41: Piccioni M (1989) Dizionario degli alimenti per il bestiame, 5 th Edizione. Ed. Agricole. pp Piva G, Santi E, Amerio M (1978) Utilizzazione zootechnica della farina essiccata di carruba. Suinicoltura 19(1):4346. Priolo A, Waghom GC, Lanza M, Biondi L, Pennisi P (2000): Polyethylene glycol as a means for reducing the impact of condensed tannins in carob pulp; Effects on growth performance and meat quality. J Anim Sci 78: Provenza FD (1995) Postingestive feedback as an elementary determinant of food selection and intake in ruminants. J Range Mgmt 48:217. Robbins CT, Hanely TA, Hagerman AE, Hjeljord O, Baker DL, Schwartz CC, Mautz WW (1987) Role of tannins in defending plants against ruminants: reduction in protein availability. Ecology 68: Sahle M, Coleou J, Haas C (1992) Carob pod (Ceratonia Siliqua L.) meal in geese diets. Br Poult Sci 33: Salobir J, Kostanjevec B, Struklec M, Salobir K (2005) Tannins reduce protein, but not phosphorus utilization of diet with added phytase in pigs. Journal of animal and feed sciences 14: Santi E, Cerioli C, Speroni M, Morlacchini M, Dellaglio F (1987) Interferenze di un derivato aella lavorazione della carruba (Ceratonia Siliqua L.) sul microbismo dell apparato digerente dei suini. Rivista di Suinicoltura 2 (3): Santos M, Rodrigus A, Teixeira JA (2005) Production of dextran and fructose from carob pod extract and cheese whey by Leuconostoc mesenteroides NRRl B 512(f). Biochem Eng J 25(1):16. Saura Calixto F (1988) Effect of condensed tannins in the analysis of dietary fiber in carob pods. J Food Sci 53(6): Scalbert A. (1991) Antimicrobial properties of tannins. In: Phytochemistry Vol. 30. No 12, Pergamon Press, Oxford, pp Shimada T (2006) Salivary proteins as a defence against dietary tannins. J Chem Ecol 32: Silanikove N, Nitsan Z, Perevolotsky A (1994) Intake and digestion of carob (Ceratonia siliqua L.) leaves by sheep as affected by daily supplementation of tanninbinding chemical. J Agric Food Chem 42: Silanikove N, Gilboa N, Nitsan N, Perevolotsky A (1996) Effect of a daily supplementation of polyethylene glycol on intake and digestion of tannincontaining leaves (Quercus calliprinos, Pistachia lentiscus and Ceratonia siliqua) by goats. J Agric Food Chem 44: Silanikove N, Gilboa N, Nitsan Z (1997) Interactions among tannins, supplementation and polyethylene glycol in goats fed oak leaves. Anim Sci 64: Silanikove N, Gilboa N, Nitsan Z (2001) Effect of condensed tannins in carob leaves (Ceratonia siliqua) on rumen volume and passage rate of liquid and particulate matter along the digestive tract in goats. Small Ruminant Research 40:9599. Silanikove N, Landau S, Or D, Kababya D, Bruckental I, Nitsan Z (2005) Analytical approach and effects of condensed tannins in carob pods (Ceratonia siliqua) on feed intake, digestive and metabolic responses of kids. Livest Sc 99:2938. Spais AB (1995) Animal feeds and diets, Volume A: Bromatology. Aristotle University of Thessaloniki Press, Greece (In Greek). Spais AB, FlorouPaneri P, Christaki E (2001) Basic mammal and bird nutrition. Ekdoseis Sighroni Paideia. Thessaloniki, Greece (In Greek). Spais AB, FlorouPaneri P, Christaki E (2002) Animal feeds and diets. Ekdoseis Sighroni Paideia. Thessaloniki, Greece (In Greek). Statemaster (2010) [accessed 28 January 2010]. Trevino J, Ortiz L, Centeno C, (1992) Effect of tannins from faba beans (Vicia faba) on the digestion of starch by growing chicks. Anim Feed Sci Technol 37: Truestarhealth (2010) [accessed 28 January 2010] Vohra P, Kratzer FH (1964) The use of ground carobs in chicken diets. Poult Sci 43: Vohra P, Kratzer FH, Joslyn MA (1966) A growth depressing and toxic effect of tannins in chicks. Poult Sci 45: Wikipedia (2010) [accessed 28 January 2010]. Yousif AK, Alghawi HM (2000) Processing and characterization of carob powder. Food Chem 69:

Εφαρμοσμένη διατροφή των κουνελιών. Πασχάλης Δ. Φορτομάρης Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ.

Εφαρμοσμένη διατροφή των κουνελιών. Πασχάλης Δ. Φορτομάρης Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. Εφαρμοσμένη διατροφή των κουνελιών Πασχάλης Δ. Φορτομάρης Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. Σημασία Μέσο συντήρησης, αύξησης, κυοφορίας, γαλακτοπαραγωγής Άμυνα οργανισμού Το σημαντικότερο στοιχείο της εκτροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΙΡΟΥΣ. Ιωάννης Μαυρομιχάλης, PhD

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΙΡΟΥΣ. Ιωάννης Μαυρομιχάλης, PhD ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΙΡΟΥΣ Ιωάννης Μαυρομιχάλης, PhD Οι τιμές του σογιαλεύρου και των κρυσταλλικών αμινοξέων παραμένουν ασταθείς. Κατά καιρούς, υπάρχει ενδιαφέρον για λιγότερο γνωστές

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή γαλακτοπαραγωγών προβάτων

Διατροφή γαλακτοπαραγωγών προβάτων Διατροφή γαλακτοπαραγωγών προβάτων Γεώργιος I. Αρσένος Επίκουρος Καθηγητής Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γιατί είναι σημαντική η Διατροφή... Καθορίζει την παραγωγικότητα 50

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ι. ΜΠΑΛΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α.Π.Θ.

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ι. ΜΠΑΛΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α.Π.Θ. ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ι. ΜΠΑΛΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α.Π.Θ. Η υπερβολική συγκέντρωση της εντατικής κτηνοτροφίας σε ορισμένες περιοχές, σε συνδυασμό με την αύξηση του μεγέθους των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ και ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ Η αξιοποίηση των υποπροϊόντων τους μια σπουδαία ευκαιρία για την ελληνική κτηνοτροφία Γεώργιος Ε. Βαλεργάκης Εργαστήριο Ζωοτεχνίας, Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

Protecure και Endosan. Protecure. Endosan

Protecure και Endosan. Protecure. Endosan Υγιεινό Φυσικό Προβιοτικό Protecure Endosan Protecure και Endosan Υγιεινό Φυσικό Προβιοτικό Τα νέα ϖροβιοτικά, Protecure και Endosan, ϖεριέχουν καλλιέργειες µικροοργανισµών γαλακτικού οξέος, είναι φυσικά

Διαβάστε περισσότερα

Για τον άνθρωπο π.χ. το 85% περίπου των στερεών συστατικών του σώματός του αποτελείται από πρωτεΐνες. Έτσι οι πρωτεΐνες της τροφής χρησιμοποιούνται :

Για τον άνθρωπο π.χ. το 85% περίπου των στερεών συστατικών του σώματός του αποτελείται από πρωτεΐνες. Έτσι οι πρωτεΐνες της τροφής χρησιμοποιούνται : PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι πρωτεΐνες είναι τάξη θρεπτικών υλών με ιδιαίτερη σημασία για τους ζωντανούς οργανισμούς, γιατί αποτελούν την κύρια δομική ύλη τους. Περιεκτηκότητα μερικών τροφίμων σε

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ. Διατροφική Πολιτική. Αντωνία Τριχοπούλου

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ. Διατροφική Πολιτική. Αντωνία Τριχοπούλου ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ Διατροφική Πολιτική Αντωνία Τριχοπούλου ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Υπό την Αιγίδα του Υπουργείου Υγείας 27 Απριλίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ. Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ. Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών Ενζύμων που βρίσκονται κατά μήκος του πεπτικού τους σωλήνα. Τα ένζυμα

Διαβάστε περισσότερα

Απογαλακτισμού χοιριδίων

Απογαλακτισμού χοιριδίων X ΙΝ OIΡ Α ΙΣ ΟΠ ΟΡΡ ΙΣΤΕ Σ 2910 Απογαλακτισμού χοιριδίων ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ: Αμινοξέα, Ανθρακικό ασβέστιο, Χλωριούχο νάτριο, Πρόμιγμα Βιταμινών Ιχνοστοιχείων, Φωσφ. μονασβέστιο, Οξυνιστές, Προβιοτικό, Χλ. xολίνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του φουντουκιού:

Η ιστορία του φουντουκιού: ΤΟ ΦΟΥΝΤΟΥΚΙ : Η ιστορία του φουντουκιού: Σύμφωνα με ιστορικά ευρήματα, τα φουντούκια πρωτοεμφανίστηκαν στις περιοχές της Σουηδίας, Δανίας και Γερμανίας κατά τη Μεσολιθική και Νεολιθική εποχή. Η καλλιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 6: Ενδογενείς Παράγοντες Ενεργότητα Ύδατος (1/2), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΕΣ ΠΤΗΝΩΝ Α. ΟΡΝΙΘΕΣ (ΚΟΤΟΠΟΥΛΑ & ΚΟΤΕΣ)

ΤΡΟΦΕΣ ΠΤΗΝΩΝ Α. ΟΡΝΙΘΕΣ (ΚΟΤΟΠΟΥΛΑ & ΚΟΤΕΣ) ΤΡΟΦΕΣ ΠΤΗΝΩΝ Α. ΟΡΝΙΘΕΣ (ΚΟΤΟΠΟΥΛΑ & ΚΟΤΕΣ) ΟΙΚΟΣΙΤΗ ΠΑΡΑ ΟΣΙΑΚΗ ΕΚΤΡΟΦΗ 09 ΕΝΙΑΙΟ ΜΙΓΜΑ ΝΕΟΣΣΩΝ - ΠΟΥΛΑ ΩΝ ΟΙΚΟΣΙΤΗΣ ΕΚΤΡΟΦΗΣ Φ19 ΕΝΙΑΙΟ ΜΙΓΜΑ ΝΕΟΣΣΩΝ - ΠΟΥΛΑ ΩΝ ΟΙΚΟΣΙΤΗΣ ΕΚΤΡΟΦΗΣ - ECO Πλούσιο σε πολυακόρεστα

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες»

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες» ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο ασικών Ερευνών (Βασιλικά, Λουτρά Θέρµης) ρ. Ιωάννης Σπανός Τακτικός Ερευνητής «Κρανιά: Μία νέα καλλιέργεια µε πολύτιµες ιδιότητες» Λαµία, 16Μαϊου 2012 Τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΕΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΛΩΝ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΗΓΑΝΙΣΜΑ Χριστοφόρου Ανδρέας Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικό Κτηνοτροφικό Ρεβίθι

Βιολογικό Κτηνοτροφικό Ρεβίθι Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ οι χημικές αντιδράσεις που συμβαίνουν στον οργανισμό για την παραγωγή ενέργειας και τη διατήρηση της ζωής αναβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια Ελένη Χριστοδούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Geotechnical Chamber of Greece (GCG) EMPLOYMENT SITUATION of the members of G.C.G.

Geotechnical Chamber of Greece (GCG) EMPLOYMENT SITUATION of the members of G.C.G. Geotechnical Chamber of Greece (GCG) EMPLOYMENT SITUATION of the members of G.C.G. GEOTECHNICAL CHAMBER OF GREECE (GCG) Total Number of Members: 32.591 (Sept 2010) FIVE MAJOR SCIENTIFIC FIELDS-SECTORS:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΕΣ ΠΤΗΝΩΝ Α. ΟΡΝΙΘΕΣ (ΚΟΤΟΠΟΥΛΑ & ΚΟΤΕΣ)

ΤΡΟΦΕΣ ΠΤΗΝΩΝ Α. ΟΡΝΙΘΕΣ (ΚΟΤΟΠΟΥΛΑ & ΚΟΤΕΣ) ΚΩ. ΤΡΟΦΕΣ ΠΤΗΝΩΝ Α. ΟΡΝΙΘΕΣ (ΚΟΤΟΠΟΥΛΑ & ΚΟΤΕΣ) ΟΙΚΟΣΙΤΗ ΠΑΡΑ ΟΣΙΑΚΗ ΕΚΤΡΟΦΗ 09 ΕΝΙΑΙΟ ΜΙΓΜΑ ΝΕΟΣΣΩΝ - ΠΟΥΛΑ ΩΝ ΟΙΚΟΣΙΤΗΣ ΕΚΤΡΟΦΗΣ Φ19 ΕΝΙΑΙΟ ΜΙΓΜΑ ΝΕΟΣΣΩΝ - ΠΟΥΛΑ ΩΝ ΟΙΚΟΣΙΤΗΣ ΕΚΤΡΟΦΗΣ - ECO Πλούσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η διατροφή σχετίζεται άμεσα ή έμμεσα με την εμφάνιση ή/και

Διαβάστε περισσότερα

BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου

BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου αυτών στον οργανισμό. Οι βιταμίνες κατατάσσονται στην

Διαβάστε περισσότερα

(αποστειρωση, παστεριωση, ψησιμο)

(αποστειρωση, παστεριωση, ψησιμο) ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΣΤΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ (αποστειρωση, παστεριωση, ψησιμο) Η θερμικη επεξεργασία έχει επιζημια επίδρση στα θρεπτικα συστατικά. Στοχος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή και θρεπτική αξία ξυλωδών φυτών σε λιβάδια της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης

Παραγωγή και θρεπτική αξία ξυλωδών φυτών σε λιβάδια της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Παραγωγή και θρεπτική αξία ξυλωδών φυτών σε λιβάδια της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Χ. Καρακώστα, Μ. Δ. Γιακουλάκη και Β. Π. Παπαναστάσης Τομέας Λιβαδοπονίας και Άγριας Πανίδας-Ιχθυοπονίας Γλυκέων Υδάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Άσκηση και διατροφή στην πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών 2. ΚΩΔ. Μ/ΤΟΣ: MΒ04 3. ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά ΓΕΝΙΚΑ Το γιαούρτι προέρχεται από το αγελαδινό, κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, το οποίο βράζεται και αργότερα, όταν η θερμοκρασία του κατέβει στους 40 50 ο C προστίθεται η μαγιά και αφήνεται να πήξει. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ Αποφευχθέν CO 2 (Kg / εκτάριο / έτος) Προϊόντα: Υψηλό κόστος σακχαρούχων και αμυλούχων προϊόντων (τεύτλα, καλαμπόκι, κ.ά.) που χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά

Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά 13 Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΜΕΡΟΣ, ΙΣΧΥΕΙ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Τα υποδεικνυόμενα ανώτατα

Διαβάστε περισσότερα

2 ΕΕΚΥΖ Λυκόβρυσης E-mail: ve46u015@minagric.gr Σοφοκλή Βενιζέλου 1 www.minagric.gr/greek/zootrofes.html

2 ΕΕΚΥΖ Λυκόβρυσης E-mail: ve46u015@minagric.gr Σοφοκλή Βενιζέλου 1 www.minagric.gr/greek/zootrofes.html ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 5//00 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡ. ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Αριθ. Πρωτ.: 98 ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Δ/ΝΣΗ ΕΙΣΡΟΩΝ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ Ταχ. Δ/νση: Βερανζέρου 4 Προς: Ταχ. Κώδικας:

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Γεώργιος Ζέρβας ιευθυντής Εργαστηρίου Φυσιολογίας Θρέψεως και ιατροφής του Γεωπονικού Πανεπιστηµίου Αθηνών

Καθηγητής Γεώργιος Ζέρβας ιευθυντής Εργαστηρίου Φυσιολογίας Θρέψεως και ιατροφής του Γεωπονικού Πανεπιστηµίου Αθηνών Κλιµατική αλλαγή και ζωική παραγωγή Καθηγητής Γεώργιος Ζέρβας ιευθυντής Εργαστηρίου Φυσιολογίας Θρέψεως και ιατροφής του Γεωπονικού Πανεπιστηµίου Αθηνών Ο 20ος αιώνας, που χαρακτηρίζεται από την άκρατη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΩΝ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΩΝ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ Μ. ΜΠΟΝΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 Α. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοµατεπώνυµο: Όνοµα πατρός και µητρός: Ελευθέριος Μπόνος

Διαβάστε περισσότερα

Πως να τις διαβάζουµε σωστά... Μαρία Σαρικά ιαιτολόγος- ιατροφολόγος. Μεταβολικός Έλεγχος & Τροποποίηση Συµπεριφοράς www.dia-trofis.

Πως να τις διαβάζουµε σωστά... Μαρία Σαρικά ιαιτολόγος- ιατροφολόγος. Μεταβολικός Έλεγχος & Τροποποίηση Συµπεριφοράς www.dia-trofis. Μεταβολικός Έλεγχος & Τροποποίηση Συµπεριφοράς www.dia-trofis.gr Πως να τις διαβάζουµε σωστά... Μαρία Σαρικά ιαιτολόγος- ιατροφολόγος ΙΑΤΡΟΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ/ 100ml Ενέργεια/ Energy 52Kcal/221KJ Υδατάνθρακες/

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΛΙΠΩΝ, ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ, ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΚΑΙ ΑΜΥΛΟΥ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ (άσκηση 10 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος:

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί είναι θέμα παράδοσης...

Γιατί είναι θέμα παράδοσης... Γιατί είναι θέμα παράδοσης... ΜΥΛΟΙ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε. Λεωφ. Εθνάρχου Βενιζέλου 40, Σούδα 73200, τηλ: 800-11-44555, 28210 81380, fax: 28210 89898, http://www.mills.gr e-mail: info@mills.gr Αιγο-Προβατοτροφές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής e-catalogue 2012 Βιταμίνες Μέταλλα & Ιχνοστοιχεία Αμινοξέα & Πρωτεΐνες Απαραίτητα Λιπαρά Οξέα Πεπτικά/Προβιοτικά Βοηθήματα Βιταμίνες Οι βιταμίνες είναι απαραίτητες για

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Σηµειώσεις για τον καθηγητή Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Βασικές γνώσεις Ο όρος γάλα, ως βασικό τρόφιµο, χωρίς κανένα προστεθειµένο επίθετο, ισχύει συνήθως για το αγελαδινό γάλα που είναι φρέσκο, πλήρες,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

BREAKFAST CEREALS NEWS ΝΕΑ ΣΥΝΤΑΓΗ. Περιεχόμενα. Δημητριακά Πρωινού Nestlé. Η ιστορία μας.

BREAKFAST CEREALS NEWS ΝΕΑ ΣΥΝΤΑΓΗ. Περιεχόμενα. Δημητριακά Πρωινού Nestlé. Η ιστορία μας. Φεβρουάριος 2013 / Τεύχος 9 Περιεχόμενα 1. Η ιστορία μας και Διατροφική επανάσταση. 2. Εδώ και πολλά χρόνια κάνουμε όλο και καλύτερο το πρωινό σας! 2. Είμαστε παγκοσμίως πρωτοπόροι στην ολική άλεση από

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Άσκηση και διατροφή στην πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών Ισορροπημένη διατροφή Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Ο τρόπος εναπόθεσης του σωματικού λίπους έχει αποδειχτεί τελευταία πως αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας;

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; > της Νεκταρίας Καρακώστα Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; Για λόγους οικονομικούς, ηθικούς, θρησκευτικούς, λόγους υγείας και περιβαλλοντικούς, χιλιάδες καταναλωτές αναζητούν τρόπους και λύσεις σε μια προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΟΥΣΑΜΙ Το σουσάμι αποτελεί φυτικής προέλευσης τρόφιμο, που περιέχει υψηλής βιολογικής αξίας φυτικές πρωτεΐνες. Είναι πλούσιο σε αμινοξέα όπως η μεθειονίνη, η τρυπτοφάνη,

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες εφαρμογές του αιθέριου ελαίου του θυμαριού στην Αρωματοθεραπεία

Σύγχρονες εφαρμογές του αιθέριου ελαίου του θυμαριού στην Αρωματοθεραπεία Σύγχρονες εφαρμογές του αιθέριου ελαίου του θυμαριού στην Αρωματοθεραπεία Σεβαστή Μακροπούλου: Χημικός Senior Product Manager Apivita. Αρωματοθεραπεία Η θεραπεία μέσω του αρώματος Μια πανάρχαια μέθοδος

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 11: Εξωγενείς Παράγοντες Θερμοκρασία, 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Τα τρόφιμα είναι σύνθετοι συνδυασμοί που προέρχονται από πολλές πηγες. Όλα τα τρόφιμα έχουν τη δυνατότητα αλλεπίδρασης (χημικής) σε διαφορετικό βαθμό.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

the art of sweets από γενιά σε γενιά χειρο...ποιηματα φτιαγμένα με μεράκι! ΚΩΔ. 325 SESAME CAKE SELECTION 160 gr συλλογή παστελιών

the art of sweets από γενιά σε γενιά χειρο...ποιηματα φτιαγμένα με μεράκι! ΚΩΔ. 325 SESAME CAKE SELECTION 160 gr συλλογή παστελιών ΚΩΔ. 325 SESAME CAKE SELECTION 160 gr συλλογή παστελιών ΚΩΔ. 326 NUTS CAKE SELECTION 160 gr συλλογή παστελιών από το 1971 Handmade since 971 1 από γενιά σε γενιά χειρο...ποιηματα φτιαγμένα με μεράκι! Παστέλι

Διαβάστε περισσότερα

Άλλες λέξεις που χρησιμοποιούνται: Συμπληρώματα διατροφής, λειτουργικά τρόφιμα.

Άλλες λέξεις που χρησιμοποιούνται: Συμπληρώματα διατροφής, λειτουργικά τρόφιμα. Τι είναι τα Neutracuticals Καλυβιανάκης ηµήτρης Ουρολόγος L/O/G/O ήλωση συµφερόντων Καµία L/O/G/O Ορισμός Άλλες λέξεις που χρησιμοποιούνται: Συμπληρώματα διατροφής, λειτουργικά τρόφιμα. Προέρχεται από

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές της Αγροτικής Οικονομίας του Ν. Αιτωλοακαρνανίας υπό το πρίσμα των πρόσφατων κρίσεων στις Διεθνείς Αγορές Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων

Προοπτικές της Αγροτικής Οικονομίας του Ν. Αιτωλοακαρνανίας υπό το πρίσμα των πρόσφατων κρίσεων στις Διεθνείς Αγορές Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων Προοπτικές της Αγροτικής Οικονομίας του Ν. Αιτωλοακαρνανίας υπό το πρίσμα των πρόσφατων κρίσεων στις Διεθνείς Αγορές Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων Παράγοντες που επηρεάζουν την διαμόρφωση των διεθνών

Διαβάστε περισσότερα

Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα

Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα Ποια η κατάσταση σε Ελλάδα και διεθνώς; Που οδεύουμε και ποιες οι προϋποθέσεις; Aντώνης Ζαμπέλας Πρόεδρος ΕΦΕΤ Αναπλ. Καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακή*υγεία! Διατροφή!&!Αντιγήρανση! Δημήτρης!Συκιανάκης! Gerontology & Antiaging Medicine!

Καρδιαγγειακή*υγεία! Διατροφή!&!Αντιγήρανση! Δημήτρης!Συκιανάκης! Gerontology & Antiaging Medicine! Καρδιαγγειακή*υγεία Διατροφή&Αντιγήρανση ΔημήτρηςΣυκιανάκης Gerontology & Antiaging Medicine Χτυπώ&χτυπώ,&δίχως&να&σε&πονώ,&μ'&αν&πάψω& να&χτυπώ,&χάθηκες&στο&λεπτό. && &Τι&είναι&; Μαφυσικά ηκαρδιά. -Τοόργανοτης«ζωής»όλωνμας,τοόργανοπουσυμπάσχει&μετοάγχοςμας,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Κωνσταντίνα Τζιά ΠΕΡΙΛΗΨΗ Συντήρηση φρούτων ή λαχανικών με χρήση εδώδιμων μεμβρανών σε συνδυασμό με ψύξη ή/και συσκευασία ΜΑΡ Προϊόντα:

Διαβάστε περισσότερα

[Version 7.2, 12/2008] ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

[Version 7.2, 12/2008] ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ [Version 7.2, 12/2008] ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Vitamin AD3E, ενέσιμο διάλυμα 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Δραστικό(ά)

Διαβάστε περισσότερα

Λιποδιαλυτές: Βιταμίνη Α (ρετινόλη, καροτινοειδή) Επιδρά στην όραση & το δέρμα. Αποθηκεύεται στο συκώτι μας.

Λιποδιαλυτές: Βιταμίνη Α (ρετινόλη, καροτινοειδή) Επιδρά στην όραση & το δέρμα. Αποθηκεύεται στο συκώτι μας. Είναι οργανικές ενώσεις απαραίτητες για την λειτουργία του οργανισμού μας, που είτε δεν μπορεί να τις συνθέσει μόνος του, είτε τις συνθέτει αλλα σε μικρότερες από τις αναγκαίες ποσότητες. Ταξινομούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service - S P E C I A L R E P O R T - UN EMPLOYMENT -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service This Special Report is brought to you by the Student Career Advisory department of Executive Connections. www.executiveconnections.eu

Διαβάστε περισσότερα

Ζωοτροφές ΜΥΛΟΙ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε.

Ζωοτροφές ΜΥΛΟΙ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε. Ζωοτροφές ΜΥΛΟΙ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε. Λεωφ. Εθνάρχου Βενιζέλου 40, Σούδα 73200, τηλ. 2821081380, fax 2821089898, http://www.mills.gr e-mail: info@mills.gr ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΙΓΟ-ΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΗ ΒΙΟΠΡΟΒ 14 ΓΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΠΑΡΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 13: ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η χορήγηση διατροφής δεν ΠΡΕΠΕΙ να ξεπερνά την ικανότητα χρησιμοποίησης/οξείδωσης τους απο τον οργανισμό ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R;

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; (γ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει σε αυτό όξινες ιδιότητες; (δ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής. κριθής και µπιζελιού- και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας

Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής. κριθής και µπιζελιού- και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής κριθής και µπιζελιού- βρώµης ως προς τα ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας Χατζηγεωργίου Ι. 1, Φορτάτος Ε. 1, Τσιµπούκας Κ. 2, Ζέρβας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική µηδική. Τζουραµάνη Ε., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Ναβρούζογλου Π., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ.

Βιολογική µηδική. Τζουραµάνη Ε., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Ναβρούζογλου Π., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ. Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία.

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ Ενότητα λογισμικού Τροφή Θρέψη Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. Στις αρχές του 20ου αιώνα ένας νομπελίστας ιατροφιλόσοφος,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΑΓΓΙΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΩΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΝΤΡΕΑΣ ΠΙΤΣΙΛΛΟΣ Α.Φ.Τ 2007947541 ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S The "Annual Report to the Nation on the Status of Cancer,, 1975-2001*"

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινό πρωινό και προσφορές αυξάνουν την κατανάλωση!

Υγιεινό πρωινό και προσφορές αυξάνουν την κατανάλωση! Υγιεινό πρωινό και προσφορές αυξάνουν την Ανάλυση της κατηγορίας δημητριακά πρωινού στο οργανωμένο λιανεμπόριο και νέες τάσεις Δεκέμβριος 2014 Εισαγωγή Τα δημητριακά πρωινού είναι επεξεργασμένα δημητριακά

Διαβάστε περισσότερα

February 2012 Source: Cyprus Statistical Service

February 2012 Source: Cyprus Statistical Service S P E C I A L R E P O R T UN February 2012 Source: Cyprus Statistical Service This Special Report is brought to you by the Student Career Advisory department of Executive Connections. www.executiveconnections.eu

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ A

Διαβάστε περισσότερα

Μέλισσες ένας πολύτιμος θησαυρός

Μέλισσες ένας πολύτιμος θησαυρός Photos by Christina Christodoulou Μέλισσες ένας πολύτιμος θησαυρός Χριστίνα Χριστοδούλου Γεωπόνος Μελισσοκομικού Κέντρου Κύπρου 1 Μέλισσα Έντομο ανήκει στα Υμενόπτερα. Θεωρείτε κοινωνικό και επικοινωνεί

Διαβάστε περισσότερα

Καθιέρωση διατροφικών κατευθυντήριων γραµµών στην Ευρώπη σε ποιο βαθµό είναι εφικτή η εναρµόνιση;

Καθιέρωση διατροφικών κατευθυντήριων γραµµών στην Ευρώπη σε ποιο βαθµό είναι εφικτή η εναρµόνιση; Καθιέρωση διατροφικών κατευθυντήριων γραµµών στην Ευρώπη σε ποιο βαθµό είναι εφικτή η εναρµόνιση; Παγώνα Λάγιου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Υγιεινής και Επιδηµιολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Αθηνών Scientific

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα

Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα 1. Οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται στα μερικά ή ολικά αφυδατωμένα, διατηρημένα γάλατα που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. 2. Διαγράφεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΒΑΣΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ Έκδοση 2 η Σωτήριος Κανδρέλης Καθηγητής ΤΕΙ Χρήστος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΕΚΤΡΟΦΗ ΧΟΙΡΩΝ

ΕΝΕΡΓΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΕΚΤΡΟΦΗ ΧΟΙΡΩΝ ΕΝΕΡΓΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΕΚΤΡΟΦΗ ΧΟΙΡΩΝ Πλεονεκτήματα- Τομείς εφαρμογής Οι ΕΜ έχουν πολλαπλές, πολύτιμες ιδιότητες: Αυξάνουν την όρεξη, την δυναμική αξία της τροφής, την ευημερία και την άμυνα του

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΠΡΩΤΕΙΝΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΠΡΩΤΕΙΝΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΠΡΩΤΕΙΝΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Η πρωτεΐνη αποτελεί πηγή των απαραίτητων αμινοξέων και του αζώτου

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτες περίπτωσης στην Ελλάδα. Θέρμανση με στερεά βιοκαύσιμα

Μελέτες περίπτωσης στην Ελλάδα. Θέρμανση με στερεά βιοκαύσιμα Μελέτες περίπτωσης στην Ελλάδα Θέρμανση με στερεά βιοκαύσιμα Ιωάννης Ελευθεριάδης Τμήμα βιομάζας ΚΑΠΕ http://www.eubionet.net EUBIONET III - Στόχοι Αύξηση της χρήσης των καυσίμων βιομάζας στην ΕΕ Εντοπισμός

Διαβάστε περισσότερα

Η διατροφική αξία των ψαριών και άλλων αλιευτικών προϊόντων

Η διατροφική αξία των ψαριών και άλλων αλιευτικών προϊόντων Η διατροφική αξία των ψαριών και άλλων αλιευτικών προϊόντων Χριστίνα Οικονομίδου Πιερίδου Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος M.Sc. Nutritional Medicine Μέλος του Συνδέσμου Διαιτολόγων Κύπρου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 6: ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΑ ΤΕΛΙΚΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Η νεφρική υποκατάσταση (αιμοδιάλυση) οδηγεί στις ακόλουθες απώλειες: αμινοξέων (2gr/ώρα διάλυσης) και γλουταμίνης

Διαβάστε περισσότερα

«Η προμήθεια του νοσοκομειακού φαρμάκου»

«Η προμήθεια του νοσοκομειακού φαρμάκου» ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Ε.Δ.Ν.Υ.Π.Υ. www.neahygeia.gr/info@ispm.gr «Η προμήθεια του νοσοκομειακού φαρμάκου» Αικατερίνη Καστανιώτη Επίκουρος Καθηγήτρια Διοίκησης Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ REPORT OF OLIVE OIL ANALYSIS

ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ REPORT OF OLIVE OIL ANALYSIS ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΣ 153, 2Ο2 ΟΟ ΚΙΑΤΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ, ΤΗΛ: 2742 Ο 22 554 FAX: 2742 Ο 22 545, E-MAIL: info@cadmion.gr, www.cadmion.gr 153, ETHNIKIS ANTISTASEOS STR., 2O2 OO KIATO KORINTHIA, GREECE, TEL: +3O

Διαβάστε περισσότερα

Επιλογή δίαιτας από μηρυκαστικά ζώα και η σημασία της στη διαχείριση των λιβαδιών

Επιλογή δίαιτας από μηρυκαστικά ζώα και η σημασία της στη διαχείριση των λιβαδιών Επιλογή δίαιτας από μηρυκαστικά ζώα και η σημασία της στη διαχείριση των λιβαδιών Θ. Γ. Παπαχρήστου Εργαστήριο Λιβαδοπονίας, Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών, Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας, 570 06 Βασιλικά,

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργούνται πολλές ποικιλίες σιταριών, οι οποίες χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: α) σε σκληρά σιτάρια τα οποία έχουν υψηλότερο ποσοστό σε πρωτεΐνη

Καλλιεργούνται πολλές ποικιλίες σιταριών, οι οποίες χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: α) σε σκληρά σιτάρια τα οποία έχουν υψηλότερο ποσοστό σε πρωτεΐνη Δημητριακά Δημητριακά ή σιτηρά είναι αποξηραμένοι ώριμοι καρποί φυτών. Τα πιο σημαντικά δημητριακά είναι το σιτάρι ή σίτος, το ρύζι, το καλαμπόκι ή αραβόσιτος, το κριθάρι, η σίκαλη και η βρώμη. Ο κόκκος

Διαβάστε περισσότερα