ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ"

Transcript

1 ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΜΗ ΓΡΑΜΜΙΚΕΣ ΟΠΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΝΑΝΟΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ (Pd, οξειδίων σιδήρου), ΔΙΘΕΙΟΛΕΝΙΚΩΝ ΣΥΜΠΛΟΚΩΝ ΚΑΙ ΦΟΥΛΛΕΡΕΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΚΟΥΡΗΣ ΠΑΤΡΑ 2011

2 Lost in the sky Clouds roll by and I roll with them Arrows fly Seas increase and then fall again

3 Δημοσιεύσεις 1. Optically active spherical polyelectrolyte brushes with a nanocrystalline magnetic core A. Bakandritsos, N. Bouropoulos, R. Zboril, K. Iliopoulos, N. Boukos, G. Chatzikyriakos, S. Couris, Adv. Funct.Mat., 18, (2008). 2. Linear and nonlinear optical properties of triphenylaminefunctionalized C60: Insights from theory and experiment R. Zaleśny, O. Loboda, K. Iliopoulos, G. Chatzikyriakos, S. Couris, G. Rotas, N, Tagmatarchis, A. Avramopoulos, M. G. Papadopoulos, Phys. Chem. Chem. Phys.,12, (2010). 3. Nonlinear optical properties of aqueous dispersions of ferromagnetic γfe2o3 nanoparticles G. Chatzikyriakos, K. Iliopoulos, A. Bakandritsos, S. Couris Chem. Phys. Lett., 493 (2010). 4. Transient nonlinear optical response of some symmetrical nickel dithiolene complexes P. Aloukos, G. Chatzikyriakos, I. Papagiannouli, N. Liaros, S. Couris Chem. Phys.Lett., 495, (2010). 5. Doxorubicin nanocarriers based on magnetic colloids with a biopolyelectrolyte corona and high nonlinear optical response: Synthesis, characterization, and properties A. Bakandritsos, G. Mattheolabakis, G. Chatzikyriakos, T. Szabo, V. Tzitzios, D. Kouzoudis, S. Couris, K. Avgoustakis, Adv. Funct. Mat., 21, (2011). 6. Preparation and nonlinear optical response of novel palladiumcontaining micellar nanohybrids K. Iliopoulos, G. Chatzikyriakos, M. Demetriou, T. KrasiaChristoforou, S. Couris, Opt. Mat., 33, (2011). 7. Nonlinear Optical Response of a Symmetrical Au Dithiolene Complex Under ps and ns Laser Excitation in the Infrared and in the Visible G. Chatzikyriakos, I. Papagiannouli, S. Couris, G. C. Anyfantis and G. C. Papavassiliou, Chem. Phys. Lett., 513, (2011). 8. Size depended nonlinear optical response of Gold nanoparticles encapsulated into block copolymer micelles G. Chatzikyriakos, K. Iliopoulos, S. Couris, A. Meristoudi, and S. Pispas. 9. Nonlinear optical properties of water solutions of γfe 2 O 3 nanoparticles, under ps excitation: The role of the size of the magnetic core G. Chatzikyriakos, A. Bakandritsos and S. Couris

4 10. The role of the size, the anchoring polymer on the surface and the morphology of the Magentic core with respect to the nonlinear optical properties of water solutions of γfe 2 O 3 nanoparticles G. Chatzikyriakos, A. Bakandritsos and S. Couris 11. Synthesis and Nonlinear Optical Properties of PbI 4 Quantum dots G. Chatzikyriakos, I. Papagiannouli, S. Couris, E. Maratou, J. B. Koutselas. 12. Nonlinear optical properties of Pd nanoparticles under ns excitation G. Chatzikiriakos, M. Demetriou, T. Krasia Christoforou and S. Couris. 13. Micellar Nanohybrids Consisting of WellDefined CarbazoleContaining Block Copolymers and Palladium Nanoparticles: Synthesis, Characterization and NonLinear Optical Properties G. Chatzikiriakos, M. Demetriou, I. Papagiannouli, T. Krasia Christoforou and S. Couris 14. Nonlinear optical properties of Au and Ag nanoparticles embedded into hybridblock copolymer micelles G. Chatzikyriakos, K. Iliopoulos, S. Couris, A. Meristoudi, S. Pispas, AIP Conference Proceedings, 1288, (2010). 15. NLO properties of a new Audithiolene complex G. Chatzikyriakos, P. Aloukos, S. Couris, G. C. Anyfantis, G. C. Papavassiliou, AIP Conference Proceedings, 1288, (2010). 16. The effect of charge transfer on the NLO response of some porphyrin[60]fullerene dyads V. Filidou, G. Chatzikyriakos, K. Iliopoulos, S. Couris, D. Bonifazi, AIP Conference Proceedings, 1288, (2010).

5 Συμμετοχές σε συνέδρια 1. Opticaly active magnetic nanoparticles G. Chatzikyiriakos and S. Couris 6 8 May 2009, General meeting for COST action MP 0604, Aberfoyle, Scotland. 2. NLO response of Au and Ag nanoparticles embedded into hybrid block copolymer micelles G. Chatzikyriakos, K. Iliopoulos, S. Couris, A. Meristroudi, S. Pispas, 7 9 Octomber 2010, Emerging trends and novel materials in Photonics, ICO PHOTONICS, Delphi, Greece. 3. Nonlinear Optical Properties of Metallic nanoparticles encapsulated into block copolymer micelles G. Chatzikyriakos, 7 9 Octomber 2010, Emerging trends and novel materials in Photonics, ICO PHOTONICS, Delphi, Greece. 4. Nonlinear Optical Properties of Porphyrin[60]Fullerene dyads V. Filidou, G. Chatzikyriakos, K. Iliopoulos, D. Bonifazi, 7 9 Octomber 2010, Emerging trends and novel materials in Photonics, ICO PHOTONICS, Delphi, Greece. 5. Nickel and Gold Dithiolene Complexes: Nonlinear Optical Properties in the IR G. Chatzikiriakos, P. Aloukos, S. Couris, G. C. Anyfantis, G. C. Papavassiliou, 7 9 Octomber 2010, Emerging trends and novel materials in Photonics, ICO PHOTONICS, Delphi, Greece.

6 ΜΕΛΗ ΕΠΤΑΜΕΛΟΥΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Στυλιανός Κουρής: Καθηγητής, Τμήμα Φυσικής, Πανεπιστήμιο Πατρών Νικόλαος Βάινος: Αναπλ. Καθηγητής, Τμήμα Επιστήμης Υλικών, Πανεπιστήμιο Πατρών Αναστάσιος Γεώργας: Καθηγητής, Τμήμα Φυσικής, Πανεπιστήμιο Πατρών Γεώργιος Μαρούλης: Καθηγητής, Τμήμα Χημείας, Πανεπιστήμιο Πατρών Μιχαήλ Σιγάλας: Αναπλ. Καθηγητής, Τμήμα Επιστήμης Υλικών, Πανεπιστήμιο Πατρών Ιωάννης Κούτσελας: Επίκ. Καθηγητής, Τμήμα Επιστήμης Υλικών, Πανεπιστήμιο Πατρών Σπυρίδων Γιαννόπουλος: Ερευνητής Β, ΕΙΧΗΜΥΘ, Ιδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας

7 Ευχαριστίες Πρώτα θα ήθελα να ευχαριστήσω τον επιβλέποντα καθηγητή Στυλιανό Κουρή που με εμπιστεύτηκε αναθέτοντας μου την εργασία αυτή. Οι συμβουλές του και η καθοδήγησή του καθ όλη τη διάρκεια της εκπόνησης αυτής της διδακτορικής διατριβής ήταν σημαντικές και με βοήθησαν να ξεπεράσω οποιαδήποτε δυσκολία και αν παρουσιάζονταν, αλλά ακόμα να κερδίσω σημαντικές γνώσεις και να ανακαλύψω τις απαντήσεις στα ερωτήματα που τίθονταν ή προέκυπταν κατά τη διάρκεια των πειραμάτων και στην ερμηνεία των πειραματικών αποτελεσμάτων. Θα ήθελα να ευχαριστήσω την οικογένειά μου η οποία μου στάθηκε αρωγός όλα αυτά τα χρόνια. Με την αμέριστη ηθική και υλική της συμπαράσταση, χωρίς την οποία δεν θα είχε ολοκληρωθεί η εργασία αυτή. Η στήριξή της και η πίστης της σε εμένα με βοήθησε να ξεπεράσω πιο εύκολα τις δύσκολες στιγμές που παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια όλων αυτών των χρόνων. Επίσης θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Διδάκτορα Φυσικής Κωνσταντίνο Ηλιόπουλο με τον οποίον συνεργάστηκα πολύ στενά τα πρώτα δύο χρόνια στο εργαστήριο. Ήταν ο άνθρωπος που με έκανε να νιώσω άνετα σε αυτό το νέο περιβάλλον, αλλά επίσης είχα και τη δυνατότητα εργαζόμενος μαζί του να μάθω αρκετά μυστικά τα οποία με βοήθησαν στη πορεία να επιλύω πιο γρήγορα τα προβλήματα που προέκυπταν όπως επίσης και να αποκτήσω την εμμονή στη λεπτομέρεια αλλά και στη σωστή επιστημονική πρακτική. Επίσης θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Δρ. Διονύσιο Πεντάρη του Πανεπιστημίου Πατρών με τον οποίον εργαζόμασταν σε διπλανά εργαστήρια. Οι συζητήσεις μαζί του με βοήθησαν να θέσω καινούργια ερωτήματα αλλά και να δω την εργασία μου μέσα από ένα διαφορετικό πρίσμα. Τη Δρ. Αμαλία Μιχαλάκου με την οποία αν και εργαζόμασταν σε διαφορετικά θέματα η πολύτιμη εμπειρία της και οι γνώσεις της με βοήθησαν στον να εγκλιματιστώ πιο γρήγορα στο νέο περιβάλλον του εργαστηρίου. Ακόμα θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους μεταπτυχιακούς φοιτητές και υποψήφιους Διδάκτορες με τους οποίους συνευρεθήκαμε χωρικά και χρονικά και μερικοί από αυτούς συνεχίζουν να εργάζονται στον χώρο του εργαστηρίου. Τη κ. Βασιλεία Φιλίδου, τη κ. Μαίρη Καστανά, τους υποψήφιους Διδάκτορες κ. Νικόλαο Λιάρο, Ειρήνη Παπαγιαννούλη και Μαρία Κοτζαγιάννη ακόμα θα ήθελα να ευχαριστήσω τις κυρίες Μαριαλένα Ακριώτου και Μαριανέζα Χατζηπέτρου. Με όλους

8 τους παραπάνω συνεργάτες πραγματοποιήσαμε πολλά και κοπιαστικά πειράματα και θεωρώ ότι όλοι τους είναι πλέον αυτόνομοι στο να συνεχίσουν και να επεκτείνουν την έρευνα η οποία γίνεται από την ομάδα μας. Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους συνεργάτες μας οι οποίοι συνέθεσαν χαρακτήρισαν και μας προμήθευσαν με τα συστήματα τα οποία μελετήθηκαν και παρουσιάζονται στη παρούσα εργασία. Τον Δρ. Αριστείδη Μπακανδρίτσο για τη παρασκευή και το χαρακτηρισμό των νανοσωματιδίων γ Fe 2 O 3. Επίσης τη λέκτορα κ. Θεοδώρα ΚρασιάΧριστοφόρου και την υποψήφια διδάκτορα Μαρία Δημητρίου του τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Κύπρου με τις οποίες συνεργαστήκαμε πολύ στενά για τη σύνθεση και τον χαρακτηρισμό των συστημάτων νανοσωματιδίων Pd εγκλωβισμένων σε μικκύλια συμπολυμερών. Ακόμα ευχαριστώ τις ομάδες του Δρ. Γεώργιου Παπαβασσιλείου και Δρ. Νικόλαου Ταγματάρχη για τη σύνθεση των διθειολενικών συμπλόκων και διμερών φουλλερενίων αντίστοιχα, η κατανόηση των μηγραμμικών οπτικών ιδιοτήτων των οποίων βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη στο εργαστήριο. Θα ήθελα ακόμα να ευχαριστήσω όλα τα μέλη της επταμελούς επιτροπής για τον χρόνο που αφιέρωσαν μελετώντας αυτή τη διδακτορική διατριβή και τις παρατηρήσεις τους που βοήθησαν σημαντικά στη βελτίωση του κειμένου και στη συνολική παρουσία αυτής. Κλείνοντας θα ήθελα να ευχαριστήσω το Ινστιτούτο Χημικής Μηχανικής και Υψηλών Θερμοκρασιών (ΕΙΧΗΜΥΘ) και το προσωπικό του μιας και ο μεγαλύτερος όγκος των πειραμάτων της παρούσας εργασίας πραγματοποιήθηκε εκεί, για την απρόσκοπτη παροχή της υλικοτεχνικής του υποδομής.

9 Περίληψη Ο όρος μηγραμμική οπτική αντιπροσωπεύει τον κλάδο της οπτικής ο οποίος μελετά την αλληλεπίδραση της ύλης με ακτινοβολία πολύ ισχυρής έντασης. Όταν ένα υλικό εκτεθεί σε ακτινοβολία υψηλής έντασης όπως αυτή του laser, οι οπτικές του ιδιότητες αλλάζουν εξαιτίας της πόλωσης που επάγεται στα δομικά υλικά του και το αποτέλεσμα είναι η αλλαγή των οπτικών του ιδιοτήτων. Αυτό με τη σειρά του οδηγεί σε μία πληθώρα φαινομένων τα οποία μας βοηθούν στη κατανόηση της δομής του υλικού άλλα και των φυσικών μηχανισμών που κρύβονται πίσω από αυτά. Υλικά με μεγάλες μηγραμμικες οπτικές ιδιότητες είναι πολύ χρήσιμα στην έρευνα και την ανάπτυξη πολλών κλάδων της τεχνολογίας. Σαν παράδειγμα μπορεί να αναφερθεί η ανάπτυξη των οπτικών και κβαντικών υπολογιστών, αλλά και τεχνολογιών οι οποίες μπορούν να βρουν εφαρμογή στις τηλεπικοινωνίες. Στη παρούσα εργασία μελετώνται οι μηγραμμκές οπτικές ιδιότητες υλικών με μορφή διαλυμάτων. Η διάρθρωση της εργασίας είναι ως εξής: Στο πρώτο κεφάλαιο γίνεται μία εισαγωγή και παρουσιάζονται κάποιες βασικές έννοιες της μηγραμμικής οπτικής. Έπειτα παρουσιάζεται ο τρόπος που μπορούν να εξαχθούν οι σχέσεις οι οποίες περιγράφουν τις μηγραμμικές οπτικές ιδιότητες των υλικών όπως τη μηγραμμική επιδεκτικότητα τρίτης τάξης με βάση τη κλασσική Φυσική και τη κβαντομηχανική. Το κεφάλαιο κλείνει παρουσιάζοντας μερικά φαινόμενα τα οποία οφείλονται στη μηγραμμική επιδεκτικότητα τρίτης τάξης. Στο δεύτερο κεφάλαιο γίνεται η παρουσίαση των πειραματικών τεχνικών που χρησιμοποιήθηκαν για τη διεξαγωγή των πειραμάτων, αλλά και η διαδικασία που ακολουθήθηκε για την εξαγωγή των μηγραμμικών οπτικών ιδιοτήτων από τα πειραματικά δεδομένα. Στα κεφάλαια που ακολουθούν παρουσιάζονται τα πειραματικά αποτελέσματα των συστημάτων που μελετήθηκαν. Πιο συγκεκριμένα στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα πειραματικά αποτελέσματα που προέκυψαν από τη μελέτη νανοσωματιδίων οξειδίων του σιδήρου καλυμμένων με πολυμερή αλλά και ακάλυπτων όταν διεγείρονταν με παλμούς laser χρονικής διάρκειας 35 ps και 4

10 ns και μήκη κύματος 532 nm και 1064 nm. Στόχος της μελέτης ήταν ο προσδιορισμός αν το πολυμερές που βρίσκεται αγκυροβολημένο στην επιφάνεια του νανοσωματιδίου ή απουσία αυτού έχει κάποια επίδραση στις μηγραμμικές οπτικές ιδιότητες αυτών. Στο τέταρτο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα πειραματικά αποτελέσματα της μελέτης των μικκυλιακών συστημάτων Pd για μήκη κύματος διέγερση 532 nm και 1064 nm. Η μελέτη έγινε για χρονικό εύρος παλμού laser 35 ps και 4 ns. Τα συμπολυμερή τα οποία σχημάτιζαν το μικκύλιο απέτρεπαν τη συσσωμάτωση των νανοσωματιδίων Pd και τη δημιουργία σταθερών κολλοειδών διαλυμάτων. Τα συμπολυμερή που χρησιμοποιήθηκαν επίσης δημιουργούσαν νανοδομές οι οποίες είχαν καλά ορισμένες διαστάσεις και σχήματα. Στόχος της μελέτης ήταν να διαπιστωθεί το κατά πόσο η διάσταση, το σχήμα καθώς και η αλλαγή του συμπολυμερούς επηρεάζουν τις μηγραμμικές οπτικές των νανοδομών. Στο πέμπτο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα αποτελέσματα που προέκυψαν από τη μελέτη οργανομεταλλικών ενώσεων διθειολενικών συμπλόκων. Η επίδραση των υποκαταστών του σκελετού του μορίου καθώς και του κεντρικού ατόμου της ένωσης εξετάστηκαν για παλμούς laser χρονικής διάρκειας 35 ps και μήκους κύματος 532 nm και 1064 nm. Στο έκτο και τελευταίο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα πειραματικά αποτελέσματα που προέκυψαν από τη μελέτη δυαδικών συστημάτων φουλλερενίων δότηαποδέκτη ηλεκτρονίων για παλμούς laser 35 ps και μήκους κύματος 532 nm. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι αυτά τα συστήματα έχουν πολύ αυξημένες μηγραμμικές οπτικές σε σχέση με τα απλά φουλλερένια καθιστώντας τα υποψήφια για πιθανές εφαρμογές σε διατάξεις οπτικών αισθητήρων και οπτικών πυλών.

11 Abstract The field of optics that examines the interaction of matter with very high intensity radiation is called nonlinear optics. When a material is exposed to radiation with high intensity such as the radiation emitted by a laser, the optical properties of the material change as a result of the induced polarization that occurs in the atoms or the molecules that constitute the material. This in turn can lead to a variety of phenomena that helps us to understand and establish relations between the structure and the physical mechanisms that take place when light interacts with matter. Materials with large nonlinear optical properties are considered possible candidates for applications in a wide range of technology such us optical or quantum computers or even in the field of telecommunications. In this work the nonlinear optical properties of metallic nanoparticles, organometallic molecules and fullerene derivates is examined. The investigated systems were in form of solutions and the nonlinear optical properties were determined with the use of Zscan and OKE techniques. The laser pulse duration was 35 ps and 4 ns, while the excitation wavelength was 532 nm and 1064 nm respectively. In the first chapter an introduction is presented to some elements of the field of nonlinear optics. Then the derivation of the relations that describe the nonlinear optical parameters like the third order susceptibility (χ (3) ) with the use of electromagnetic theory and quantum mechanics is presented. At the end some interesting phenomena that occur as a result of third order susceptibility are described. The second chapter is devoted to the experimental techniques that were used to determine the nonlinear optical properties of the investigated systems that are presented in this work. The Zscan and OKE techniques are described thoroughly as well and the process of the determination of the nonlinear optical properties from the experimental data. In the next four chapters, experimental results are presented of the nonlinear optical properties for all the systems that were studied during this work. At the third chapter the results for γfe 2 O 3 nanoparticles are presented. Those systems were either covered or uncovered with polymeric

12 brushes, and had different sizes of the nanoparticle core. The results show that the presence or not of the polymeric brushes, as well and the size of the core has an impact on the nonlinear optical properties those systems. In chapter four are presented the results from the investigation of the nonlinear optical properties of Pd nanoparticles encapsulated into amphiphilic block copolymer micelles. The investigation was done under 35 ps and 4 ns laser pulse duration at excitation wavelengths of 532 and 1064 nm. It is concluded that the NLO response of the systems is depending on the size of the micelle, the shape but also from the metallic load of the micelle. In the final two chapters they are presented the results regarding the NLO properties of organometallic and fullerene derivates molecules. In chapter five the investigation of the nonlinear optical properties of various dithiolene complexes is presented, under 35 ps laser pulse duration at 532 and 1064 nm. The results shows that the central atom attached to the molecule is playing crucial role to the NLO response but also and the number and the nature of substituent attached to the molecule. At the final chapter the determined NLO properties of some donor acceptor fullerene derivatives are presented. The results show that functionalized fullerene derivatives have greater NLO response than the neat fullerene making them promising candidates for applications in optoelectronics and alloptical switching.

13 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη μη γραμμική οπτική 1.1 Μη γραμμική οπτική Εισαγωγή σελ Η κυματική εξίσωση για μη γραμμικά υλικά σελ Κβαντομηχανική περιγραφή της επιδεκτικότητας σελ Γραμμική επιδεκτικότητα σελ Μη γραμμικότητες δεύτερης τάξης σελ Γένεση δεύτερης αρμονικής σελ Γένεση αθροίσματος και διαφοράς συχνοτήτων σελ Παραμετρική οπτική ταλάντωση σελ Μη γραμμικότητες τρίτης τάξης Πόλωση τρίτης τάξης σελ Γένεση τρίτης αρμονικής σελ Δείκτης διάθλασης εξαρτώμενος από την ένταση σελ Αυτόεστίαση και αυτόαπόεστίαση της δέσμης σελ Ηλεκτροοπτικό φαινόμενο σελ Μίξη τεσσάρων κυμάτων (Four Wave Mixing) σελ Απλά συντονιστική μίξη τεσσάρων κυμάτων σελ Συνταίριασμα φάσεων (Phase Matching) σελ. 21

14 1.6 Διορθώσεις τοπικού πεδίου νόμος Lorentz Lorenz σελ Μη γραμμικές αποκρίσεις της ύλης σελ. 24 Βιβλιογραφία σελ. 27 Κεφάλαιο 2. Πειραματικές τεχνικές 2.1 Η τεχνική Z scan Εισαγωγή σελ Open aperture Z scan σελ Closed aperture Z scan σελ Divided Z scan σελ Τεχνική Z scan με Top Hat δέσμες σελ Η τεχνική OKE Optical Kerr Effect σελ Ανάλυση πειραματικών δεδομένων ΟΚΕ σελ Μετρήσεις διαλυτών σελ Μελέτη στα 532 nm σελ Μελέτη στα 1064 nm σελ. 54 Βιβλιογραφία σελ. 56 Κεφάλαιο 3. Μη γραμμικές οπτικές ιδιότητες γfe 2 O 3 νανοσωματιδίων 3.1 Εισαγωγή σελ Μη γραμμική απόκριση σε ns παλμούς 532 και 1064 nm σελ Συμπεράσματα σελ. 67

15 3.4 Απόκριση σε ps παλμούς 532 και 1064 nm σελ Συμπεράσματα σελ. 73 Βιβλιογραφία σελ. 76 Κεφάλαιο 4. Μηγραμμικές οπτικές ιδιότητες νανοσωματιδίων Pd εγκλωβισμένα σε μικκύλια συμπολυμερών 4.1 Εισαγωγή σελ Μη γραμμική οπτική απόκριση για διέγερση με παλμούς 4 ns σελ Συμπεράσματα σελ Μη γραμμική οπτική απόκριση για διέγερση με παλμούς 35 ps σελ Συμπεράσματα σελ. 98 Βιβλιογραφία σελ. 100 Κεφάλαιο 5. Μη γραμμικές οπτικές ιδιότητες διθειολενικών συμπλόκων 5.1 Εισαγωγή σελ Απόκριση σε ps παλμούς σελ Συμπεράσματα σελ. 112 Βιβλιογραφία σελ. 116 Κεφάλαιο 6. Μη γραμμικές οπτικές ιδιότητες παραμετροποιημένων Φουλλερενίων 6.1 Εισαγωγή σελ Μελέτη με τη τεχνική Z scan σε ps παλμούς σελ Μελέτη με τη τεχνική OKE σελ. 127

16 6.4 Συμπεράσματα σελ. 130 Βιβλιογραφία σελ. 132 Επίλογος σελ. 134 Μελλοντική μελέτη σελ. 135

17 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη μηγραμμική οπτική Κεφάλαιο Μη γραμμική οπτική Εισαγωγή. Η μηγραμμική οπτική αποτελεί έναν κλάδο της οπτικής ο οποίος εξετάζει την αλληλεπίδραση της ύλης με πολύ ισχυρά οπτικά πεδία. Τα φαινόμενα που λαμβάνουν χώρα οφείλονται στην αλλαγή των οπτικών ιδιοτήτων της ύλης όταν αυτή εκτίθεται σε ακτινοβολία πολύ μεγάλης έντασης αλλά και στην αλληλεπίδραση των οπτικών δεσμών μεταξύ τους. Τυπικά μόνο το φως που προέρχεται από Laser είναι τόσο ισχυρό έτσι ώστε να προκαλέσει την αλλαγή των οπτικών ιδιοτήτων της ύλης σε βαθμό που μπορεί να μετρηθεί πειραματικά. Ως απαρχή του κλάδου της μηγραμμικής οπτικής θεωρείται η ανακάλυψη της γένεσης δεύτερης αρμονικής από τον Franken[1] το 1961 όταν παρατήρησε την εκπομπή ακτινοβολίας στα nm από έναν κρύσταλλο quartz στον οποίον είχε εστιάσει τη δέσμη από ένα ruby laser το οποίο εξέπεμπε ακτινοβολία στα nm, λίγο καιρό μετά την κατασκευή του πρώτου laser από τον Ted Maiman το 1960[2]. Τα μη γραμμικά φαινόμενα είναι μηγραμμικά, γιατί παρατηρούνται όταν η απόκριση ενός υλικού σε ένα ισχυρό οπτικό πεδίο εξαρτάται με έναν μηγραμμικό τρόπο από την ισχύ αυτού. Ως παράδειγμα μπορούμε να αναφέρουμε τη γένεση δεύτερης αρμονικής η οποία συμβαίνει γιατί η απόκριση των ατόμων που απαρτίζουν το υλικό εξαρτάται από τη τέταρτη δύναμη του μέτρου E( t ), του εφαρμοζόμενου οπτικού πεδίου. Το αποτέλεσμα είναι η ένταση της ακτινοβολίας της παραγόμενης δεύτερης αρμονικής, τείνει να αυξάνει με το τετράγωνο της έντασης του εφαρμοζόμενου οπτικού πεδίου. Για να περιγραφεί ακριβέστερα η έννοια της μηγραμμικής οπτικής, θα πρέπει να εξετάσουμε το πως εξαρτάται η πόλωση P(t) ενός συστήματος, από το μέτρο E(t) ενός εξωτερικά εφαρμοζόμενου οπτικού πεδίου. Στην περίπτωση της γραμμικής οπτικής η πόλωση που επάγεται στα άτομα η στα μόρια ενός υλικού, μεταβάλλεται γραμμικά σε σχέση με το μέτρο του εφαρμοζόμενου πεδίου και περιγράφεται από τη σχέση: Pt (1) () χ Et () = ( ) 1

18 Κεφάλαιο 1. Όπου η σταθερά Εισαγωγή στη μηγραμμική οπτική (1) χ είναι η επιδεκτικότητα πρώτης τάξης. Στη μηγραμμική οπτική η μακροσκοπική πόλωση που επάγεται στα άτομα ή στα μόρια εξαιτίας των μεγάλων εντάσεων της ακτινοβολίας μπορεί να αναπτυχθεί σε σειρά ως προς το μέτρο πεδίου E(t) και περιγράφεται από τη σχέση : (1) (2) 2 (3) 3 (4) 4 P() t = χ E() t + χ E () t + χ E () t + χ E () t +... ( ) Οι φυσικές ποσότητες (2) χ και (3) χ είναι οι μηγραμμικές επιδεκτικότητες δευτέρας και τρίτης τάξης αντίστοιχα. Από τη σχέση ( ) φαίνεται ότι η αλληλεπίδραση της ύλης με πολύ ισχυρά οπτικά πεδία έχει σαν αποτέλεσμα την εμφάνιση όρων στο ανάπτυγμα της μακροσκοπικής πόλωσης οι οποίοι εξαρτώνται από τη δεύτερη, τρίτη και ανώτερες δυνάμεις του εξωτερικά εφαρμοζόμενου πεδίου. Κάθε όρος στο δεξί μέλος της σχέσης ( ) μπορεί να δράσει ως πηγή νέας ακτινοβολίας της οποίας η συχνότητα είναι πολλαπλάσιο της αρχικά εφαρμοζόμενης. Για λόγους απλότητας θεωρούμε εδώ, ότι η πόλωση P(t) και το μέτρο του πεδίου E(t) είναι βαθμωτές ποσότητες, άρα και οι επιδεκτικότητες. Στη πραγματικότητα όμως, τα πεδία και η πόλωση είναι διανυσματικές ποσότητες, έτσι αντίστοιχα οι επιδεκτικότητες περιγράφονται από τανυστές. Η γραμμική επιδεκτικότητα είναι ένας τανυστής δεύτερης τάξης η τετάρτης τάξης. (2) χ, είναι τανυστής τρίτης τάξης και η (1) χ, (3) χ, είναι τανυστής Επίσης οι μηγραμμικές επιδεκτικότητες των υλικών, εξαρτώνται από την συχνότητα του εφαρμοζόμενου οπτικού πεδίου. Επιδεκτικότητες δεύτερης τάξης και γενικά άρτιου αριθμού δηλαδή (2) χ, (4) χ, (6) χ,... έχουν μόνο μη κεντροσυμμετρικά υλικά, δηλαδή υλικά τα οποία δεν εμφανίζουν (3) (5) συμμετρία αναστροφής, μη γραμμικότητες περιττού αριθμού χ, χ, χ (7),..., έχουν όλα τα υλικά. Κλείνοντας αυτή την εισαγωγική παράγραφο κρίνεται απαραίτητο να αναφερθούν μερικά στοιχεία για το τι είναι παραμετρικές και τη μηπαραμετρικές διαδικασίες. Με τον όρο παραμετρικές διαδικασίες περιγράφονται οι διαδικασίες εκείνες στις οποίες η αρχική και η τελική ενεργειακή κατάσταση του συστήματος είναι οι ίδιες. Έτσι, στις παραμετρικές διαδικασίες πληθυσμός μπορεί να αφαιρεθεί από τη θεμελιώδη στάθμη και να αποικίσει ένα φανταστικό ενεργειακό επίπεδο για 2

19 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη μηγραμμική οπτική χρόνους που προκύπτουν από την αρχή της αβεβαιότητας του Heisenberg t = / Ε, όπου E είναι η ενεργειακή διαφορά μεταξύ του φανταστικού ενεργειακού επιπέδου και της θεμελιώδους στάθμης. Αντίθετα μηπαραμετρικές διαδικασίες έχουμε όταν υπάρχει μεταφορά πληθυσμών μεταξύ πραγματικών ενεργειακών επιπέδων. Η κυριότερη διαφορά μεταξύ παραμετρικών και μη παραμετρικών διαδικασιών είναι ότι οι παραμετρικές διαδικασίες περιγράφονται πάντα από μία πραγματική επιδεκτικότητα. Αντίθετα η επιδεκτικότητα των μηπαραμετρικών διαδικασιών είναι μιγαδική. Άλλη μία σημαντική διαφορά μεταξύ παραμετρικών και μηπαραμετρικών διαδικασιών είναι ότι στις παραμετρικές διαδικασίες η ενέργεια των φωτονίων διατηρείται πάντα, αντιθέτως η ενέργεια των φωτονίων δεν διατηρείται απαραίτητα στις μηπαραμετρικές διαδικασίες αφού ενέργεια μπορεί να προστεθεί και να αφαιρεθεί από το σύστημα. Ένα απλό παράδειγμα για να ξεχωρίσουμε τις παραμετρικές από τις μηπαραμετρικές διαδικασίες είναι ο γραμμικός δείκτης διάθλασης. Γενικά ο δείκτης διάθλασης n ενός υλικού είναι μιγαδικός αριθμός: n = n1+ in 1 ( ) Ο πρώτος όρος της σχέσης ( ) περιγράφει παραμετρικές διαδικασίες δηλαδή την ελάττωση της ταχύτητας του φωτός όταν αυτό διαδίδεται στο υλικό, ενώ ο δεύτερος όρος περιγράφει μηπαραμετρικές διαδικασίες καθώς περιγράφει την απορρόφηση του φωτός, όταν πληθυσμοί μεταφέρονται από τη θεμελιώδη στάθμη σε διεγερμένες καταστάσεις Η κυματική εξίσωση για μηγραμμικά υλικά Στη παράγραφο αυτή θα διατυπωθεί η κυματική εξίσωση που περιγράφει τη διάδοση του φωτός σ ένα μηγραμμικό υλικό. Οι εξισώσεις του Maxwell όταν ακτινοβολία διαδίδεται στην ύλη είναι: D = 4πρ ( ) Β=0 ( ) 1 B Ε= ( ) c t 3

20 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη μηγραμμική οπτική 1 D 4π Η = + J ( ) c t c Οι λύσεις των εξισώσεων αναζητούνται σε περιοχές του χώρου όπου δεν υπάρχουν ελεύθερα φορτία και ρεύματα, δηλαδή: ρ = 0, J = 0 Επίσης το υλικό στο οποίο διαδίδεται η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία είναι παραμαγνητικό: Β=Η Όμως το υλικό είναι μηγραμμικό, δηλαδή η ηλεκτρική μετατόπιση D συνδέεται με το ηλεκτρικό πεδίο E μέσα από τη σχέση: D = E + 4π P ( ) Όπου η πόλωση P εξαρτάται μηγραμμικά, από την ισχύ του ηλεκτρικού πεδίου E σύμφωνα με τη σχέση ( ). Παίρνοντας τον στροβιλισμό του στροβιλισμού του E (σχ ), χωρίζοντας τις μεταβλητές του χρόνου και του χώρου, χρησιμοποιώντας τη σχέση ( ) και αντικαθιστώντας Β= λαμβάνεται τελικά η παρακάτω η εξίσωση: ( 1/ c)( D / t) 2 1 Ε+ D = 0 ( ) 2 2 c t Αντικαθιστώντας τη σχέση ( ) προκύπτει τελικά η εξίσωση: ( ) ε (1) ω n P E π Ε+ = ( ) c t c t Αυτή είναι η πιο γενική μορφή της κυματικής εξίσωσης στη μη γραμμική οπτική και κάτω από ορισμένες συνθήκες μπορεί να απλοποιηθεί [3]. Είναι συχνά βολικό στη μηγραμμική οπτική το διάνυσμα της πόλωσης να χωρίζεται σε γραμμικό και μηγραμμικό μέρος: 4

21 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη μηγραμμική οπτική (1) NL ( ) P= P + P Το ίδιο ισχύει και για την ηλεκτρική μετατόπιση: ( ) (1) NL D= D + 4π P Με αντικατάσταση της σχέσης ( ) στην εξίσωση ( ) τελικά προκύπτει: 2 (1) 2 NL 1 D 4π P Ε+ = ( ) c t c t Ας θεωρήσουμε τώρα ένα υλικό το οποίο δεν έχει απορρόφηση ούτε παρουσιάζει φαινόμενα διασποράς και είναι ισοτροπικό. Η σχέση που συνδέει την μετατόπιση με το ηλεκτρικό πεδίο σε ένα τέτοιο υλικό είναι: (1) (1) ( ) D = ε E Με αντικατάσταση της σχέσης ( ) στην εξίσωση ( ) προκύπτει η σχέση: (1) 2 2 NL ε Ε 4π P Ε+ = ( ) c t c t Η εξίσωση ( ) έχει την μορφή μιας εξαναγκασμένης (μη ομογενούς) κυματικής εξίσωσης. Βλέπουμε δηλαδή ότι η μηγραμμική απόκριση του υλικού μέσω της μηγραμμικής πόλωσης, έχει ως αποτέλεσμα την εκπομπής ακτινοβολίας διαφορετικής συχνότητας από αυτή που προσπίπτει στο υλικό Κβαντομηχανική περιγραφή της επιδεκτικότητας Στη παράγραφο αυτή θα δειχθεί πως με τη βοήθεια της κβαντομηχανικής και της θεωρίας διαταραχών, είναι δυνατόν να εξαχθεί η μηγραμμική επιδεκτικότητα. Θεωρούμε ότι όλες οι ιδιότητες του ατόμου περιγράφονται από ατομικές κυματοσυναρτήσεις ( rt, ) λύσεις της χρονοεξαρτημένης εξίσωσης του Schrödinger. ψ οι οποίες είναι ψ i = Hˆ ψ ( ) t 5

22 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη μηγραμμική οπτική Η χαμιλτονιανή ισούται με: Όπου 0 Ĥ είναι η χαμιλτονιανή του ελεύθερου ατόμου και ˆ ( ) 0 ( ) Hˆ = Hˆ + Vˆ t ( ) V t η χαμιλτονιανή αλληλεπιδράσεως η οποία περιγράφει την αλληλεπίδραση του ατόμου με το εξωτερικά εφαρμοζόμενο ηλεκτρομαγνητικό πεδίο. Σε αυτήν τη περίπτωση η χαμιλτονιανή αλληλεπίδρασης ισούται με: Όπου ˆ er ( t) ( ) ˆ µ E( t) Vˆ t = ( ) µ = είναι ο τελεστής της ηλεκτρικής διπολικής ροπής. Το ηλεκτρικό πεδίο μπορεί να αναπαρασταθεί ως ένα διακριτό άθροισμα ηλεκτρικών πεδίων με θετικές και αρνητικές συχνότητες: i p ( ) ( ω ) t p ( ) p E t = E e ω Στην γενική περίπτωση όπου το άτομο είναι εκτεθειμένο σε ένα ηλεκτρομαγνητικό πεδίο η εξίσωση του Schrödinger δεν μπορεί να λυθεί ακριβώς. Η δυσκολία αυτή αίρεται με τη βοήθεια της θεωρίας διαταραχών. Σε αυτήν τη περίπτωση η χαμιλτονιανή του συστήματος θα δίνεται από τη σχέση: 0 ( ) H ˆ = H ˆ + λv ˆ t ( ) Οι κυματοσυναρτήσεις οι οποίες θα αποτελούν της εξίσωσης του Schrödinger θα είναι της μορφής: ( rt) (0) ( rt) (1) ( rt) 2 (2) ( rt) ψ, = ψ, + λψ, + λ ψ, +... ( ) Με αντικατάσταση της σχέσης ( ) στην σχέση ( ), λαμβάνονται οι παρακάτω εξισώσεις: (0) ˆ (0) = ψ ( ) i ψ t H ( Ν) ψ ˆ ( Ν) ˆ ( Ν 1) i = H, 1, 2,3,... 0ψ + Vψ N = ( ) t Η εξίσωση ( ) είναι η λύση της εξίσωσης Schrödinger για το άτομο απουσία εξωτερικού πεδίου ψ (0) ( ) = ( ) iegt/, g rt u r e ( ) 6

23 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη μηγραμμική οπτική Ενώ οι λύσεις για το ανάπτυγμα διαταραχών θα δίνονται από τη σχέση: ( ) Όπου a N ( ) l ψ ( Ν) N ( ) ( ) ( ) rt = a t u r e ω ( ) i lt, l l l t είναι το πλάτος πιθανότητας το άτομο να βρίσκεται στη κατάσταση l τη χρονική στιγμή t. Το πλάτος πιθανότητας όταν το άτομο βρίσκεται σε μία κατάσταση m τη χρονική στιγμή t δίνεται από τη παρακάτω σχέση: t N ( ) ( ) ( ) ( ) N 1 1 i mlt m ml l l = a t i dt V t a t e ω ( ) Όπου V = u Vu ˆ, είναι το αντίστοιχο στοιχείο πίνακα της χαμιλτονιανής αλληλεπιδράσεως. ml m l Για τον υπολογισμό των επιδεκτικοτήτων πρώτης (γραμμική), δευτέρας και τρίτης τάξεως (μηγραμμικές), πρέπει να είναι γνωστά τα αντίστοιχα πλάτη πιθανότητας. Για τον υπολογισμό των (1) (0) πλατών πιθανότητας πρώτης τάξης a ( t ), το ( ) σχέσεων ( ) και ( ) αντικαθιστάται το ( ) ml m a t τίθεται ίσο με δ ij και με τη βοήθεια των l, όπου µ ml V t με µ ml E( ω p ) exp( i ω pt ) είναι η διπολική ροπή μετάβασης. Έπειτα, κατά τον υπολογισμό του ολοκληρώματος ( ), θεωρείται ότι οι συνεισφορές από το κάτω όριο ολοκλήρωσης είναι ίσες με μηδέν. Τελικά προκύπτει ότι το πλάτος πιθανότητας πρώτης τάξης θα έχει τελικά την τιμή: p α ( ) µ E ω ( p ) i ( ) (1) 1 mg mg p t m t = e ω ω p ωmg ωp ( ) Για τον προσδιορισμό του όρου δεύτερης τάξης χρησιμοποιείται πάλι το ολοκλήρωμα ( ) και αντικαθιστώντας το (1) a m από τη παραπάνω σχέση. Τελικά προκύπτει ότι το πλάτος πιθανότητας δεύτερης τάξης είναι ίσο με: α (2) n ( ) µ E( ω ) µ E( ω ) ( ω ω ω )( ω ω ) 1 ( ng p q ) t e ω ω = ω 2 nm q mg p i t pq m ng p q mg p ( ) Με αντίστοιχη διαδικασία ο όρος τρίτης τάξης θα είναι ίσος με: 7

24 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη μηγραμμική οπτική α µ E( ω ) µ E( ω ) µ E( ω ) ( )( )( ) ( ) pqr mn ωvg ωp ωq ωr ωng ωp ωq ωmg ωp 1 (3) vn r nm q mg p i vg p q r t ( t) e ω ω ω ω ν = 3 ( ) Γραμμική επιδεκτικότητα Στη παράγραφο αυτή θα δειχθεί, πως από τα αντίστοιχα πλάτη πιθανότητας μετάβασης που προσδιορίστηκαν στη προηγούμενη παράγραφο προκύπτει η σχέση που περιγράφει την επιδεκτικότητα των υλικών. Η μέση τιμή της ηλεκτρικής διπολικής ροπής θα δίνεται από τη σχέση: p = ψ ˆ µψ ( ) Ο πρώτος όρος του οποίου η μέση τιμή είναι διάφορη του μηδενός και συνεισφέρει στη διπολική ροπή είναι: (1) (0) (1) (1) (0) p = ψ ˆ µψ + ψ ˆ µψ ( ) Όπου τα (0) ψ και (1) ψ, δίνονται από τις σχέσεις ( ) και ( ) αντίστοιχα. Με αντικατάσταση στη σχέση ( ) προκύπτει: p (1) ( ) E( ) µ µ E ω µ ω µ = + 1 gm mg p gm p mg i pt e ω * p m ωmg ωp ω mg + ωp ( ) Η συνολική γραμμική πόλωση που επάγεται στο υλικό είναι ίση με (1) (1) P = N p, όπου N είναι η πυκνότητα των ατόμων, έπειτα η πόλωση εκφράζεται μέσω του μιγαδικού της πλάτους ( ωp) exp( ωp ) (1) (1) P = P i t p. Τελικά η γραμμική επιδεκτικότητα ορίζεται μέσω της σχέσης: χ (1) ij ( ωp ) N µ µ µ µ = + i j j i gm mg gm mg * m ωmg ωp ω mg + ωp ( ) 8

25 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη μηγραμμική οπτική Ο πρώτος και ο δεύτερος όρος στο άθροισμα αναπαριστούν τη συντονισμένη και αντισυντονισμένη συνεισφορά στην επιδεκτικότητα. Αντίστοιχη διαδικασία ακολουθείται και για τον προσδιορισμό των επιδεκτικοτήτων ανώτερης τάξης[3]. 1.2 Μη γραμμικότητες δεύτερης τάξης Στις παραγράφους που ακολουθούν θα παρουσιαστούν και θα περιγραφούν μερικά μηγραμμικά φαινόμενα τα οποία οφείλονται σε υλικά για τα οποία η μηγραμμική επιδεκτικότητα δεύτερης τάξης είναι διάφορη του μηδενός, δηλαδή δεν είναι κεντροσυμμετρικά Γένεση δεύτερης αρμονικής Κατά τη διαδικασία του μηγραμμικού φαινομένου της γένεσης δεύτερης αρμονικής δύο φωτόνια συχνότητας ω καταστρέφονται και ένα φωτόνιο συχνότητας 2ω δημιουργείται. Η γένεση δεύτερης αρμονικής μπορεί να περιγραφεί από το παρακάτω σχηματικό διάγραμμα. Εικόνα 11. Ενεργειακό διάγραμμα φωτονίων κατά τη μηγραμμική διαδικασία γένεσης δεύτερης αρμονικής. 9

26 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη μηγραμμική οπτική Το ηλεκτρικό πεδίο μίας δέσμης laser περιγράφεται από τη σχέση: i t ( ) = ω +. E t Ee c c ( ) Η δέσμη έπειτα προσπίπτει σ ένα κρύσταλλο του οποίου η επιδεκτικότητα δεύτερης τάξης είναι διάφορη του μηδενός. Τότε, η μη γραμμική πόλωση που δημιουργείται σε έναν τέτοιο κρύσταλλο, εξαιτίας της αλληλεπίδρασης με το πεδίο του laser, θα περιγράφεται από τη σχέση: iωt ( ) = 2 χ + ( χ +. ) ( ) (2) (2) * (2) 2 2 P t EE E e c c Η σχέση ( ) δείχνει, ότι η πόλωση δεύτερης τάξης αποτελείται από ένα όρο με μηδενική συχνότητα (πρώτος όρος) και μία συνεισφορά με συχνότητα 2ω (δεύτερος όρος). Ο όρος αυτός σύμφωνα με την εξίσωση ( ), μπορεί να οδηγήσει σε εκπομπή ακτινοβολίας με συχνότητα διπλάσια της προσπίπτουσας. Πρέπει να επισημανθεί ότι ο πρώτος όρος στη σχέση ( ) δεν οδηγεί σε εκπομπή ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας από το υλικό, γιατί η δεύτερη ολοκλήρωση ως προς το χρόνο ισούται με μηδέν. Είναι υπεύθυνος όμως για μία διαδικασία γνωστή ως οπτική ανόρθωση, κατά την οποία επάγεται στον μηγραμμικό κρύσταλλο ένα στατικό ηλεκτρικό πεδίο. Υπό κατάλληλες πειραματικές συνθήκες, η διαδικασία της γένεσης δεύτερης αρμονικής μπορεί να είναι τόσο αποτελεσματική, ώστε όλη η ισχύς της προσπίπτουσας ακτινοβολίας συχνότητας ω, να μετατρέπεται στη δεύτερη αρμονική (2ω). Μία κοινή χρήση της γένεσης δεύτερης αρμονικής είναι η μετατροπή της θεμελιώδους συχνότητας των laser Nd:YAG με μήκος κύματος εκπομπής λ=1064 nm σε ακτινοβολία με μήκος κύματος λ=532 nm Γένεση αθροίσματος και διαφοράς συχνοτήτων Στη προηγούμενη παράγραφο παρουσιάστηκε η διαδικασία της γένεσης δεύτερης αρμονικής. Σε αυτή τη μηγραμμική διαδικασία, μονοχρωματική ακτινοβολία η οποία προσπίπτει σε έναν κρύσταλλο του οποίου το χ (2) είναι διάφορο του μηδενός μπορεί να οδηγήσει σε εκπομπή ακτινοβολίας η οποία έχει συχνότητα διπλάσια της αρχικής. Στη περίπτωση όμως που στον μηγραμμικό κρύσταλλο προσπίπτουν ταυτόχρονα δύο μονοχρωματικές δέσμες διαφορετικών 10

27 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη μηγραμμική οπτική συχνοτήτων, μπορούν να λάβουν χώρα νέα ενδιαφέροντα μηγραμμικά φαινόμενα τα οποία παρουσιάζονται συνοπτικά στις παραγράφους που ακολουθούν. Στη περίπτωση στην οποία το οπτικό πεδίο που προσπίπτει σε ένα μη γραμμικό οπτικό υλικό δεύτερης τάξης αποτελείται από δύο ξεχωριστές συνιστώσες συχνοτήτων, το ηλεκτρικό πεδίο περιγράφεται από τη σχέση: iω1t iω2 t ( ) = + +. και η συνεισφορά της μη γραμμικής πόλωσης θα είναι της μορφής: E t Ee Ee c c ( ) ( ) ( ) 2 (2) ( 2) ( ) P t = χ E t Με αντικατάσταση της σχέσης ( ) στη σχέση ( ) προκύπτουν πέντε ανεξάρτητες συνιστώσες για τη μη γραμμική πόλωση: P P ( 2ω ) ( 2ω ) ( ) = χ E (SHG α) ( ) = χ E (SHG β) ( ) ( 2) P ω + ω = 2χ EE (SFG γ) ( ) ( ) P ω ω = 2χ EE (DFG δ) ( ) 2 * ( 2 ) * * ( ) P 0 = 2χ EE + EE (OR ε) Οι όροι (α) και (β) περιγράφουν τη γένεση δεύτερης αρμονικής που οφείλεται στη συχνότητα ω 1 και ω 2 αντίστοιχα, οι όροι (γ) και (δ) περιγράφουν τις μηγραμμικές διαδικασίες της γένεσης αθροίσματος και διαφοράς συχνοτήτων οι οποίοι αναλύονται στις παραγράφους που ακολουθούν, ενώ ο όρος (ε) αναφέρεται στη διαδικασία της οπτικής ανόρθωσης η οποία παρουσιάστηκε στη προηγούμενη παράγραφο. Το ενεργειακό διάγραμμα των φωτονίων που συμμετέχουν στη διαδικασία της γένεσης αθροίσματος συχνοτήτων παρουσιάζεται στην εικόνα 2(α). 11

28 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη μηγραμμική οπτική (α) (β) Εικόνα 12. Ενεργειακό διάγραμμα φωτονίων (α) γένεση αθροίσματος συχνοτήτων, (β) γένεση διαφοράς συχνοτήτων. Το μιγαδικό πλάτος της μη γραμμικής πόλωσης θα δίνεται από την σχέση (γ). Η μηγραμμική διαδικασία της γένεσης αθροίσματος συχνοτήτων είναι ανάλογη με τη διαδικασία της γένεσης δεύτερης αρμονικής. Η διαφορά έγκειται στο ότι κατά τη διαδικασία της γένεσης αθροίσματος συχνοτήτων υπάρχουν δύο εισερχόμενα κύματα σε διαφορετικές συχνότητες, των οποίων δύο φωτόνια καταστρέφονται για να παραχθεί ένα φωτόνιο το οποίο θα έχει συχνότητα όση είναι το άθροισμα των συχνοτήτων των φωτονίων που καταστράφηκαν. Μία σπουδαία και χρήσιμη εφαρμογή της γένεσης αθροίσματος συχνοτήτων είναι η παραγωγή ακτινοβολίας με μεταβαλλόμενη συχνότητα στη περιοχή του υπεριώδους (UV). Αυτό επιτυγχάνεται με τη χρήση ενός laser που εκπέμπει σε σταθερό μήκος κύματος και ενός laser μεταβαλλόμενου μήκους κύματος τα οποία προσπίπτουν σε έναν μηγραμμικό κρύσταλλο του οποίου το χ (2) είναι διάφορο του μηδενός. Η διαδικασία της γένεσης διαφοράς συχνοτήτων περιγράφεται από τη μηγραμμική πόλωση της σχέσης (δ) και η γραφική αναπαράσταση της διαδικασίας παρουσιάζεται στην εικόνα 2(β). Όταν λαμβάνει χώρα αυτή η διαδικασία, η συχνότητα της παραγόμενης ακτινοβολίας είναι η διαφορά των συχνοτήτων των εισερχόμενων πεδίων. Η γένεση διαφοράς συχνοτήτων μπορεί να βρει εφαρμογή για τη παραγωγή φωτός μεταβαλλόμενης συχνότητας στο υπέρυθρο. 12

29 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη μηγραμμική οπτική Από τη μέχρι τώρα περιγραφή των μηγραμμικών φαινομένων δεύτερης τάξης φαίνεται ότι η γένεση διαφοράς συχνοτήτων και αθροίσματος συχνοτήτων είναι παρόμοιες διαδικασίες. Υπάρχει όμως μία σημαντική διαφορά, η οποία προκύπτει αν εξεταστούν πιο προσεκτικά τα ενεργειακά διαγράμματα των φωτονίων που συμμετέχουν στις διαδικασίες αυτές. Παρατηρούμε ότι η αρχή διατήρηση της ενέργειας επιβάλει για κάθε φωτόνιο που δημιουργείται με συχνότητα ίση με τη διαφορά συχνοτήτων ω 3 =ω 1 ω 2, ένα φωτόνιο της υψηλής συχνότητας που εισέρχεται πρέπει να καταστραφεί και ένα φωτόνιο της χαμηλότερης συχνότητας πρέπει να δημιουργηθεί. Έτσι η χαμηλότερη συχνότητα εισαγωγής ενισχύεται από τη διαδικασία γένεσης διαφοράς συχνοτήτων. Για τον λόγο αυτόν η γένεση διαφοράς συχνοτήτων είναι γνωστή και ως οπτική παραμετρική ενίσχυση (Optical Parametric Amplification OPA). Ένα άτομο απορροφά ένα φωτόνιο συχνότητας ω 1 και διεγείρεται σ ένα υψηλότερο (φανταστικό) ενεργειακό επίπεδο. Στη συνέχεια, αποδιεγείρεται μέσω διφωτονικής εκπομπής, εκπέμποντας δύο φωτόνια με συχνότητες ω 3 και ω Παραμετρική Οπτική Ταλάντωση Στη προηγούμενη παράγραφο είδαμε ότι η παρουσία ακτινοβολίας σε συχνότητα ω 2 ή ω 3, μπορεί να οδηγήσει σε εξαναγκασμένη εκπομπή φωτονίων σ αυτές τις συχνότητες. Αν ο μη γραμμικός κρύσταλλος τοποθετηθεί μέσα σε μία οπτική κοιλότητα, τα φωτόνια που εκπέμπονται με συχνότητες ω 2 ή ω 3 μπορούν να φτάσουν σε πολύ μεγάλο αριθμό. Μία τέτοια διάταξη ονομάζεται οπτικός παραμετρικός ταλαντωτής (Optical Parametric Oscillator). Οι διατάξεις αυτές χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ακτινοβολίας στο υπέρυθρο, όπου συχνά δεν είναι διαθέσιμες άλλες πηγές ακτινοβολίας μεταβαλλόμενης συχνότητας. Μία τέτοια διάταξη είναι μεταβλητού μήκους κύματος γιατί οποιαδήποτε συχνότητα ω 2 (μικρότερη από την ω 1 ) μπορεί να ικανοποιεί τη συνθήκη ω 2 + ω 3 = ω 1 για κάποια συχνότητα ω 3. Πρακτικά κάποιος ελέγχει την συχνότητα εξόδου, αλλάζοντας τις συνθήκες συνταιριάσματος φάσης (phase matching αναφέρεται παρακάτω). Το εφαρμοζόμενο πεδίο συχνότητας ω 1 καλείται συχνότητα άντλησης (pump frequency), η ακτινοβολία με το επιθυμητό μήκος κύματος ονομάζεται σήμα (signal) ενώ η ακτινοβολία με το ανεπιθύμητο μήκος κύματος, που παράγεται κατά τη διαδικασία αυτή, ονομάζεται idler. 13

30 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη μηγραμμική οπτική 1.3 Μηγραμμικότητες τρίτης τάξης Πόλωση τρίτης τάξης Στις επόμενες παραγράφους θα περιγραφούν μερικά μηγραμμικά φαινόμενα τα οποία οφείλονται στην επιδεκτικότητα τρίτης τάξης. Η συνεισφορά τρίτης τάξης στη μηγραμμική πόλωση περιγράφεται από τη σχέση: ( ) ( ) 3 (3) ( 3) ( ) P t = χ E t Στη γενική περίπτωση όπου το ηλεκτρικό πεδίο το οποίο αλληλεπιδρά με το μηγραμμικό υλικό, (3) αποτελείται από πολλές συχνότητες, η έκφραση της P ( t) είναι αρκετά περίπλοκη. Για τον λόγο αυτό θα θεωρηθεί η απλή περίπτωση όπου το εφαρμοζόμενο πεδίο είναι μονοχρωματικό και περιγράφεται από τη σχέση: ( ) = cos E t E ωt ( ) Η αντικατάσταση της σχέσης ( ) στην ( ) και η χρήση του αναπτύγματος 1 3 ωt = E ωt+ E ωt, έχει ως αποτέλεσμα η πόλωση τρίτης τάξης να δίνεται από τη cos cos 3 cos σχέση: 1 3 ( ) 4 4 ( ) P (3) t = χ (3) E 3 cos 3ωt+ χ (3) E 3 cosωt Η σημασίες των δύο όρων που προκύπτουν στο ανάπτυγμα της πόλωσης τρίτης τάξης περιγράφονται εν συντομία παρακάτω Γένεση τρίτης αρμονικής Ο πρώτος όρος της σχέσης ( ) περιγράφει την απόκριση του υλικού σε συχνότητα 3ω, η οποία είναι αποτέλεσμα της εφαρμογής του εξωτερικού πεδίου. Η απόκριση αυτή του υλικού σε συχνότητα 3ω οδηγεί στη γένεση τρίτης αρμονικής όπως παρουσιάζεται σχηματικά στην εικόνα 3. 14

31 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη μηγραμμική οπτική Εικόνα 13. Ενεργειακό διάγραμμα φωτονίων κατά τη διαδικασία της γένεσης τρίτης αρμονικής. Σύμφωνα με το σχηματικό διάγραμμα τρία φωτόνια συχνότητας ω καταστρέφονται και ένα φωτόνιο συχνότητας 3ω δημιουργείται Δείκτης διάθλασης εξαρτώμενος από την ένταση Ο δεύτερος όρος της σχέση ( ) περιγράφει μία μηγραμμική συνεισφορά στη πόλωση σε συχνότητα ίση με τη συχνότητα του εφαρμοζόμενου πεδίου. Η συνεισφορά αυτή έχει σαν αποτέλεσμα την αλλαγή του δείκτη διάθλασης που νιώθει το ηλεκτρομαγνητικό κύμα συχνότητας ω καθώς διαδίδεται στο μηγραμμικό υλικό. Η αλλαγή του δείκτη διάθλασης περιγράφεται από τη σχέση: n= n0 + ni 2 ( ) όπου n 0 είναι ο συνήθης (γραμμικός) δείκτης διάθλασης και: nή 2 12π ( 3) γ = χ ( ) n c είναι μία σταθερά (μηγραμμικός δείκτης διάθλασης εξαρτώμενος από την ένταση) που χαρακτηρίζει το πόσο ισχυρή είναι η μηγραμμική απόκριση του υλικού. Το I είναι η ένταση του προσπίπτοντος κύματος και ισούται με: ( ) 2 nc 0 /8π E. 15

32 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη μηγραμμική οπτική Αυτόεστίαση και αυτόαπόεστίαση της δέσμης Ένα φαινόμενο το οποίο μπορεί να συμβεί ως συνέπεια της αλλαγής του δείκτη διάθλασης ενός υλικού, όταν προσπίπτει σε αυτό μία δέσμη laser πολύ μεγάλης έντασης είναι η αυτόεστίαση ή αυτόαπόεστίασης της δέσμης ή οπτικό φαινόμενο Kerr. Το φαινόμενο της αυτόεστίασης μπορεί να συμβεί όταν μία δέσμη laser έχει μη ομοιόμορφη εγκάρσια κατανομή και διαδίδεται σε ένα υλικό στο οποίο ο μηγραμμικός δείκτης διάθλασης (n 2 ) είναι θετικός. Κάτω από αυτές τις συνθήκες το υλικό μπορεί να ενεργήσει ως συγκλίνων φακός (στην αντίθετη περίπτωση το υλικό δρα ως αποκλίνων φακός). Αυτή η διαδικασία έχει μεγάλη πρακτική σημασία γιατί η ένταση του φωτός στο σημείο που γίνεται η εστίασης της δέσμης είναι αρκετά μεγάλη και αν λάβει πολύ μεγάλες τιμές μπορεί να προκαλέσει την οπτική καταστροφή του υλικού. Στην παρακάτω εικόνα παρουσιάζεται ένα σχηματικό διάγραμμα της διαδικασίας της αυτόεστίασης της δέσμης. Εικόνα 14. Σχηματικό διάγραμμα αυτόεστίασης της δέσμης ενός laser κατά τη διέλευση της από ένα υλικό Ηλεκτροοπτικό φαινόμενο Όπως αναφέρθηκε και στη προηγούμενη παράγραφο οι οπτικές ιδιότητες ενός υλικού μπορούν να μεταβληθούν όταν σε αυτό προσπέσει ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία πολύ μεγάλης έντασης. Ο δείκτης διάθλασης παύει να είναι γραμμικός και πλέον εξαρτάται από την ένταση του προσπίπτοντος φωτός. Η μεταβολή του δείκτη διάθλασης ενός υλικού όταν αυτό βρεθεί σε ένα συνεχές (dc) ή εναλλασσόμενο (ac) ηλεκτρικό πεδίο ονομάζεται ηλεκτροοπτικό φαινόμενο. 16 Αν ο δείκτης διάθλασης αναπτυχθεί σε σειρά γύρο από το Ε=0 θα έχουμε:

33 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη μηγραμμική οπτική 1 2 n( E) = n0 + ne 1 + ne 2 ( ) 2 όπου n 0 είναι ο γραμμικός δείκτης διάθλασης και ο δεύτερος και τρίτος όρος οι οποίοι παρουσιάζουν και εξάρτηση από το ηλεκτρικό πεδίο έχουν σημαντική συνεισφορά μόνο στη περίπτωση που το ηλεκτρικό πεδίο είναι αρκετά ισχυρό. Σε πολλά υλικά τα οποία εκτίθενται σε ισχυρά ηλεκτρικά πεδία, ο δεύτερος όρος του αναπτύγματος είναι πολύ μεγαλύτερος σε σχέση με τον τρίτο και κυριαρχεί στο ανάπτυγμα. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται φαινόμενο Pockels, ή γραμμικό ηλεκτροοπτικό φαινόμενο αφού ο δεύτερος όρος εξαρτάται από τη πρώτη δύναμη του εφαρμοζόμενου ηλεκτρικού πεδίου. Στη περίπτωση που το υλικό το οποίο εκτίθεται στο ισχυρό ηλεκτρικό πεδίο είναι κεντροσυμμετρικό, ο δεύτερος όρος που εμφανίζεται στο ανάπτυγμα του δείκτη διάθλασης είναι ίσος με μηδέν και κυριαρχεί ο τρίτος όρος. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται φαινόμενο Kerr και το αποτέλεσμα είναι ότι το υλικό γίνεται διπλοθλαστικό. Κατά αντιστοιχία με το φαινόμενο Kerr στο οπτικό φαινόμενο Kerr επάγεται πάλι διπλοθλαστικότητα στο υλικό, με τη διαφορά ότι τώρα το υλικό εκτίθεται σε συνεχώς χρονομεταβαλλόμενο ηλεκτρικό πεδίο και όχι σε σταθερό. Μία διάταξη για τη μελέτη του φαινομένου Kerr παρουσιάζεται στην εικόνα 15. Όπως φαίνεται ένα κελί Kerr έχει τοποθετηθεί μεταξύ δύο πολωτών των οποίων οι χαρακτηριστικοί άξονές τους είναι κάθετοι. Εικόνα 15. Κελί Kerr ανάμεσα σε δύο κάθετους πολωτές. Το κελί Kerr είναι συνήθως μία γυάλινη κυψελίδα η οποία περιέχει υγρό το οποίο όταν εκτίθεται σε ισχυρό ηλεκτρικό πεδίο έχει την ιδιότητα να γίνεται διπλοθλαστικό. Στις δύο πλευρές της 17

34 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη μηγραμμική οπτική κυψελίδας υπάρχουν δύο ηλεκτρόδια στα οποία εφαρμόζεται τάση (V). Στη διεύθυνση που εφαρμόζεται το ηλεκτρικό πεδίο το υλικό γίνεται διπλοθλαστικό. Περισσότερες λεπτομέρειες για το οπτικό φαινόμενο Kerr θα αναφερθούν στο επόμενο κεφάλαιο όπου θα παρουσιαστούν και οι πειραματικές που χρησιμοποιήθηκαν για τη διεξαγωγή των πειραματικών μετρήσεων της παρούσας εργασίας. 1.4 Μίξη τεσσάρων κυμάτων (FourWave Mixing) Ο όρος μίξη τεσσάρων κυμάτων αναφέρεται στη μηγραμμική διαδικασία κατά την οποία υπάρχει αλληλεπίδραση τεσσάρων ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων. Σε αυτή τη διαδικασία, τρεις δέσμες laser χρησιμοποιούνται για να αντλήσουν οπτικά το μηγραμμικό υλικό, και το αποτέλεσμα μεταξύ της αλληλεπίδρασης των τριών δεσμών και του μηγραμμικού υλικού είναι η παράγωγή ενός τέταρτου ηλεκτρομαγνητικού κύματος. Η μίξη τεσσάρων κυμάτων είναι και αυτή μία μηγρααμική διαδικασία τρίτης τάξης και περιγράφεται από τη μηγραμμική πόλωση τρίτης τάξης σχ. ( ). Όπως προαναφέρθηκε μία μηγραμμική διαδικασία τρίτης τάξης είναι επιτρεπτή σε όλα τα υλικά, ακόμα και αν αυτά δεν είναι κεντροσυμμετρικά. Όμως, μία μηγραμμική διαδικασία τρίτης τάξης παρατηρείται πιο εύκολα σε υλικά τα οποία δεν έχουν μηγραμμική επιδεκτικότητα δεύτερης τάξης (χ (2) ), αφού η διαφορά των μέτρων των δύο επιδεκτικοτήτων καθώς και η ένταση των φαινομένων που οφείλονται σε αυτές είναι αρκετά μεγάλη χ χ (2) (3). Στη περίπτωση όμως κατά την οποία, μία ηλεκτρονική κατάσταση του μηγραμμικού υλικού βρίσκεται σε συντονισμό με την ακτινοβολία ενός laser, τα μηγραμμικά φαινόμενα τρίτης τάξης είναι εύκολα παρατηρήσιμα και μπορούν να ενισχυθούν όπως έδειξαν οι Maker και Terhune [4]. Όταν παραπάνω από ένα laser χρησιμοποιούνται για την οπτική άντληση του υλικού και αυτά βρίσκονται σε συντονισμό με διαφορετικές ηλεκτρονικές καταστάσεις του υλικού, μπορούν να διεγερθούν πολλαπλοί συντονισμοί της επιδεκτικότητας τρίτης τάξης. 18 Η μίξη τεσσάρων κυμάτων είναι εύκολα παρατηρήσιμη σε όλα τα υλικά και έχει αρκετές ενδιαφέρουσες εφαρμογές. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να διευρύνει τα μήκη εκπομπής των laser

35 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη μηγραμμική οπτική στο υπέρυθρο και στο υπεριώδες, ενώ στην εκφυλισμένη της μορφή (όλα τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα που αντλούν οπτικά το υλικό, καθώς και αυτό που παράγεται να έχουν το ίδιο μήκος κύματος) μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ανακατασκευή μετώπων ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων, κάτι που βρίσκει εφαρμογή στο πεδίο των προσαρμόσιμων οπτικών (adaptive optics). Στη περίπτωση όπου εμφανίζονται συντονισμοί ηλεκτρονικών καταστάσεων με την ακτινοβολία των laser, η μίξη τεσσάρων κυμάτων μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένα ισχυρό φασματοσκοπικό και αναλυτικό εργαλείο για τη μελέτη της δομής των υλικών. Ανάλογα με τον αριθμό των καταστάσεων του υλικού οι οποίες βρίσκονται σε συντονισμό με τις δέσμες που χρησιμοποιούνται για την οπτική του άντληση, η μίξη τεσσάρων κυμάτων χωρίζεται σε απλά συντονιστική όταν μία κατάσταση βρίσκεται σε συντονισμό με τη συχνότητα μίας εκ των δεσμών που χρησιμοποιούνται για την οπτική άντληση του υλικού, διπλά συντονιστική όταν δύο καταστάσεις βρίσκονται σε συντονισμό και τριπλά συντονιστική όταν τρεις καταστάσεις του υλικού βρίσκονται σε συντονισμό με τις δέσμες των laser Απλά συντονιστική μίξη τεσσάρων κυμάτων Στη περίπτωση αυτή, τρεις δέσμες laser αντλούν οπτικά το υλικό οι οποίες έχουν συχνότητες ω 1, ω 2 και ω 3. Μονοί συντονισμοί της επιδεκτικότητας τρίτης τάξης συμβαίνουν όταν μία από τις τρεις συχνότητες ή το αλγεβρικό άθροισμα αυτών, είναι σε συντονισμό με τη συχνότητα μετάβασης μιας ηλεκτρονικής κατάστασης του υλικού. Στην εικόνα 16 παρουσιάζεται η περίπτωση στην οποία η διαφορά ω 1 ω 2 είναι σε συντονισμό με τη κατάσταση g του υλικού. 19

36 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη μηγραμμική οπτική Εικόνα 26. Σχηματικό διάγραμμα μίξης τεσσάρων κυμάτων με ω 1 ω 2 σε συντονισμό με τη κατάσταση g. Η επιδεκτικότητα τρίτης τάξης μπορεί να γραφεί ως το άθροισμα του συντονιστικού μέρους χ (3) R και του μησυντονιστικού μέρους χ (3) NR. χ = χ + χ ( ) (3) (3) (3) NR R Στη διπλά συντονιστική μίξη τεσσάρων κυμάτων οι δύο από τρεις δέσμες άντλησης έχουν την ίδια συχνότητα. Δηλαδή η συχνότητες των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων που διεγείρουν το υλικό είναι ω 1 και ω 2. Στη περίπτωση αυτή μπορούν να υπάρχουν δέκα πιθανές συντονιστικές καταστάσεις [5]. Όταν η μίξη τεσσάρων κυμάτων είναι τριπλά συντονιστική, υπάρχουν τρεις συχνότητες άντλησης ω 1, ω 1 και ω 2. Δύο σχηματικά διαγράμματα της τριπλά συντονιστικής μίξης τεσσάρων κυμάτων παρουσιάζονται στην εικόνα 17. (α) (β) Εικόνα 37. Σχηματικά διαγράμματα τριπλά συντονιστικής μίξης τεσσάρων κυμάτων. 20

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ «Ίσως το φως θα ναι μια νέα τυραννία. Ποιος ξέρει τι καινούρια πράγματα θα δείξει.» Κ.Π.Καβάφης ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ LASER Εισαγωγικές Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Το Φως Είναι Εγκάρσιο Κύμα!

Το Φως Είναι Εγκάρσιο Κύμα! ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΣΗΜΕΛΛΗΣ Μαθήματα Οπτικής 3. Πόλωση Το Φως Είναι Εγκάρσιο Κύμα! Αυτό που βλέπουμε με τα μάτια μας ή ανιχνεύουμε με αισθητήρες είναι το αποτέλεσμα που προκύπτει όταν φως με συγκεκριμένο χρώμα -είδος,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 LASER. Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Ενίσχυση Φωτός με Επαγόμενη Εκπομπή Ακτινοβολίας

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 LASER. Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Ενίσχυση Φωτός με Επαγόμενη Εκπομπή Ακτινοβολίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 Μαρία Κατσικίνη katsiki@auth.gr users.auth.gr/~katsiki Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Ενίσχυση Φωτός με Επαγόμενη Εκπομπή Ακτινοβολίας wikipedia Το πρώτο κατασκευάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

ιδάσκων: Λευτέρης Λοιδωρίκης Π1 0-7146

ιδάσκων: Λευτέρης Λοιδωρίκης Π1 0-7146 Φωτονικά Υλικά ιδάσκων: Λευτέρης Λοιδωρίκης Π1 0-7146 Τεχνολογίες φωτός σήμερα Το φώς έχει εισχωρήσει προ πολλού στη ζωή μας Ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία Καλύπτει πολύ μεγάλο φάσμα Συστατικά τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή:

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή: 54 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ Α Α1. Πράσινο και κίτρινο φως

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Αλούκος. (GW/cm 2 ) -0,4 0,0 0,2 0,4 0,6 0,8 1,0 1,2 1,4 1,6 1,8 2,0 2,2 Energy (μj)

Παναγιώτης Αλούκος. (GW/cm 2 ) -0,4 0,0 0,2 0,4 0,6 0,8 1,0 1,2 1,4 1,6 1,8 2,0 2,2 Energy (μj) Μελέτη των μη-γραμμικών οπτικών ιδιοτήτων φουλλερενίων, παραγώγων φουλλερενίων και διθειολενικών συμπλόκων Παναγιώτης Αλούκος I 0 (GW/cm 2 ) 0 2 4 6 8 10 12 0,5 Toluene 0,4 C 70 0.10 mm C 70 0.37 mm 0,3

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά Ακτίνες Χ (Roentgen) Είναι ηλεκτρομαγνητικά κύματα με μήκος κύματος μεταξύ 10 nm και 0.01 nm, δηλαδή περίπου 10 4 φορές μικρότερο από το μήκος κύματος της ορατής ακτινοβολίας. ( Φάσμα ηλεκτρομαγνητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1. ύο µονοχρωµατικές ακτινοβολίες Α και Β µε µήκη κύµατος στο κενό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES) ΑΘΗΝΑ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014 ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ Στηρίζονται στις αλληλεπιδράσεις της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με την ύλη. Φασματομετρία=

Διαβάστε περισσότερα

Πως διαδίδονται τα Η/Μ κύματα σε διαφανή διηλεκτρικά?

Πως διαδίδονται τα Η/Μ κύματα σε διαφανή διηλεκτρικά? Πως διαδίδονται τα Η/Μ κύματα σε διαφανή διηλεκτρικά? (Μη-μαγνητικά, μη-αγώγιμα, διαφανή στερεά ή υγρά με πυκνή, σχετικά κανονική διάταξη δομικών λίθων). Γραμμικά πολωμένο κύμα προσπίπτει σε ηλεκτρόνιο

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικό διαγώνισµα στα Κύµατα

Επαναληπτικό διαγώνισµα στα Κύµατα ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 1 Επαναληπτικό διαγώνισµα στα Κύµατα Θέµα 1 0 Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 3 Μαΐου 015 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1 Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικές θεωρίες (πρότυπα)

Ατομικές θεωρίες (πρότυπα) Ατομικές θεωρίες (πρότυπα) 1. Αρχαίοι Έλληνες ατομικοί : η πρώτη θεωρία που διατυπώθηκε παγκοσμίως (καθαρά φιλοσοφική, αφού δεν στηριζόταν σε καμιά πειραματική παρατήρηση). Δημόκριτος (Λεύκιπος, Επίκουρος)

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη των μη γραμμικών οπτικών ιδιοτήτων μερικών συστημάτων της οικογένειας Boron Dipyrromethene (BODIPY)

Μελέτη των μη γραμμικών οπτικών ιδιοτήτων μερικών συστημάτων της οικογένειας Boron Dipyrromethene (BODIPY) ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Μελέτη των μη γραμμικών οπτικών ιδιοτήτων μερικών συστημάτων της οικογένειας Boron Dipyrromethene (BODIPY) Ειδική Ερευνητική Εργασία Γιαννακοπούλου Παναγιώτα A.M. 399

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 4. Β) Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας. Μονάδες 8

Μονάδες 4. Β) Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας. Μονάδες 8 Β.1 Μονοχρωματική δέσμη φωτός, περνάει από τον αέρα σε ένα κομμάτι γυαλί. Το μήκος κύματος της δέσμης φωτός όταν αυτή περάσει από τον αέρα στο γυαλί: α. θα αυξηθεί β. θα μειωθεί γ. θα παραμείνει αμετάβλητο

Διαβάστε περισσότερα

συνίστανται από πολωτή που επιτρέπει να περνούν µόνο τα κατακόρυφα πολωµένα κύµατα.

συνίστανται από πολωτή που επιτρέπει να περνούν µόνο τα κατακόρυφα πολωµένα κύµατα. Γραµµικά πολωµένο ηλεκτροµαγνητικό κύµα. Νόµος του Malus Η κλασσική κυµατική θεωρία του φωτός µοντελοποιεί το φως (ή ένα τυχόν ηλεκτροµαγνητικό κύµα κατ επέκταση), στον ελεύθερο χώρο, ως ένα εγκάρσιο ηλεκτροµαγνητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ Σελίδα 1 από 16 1. Το φως 1.1. Η φύση του φωτός Οι μαθητές και μαθήτριες να: 5 1.1.1. Η κυματική φύση του φωτός. Ηλεκτρομαγνητική

Διαβάστε περισσότερα

Λαμπτήρες Μαγνητικής Επαγωγής

Λαμπτήρες Μαγνητικής Επαγωγής Φωτισμός οδοποιίας, πάρκων, πλατειών ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ-ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΦΩΤΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΕΠΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ LED Λαμπτήρες Μαγνητικής Επαγωγής Light Emitting Diodes LED Αρχή λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Υλικό Φυσικής-Χημείας 1 ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Υλικό Φυσικής-Χημείας 2 Το Φως 1) Δέσμη λευκού φωτός προσπίπτει στην επιφάνεια ενός πρίσματος όπως δείχνει το σχήμα και κατά την έξοδο από

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της ταχύτητας του ήχου στον αέρα.

Μέτρηση της ταχύτητας του ήχου στον αέρα. Α2 Μέτρηση της ταχύτητας του ήχου στον αέρα. 1 Σκοπός Στο πείραμα αυτό θα μελετηθεί η συμπεριφορά των στάσιμων ηχητικών κυμάτων σε σωλήνα με αισθητοποίηση του φαινομένου του ηχητικού συντονισμού. Επίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρική Ενέργεια. Ηλεκτρικό Ρεύμα

Ηλεκτρική Ενέργεια. Ηλεκτρικό Ρεύμα Ηλεκτρική Ενέργεια Σημαντικές ιδιότητες: Μετατροπή από/προς προς άλλες μορφές ενέργειας Μεταφορά σε μεγάλες αποστάσεις με μικρές απώλειες Σημαντικότερες εφαρμογές: Θέρμανση μέσου διάδοσης Μαγνητικό πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο Α) Στις ερωτήσεις 4 να σημειώσετε την σωστή. ) Σώμα εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση. Η συνολική δύναμη που δέχεται: (α) είναι σταθερή.

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ε π α ν α λ η π τ ι κ ά θ έ µ α τ α 0 0 5 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΘΕΜΑ 1 o Για τις ερωτήσεις 1 4, να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Ομάδα Φυσικών της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Ομάδα Φυσικών της Ώθησης ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιμέλεια: Ομάδα Φυσικών της Ώθησης 1 Τετάρτη, 20 Μα ου 2015 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ Στις ημιτελείς προτάσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ - ΚΥΜΑΤΑ

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ - ΚΥΜΑΤΑ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ - ΚΥΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α : Για να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής

Διαβάστε περισσότερα

7 σειρά ασκήσεων. Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s

7 σειρά ασκήσεων. Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s η 7 σειρά ασκήσεων Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s 1. Εξηγήστε γιατί, όταν φως διαπερνά μία διαχωριστική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο31 Εξισώσεις Maxwellκαι ΗλεκτροµαγνητικάΚύµατα. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο31 Εξισώσεις Maxwellκαι ΗλεκτροµαγνητικάΚύµατα. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο31 Εξισώσεις Maxwellκαι ΗλεκτροµαγνητικάΚύµατα ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου 31 Τα µεταβαλλόµενα ηλεκτρικά πεδία παράγουν µαγνητικά πεδία. Ο Νόµος του Ampère-Ρεύµα µετατόπισης Νόµος του Gauss s στο µαγνητισµό

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή «100% Α.Π.Ε.» : ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Οπτικής ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

Εργαστήριο Οπτικής ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Μάκης Αγγελακέρης 010 Σκοπός της άσκησης Να μπορείτε να εξηγήσετε το φαινόμενο της Συμβολής και κάτω από ποιες προϋποθέσεις δύο δέσμες φωτός, μπορεί να συμβάλουν. Να μπορείτε να περιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ: Μέτρηση της έντασης της (συνήθως) ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με (φωτοηλεκτρικούς ήάλλους κατάλληλους) μεταλλάκτες, μετάτην αλληλεπίδραση της με

Διαβάστε περισσότερα

Φασματοσκοπία πρίσματος Βαθμονόμηση Φασματοσκόπιου και ταυτοποίηση αερίου από το φάσμα του

Φασματοσκοπία πρίσματος Βαθμονόμηση Φασματοσκόπιου και ταυτοποίηση αερίου από το φάσμα του Σκοπός Μέθοδος 14 Φασματοσκοπία πρίσματος Βαθμονόμηση Φασματοσκόπιου και ταυτοποίηση αερίου από το φάσμα του Η άσκηση αυτή αποσκοπεί στην κατανόηση της αρχή λειτουργίας του οπτικού φασματοσκόπιου και στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Οποτε ακούτε ραδιόφωνο, βλέπετε τηλεόραση, στέλνετε SMS χρησιµοποιείτε ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία (ΗΜΑ). Η ΗΜΑ ταξιδεύει µε

Διαβάστε περισσότερα

Ã. ÁÓÉÁÊÇÓ ÐÅÉÑÁÉÁÓ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ΘΕΜΑ 1 ο

Ã. ÁÓÉÁÊÇÓ ÐÅÉÑÁÉÁÓ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ΘΕΜΑ 1 ο Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ ο Στι ερωτήσει - 4 να γράψετε στο τετράδιό σα τον αριθµό των ερώτηση και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Τροχό κυλίεται πάνω σε οριζόντιο

Διαβάστε περισσότερα

Q=Ne. Συνοπτική Θεωρία Φυσικής Γ Γυμνασίου. Q ολ(πριν) = Q ολ(μετά) Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή ma8eno.

Q=Ne. Συνοπτική Θεωρία Φυσικής Γ Γυμνασίου. Q ολ(πριν) = Q ολ(μετά) Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή ma8eno. Web page: www.ma8eno.gr e-mail: vrentzou@ma8eno.gr Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή ma8eno.gr Συνοπτική Θεωρία Φυσικής Γ Γυμνασίου Κβάντωση ηλεκτρικού φορτίου ( q ) Q=Ne Ολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΑ 3,4. Συστήµατα ενός Βαθµού ελευθερίας. k Για E 0, η (1) ισχύει για κάθε x. Άρα επιτρεπτή περιοχή είναι όλος ο άξονας

ΚΕΦΑΛΑΙΑ 3,4. Συστήµατα ενός Βαθµού ελευθερίας. k Για E 0, η (1) ισχύει για κάθε x. Άρα επιτρεπτή περιοχή είναι όλος ο άξονας ΚΕΦΑΛΑΙΑ,4. Συστήµατα ενός Βαθµού ελευθερίας. Να βρεθούν οι επιτρεπτές περιοχές της κίνησης στον άξονα ' O για την απωστική δύναµη F, > και για ενέργεια Ε. (α) Είναι V και οι επιτρεπτές περιοχές της κίνησης

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 22 MAΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Πυρηνική δύναμη Μεσόνια και θεωρία Yukawa Τάσος Λιόλιος Μάθημα Πυρηνικής Φυσικής

Πυρηνική δύναμη Μεσόνια και θεωρία Yukawa Τάσος Λιόλιος Μάθημα Πυρηνικής Φυσικής Hideki Yukawa and the Nuclear Force Πυρηνική δύναμη Μεσόνια και θεωρία Yukawa Τάσος Λιόλιος Μάθημα Πυρηνικής Φυσικής πυρηνική δύναμη Η πυρηνική δύναμη (ή αλληλεπίδραση νουκλεονίουνουκλεονίου, ή NN forces,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΘΕΜΑΤΑ

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ 2002 ΘΕΜΑΤΑ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΟ ΚΥΚΛΩΝ): ΦΥΣΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΣΙΜΑ ΚΥΜΑΤΑ. + 1) με Ν=0,1,2,3..., όπου d το μήκος της χορδής. 4 χορδή με στερεωμένο το ένα άκρο ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ. ,στο κενό (αέρα) co

ΣΤΑΣΙΜΑ ΚΥΜΑΤΑ. + 1) με Ν=0,1,2,3..., όπου d το μήκος της χορδής. 4 χορδή με στερεωμένο το ένα άκρο ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ. ,στο κενό (αέρα) co ΣΤΑΣΙΜΑ ΚΥΜΑΤΑ Κύματα που t x t x σχηματίζουν το y1 = A. hm2 p ( - ), y2 = A. hm2 p ( + ) T l T l στάσιμο Εξίσωση στάσιμου c κύματος y = 2 A. sun 2 p. hm2p t l T Πλάτος ταλάντωσης c A = 2A sun 2p l Κοιλίες,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ Εβελίνα Θεμιστοκλέους

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

ΥΛΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΥΛΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΣΙΓΑΡΙΔΑΣ E-mail: gtsigaridas@teilam.gr ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΔΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΤΥΠΟΙ ΣΤΕΡΕΩΝ ΜΟΡΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΜΟΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΗΣ ΘΕΤΙΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΗΣ ΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΕΙΟΥ Θέμα ο. ύλινδρος περιστρέφεται γύρω από άξονα που διέρχεται από το κέντρο μάζας του με γωνιακή ταχύτητα ω. Αν ο συγκεκριμένος κύλινδρος περιστρεφόταν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ Άσκηση 4. Διαφράγματα. Θεωρία Στο σχεδιασμό οπτικών οργάνων πρέπει να λάβει κανείς υπόψη και άλλες παραμέτρους πέρα από το πού και πώς σχηματίζεται το είδωλο ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης... v Πρόλογος...vii Λίγα λόγια για τον συγγραφέα...ix Ευχαριστίες...ix

Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης... v Πρόλογος...vii Λίγα λόγια για τον συγγραφέα...ix Ευχαριστίες...ix Περιεχόμενα Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης... v Πρόλογος...vii Λίγα λόγια για τον συγγραφέα...ix Ευχαριστίες...ix Κεφαλαιο 1: Eισαγωγή... 1 1. ΕΠΙΣΤΗΜΗ, ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ... 1 2. ΜΙΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

1. ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΜΕ ΙΣΟΤΟΠΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ

1. ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΜΕ ΙΣΟΤΟΠΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ 1. ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΜΕ ΙΣΟΤΟΠΑ 1 x y 1. γ-κάµερα ή Κύκλωµα Πύλης Αναλυτής Ύψους Παλµών z κάµερα Anger (H. Anger, Berkeley, 1958) Λογικό Κύκλωµα Θέσης ιάταξη Φωτοπολλαπλασιαστών Μολύβδινη Θωράκιση

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της ακτινοβολίας γ µε τη βοήθεια απαριθµητή Geiger - Muller

Μελέτη της ακτινοβολίας γ µε τη βοήθεια απαριθµητή Geiger - Muller ΑΠ1 Μελέτη της ακτινοβολίας γ µε τη βοήθεια απαριθµητή Geiger - Muller 1. Σκοπός Στην άσκηση αυτή γίνεται µελέτη της εξασθενήσεως της ακτινοβολίας γ (ραδιενεργός πηγή Co 60 ) µε την βοήθεια απαριθµητή

Διαβάστε περισσότερα

Τετάρτη, 17 Οκτωβρίου 2012 Αμφιθέατρο Κτηρίου Επιστημών Πολυτεχνείο Κρήτης 10:00-14:00

Τετάρτη, 17 Οκτωβρίου 2012 Αμφιθέατρο Κτηρίου Επιστημών Πολυτεχνείο Κρήτης 10:00-14:00 NETWORKING DAY Συνεργασία στην Έρευνα & Επαγγελματικές Προοπτικές Νέων Επιστημόνων Τετάρτη, 17 Οκτωβρίου 2012 Αμφιθέατρο Κτηρίου Επιστημών Πολυτεχνείο Κρήτης 10:00-14:00 Νάνο/Μικροηλεκτρονική και Ενσωματωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο.

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 63 6. Άσκηση 6 Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. 6.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης αυτής, καθώς και των δύο εποµένων, είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Tι είναι η κβαντική Φυσική

Tι είναι η κβαντική Φυσική Tι είναι η κβαντική Φυσική Η κβαντική Θεωρία είναι η μεγαλύτερη πνευματική δημιουργία του ανθρώπου αλλά συγχρόνως και η πιο παράξενη θεωρία η οποία αντιβαίνει σε πολλά από τη καθημερινή μας εμπειρία. Στη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Φυσική Κατεύθυνσης Β Λυκείου ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ κ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Β Θέµα ο Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση σε κάθε µία από τις παρακάτω ερωτήσεις: Σε ισόχωρη αντιστρεπτή θέρµανση ιδανικού αερίου, η

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις - 4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμολογία φασματοσκοπίου και προσδιορισμός φασμάτων εκπομπής και απορρόφησης.

Βαθμολογία φασματοσκοπίου και προσδιορισμός φασμάτων εκπομπής και απορρόφησης. Ο9 Βαθμολογία φασματοσκοπίου και προσδιορισμός φασμάτων εκπομπής και απορρόφησης. 1 Σκοπός Όταν αναλύεται το φως που εκπέμπεται από ένα σώμα τότε λαμβάνεται το φάσμα του. Ειδικά το φάσμα των αερίων αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων Περιεχόµενα Κεφαλαίου 15 Χαρακτηριστικά των Κυµάτων Είδη κυµάτων: Διαµήκη και Εγκάρσια Μεταφορά ενέργειας µε κύµατα Μαθηµατική Περιγραφή της Διάδοσης κυµάτων Η Εξίσωση του Κύµατος

Διαβάστε περισσότερα

1. Η υπεριώδης ηλιακή ακτινοβολία

1. Η υπεριώδης ηλιακή ακτινοβολία 1. Η υπεριώδης ηλιακή ακτινοβολία 1.1 Γενικά Η ροή της ηλεκτρομαγνητικής ηλιακής ακτινοβολίας που φθάνει στο όριο της γήινης ατμόσφαιρας είναι περίπου 1368 Wm -2 και ονομάζεται ηλιακή σταθερά. Η τιμή αυτή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ Θέμα Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9 ΜΑΪΟΥ 015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

r r r r r r r r r r r Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

r r r r r r r r r r r Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑÏΟΥ 011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Μιγαδική ανάλυση Μέρος Α Πρόχειρες σημειώσεις 1. Μιγαδικοί αριθμοί. ΤΕΤΥ Εφαρμοσμένα Μαθηματικά Μιγαδική Ανάλυση Α 1

Μιγαδική ανάλυση Μέρος Α Πρόχειρες σημειώσεις 1. Μιγαδικοί αριθμοί. ΤΕΤΥ Εφαρμοσμένα Μαθηματικά Μιγαδική Ανάλυση Α 1 ΤΕΤΥ Εφαρμοσμένα Μαθηματικά Μιγαδική Ανάλυση Α 1 Μιγαδική ανάλυση Μέρος Α Πρόχειρες σημειώσεις 1 Μιγαδικοί αριθμοί Τι είναι και πώς τους αναπαριστούμε Οι μιγαδικοί αριθμοί είναι μια επέκταση του συνόλου

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5. Μονάδες 5. Μονάδες 5. Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

Μονάδες 5. Μονάδες 5. Μονάδες 5. Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΘΕΜΑ ο ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ου ΓΕΛ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 3 ΜΑΪΟΥ 200 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ () Να γράψετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

ENOTHTA 1: ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ENOTHTA 1: ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Ο : ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ DOPPLER ENOTHT 1: ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Κρούση: Κρούση ονομάζουμε το φαινόμενο κατά το οποίο δύο ή περισσότερα σώματα έρχονται σε επαφή για πολύ μικρό χρονικό διάστημα κατά

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Τηλεπικοινωνιών. και Μετάδοσης

Δίκτυα Τηλεπικοινωνιών. και Μετάδοσης Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Σερρών Τμήμα Πληροφορικής & Επικοινωνιών Δίκτυα Τηλεπικοινωνιών και Μετάδοσης Σύστημα μετάδοσης με οπτικές ίνες Tο οπτικό φέρον κύμα μπορεί να διαμορφωθεί είτε από αναλογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 9 Μάθημα: ΦΥΣΙΚΗ 4ωρο Τ.Σ. Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Τρίτη Ιουνίου 9 11. 14. ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το Καφενείο της Επιστήμης (5 ος κύκλος) Ίδρυμα Ευγενίδου, Γαλλικό Ινστιτούτο, Βρετανικό Συμβούλιο

Το Καφενείο της Επιστήμης (5 ος κύκλος) Ίδρυμα Ευγενίδου, Γαλλικό Ινστιτούτο, Βρετανικό Συμβούλιο Το Καφενείο της Επιστήμης (5 ος κύκλος) «Η Φωτοχημεία στην υπηρεσία της προστασίας του περιβάλλοντος: Νέα Φωτοβολταϊκά Συστήματα με χρήση καινοτόμων νανο-υλικών» Οικονομόπουλος Σόλων Ινστιτούτο Θεωρητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΜΑΓΝΗΤΕΣ. Γιάννης Σανάκης, ρ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΛΙΚΩΝ ΕΚΕΦΕ «ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ»

ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΜΑΓΝΗΤΕΣ. Γιάννης Σανάκης, ρ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΛΙΚΩΝ ΕΚΕΦΕ «ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ» ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΜΑΓΝΗΤΕΣ Γιάννης Σανάκης, ρ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΛΙΚΩΝ ΕΚΕΦΕ «ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ» Εισαγωγή Υλικό σε εξωτερικό µαγνητικό πεδίο, Η: Β = Η + 4πΜ Μ: Μαγνήτιση ανά µονάδα όγκου Μαγνητική επιδεκτικότητα: χ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9 ΜΑΪΟΥ 015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÎÕÓÔÑÁ

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÎÕÓÔÑÁ 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό κάθε µιας από τις παρακάτω ερωτήσεις 1- και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση 1. Ο ραδιενεργός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΥΟΥΡΓΕΙΟ ΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΕΙΘΕΩΡΗΣΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΡΟΓΡΑΜΜΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Ι ΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΥΡΗΝΙΚΗ ΓΝΩΣΗ Ι ΑΚΤΙΚΕΣ ΡΟΣΕΓΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΡΑΜΑΤΙΚΕΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 0 ΜΑΪΟΥ 015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4

Διαβάστε περισσότερα

KYMATA Ανάκλαση - Μετάδοση

KYMATA Ανάκλαση - Μετάδοση ΦΥΣ 131 - Διαλ.34 1 KYMATA Ανάκλαση - Μετάδοση q Παλµός πάνω σε χορδή: Ένα άκρο της σταθερό (δεµένο) Προσπίπτων Ο παλµός ασκεί µια δύναµη προς τα πάνω στον τοίχο ο οποίος ασκεί µια δύναµη προς τα κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΧΥΜΟΥ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

Α.Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Μελέτη φωτισμού συγκροτήματος γραφείων με τεχνολογία LED Επιβλέπων Καθηγητής: Ιωαννίδης Γεώργιος Σπουδαστής: Ζάρδας Δημήτριος Μάιος2014

Διαβάστε περισσότερα

Nανοσωλήνες άνθρακα. Ηλεκτρονική δομή ηλεκτρικές ιδιότητες. Εφαρμογές στα ηλεκτρονικά

Nανοσωλήνες άνθρακα. Ηλεκτρονική δομή ηλεκτρικές ιδιότητες. Εφαρμογές στα ηλεκτρονικά Nανοσωλήνες άνθρακα Ηλεκτρονική δομή ηλεκτρικές ιδιότητες Εφαρμογές στα ηλεκτρονικά Νανοσωλήνες άνθρακα ιστορική αναδρομή Από το γραφίτη στους Νανοσωλήνες άνθρακα Στο γραφίτη τα άτομα C συνδέονται ισχυρά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΙ

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΙ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΙ ΘΕΜΑ 1 ο (βαθµοί 2) Σώµα µε µάζα m=5,00 kg είναι προσαρµοσµένο στο ελεύθερο άκρο ενός κατακόρυφου ελατηρίου και ταλαντώνεται εκτελώντας πέντε (5) πλήρης ταλαντώσεις σε χρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Light Amplification by Stimulated Emission

Light Amplification by Stimulated Emission Light Amplification by Stimulated Emission Ο όρος λέιζερ προέρχεται από το αγγλικό ακρωνύμιο Laser: Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation) που αποδίδεται στα ελληνικά ως ενίσχυση φωτός

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΚΛΕΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗΣ ΟΞΕΙΔΩΣΗΣ ΤΟΥ ΜΕΘΑΝΙΟΥ ΠΡΟΣ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ Βασιλική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Μηχανική ενέργεια Εσωτερική ενέργεια:

ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Μηχανική ενέργεια Εσωτερική ενέργεια: ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Μηχανική ενέργεια (όπως ορίζεται στη μελέτη της μηχανικής τέτοιων σωμάτων): Η ενέργεια που οφείλεται σε αλληλεπιδράσεις και κινήσεις ολόκληρου του μακροσκοπικού σώματος, όπως η μετατόπιση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α A1 α Α2 β Α3 β Α4 α Α5. α Σ β Σ γ Λ δ Λ ε Σ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α A1 α Α2 β Α3 β Α4 α Α5. α Σ β Σ γ Λ δ Λ ε Σ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΠΕΜΠΤΗ 6 ΣΕΠΤΕΜΡΙΟΥ 0 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ Α α Α β Α β Α α Α5. α Σ β Σ γ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 2.4 Παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η αντίσταση ενός αγωγού Λέξεις κλειδιά: ειδική αντίσταση, μικροσκοπική ερμηνεία, μεταβλητός αντισ ροοστάτης, ποτενσιόμετρο 2.4 Παράγοντες που επηρεάζουν την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ****************************************************************************** ΘΕΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ****************************************************************************** ΘΕΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ****************************************************************************** ΘΕΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Δρ Ιωάννης Θανόπουλος Οπτικές λαβίδες: Θεωρία και εφαρμογές με έμφαση

Διαβάστε περισσότερα

τα βιβλία των επιτυχιών

τα βιβλία των επιτυχιών Τα βιβλία των Εκδόσεων Πουκαμισάς συμπυκνώνουν την πολύχρονη διδακτική εμπειρία των συγγραφέων μας και αποτελούν το βασικό εκπαιδευτικό υλικό που χρησιμοποιούν οι μαθητές των φροντιστηρίων μας. Μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

Κανονικ ες ταλαντ ωσεις

Κανονικ ες ταλαντ ωσεις Κανονικες ταλαντωσεις Ειδαµε ηδη οτι φυσικα συστηµατα πλησιον ενος σηµειου ευαταθους ισορροπιας συ- µπεριφερονται οπως σωµατιδια που αλληλεπιδρουν µε γραµµικες δυναµεις επαναφορας οπως θα συνεαινε σε σωµατιδια

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘEMA 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση A1.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝ/ΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝ/ΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 5 ΧΡΟΝΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝ/ΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ

ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ-ΦΩΣ ΝΙΚΟΣ ΠΟΡΤΟΚΑΛΟΓΛΟΥ ΠΟΥ ΗΣΟΥΝΑ ΦΩΣ ΜΟΥ ΠΥΛΗΤΟΥΗΧΟΥ ΤΟΦΩΣΤΟΥΗΛΙΟΥ SOUNDTRACK ΑΠΌ ΜΑΛΛΙΑ ΚΟΥΒΑΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Τηλεπικοινωνιών. και Μετάδοσης

Δίκτυα Τηλεπικοινωνιών. και Μετάδοσης Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Σερρών Τμήμα Πληροφορικής & Επικοινωνιών Δίκτυα Τηλεπικοινωνιών και Μετάδοσης Δρ. Δημήτριος Ευσταθίου Επίκουρος Καθηγητής & Δρ. Στυλιανός Π. Τσίτσος Επίκουρος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

6. ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ

6. ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ 6-1 6. ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ 6.1. ΙΑ ΟΣΗ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Πολλές βιοµηχανικές εφαρµογές των πολυµερών αφορούν τη διάδοση της θερµότητας µέσα από αυτά ή γύρω από αυτά. Πολλά πολυµερή χρησιµοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing).

Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing). Κεφάλαιο 4 Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing). Οι ενδείξεις (τάσεις εξόδου) των θερμοζευγών τύπου Κ είναι δύσκολο να

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 4 ΘΕΜΑ ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις - 4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΚΥΜΑΤΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου Η συμβολή και η περίθλαση του φωτός, όταν περνά λεπτή σχισμή ή μικρή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ. 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ. 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ 148 ΑΡΧΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΩΝ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Δ. ΚΑΣΣΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Μετάδοσης & ίκτυα Οπτικών Ινών

Συστήματα Μετάδοσης & ίκτυα Οπτικών Ινών EΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Συστήματα Μετάδοσης & ίκτυα Οπτικών Ινών www.telecom.ntua.gr/photonics Ηρακλής Αβραμόπουλος Photonics Communications Research

Διαβάστε περισσότερα

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό.

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 91 9. Άσκηση 9 ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. 9.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε τα φαινόµενα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΣΤΑ ΚΥΜΑΤΑ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΣΤΑ ΚΥΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΣΤΑ ΚΥΜΑΤΑ Θέμα 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στην κόλλα σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή πρόταση, χωρίς δικαιολόγηση. 1. Α) Φορτία που κινούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα