Σειρά: η Ελληνική Σκέψη Series: the Hellenic Worldview

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σειρά: η Ελληνική Σκέψη Series: the Hellenic Worldview"

Transcript

1 ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ ACADEMY OF INSTITUTIONS AND CULTURES Σειρά: η Ελληνική Σκέψη Series: the Hellenic Worldview Πρακτικά Συνεδρίου Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ, ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΣΜΟΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Acta of Conference ALEXANDER, THE GREEK COSMOS - SYSTEM AND CONTEMPORARY GLOBAL SOCIETY ΤΟΜΟΣ B * VOLUME B ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2013 * THESSALONIKI 2013 ISSN :

2 ISSN : Τίτλος : Publication Name: Εκδότης : Publisher : Copyright Έτος : Year : Web site : Σειρά : η Ελληνική Σκέψη Πρακτικά Συνεδρίου Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ, ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΣΜΟΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΟΜΟΣ B Series : the Hellenic Worldview Acta of Conference ALEXANDER, THE GREEK COSMOS - SYSTEM AND CONTEMPORARY GLOBAL SOCIETY VOLUME B ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ ACADEMY OF INSTITUTIONS AND CULTURES ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ ACADEMY OF INSTITUTIONS AND CULTURES 2013, Θεσσαλονίκη 2013, Thessaloniki, Hellas

3 ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ Σειρά: η Ελληνική Σκέψη Πρακτικά Συνεδρίου Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ, ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΣΜΟΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΟΜΟΣ Β Υπό την αιγίδα των Κοσμητόρων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Καθηγητή ΜΙΧΑΗΛ ΤΡΙΤΟΥ της Θεολογικής Σχολής Καθηγητή ΜΙΛΤΙΑΔΗ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ της Φιλοσοφικής Σχολής Καθηγητή ΣΠΥΡΟΥ ΠΑΥΛΙΔΗ της Σχολής Θετικών Επιστημών ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2013

4

5 ACADEMY OF INSTITUTIONS AND CULTURES Series: the Hellenic Worldview Acta of Conference ALEXANDER, THE GREEK COSMOS - SYSTEM AND CONTEMPORARY GLOBAL SOCIETY VOLUME B Under the auspices of the Deans of the Aristotle University of Thessaloniki Professor MICHAEL TRITOS Dean of the Faculty of Theology Professor MILTIADIS PΑPANIKOLAOU Dean of the Faculty of Philosophy Professor SPYROS PΑVLIDIS Dean of the Faculty of Sciences THESSALONIKI 2013

6

7 Συμμετέχουν στην διοργάνωση Co-Organization Χορηγοί - Sponsors

8

9 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΜΟΣ Β TABLE OF CONTENTS VOLUME B ΑΞΟΝΑΣ IΙ : Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΩΣ ΣΥΜΒΟΛΟ ΣΤΑ ΕΘΝΗ AXES IΙ : ALEXANDER AS A SYMBOL OF NATIONS 1 Ο Μέγας Αλέξανδρος στην Περσική επική ποίηση - το Σαχ Ναμέ του Φερντουσί και το Εσκαντάρ Ναμέ του Νιζαμί ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΙΑΤΡΟΠΟΥΛΟΥ - ΘΕΟΧΑΡΙΔΟΥ, Δρ. Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, τ. Εμπειρογνώμων Πρέσβυς του Υπουργείου Εξωτερικών. Ελλάς Αlexander the Great in Persian Epic Poetry Shah Name by Ferdoshi and Escandar Name by Nizami MARIANNA IATROPOULOU - THEOHARIDOU, Dr. of Philology of the National and Kapodistrian University of Athens, former Expert Ambassador of the Hellenic Ministry of Foreign Affairs. Hellas 2 Ελληνισμός Χριστιανισμός και ο Μέγας Αλέξανδρος στην Βυζαντινή Παράδοση ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΩΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ, Επίκουρος Καθηγητής της Κοινωνιολογίας του Χριστιανισμού, της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ελλάς Hellenism Christianity and Alexander the Great in Byzantine Tradition KONSTANTINOS KOTSIOPOULOS, Assistant Professor of Christian Sociology, Faculty of Theology, Aristotle University of Thessaloniki. Hellas 3 Ο Μέγας Αλέξανδρος ως εφαλτήριο ενός νέου κόσμου, στην Ιουδαϊκή Παράδοση ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗΣ, Υποψήφιος Διδάκτωρ στο Τμήμα Θεολογίας, του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Ελλάς Alexander as a springboard to a new world in the Jewish tradition SPYRIDOΝ VOUGIOUKLAKIS, PhD Candidate, Faculty of Theology, National and Kapodistrian University of Athens. Hellas 4 Αναφορές στον Μεγαλέξανδρο στα ποιήματα του Σταυρινού και του Γενναίου Παλαμήδη για τον Ρουμάνο ηγεμόνα Μιχαήλ τον Γενναίο ( ) ΤUDΟR DΙΝU, Αναπληρωτής Καθηγητής του Πανεπιστημίου του Βουκουρεστίου, Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών. Ρουμανία References to Alexander the Great in the poems of Stavrinos and Georgios Palamidis for the Romanian ruler Michael the Brave (Mihai Viteazul) ( ) ΤUDΟR DΙΝU, Associate Professor of Modern Greek Studies, University of Bucharest, Board Member of the European Society of Modern Greek Studies. Romania ΑΞΟΝΑΣ ΙΙΙ : Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ AXES ΙΙΙ : ALEXANDER AND CONTEMPORARY GLOBAL SOCIETY 1 Η Ευρωπαϊκή πολιτική Ενότητας και η πολιτική Ομονοίας του Αλεξάνδρου ΣΠΥΡΟΣ ΣΥΡΟΠΟΥΛΟΣ, Αναπληρωτής Καθηγητής Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας, του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Ελλάς The European Policy of Unity and Alexander s policy of Omonoia SPYROS SYROPOULOS, Associate Professor of Ancient Greek Literature, Department of Mediterranean Studies, University of the Aegean. Hellas 2 Ποιά θα ήταν η εξέλιξη, αν τότε δεν είχε πεθάνει ο Αλέξανδρος; RΙCΗΑRD ΒΕRΤΗΟLD, πρ. Τακτικός Καθηγητής της Αρχαίας Ιστορίας, του Πανεπιστημίου του New Mexico. ΗΠΑ What if Αlexander did not die? RΙCΗΑRD ΒΕRΤΗΟLD, former Τenured Αssociate Professor of Αncient Ηistory, University of New Mexico. USA 3 Διαχρονικά διδάγματα και παρακαταθήκες Ηγεσίας από τον Αλέξανδρο και η εφαρμογή τους στην σύγχρονη πραγματικότητα - προκλήσεις Κυβερνητικής, ηθικά διλήμματα, καινοτομίες και αποτελεσματικότητα ΚΛΕΑΝΘΗΣ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ, Αντιπλοίαρχος Πολεμικού Ναυτικού, PhDc Εκπαιδευτής Ανωτάτης Διακλαδικής Σχολής MPA, Harvard Kennedy School, MA - MS, Naval Postgraduate School. Ελλάς Lesson Learned from Alexander s Transformational Leadership and Their Apρlication to modern Environment - Adaptive Challenges, Moral Dilemmas, Innovation and Effectiveness ΚLEANTHIS KYRIAKIDIS, Commander Hellenic Navy, PhDc Instructor, Supreme Joint War College MPA, Harvard Kennedy School, MA-MS Naval postgraduate School. Hellas 4 Η παγκοσμιοποίηση από την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου έως σήμερα KOSTYANTYN BALABANOV, Δρ. Πολιτικής Επιστήμης, Καθηγητής, Πρύτανις του Κρατικού Πανεπιστημίου της Μαριουπόλεως, Αντεπιστέλλον Μέλος της Εθνικής Ακαδημίας Παιδαγωγικών Επιστημών της Ουκρανίας -MYKOLA TROFYMENKO, PhD Πολιτικής Επιστήμης, Αντιπρύτανις Διεθνών Σχέσεων του Κρατικού Πανεπιστημίου της Μαριουπόλεως της Ουκρανίας. Ουκρανία Globalization: From the Era of Alexander the Great Until Today KOSTYANTYN BALABANOV, Professor, Rector of Mariupol State University, Dr of Political Sciences, Correspondent Member of the National Academy of Paedagogical Sciences of Ukraine -MYKOLA TROFYMENKO, PhD Political Sciences, Vice Rector for International Relations, Mariupol State

10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΜΟΣ Β TABLE OF CONTENTS VOLUME B University, Ukraine. Ukraine 5 Από το Όραμα του Αλεξάνδρου στην σημερινή νεοελληνική Κοινωνία - διερεύνηση της ψυχολογικής ανάγκης για επανανίχνευση της πολιτισμικής μας ταυτότητας ΜΑΡΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑΤΟΥ - ΜΠΕΚΟΥ, PhD, D.E.S.S. Κλινική Ψυχολόγος, Επιστημονική Συνεργάτις του Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος Πατρών. Ελλάς From the Alexander s vision to Contemporary Greek (modern) Society research upon the psychological need for cultural identity s detection MARIA THEODORATOU - BEKOU, PhD, MSc Clinical Psychologist, Scientific Assistant of Technological Educational Institute of Patras. Hellas 521

11 ΑΞΟΝΑΣ ΙI AXES ΙI Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΩΣ ΣΥΜΒΟΛΟ ΣΤΑ ΕΘΝΗ ALEXANDER AS A SYMBOL OF NATIONS

12

13 Ο Μέγας Αλέξανδρος στην Περσική επική ποίηση - το Σαχ Ναμέ του Φερντουσί και το Εσκαντάρ Ναμέ του Νιζαμί ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΙΑΤΡΟΠΟΥΛΟΥ - ΘΕΟΧΑΡΙΔΟΥ, Δρ. Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, τ. Εμπειρογνώμων Πρέσβυς του Υπουργείου Εξωτερικών. Ελλάς Η καταπληκτική σταδιοδρομία του Μεγάλου Αλεξάνδρου, που κατόρθωσε, μέσα σε 11 μόλις χρόνια, να κατακτήσει ολόκληρο σχεδόν, τον τότε γνωστό Κόσμο, να καταλύσει την κραταιά Περσική Αυτοκρατορία των Αχαιμενιδών και να φτάσει ως την καρδιά της Ασίας, ως την, χώρα των Ινδών, ήταν πολύ φυσικό ν'αφήσει βαθύτατα ίχνη στη φαντασία των λαών, όλων εκείνων των χωρών της Ασίας, που είχε κατακτήσει ο Αλέξανδρος. Στην Αίγυπτο, στην Αιθιοπία, στην Παλαιστίνη, στην Συρία και στην Μεσοποταμία, στην Περσία, στο Αφγανιστάν, στις Ινδίες και στις πιο απομακρυσμένες επαρχίες της Κεντρικής Ασίας- παντού απ 'όπου πέρασε ο Αλέξανδρος, μα και πιο πέρα ακόμη- η μνήμη του διατηρήθηκε ζωντανή, μες από τους αιώνες, περισσότερο από κάθε άλλου μεγάλου άνδρα. Ακόμα και σήμερα στις ορεινές περιοχές του ΝΔ.Αφγανιστάν και ΒΔ Πακιστάν (πρώην ΒΔυτικές Ινδίες) πολλοί καυχώνται ότι είναι απόγονοι του Αλεξάνδρου, όπως στις κορυφές της οροσειράς Τσιτράλ, του ΒΔΠακιστάν η φυλή των "Καλάς". Για πρώτη φορά στην ιστορία συναντούμε το φ α ι ν ό μ ε ν ο, κατακτημένοι λαοί να αγαπούν τον κατακτητή τους. Διότι ο Αλέξανδρος αγαπήθηκε από όλους τους υποτελείς του. Η τραγική του όμως μοίρα, που τον ανάγκασε ν'αφήσει την κυριαρχία όλου σχεδόν του τότε γνωστού κόσμου τόσο γρήγορα, και η διάλυση στη συνέχεια της μεγάλης επικράτειάς του, αύξησε το ενδιαφέρον γύρω από την προσωπικότητά του. Όσο πιο απόμακρη γινόταν αυτή η προσωπικότητα, τόσο πιο θαυμάσια έπρεπε να εμφανίζεται. Τα λάθη του ξεχάστηκαν, οι μεγάλες του όμως πράξεις έμειναν ζωντανές μέσα στη μνήμη των ανθρώπων. Αμέσως, σχεδόν, μετά το θάνατό του, ο Αλέξανδρος και τα κατορθώματά του έγιναν θρύλος. Σιγά-Σιγά, με το πέρασμα των αιώνων, τα ιστορικά γεγονότα της ζωής του άρχισαν να ξεθωριάζουν, να παραμορφώνονται ή και να ξεχνιούνται ολότελα, έτσι που να δημιουργείται γύρω από το όνομά του ένας ολόκληρος κύκλος μύθων όπου, οργιάζει η λαϊκή φαντασία. Η Ινδία ήταν η χώρα όπου ο μεγάλος στρατηλάτης μυθοποιήθηκε περισσότερο, μιας που οι συνοδοί του στην εκστρατεία του εκεί, είχαν τόσα πολλά και θαυμαστά να θυμηθούν και να διηγηθούν από το μεγάλο τους ταξείδι στο ακρότατο εκείνο σημείο. Έτσι λοιπόν, όχι πολύ μετά τον θάνατό του, άρχισαν να εμφανίζονται μυθιστορήματα γύρω από τη ζωή και τη μεγάλη εκστρατεία του. Οδηγός όλων αυτών υπήρξε το Ελληνιστικό «Μυθιστόρημα του Αλεξάνδρου». 438

14 Αρχικά το έργο αυτό αποδίδονταν στον ιστορικό Καλλισθένη, τον ανηψιό του Αριστοτέλη, που τον ακολούθησε στην εκστρατεία και κατέγραψε τα συμβάντα τού πολέμου. Ήταν ο πολεμικός ανταποκριτής, που έ- στελνε ανελλιπώς τις «βασίλειες εφημερίδες» στον Αριστοτέλη. Αργότερα όμως, η έρευνα απέδειξε ότι το «Μυθιστόρημα» το έγραψε ένας Έλληνας της Αιγύπτου, περί τα τέλη του 3ου μ.χ.αι., δηλ.6 αιώνες μετά τον Καλλισθένη. Το όνομα τού συγγραφέα τού «Μυθιστορήματος» παραμένει, μέχρι τις μέρες μας άγνωστο, γι'αυτό και αποκαλείται «Ψευδοκαλλισθένης» Το «Μυθιστόρημα του Αλεξάνδρου» είναι το πρώτο Ιστορικό Μυθιστόρημα της παγκόσμιας λογοτεχνίας και υπήρξε το έναυσμα για τη δημιουργία αμέτρητων έργων, παντού, σε όλες τις χώρες. Υπάρχουν περίπου 25 ελληνικά χειρόγραφα του Μυθιστορήματος, σε πεζό λόγο, το καθένα από τα οποία είναι διαφορετικό από τα υπόλοιπα και χωρίζονται σε διασκευές. α,β,γ,δ, ε και λ. Τα έργα αυτά μεταφράστηκαν σε πάρα πολλές γλώσσες και το «Μυθιστόρημα» απλώθηκε, κυριολεκτικά, σ 'όλη την οικουμένη. Μερικές από τις διασκευές του στην Ανατολή είναι: η Αιγυπτιακή, η Αρμενική, η Παχλεβί και η Περσική, η Συριακή, η Εβραϊκή, η Αιθιοπική, η Μαλαισιανή καθώς και η διασκευή του Σιάμ. Και στην Δύση έχουμε: την Λατινική, την Ρωσική, την Σερβική, την Βουλγαρική κλπ. Σύντομα, οι διασκευές αυτές, έγιναν λαϊκά αναγνώσματα σ' Α- νατολή και Δύση, που πουλιώνταν στις λαϊκές αγορές και τα πανηγύρια. Δεν είναι τυχαίο ότι, το έργο αυτό που εξιστορούσε τον βίο και την πολιτεία του Αλεξάνδρου, το «Μ υ θ ι σ τ ό ρ η μ α», έφθασε να γίνει κατά τον Μεσαίωνα το πιο πολυδιαβασμένο έργο στον Κόσμο, μετά την Καινή Διαθήκη. Στην περίπτωση της περσικής διασκευής, του ελληνιστικού Μυθιστορήματος του Αλεξάνδρου, που είναι η διασκευή δ και μας ήταν γνωστή μόνο από μεταφράσεις, συνέβη το εξής εκπληκτικό: Η μετάφραση του ελληνικού κειμένου στην παχλεβί έγινε τον 5ο μ.χ.αι. Μετά από 4 αιώνες (9ος μ.χ.αι.), από την παχλεβί μεταφράστηκε στην Περσική και τελικά, τον 10ο μ.χ.αι. έγινε η ενσωμάτωσή του στο μεγάλο περσικό έπος "ΣΑΧ-ΝΑΜΕ"= ΒΙΒΛΙΟ ΤΩΝ ΒΑΣΙΛΕΩΝ 2. Το ελληνικό, δηλαδή, Μυθιστορήμα του Αλεξάνδρου, ευρίσκεται μέσα στο κολοσσιαίο περσικό έπος ΣΑΧ-ΝΑΜΕ. Μέσα από το πλήθος των Περσών ποιητών ξεχωρίζου οι: Φερντοσί (10 ος μ.χ.αι.), Αβικένας, Αλ Μπιρουνί, Ασαντί, Ομάρ Καγιάμ, Νιζαμί (12 ος μ.χ.αι.), Ρουμί, Σααντί, Χαφέζ, Τζααμί (15 ος μ.χ.α.). κλπ. 3 Ο ΦΕΡΝΤΟΣΙ 4 ( μ.χ.) που το όνομά του σημαίνει «Παραδείσιος», γεννήθηκε και πέθανε στο χωριό Μπαλκχ, κοντά στην πόλη Τους, 1000 χιλ. ΒΑ της Τεχεράνης, (κοντά στην ιερή πόλη Μασάντ). Θεωρείται ο «μέγιστος» των Περσών ποιητών γιατί έγραψε το περίφημο έπος, «ΣΑΧ-ΝΑΜΕ» = ΒΙΒΛΙΟ ΤΩΝ ΒΑΣΙΛΕΩΝ. Το ΣΑΧ-ΝΑΜΕ είναι κολοσσιαίο. Είναι ένα από τα μεγαλύτερα έπη στον Κόσμο. Απαρτίζεται από στίχους (τα Ομηρικά Έπη είναι στίχοι: ΙΛΙΑΔΑ & ΟΔΥΣΣΕΙΑ ). και ο ποιητής Φερντοσί χρειάστηκε 35 χρόνια για να το γράψει. 439

15 Στο «ΣΑΧ-ΝΑΜΕ» ο Φερντοσί αφηγείται την ιστορία της Περσικής Αυτοκρατορίας, από τη δημιουργία μέχρι την πτώση της από τους Άραβες, τον 7 ο μ.χ.αι., εποχή που επεβλήθη στην Περσία ο Μωαμεθανισμός και η αραβική γλώσσα. Ο Φερντοσί δίκαια αποκαλείται εθνικός ποιητής της Περσίας διότι στο έργο του α- φηγείται, σε γλώσσα περσική, ολόκληρη την ιστορία της πατρίδας του, χρησιμοποιώντας ελάχιστες αραβικές λέξεις. Με τον τρόπο αυτό ο Φερντοσί βοήθησε τους Πέρσες να μάθουν την ιστορία τους και να κρατήσουν τη γλώσσα τους, σε μια εποχή που όλοι έπρεπε να γράφουν και να μιλούν αραβικά. Κανένα άλλο έ- θνος δεν έχει να παρουσιάσει παρόμοιο έργο. Το ποίημα αυτό μπορεί να συγκριθεί μόνο με τα Ομηρικά Έπη και ο Φερντοσί, μόνο με τον Όμηρο. Το «ΣΑΧ-ΝΑΜΕ» είναι ένα ποίημα πατριωτικό και επιβλητικό. Το περιεχόμενό του χωρίζεται σε 50 μέρη, σύμφωνα με τις αντίστοιχες βασιλείες. Οι βασιλείς αυτοί, που ανήκουν στους μυθικούς ή ιστορικούς χρόνους της Περσίας, χωρίζονται σε τέσσερις δυναστείες, σύμφωνα με το ΣΑΧ ΝΑΜΕ: Ι. Πισταντί- Pishdadi: Δυναστεία με 10 βασιλείς. Κυβέρνησε το Ιράν για 2.441χρόνια. ΙΙ. Καγιανί Kayiani: Δυναστεία με 10 βασιλείς: Κυβέρνησε για 732 χρόνια. ΙΙΙ. Ασκανί - Askhani : Δυναστεία με έναν βασιλιά, που κράτησε 200 χρόνια. ΙV. Σασανί - Sasani: Δυναστεία με 29 βασιλείς. Έμεινε στην εξουσία για 501 χρόνια. Το χρονικό διάστημα που καλύπτει το ΣΑΧ-ΝΑΜΕ είναι χρόνια. Αφηγείται ολόκληρη την ιστορία του Ιράν. Το ΣΑΧ-ΝΑΜΕ είναι μια μεγάλη αλυσίδα από επεισόδια χρονολογικά τακτοποιημένα. Τα στοιχεία που ε- νώνουν αυτούς τους αμέτρητους στίχους είναι, οι τρεις βασικές αρχές της αρχαίας ιρανικής ηθικής που είναι: 1) Η ύπαρξη, ταυτόχρονα, του «καλού» και του «κακού» και η τελική νίκη του καλού. Η αντίθεση αυτή ε- ξωτερικεύεται με τον θρησκευτικό δυϊσμό του Ζωροαστρισμού 5, που είναι Θεός και Διάβολος (Αχούρα Μάζδα)=Ορμούζντ Αχριμάν. Αυτοί οι δύο βρίσκονται σε συνεχή διαμάχη και στο τέλος νικάει πάντα ο Αχούρα Μάζδα, ο Θεός. Επίσης η άλλη αντίθεση που διαπνέει ένα σημαντικό μέρος του έπους είναι η πανάρχαια διαμάχη μεταξύ Ιράν και Τουράν. Το Σαχ-Ναμέ κατακλύζεται από πολέμους μεταξύ αυτών των δύο ιρανικών φυλών-λαών, ώσπου, στο τέλος, χάρη στην επέμβαση του βασιλιά Κεϊ-Χοσρό σταματά η διαμάχη. 2) Η αναγκαιότητα της «μόνιμης και νόμιμης διαδοχής» των βασιλέων και ηγεμόνων, γιατί τότε μόνο ο βασιλιάς λαμβάνει τη «μεγάλη δόξα» από τον θεό Αχούρα Μάζδα. 3) Η «δικαιοσύνη», απαραίτητο γνώρισμα ενός καλού κυβερνήτη, έτσι όπως τον εννοεί ο λαός. 440

16 Η σπουδαιότητα του ΣΑΧ-ΝΑΜΕ, πέρα από την καταγραφή της περσικής ιστορίας, έγκειται στα διαχρονικά του μηνύματα. Ο ποιητής, παράλληλα με τις ιστορίες των βασιλέων, και μέσα από αυτές, εξιστορεί την πορεία του ανθρώπου, και τη συνάντησή του με το «καλό» και το «κακό». Το ποίημα έχει όλα τα γνωρίσματα του ηρωικού έπους. Οι μάχες διαδέχονται η μια την άλλη κι οι ήρωες αναμετρώνται κι αγωνίζονται μέχρι θανάτου. Στ αυτιά μας ηχεί η κλαγγή των όπλων και ο αέρας είναι, σχεδόν πάντα, γεμάτος από τον κονιορτό της μάχης, τον ήχο των τυμπάνων και τον εκκωφαντικό θόρυβο των σιδερένιων ασπίδων. Δύο είναι τα σπουδαιότερα χαρακτηριστικά του ΣΑΧ-ΝΑΜΕ: οι «επικήδειοι» 6 των πεσόντων βασιλέων και ηρώων και η περιγραφή της «ανατολής του ήλιου». Ο Φερντοσί ανακάλυψε μια τεχνική που έφερνε ισορροπία ανάμεσα στα δύο αυτά θέματα τα οποία, σαν μια κολοσσιαία αντιφωνία και αντίθεση διατρέχουν ολόκληρο το έργο. Η ατελείωτη διαδικασία του θανάτου σταματά με την εμφάνιση του ήλιου, που είναι πηγή της ίδιας της ζωής. Ο ποιητής έχει έναν ξεχωριστό τρόπο γραφής. Το έργο του έχει αξεπέραστη ποιότητα και διαχρονικό περιεχόμενο, πράγμα που κάνει τους χιλιάδες θαυμαστές του στην Ανατολή ν αποστηθίζουν, ακόμη και σήμερα, στίχους του. Το Ιράν τιμά το μεγάλο τέκνο της και στίχοι από το έργο τού Φερντοσί α- παγγέλλονται, σχεδόν επί καθημερινής βάσης, σε ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές. Περίληψη του ΣΑΧ-ΝΑΜΕ.: Η διήγηση αρχίζει με τη δημιουργία του κόσμου «από το μηδέν» και συνεχίζεται με τις διάφορες βασιλείες. Στη βασιλεία του Τζαμσίντ (700 χρόνια) εμφανίζεται ο γιγαντόσωμος Ζαχάκ. Ο Φερεϊντούν, στη συνέχεια, με την άνιση μοιρασιά του βασιλείου του, στους τρεις γιους του, οδηγεί στην δολοφονία του ενός και στο ακραίο μίσος μεταξύ των υπολοίπων δύο, που εκπροσωπούν το Ιράν και το Τουράν αντίστοιχα. Έτσι αρχίζει η ατέρμονη διαμάχη και το μίσος μεταξύ του Ιράν και του Τουράν. Επί βασιλείας Μανουτσέρ, γεννιέται ο Ροστάμ, η ισχυρότερη από όλες τις ηρωικές μορφές του Σαχναμέ. Ο Ροστάμ παρουσιάζεται σε πολλές βασιλείες και φαίνεται να ζει πάνω από 300 χρόνια. Τα περισσότερα ηρωικά κατορθώματά του συμβαίνουν κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Σαχ-Καβούς. Επίσης εδώ παρουσιάζεται και μονομαχία του Ροστάμ με τον γιο του Σοχράμπ, που βρίσκει τραγικό θάνατο από το χέρι του πατέρα του. Ο πόλεμος Ιράν-Τουράν, συνεχίζεται, ως τη βασιλεία του Κεϊ-Χοσρό, ο οποίος τον οδηγεί σε αίσιο τέλος. Μετά, έρχεται η βασιλεία του Γκοστάσπ, ο οποίος παντρεύεται την κόρη του Βυζαντινού Αυτοκράτορα (του Σάχε- Ρούμ).Όταν, στη συνέχεια βασιλεύει ο γιος τους, ο Εσφαντιάρ, παρουσιάζεται και εξαπλώνεται η θρησκεία του Ζωροάστρη. Ακολουθούν οι βασιλείες του Νταράμπ (που είναι ο Ξέρξης) και στη συνέχεια του Νταρά, που είναι ο Δαρείος ο Κοδωμανός. Ακολουθεί η βασιλεία του Ε σ κ έ ν τ α ρ, που δεν είναι άλλος από τον ξακουστό Αλέξανδρο, ο οποίος νικάει τον Νταρά (Δαρείο) και τού παίρνει το θρόνο. Στο τμήμα αυτό του έπους εξιστορούνται όλα τα κατορθώματα και οι μυθικές περιπέτειες του μεγάλου Έλληνα στρατηλάτη. Έπειτα ακολουθεί η βασιλεία του Αρντασίρ (δυναστεία Σασανίδων), καθώς και του Χοσρό, που χαιρετίζεται ως πρότυπο τελειότητας και σοφίας. Επί βασιλείας Χοσρό ζει ένας από τους πιο δημοφιλείς ήρωες του ΣΑΧ-ΝΑΜΕ, ο Μπαχράμ-Γκούρ. Και η διήγηση φθάνει στο τέλος της με την βασιλεία του Γιαζντεγκέρντ και την πανωλεθρία που υπέστη ο στρατός του από τους Άραβες στη μάχη Γκαντεσιγιέ. 441

17 Οι ήρωες που παρουσιάζει ο Φερντοσί κατάγονται, πάντα, από ανταγωνιστικές οικογένειες ή φυλές. Έτσι ο Ροστάμ έχει από τη μεριά της μητέρας του αίμα αραβικό, ο Σιγιαβούς και ο Κεϊ-Χοσρό έχουν μητέρες Τουρανίδες (Τουράν) και ο Εσφαντιάρ και ο Εσκεντάρ (Αλέξανδρος), έχουν μητέρες Ελληνίδες. Ο μεγαλύτερος ήρωας του Σαχ-Ναμέ είναι ο Ροστάμ και αμέσως μετά ο Αλέξανδρος και ο Εσφαντιάρ. Το ποίημα στην αρχική του μορφή ήταν ενιαίο. Σε κεφάλαια το χώρισε ο ερευνητής Δρ. Μοχαμάντ Νταμπίρ Σιαγκι. Δεν έχω στοιχεία για το πότε έγινε ο διαχωρισμός των κεφαλαίων, πάντως, αυτό έκανε ευκολότερη την χρήση και την μελέτη του έργου. Το ΣΑΧ-ΝΑΜΕ έγινε γνωστό σε όλες τις γειτονικές χώρες του Ιράν και σε όλες τις φιλολογίες, που επηρεάζονταν από την περσική λογοτεχνία. Έτσι, αποσπάσματα του έργου μεταφράστηκε ήδη από το 1220 μ.χ. στην αραβική, το 1537 μ.χ. στην τουρκική και στη συνέχεια, στην ινδική (στην Καλκούτα, όπου ζούσαν πολλοί Ινδο-Πέρσες). Πολλές αποσπασματικές μεταφράσεις έγιναν στην αγγλική, από το 1785 και μετά. Το μεγάλο αυτό έπος, ενώ είχε μεγάλη αναγνώριση στην Ανατολή, έμεινε για πολλούς αιώνες, σχεδόν ά- γνωστο στη Δύση. Η Ευρώπη, μόλις τον 19 ο αιώνα ανακάλυψε την αρχαία Περσία και μαζί και το έργο τού Φερντοσί. Ποιητές, λόγιοι και συγγραφείς της εποχής, όλοι τους κατενθουσιασμένοι, προσπάθησαν να μεταφέρουν το ΒΙΒΛΙΟ ΤΩΝ ΒΑΣΙΛΕΩΝ στη γλώσσα τους, η μεγάλη όμως δυσκολία που συνάντησαν, τους ανάγκασε να παραιτηθούν από την ιδέα να μεταφράσουν ολόκληρο το έργο 7. Το «ΣΝ» μέχρι τον 19 ο αι. κυκλοφορούσε μόνο σε χειρόγραφα. Το 1856 τυπώθηκε στην Τεχεράνη, μια πλήρης μονότομη, λιθογραφημένη έκδοση του ΣΑΧ-ΝΑΜΕ, από τον Μοχαμάντ Μαχντί. Το 1829 πρώτη, πλήρης αγγλική έκδοση, στην Καλκούτα, από τον Άγγλο Τέρνερ Μακάν. Το από τον Ζιλ Μολ, πλήρης γαλλική. Ο Μόλ δούλεψε 38 χρόνια για τη μετάφραση του έργου. Το1876 πέθανε και το έργο περατώθηκε το 1878 από έναν μαθητή του. Το (14 χρόνια) πλήρης ιταλική έκδοση από τον Πίτζι. Αποσπάσματα του ΣΝ έχουν εκδοθεί: Το 1220, του Αλί Ιμπν Μοχαμμάντ, στην αραβική. Το 1537 και το 1651 στην τουρκική. Το 1846 στην ινδουϊστική. Το 1785, 1811,1829, 1832, 1839, 1883, 1905, 1950, 1967 στην αγγλική. Ινδίες, Αγγλία & ΗΠΑ. Το 1820, 1851,1890 στην γερμανική (Goerres, Spiegel, Shack, Rueckert). Το 1838 στην γαλλική. Το 2006 στην ελληνική (Μαριάννας Ιατροπούλου-Θεοχαρίδου, περιλαμβάνεται στο βιβλίο μου: Ο ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΣΙΚΗ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ, Εκδόσεις ΙΩΝ Είναι ελεύθερη απόδοση στην ελληνική και εκπονήθηκε στο διάστημα σε Αθήνα και Τεχεράνη). Το ΣΑΧ-ΝΑΜΕ αναφέρεται σε 50 Πέρσες βασιλείς και βασίλισσες. Το ξάφνιασμα βεβαίως όλων των ερευνητών ήταν μεγάλο, διότι ανακάλυπταν ότι μέσα στο ηρωικό έπος της Περσίας και ανάμεσα στους 50 Πέρ- 442

18 σες βασιλείς, συγκαταλέγεται και ο Α λ έ ξ α ν δ ρ ο ς, ως Πέρσης βασιλιάς. Ο Φερντοσί, μέσα σε 52, άλλα επιμέρους κεφάλαια, εξιστορεί τη ζωή και τα κατορθώματα του Έλληνα στρατηλάτη. Στο ξάφνιασμα και το ερώτημα αυτό, της παρουσίας του ελληνιστικού Μυθιστορήματος μέσα στο ΣΑΧ-ΝΑΜΕ, οι ξένοι ερευνητές δεν μπόρεσαν ή δεν θέλησαν να απαντήσουν. Η απάντηση δόθηκε με την Διδακτορική μου Διατριβή, στην Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Τα αποτελέσματα της έρευνάς μου αυτής περιλαμβάνονται στο βιβλίο μου: «Ο ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΣΙΚΗ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ» Εκδόσεις ΙΩΝ, Αθήνα Το τμήμα του ΣΑΧ-ΝΑΜΕ που αναφέρεται στον Αλέξανδρο είναι περίπου στίχοι και περιλαμβάνει 52 κεφάλαια. Με λίγη προσοχή ο αναγνώστης αντιλαμβάνεται ότι τα κεφάλαια τα αναφερόμενα στον Αλέξανδρο δεν έχουν λογική σειρά. Ο Αλέξανδρος πότε βρίσκεται στην Ανατολή και πότε στη Δύση, λες και πρόκειται για απόσταση λίγων χιλιομέτρων. Ο Φερντοσί, όμως, δεν πρέπει να κατηγορηθεί γι αυτό. Το υλικό που είχε να διαχειριστεί ήταν κολοσσιαίο. Η ενασχόλησή του με αυτό κράτησε 35 χρόνια. Ήταν λοιπόν αδύνατον να επεξεργαστεί το περιεχόμενο εξίσου καλά με τη μορφή, όπου και έδειξε όλη του την δεξιοτεχνία. Διότι ο Φ. δεν έγραψε το μεγάλο αυτό ποίημα αλλά, το πεζό έργο που είχε στα χέρια του, το μετέτρεψε σε στίχους, δηλ. σε ποίημα. Ο Φερντοσί, έχοντας να παρουσιάσει την ιστορία όλων των Περσών βασιλέων που είχαν κυβερνήσει τη χώρα μέχρι την επικράτηση των Αράβων, τον 7 ο μ.χ.αι., κατάλαβε ότι δεν ήταν εύκολο να ενσωματώσει μέσα στο έργο του το ελληνιστικό Μυθιστόρημα με πρωταγωνιστή έναν ξένο βασιλιά και ότι θα έπρεπε να εφεύρει έναν τρόπο εύστοχο και πιστευτό. Βασικά εκείνο που διευκόλυνε την ενσωμάτωση στο ΣΑΧ-ΝΑΜΕ, ενός έργου ξένου προς την περσική λογοτεχνία, ήταν το τέχνασμα της «περσοποίησης» του Αλέξανδρου. Ο Αλέξανδρος βέβαια με την κατάκτηση της Περσικής Αυτοκρατορίας έγινε βασιλιάς της Περσίας, όχι ό- μως έτσι όπως το απαιτούσε η περσική παράδοση. Δεν ήταν νόμιμος διάδοχος και κληρονόμος του περσικού θρόνου. Ήταν κατακτητής. Σύμφωνα με την ζωροαστρική θρησκεία δικαίωμα στο θρόνο είχε μόνο όποιος ήταν Πέρσης και είχε λάβει τη «Θεία Δόξα» από τον Ζωροάστρικό Θεό Αχούρα Μάζδα. Ο μεγάλος ποιητής, με αριστοτεχνικό τρόπο ενσωματώνει την βασιλεία του Αλεξάνδρου μέσα στον κορμό της ιστορίας του Ιράν και τον παρουσιάζει ως ετεροθαλή αδελφό τού Δαρείου. Περσοποιεί δηλαδή τον Αλέξανδρο και τον παρουσιάζει ως γιο του Ξέρξη. Ξεκινάει λοιπόν την αφήγηση της ιστορίας τού Αλεξάνδρου με την βασιλεία του Νταράμπ (Ξέρξης). Ο Νταράμπ πολέμησε με τους Άραβες, που εισέβαλαν στην Περσία και τους νίκησε. Αυτή η νίκη επί των Αράβων και τα πάμπολλα λάφυρα που αποκόμισε από αυτούς, τον δυνάμωσαν οικονομικά και επεξέτεινε έτσι τις στρατιωτικές του επιχειρήσεις. Έτσι επετέθη κατά του Φιλίππου, του τότε βασιλιά της Ελλάδας και τον νίκησε. Ο Φίλιππος έστειλε Πρέσβη στον Νταράμπ και του είπε ότι δεχόταν οποιοδήποτε όρο του, αρκεί να γινόταν μεταξύ τους ειρήνη. Ο Πρέσβης, συζητώντας, είπε στον Νταράμπ ότι ο Φίλιππος είχε μια πανέμορφη κόρη κι 443

19 εκείνος, με τη σειρά του, τη ζήτησε για γυναίκα του, ώστε να διατηρηθεί μεταξύ τους η ειρήνη. Ο Φίλιππος δέχτηκε τον όρο και έστειλε την κόρη του Ναχίντ στην Περσία όπου, ο Νταράμπ, την παντρεύτηκε. Η Ελληνίδα πριγκίπισσα ήταν πανέμορφη, είχε όμως ένα ελάττωμα. Μύριζε η ανάσα της, Ο Νταράμπ την έτρεξε σε γιατρούς και μετά από πολλά της γιάτρεψε την κακοσμία με ένα καυτερό βότανο που στην Ελλάδα ονομαζόταν «εσκεντάρ». Όλα όμως αυτά έγιναν αιτία να μην την επιθυμεί πλέον και έτσι, μετά από κάποιο διάστημα την έστειλε πίσω, στον πατέρα της, τον Φίλιππο. Η Ναχίντ όμως ήταν έγκυος και την κατάστασή της την κράτησε μυστική από τον άνδρα της. Έτσι, μετά από κάποιους μήνες γέννησε ένα αγόρι που το ονόμασε Εσκένταρ (Α λ- έ ξ α ν δ ρ ο). Ο Πέρσης βασιλιάς, στο μεταξύ, ξαναπαντρεύτηκε και απέκτησε κι εκείνος έναν γιο, που τον ο- νόμασε Νταρά (Δαρείο) 8. Έτσι λοιπόν ο Φερντοσί δημιούργησε μία χαριτωμένη ιστορία για την καταγωγή του Αλέξανδρου που την παραθέτει στα τρία πρώτα κεφάλαια. Εκεί ο Αλέξανδρος παρουσιάζεται ως ετεροθαλής αδερφός του Δαρείου που έχει νόμιμο δικαίωμα επί του περσικού θρόνου 9. Σ ολόκληρο, το τμήμα του Αλεξάνδρου, ο Φερντοσί αφηγείται το Μυθιστόρημα. Μόνο σε δύο σημεία επανέρχεται στο θέμα της «περσοποίησης», για να συνδέσει, προφανώς, για άλλη μια φορά, την καταγωγή του Αλέξανδρου με αυτή του Δαρείου. Στο κεφάλαιο Σ11 της δολοφονίας του Δαρείου, ο Α. λέει στον ετοιμοθάνατο Δαρείο: «Μάτωσε η καρδιά μου, σαν άκουσα εχτές από τους γεροντότερους ότι εμείς οι δυο ανήκουμε στο ίδιο γένος κι έχουμε τον ίδιο πατέρα». Επίσης, στο κεφ. Σ12, ο Α. σε επιστολή του προς τους αξιωματούχους του Ιράν, θέλοντας να δείξει ότι είναι η συνέχεια του Δαρείου, ο φυσικός δηλαδή αντικαταστάτης του, λέει: «Από σήμερα είμαι εγώ ο Δαρείος για σας. Εκείνος χάθηκε, αλλ ήρθα εγώ για να σας βοηθήσω. Θα είμαι απέναντί σας καλύτερος απ ότι ήταν ο ίδιος ο Δαρείος». Τα χαρακτηριστικά που προσδίδει ο Φερντοσί στον Αλέξανδρο είναι: 1) του «δίκαιου βασιλιά»: Στο κεφ. Σ12 λέει ο Α. στο διάγγελμά του προς τους Πέρσες αξιωματούχους: «Ψάχνω να βρω τους ισχυρούς που δυναστεύουν τους φτωχούς!». Επίσης στο κεφ. Σ13 ο Φ. λέει: «Όταν ο Α. είπε αυτά τα λόγια, οι Ιρανοί συμφώνησαν μαζί του. Επειδή ήταν πολύ δίκαια πράγματα και μίλησε σαν καλός βασιλιάς, τον χαιρέτησαν λέγοντάς του «Μπράβο». Ο Α. παντού, μετά από νικηφόρες μάχες, ανοίγει τα θησαυροφυλάκια και μοιράζει χρήματα στο στρατό του. Έτσι, στο κεφ.σ26 διαβάζουμε: «Ο Αλέξανδρος έμεινε στην περιοχή του Φουρ για δύο μήνες και μοίρασε όλους τους θησαυρούς του στον στρατό». Και στο κεφ. Σ35 ο Α. λέει στους Βραχμάους. «Τι μπορώ να κάνω για σας; Τι χρειάζεστε; Δε θέλω να σαστε φτωχοί, γι αυτό σκοπεύω να σας δώσω θησαυρούς απ τα ταμεία μου». Στο κεφ. 43 μετά την κατασκευή του τείχους Γωγ και Μαγώγ, οι προύχοντες του τόπου για να εκφράσουν την ευγνωμοσύνη τους στον Αλέξανδρο, «του έφεραν δώρα αμέτρητα, ό,τι είχαν και δεν είχαν, αλλά ο Αλέξανδρος δεν δέχτηκε να πάρει τίποτε και ξεκίνησε να φύγει. Και όλοι τον θαύμαζαν για το μεγάλο έργο του και τους λεπτούς του τρόπους» και 2) του «σοφού βασιλιά»: Η εικόνα του «σοφού» στο Σαχ-Ναμέ δεν έχει καμία σχέση με την εικόνα του «σοφού», που γνωρίζουμε στην Αρχαία Ελλάδα. Οι σοφοί του Φερντοσί είναι οι Ζωροάστρες ιερείς, οι Μομπάντ. 444

20 Εγράφη προηγουμένως ότι, οι «επικήδειοι», όπως και η «ανατολή του ήλιου», διατρέχουν ολόκληρο το έργο. Εμφανίζονται λοιπόν, συχνά πυκνά σ ολόκληρο το Σαχ-Ναμέ, με διαφορετική κάθε φορά διατύπωση. Η ομορφιά των στίχων και η εφευρετικότητα του ποιητή σ αυτές τις δύο περιπτώσεις είναι χωρίς προηγούμενο. Στο κομμάτι του Αλεξάνδρου περιλαμβάνονται δύο από τους ωραιότερους επικήδειους ολόκληρου του ΣΑΧ-ΝΑΜΕ, ένας για τον δολοφονημένο Δαρείο και ένας για τον νεκρό Αλέξανδρο. Σύμφωνα με τη γνώμη των περισσότερων μελετητών του ΣΑΧ-ΝΑΜΕ, η κορωνίδα όλων των επικήδειων είναι η εξιστόρηση της δολοφονίας του Δαρείου, στο κεφ. Σ11. Εκεί όπου ο Αλέξανδρος με αγωνία προσπαθεί να σώσει τον ετοιμοθάνατο Δαρείο και με σπαραγμό καρδιάς και δάκρυα στα μάτια του λέει: «Πρέπει να ανακουφιστείς από τον πόνο αυτό και των εχθρών σου τις καρδιές ο φόβος να χτυπήσει. Ανασηκώσου και κάθισε σε τούτο το χρυσό το στρώμα ή καβάλα τ άλογό σου αν νιώθεις πως αντέχεις. Γιατρούς απ την Ινδία κι από την Ελλάδα θα σου φέρω, ποτάμια θα σχηματιστούν από το αίμα που κυλά από τα μάτια μου γι αυτόν τον πόνο που υποφέρεις. Θα σου παραδώσω τη βασιλεία και το θρόνο. Κι όταν αναρρώσεις, θα φύγω από δω. Τους άντρες που σου κάνανε κακό θε να τους στείλω στην αγχόνη πάραυτα και θε να τους κρεμάσω ανάποδα! Μάτωσε η καρδιά μου κι από το στόμα βγήκε μια κραυγή, σαν άκουσα χτες από τους γεροντότερους ότι εμείς οι δυο ανήκουμε στο ίδιο γένος κι έχουμε τον ίδιο πατέρα. Γιατί λοιπόν πρέπει να ξεριζώσουμε τη φύτρα μας μ αυτόν τον ανταγωνισμό;» Η τραγικότητα αυτής της σκηνής έγκειται βέβαια και στο ότι ο Αλέξανδρος μαθαίνει ότι αυτός και ο Δαρείος είναι αδέρφια! Η συναισθηματική φόρτιση και η ανεπανάληπτη ομορφιά των στίχων καθηλώνουν τον αναγνώστη. Ο θάνατος του Αλεξάνδρου περιγράφεται από τον Φερντοσί με τρόπο μοναδικό. Λέει λοιπόν στο (Σ 50 Το τέλος της ζωής του Αλεξάνδρου και η μεταφορά της σορού του, στην Αλεξάνδρεια), ότι ο Αλέξανδρος ζήτησε να βγάλουν το θρόνο του έξω στο πλάτωμα για να τον δουν οι στρατιώτες. Αυτοί όταν τον αντίκρισαν έτσι ωχρό, άρχισαν να ξεφωνίζουν και να οδύρονται λέγοντας: «Αυτή είναι περίοδος κακοτυχίας που θε να καταστρέψει την Ελλάδα. Εμείς θα είμαστε οι άτυχοι κι όλοι οι εχθροί μας χαίρονται γι αυτό». Στη συνέχεια ο Αλέξανδρος με σιγανή φωνή τους είπε: «Θα πρέπει να φοβάστε πάντα τον Θεό και να στε εγκρατείς και συνετοί. Αν θέλετε να είσαστε πετυχημένοι στη δουλειά σας, θα πρέπει να προσέξετε τη συμβουλή μου. Μετά από μένα, η ζωή σας θα συνεχιστεί στον ίδιο το ρυθμό. Μόνο εγώ είμαι ο κακότυχος σ αυτόν τον κόσμο». Είπε αυτές τις λέξεις και ξεψύχησε. Ευθύς αμέσως ξέσπασε μεγάλος οδυρμός μέσα στο στράτευμα. Έριχναν χώμα στα κεφάλια τους και δάκρυα αιμάτινα έτρεχαν απ τα μάτια τους. Έκαψαν τις σκηνές τους, έκοψαν τις ουρές σε μια χιλιάδα άλογα και γύρισαν τις σέλες των αλόγων τους ανάποδα. Μετά μετέφεραν το φέρετρο σε ένα χλοερό πλάτωμα. Οι ιερείς του έπλυναν το σώμα με ροδόνερο, το άλειψαν με καθαρό καφούρ(αρωματικό) και το τύλιξαν μετά σε χρυσοκέντητο μεταξωτό ύφασμα.όταν πήραν το φέρετρο κι άρχισαν να το κουβαλούν στα χέρια, εναλλάξ Έλληνες και Ιρανοί, επικρατούσαν δύο διαφορετικές απόψεις. Οι Πέρσες υποστήριζαν πως ο τάφος του Αλέξανδρου όφειλε να είναι στο Ιράν, λέγοντας: «Εδώ είναι τόπος βασιλέων». Κι ένας από τους Έλληνες αξιωματούχους είπε: «Ο Αλέξανδρος πρέπει να ταφεί εκεί όπου γεννή- 445

21 θηκε». Ένας από το Φαρς (Ν.Ιράν, όπου και η Περσέπολη) είπε: «Αν συζητάμε έτσι, δεν πρόκειται να βγάλουμε συμπέρασμα. Ας πάει κάποιος να ρωτήσει εκείνο το βουνό, για να μας συμβουλέψει τι να κάνουμε». Το βουνό, που μιλούσε τους απάντησε: «Γιατί θέλετε να κουβαλήσετε το φέρετρο τόσο μακριά; Η ταφή του Αλέξανδρου πρέπει να γίνει στην Αλεξάνδρεια, που την έχτισε ο ίδιος, όσο ζούσε». Όταν ακούσανε το μήνυμα, πήραν το φέρετρο από κει και κίνησαν γραμμή για Αλεξάνδρεια. Στο Σ51 Ο οδυρμός των Φιλοσόφων και του λαού για το θάνατο του Αλεξανδρου), λέει ο Φ. ότι αφού μετέφεραν τη σορό του Α. στην Αλεξάνδρεια, την απόθεσαν σε ένα πλάτωμα, πάνω σε εξέδρα κι όλος ο πληθυσμός της πόλης ήρθε και στάθηκε τριγύρω. Κι αν κάποιος έπιανε να μετρήσει, θα βρισκε πως ήταν πάνω από εκατό χιλιάδες άνθρωποι. Ο Αριστοτέλης πλησίασε θλιμμένος τη σορό, ακούμπησε το χέρι του πάνω σ εκείνο το στενό κιβώτιο και είπε: «Ω βασιλιά μου, εσύ! Πιστέ του Θεού! Για πες μου, τι συνέβη στην εξυπνάδα, τη γνώση και τη σοφία σου και βρίσκεσαι μέσα σε τούτο το στενό κουτί; Με τόσο τρυφερή ακόμη νιότη και τόσο σύντομη ζωή, γιατί διάλεξες το χώμα να πας ν αναπαυτείς; Όλοι οι Έλληνες φιλόσοφοι μαζεύτηκαν γύρω από το φέρετρο και ο ένας μετά τον άλλο αποχαιρετούσαν τον βασιλιά τους με σοφά ρητά. (15 σοφοί τον αποχαιρετούν..και ένας απ αυτούς είπε: «Σ αυτόν τον κόσμο, όπου είμαστε μόνο περαστικοί, γιατί έζησες με τόσες στενοχώριες; Τώρα, δες! Να η αμοιβή για όλα τα προβλήματα και τις σκοτούρες που πέρασες. Ένα φέρετρο στενόχωρο και τίποτ άλλο!». Και ο επόμενος είπε: «Σαν ο στρατός σου αποχωρήσει, θα μείνεις εδώ πέρα ολομόναχος!». Τότε έφτασε ασθμαίνουσα η μητέρα του Αλέξανδρου κι ακούμπησε το μάγουλό της στο δικό του (Σ 52 Η μητέρα και η σύζυγος του Αλέξανδρου θρηνούν για το θάνατό του). Μέσα στο κλάμα και τον θρήνο της έλεγε: «Ω ξακουσμένε βασιλιά! Άντρα καλότυχε κι αγνέ! Σ αγγίζω, αλλά είσαι τόσο μακριά μου! Το ίδιο μακριά είσαι κι απ το στρατό κι από την οικογένειά σου! Εγώ έπρεπε να πεθάνω κι όχι εσύ! Θάνατος σ όποιον ένιωσε τυχόν ευτυχισμένος και χαρούμενος απ τον χαμό σου!». Κι η σύζυγός του, η Ρωξάνη είπε μες τα αναφιλητά: «Εσύ, βασιλιά των ελεύθερων ανθρώπων! Πού ναι ο βασιλιάς Δαρείος, κάποτε βασιλιάς όλου του κόσμου, Πού ναι ο βασιλιάς Χοσρό, που ναι..και τόσοι άλλοι Ήσουνα φευγαλέο σύννεφο που έφερε χαλάζι. Για τους πολέμους και τις κατακτήσεις είχες τη συγκατάθεση των Ουράνιων (Θεών) Νόμιζα πως εσύ ποτέ σου δεν θα πέθαινες, Α- λέξανδρε!» Όταν ο ήλιος έγειρε στη δύση του, οι αξιωματούχοι έπαψαν πλεον να μιλούν. Πήραν το φέρετρο και το έθαψαν. Το «Μυθιστόρημα του Αλεξάνδρου» κρυμμένο μέσα στο Σαχ-Ναμέ, αποτέλεσε, μαζί με ολόκληρο αυτό το κολοσσιαίο έπος, πηγή μάθησης για τους πολίτες όλων των χωρών της περιοχής. Οι Πέρσες διδάσκονταν την ιστορία τους, μέσω του Σαχ-Ναμέ. Έτσι το «Ελληνιστικό Μυθιστόρημα» φυλαγμένο στα σπλάχνα του μεγάλου περσικού έπους για περισσότερα από 1000 χρόνια, λειτούργησε σαν μέσο ώστε να απλωθεί η φήμη του Αλεξάνδρου παντού, σ Ανατολή και Δύση. ΝΙΖΑΜΙ 10. Δύο αιώνες μετά τον Φερντοσί, τον 12ο μ.χ.αι., στο λογοτεχνικό στερέωμα της Περσίας παρουσιάζεται ένας άλλος μεγάλος ποιητής, ο Νιζαμί, από την Γκάνζτα, (κοντά στο Μπακού του σημερινού Αζερμπαϊτζάν - ΝΔ της Κασπίας Θάλασσας). 446

22 Ο Νιζαμί έγραψε μία συλλογή ποιημάτων, το «ΧΑΜΣΕ», την περίφημη = ΠΕΝΤΑΔΑ. Το έργο (όπως το λέει και ο τίτλος του), αποτελείται από πέντε βιβλία. «ΤΟ ΘΗΣΑΥΡΟΦΥΛΑΚΙΟ ΤΩΝ ΜΥΣΤΙΚΩΝ» (ηθικο-φιλοσοφικό) «ΧΟΣΡΟ & ΣΙΡΙΝ» (είναι μια ιστορία αγάπης και πόνου μιας πριγκίπισσας. Όμοιό του δεν έχει η περσική λογοτεχνία). «ΛΕΪΛΑ & ΜΕ- ΤΖΝΟΥΝ» (αναφέρεται στην αγάπη 2 παιδιών από την Αραβία). «ΧΑΦΤ ΠΕΪΚΑΡ» ΕΠΤΑ ΠΟΡΤΡΕΤΑ ή ΠΛΑΝΗΤΕΣ ή ΜΟΡΦΕΣ «ΕΣΚΕΝΤΑΡ-ΝΑΜΕ» ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ή ΕΠΟΣ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝ- ΔΡΟΥ, 11 Από αυτά, το σημαντικότερο είναι το πέμπτο βιβλίο του, που έχει τον τίτλο: «ΕΣΚΕΝΤΑΡ-ΝΑΜΕ» που σημαίνει: ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ή ΕΠΟΣ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ, και είναι αφιερωμένο εξολοκλήρου στον Μέγα Αλέξανδρο! Το «ΕΣΚΕΝΤΑΡ-ΝΑΜΕ» αποτελείται από 2 βιβλία: Α - Το «ΣΑΡΑΦ-ΝΑΜΕ»= ΒΙΒΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΓΕΝΩΝ, που περιγράφει τα ταξίδια και τις περιπέτειες του Μ. Αλεξάνδρου και τον παρουσιάζει σαν σπουδαίο στρατηγό και δίκαιο κυβερνήτη, και Β - Το «ΕΚΜΠΑΛ-ΝΑΜΕ» ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ ή «ΚΧΕΡΑΑΤ-ΝΑΜΕ» ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΦΗΤΕΙΑΣ, που περιγράφει τον Αλέξανδρο σαν φιλόσοφο και προφήτη. Το έργο του Νιζαμί είναι μεγαλειώδες και αυτό το συμπεραίνουμε από τις αμέτρητες απομιμήσεις και αντιγραφές του, τόσο στο Ιράν όσο και στις χώρες όπου υπήρχε επιρροή της περσικής λογοτεχνίας. Στην Τουρκία, την Κεντρική Ασία, την Ινδία κλπ, αμέτρητοι ποιητές μιμούνται, ανά τους αιώνες, τον τύπο, την επιλογή υλικού, τον τρόπο έκφρασης, τις αναλογίες και ακόμη και τους τίτλους των έργων του. Το «ΕΣΚΕΝΤΑΡ-ΝΑΜΕ» είναι ένας πραγματικός ύ μ ν ο ς για τον Αλέξανδρο. Το έπος απαρτίζεται από στίχους ( το Σαραφ-Ναμέ και το Εκμπαλ-Ναμέ). Ο Νιζαμί έγραψε το έργο αυτό σε ώριμη ηλικία, άνω των 50 ετών, έχοντας συγγραφική εμπειρία τουλάχιστον 20 χρόνων. Στο ποίημα λοιπόν αυτό και ειδικότερα στο 2 ο μέρος του, το Εκμπαλ-Ναμέ, είναι συσσωρευμένη όλη η φιλοσοφική θεώρηση του ποιητή. Η γλώσσα που χρησιμοποιεί ο Νιζαμί είναι μαγική. Ο ποιητής με τις θαυμάσιες μεταφορές του οδηγεί τον αναγνώστη σε σφαίρες ανώτερες! Ό,τι λέει αφορά σε έναν κόσμο που, επιφανειακά ρυθμίζεται από κοσμική τάξη και εσωτερικά από θεϊκό νόμο. Κάτω από την επιφάνεια των λέξεων κρύβονται κι άλλοι θησαυροί που θα τους ανακαλύψουν μόνον αυτοί που έχουν το κλειδί. Λέει λοιπόν ο ποιητής: Σ αυτό το θησαυροφυλάκιο (δηλ.το έργο του), έκρυψα το κλειδί των θησαυρών από τα μυστικά του κόσμου. Όποιος βρει το χρυσό κλειδί, θα χει τη δυνατότητα να πλησιάσει και να φτάσει τους θησαυρούς μου. Και, όποιος δεν το κατορθώσει, θα χει να χαίρεται τουλάχιστον για το χρυσό κλειδί!. Σε όλο το πρώτο μέρος του «ΕΣΚΕΝΤΑΡ-ΝΑΜΕ» ο ποιητής αφηγείται την εκστρατεία του Αλέξανδρου, τους πολέμους και τις μάχες που έκανε με τους διάφορους λαούς που συνάντησε, αλλά και τα συμπόσια που οργάνωνε, κατά καιρούς. 447

23 Ο Νιζαμί, ενσυνείδητα διάλεξε το θέμα του (τον Αλέξανδρο), το σπούδασε, το μελέτησε και το παρουσίασε στο έργο του. Κάπου συνοψίζει την γνώση και την άποψή του για τον Αλέξανδρο και γράφει τα εξής: «Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ Σ ΕΝΑ ΦΥΛΛΟ ΧΑΡΤΙ» Ο Αλέξανδρος, που καταμέτρησε τον Κόσμο, βρισκότανε συνέχεα στο δρόμο και ζούσε σαν οδοιπόρος. Ταξίδεψε και γνώρισε ολόκληρο τον κόσμο έτσι, που πλέον κανείς να μην έχει βασίλειο, που να μην περικλύεται στα τέσσερα σύνορά του. Σε όλα τα βασίλεια που κυρίευσε, επέτρεψε να υφίσταται η εθιμοτυπία της Δυναστείας των Αχαιμενιδών. Εκτός της ζωροαστρικής πυρολατρείας, δεν κατάργησε καμμία άλλη από τις τελετές. Ήταν ο πρώτος που εισήγαγε το Κράτος της Αυλής και έκοψε χρυσά νομίσματα. Κατά διαταγή του, άξιοι χρυσοχόοι επιχρυσώσανε τ ασήμι. Τα περσικά βιβλία της σοφίας (Αβέστα), διέταξε να τα μεταφράσουν σε γλώσσα ελληνική. Κι επίσης, χάρη σ αυτόν, απέκτησε φήμη η εξασκημένη συνήθεια της πρωινής και βραδυνής περιφοράς της φρουράς με τύμπανα. Έκανε γνωστόν στην ανθρωπότητα τον καθρέφτη και έφερε κοσμήματα απ το σκοτάδι. Καθάρισε τον Κόσμο από τη σκουριά, καταπνίγοντας την εξέγερση των Μαύρων κι απέσπασε την κορώνα και τον θρόνο του Δαρείου. Επίσης, ξεπλένοντας τον Κόσμο από το μαύρο των Ινδών κι από το κίτρινο των Ρώσων, που ήταν σαν μαύρη και σαν κίτρινη χολή, μετέτρεψε τον κόσμο σε γυαλιστερή, γαμήλια σκηνή. Ο κινέζικος καθρέφτης έγιν ο σύμβουλός του κι ο θρόνος του Κεϊ-Χοσρό, ο βάλτος του. Ήτανε μόλις είκοσι χρονώ όταν ηχήσανε τα τύμπανα για ν ανεβεί στο θρόνο. Επτά χρόνια αργότερα έφυγε και ύστερα ξαναεμφανίστηκε, σαν Προφήτης. Με τη μέρα της προφητείας του αρχίζει η Αλεξανδρινή Εποχή. Όταν άρχισε να διδάσκει την αληθινή θρησκεία, που ήταν όμοια με τη δύναμη της ευτυχίας, νίκησε τους Ορίζοντες. Έφερε πολλά πιστήρια της καθαρής θρησκείας και κατασκεύασε πολυάριθμα κτίσματα. Σε κάθε του ταξίδι, έξω από την Ελλάδα (Ρουμ), ίδρυε πόλεις. Αυτός ήταν που έδωσε στη Σαμαργάνδη τη λαμπρότητά της. Και όχι μόνο στη Σαμαργάνδη αλλά και σε πολλές άλλες πόλεις, παρόμοιες, όπως η Χεράτη. Η δημιουργία τέτοιων πόλεων ήταν αληθινά χρήσιμη. Επίσης και το Ντάρμαντ δημιουργήθηκε, σύμφωνα με κάποια αντίληψη, για να σωπάσει το Μπαλγκάρ, που αρχικά ονομαζόταν Μπουνιγκάρ. Επίσης και το φράγμα, που ενώνει τα δυο βουνά Γωγ και Μαγώγ, κατασκευάστηκα από αυτόν, καθώς και πάμπολλα άλλα, που είναι αδύνατο ν απαριθμήσω. Όταν, λοιπόν, αυτή η ευγενική μορφή αποφάσισε να μοιράσει τη Γη και τράβηξε δύο σταυρωτές γραμμές επάνω της, πολύ πριν παρουσιαστεί το σχήμα του Σταυρού, δημιούργησε μ εκείνες τις γραμμές και με τις τέσσερες πλευρές τους, τη Γεωμετρία. Έτσι, άνοιξε και έστησε μία τετράγωνη σκηνή και στις εννέα σφαίρες έβαλε να παίζουνε τα πέντε τύμπανα. Έ- νας απ τους πασσάλους ήτανε στον Βόρειο Πόλο και ένας στο Εκουαντόρ. Το ένα το σχοινί ήτανε τεντωμένο στην Ανατολή και τ άλλο ένα ήτανε στη Δύση. Ποιος άλλος μες στον Κόσμο είχε ποτέ στην κατοχή του ένα Βασίλειο αυτού του μήκους και του πλάτους: Όταν άρχισε να ταξιδεύει ανά τον Κόσμο, με τη βοήθεια των σχοινιών, εισήγαγε την τέχνη της καταμέτρησης. Κανένα μίλι, ούτε παρασάγκα, κανέναν ταχυδρομικό σταθμό μα ούτε και σπιθαμή της Γης παράλειψε. Διόρισε εκατοντάδες γεωμέτρες και γραφείς. για τούτη τη δουλειά. Κι όταν εκείνος βιαστικά διέσχιζε τη χώρα και σε κάθε σταθμό στρατοπέδευε, τέντωναν το σχοινί, μετρούσαν το κομμάτι και κατέγραφαν την απόσταση της πορείας μιας ημέρας. 448

24 Αλλά, ακόμη και για την καταμέτρηση της θάλασσας είχε στα χέρια του μια μέθοδο. Έδενε δύο καράβια μεταξύ τους με σχοινί και τότε, το ένα αγκυροβολούσε, ενώ άλλο συνέχιζε να πλέει, μέχρι εκεί όπου έφτανε η τριχιά. Μετά, έστελνε το αγκυροβολημένο πλοίο σε πλεύση και άφηνε το προηγούμενο να ξεκουράζεται, έτσι ώστε πότε το ένα και πότε το άλλο να κρατούνε τεντωμένο το σχοινί πράγματι, ένα επικίνδυνο παιχνίδι με σχοινιά-. Έ- τσι, ο εμπειρογνώμων-τοπογράφος, τοποθετούσε το όργανο μέτρησης από ακτή σε ακτή και με τον τρόπο αυτό αποκάλυψε τη Γη κι εξάλειψε τη σύγχυση του κόσμου, με θεμελιωμένη καταμέτρηση. Πόσα είναι τα μέρη που έχει η Γη και πού οδηγούν τα μονοπάτια της, το ανακάλυψε η ζυγισμένη του πράξη. Η οικουμένη έγινε γνωστή, χάρη σ αυτόν. Ποιος άλλος έφτασε στο ύψος του; Σε κάθε τόπο, όπου κι αν πήγε αυτός ο καβαλάρης, όλοι είχανε μερίδιο στην καλοπέραση. Για τα βουνά και τις ερήμους, πάντα εγνώριζε μια συμβουλή, σαν ήρθε όμως ο θάνατος, εκεί ήτανε αμήχανος Αυτά ήτανε τα χρήσιμα που μάθαμε από την ιστορία του εστεμμένου» Ο μεγάλος ποιητής τού Μεσαίωνα δείχνει πραγματική λατρεία για την ελληνική φιλοσοφία και τον μεγάλο Ελληνα βασιλιά. Στον πρόλογο τού «ΕΣΚΕΝΤΑΡ-ΝΑΜΕ» του, γράφει ο Νιζαμί: Ο Α λ έ ξ α ν δ ρ ο ς έ- ψ α χ ν ε ν α β ρ ε ι τ η ν π η γ ή τ η ς ζ ω ή ς γ ι α ν α μ ε ί ν ε ι α θ ά ν α τ ο ς. Ε γ ώ λ ο ι π ό ν, 1 5 α ι ώ ν ε ς μ ε τ ά τ ο ν θ ά ν α τ ό τ ο υ, θ α τ ο ν ξ α ν α ζ ω ν τ α ν έ ψ ω μ ε τ η ν π έ ν ν α μ ο υ! Τον 15 ο μ.χ.αι. γεννήθηκε στην Χεράτη ένας άλλος μεγάλος ποιητής, ο ΤΖΑΑΜΙ ( ). Ο Τζααμί έγραψε σε όλους τους ποιητικούς τύπους. Σαν πρότυπα είχε τον Νιζαμί και τον Χαφέζ, χωρίς όμως ποτέ να φθάσει το επίπεδο των δύο προαναφερθέτων ποιητών. Στην Ανατολή τα έργα του Τζααμί είναι τα πιο δημοφιλή ποιήματα, σε περσική γλώσσα. Στη Δύση, πρώτοι οι Γερμανοί γνώρισαν την ποίησή του Τζααμί, το 1870, χάρη στην μετάφραση του έργου του: «Γιουσούφ και Ζουλεϊκά». Δύο χρόνια αργότερα, το ίδιο ποίημα, μεταφράστηκε και στην αγγλική. Ο Τζααμί έγραψε ένα έργο: το «ΚΧΕΡΑΤ-ΝΑΜΕ ΕΣΚΑΝΤΑΡΙ» ΒΙ- ΒΛΙΟ ΣΟΦΙΑΣ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ..(Έμμετρο) Για το ποίημά αυτό είχε σαν πρότυπό του το «ΚΧΕΡΑΤ- ΝΑΜΕ», το 2 ου βιβλίου του, «ΕΣΚΕΝΤΑΡ-ΝΑΜΕ» του Νιζαμί. Ο Τζααμί, έδωσε στο έργο του το ίδιο ύφος και ακριβώς τον ίδιο τίτλο.το έργο αυτό υστερεί κατά πολύ από το προαναφερθέν έργο του Νιζαμί, δεν παύει όμως ο ποιηητής Τζααμί, να είναι υ μ ν η τ ή ς του Αλέξανδρου. Λέει πόσο σπουδαίος στρατηγός ήταν, πόσο σοφός και πόσο δίκαιος. Λέει λοιπόν ότι ο Φίλιππος εμπιστεύτηκε τον Αλέξανδρο στον Αριστοτέλη, να του μάθει όλες τις γνώσεις και να του εμφυσήσει το αίσθημα της δικαιοσύνης. Όταν είδε ο Φίλιππος ότι ο Αλέξανδρος ήταν έτοιμος, τον έχρισε διάδοχό του. Επίσης, με εντολή του Φιλίππου, ο Αριστοτέλης έγραψε ένα βιβλίο για τον Αλέξανδρο, γύρω από τα μυστικά της διακυβέρνησης του βασιλείου. Ο Αλέξανδρος ήταν δίκαιος και ζήτησε από τους υπηκόους του να διαλέξουν κυβερνήτη. Και κείνοι διάλεξαν τον Αλέξανδρο. Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης της χώρας από τον Αλέξανδρο, τα ρητά των φιλοσόφων γράφονταν με χρυσά γράμματα. Ο Αριστοτέλης, ο Πλάτωνας και ο Σωκράτης του έγραψαν από ένα βιβλίο σοφίας ο καθένας. Ο Αλέξανδρος ήταν σοφός και στην εκστρατεία του συνοδευόταν από σοφούς και προφήτες. Ο ίδιος έγραψε ένα βιβλίο σοφίας, όπου ανάμεσα στα άλλα σοφά λόγια περιλαμβανόταν και η απάντησή του στον Δαρείο, όταν ο Πέρσης βασιλιάς του ζήτησε να παντρευτεί την κόρη του: «Εάν θα παντρευτώ τη Ρωξάνη», του είπε «θα την αγαπήσω τόσο πολύ που θα κυβερνιέμαι από αυτή και ο λαός τότε θα πει ότι ο Α- 449

25 λέξανδρος νίκησε και κέρδισε τον κόσμο από τον Δαρείο για να τον παραδώσει στη συνέχεια στην κόρη του Δαρείου!» Τον 15 ο μ.χ. αι. κι άλλος ένας Πέρσης ποιητής, ο ΤΑΡΣΟΥΣΙ, έγραψε ένα πεζό έργο ( σελίδων) που αναφερόταν στη ζωή του Νταράμπ (Ξέρξη), του Νταρά (Δαρείου) και του Εσκεντάρ (Αλέξανδρου). Ο Ταρσουσί δίνει την περσική εκδοχή της γέννησης του Αλέξανδρου (δηλαδή αυτή του Φερντοσί). Το έργο έχει κεφάλαια από διάφορες διασκευές του Μυθιστορήματος. (εβραϊκή, αιθιοπική, κλπ.) Εδώ ο συγγραφέας λέει πως ο Αλέξανδρος έμαθε από τον Αριστοτελη να εξηγεί τα όνειρα και αυτό του άνοιξε δρόμους στη ζωή του. Μετά, αναφέρεται στην κατασκευή του τείχους Γώγ και Μαγώγ καθώς και στου προφήτες Χιζρ και Η- λιάς. Τελειώνει λέγοντας ότι ο Αλέξανδρος πέθανε καθ οδόν προς την Ιερουσαλήμ και θάφτηκε σ αυτή την πόλη. Παραπομπές O ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΙΩΝ, Αθήνα Κεφ. 7.0, σελ. 207, Μυθιστόρημα του Μ. Αλεξάνδρου 2. Κεφ. 4.3, σελ.81, ΣΑΧ-ΝΑΜΕ 3. Κεφ. 3.4, σελ.48 Μεγάλοι Πέρσες Ποιητές 4. Κεφ. 4.1, σελ. 67, Φερντοσί 5. Κεφ. 1.2 Ζωροαστρισμός 6. Κεφ. Σ.11, σελ.274. Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΔΑΡΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΔΥΟ ΥΠΟΥΡΓΟΥΣ ΤΟΥ. Στο κεφάλαιο αυτό ευρίσκεται ο ωραιότερος επικήδειος ολοκλήρου του ΣΑΧ-ΝΑΜΕ. 7. Κεφ. 4.12, σελ. 102, Μεταφράσεις του ΣΑΧ-ΝΑΜΕ 8. Κεφ. Σ.1, σελ.261, Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΝΤΑΡΑΜΠΟ ΜΕ ΤΟΝ ΦΙΛΙΠΠΟ ΚΑΙ Ο ΓΑΜΟΣ ΤΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΡΗ ΤΟΥ ΦΙΛΙΠΠΟΥ. 9. Ετεροθαλής αδελφός Σ.1 & Σ2 & Σ3). 10. Κεφ. 5.1, σελ. 130, Νιζαμί. 11. Κεφ. 5.3, σελ 134, ΕΣΚΕΝΤΑΡ-ΝΑΜΕ. 450

26 Ελληνισμός Χριστιανισμός και ο Μέγας Αλέξανδρος στην Βυζαντινή Παράδοση ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΩΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ, Επίκουρος Καθηγητής της Κοινωνιολογίας του Χριστιανισμού, της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ελλάς 1. Η σύνθεση του ελληνο-χριστιανικού πολιτισμού. Όπως εύστοχα έχει υποστηριχθεί «Ο Ελληνισμός έχει αποκτήσει αιώνιον χαρακτήρα μέσα εις την Εκκλησίαν έχει ενσωματωθεί εις την σάρκα της έχει γίνει αιώνια κατηγορία της χριστιανικής υπάρξεως Μόνον παράφρονες θα αποφάσιζαν να αφελληνίσουν την Λειτουργίαν καί τάς άλλας εκκλησιαστικάς ακολουθίας και να δώσουν εις αυτάς ένα ύφος περισσότερον σύγχρονον». Ο δεσμός αυτός Ελληνισμού-Χριστιανισμού δεν οδήγησε βέβαια σε εξελληνισμό τον Χριστιανισμό, όπως δεν υπήρξε παλαιότερα και εξιουδαϊσμός του Χριστιανισμού. Η συνάντηση αυτή έδωσε νέα δύναμη και ώθηση στον Ελληνισμό, διότι βοήθησε στην ανακαίνισή του και την αποκάθαρσή του από τις όποιες πνευματικές ατέλειες. Ήδη η πολιτιστική επίδραση του Μ. Αλεξάνδρου και των διαδόχων του δημιούργησε την παγκοσμιότητα και οικουμενικότητα της Ελληνικής παιδείας, η οποία είχε εν συνεχεία κυριαρχήσει στην περίοδο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Η Ελληνική γλώσσα είχε γίνει η διεθνής και η κοινή γλώσσα των λαών της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ώστε «η υψηλότερη και τελειότερη αποκάλυψη της αλήθειας από τον Λόγο του Θεού, τον Χριστό, να επενδυθεί και διαδοθεί στον κόσμο μέσω της τελειότερης και υψηλότερης γλώσσας, της Ελληνικής. Ο Μέγας ελληνιστής Απόστολος των εθνών, Παύλος τόλμησε και ακολούθησε αντίστροφη πορεία εκείνης του Μ. Αλεξάνδρου, από την Ανατολή στη Δύση, πέρασε από την Ασία στην Ευρώπη γιατί μιλούσε ελληνικά και γιατί ενισχύθηκε στην Τρωάδα από το όραμα του ελληνιστί ομιλούντος Μακεδόνος ανδρός «Διαβάς εις Μακεδονίαν Βοήθησον ημίν». Ο Ελληνισμός ουσιαστικά υπήρξε το όχημα μέσω της πλούσιας φιλοσοφικής ορολογίας του- διαδόσεως και εκφράσεως των χριστιανικών δογμάτων, και για τον λόγο αυτό οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι που εικονίζονται στους Νάρθηκες των Ναών, είναι ένας τρόπος αποδοχής και εξύμνησης της Ελληνικής α- ναζήτησης για το πρόσωπο του Θεού. Υπό την έννοια αυτή οι αρχαίοι Έλληνες σοφοί παρουσιάζονται «ὡς προειπόντες τήν ἐνσάρκωση τοῦ Χριστοῦ». Δικαίως λοιπόν μπορεί να υποστηριχθεί η άποψη ότι ο Ελληνισμός καταξιώνεται ως ιστορική σάρκα του Χριστιανισμού. Πρόκειται για μια ασύγχυτη και αδιαίρετη ένωση σύμφωνα με την οποία ο Χριστιανισμός μεταποιεί και λογοποιεί το πρόσλημμα του Ελληνισμού, εφόσον κατά τον Απ. Παύλο «Τό φθαρτόν ἐνεδύθη ἀφθαρσίαν καί τό θνητόν αθανασίαν». Ο Ελληνισμός ουσιαστικά αναπτύχθηκε και πληρώθηκε στη μήτρα του Χριστιανισμού. Κατά τον π. Γεώργιο Φλωρόφσκυ, «Ο Ελληνισμός διαμελίσθηκε από την μάχαιρα 451

27 του πνεύματος, πολώθηκε και διαιρέθηκε, και ένας «Χριστιανικός Ελληνισμός» δημιουργήθηκε». Με τις προϋποθέσεις αυτές άλλωστε ο Λ. Φιλιππίδης θα τονίσει ότι «ο Ελληνισμός κατέστη ου μόνον δοχεύς, αλλα και σπορεύς την νέας θρησκείας της χάριτος». Ήδη στην Α. Γραφή διαβάζουμε ότι οι επτά διάκονοι βοηθοί των Αποστόλων είχαν Ελληνικά ονόματα: Στέφανος, Νικόλαος, Τίμων, Παρμενάς, Φίλιππος, Πρόχορος, Νικάνωρ, ο δε Απ. Παύλος ήταν βαθύς γνώστης της Ελληνικής φιλοσοφίας αν και προερχόμενος από τον Ιουδαϊκό κόσμο. Στο λόγο μάλιστα που εξεφώνησε στον Άρειο Πάγο στην Αθήνα χρησιμοποίησε τις σκέψεις των Στωικών ποιητών Άρατου και Ψευδο-Επιμενίδη για να τονίσει την πανταχού παρουσία του Θεού και τη σχέση Του με τους ανθρώπους. Αλλά και ο «Ευαγγελιστής Ιωάννης απευθυνόμενος με το Ευαγγέλιό του κυρίως σε εξ εθνών Χριστιανούς που είχαν κατά κανόνα Ελληνική παιδεία και γλώσσα, χαρακτηρίζει στο πρόλογο του Ευαγγελίου τον Υιό του Θεού με το Στωϊκό ή τον Φιλώνειο όρο «Λόγος» χωρίς βέβαια να αφίσταται καθόλου από την βιβλική έννοια του δημιουργικού Λόγου του Θεού, ο οποίος είναι η αιτία της δημιουργίας του κόσμου». Οι Απολογητές Χριστιανοί του 2 ου και 3 ου αιώνα, όπως ο Ιουστίνος φιλόσοφος και Μάρτυς, χρησιμοποιούν πολύ καλά την Ελληνική φιλοσοφική ορολογία για να διατυπώνουν τα χριστιανικά δόγματα. Έτσι ο Ιουστίνος χρησιμοποιεί την στωική αντίληψη του «σπερματικού λόγου» του Θεού για να εξηγήσει τα σπέρματα αληθείας που ακούστηκαν από φιλοσόφους του προ-χριστιανικού κόσμου. Απευθυνόμενος στους Αυτοκράτορες Αντωνίνο και Μάρκο Αυρήλιο αλλά και στη Ρωμαϊκή σύγκλητο, χρησιμοποιεί ελληνικές φιλοσοφικές έννοιες και αντιλήψεις προκειμένου να αποδείξει την ανωτερότητα του Χριστιανισμού. Στο ίδιο μήκος κύματος και οι μεταγενέστεροι Πατέρες της Εκκλησίας χρησιμοποίησαν την ελληνική φιλοσοφία για τη διατύπωση του ορθοδόξου δόγματος. Η προσπάθεια αυτή δεν οφειλόταν σε διάθεση στοχαστικού εντυπωσιασμού αλλά στην ιστορική ανάγκη να αντιμετωπιστούν οι Αιρέσεις της εποχής τους, οι οποίες χρησιμοποίησαν με λαθεμένο τρόπο τις Ελληνικές σκέψεις. Με βάση τα δεδομένα αυτά οι Πατέρες της Εκκλησίας δεν φιλοσοφικοποίησαν, ούτε ιδεολογικοποίησαν την χριστιανική πίστη, αλλά αντιθέτως θέλησαν να υπερασπιστούν τις αλήθειες του Ευαγγελίου. Όπως μάλιστα τονίζεται «Το ορθόδοξο δόγμα δεν αποτελεί καρπό του Ελληνικού πνεύματος, όπως το θεωρούσαν οι οπαδοί του προσταντικού φιλελευθερισμού, ούτε βέβαια η προσπάθεια αυτή των Πατέρων για την διατύπωσή του με βάση την μορφολογική χρήση της Ελληνικής φιλοσοφίας σημαίνει εξελληνισμό του Χριστιανισμού, όπως ισχυρίστηκε ο Harnack. Τουναντίον η συνεπής και συνετή αυτή στάση των Πατέρων με την πρόσληψη μορφολογικών φιλοσοφικών στοιχείων από το συναφειακό περιβάλλον του Ελληνικού κόσμου συνετέλεσε στον εκχριστιανισμό του Ελληνισμού». Ήδη από το 70 μ.χ., όπου πραγματοποιήθηκε η καταστροφή της Ιερουσαλήμ από τον Ρωμαίο Αυτοκράτορα Τίτο θα συντελεστεί η ελληνοποίηση της Εκκλησίας, αφού το ελληνικό στοιχείο θα πάρει κυριολεκτικά στα χέρια του την διοίκηση των χριστιανικών κοινοτήτων, ενώ η ελληνική γλώσσα θα γίνει το επίσημο όργανο του εκκλησιαστικού κηρύγματος. Αυτό συμβαίνει διότι η ελληνική παιδεία έχει επικρατήσει, και αυτό χωρίς ρατσιστικές ή φυλετικές διακρίσεις. Αντιθέτως μάλιστα εντός του Χριστιανισμού κατα- 452

Ο Μέγας Αλέξανδρος στην Περσική επική ποίηση - το Σαχ Ναμέ του Φερντουσί και το Εσκαντάρ Ναμέ του Νιζαμί

Ο Μέγας Αλέξανδρος στην Περσική επική ποίηση - το Σαχ Ναμέ του Φερντουσί και το Εσκαντάρ Ναμέ του Νιζαμί Ο Μέγας Αλέξανδρος στην Περσική επική ποίηση - το Σαχ Ναμέ του Φερντουσί και το Εσκαντάρ Ναμέ του Νιζαμί ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΙΑΤΡΟΠΟΥΛΟΥ - ΘΕΟΧΑΡΙΔΟΥ, Δρ. Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών,

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνισμός Χριστιανισμός και ο Μέγας Αλέξανδρος στην Βυζαντινή Παράδοση

Ελληνισμός Χριστιανισμός και ο Μέγας Αλέξανδρος στην Βυζαντινή Παράδοση Ελληνισμός Χριστιανισμός και ο Μέγας Αλέξανδρος στην Βυζαντινή Παράδοση ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΩΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ, Επίκουρος Καθηγητής της Κοινωνιολογίας του Χριστιανισμού, της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Ελληνικός πολιτισμός - το ενιαίο και διαχρονικό φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο

ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο Κατά παραγγελία γράψιμο και κατά παραγγελία ψυχές... γίνεται; Κι όμως γίνεται... Οι πιο πολλοί είναι τους είδους, αλλά της ψυχής, δεν είναι κανείς... Εγώ με της πένας μου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας.

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Πρόταση διδασκαλίας Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Ενότητα 4. Το έργο του Αλέξανδρου Κύρια σημεία της ενότητας Περιγραφή της γεωγραφικής έκτασης και της ποικιλίας των λαών του κράτους που δημιούργησε

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ;

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΝΑ ΗΛΙΟΛΟΥΣΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΠΡΩΙΝΟ ΤΟΥ 490 Π.Χ., ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΡΟΜΑΚΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. TAK TAK Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! ΛΕΝΕ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΠΕΛΩΡΙΟΙ ΣΑΝ ΤΟΥΣ ΚΥΚΛΩΠΕΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Δημοσιογράφος: -Μπορούν να συνυπάρξουν η θρησκεία και η επιστήμη; Ν.Λυγερός: -Πρώτα απ όλα συνυπάρχουν εδώ και αιώνες, και κάτι

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» Α ομάδα «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Μάθημα Δεύτερο από την σειρά Οικοδομώντας μία Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το

Διαβάστε περισσότερα

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα.

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Μέσα από τα πολύχρωµα σύννεφα του ουρανού της Μυθοχώρας ξεπροβάλλει ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο που χάρισε ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας, στο γιο του τον Βελλερεφόντη.

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ ΘΡΗΣΚΕΙΕΣ ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ Ιδρυτής του Ισλάμ είναι ο Μωάμεθ (ο οποίος θεωρείται απ τους μουσουλμάνους ο τελευταίος και μεγαλύτερος προφήτης) Το ιερό βιβλίο της θρησκείας

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Οι πρωταγωνιστές του βιβλίου!!

Οι πρωταγωνιστές του βιβλίου!! JOSTEIN GAARDER «Αφότου γεννήθηκες, ανυπομονώ να σου διηγηθώ την ιστορία του κοριτσιού με τα πορτοκάλια. Σήμερα - δηλαδή τώρα που σου γράφω- είσαι ακόμα πολύ μικρός για να την καταλάβεις. Γι αυτό θα στην

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Ξεκινώντας την εργασία θα θέλαμε να παραθέσουμε το παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΤΗΣ ΓΚΙΖΑΣ ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΠΤΑ ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΤΗΣ ΓΚΙΖΑΣ ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΠΤΑ ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΤΗΣ ΓΚΙΖΑΣ ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΠΤΑ ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΤΗΣ ΓΚΙΖΑΣ Χτισμένες στη Νεκρόπολη της Γκίζας, μία ανάσα από την πρωτεύουσα της Αιγύπτου, το Κάιρο, αποτελούν το αρχαιότερο

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΑΙΔΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που εργάζεται για όλους Ο Απόστολος Παύλος, ο διδάσκαλος Ο Σαούλ ήταν ένας πολύ μορφωμένος Ιουδαίος, που ζούσε στην Παλαιστίνη, μια χώρα πολύ κοντά στο νησί μας.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ενότητα 1.2: Ειδική εισαγωγή - Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ Σωτήριος Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ (Λουκάς - Πράξεις) 1 Ευαγγέλιο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Κύκλος επτά (7) διαλέξεων, με την συμμετοχή εννέα (9) κορυφαίων ομιλητών, με κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα την πρωτοποριακή σκέψη. Στόχος των ομιλιών είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΒΟΥΔΙΣΜΟ-ΙΝΔΟΥΙΣΜΟ

ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΒΟΥΔΙΣΜΟ-ΙΝΔΟΥΙΣΜΟ 1ο ΕΠΑΛ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΒΟΥΔΙΣΜΟ-ΙΝΔΟΥΙΣΜΟ ΤΜΗΜΑ: Α2 ΟΜΑΔΑ: ΑΝΩΝΥΜΟΙ!!! ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: ΣΚΟΥΤΕΡΗ Ε. ΓΑΛΑΝΗ Α. ΚΑΠΑΤΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ!

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Κωνσταντίνα Ευείδη 29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Η χιλιόχρονη αυτοκρατορία έπεσε. Ο θρύλος λέει ότι «ήτανε θέλημα Θεού». Από τότε το φρόνημα των Ελλήνων το κρατάνε ζωντανό ακριβώς αυτοί οι θρύλοι για την

Διαβάστε περισσότερα

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη Περιεχόμενα Ευχαριστίες... 15 Εισαγωγή... 17 1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη... 23 2 Η Ματιά του Πιλότου... 33 3 Η επίγνωση της κατάστασης... 43 4 Η δύναμη του σχεδιασμού... 59 5 Στο απόγειο της τεχνολογίας...

Διαβάστε περισσότερα