Εισαγωγή στους αλγορίθμους με παίγνια

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εισαγωγή στους αλγορίθμους με παίγνια"

Transcript

1 Ενότητα Σεναρίου 17 Εισαγωγή στους αλγορίθμους με παίγνια ΣΕΝΑΡΙΟ: Ευφυία και Υπολογιστές: Αντιμετωπίζοντας το «Έξυπνο» χαρτί 1. ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Ευφυία και Υπολογιστές: Αντιμετωπίζοντας το «έξυπνο χαρτί» Σημείωση: το συγκεκριμένο διδακτικό σενάριο αποτελεί επέκταση και προσαρμογή της δραστηριότητας που σχεδίασε ο Paul Curzon του Queen Mary University of London και παρουσιάζεται στο 2. ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβλέπεται να διαρκέσει 2 διδακτικές ώρες εφόσον συμπεριλαμβάνει και τη φάση της δημιουργίας προγράμματος. 3. ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ / ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ Πρόκειται για διδακτικό σενάριο που μπορεί να ενταχθεί σε οποιοδήποτε μάθημα Αλγοριθμικής και Προγραμματισμού Η/Υ από την Ε Δημοτικού έως και το Λύκειο ως εισαγωγική δραστηριότητα (Τζιμογιάννης κ.α., 2011). Οι μαθητές πρέπει να ξέρουν να παίζουν το παιχνίδι «Τρίλιζα» (που είναι διαφορετικό από την «τριάρα» όπως ήταν παλιότερα γνωστό, καθώς ολοκληρώνεται με την τοποθέτηση των πεσσών). 4. ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Το συγκεκριμένο διδακτικό σενάριο έχει ως στόχο του ο μαθητής: Να διακρίνει μεταξύ γνώσης και ευφυίας. Να συσχετίζει την ύπαρξη ευφυίας στους Η/Υ με την ύπαρξη κατάλληλων προγραμμάτων, δηλαδή ουσιαστικά κάποια ανθρώπινης ευφυΐας που είναι τελικά η «δημιουργός» της «συμπεριφοράς» του Η.Υ. Να αντιλαμβάνεται και να εξηγεί δηλαδή

2 το γεγονός πως οτιδήποτε κάνουν οι υπολογιστές οφείλεται στο γεγονός ότι εκτελούν εντολές γραμμένες από προγραμματιστές Να προσδιορίζει την έννοια του προγράμματος Η/Υ Να προσδιορίζει την έννοια της γλώσσας προγραμματισμού και του προγραμματιστή Η/Υ 5. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ 1 η Διδακτική ώρα Εισαγωγή Ο εκπαιδευτικός ανακοινώνει ότι το χαρτί που κρατά (Παράρτημα) είναι εξυπνότερο από ο- ποιονδήποτε στην τάξη, ακόμα και από τον εκπαιδευτικό. Στη συνέχεια ρωτά τους μαθητές αν τον πιστεύουν και ζητά από τους μαθητές αρχικά να σηκώσουν τα χέρια αυτοί που τον πιστεύουν και στη συνέχεια να σηκώσουν τα χέρια αυτοί που δεν τον πιστεύουν. Συγχαίρει και τους μεν γιατί τον πιστεύουν, αλλά και τους δε γιατί οι καλοί επιστήμονες χρειάζονται αποδείξεις για να πειστούν. Στη συνέχεια τους ενημερώνει ότι θα πραγματοποιήσουν μια δραστηριότητα και θα μάθουν αν το χαρτί είναι πράγματι έξυπνο ή όχι. Πριν όμως τη δραστηριότητα, τους ρωτά τι θα μπορούσε να έχει το χαρτί ώστε να είναι «έξυπνο». Οι μαθητές είναι δυνατόν να πουν ότι έχει κάποιο ειδικό μελάνι ή είναι πλαστικοποιημένο. Στην περίπτωση αυτή τους ρωτά να του ε- ξηγήσουν πώς μπορεί το μελάνι να κάνει ένα χαρτί έξυπνο και ότι η πλαστικοποίηση είναι για την προστασία του χαρτιού. Κάποιοι ίσως πουν ότι ενσωματώνει ένα τσιπάκι ή έναν υπολογιστή. Τους ενημερώνει ότι στην περίπτωση αυτή δεν υπάρχει τσιπάκι ή υπολογιστής ενσωματωμένος στο χαρτί. Μια άλλη ερώτηση θα μπορούσε να είναι ότι μήπως έχει να κάνει με αυτό που είναι γραμμένο στο χαρτί. Στην περίπτωση αυτή ο εκπαιδευτικός τους ρωτά τι θα μπορούσε να είναι γραμμένο που θα έκανε το χαρτί έξυπνο; Πολύπλοκες εξισώσεις; Φοβεροί στίχοι τραγουδιού ή ποιήματος; Κάποιο μυστικά γεγονότα; Τους ρωτά πώς το καθένα από αυτά θα μπορούσε να καταστήσει το χαρτί έξυπνο; Στο σημείο επισημαίνει ότι η γνώση δεν είναι το ίδιο με την ευφυία: αν στο χαρτί καταγράφονται κάποιες πληροφορίες αυτές δεν το καθιστούν αυτόματα ευφυές. Επισημαίνει λοιπόν ότι για να πειστούμε ότι είναι έξυπνο θα πρέπει να μπορεί να κάνει κάτι για να αποδείξει την ευφυία του. Δηλώνει λοιπόν ότι το συγκεκριμένο χαρτί δεν έχει χάσει ποτέ ούτε ένα παιχνίδι τρίλιζα εναντίον οποιουδήποτε ανθρώπου. Είτε νικά, είτε το παιχνίδι πηγαίνει σε ισοπαλία. Έχει λοιπόν τέλεια νοημοσύνη που σπάνια συναντάς σε άνθρωπο. Η απόδειξη Στη συνέχεια διεξάγεται η δραστηριότητα που θα αποδείξει τον ισχυρισμό του εκπαιδευτικού: Ο εκπαιδευτικός επιλέγει δύο εθελοντές μαθητές που θα τον βοηθήσουν να το αποδείξει. Σχεδιάζει μια τρίλιζα στον Πίνακα και δίνει σε κάθε εθελοντή από έναν μαρκαδόρο. Τους εξηγεί ότι για να αποδειχθεί πόσο έξυπνο είναι το χαρτί θα χρειαστεί να παίξει μια παρτίδα ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης 144/170

3 τρίλιζα απέναντι σε έναν άνθρωπο. Επειδή όμως το χαρτί έχει ειδικές ανάγκες (δεν έχει χέρια, μάτια), θα το βοηθήσει ένας άνθρωπός, ο ένας από τους δύο μαθητές. Δουλειά του συγκεκριμένου μαθητή είναι να κάνει ότι ακριβώς του λέει το χαρτί διαβάζοντας δυνατά τις οδηγίες ώστε όλοι να καταλαβαίνουν ότι παίζει το χαρτί και όχι ο ίδιος. Ο άλλος παίκτης αντιπροσωπεύει την ανθρωπότητα και πρέπει να παίξει αντιμέτωπος με το χαρτί με σκοπό να βάλει όλη του την εξυπνάδα για να το νικήσει. Μπορεί επίσης να παίρνει και τη βοήθεια των συμμαθητών του. Το χαρτί ξεκινά πρώτο. Αν οι μαθητές παραπονεθούν ότι είναι αδικία να ξεκινά πρώτο το χαρτί τους διαβεβαιώνεται ότι αν ο συμμαθητής τους με τη βοήθεια της τάξης είναι αρκετά έξυπνός θα φέρει ισοπαλία, δεν πρόκειται να χάσει επειδή το χαρτί ξεκινά πρώτο. Ο «υπηρέτης» του χαρτιού διαβάζει δυνατά την πρώτη κίνηση και παίζει σε μια γωνία. Στη συνέχεια παίζει ο μαθητής αντίπαλος του χαρτιού, ο οποίος μπορεί να πάρει και τη γνώμη των συμμαθητών του. Στη συνέχεια ο «υπηρέτης» του χαρτιού διαβάζει την επόμενη οδηγία κ.ο.κ. Είναι σημαντικό ο υπηρέτης του χαρτιού να διαβάζει δυνατά την κάθε οδηγία και να την ακολουθεί με ακρίβεια. Αν χρειάζεται, ο εκπαιδευτικός τον βοηθά να καταλάβει που α- κριβώς του λέει να παίξει η οδηγία. Για παράδειγμα «απέναντι γωνία» σημαίνει τη διαγωνίως απέναντι. Μερικές φορές μετά από την δεύτερη ή τρίτη κίνηση, μερικοί μαθητές θα χαρακτηρίσουν το παιχνίδι χαμένο. Ο εκπαιδευτικός επισημαίνει ότι πρόκειται για ένα κομμάτι χαρτί και μπορεί να κάνει λάθος στη συνέχεια. Κάποια άλλη φορά ίσως ο μαθητής αστειευτεί ζωγραφίζοντας ταυτόχρονα 2 Ο. Ο εκπαιδευτικός είναι δυνατόν να επισημαίνει ότι πράγματι οι άνθρωποι μερικές φορές καταφεύγουν στις ζαβολιές αλλά ας παιχτεί το παιχνίδι σωστά, πάντα μπορεί το χαρτί να κάνει λάθος. Αν το παιχνίδι πάει σε ισοπαλία αποδεικνύεται ότι το χαρτί είναι ισάξιο με τον άνθρωπο, αν το χαρτί κερδίσει ότι είναι ευφυέστερο από τους ανθρώπους. Αν κρίνουν οι μαθητές ότι αυτό μπορεί να ήταν τυχαίο είναι δυνατόν να ξαναπαίξουν μια παρτίδα «τρίλιζα» με τον ίδιο ή άλλο μαθητή ως αντίπαλο του χαρτιού. Η εξήγηση Ο εκπαιδευτικός επισημαίνει ότι η απόδειξη που ζητήθηκε δόθηκε και ζητά πάλι να σηκώσουν τα χέρια όσοι πιστεύουν ότι το χαρτί είναι έξυπνο και όσοι πιστεύουν ότι δεν είναι έτσι. Συνήθως θα υπάρξουν αρκετοί που θα ισχυρισθούν ότι το χαρτί δεν είναι έξυπνο παρά την ικανότητά του να μην χάνει ποτέ. Ο εκπαιδευτικός επισημάνει ότι επέδειξε όμως ευφυή συμπεριφορά οπότε κάπου υπάρχει ευφυία. Που βρίσκεται όμως αυτή; Σχεδόν σίγουρα κάποιος θα πει ότι οφείλεται στο άτομο που έγραψε τις οδηγίες. Ο εκπαιδευτικός ζητά όσους συμφωνούν να σηκώσουν τα χέρια. Σε αυτό το σημείο ο εκπαιδευτικός εξηγεί ότι ουσιαστικά στο χαρτί βρίσκεται ένα πρόγραμμα: εντολές δηλαδή που πρέπει να εκτελεστούν τυφλά. Επισημαίνει επίσης, ότι ό,τι και αν έχουν δει οι υπολογιστές να κάνουν, αυτοί ακολουθούν οδηγίες με τον ίδιο τρόπο που ο υπηρέτης του χαρτιού έκανε. Πρέπει λοιπόν αυτές οι οδηγίες να είναι γραμμένες σε μια γλώσσα που καταλαβαίνει ο υπολογιστής και μάλιστα να είναι με ακρίβεια γραμμένες έτσι ώστε να εκτελούνται σωστά. Αν λοιπόν το χαρτί δεν είναι ευφυές επειδή απλώς εκτελεί εντολές, τότε και κανένας υπολογιστής δεν είναι ευφυής. Αν όμως ισχυριστούμε ότι αυτός που έγραψε τις οδηγίες είναι ευφυής τότε ισχυριζόμαστε ότι ο άνθρωπος που δημιούργησε το πρόγραμμα (προγραμματιστής Η/Υ) είναι ευφυής, το οποίο είναι αληθές. Οι προγραμματιστές είναι οι άνθρωποι που έχουν γράψει όλες τις εντολές/οδηγίες για όλα αυτά που κάνουν ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης 145/170

4 οι υπολογιστές. 2 η Διδακτική ώρα (κατά προτίμηση συνεχόμενη) Διασαφηνίζεται ότι στην παρτίδα μεταξύ του «έξυπνου» χαρτιού και ενός ανθρώπου ο άνθρωπος το καλύτερο που μπορεί να φέρει είναι ισοπαλία, εφόσον το χαρτί παίζει πρώτο. Οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες των 4 ατόμων και σε κάθε ομάδα δίνεται αντίγραφο του έξυπνου χαρτιού. Ζητείται από τους μαθητές να δημιουργήσουν ένα χαρτί το οποίο θα περιέχει ένα πρόγραμμα το οποίο θα καταφέρνει να φέρνει πάντα ισοπαλία όταν παίζει αντιμέτωπό με το έξυπνο χαρτί. Το κάθε μέλος της ομάδας θα ετοιμάσει τη δική του λύση, θα την παρουσιάσει στην ομάδα του και οι λύσεις που θεωρούνται από την ομάδα ότι είναι σωστές δοκιμάζονται με προσομοίωση παρτίδας μέσα στην ομάδα. Τα προγράμματα που θεωρούνται ότι τρέχουν σωστά γράφονται σε ξεχωριστά χαρτιά και επιδίδονται στον εκπαιδευτικό με το όνομα της ομάδας. Ο εκπαιδευτικός αφού συλλέξει όλες τις λύσεις που έχουν δώσει οι ομάδες τις δοκιμάζει στην ολομέλεια με δύο εθελοντές μαθητές όπως και την 1 η διδακτική ώρα και επισημαίνει τις σωστές επαινώντας όμως τις προσπάθειες όλων των ομάδων. Στη συνέχεια ο εκπαιδευτικός παίρνει μία από τις λύσεις που αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά αποκλειστικά το «έξυπνο» χαρτί και παίζει απέναντί του ως άνθρωπός απέναντι στο Χαρτί-Λύση ξεκινώντας πρώτος όπως και το «Έξυπνο» Χαρτί (Ένα τέτοιο Χαρτί-Λύση υπάρχει στο Παράρτημα). Με αυτό τον τρόπο αποδεικνύει ότι το Χαρτί-Λύση ναι μεν αντιμετωπίζει πάντα το «Έξυπνο» Χαρτί αποδοτικά, δεν αντιμετωπίζει όμως σωστά οποιονδήποτε παίξει μαζί του. Σε αυτό το σημείο γίνεται κατανοητό ότι τα προγράμματα δίνουν λύσεις μέσα σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο (Frame Problem) και αν αυτό το πλαίσιο αλλάξει πρέπει να αλλάξει και το πρόγραμμα. Όταν λοιπόν ο προγραμματιστής γράφει ένα πρόγραμμα πρέπει να εξασφαλίσει ότι έχει σκεφτεί εκ των προτέρων όλα τα ενδεχόμενα που θα μπορούσαν να προκύψουν. Αν οι μαθητές έχουν δημιουργήσει περισσότερο καθολικές λύσεις τότε για αυτές τις λύσεις προσδιορίζεται το εύρος των προβλημάτων που λύνουν. Στο ίδιο συμπέρασμα καταλήγουμε αν διερευνήσουμε τι συμβαίνει αν το χαρτί παίζει δεύτερο. Πολύ γρήγορα γίνεται κατανοητό ότι το «έξυπνο» χαρτί δεν παίζει πια έξυπνα και ότι παίζει «έξυπνα» μόνο όταν παίζει πρώτο. Επομένως λειτουργεί μέσα σε συγκεκριμένο πλαίσιο προβλήματος. 6. ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Οι μαθητές, ιδιαίτερα στις μικρές τάξεις του Δημοτικού ή την αρχή του Γυμνασίου, οι οποίοι εισάγονται στην Αλγοριθμική και στον Προγραμματισμό Η/Υ παρουσιάζουν συχνά μια εδραιωμένη «ανθρωπομορφική» αντίληψη για τους Η/Υ (Δαγδιλέλης, 2008). O σχετικός όρος οφείλεται στον Pea (1984) και χρησιμοποιείται για να δηλώσει το γεγονός ότι οι αρχάριοι προγραμματιστές πολλές φορές ερμηνεύουν τα προγράμματα και γενικότερα την επικοινωνία τους με ένα πληροφορικό σύστημα, όχι με βάση τους συντακτικούς και κανόνες σημασίας (syntax, semantics) της χρησιμοποιούμενης γλώσσας (προγραμματισμού, γλώσσας εντολών κ.λπ.), αλλά αποδίδοντας στο αντίστοιχο πρόγραμμα ένα νόημα ευρύτερο του πραγματικού. Κατ αυτόν τον τρόπο οι μαθητές συμπεριφέρονται σαν το πληροφορικό σύστημα να διέθετε ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης 146/170

5 αυτόνομη ανθρώπινη νόηση. Βέβαια, σήμερα ακόμη και οι νεότεροι μαθητές έχουν μια εκτεταμένη εμπειρία με τους Η.Υ. και γενικότερα με την ψηφιακή τεχνολογία (smart phones κ.λπ.). Ωστόσο, το νόημα της υπόθεσης του ανθρωπομισρφισμού δεν είναι ότι οι μαθητές πιστεύουν κυριολεκτικά στην ύπαρξη κάποια κρυμμένης έμβιας νοημοσύνης, αλλά συμπεριφέρεται μερικές φορές ως εάν Σημαντικό επίσης είναι οι μαθητές να κατανοήσουν ότι ένα πρόγραμμα Η/Υ δεν επιλύει ένα πρόβλημα αλλά μια κλάση προβλημάτων μέσα σε έναν συγκεκριμένο χώρο, ο οποίος πρέπει πρώτα να αποσαφηνιστεί (Δαγδιλέλης, 2008, Βακάλη κ.ά., 2011). Οι δραστηριότητες στις οποίες οι μαθητές παίζουν τον ρόλο του υπολογιστή και του προγραμματιστή εναλλάσσοντας ρόλους τούς βοηθούν να αντιληφθούν όψεις του προγραμματισμού με βιωματικό και παιγνιώδη τρόπο. 7. ΧΡΗΣΗ Η.Υ. ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΑ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΜΕΣΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Στο συγκεκριμένο σενάριο επιβεβαιώνεται η ρήση του Dijkstra «Η επιστήμη υπολογιστών έχει τόση σχέση με τους υπολογιστές, όση έχει η αστρονομία με το τηλεσκόπιο». Με απλούστερα λόγια, η Πληροφορική είναι μια επιστήμη που έχει ως κύριο όργανό της τον υ- πολογιστή, αλλά δεν ταυτίζεται με αυτόν. 1 Επομένως η Πληροφορική, το υπόβαθρο της ακριβέστερα (οι αλγόριθμοι, η θεωρία, ακόμη και οι γλώσσες προγραμματισμού) εξαρτώνται φυσικά από την τελική εκτέλεσή τους, αλλά δεν ταυτίζονται με τους Η.Υ. 8. ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ / ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ ΣΤΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Οι αναπαραστάσεις των μαθητών περί ανθρωπομορφικής νοημοσύνης των υπολογιστικών συστημάτων περιγράφηκαν σε προηγούμενη ενότητα. Για το συγκεκριμένο διδακτικό σενάριο δεν προβλέπονται ιδιαίτερες δυσκολίες πέρα από τη διαχείριση του χρόνου τη 2η διδακτική ώρα. Είναι όμως σημαντικό ο μαθητής που «υπηρετεί» το κάθε «Χαρτί-Υπολογιστή» να διαβάζει δυνατά τις οδηγίες και να τις εκτελεί τυφλά και με ακρίβεια χωρίς να χρησιμοποιεί το δικό του μυαλό. Αν χρειάζεται, ο εκπαιδευτικός τον βοηθά να καταλάβει που ακριβώς του λέει να παίξει η οδηγία π.χ. «απέναντι γωνία» σημαίνει «διαγωνίως απέναντι γωνία», «στην άκρη της μεσαίας γραμμής» σημαίνει σε «οποιαδήποτε από τις δύο άκρες της μεσαίας γραμμής». Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μια συζήτηση γιατί χρειάζονται ειδικές γλώσσες προγραμματισμού, π.χ. για να είναι σαφές τι ακριβώς χρειάζεται να εκτελεστεί. Το παιχνίδι μπορεί να παιχθεί και Online στη διεύθυνση: Παραλλαγές αυτού του παιχνιδιού υπάρχουν στη Wikipedia (http://en.wikipedia.org/wiki/tic-tac-toe) και γενικά μπορούν να εντοπιστούν στο Διαδίκτυο. 1 Για τον λόγο αυτό ο όρος «Πληροφορική» φαίνεται πιο ορθός από την «Επιστήμη των Υπολογιστών», όπως θα ήταν λανθασμένο να μιλήσουμε για «Επιστήμη του Μικροσκοπίου» αντί για «Βιολογία». ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης 147/170

6 9. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ Το διδακτικό συμβόλαιο του σεναρίου, το τι δηλαδή αναμένεται από εκπαιδευτικό και μαθητές, περιγράφεται με σαφήνεια στην περιγραφή του διδακτικού σεναρίου. O εκπαιδευτικός στην αρχή «προσπαθεί» να πείσει τους μαθητές του για έναν προφανή παραλογισμό (την ιδέα της νοημοσύνης ενός κομματιού χαρτιού) και στη συνέχεια υιοθετεί έναν πιο τυπικό ρόλο, ως εκπαιδευτικός: προσπαθεί να εξηγήσει τη διαδικασία που περιγράφεται στο χαρτί και την ιδέα ότι τελικά ο άνθρωπος (που έγραψε τις οδηγίες στο χαρτί) είναι ο νοήμων. 10. ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΗ ΘΕΩΡΙΑ ΜΑΘΗΣΗΣ Η διαδικασία του «έξυπνου χαρτιού» είναι μια διαδικασία με μεγάλη αλληλεπίδραση ανάμεσα στον εκπαιδευτικό και τους μαθητές. Η περιγραφή της περιλαμβάνει διαδοχικά στάδια που βαίνουν από τη φάση στην οποία γίνεται αποδεκτή μια απλοϊκή αντίληψη του έξυπνου χαρτιού, ως την πλήρη εξήγηση του αλγορίθμου που περιγράφεται στο χαρτί. Η διαδρομή αυτή βασίζεται σε μια σειρά διαδοχικών βαθμίδων («σκαλοπατιών») που προκύπτουν μέσα από την αλληλεπίδραση του εκπαιδευτικού με τους μαθητές. Τόσο η δραστηριότητα αυτή, όσο και οι επεκτάσεις της ή οι άλλες, παρόμοιες δραστηριότητες που περιγράφονται σε άλλες ενότητες, αποσκοπούν στη σταδιακή δόμηση της εννοίας του αλγορίθμου ως μιας σειρά «κανόνων» που μπορούν να καθοδηγήσουν ένα παιχνίδι. Η δόμηση αυτή γίνεται πάντοτε μέσα σε μια διαδικασία ισχυρής αλληλεπίδρασης μεταξύ μαθητή, εκπαιδευτικού και «περιβάλλοντος» (συμμαθητές, Η.Υ., γραπτές οδηγίες) που έχει όλα τα χαρακτηριστικά του κονστρουκτιβισμού. 11. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΤΑΞΗΣ ΕΦΙΚΤΟΤΗΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ Την 1 η διδακτική ώρα ο μαθητές συνεργάζεται και αλληλεπιδρά με όλους τους συμμαθητές του, ενώ τη 2 η διδακτική ώρα οι μαθητές εργάζονται σε ομάδες εργασίας των 4 ατόμων. Τα θρανία των μαθητών μπορούν να χρησιμοποιηθούν ανά δύο (2) για τη διαμόρφωση κοινού χώρου εργασίας για την κάθε ομάδα. 12. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Οι μαθητές και το σενάριο μπορεί να αξιολογηθεί χρησιμοποιώντας τις απαντήσεις των μαθητών την 1 η διδακτική ώρα και τις ατομικές λύσεις και ομαδικές λύσεις που έδωσαν οι μαθητές τη 2 η διδακτική ώρα. Επίσης είναι δυνατόν να δοθεί κατάλληλο ερωτηματολόγιο το οποίο θα αξιολογεί την κατάκτηση των διδακτικών στόχων του σεναρίου για όποιον στόχο αυτό είναι εφικτό με τη συγκεκριμένη τεχνική συλλογής δεδομένων. ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης 148/170

7 13. ΤΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Διάρκεια επιμόρφωσης: 2 ώρες Προτείνεται η συγκεκριμένη ενότητα να διδαχθεί με τη διδακτική τεχνική της προσομοίωσης. Ο επιμορφωτής παρουσιάζει στους εκπαιδευτικούς το επιμορφωτικό σενάριο, εξηγώντας το στόχο του και παρέχοντας τις κατάλληλες διαδικαστικές οδηγίες. Στη συνέχεια ο επιμορφωτής συντονίζει και τις δύο διδακτικές ώρες σαν να ήταν αυτός ο εκπαιδευτικός της τάξης και οι επιμορφούμενοι εκπαιδευτικοί οι μαθητές, εκτελώντας το παραπάνω διδακτικό σενάριο «Ευφυία και Υπολογιστές: Αντιμετωπίζοντας το «Έξυπνο» χαρτί». Είναι ιδιαίτερα σημαντικό μετά το τέλος της προσομοίωσης να υπάρξει χρόνος αλλά και κατάλληλη προετοιμασία από τον επιμορφωτή για συζήτηση και αναστοχασμό. Η συζήτηση και ο αναστοχασμός θα έχει ως στόχο να αναδειχθούν τα πλεονεκτήματα, η προστιθέμενη αξία αλλά και οι περιορισμοί τέτοιων δραστηριοτήτων, καθώς και οι δυσκολίες που προκύπτουν. Στη συγκεκριμένη φάση της συζήτησης και του αναστοχασμού, θα μπορούσαν επίσης να α- ναδειχθούν προτάσεις για νέες δραστηριότητες ή για βελτιωμένες παραλλαγές των δραστηριοτήτων που παρουσιάστηκαν. 14. ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Όσον αφορά το συγκεκριμένο σενάριο του «Έξυπνου» χαρτιού είναι δυνατόν να υπάρξουν περαιτέρω δραστηριότητες, στις οποίες οι ομάδες των μαθητών δημιουργούν προγράμματα που νικούν ή φέρνουν ισοπαλία είτε παίζουν πρώτα είτε δεύτερα και διοργανώνονται τουρνουά τρίλιζας μεταξύ των «χαρτιών-προγραμμάτων» των ομάδων με κοινό την ολομέλεια της τάξης. Επισημαίνεται ότι επιπροσθέτως, όπως αναφέρεται και σε άλλα σημεία του επιμορφωτικού υλικού, σε προηγούμενες ενότητες, είναι δυνατόν να αξιοποιήσουμε και άλλες βιωματικές δραστηριότητες χωρίς υπολογιστές είτε για τους δυαδικούς αριθμούς (Binary Numbers: Count the Dots, είτε για την αναπαράσταση εικόνας (Image Representation: Color by numbers, αλλά και για άλλα θέματα Πληροφορικής όπως παρουσιάζονται στο Computer Science Unplugged, και στο Computer Science For Fun, Όταν οι μαθητές κατανοήσουν τον τρόπο με τον οποίοι οι Η.Υ. εφαρμόζουν αλγορίθμους, ο εκπαιδευτικός μπορεί να παρουσιάσει και παίγνια πιο πολύπλοκα που εκτελούνται από τον Η.Υ. (αφθονούν στο Διαδίκτυο), είτε στατικά (όπως ο κύβος του Rubik και οι παραλλαγές του), είτε παιχνίδια με παίκτες και απρόβλεπτη εξέλιξη (τάβλι, σκάκι, go κ.λπ.). Μπορεί ίσως να γίνει μια συζήτηση (ανάλογα φυσικά με την ηλικία και το επίπεδο των μαθητών) για τους τρόπους με τους οποίους οι Η.Υ. εφαρμόζουν «ατελείς» στρατηγικές (αφού στα πολύπλοκα παιχνίδια είναι αδύνατος ο υπολογισμός μιας «τέλειας στρατηγικής» - για παράδειγμα στο σκάκι) και ευριστικές που οδηγούν προς μια διαρκή βελτίωση της θέσης του Η.Υ. (εάν ο αντίπαλος δεν είναι εξαιρετικός) έως ότου να μπορεί να εφαρμοστεί μια «τέλεια στρατηγική». Εξάλλου τα παρεπόμενα της ανάπτυξης των σχετικών προγραμμάτων αναδεικνύουν πλευρές ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης 149/170

8 αυτής της «κούρσας» για διαρκή επέκταση και βελτίωση των επιδόσεων των Η.Υ. 2 Σε ένα άλλο μήκος κύματος, υπάρχει ένα ευρύ πεδίο εφαρμογών με Η.Υ. και ενός αγώνα για βελτίωση των αλγορίθμων για την επίλυση κυρίως προβλημάτων που είναι «ανοιχτά» κατά κάποιο τρόπο και ενίοτε χωρίς προφανές όφελος πέρα από τη δόξα του νέου ρεκόρ: (1) Ο προσδιορισμός ακόμη περισσοτέρων του αριθμού π (ένα σχετικά πρόσφατο ρεκόρ είναι τα ψηφία Ενίοτε χρησιμεύει σε τεστ όπου χρειάζονται τυχαίοι αριθμοί. (2) Εντοπισμός ακόμη μεγαλύτερων πρώτων αριθμών (αυτό έχει εφαρμογές στην κρυπτογραφία) (3) Το περίφημο θεώρημα των τεσσάρων χρωμάτων, πολύ απλό στη διατύπωση του, που χρειάστηκε όμως περίπου 150 χρόνια για να αποδειχθεί (;) με τη βοήθεια Η.Υ. Το παιχνίδι της τριάρας Το παιδικό παιχνίδι τριάρα, είναι σαν την τρίλιζα που περιγράφεται παραπάνω μάλιστα «τρίλιζα» σημαίνει «τρία στη σειρά» και είναι ένα όνομα ταιριαστό για την τριάρα. Η τριάρα παίζεται «παραδοσιακά» στο χώμα 3 με δυο παίκτες που έχουν ο καθένας 3 μικρά αντικείμενα (πέτρες, ξυλαράκια κ.λπ. - «πεσσούς» κατά την αρχαία ορολογία). Στο χώμα είναι χαραγμένο ένα τετράγωνο, τα ευθύγραμμα τμήματα που ενώνουν τα μέσα των απέναντι πλευρών και οι διαγώνιες. Τα 9 σημεία τομής αποτελούν τα σημεία στα οποία οι παίκτες τοποθετούν (εναλλάξ) τα αντικείμενα τους και το παιχνίδι αρχίζει όταν έχουν τοποθετηθεί όλα τα αντικείμενα και τελειώνει όταν κάποιος «κάνει τριάρα» (φυσικά πάντα κάποιος μπορεί να κάνει τριάρα στο ξεκίνημα, δηλαδή με την τοποθέτηση και μόνο των πεσσών οπότε η παρτίδα τελειώνει πριν «αρχίσει»). Η επανάληψη του παιχνιδιού οδηγεί κατά κανόνα τους μαθητές στο να αντιληφθούν την ύπαρξη «νικηφόρων στρατηγικών» (αλγορίθμων) τους οποίους οι μαθητές μπορούν να ε- φαρμόσουν, αλλά, κατά πάσα πιθανότητα, όχι να περιγράψουν αποκλειστικά με λόγο, με ακριβείς οδηγίες (δηλαδή να τους περιγράψουν χωρίς συγκεκριμένα παραδείγματα). 2 Για παράδειγμα όλη η ιστορία της «αντιπαλότητας» στο σκάκι ανθρώπου Η.Υ. με την πρόσφατη αμφισβητούμενη επικράτηση του Deep Blue της ΙΒΜ εναντίον του Κασπάροβ είναι από τις ιστορίες που έχουν ενδιαφέρον για τους νεαρούς μαθητές και όχι μόνο. 3 Το παίξιμο στο χώμα είναι βασική παράμετρος του παιχνιδιού: λιτό περιβάλλον για ένα λιτό παιχνίδι. ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης 150/170

9 Η «μαγική σφαίρα» που διαβάζει τις σκέψεις Στο Διαδίκτυο μπορεί κανείς εύκολα να εντοπίσει ένα αρχείο flash με την ονομασία psychic.swf ή εναλλακτικά στη διεύθυνση η οποία «μαντεύει» έναν κρυφό διψήφιο αριθμό που οι μαθητές σκέφτονται. Αν προσθέσουν τα ψηφία του αριθμού και αφαιρέσουν το άθροισμα από τον αρχικό αριθμό, τότε μπορούν από τον παρατιθέμενο πίνακα να αντιστοιχίσουν το αποτέλεσμα με ένα σύμβολο. Η σφαίρα «μαντεύει» το σύμβολο ανεξάρτητα από τον αρχικό «κρυφό» αριθμό που έβαλε στο μυαλό του ο μαθητής. Για παράδειγμα, έστω ότι ο μαθητής διαλέγει έναν «κρυφό αριθμό» το 48. Προσθέτει 4+8=12. Κάνει την αφαίρεση =36. Βρίσκει το αντίστοιχο σύμβολο στον πίνακα. Η «σφαίρα» μαντεύει το σύμβολο (κάνοντας «κλικ» επάνω στη σφαίρα, αυτή αποκαλύπτει το σωστό σύμβολο). Ζητήστε από τους μαθητές να παίξουν επανειλημμένα το παιχνίδι και να προσπαθήσουν να εξηγήσουν τι ακριβώς συμβαίνει (μπορούν να το παίξουν ομαδικά, δηλαδή ο καθένας μόνος του, σιωπηλά, με τη σφαίρα να προβάλλεται στον τοίχο από έναν βιντεπροτζέκτορα). Μαθητές της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης θα δυσκολευτούν πολύ να βρουν την εξήγηση της μαγείας, ενώ του Λυκείου ίσως την αντιληφθούν γρήγορα. Η πρώτη παρατήρηση είναι βέβαια το απίστευτο γεγονός ότι η σφαίρα δίνει σωστή απάντηση σε όλους τους μαθητές, που παίζουν ταυτόχρονα. Επίσης αυτό που φαίνεται, στα μάτια των μαθητών, «μαγικό» είναι ότι οι σκέψεις τους είναι τελείως «κρυφές» δε λένε σε κανέναν τίποτε, ούτε γράφουν κάτι σε κάποιο χαρτί, δουλεύουν μόνο με το μυαλό και όμως η σφαίρα «μαντεύει» τη σκέψη τους. Ακόμη, σε κάθε νέα δοκιμή του παιχνιδιού, τα σύμβολα αλλάζουν τελείως γεγονός που, κατά την αντίληψη των μαθητών πάντοτε, διασφαλίζει το γεγονός ότι δεν υπάρχει κάποιο είδος «σταθερού μαντέματος», κάποιο τρυκ που ακυρώνει τη μαγεία. Στην πραγματικότητα βέβαια, όποιος και αν είναι ο διψήφιος αριθμός που σκέφτονται οι μαθητές, καταλήγει σε πολλαπλάσιο του 9. Για παράδειγμα = 36 = 4*9. Γενικότερα, αν Α και Β είναι αριθμοί μονοψήφιοι, τότε κάθε διψήφιος αριθμός έχει τιμή 10 * Α + Β. Για παράδειγμα για τον αριθμό 48, Α=4 και Β=8 και ο 48 έχει τιμή 10 * (= 10 * Α + Β). Έτσι, όλοι οι μαθητές κάνουν τις εξής πράξεις: 10 *Α + Β (Α + Β) = 10 *Α + Β Α Β = 9 * Α Επομένως, όποιος και αν είναι ο διψήφιος αριθμός που σκέφτονται οι μαθητές, μετά τις πράξεις καταλήγει σε πολλαπλάσιο του 9. Αν προσέξει κανείς τον πίνακα, θα δει ότι όλα τα πολλαπλάσια του 9 έχουν το ίδιο σύμβολο γεγονός που εξηγεί με ποιον τρόπο η μαγική σφαίρα απαντά σωστά, ταυτόχρονα σε όλους τους μαθητές: είναι γιατί η σωστή απάντηση είναι η ίδια για όλους τους μαθητές. Η διδακτική διαχείριση της μαγικής σφαίρας, με ποιον τρόπο δηλαδή ο εκπαιδευτικός θα παρουσιάσει αρχικά ως «μαγικό» το παιχνίδι και σιγά-σιγά θα «προετοιμάσει» το έδαφος ώστε οι μαθητές να αντιληφθούν τον κρυμμένο αλγόριθμο που οδηγεί τη σφαίρα στο μά- ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης 151/170

10 ντεμα, εναπόκειται στον εκπαιδευτικό και είναι φυσικά συνάρτηση του επιπέδου των μαθητών στους οποίους απευθύνεται. Το «21» Παίζουν δυο μαθητές. Έχουν μπροστά τους ένα σωρό με 21 πετραδάκια (πεσσούς). Εναλλάξ οι μαθητές προφέρουν έναν αριθμό από τους 1, 2, 3 και αφαιρούν αντίστοιχα πετραδάκια από το σωρό των 21. Το παιχνίδι είναι τους είδους «μιζέριας», δηλαδή χάνει όποιος πάρει το τελευταίο πετραδάκι. Για παράδειγμα: Α παίκτης: λέει «3» και αφαιρεί 3 πετραδάκια από τον σωρό. Μένουν 18 Β παίκτης: λέει «2» και αφαιρεί 2 πετραδάκια από τον σωρό. Μένουν 16 Α παίκτης: λέει «1» και αφαιρεί 1 πετραδάκι από τον σωρό. Μένουν 15 κ.ο.κ. Χάνει αυτός που θα πάει το τελευταίο πετραδάκι. Υπάρχει μια στρατηγική (αλγόριθμος) σύμφωνα με τον οποίο ο δεύτερος παίκτης (αυτός που παίζει δεύτερος) μπορεί πάντα να κερδίσει. Λέει πάντοτε τον αριθμό που απαιτείται ώστε μαζί με αυτόν που είπε τελευταίο ο Α, το άθροισμα να είναι 4: για παράδειγμα αν ο Α πει «2» τότε ο Β πρέπει να πει επίσης «2» γιατί 2+2=4. Αν ο Α πει «3», τότε ο Β πρέπει να πει «1» για τι 3+1=4. Με τον τρόπο αυτό οι αριθμοί που προκύπτουν, αφού μιλήσουν ο Α και ο Β, είναι πολλαπλάσια του 4. Άρα σε κάποια στιγμή το άθροισμα θα γίνει 20 και ο Α αναγκαστικά θα πάρει το 21 ο, τελευταίο πετραδάκι. Οι παρακάτω εικόνες απεικονίζουν το παιχνίδι, σε έναν αγώνα χρήστη εναντίον του Excel και καθώς ο χρήστης παίζει πρώτος, το Excel «κερδίζει» πάντοτε: Αρχικό στάδιο ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης 152/170

11 Οι «κρυμμένοι» τύποι Ένα παιχνίδι Και πάλι εναπόκειται στον εκπαιδευτικό, με ποιον τρόπο θα παρουσιάσει αρχικά ως «έξυπνο» το Excel που πάντοτε κερδίζει και σιγά-σιγά θα «προετοιμάσει» το έδαφος ώστε οι μαθητές να αντιληφθούν τον κρυμμένο αλγόριθμο (εκφρασμένο με τις βασικές συναρτήσεις του λογισμικού) που οδηγεί το Excel στη νίκη. Το παιχνίδι Nim To παιχνίδι αυτό είναι πολύ πιο σύνθετο από τα προηγούμενα, αν και έχει εξίσου απλούς κανόνες. Μια σειρά από μικρά αντικείμενα (πεσσούς) είναι διατεταγμένα σε γραμμές το πλήθος των γραμμών, το συνολικό πλήθος των πεσσών και η κατανομή τους είναι τυχαία. Δυο παίκτες παίζουν εναλλάξ και ο καθένας μπορεί να πάρει όσους πεσσούς θέλει, αλλά μόνο από μια γραμμή κάθε φορά (όποια θέλουν). Το παιχνίδι είναι «μίζερο», δηλαδή χάνει όποιος πάρει τον τελευταίο πεσσό. Οι μαθητές μπορούν να το παίξουν Online (εναντίον του Η.Υ.) στη διεύθυνση: (και ο σχετικός κώδικας της ιστοσελίδας σε JavaScript είναι προσβάσιμος χωρίς κανένα εμπόδιο). Αναλυτικές εξηγήσει για την στρατηγική που πρέπει να ακολουθήσει κανείς βρίσκονται στη διεύθυνση: Μια πλήρης παρουσίαση του παιχνιδιού και των παραλλαγών του βρίσκει κανείς στο γνωστό site cs4fn (Computer Science for Fun): και ιδιαίτερα στη σελίδα: και η αντίστοιχη στρατηγική στο: ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης 153/170

12 Η σχετική εφαρμογή (σε java) μπορεί να φορτωθεί και να χρησιμοποιηθεί και offline, μέσα στην τάξη. Μια πιο πλήρη και μαθηματικοποιημένη ανάλυση του παιχνιδιού (η οποία βασίζεται στη δυαδική αναπαράσταση του πλήθους των πεσσών και την εφαρμογή του γνωστού λογικού τελεστή XOR!!) μπορεί κανείς να βρει στη Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/nim Η πλήρης ανάλυση του παιχνιδιού είναι υπερβολικά περίπλοκη ώστε να γίνει κατανοητή από μαθητές της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και του Γυμνασίου. Ούτε φυσικά έχει κάποιο νόημα οι μαθητές απλώς να παίξουν το παιχνίδι, ή να εφαρμόσουν νικηφόρες στρατηγικές (αλγορίθμους) τις οποίες δεν κατανοούν. Ο εκπαιδευτικός θα μπορούσε να ακολουθήσει μια ενδιάμεση στρατηγική (διδακτική στρατηγική, όχι στρατηγική του παιχνιδιού), ενθαρρύνοντας τους μαθητές (α) να βρουν μερικές έστω «κερδοφόρες» στρατηγικές (με την έννοια ότι εξασφαλίζουν σίγουρη νίκη στον παίκτη, αν αυτός δεν κάνει λάθη), δηλαδή σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. (β) να παρατηρήσουν τους τρόπους με τους οποίους «συμπεριφέρεται» ένα από τα online προγράμματα για το Nim. H παρατήρηση της συμπεριφοράς ενός προγράμματος του Η.Υ. (που είναι ένας «τέλειος» παίκτης, δηλαδή παίζει μια άριστη κίνηση κάθε φορά) θα μπορούσε να έχει θετικές επιπτώσεις στους μαθητές. Ο εκπαιδευτικός μπορεί να τους ενθαρρύνει να απαντήσουν σε ερωτήματα όπως: (i) (ii) (iii) το πρόγραμμα είναι «ντετερμινιστικό», δηλαδή όταν ο άνθρωπος-χρήστης κάνει τις ίδιες κινήσεις, το σύστημα ανταποκρίνεται με τον ίδιο τρόπο; Oι κινήσεις του συστήματος είναι συμβατές με τις «κερδοφόρες στρατηγικές» που έχουν επισημάνει οι μαθητές; Η παρατήρηση των κινήσεων του συστήματος οδηγεί σε ανακάλυψη νέων «στρατηγικών» - δηλαδή σε ανακάλυψη νέων τμημάτων του αλγορίθμου που χρησιμοποιεί το σύστημα; Για παράδειγμα, μια κερδοφόρα στρατηγική είναι η εξής: Αν παραμείνουν στο τέλος δυο πεσσοί, ένας σε κάθε γραμμή, τότε προφανώς ο πρώτος παίκτης κερδίζει γιατί παίρνει έναν από τους δυο και ο άλλος παίκτης παίρνει υποχρεωτικά τον τελευταίο. Από την απλή αυτή παρατήρηση προκύπτουν 2 γενικεύσεις: (1) Αν υπάρχει σε κάποια στιγμή άρτιος αριθμός γραμμών που η κάθε μια έχει έναν πεσσό, τότε ο πρώτος παίκτης μπορεί να είναι σίγουρος νικητής (2) Αν σε κάποια στιγμή του παιχνιδιού όλοι οι πεσσοί (περισσότεροι από έναν) βρίσκονται σε μια γραμμή, τότε ο πρώτος παίκτης κερδίζει (αρκεί να πάρει όλους τους πεσσούς εκτός φυσικά του τελευταίου) (3) Αν υπάρχουν σε κάποια στιγμή 2 μοναδικές γραμμές με ίσο αριθμών πεσσών, τότε ο πρώτος παίκτης μπορεί πάντοτε να κερδίσει καθώς με το παιχνίδι θα οδηγηθεί αναγκαστικά είτε στην περίπτωση (1) παραπάνω, είτε στην περίπτωση (2). Έτσι μπορούμε να οδηγηθούμε σε γενικότερες στρατηγικές κ.λπ. ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης 154/170

13 Αλγόριθμοι στην καθημερινότητα Αλγόριθμοι που εφαρμόζονται στην καθημερινότητά μας μπορούν επίσης να αποτελέσουν αντικείμενα διδακτικής διαπραγμάτευσης και διδασκαλίας. Ανάλογα με πρόβλημα, ο αντίστοιχος αλγόριθμος μπορεί να είναι σχετικά πολύπλοκος ή πολύ απλός. Σε κάθε περίπτωση, η προσομοίωση της λειτουργίας των συστημάτων, μπορεί να προγραμματιστεί σε ένα προγραμματιστικό περιβάλλον και να χρησιμοποιηθεί στο μάθημα. Παραδείγματα τέτοιων αλγορίθμων μπορούν να είναι: (1) Αυτόματοι πωλητές διαφόρων ειδών (εισιτηρίων, αναψυκτικών κ.λπ.). (2) Προγραμματισμός ενός ασανσέρ (3) Αυτοματοποίηση διαδικασιών λειτουργίας και ελέγχου (οι λεγόμενοι «αυτοματισμοί»). Σε πολλές περιπτώσεις βιομηχανικές μονάδες έχουν ανάγκη από αυτόματους μηχανισμούς που ελέγχουν την καλή λειτουργία τους. Για παράδειγμα, στα βιομηχανικά ψυγεία (για φρούτα, τυριά κ.λπ.), υπάρχουν μηχανισμοί που ελέγχουν τη θερμοκρασία των ψυκτικών θαλάμων, την υγρασία τους, τη λειτουργία των ψυκτήρων (λειτουργία μόνο ανεμιστήρα ή ανεμιστήρα και ψύξης), την ενδεχόμενη διαρροή των πτητικών αερίων του συστήματος κ.λπ.). Κανόνες Σε πολλές περιπτώσεις δεν είναι ο αλγόριθμος καθαυτός που μπορεί να διδαχθεί, αλλά οι περιπτώσεις που παρουσιάζονται και περιγράφουν λεπτομερώς αντιστοιχίες, Τέτοια παραδείγματα είναι: (ι) η μετατροπή λατινικών αριθμών (της αναπαράστασης αριθμών στο λατινικό σύστημα για να είμαστε ακριβείς) σε δεκαδικούς (αραβικούς) και αντίστροφα (ιι) μετατροπή ενός αριθμού σε λεκτικό: π.χ. το 1234 να μεταγραφεί ως χίλια διακόσια τριάντα τέσσερα κ.λπ. Αλγόριθμοι και βιωματικές καταστάσεις Οι βιωματικές καταστάσεις είναι πολύ πρόσφορες για τη διδασκαλία εννοιών κυρίως στις μικρότερες ηλικίες. Ορισμένα παραδείγματα δίνονται παρακάτω: (1) Δίκτυα ταξινόμησης. Στο site csunplugged.com αναφέρονται ως παράδειγμα μια σειρά από δίκτυα ταξινόμησης. Κατ αρχάς, ένα τέτοιο δίκτυο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ανεύρεση του ελαχίστου από μια σειρά αριθμών: ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης 155/170

14 Το παραπάνω διάγραμμα και όσα ακολουθούν, είναι αντιγραμμένα από το βιβλίο csunplugged και παρατίθενται αποκλειστικά για εκπαιδευτικούς/διδακτικούς λόγους. Αν τοποθετήσει κανείς τυχαίους αριθμούς στα τετράγωνα και οι αριθμοί «γλυστρούν» κατά μήκος των βελών και συγκρίνονται μέσα στα κυκλάκια με τον κανόνα «ο μικρότερος συνεχίζει», τότε στο τελευταίο τετράγωνο θα καταλήξει ο μικρότερος (ελάχιστος) από τους αριθμούς. Από την καθαρά Πληροφορική άποψη το σχεδιάγραμμα παραπέμπει σε παράλληλη επεξεργασία, καθώς ένας επεξεργαστής θα χρειαζόταν 7t χρόνο για τον εντοπισμό του ελαχίστου (αν t είναι ο απαιτούμενος χρόνος για μια σύγκριση), ενώ ένα σύστημα με 4 επεξεργαστές θα χρειαζότανε μόνο 3t. Παρόμοια, στο παρακάτω δίκτυο τέσσερις αριθμοί θα ταξινομηθούν, με τον κανόνα «σε κάθε κυκλάκι, ο μικρότερος συνεχίζει αριστερά, ο μεγαλύτερος δεξιά». Παρόμοια και στο ακόλουθο δίκτυο: ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης 156/170

15 Στο ακόλουθο δίκτυο: η εφαρμογή του ίδιου κανόνα οδηγεί στην ταξινόμηση των 8 αριθμών που θα τοποθετηθούν αρχικά στα τετραγωνάκια, όπως φαίνεται στο ακόλουθο παράδειγμα: Αρχική κατάσταση: Τελική κατάσταση: ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης 157/170

16 Ακόμη, στο παρακάτω σχήμα απεικονίζεται το δίκτυο για ταξινόμηση 3 αριθμών: (2) Σε προηγούμενες ενότητες έχουν αναφερθεί δραστηριότητες με βιωματικό χαρακτήρα (όπως ο αλγόριθμος πρόσθεσης δυο αριθμών στο δυαδικό σύστημα προσομοιωμένος από καθιστούς και όρθιους μαθητές). Στις δραστηριότητες με βιωματική προσομοίωση, η διαδικασία «εκτέλεσης» ενός αλγορίθμου (γραμμένου σε μια στοιχειώδη «γλώσσα προγραμματισμού») αποτελεί μια ιδιαίτερη δραστηριότητα (μια κατηγορία δραστηριοτήτων) στην οποία οι μαθητές μπορούν να κατανοήσουν ορισμένα χαρακτηριστικά των αλγορίθμων, όπως: (α) την εκτέλεση τους από μια σειρά «μηχανισμών» οι οποίοι λειτουργούν ανεξάρτητα, καθένας τους ολοκληρώνει ένα μικρό μόνο μέρος του συνολικού «προγράμματος», αλλά τελικά παράγεται το επιθυμητό αποτέλεσμα. Αναλυτικότερα οι βιωματικές προσομοιώσεις είχαν παρουσιαστεί σε προηγούμενη ενότητα. 15. ΧΡΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΗΓΩΝ Ξενόγλωσση Βιβλιογραφία Dagdilelis, V., Evangelidis, G., Saratzemi M., Efopoulos, V., Zagouras C., (2003). DELYS: a novel microworld-based educational software for teaching computer science subjects, Computers & Education, Vol. 40, 4, Panselinas, G. & Komis, V. (2011). Using educational software to support collective thinking and test hypotheses in the computer science curriculum, Education and Information Technologies, Vol. 16, 2, Ελληνική Βιβλιογραφία Βακάλη, Α., Γιαννόπουλου, Η., Ιωαννίδη Ν., Κοίλια Χ.,. Μάλαμα Κ, Μανωλόπουλου Ι., Πολίτη ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης 158/170

17 Π. (2011). Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον» της Γ τάξης Γενικού Λυκείου Τεχνολογικής Κατεύθυνσης των, έκδοση Ο.Ε.Δ.Β Δαγδιλέλης, Β. (2008). Σύγχρονα Περιβάλλοντα και δραστηριότητες για αρχάριους Προγραμματιστές: Νεότερα αποτελέσματα ερευνών Tζιμογιάννης, Α. κ.ά. (2011). Πρόγραμμα Σπουδών για τον Πληροφορικό Γραμματισμό στο Γυμνάσιο. 2η Έκδοση, Μάρτιος Ιστοχώροι Computer Science for Fun, Computer Science Unplugged, Curzon, P. Artificial Intelligence: The intelligent piece of paper, Computer Science Unplugged, 16. ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Κάθε φύλλα εργασίας μπορεί στην πραγματικότητα να περιλαμβάνει τους κανόνες του αντίστοιχου παιχνιδιού (τρίλιζα, 21 κ.λπ.) και στη συνέχεια την περιγραφή της εξέλιξης της διδακτικής κατάστασης. Στην περιγραφή του διδακτικού σεναρίου περιλαμβάνονται αναλυτικά όλες οι σχετικές φάσεις της εξέλιξης της διδασκαλίας και δε δίνονται φύλλα εργασίας. 17. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1: Κανόνες για την τρίλιζα Οι οδηγίες στο «Έξυπνο» Χαρτί Ας παίξουμε Τρίλιζα! Θα έχω τα Χ και θα παίξω πρώτος.. Κίνηση 1: ΠΑΙΞΕ σε οποιαδήποτε γωνία Κίνηση 2: ΑΝ είναι ελεύθερη η γωνία απέναντι από τη γωνία της Κίνησης 1 ΠΑΙΞΕ σε εκείνη τη γωνία ΑΛΛΙΩΣ ΠΑΙΞΕ σε οποιαδήποτε ελεύθερη γωνία Κινήσεις 3-4: ΑΝ υπάρχει γραμμή, στήλη ή διαγώνιος με δύο Χ και ένα κενό ΠΑΙΞΕ στο κενό ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης 159/170

18 ΑΛΛΙΩΣ ΑΝ υπάρχει γραμμή, στήλη ή διαγώνιος με δύο Ο και ένα κενό ΠΑΙΞΕ στο κενό ΑΛΛΙΩΣ ΠΑΙΞΕ σε οποιαδήποτε ελεύθερη γωνία Κίνηση 5 ΠΑΙΞΕ στο ελεύθερο τετράγωνο Άραγε οι παραπάνω κανόνες είναι άριστοι; Εξασφαλίζουν τη νίκη όταν είναι εφικτή (ή την ισοπαλία σε κάθε περίπτωση); ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης 160/170

19 Οι οδηγίες στο «Χαρτί-Λύση»: αντιμετωπίζοντας το «Έξυπνο» χαρτί Το «έξυπνο» χαρτί δε θα με νικήσει ποτέ! Έχω τα Ο και παίζω δεύτερος Για κάθε κίνηση: ΑΝ υπάρχει γραμμή, στήλη ή διαγώνιος με δύο Χ και ένα κενό ΠΑΙΞΕ στο κενό ΑΛΛΙΩΣ ΠΑΙΞΕ στην άκρη της μεσαίας γραμμής της τρίλιζας ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης 161/170

20 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2: Περιβάλλον Kodu 1. Εισαγωγή Το λογισμικό Kodu αποτελεί ένα περιβάλλον ανάπτυξης εφαρμογών αντικειμενοστρεφούς, γεγονοδηγούμενου (event-driven), οπτικού προγραμματισμού (MacLaurin, 2011, Stolee & Fristoe, 2011), που στοχεύει στην εξοικείωση των μαθητών με τις βασικές έννοιες του προγραμματισμού και την καλλιέργεια δεξιοτήτων επίλυσης προβλημάτων. Προσφέρει έτοιμα γραφικά και πλήρες toolkit για τη δημιουργία και τη διακόσμηση του κάθε εικονικού κόσμου, ενώ όλος ο σχεδιασμός του είναι βασισμένος στη φιλοσοφία της μάθησης μέσω παιχνιδιού (Game Based Learning, Prensky, 2009). 2. Σχεδιασμός του σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που παρουσιάζουμε αφορά την εισαγωγή των μαθητών του Γυμνασίου στον προγραμματισμό και η διάρκεια υλοποίησής του είναι τρεις (3) διδακτικές ώρες. Απαραίτητη υλικοτεχνική υποδομή για την υλοποίησή του είναι ένα εργαστήριο Η/Υ με μνήμη RAM τουλάχιστον 1 GB και με κάρτες γραφικών υψηλών δυνατοτήτων (το Kodu δεν εκτελείται καθόλου από παλιές κάρτες γραφικών). Οι στόχοι του σεναρίου είναι: α) Εξοικείωση με τον αντικειμενοστρεφή και τον γεγονοδηγούμενο προγραμματισμό β) Εξοικείωση με το χρονισμό και την αλληλεπίδραση των ενεργειών γ) Καλλιέργεια των ικανοτήτων επίλυσης προβλημάτων δ) Καλλιέργεια δεξιοτήτων προσαρμογής και χρήσης νέων προγραμματιστικών και γραφικών περιβαλλόντων ε) Καλλιέργεια της ομαδικότητας, της συνεργατικότητας και της φαντασίας. Οι μαθητές οικοδομούν νέες γνώσεις βασιζόμενοι πάνω στην προηγούμενη εμπειρία τους από τη χρήση ηλεκτρονικών παιχνιδιών. Έτσι, η υποκείμενη θεωρία μάθησης της προτεινόμενης διδασκαλίας είναι ο εποικοδομισμός, αλλά και η βιωματική και η ομαδοσυνεργατική μάθηση. Η συνεργατική μάθηση είναι απαραίτητο στοιχείο για την επιτυχή έκβαση της διδασκαλίας, καθώς οι μαθητές, εργαζόμενοι ομαδικά, ανταλλάσσουν απόψεις και εκφράζουν τις ιδέες τους για τη δημιουργία του εικονικού κόσμου που τους ανατίθεται ως εργασία, ενώ παράλληλα βοηθά ο ένας τον άλλον για να ξεπεραστούν τα όποια σημεία δυσκολίας συναντήσουν. Προτείνεται οι ομάδες των μαθητών να αποτελούνται από 2 έως 3 άτομα. Οι προαπαιτούμενες γνώσεις των μαθητών για την υλοποίηση του σεναρίου είναι μόνο μία στοιχειώδης εξοικείωση με τη χρήση του υπολογιστή. Επιπλέον, καλό είναι να έχει προηγηθεί (ως δραστηριότητα ψυχολογικής και γνωστικής προετοιμασίας) μία ώρα απλής περιήγησης στο περιβάλλον του λογισμικού Kodu και στους έτοιμους κόσμους του. Οι κόσμοι αυτοί είναι ιδιαίτερα ελκυστικοί, οπότε η εισαγωγική περιήγηση αποτελεί το καλύτερο μέσο κινητοποίησης του ενδιαφέροντος των μαθητών. Το σενάριο εμπεριέχει τρεις κατηγορίες δραστηριοτήτων: α) Δραστηριότητες διδασκαλίας του γνωστικού αντικειμένου. Είναι οι δραστηριότητες 1-4 του φύλλου εργασίας. β) Δραστηριότητα εμπέδωσης του γνωστικού αντικειμένου. γ) Μεταγνωστική δραστηριότητα. Οι δραστηριότητες αυτές περιγράφονται αναλυτικά στις επόμενες ενότητες. ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης 162/170

21 3. Σχεδιασμός του φύλλου εργασίας Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, το φύλλο εργασίας (ΦΕ) περιέχει τις δραστηριότητες διδασκαλίας 1-4. Συγκεκριμένα: Δραστηριότητα 1: Δημιουργία του δικού μας κόσμου Kodu. (Με τη βοήθεια των οδηγιών του ΦΕ, οι μαθητές δημιουργούν ένα δικό τους κόσμο Kodu, όπως τον φαντάζονται αυτοί, που έχει στη μέση μία λίμνη ή πισίνα). Δραστηριότητα 2: Εισαγωγή των προγραμματιζόμενων αντικειμένων στον κόσμο. (Δημιουργία μιας βάρκας και τριών ψαριών μέσα στη λίμνη). Δραστηριότητα 3: Προγραμματισμός των κινήσεων των αντικειμένων. (Προγραμματίζουμε τα ψάρια να κινούνται συνεχώς ακολουθώντας προδιαγεγραμμένες διαδρομές και τη βάρκα να κινείται με τα βέλη του πληκτρολογίου). Δραστηριότητα 4: Προγραμματισμός των κανόνων του παιχνιδιού: 1. Η βάρκα «τρώει» τα ψάρια όταν πέσει πάνω τους. 2. Κάθε φορά που η βάρκα τρώει ένα ψάρι, το σκορ αυξάνει κατά Αν το σκορ φτάσει το 3, ο παίκτης νίκησε. 4. Αν τελειώσει ο χρόνος (60 ) πριν το σκορ γίνει 3, ο παίκτης έχασε. 4. Περιγραφή της πορείας της διδασκαλίας Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, πριν από την υλοποίηση του παρόντος σεναρίου χρειάζεται να έχει προηγηθεί μία ώρα με δραστηριότητες ψυχολογικής και γνωστικής προετοιμασίας των μαθητών, δηλαδή εξοικείωσης των μαθητών με το περιβάλλον του λογισμικού Kodu, και περιήγηση στους έτοιμους κόσμους του Kodu. Ήδη από αυτή την ώρα οι μαθητές έχουν ενθουσιαστεί τόσο από τα τρισδιάστατα γραφικά που προσφέρει το περιβάλλον όσο και από τα παιχνίδια που έπαιξαν. Ξεκινούν λοιπόν το σενάριο με ιδιαίτερα θετική στάση. Δίνουμε στους μαθητές το ΦΕ και τους αφήνουμε να εργαστούν ομαδικά όσο χρόνο χρειαστεί για να ολοκληρώσουν τις δραστηριότητες. Παρακολουθούμε από απόσταση την πορεία της εργασίας τους και επεμβαίνουμε μόνο αν μας ζητήσουν βοήθεια. Οι πιο γρήγοροι αναμένεται να τελειώσουν μέσα σε μία διδακτική ώρα. Από αυτούς ζητούμε να βελτιώσουν το παιχνίδι τους, εκτελώντας και τη δραστηριότητα εμπέδωσης του γνωστικού αντικειμένου, που είναι η εξής: Δραστηριότητα 5: Ζητούμε από τους μαθητές να βελτιώσουν το παιχνίδι τους: α) εισάγοντας πιο πολλά ψάρια β) βάζοντας επιπλέον κανόνα μείωσης πόντων κάθε φορά που η βάρκα προσκρούει στα τοιχώματα της λίμνης γ) προσαρμόζοντας ανάλογα τους κανόνες του χρόνου και του σκορ. Κατά τη δεύτερη ώρα αναμένουμε να ολοκληρώσουν όλες οι ομάδες τις δραστηριότητες διδασκαλίας 1-4 και οι καλύτερες ομάδες να ολοκληρώσουν και τη δραστηριότητα 5. Τέλος, στην τρίτη ώρα εκπονείται η μεταγνωστική δραστηριότητα: Δραστηριότητα 6: Ζητούμε από όλες τις ομάδες να δημιουργήσουν ένα δικό τους παιχνίδι με δικό τους κόσμο και κανόνες! Μετά το τέλος της ώρας μπορεί να γίνει ένας διαγωνισμός καλύτερου παιχνιδιού, με τις ομάδες να ψηφίζουν το πιο συναρπαστικό παιχνίδι, αφού έχουν ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης 163/170

22 παίξει όλα τα παιχνίδια των άλλων ομάδων. Εναλλακτικά, η δραστηριότητα 6 μπορεί να ανατεθεί και ως ομαδική εργασία για το σπίτι. 5. Προστιθέμενη παιδαγωγική αξία του σεναρίου Η διδασκαλία απευθύνεται σε μαθητές χωρίς πείρα στον προγραμματισμό. Είναι πολύ πιθανό να μην έχουν ακόμη συνειδητοποιήσει την αυστηρότητα και την ακρίβεια με την οποία πρέπει να κατασκευάζονται οι εντολές ενός αλγορίθμου και να περιμένουν από τον υπολογιστή να εκτελέσει το πρόγραμμά τους με τον αναμενόμενο γι αυτούς τρόπο, ακόμη κι αν παρέλειψαν να ορίσουν κάποια παράμετρο. Μέσα από την προτεινόμενη διδασκαλία θα συνειδητοποιήσουν ότι θα πρέπει «προγραμματίζουν» εργαζόμενοι συστηματικά και προσεκτικά. Πέρα από το παραπάνω σημαντικό πλεονέκτημα, η προστιθέμενη παιδαγωγική αξία της διδακτικής χρήσης του Kodu συνίσταται στα εξής: Το προγραμματιστικό περιβάλλον του Kodu παρακινεί για δράση. Έτσι παρατηρείται αυξημένη κινητοποίηση του ενδιαφέροντος των μαθητών. Η μάθηση συντελείται μέσα από τη βίωση μίας ιδιαίτερα ευχάριστης εμπειρίας από τους μαθητές. Οπτικοποιείται η εκτέλεση των εντολών του προγράμματος κι έτσι επιτυγχάνεται η πληρέστερη κατανόησή τους. Ο οπτικός προγραμματισμός δεν επιτρέπει τη δημιουργία συντακτικών λαθών. Έτσι ο μαθητής μπορεί να επικεντρώσει την προσπάθειά του στον αλγόριθμο της επίλυσης του προβλήματος. Ενισχύονται οι ικανότητες επίλυσης προβλημάτων. Καλλιεργούνται σχέσεις ομαδικότητας και συνεργατικότητας ανάμεσα στους μαθητές. Όλα τα παραπάνω μπορούν να ικανοποιηθούν υπό την προϋπόθεση της ελαχιστοποίησης του «διδακτικού θορύβου», που στην περίπτωσή μας είναι η ενασχόληση των μαθητών περισσότερο χρόνο με την εκτέλεση των έτοιμων κόσμων του Kodu, εκλαμβάνοντάς τους ως συνηθισμένα ηλεκτρονικά παιχνίδια, παρά με την προσπάθεια κατασκευής του δικού τους παιχνιδιού, η οποία απαιτεί σύνθετες νοητικές διεργασίες και αλγοριθμική σκέψη. Σε αυτό το σημείο είναι απαραίτητη η εγρήγορση του διδάσκοντα. Τέλος, θα πρέπει να σημειωθεί ότι λόγω της μη-δυνατότητας παράστασης δομών του δομημένου προγραμματισμού, η εκπαιδευτική χρήση του Kodu ενδείκνυται μόνο ως εισαγωγική στον προγραμματισμό, καθώς και για την καλλιέργεια θετικής στάσης των μαθητών απέναντι στην αλγοριθμική και στον προγραμματισμό, στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό για τη μετέπειτα επιτυχή εκμάθηση του προγραμματισμού σε βάθος. Βιβλιογραφία MacLaurin, Μ.Β. (2011). The design of Kodu: a tiny visual programming language for children on the Xbox 360, Proceedings of the 38 th annual ACM SIGPLAN-SIGACT symposium on Principles of programming languages (2011), pp , doi: Prensky, M. (2009). Μάθηση βασισμένη στο ψηφιακό παιχνίδι. Αρχές, δυνατότητες και παραδείγματα εφαρμογής στην εκπαίδευση και την κατάρτιση. Αθήνα, Εκδόσεις Μεταίχμιο. ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης 164/170

23 Stolee, Κ.Τ., Fristoe, Τ. (2011). Expressing computer science concepts through Kodu game lab, Proceedings of the 42nd ACM technical symposium on Computer science education, pp , doi: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΤΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΑΡΕΨΤΕ ΜΕ ΤΟ KODU! 1. Kodu: New Empty World 2. Δημιουργούμε έδαφος με το Εικονίδιο Ground Brush 3. Υψώνουμε το έδαφος με το Εικονίδιο Up/Down: Create Hills or Valleys (αριστερό κλικ: ανύψωση, δεξί κλικ: χαμήλωμα του εδάφους) 4. Έτσι δημιουργούμε μία πισίνα ή λίμνη, δηλαδή ένα βαθούλωμα μέσα στο έδαφος. 5. Με το εικονίδιο: Water Tool, γεμίζουμε την πισίνα με νερό. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Με το εικονίδιο: Object Tool και κλικ στην πισίνα βάζουμε πάνω στο νερό μία βαρκούλα (αντικείμενο ship). 7. Με δεξί κλικ στο ship και Program προγραμματίζουμε τη βάρκα μας να κινείται με τα βέλη του πληκτρολογίου ως εξής: 8. Ας βάλουμε τώρα μερικά ψαράκια στην πισίνα μας. Εικονίδιο: Object Tool. Κλικ στην πισίνα και επιλέγουμε το αντικείμενο fish. 9. Όμως το ψαράκι μας είναι ακίνητο. Θέλουμε να το κάνουμε να κινείται μέσα στην πισίνα. Εικονίδιο: Path Tool. Με διαδοχικά κλικ στην πισίνα, διαγράφουμε (με ά- σπρους κόμβους) τη διαδρομή που θέλουμε να διανύει το ψάρι μας. Για να κλείσει το μονοπάτι πρέπει το τελευταίο κλικ να το κάνουμε στον πρώτο κόμβο και μετά να πατήσουμε το Esc. 10. Εικονίδιο: Object Tool. Δεξί κλικ στο fish και Program. 11. Στον κώδικα του ψαριού επιλέγουμε: DO: move on path white (με αυτή την εντολή λέμε στο ψάρι κινείται πάνω στη διαδρομή του άσπρου μονοπατιού). 12. Με τον ίδιο τρόπο βάλτε άλλα δύο ψάρια και κάντε άλλες δύο κλειστές διαδρομές όπως θέλετε εσείς: μία κόκκινη και μία μπλε (το χρώμα αλλάζει με τα βέλη του πληκτρολογίου αν αφήσουμε το ποντίκι επάνω σε ένα κόμβο του μονοπατιού). Προγραμματίστε στη συνέχεια τα ψάρια σας ώστε να κινούνται πάνω στην κόκκινη και πάνω στη μπλε διαδρομή αντίστοιχα. ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης 165/170

24 13. Ας πατήσουμε τώρα το play για να δούμε πώς κινούνται όλα μαζί τα τέσσερα αντικείμενα του παιχνιδιού μας!!!! 14. Πριν συνεχίσουμε ας σώσουμε το παιχνίδι μας για να μη χαθεί η δουλειά που κάναμε μέχρι τώρα. Εικονίδιο Home -> Save My World. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Τώρα θέλουμε να κάνουμε τη βάρκα να κυνηγά και να πιάνει τα ψαράκια (δηλ. μόλις ακουμπήσει ένα ψαράκι αυτό να εξαφανίζεται). 16. Εικονίδιο: Object Tool. Δεξί κλικ στο ship και Program. Row 2: WHEN + BUMP + fish DO + EAT + IT 17. Ας πατήσουμε και πάλι το play για να δούμε πώς τρώει η βάρκα τα ψαράκια. 18. Αυτό που λείπει από το παιχνίδι μας είναι μόνο ένα σκορ και ένας χρονομετρητής που θα μετρά τον χρόνο για να βγάλει GAME OVER. 19. Για το σκορ το μόνο που χρειάζεται είναι μία τρίτη γραμμή στον κώδικα της βάρκας που θα λέει: WHEN + BUMP + fish DO + game -> +score -> 01 point. 20. Ας πατήσουμε και πάλι το play για να δούμε πώς αυξάνει το σκορ κάθε φορά που τρώμε ένα ψαράκι. 21. Για να τελειώνει το παιχνίδι και να βγαίνει GAME OVER π.χ. μετά από 1 λεπτό, προσθέτουμε και μία τέταρτη γραμμή κώδικα στη βάρκα: WHEN + timer + 60 seconds DO + game -> end. 22. Τέλος, αν φάμε και τα τρία ψάρια πριν τελειώσει ο χρόνος πρέπει να νικήσουμε! Ας προσθέσουμε λοιπόν και μία πέμπτη γραμμή κώδικα στη βάρκα: WHEN + scored + points + 03 points DO + game -> win. Έτσι, αν η βάρκα πιάσει και τα τρία ψάρια πριν λήξει ο χρόνος, ο παίκτης κερδίζει, αλλιώς χάνει!! 23. Δεν έχετε τώρα παρά να αποθηκεύσετε ξανά το παιχνίδι σας και ΚΑΛΗ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ!!! ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης 166/170

25 Υ.Γ. Και σε περίπτωση που δεν τα καταφέρετε, δείτε τη λύση παρακάτω!!! ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης 167/170

ΣΤ Δημοτικού - Προγραμματίζω τον υπολογιστή. Σχέδιο Μαθήματος No 1 Εισαγωγή στο προγραμματιστικό περιβάλλον της EasyLogo

ΣΤ Δημοτικού - Προγραμματίζω τον υπολογιστή. Σχέδιο Μαθήματος No 1 Εισαγωγή στο προγραμματιστικό περιβάλλον της EasyLogo ΣΤ Δημοτικού - Προγραμματίζω τον υπολογιστή Σχέδιο Μαθήματος No 1 Εισαγωγή στο προγραμματιστικό περιβάλλον της EasyLogo Εμπλεκόμενες έννοιες «Γραφή» και άμεση εκτέλεση εντολής. Αποτέλεσμα εκτέλεσης εντολής.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγικά στοιχεία 2. Ένταξη του διδακτικού σεναρίου στο πρόγραμμα σπουδών 3. Οργάνωση της τάξης

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Αγιώτης Πέτρος pagioti@sch.gr Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Τίτλος διδακτικού σεναρίου Η έννοια των σταθερών και της καταχώρησης στη Visual Basic Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Πάσχου Αικατερίνη 1 katpas@sch.gr 1 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 2 ο ΕΠΑ.Λ. Καρδίτσας Περίληψη Το μάθημα Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Προγραμματισμός

Κεφάλαιο 1: Προγραμματισμός Κεφάλαιο 1: Προγραμματισμός... Σε αυτό το κεφάλαιο: 1.1 Τι είναι ο προγραμματισμός 1.2 Τι χρειάζεται για να δημιουργήσουμε ένα πρόγραμμα; 1.3 Οφέλη από τον προγραμματισμό 1.4 Scratch ing... «Πρώτα λύσε

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία παιγνίων Δημήτρης Χριστοφίδης Εκδοση 1η: Παρασκευή 3 Απριλίου 2015. Παραδείγματα Παράδειγμα 1. Δυο άτομα παίζουν μια παραλλαγή του σκακιού όπου σε κάθε βήμα ο κάθε παίκτης κάνει δύο κανονικές κινήσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Αθανάσιος Βράντζας 1 vrantzas@sch.gr 1 Καθηγητής Πληροφορικής Περίληψη Στην εργασία αυτή θα επιχειρηθεί να παρουσιαστεί η διδασκαλία του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. «Το Υλικό του Υπολογιστή»

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. «Το Υλικό του Υπολογιστή» ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ «Το Υλικό του Υπολογιστή» 1.Τίτλος Διδακτικού Σεναρίου Το Υλικό του Υπολογιστή. 2. Εκτιμώμενη Διάρκεια Προβλέπεται να διαρκέσει συνολικά 2 διδακτικές ώρες. 3. Ένταξη στο πρόγραμμα σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μιχαηλίδης, Πληροφορικός ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη, 24 Φεβρουαρίου 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14 ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Νέες Τεχνολογίες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργασία στο Μαθήμα Σχεδίαση Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Εισήγηση. «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch»

Εργαστηριακή Εισήγηση. «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch» Εργαστηριακή Εισήγηση «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch» Σαρημπαλίδης Ιωάννης Καθηγητής Πληροφορικής, Γενικό Λύκειο Πεντάπολης johnsaribalidis@yahoo.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ To προτεινόμενο διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Γνωρίζοντας το Υλικό του Υπολογιστή μέσω της Εννοιολογικής Χαρτογράφησης Χρήση του CmapTools»

«Γνωρίζοντας το Υλικό του Υπολογιστή μέσω της Εννοιολογικής Χαρτογράφησης Χρήση του CmapTools» 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Γνωρίζοντας το Υλικό του Υπολογιστή μέσω της Εννοιολογικής Χαρτογράφησης Χρήση του CmapTools» Αβραμίδου Μαργαρίτα Καθηγήτρια Πληροφορικής, 1 ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Γεγονοστραφής /Αντικειμενοστραφής

3.1 Γεγονοστραφής /Αντικειμενοστραφής Κεφάλαιο 3 ο : Δημιουργώ το Πρώτο μου Παιχνίδι 3.1 Γεγονοστραφής /Αντικειμενοστραφής Προγραμματισμός Το MSKodu είναι ένα εργαλείο προγραμματισμού παιχνιδιών. Σας βοηθά, δηλαδή, παρέχοντας μια προγραμματιστική

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθμοι Αναζήτησης σε Παίγνια Δύο Αντιπάλων

Αλγόριθμοι Αναζήτησης σε Παίγνια Δύο Αντιπάλων Τεχνητή Νοημοσύνη 06 Αλγόριθμοι Αναζήτησης σε Παίγνια Δύο Αντιπάλων Εισαγωγικά (1/3) Τα προβλήματα όπου η εξέλιξη των καταστάσεων εξαρτάται από δύο διαφορετικά σύνολα τελεστών μετάβασης που εφαρμόζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση καθημερινών ημερίδων

Οργάνωση καθημερινών ημερίδων Οργάνωση καθημερινών ημερίδων 1) Αγώνες ζευγών 1α) Διαθέσιμες κινήσεις: Φιλοσοφία, μηχανισμοί και τα χαρακτηριστικά τους. Οι κινήσεις είναι ένα από τα βασικότερα εργαλεία που έχει ένας διαιτητής στη διάθεσή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Το Jungle Speed είναι ένα παιχνίδι για 2 έως 10 παίκτες (ή και ακόμη περισσότερους!) ηλικίας 7 και άνω.

Το Jungle Speed είναι ένα παιχνίδι για 2 έως 10 παίκτες (ή και ακόμη περισσότερους!) ηλικίας 7 και άνω. Το Jungle Speed είναι ένα παιχνίδι για 2 έως 10 παίκτες (ή και ακόμη περισσότερους!) ηλικίας 7 και άνω. Σκοπός σας είναι να είστε ο πρώτος παίκτης που θα ξεφωρτωθεί όλες του τις κάρτες. Το τοτέμ τοποθετείται

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 1 Καθηγητής, Φυσικός, 2 ο Γενικό Λύκειο Αγ. Νικολάου Κρήτης xaralpan@gmail.com 2 Καθηγήτρια, Φυσικός,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Περιεχόμενα. Μέσα στο Κουτί. Εισαγωγή... 2. Στόχος... 2. Μέσα στο Κουτί... 2. Οι Κάρτες... 3. Περιγραφή των Καρτών... 3. Επιβίβαση!...

Εισαγωγή. Περιεχόμενα. Μέσα στο Κουτί. Εισαγωγή... 2. Στόχος... 2. Μέσα στο Κουτί... 2. Οι Κάρτες... 3. Περιγραφή των Καρτών... 3. Επιβίβαση!... Αριθμός Παικτών: 2-4 Χρόνος Παιχνιδιού: 45 λεπτά Ηλικίες: 12 και άνω Περιεχόμενα Εισαγωγή................................... 2 Στόχος..................................... 2 Μέσα στο Κουτί...............................

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 15: Ενεργός Μετεωρολογικός Χάρτης

Σενάριο 15: Ενεργός Μετεωρολογικός Χάρτης Σενάριο 15: Ενεργός Μετεωρολογικός Χάρτης Ταυτότητα Σεναρίου Τίτλος : Ενεργός Μετεωρολογικός Χάρτης Γνωστικό Αντικείμενο: Εφαρμογές Πληροφορικής-Υπολογιστών Διδακτική Ενότητα: Διερευνώ - Δημιουργώ Ανακαλύπτω,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβλητές. Για περισσότερες λεπτομέρειες πάνω στις μεταβλητές θα ήταν χρήσιμο να διαβάσεις το

Μεταβλητές. Για περισσότερες λεπτομέρειες πάνω στις μεταβλητές θα ήταν χρήσιμο να διαβάσεις το Τάξη : Α Λυκείου Λογισμικό : Scratch Ενδεικτική Διάρκεια : 45 λεπτά Μεταβλητές Όλα όσα έμαθες στα προηγούμενα φυλλάδια είναι απαραίτητα για να υλοποιήσεις απλές εφαρμογές. Ωστόσο αν θέλεις να δημιουργήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1.Εντολές κίνησης

Κεφάλαιο 1.Εντολές κίνησης Προγραμματίζω με το ΒΥΟΒ 1 Κεφάλαιο 1.Εντολές κίνησης Από το μάθημα της Φυσικής γνωρίζουμε ότι κίνηση σημαίνει αλλαγή της θέσης ενός αντικειμένου. Οι εντολές κίνησης που μας παρέχει το ΒΥΟΒ χωρίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 13. Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ

Σενάριο 13. Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ Σενάριο 13. Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ Ταυτότητα Σεναρίου Τίτλος: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ Γνωστικό Αντικείμενο: Πληροφορική Διδακτική Ενότητα: Ελέγχω-Προγραμματίζω τον Υπολογιστή Τάξη: Γ Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 16: Ο κόσμος του Robby

Σενάριο 16: Ο κόσμος του Robby Σενάριο 16: Ο κόσμος του Robby Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Ο κόσμος του Robby Γνωστικό Αντικείμενο: Εφαρμογές Πληροφορικής-Υπολογιστών Διδακτική Ενότητα: Διερευνώ - Δημιουργώ Ανακαλύπτω, Συνθετικές εργασίες.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΩΣ 12 ΕΤΩΝ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΩΣ 12 ΕΤΩΝ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΩΣ 12 ΕΤΩΝ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Αγγελική Γριβοπούλου, ΤΕ01.13-ΠΕ20 ΣΧΟΛΕΙΟ 1 ο Ε.Κ. Μεσολογγίου Μεσολόγγι, 14/07/2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 6 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ 6.1 Τι ονοµάζουµε πρόγραµµα υπολογιστή; Ένα πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

«Εισαγωγή στον Τριγωνομετρικό Κύκλο» Διδάσκοντας Μαθηματικά με Τ.Π.Ε.

«Εισαγωγή στον Τριγωνομετρικό Κύκλο» Διδάσκοντας Μαθηματικά με Τ.Π.Ε. «Εισαγωγή στον Τριγωνομετρικό Κύκλο» Διδάσκοντας Μαθηματικά με Τ.Π.Ε. Μπολοτάκης Γιώργος Μαθηματικός, Επιμορφωτής Β επιπέδου, Διευθυντής Γυμνασίου Αγ. Αθανασίου Δράμας, Τραπεζούντος 7, Άγιος Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθαίνοντας τα μέρη του Υπολογιστή στο Δημοτικό»

«Μαθαίνοντας τα μέρη του Υπολογιστή στο Δημοτικό» «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» «Μαθαίνοντας τα μέρη του Υπολογιστή στο Δημοτικό» Γίδας Γεώργιος Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 3ο Πιλοτικό Δημοτικό Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας

Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας Στο τρίτο άρθρο αυτής της σειράς, η οποία αποτελεί μια πρώτη, μικρή απάντηση στις ανάγκες των εκπαιδευτών του σεμιναρίου της 12 ης & 13 ης Ιουνίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://www.teensafenet.wordpress.

Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://www.teensafenet.wordpress. ΣΤΑΔΙΟ I : Προετοιμασία-Εισαγωγή-Διερεύνηση (διάρκεια: 2 διδακτικές ώρες) Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://wwwteensafenetwordpresscom

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ Θέμα Διδασκαλίας Προβλήματα με πρόσθεση και αφαίρεση κλασμάτων (Κεφάλαιο 23 ο ) Σχολείο: 2 ο

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά.

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. Τάξη/εις στις οποίες απευθύνεται: Το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Τρίγωνα - Είδη τριγώνων ως προς τις γωνίες και τις πλευρές - Ύψη τριγώνου

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Τρίγωνα - Είδη τριγώνων ως προς τις γωνίες και τις πλευρές - Ύψη τριγώνου ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Τρίγωνα - Είδη τριγώνων ως προς τις γωνίες και τις πλευρές - Ύψη τριγώνου Κανέλλα Κούτση ΚΣΕ 7ο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο παρουσίασης των διδασκαλιών ή των project

Σχέδιο παρουσίασης των διδασκαλιών ή των project Σχέδιο παρουσίασης των διδασκαλιών ή των project Σην παρουσίαση των διδασκαλιών ή των project μπορούμε να ακολουθήσουμε την φόρμα που παρουσιάζεται παρακάτω. Μια παρουσίαση σύντομη και μια λεπτομερής.

Διαβάστε περισσότερα

Web 2.0 egatou@sch.gr

Web 2.0 egatou@sch.gr ΗΜΕΡΙ Α ΓΙΑ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ιδακτική Της Πληροφορικής- Καλές Πρακτικές ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΚΑΙ ΕΞΟΙΚΕΙΩΣΗ ΜΕΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ:ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΩΝΤΑΣ Web 2.0 ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ευαγγελία Γάτου, egatou@sch.gr

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Λάμπρου Νίκος Κ. Σπανουδάκης. τόμος 1. Καγκουρό Ελλάς

Μιχάλης Λάμπρου Νίκος Κ. Σπανουδάκης. τόμος 1. Καγκουρό Ελλάς Μιχάλης Λάμπρου Νίκος Κ. Σπανουδάκης τόμος Καγκουρό Ελλάς 0 007 (ο πρώτος αριθµός σε µια γραµµή αναφέρεται στη σελίδα που αρχίζει το άρθρο και ο δεύτερος στη σελίδα που περιέχει τις απαντήσεις) Πρόλογος

Διαβάστε περισσότερα

Α)Πλαίσιο σχεδιασμού και αναφοράς σεναρίου στο ΚΣΕ Β) Αναστοχασμός διδασκαλίας στο ΚΣΕ

Α)Πλαίσιο σχεδιασμού και αναφοράς σεναρίου στο ΚΣΕ Β) Αναστοχασμός διδασκαλίας στο ΚΣΕ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΣΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ Πρακτική άσκηση εκπαιδευομένων στα Πανεπιστημιακά Κέντρα Επιμόρφωσης (ΠΑΚΕ) (ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo;

Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo; Κεφάλαιο 2 Εισαγωγή Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo; Η Logo είναι μία από τις πολλές γλώσσες προγραμματισμού. Κάθε γλώσσα προγραμματισμού έχει σκοπό τη δημιουργία προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Αλγοριθμικές δομές επανάληψης - Όσο συνθήκη... επανάλαβε

Αλγοριθμικές δομές επανάληψης - Όσο συνθήκη... επανάλαβε ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Κοκκαλάρα Μαρία 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ 1.1 Τίτλος διδακτικού σεναρίου Αλγοριθμικές δομές επανάληψης - Όσο συνθήκη... επανάλαβε 1.2. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η έννοια της ανακύκλωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Αναδρομή. Τι γνωρίζετε για τη δυνατότητα «κλήσης» αλγορίθμων; Τι νόημα έχει;

Αναδρομή. Τι γνωρίζετε για τη δυνατότητα «κλήσης» αλγορίθμων; Τι νόημα έχει; ΜΑΘΗΜΑ 7 Κλήση αλγορίθμου από αλγόριθμο Αναδρομή Σ χ ο λ ι κ ο Β ι β λ ι ο ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.2.7: ΕΝΤΟΛΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟI 2.2.7.5: Κλήση αλγορίθμου από αλγόριθμο 2.2.7.6: Αναδρομή εισαγωγη

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο Διδασκαλίας της Δομής Ακολουθίας στο προγραμματιστικό περιβάλλον Scratch

Σενάριο Διδασκαλίας της Δομής Ακολουθίας στο προγραμματιστικό περιβάλλον Scratch Σενάριο Διδασκαλίας της Δομής Ακολουθίας στο προγραμματιστικό περιβάλλον Scratch Λεωνίδας Λεβέντης 1 Φανή Αποστολίνα 2 levenleo@otenet.gr faposto@sch.gr 1 Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ19-2 Καθηγήτρια Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ Γνωστικό αντικείμενο Επίπεδο ΦΥΣΙΚΗ Α Λυκείου Ταυτότητα Στόχος Περιγραφή Προτεινόμενο ή υλοποιημένο Λογισμικό Λέξεις κλειδιά Δημιουργοί α) Γνώσεις για τον κόσμο: Οι δυνάμεις εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήματος Νο3 «SimSafety» Σενάριο Παιχνιδιού: «Κλοπή» (Theft)

Σχέδιο Μαθήματος Νο3 «SimSafety» Σενάριο Παιχνιδιού: «Κλοπή» (Theft) Σχέδιο Μαθήματος Νο3 «SimSafety» Σενάριο Παιχνιδιού: «Κλοπή» (Theft) 1. Μάθημα (κατά το οποίο μπορεί να διδαχτεί η συγκεκριμένη δραστηριότητα): Αγγλικά, Πληροφορική, Ευέλικτη ζώνη στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΜΑ 1 Ο

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΜΑ 1 Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να αναπτύξετε τις παρακάτω ερωτήσεις: 1. Τι καλείται βρόγχος; 2. Σε ποιες κατηγορίες διακρίνονται τα προβλήματα ανάλογα με

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Τεύχος 6Δ: Κλάδοι ΠΕ19/20. Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Διδακτικά Σενάρια

Περιεχόμενα. Τεύχος 6Δ: Κλάδοι ΠΕ19/20. Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Διδακτικά Σενάρια Περιεχόμενα Ενότητα Σεναρίου 12... 1 Εισαγωγή στο προγραμματιστικό περιβάλλον GameMaker... 1 1. ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ... 1 2. ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ... 1 3. ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Εικονικό πείραμα Φυσικής Α Γυμνασίου: Γράφημα μάζας επιμήκυνσης ελατηρίου

Εικονικό πείραμα Φυσικής Α Γυμνασίου: Γράφημα μάζας επιμήκυνσης ελατηρίου Εικονικό πείραμα Φυσικής Α Γυμνασίου: Γράφημα μάζας επιμήκυνσης ελατηρίου Μπλέκας Μιχάλης 1, Μυρωδικός Α. 2, Πουταχίδης Γ. 2, Σιδεράς Γ. 2 1 Καθηγητής Φυσικής, Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΛΕΜΟΝΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ : ΚΑΠΠΑΤΟΥ ΝΑΤΑΣΣΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΘΕΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Απόστολος Μιχαλούδης

Απόστολος Μιχαλούδης ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΩΝ Ανάπτυξη και εφαρμογή διδακτικών προσομοιώσεων Φυσικής σε θέματα ταλαντώσεων και κυμάτων Απόστολος Μιχαλούδης υπό την επίβλεψη του αν. καθηγητή Ευριπίδη Χατζηκρανιώτη

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα στα Μαθηματικά

Το πρόβλημα στα Μαθηματικά Το πρόβλημα στα Μαθηματικά από το ΣΔΕ Γιαννιτσών Δημήτρης Πολυτίδης (Μαθηματικός) Στα Μαθηματικά το πρόβλημα θα πρέπει να είναι μια κατάσταση η επίλυση της οποίας, από το μαθητή, δεν είναι αυτόματη και

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το Λογισμικό του υπολογιστή

Το Λογισμικό του υπολογιστή Το Λογισμικό του υπολογιστή Σεραλίδου Ελένη 1 eseralid@gmail.com 1 Καθηγήτρια Πληροφορικής ΠΕ20 MSc 5 ο ΓΕΛ Νίκαιας Περίληψη Το παρακάτω εκπαιδευτικό σενάριο αφορά το μάθημα των «Εφαρμογών Πληροφορικής»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΣΕ ΔΙΣΚΕΤΑ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΑΠΟ ΔΙΣΚΕΤΑ. Από τον κατάλογο που εμφανίζεται επιλέγω: Αποστολή προς Δισκέτα (3,5)

ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΣΕ ΔΙΣΚΕΤΑ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΑΠΟ ΔΙΣΚΕΤΑ. Από τον κατάλογο που εμφανίζεται επιλέγω: Αποστολή προς Δισκέτα (3,5) ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΣΕ ΔΙΣΚΕΤΑ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΑΠΟ ΔΙΣΚΕΤΑ Τοποθετώ μια δισκέτα στον οδηγό τη δισκέτας του υπολογιστή. Τοποθετώ τη δισκέτα που έχει το αρχείο μου στον οδηγό τη δισκέτας του υπολογιστή.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας με τη βοήθεια λογισμικού υπολογιστικών φύλλων

Διδάσκοντας με τη βοήθεια λογισμικού υπολογιστικών φύλλων 169 Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών - Τεύχος 1 (Γενικό Μέρος) Ενότητα 3.6.2 Διδάσκοντας με τη βοήθεια λογισμικού υπολογιστικών φύλλων 1. Εισαγωγή Στο παρόν κεφάλαιο περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα και προετοιμασία για τέσσερις παίκτες

Περιεχόμενα και προετοιμασία για τέσσερις παίκτες Ένα παιχνίδι του Peter Prinz για 2-4 παίκτες Σαν αρχαιολόγοι, οι παίκτες αποκτούν την γνώση που απαιτείται για να ξεκινήσουν αποστολές σε Αίγυπτο, Μεσοποταμία, Κρήτη και Ελλάδα. Ποιός έχει τη δύναμη να

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εγκατάσταση του CD-ROM Βάλτε το CD του προγράμματος στον οδηγό των CD-ROM. Θα πρέπει αυτόματα να ξεκινήσει η εγκατάσταση του προγράμματος. Αν δεν ξεκινήσει αυτόματα η διαδικασία εγκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

«Ρήματα της αρχαίας ελληνικής που συντάσσονται με γενική»

«Ρήματα της αρχαίας ελληνικής που συντάσσονται με γενική» 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Ρήματα της αρχαίας ελληνικής που συντάσσονται με γενική» Παξιμαδάκη Ειρήνη Φιλόλογος, ΓΕΛ Κάτω Μηλιάς Πιερίας eirinipax@gmail.com ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Πιθανότητες ΣΤ Δημοτικού

Πιθανότητες ΣΤ Δημοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Διδακτική των Μαθηματικών Χειμερινό εξάμηνο ακαδ. έτους 2012-2013 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Πιθανότητες ΣΤ Δημοτικού Σοφία Άιζενμπαχ Α.Μ. 5898 Πάτρα,

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ COACH 5 ΣΤΗΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ Τ.Ε.Ε.

Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ COACH 5 ΣΤΗΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ Τ.Ε.Ε. 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 485 Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ COACH 5 ΣΤΗΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ Τ.Ε.Ε. Μπουλταδάκης Στέλιος Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΑΞΗ Α «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ:ΚΑΤΣΑΔΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΕ15 2014-15

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΑΞΗ Α «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ:ΚΑΤΣΑΔΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΕ15 2014-15 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΑΞΗ Α «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ:ΚΑΤΣΑΔΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΕ15 2014-15 Τίτλος παρέμβασης: «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» (Α 1.1) Χρόνος διάρκεια: 1 διδακτική ώρα. Τάξη: Α Γυμνασίου Γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

Επαναλαμβάνοντας το Ισόπλευρο Τρίγωνο με Δύο Κώδικες

Επαναλαμβάνοντας το Ισόπλευρο Τρίγωνο με Δύο Κώδικες Επαναλαμβάνοντας το Ισόπλευρο Τρίγωνο με Δύο Κώδικες Λουμπαρδιά Αγγελική 1, Ναστάκου Μαρία 2 1 Καθηγήτρια Μαθηματικών, 2 o Γενικό Λύκειο Τρίπολης loumpardia@sch.gr 2 Διευθύντρια, ΙΕΚ Σπάρτης marynasta@sch.gr

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές ενότητες Στόχος

Διδακτικές ενότητες Στόχος Η διδασκαλία του τριγωνομετρικού κύκλου με τον παραδοσιακό τρόπο στον πίνακα, είναι μία διαδικασία όχι εύκολα κατανοητή για τους μαθητές, με αποτέλεσμα τη μηχανική παπαγαλίστικη χρήση των τύπων της τριγωνομετρίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το Υλικό των Η/Υ. ΗΜ/ΝΙΑ : 29/10/-2/11/2001 ΤΜΗΜΑ : Επιµορφούµενοι καθηγητές Πληρ/κής. Γυµνάσιο Τάξη Β :

ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το Υλικό των Η/Υ. ΗΜ/ΝΙΑ : 29/10/-2/11/2001 ΤΜΗΜΑ : Επιµορφούµενοι καθηγητές Πληρ/κής. Γυµνάσιο Τάξη Β : ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το Υλικό των Η/Υ ΗΜ/ΝΙΑ : 29/10/-2/11/2001 ΤΜΗΜΑ : Επιµορφούµενοι καθηγητές Πληρ/κής. Γυµνάσιο Τάξη Α : Τάξη Β : Εν. Λύκειο : 1) Το υλικό ενός υπολογιστικού συστήµατος 2) Το υπολογιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Εγκατάστασης και Χρήσης του Arebas Easy

Οδηγός Εγκατάστασης και Χρήσης του Arebas Easy Σ ε λ ί δ α 1 Οδηγός Εγκατάστασης και Χρήσης του Arebas Easy Περιεχόμενα 1. Download Arebas Easy... 2 2. Εγκατάσταση Arebas Easy... 3 3. Εγγραφή στον Arebas Server... 7 4. Παραμετροποίηση Arebas Easy...

Διαβάστε περισσότερα

TECHNO ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ A.E. Τηλ. 210 48 11 260

TECHNO ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ A.E. Τηλ. 210 48 11 260 TECHNO ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ A.E. 25 ης Μαρτίου 12-177 78 Ταύρος Τηλ. 210 48 11 260 Απαγορεύεται η αναδημοσίευση και η αναπαραγωγή του παρόντος βιβλίου με οποιοδήποτε τρόπο ή μορφή, τμηματικά ή περιληπτικά,

Διαβάστε περισσότερα

«Κόμικ: μια ευκαιρία για τη διαχείριση φακέλων»

«Κόμικ: μια ευκαιρία για τη διαχείριση φακέλων» «Κόμικ: μια ευκαιρία για τη διαχείριση φακέλων» Ιωσηφίδου Μαρία 1, Πόρποδα Αριάδνη 2, Τζιμόπουλος Νίκος 3 1 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, Δημοτικό Σχολείο Ποσειδωνίας miosifid@sch.gr 2 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής,

Διαβάστε περισσότερα

Πιο αναλυτικά, δημιουργήθηκε, μια ιστοσελίδα τύπου wiki όπου προστέθηκαν οι ανάλογες αναφορές σε δραστηριότητες από το Φωτόδεντρο.

Πιο αναλυτικά, δημιουργήθηκε, μια ιστοσελίδα τύπου wiki όπου προστέθηκαν οι ανάλογες αναφορές σε δραστηριότητες από το Φωτόδεντρο. ΣΧΟΛΕΙΟ Στα πλαίσια της ευέλικτης ζώνης, με θέμα την διατροφή, οι μαθητές με την χρήση των Τ.Π.Ε, εξερευνούν, πειραματίζονται και δοκιμάζουν τις γνώσεις τους σε μια σειρά από ψηφιακές δραστηριότητες. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

1. Πότε χρησιμοποιούμε την δομή επανάληψης; Ποιες είναι οι διάφορες εντολές (μορφές) της;

1. Πότε χρησιμοποιούμε την δομή επανάληψης; Ποιες είναι οι διάφορες εντολές (μορφές) της; 1. Πότε χρησιμοποιούμε την δομή επανάληψης; Ποιες είναι οι διάφορες (μορφές) της; Η δομή επανάληψης χρησιμοποιείται όταν μια σειρά εντολών πρέπει να εκτελεστεί σε ένα σύνολο περιπτώσεων, που έχουν κάτι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Δύο κύριοι τρόποι παρουσίασης δεδομένων. Παράδειγμα

Δύο κύριοι τρόποι παρουσίασης δεδομένων. Παράδειγμα Δύο κύριοι τρόποι παρουσίασης δεδομένων Παράδειγμα Με πίνακες Με διαγράμματα Ονομαστικά δεδομένα Εδώ τα περιγραφικά μέτρα (μέσος, διάμεσος κλπ ) δεν έχουν νόημα Πήραμε ένα δείγμα από 25 άτομα και τα ρωτήσαμε

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία παρουσιάσεων (Power Point)

Δημιουργία παρουσιάσεων (Power Point) Δημιουργία παρουσιάσεων (Power Point) Το πρόγραμμα PowerPoint είναι η «αίθουσα προβολών» του Office. Μια προβολή (παρουσίασης) του PowerPoint μπορεί να έχει ως στόχο να ενημερώσει, να διδάξει ή και να

Διαβάστε περισσότερα

One Laptop Per Child

One Laptop Per Child One Laptop Per Child Παρουσίαση του μαθητικού υπολογιστή Αν. Καθηγητής Τσινάκος Αύγουστος, Προϊστάμενος, Τμ. Βιομηχανικής Πληροφορικής TEI Kαβάλας tsinakos@teikav.edu.gr Γιατί μας αφορά ή όλη προσπάθεια?

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 2 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 4 ΤΑ ΚΟΥΜΠΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΜΠΛΟΚ... 6 ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ... 9 ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΚΙΝΗΤΗΡΑ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 2 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 4 ΤΑ ΚΟΥΜΠΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΜΠΛΟΚ... 6 ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ... 9 ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΚΙΝΗΤΗΡΑ... ΒΑΣΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 2 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 4 Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΟΘΟΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ... 4 Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ ΡΟΜΠΟΤ... 5 ΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ... 5 ΤΑ ΚΟΥΜΠΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΜΠΛΟΚ...

Διαβάστε περισσότερα