Ε Θ Ν Ι Κ Η Φ Ο Λ Η Δ Η Μ Ο Ι Α Δ Ι Ο Ι Κ Η Η

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ε Θ Ν Ι Κ Η Φ Ο Λ Η Δ Η Μ Ο Ι Α Δ Ι Ο Ι Κ Η Η"

Transcript

1 Ε Θ Ν Ι Κ Η Φ Ο Λ Η Δ Η Μ Ο Ι Α Δ Ι Ο Ι Κ Η Η IΖ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΗ ΕΙΡΑ ΣΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΗ ΟΡΓΑΝΙΜΨΝ ΚΟΙΝΨΝΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΣΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΙΑ Θέμα: ΠΡΟΑΓΨΓΗ ΤΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΥΑΛΕΙΑ ΣΟΤ ΦΨΡΟΤ ΕΡΓΑΙΑ: ΘΕΜΙΚΕ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΙΚΕ ΤΝΙΣΨΕ Επιβλέπων: ΜΠΟΤΡΑΝΙΔΗ ΦΡΗΣΟ πουδάστρια: ΣΑΛΙΚΟΓΛΟΤ ΥΨΣΕΙΝΗ ΑΘΗΝΑ 2006

2 2 ΠΕΡΙΛΗΧΗ Η Προαγωγή της Τγείας και Ασφάλειας στο χώρο Εργασίας αφορά στη πρόληψη των επαγγελματικών ασθενειών, των ατυχημάτων, των τραυματισμών και του στρες, καθώς και στην εδραίωση δυναμικών προαγωγής της υγείας και της ευεξίας των εργαζομένων. Η παρούσα μελέτη, αρχικά θα επιχειρήσει μια συστηματική διερεύνηση και την εννοιολογική αποσαφήνηση του όρου «Προαγωγή της Τγείας και Ασφάλειας στο χώρο Εργασίας», o οποίος είναι ευρύτερος από τον όρο της «προστασίας της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων» και περιλαμβάνει, τόσο την αναβάθμιση του φυσικού και κοινωνικού περιβάλλοντος, όσο και την υιοθέτηση υγιεινών συμπεριφορών. τη συνέχεια, η μελέτη περιγράφει το θεσμικό πλαίσιο και τις διοικητικές δομές που συντελούν στη προαγωγή της υγείας στο χώρο εργασίας στην Ελλάδα, στη Μ. Βρετανία και τη Υιλανδία. Η ύπαρξη, όμως, μιας πληθώρας νομοθετικών και κανονιστικών ρυθμίσεων δε εξασφαλίζει παρά τα ελάχιστα όρια προστασίας της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων. Αυτό που θα μας απασχολήσει στη παρούσα εργασία είναι, όχι μόνο οι μηχανισμοί που διαθέτει το κάθε κράτος υπό μελέτη για την επιβολή των ελαχίστων προδιαγραφών υγείας και ασφάλειας, αλλά και o ρόλος της Δημόσιας Διοίκησης στη συνεργασία της με τις επιχειρήσεις και άλλους φορείς που εμπλέκονται στην υγεία και ασφάλεια της εργασίας. το πλαίσιο αυτής της συνεργασίας, η Προαγωγή Τγείας συνδυάζει ποικίλες και συμπληρωματικές μεθόδους ή τρόπους προσέγγισης, όπως την επικοινωνία, την εκπαίδευση, τον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας, τα οικονομικά μέτρα, τις οργανωτικές αλλαγές, την ανάπτυξη της κοινότητας, καθώς και τις ενδοεπιχειρησιακές δραστηριότητες κατά των επαγγελματικών κινδύνων. Ο απώτερος σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η συγκριτική προσέγγιση των διαφορετικών εθνικών συστημάτων και μεθόδων προαγωγής της υγείας και ασφάλειας που εφαρμόζουν οι μελετώμενες χώρες, η ανάδειξη αντίστοιχων καλών πρακτικών σε επίπεδο Δημόσιας Διοίκησης και, κατ επέκταση, η διατύπωση προτάσεων για την εφαρμογή τους και στην Ελλάδα. ΛΕΞΕΙ ΚΛΕΙΔΙΑ Τγεία και ασφάλεια κατά την εργασία, προαγωγή της επαγγελματικής υγείας, Ελλάδα, Μ. Βρετανία, Υιλανδία.

3 3 ABSTRACT The Occupational Health and Safety Promotion consists in the prevention of the occupational illness, injuries, accidents and stress, and also in the establishment of health and well being promotion processes. This study, firstly, attempts the systematic examination and the semantic clarification of the term Occupational Health and Safety Promotion, which is wider than the term Occupational Health and Safety Protection and includes the improvement of the natural and social environment together with the adoption of healthy behaviors. Afterwards, the study outlines the legal framework and the institutions that contribute to the health promotion in the workplaces in Greece, Great Britain and Finland. Nevertheless, the existence of the legislation and regulations ensure just the minimum occupational health and safety requirements. Our concern does not focus only in the enforcement procedures of the minimum legal requirements, but also in the Public Administration s role concerning its cooperation with the corporations and the organizations that are involved in the occupational health and safety. The teamwork on the issue of Health Promotion includes a variety of complementary methods, such as the communication, the training, the modernization of the legislation, the financial measures, the organizational changes, the development of the community and the employers private initiations. This study s ultimate objective is the collocation of the diverse occupational health and safety promotion national systems and schemes of these three countries, the remark of the outstanding good practices in the level of Public Administration and the suggestion about future reforms of the Greek system. KEY WORDS Occupational Health and Safety, Occupational Health Promotion, Greece, Great Britain, Finland.

4 4 ΤΝΣΟΜΟΓΡΑΥΙΕ CEEP: European Centre of Enterprises with Public Participation and of Enterprises of General Economic Interest (Ευρωπαϊκό Κέντρο των επιχειρήσεων δημοσίου οικονομικού συμφέροντος ) EASHW: European Agency for Safety and Health at Work (Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και Τγεία στην Εργασία) EFILWC: European Foundation for the Improvement of Living and Working Conditions (Ευρωπαϊκό Ίδρυμα υνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας) ENWHP: European Network for Workplace Health Promotion (Ευρωπαϊκό Δίκτυο Προαγωγής της Τγείας στους Φώρους Εργασίας) ETUC: European Trade Union Confederation (υνομοσπονδία των Ευρωπαϊκών υνδικάτων) HSC: Health and Safety Commission (Επιτροπή Τγείας και Ασφάλειας) HSΕ: Health and Safety Executive (Εκτελεστικό ργανο Τγείας και Ασφάλειας) SLIC: Senior Labour Inspectors Committee (Επιτροπή Ανωτέρων Επιθεωρητών Εργασίας) UEAPME: Union Européenne de l artisanat et des petites et moyennes enterprises (Ευρωπαϊκή Ένωση βιοτεχνιών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων) UNICE: Union des Industries de la Communaute Européenne (Ένωση Βιομηχανιών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας) ΓΕΒΕΕ: Γενική υνομοσπονδία Βιοτεχνών Επαγγελματιών και Εμπόρων ΓΕΕ: Γενική υνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας ΔΕ: Διεθνής ύμβαση Εργασίας ΔΤΠΕ: Διοίκηση Τγειονομικής Περιφέρειας ΕΓΕ: Εθνική Γενική υλλογική ύμβαση Εργασίας ΕΕ: Ευρωπαϊκή Ένωση ΕΕΠ: Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη ΕΕΕ: Εθνική υνομοσπονδία Ελληνικού Εμπορίου ΕλΙνΤΑΕ: Ελληνικό Ινστιτούτο Τγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας ΕΞΤΠΠ: Εξωτερικές Τπηρεσίες Πρόληψης και Προστασίας ΕΤ: Εθνικό ύστημα Τγείας ΕΤΠΠ: Εσωτερικές Τπηρεσίες Πρόληψης και Προστασίας ΙΕΝΘΤΑΕ: Ινστιτούτο Έρευνας Νοσημάτων Θώρακος, Τγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας ΙΚΑ: Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων ΚΕΠΕΚ: Κέντρα Εκτίμησης Πρόληψης Επαγγελματικού Κινδύνου ΚΤΑΕ: Κέντρο Τγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας ΜΜΕ: Μικρές & Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις ΠΟΤ (WHO): Παγκόσμια Οργάνωση Τγείας ΠΤΕ: Προαγωγή της Τγείας στο χώρο Εργασίας ΕΒ: ύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών

5 5 ΕπΕ: ώμα Επιθεώρησης Εργασίας ΚΕΕΕ: υμβούλιο Κοινωνικού Ελέγχου Επιθεώρησης Εργασίας ΤΑΕ: υμβούλιο Τγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΕ: Σεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας ΤΑΕ: Τγεία & Ασφάλεια της Εργασίας ΤπΑΚΠ: Τπουργείο Απασχόλησης & Κοινωνικής Προστασίας ΤπΤΚΑ: Τπουργείο Τγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης ΠΙΝΑΚΑ ΠΕΡΙΕΦΟΜΕΝΨΝ 1. ΕΙΑΓΨΓΗ Σοποθέτηση του γνωστικού αντικειμένου κοπός Μεθοδολογία προσέγγιση δομή του πονήματος «ΤΓΕΙΑ & ΑΥΑΛΕΙΑ» ΚΑΙ «ΠΡΟΑΓΨΓΗ ΤΓΕΙΑ» Τγεία & Ασφάλεια στην Εργασία Από την «προστασία της επαγγελματικής υγείας & ασφάλειας» στην «προαγωγή της υγείας στο χώρο εργασίας» Προαγωγή Τγείας Προαγωγή της Τγείας στο χώρο εργασίας O ρόλος του κράτους στη προαγωγή της Τγείας & Ασφάλειας στην Εργασία Ο ρόλος των Κοινωνικών Εταίρων στη προαγωγή της Τγείας & Ασφάλειας στην Εργασία Ο ρόλος των επιχειρήσεων στη προαγωγή της Τγείας & Ασφάλειας στην Εργασία - Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη ΚΟΙΝΟΣΙΚΗ ΔΡΑΣΗΡΙΟΣΗΣΑ ΣΟΝ ΣΟΜΕΑ ΣΗ ΤΓΕΙΑ & ΑΥΑΛΕΙΑ ΣΗΝ ΕΡΓΑΙΑ Κοινοτικό θεσμικό πλαίσιο Τγείας & Ασφάλειας στην Εργασία Ειδικά όργανα της Ε.Ε. για θέματα προαγωγής της Τγείας & Ασφάλειας στην Εργασία Κοινωνικός Διάλογος στην Ε.Ε. στον τομέα προαγωγής της Τγείας & Ασφάλειας στην Εργασία Κοινοτικές δράσεις προαγωγής ΤΑΕ στο χώρο εργασίας ΣΟ ΤΣΗΜΑ ΤΓΕΙΑ & ΑΥΑΛΕΙΑ ΣΗΝ ΕΡΓΑΙΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΑ... 33

6 Θεσμικό πλαίσιο Εθνική πολιτική Εθνικές δομές και φορείς Αρμοδιότητες του Τπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Αρμοδιότητες του ώματος Επιθεώρησης Εργασίας Αρμοδιότητες του Τπουργείου Τγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ο ρόλος των οργάνων διαβούλευσης και των επαγγελματικών οργανώσεων Ο ρόλος των ασφαλιστικών φορέων ΣΟ ΤΣΗΜΑ ΤΓΕΙΑ & ΑΥΑΛΕΙΑ ΣΗΝ ΕΡΓΑΙΑ ΑΛΛΨΝ ΕΤΡΨΠΑΩΚΨΝ ΦΨΡΨΝ Σο σύστημα Τγείας & Ασφάλειας στην Εργασία της Μ. Βρετανίας Θεσμικό πλαίσιο Εθνική πολιτική Εθνικές δομές και φορείς Αρμοδιότητες της Επιτροπής Τγείας και Ασφάλειας Αρμοδιότητες του Εκτελεστικού Οργάνου Τγείας & Ασφάλειας Αρμοδιότητες των Σοπικών Αρχών Ο ρόλος των οργάνων διαβούλευσης και των επαγγελματικών οργανώσεων Ο ρόλος των ασφαλιστικών φορέων Σο σύστημα Τγείας & Ασφάλειας στην Εργασία της Υιλανδίας Θεσμικό πλαίσιο Εθνική πολιτική Εθνικές δομές και φορείς Αρμοδιότητες της Διεύθυνσης Επαγγελματικής Ασφάλειας & Τγείας Αρμοδιότητες της Επιθεώρησης Τγείας & Ασφάλειας στην Εργασία Αρμοδιότητες άλλων Αρχών και Τπηρεσιών Ο ρόλος των οργάνων διαβούλευσης και των επαγγελματικών οργανώσεων Ο ρόλος των ασφαλιστικών φορέων ΤΓΚΡΙΣΙΚΗ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΕΛΛΗΝΙΚΟΤ ΤΣΗΜΑΣΟ ΜΕ ΣΑ ΑΝΣΙΣΟΙΦΑ ΤΣΗΜΑΣΑ ΣΗ Μ. ΒΡΕΣΑΝΙΑ ΚΑΙ ΣΗ ΥΙΛΑΝΔΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΗ ΔΤΝΑΣΟΣΗΣΕ ΒΕΛΣΙΨΗ ΣΟΤ ΕΛΛΗΝΙΚΟΤ ΤΣΗΜΑΣΟ Επισημάνσεις - προβλήματα του ελληνικού συστήματος Προτάσεις για τη βελτίωση του ελληνικού συστήματος ΕΠΙΜΕΣΡΟ: Εκτίμηση των τάσεων εξέλιξης του ευρωπαϊκού πλαισίου Τγείας & Ασφάλειας στην Εργασία ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΥΙΑ... 86

7 7 1. ΕΙΑΓΨΓΗ 1.1. Σοποθέτηση του γνωστικού αντικειμένου Η ασφάλεια και η υγεία στην εργασία αποτελεί βασικό ανθρώπινο δικαίωμα σύμφωνα με το Άρθρο 31 του Φάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων 1, του Ανθρώπου, αλλά επίσης, απαίτηση της κοινοτικής και ελληνικής νομοθεσίας και ταυτόχρονα ένα βασικό παράγοντα για τη συνεχή οικονομική ανάπτυξη της Κοινότητας και τη κοινωνική συνοχή. Δεν είναι απλώς ένας ανθρωπιστικός και κοινωνικός στόχος. Είναι και οικονομικός στόχος, του οποίου η επίτευξη συμβάλλει αποτελεσματικά στη βελτίωση της παραγωγικότητας σε επίπεδο επιχείρησης και, κατ επέκταση, στην οικονομική ανάπτυξη μιας χώρας. Σα τελευταία χρόνια, η υγεία και ασφάλεια στην εργασία συνιστά έναν από τους πιο σημαντικούς στόχους κοινωνικής πολιτικής της Ε.Ε.. Ήδη από 1951, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Φάλυβα εξέφρασε ενδιαφέρον για την βελτίωση της ασφάλειας των εργατών, το οποίο η υνθήκη της Ρώμης το επέκτεινε σε όλους τους εργαζόμενους. Ψς εκ τούτου, από τα τέλη της δεκαετίας του 70 και ειδικά μετά την υιοθέτηση της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Πράξης το 1987, το Κοινοτικό Δίκαιο αναπτύχθηκε σε σημαντικό βαθμό προς τη κατεύθυνση της βελτίωσης των απαιτήσεων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας. τα πλαίσια του ευρωπαϊκού στόχου της Λισαβόνας για τη δημιουργία περισσότερων και καλύτερων θέσεων εργασίας, η υγεία και ασφάλεια τίθενται ως βασικές παράμετροι βελτίωσης της ποιότητας της εργασίας. Ορόσημο στη κοινοτική δραστηριότητα αποτελεί η Οδηγία Πλαίσιο σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια (Οδηγία του υμβουλίου 89/391) η οποία προετοίμασε το έδαφος για την αναθεώρηση της παραδοσιακής νομοθεσίας και των πρακτικών σε ό,τι αφορά την Τγεία και την Ασφάλεια στην Εργασία (ΤΑΕ). Αυτή η Οδηγία Πλαίσιο αποτέλεσε το ακρογωνιαίο λίθο της πρόληψης του επαγγελματικού κινδύνου. ήμερα όμως, παρουσιάζεται η ανάγκη ανάπτυξης μιας πιο σφαιρικής προσέγγισης της υγείας και της ασφάλειας που να ανταποκρίνεται στα νέα κοινωνικο-οικονομικά δεδομένα, να λαμβάνει υπόψη τους νεοεμφανιζόμενους επαγγελματικούς κινδύνους και να συνδυάζει ποικίλα πολιτικά εργαλεία- πέρα από τη νομοθεσία - όπως τον κοινωνικό διάλογο, ενεργητικά μέτρα και καλές πρακτικές, την ενθάρρυνση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και τη παροχή οικονομικών κινήτρων στις επιχειρήσεις. Σο Μάρτιο του 2000, το Ευρωπαϊκό υμβούλιο 1 «Κάθε εργαζόμενος έχει το δικαίωμα σε εργασιακές συνθήκες που σέβονται την υγεία, την ασφάλεια και την αξιοπρέπεια του»

8 8 της Λισαβόνας επεσήμανε τις βαθύτατες αλλαγές που επηρεάζουν τη κοινωνία, την απασχόληση και την ΤΑΕ, τονίζοντας την ανάγκη αναθεώρησης των ευρωπαϊκών πολιτικών και προτεραιοτήτων για την επαγγελματική υγεία και ασφάλεια. Η τάση που διαφαίνεται αφορά στην ανάπτυξη μιας κουλτούρας πρόληψης των επαγγελματικών κινδύνων, στην έμφαση στην ενημέρωση και τη πληροφόρηση και στην εμπλοκή τόσο των κρατικών αρχών, όσο των κοινωνικών εταίρων, των εταιριών και των ασφαλιστικών φορέων (COM (2002) 118 final). τα πλαίσια αυτής της πολυπαραγοντικής και διεπιστημονικής αντιμετώπισης εντάσσεται και η διαρκώς αυξανόμενη θεώρηση του χώρου εργασίας ως παράγοντα που συμβάλλει ουσιαστικά στη προαγωγή της δημόσιας υγείας. ήμερα, λοιπόν, γίνεται λόγος για «προαγωγή της υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας» και όχι απλώς για πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων. Η προαγωγή της υγείας και ασφάλειας, πλέον αναγνωρίζεται ότι, παίζει σημαντικό ρόλο στο να προετοιμάσει και να εφοδιάσει τα άτομα και τις επιχειρήσεις ώστε να αντιμετωπίσουν τις σύγχρονες αλλαγές στα εργασιακά θέματα λόγω της παγκοσμιοποίησης, της διαρκώς αυξανόμενης χρήσης της τεχνολογίας της πληροφόρησης, των αλλαγών στις εργασιακές σχέσεις, της δημογραφικής γήρανσης και άλλων παραγόντων. Η μελλοντική επιτυχία των επιχειρήσεων, και κατ επέκταση η μελλοντική κοινωνική και οικονομική ευημερία της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα προκύψει από εργαζόμενους υγιείς, με κίνητρα και κατάλληλη εκπαίδευση κοπός - Μεθοδολογία προσέγγιση δομή του πονήματος Σο αντικείμενο της μελέτης αυτής είναι η αποσαφήνηση του θεσμικού πλαισίου και των διοικητικών δομών που εντέλλονται την Προαγωγή της Τγείας στο χώρο Εργασίας στην Ελλάδα, στη Μ. Βρετανία και στη Υιλανδία. Η παρούσα μελέτη, αρχικά θα επιχειρήσει μια συστηματική διερεύνηση και την εννοιολογική αποσαφήνιση του όρου της Προαγωγής της Τγείας και Ασφάλειας στο χώρο Εργασίας. Η μεθοδολογία που θα εφαρμοστεί έγκειται στη βιβλιογραφική ανασκόπηση με παράλληλη άντληση στοιχείων από δικτυακούς τόπους και βάσεις δεδομένων. Κύριο στόχο της μελέτης αποτελεί η ανάδειξη των θεσμικών ρυθμίσεων και των πρακτικών που εφαρμόζονται σε χώρες μέλη της Ε.Ε. για την υποστήριξη και το συντονισμό της προσπάθειας των εργοδοτών, των εργαζομένων και της κοινωνίας προς τη κατεύθυνση της βελτίωσης της υγείας και της ευεξίας των ανθρώπων στο εργασιακό

9 9 τους περιβάλλον. Η ύπαρξη μιας πληθώρας νομοθετικών και κανονιστικών ρυθμίσεων δε εξασφαλίζει παρά τα ελάχιστα όρια προστασίας της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων. Αυτό που θα μας απασχολήσει στη παρούσα εργασία είναι, όχι μόνο οι μηχανισμοί που διαθέτει το κάθε κράτος υπό μελέτη για την επιβολή των ελαχίστων προδιαγραφών, αλλά και ο τρόπος οργάνωσης και λειτουργίας των δομών της Δημόσιας Διοίκησης και συνεργασίας τους με άλλους φορείς που εμπλέκονται στην ΤΑΕ. το πλαίσιο αυτής της συνεργασίας, η προαγωγή υγείας συνδυάζει ποικίλες αλλά συμπληρωματικές μεθόδους ή τρόπους προσέγγισης, όπως την επικοινωνία, την εκπαίδευση, τον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας, τα οικονομικά μέτρα, τις οργανωτικές αλλαγές, την ανάπτυξη της κοινότητας, καθώς και τις ενδοεπιχειρησιακές δραστηριότητες κατά των επαγγελματικών κινδύνων. Ο απώτερος σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η προσέγγιση των διαφορετικών εθνικών συστημάτων και μεθόδων προαγωγής της υγείας και ασφάλειας που εφαρμόζουν οι μελετώμενες χώρες -συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας-, η ανάδειξη αντίστοιχων καλών πρακτικών σε επίπεδο Δημόσιας Διοίκησης και, κατ επέκταση, η διατύπωση προτάσεων για την εφαρμογή τους και στην Ελλάδα. 2. «ΤΓΕΙΑ & ΑΥΑΛΕΙΑ» ΚΑΙ «ΠΡΟΑΓΨΓΗ ΤΓΕΙΑ» 2.1. «Τγεία & Ασφάλεια στην Εργασία» Ο χώρος εργασίας επηρεάζει την υγεία και την ασθένεια με ποικίλους τρόπους. Η εργασία μπορεί να προκαλέσει βλάβες στην υγεία, αν οι εργαζόμενοι απαιτείται να λειτουργούν σε συνθήκες που επιβαρύνουν την υγεία, χωρίς να έχουν τα κατάλληλα προσόντα ή την αμοιβαία συμπαράσταση των συναδέλφων τους. Παράλληλα όμως, η εργασία μπορεί να αποτελέσει πηγή ανάπτυξης του ατόμου και βελτίωσης των προσωπικών επιδεξιοτήτων. Η επαγγελματική απασχόληση ανάλογα με τη φύση της και σε συνάρτηση με το περιβάλλον, μέσα στο οποίο πραγματοποιείται, μπορεί να ασκήσει άμεση βλαπτική επίδραση στην υγεία των εργαζομένων, που εκδηλώνεται ως εργατικό ατύχημα, επαγγελματική ασθένεια ή πρόωρη φθορά της υγείας 2. Σα νοσήματα που σχετίζονται αιτιολογικά με παράγοντες κινδύνου, που υπάρχουν σε ορισμένες εργασίες ή συνθήκες 2 Η πρόωρη φθορά της υγείας των εργαζομένων έχει ως αιτία την απασχόληση σε ιδιαίτερα φθοροποιές δραστηριότητες π.χ. νυχτερινή εργασία, υπόγειες και υποθαλάσσιες εργασίες κλπ (θεσμός Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων).

10 10 εργασίας, καλούνται επαγγελματικά νοσήματα 3. Εργατικό ατύχημα ονομάζεται το εξωγενούς επίδρασης, αθέλητο κι αιφνίδιο συμβάν στον χώρο της εργασίας, που προκαλεί σωματική βλάβη 4. Κατά καιρούς, οι ορισμοί που έχουν αποδοθεί στην ΤΑΕ είναι αρνητικοί, γιατί αναφέρονται σε αποφυγή ασθένειας ή ατυχήματος των εργαζομένων, ως συνέπεια της εργασίας τους. μως, η ΤΑΕ είναι έννοιες θετικές και ορίζονται από τη Παγκόσμια Οργάνωση Τγείας (ΠΟΤ) ως σωματική, νοητική και κοινωνική ευεξία, καθώς και δυνατότητα προσωπικής ανάπτυξης του ατόμου (Κουκουλάκη 2003). υνεπώς, όταν αναφερόμαστε στην επαγγελματική υγεία και ασφάλεια, δεν εννοούμε μόνο την προστασία των εργαζομένων από τους επαγγελματικούς κινδύνους, αλλά και τη προσαρμογή της εργασίας στον άνθρωπο, τη προαγωγή και διατήρηση του υψηλότερου επιπέδου φυσικής, νοητικής και κοινωνικής ευεξίας των εργαζομένων σε όλα τα επαγγέλματα Από την «προστασία της επαγγελματικής υγείας & ασφάλειας» στην «προαγωγή της υγείας στο χώρο εργασίας» Η νομοθεσία και πρακτική της επαγγελματικής υγείας και ασφάλειας (το παραδοσιακό σύστημα ΤΑΕ) συνέβαλε ουσιαστικά στη βελτίωση της υγείας στους χώρους εργασίας, περιορίζοντας τον αριθμό των ατυχημάτων και προλαμβάνοντας τις 3 Σα επαγγελματικά νοσήματα που αναγνωρίζονται ως τέτοια από τους ασφαλιστικούς οργανισμούς αποζημιώνονται, χωρίς να χρειάζεται κάθε φορά να αποδεικνύεται η αιτιολογική σχέση εργασίας νοσήματος (Αρ. 40 του Κανονισμού του ΙΚΑ). Τπάρχουν νοσήματα τα οποία σχετίζονται με το περιβάλλον της εργασίας, αλλά δεν αναγνωρίζονται ως επαγγελματικά νοσήματα από τους ασφαλιστικούς οργανισμούς. Η καταγραφή και διερεύνηση των νοσημάτων αυτών έχει ενδιαφέρον τόσο επιδημιολογικό, όσο και νομικό, διότι το θύμα μπορεί να διεκδικήσει αποζημίωση, αν αποδείξει τη σχέση εργασίας και προκληθείσας βλάβης (Βελονάκης 2005). 4 Για τα εργατικά ατυχήματα εκδόθηκε ο Ν. 551/1914, ο οποίος ακολούθως κωδικοποιήθηκε μαζί με άλλες σχετικές διατάξεις με το Β.Δ. 24.7/ Οι διατάξεις αυτές τροποποιήθηκαν με μεταγενέστερους νόμους (Ν.4705/30, Ν.5241/31, Ν.6234/34 και το Ν.1224/44). ύμφωνα με τα ανωτέρω, «εργατικό ατύχημα είναι το εκ βιαίου συμβάντος επερχόμενον εις εργάτην ή υπάλληλον κατά την εκτέλεση της εργασίας ή εξ αφορμής αυτής, εφόσον η προς εργασία ανικανότητα διήρκησε πέραν των τεσσάρων ημερών». Ψστόσο, σήμερα με τη νομολογία, ως εργατικά θεωρούνται όλα τα ατυχήματα που εκδηλώνονται στο χώρο της εργασίας, και όχι κατ ανάγκη κατά την εκτέλεση αυτής. Επίσης, ως εργατικά ατυχήματα αναγνωρίζονται και αυτά που προκαλούνται κατά τη μεταφορά από την εργασία στο σπίτι, και το αντίστροφο, διότι η μετακίνηση θεωρείται συναφής προς την εργασία. ήμερα, για τη δήλωση και αναγνώριση εργατικού ατυχήματος δεν ισχύει ο περιορισμός των τεσσάρων ημερών (Βελονάκης 2005).

11 11 επαγγελματικές ασθένειες. Ψστόσο, τόσο οι εμπλεκόμενοι εθνικοί φορείς όσο και οι Διοικήσεις των επιχειρήσεων αποδέχονται ότι, δεν αρκεί η συμμόρφωση με τη νομοθεσία ΤΑΕ και η τήρηση των ελαχίστων προδιαγραφών υγείας & ασφάλειας σε έναν εργασιακό χώρο. Η προαγωγή της υγείας στο χώρο εργασίας (ΠΤΕ) επιτυγχάνει σαφώς μια σειρά ευρύτερων στόχων σε σχέση με τα μέτρα προστασίας της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων. Δεν αποτελεί βέβαια άμεση εργοδοτική υποχρέωση, εναρμονίζεται όμως προς το συμφέρον της επιχείρησης και ταυτόχρονα εξυπηρετεί τους στόχους της πολιτικής υγείας (Βελονάκης 1997). τις σύγχρονες επιχειρήσεις υλοποιούνται σε εθελοντική βάση, και συχνά με την υποστήριξη της Πολιτείας, δράσεις προαγωγής της ΤΑΕ, δεδομένου ότι αποφέρουν σημαντικά οφέλη σε επίπεδο εθνικό (δημόσια υγεία εθνική οικονομία), εταιρικό και ατομικό. υγκεκριμένα, οι επιχειρήσεις επιτυγχάνουν περιορισμό των δαπανών απουσίας λόγω ατυχήματος ή ασθένειας και αύξηση της παραγωγικότητας. Σο στοιχείο αυτό προκύπτει από το γεγονός ότι εμφανίζεται πλέον ένα υγιέστερο εργατικό δυναμικό με ισχυρότερα κίνητρα, αναπτερωμένο ηθικό, και με βελτιωμένες εργασιακές σχέσεις. Μια βασική διαφορά των συστημάτων ΠΤΕ από τα παραδοσιακά συστήματα ΤΑΕ έγκειται στο γεγονός ότι οι εργαζόμενοι δεν κατέχουν πλέον παθητικό ρόλο σαν άβουλα όντα που χρήζουν προστασίας, αλλά συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση συνθηκών εργασίας και διαβίωσης που προάγουν την υγεία. Ένα σημείο που πρέπει να αποσαφηνιστεί είναι η σχέση μεταξύ της «υγείας & ασφάλειας» και «προαγωγής υγείας». υγκεκριμένα, το ερώτημα που εγείρεται είναι, αν η δράσεις για την υγεία & ασφάλεια των εργαζομένων εντάσσονται στις δράσεις προαγωγής υγείας. Παραδοσιακά, τα μέτρα που στοχεύουν στη διασφάλιση της ΤΑΕ είναι προληπτικού ή προστατευτικού χαρακτήρα. τα πλαίσια όμως της σύγχρονης αντίληψης της προαγωγής υγείας στο χώρο εργασίας, εκτός από τα δύο προαναφερόμενα είδη δράσης προστίθεται και μια τρίτη κατηγορία θετικών ενεργειών που στοχεύουν στη βελτίωση της κατάστασης υγείας του εργατικού δυναμικού (EFILWC 1994). ύμφωνα με τα προλεγόμενα, η προαγωγή υγείας στο χώρο εργασίας αποτελεί ευρύτερο όρο της προστασίας της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων και περιλαμβάνει, τόσο την αναβάθμιση του φυσικού και κοινωνικού περιβάλλοντος, όσο και την υιοθέτηση υγιεινών συμπεριφορών. Για το λόγο αυτό θα μπορούσε να ενταχθεί την έννοια της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και πρόληψης και να αποτελέσει μια συνιστώσα της, με κοινούς στόχους και μεθοδολογίες. Η υιοθέτηση της νέας αυτής αντίληψης απαιτεί την ενσωμάτωση πολιτικών προαγωγής υγείας στη κοινότητα και

12 12 δραστηριοτήτων αγωγής υγείας στις υπάρχουσες δομές προστασίας της ΤΑΕ, καθώς και την ενεργό συμμετοχή υγειονομικών φορέων. Παρεμβάσεις, λοιπόν, υλοποιούνται αφενός σε επίπεδο σχεδιασμού δημοσίων πολιτικών και αφετέρου σε επίπεδο επιχείρησης, με σκοπό τη διεύρυνση του κύκλου των εμπλεκομένων φορέων. Αυτές οι παρεμβάσεις απαιτούν, βέβαια, και αλλαγές στο ρόλο των υφιστάμενων θεσμών προστασίας της υγείας και ασφάλειας των εργαζόμενων σε μια επιχείρηση, όπως του γιατρού εργασίας, του τεχνικού ασφαλείας και των συλλογικών οργάνων ΤΑΕ των εργαζομένων Προαγωγή Τγείας Σα δύο φαινόμενα που χαρακτηρίζουν τα δημόσια συστήματα υγείας, οι υψηλές δαπάνες και η περιορισμένη αποτελεσματικότητα, έχουν οδηγήσει στην αναζήτηση νέων πολιτικών υγείας και στην αναβάθμιση των υφιστάμενων, σε μια προσπάθεια να απαντηθούν αποτελεσματικά, αλλά και οικονομικά, τα σύγχρονα προβλήματα υγείας. Κυρίως, έχουν κατευθύνει προς την ανάπτυξη της πρόληψης, καθώς τα περισσότερα προβλήματα υγείας της εποχής μας είναι αιτιολογικά συνυφασμένα με το σύγχρονο τρόπο ζωής και το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον. Ο όρος προαγωγή της υγείας επινοήθηκε στη Διάσκεψη του Παγκόσμιου Οργανισμού Τγείας (ΠΟΤ) στην Άλμα Άτα το 1978, με τις αρχές της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας να έχουν ήδη υιοθετηθεί. Σα προγράμματα προληπτικής ιατρικής που εφαρμόστηκαν τα επόμενα χρόνια αποδείχθηκαν ανεπαρκή για τη κάλυψη όλου του φάσματος των παραμέτρων αλλαγής των προτύπων συμπεριφοράς, είτε σε ατομικό, είτε σε συλλογικό επίπεδο (Federal Institute for Occupational Safety and Health 1998). Γι αυτό, ακολούθησαν προσπάθειες ανάπτυξης τρόπων ζωής που προάγουν την υγεία, οι οποίες λάμβαναν υπόψη όλες τις κοινωνικές, πολιτιστικές, πολιτικές, οικονομικές και οικολογικές διαστάσεις. Η ΠΟΤ με την διακήρυξη της Οττάβας το 1986 θεσμοθέτησε την πολιτική της προαγωγής υγείας (health promotion), η οποία αποσκοπεί στην αναβάθμιση του φυσικού και κοινωνικού περιβάλλοντος, στην ενίσχυση των ευρύτερων παραγόντων που επιδρούν θετικά στην ανθρώπινη υγεία και στη διαμόρφωση υγιεινών στάσεων και συμπεριφορών. Προσανατολισμένη στην κοινότητα και στις ανάγκες του κάθε τοπικού πληθυσμού και διαποτισμένη από μια ουμανιστική αντίληψη για την υγεία και την αρρώστια - κοινωνικά προσανατολισμένη - η προαγωγή υγείας έρχεται να καλύψει ένα

13 13 κενό, που μεγάλωνε συνεχώς τα τελευταία χρόνια με την αύξηση του ειδικού βάρους της σύγχρονης νοσοκομειακής - θεραπευτικής ιατρικής. ταν χρησιμοποιούμε τον όρο προαγωγή της υγείας αναφερόμαστε σε όλες τις επιστημονικές μεθόδους που συντελούν στην αλλαγή του τρόπου ζωής ενός πληθυσμού, ώστε αυτός να πετύχει μια ιδανική κατάσταση υγείας. Ψς ιδανική κατάσταση υγείας ορίζεται ο συνδυασμός της φυσικής, κοινωνικής, ψυχικής και πνευματικής υγείας. Η αλλαγή του τρόπου ζωής διευκολύνεται από ενέργειες που αποβλέπουν στην ενημέρωση, στην αλλαγή συμπεριφορών, αλλά και στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος που θα υποστηρίζει τις καλές πρακτικές προαγωγής της υγείας (O' Donnell 2001). το Φάρτη της Ottawa για την προαγωγή υγείας (WHO 1986) δόθηκε ο παρακάτω ορισμός: Προαγωγή υγείας είναι η διαδικασία που δίνει τη δυνατότητα στους ανθρώπους να ελέγχουν και να βελτιώνουν την υγεία τους. Η προαγωγή υγείας επικεντρώνεται περισσότερο στο σύνολο του πληθυσμού μέσα στα πλαίσια της καθημερινής του ζωής, παρά στα μεμονωμένα άτομα που διατρέχουν κάποιο συγκεκριμένο κίνδυνο να αρρωστήσουν. Καθιστά τα άτομα ικανά να αναλαμβάνουν αυθόρμητα ή οργανωμένα υπεύθυνη δράση για την υγεία τους. Η επιδίωξη αυτή απαιτεί πλήρη και συνεχή πρόσβαση στην πληροφόρηση για θέματα υγείας και τη μέγιστη δυνατή κοινοποίηση όλων των σχετικών πληροφοριών στο σύνολο του πληθυσμού. Η προαγωγή υγείας κατευθύνει τη δράση της προς όλους τους παράγοντες που καθορίζουν την υγεία (οικονομικούς, περιβαλλοντολογικούς, κοινωνικούς κ.ά.), προς τη διαμόρφωση ενός υγιεινού περιβάλλοντος, και ιδιαίτερα σε ότι αφορά τις συνθήκες εργασίας. Η διαμόρφωση πολιτικών προαγωγής υγείας μπορεί να σχετιστεί και να ενοποιηθεί με άλλες πολιτικές, όπως της εργασίας, της στέγασης, των κοινωνικών υπηρεσιών, της Πρωτοβάθμιας Υροντίδας Τγείας κτλ. Κατά συνέπεια, εκτός από τη στενή συνεργασία των Τπηρεσιών υγείας, προϋποθέτει και τη συμβολή όλων των φορέων που σχετίζονται με τους ευρύτερους αυτούς παράγοντες. Επιδιώκει, παράλληλα, την αποτελεσματική και ουσιαστική συμμετοχή του κοινού, στοχεύντας στην ανάπτυξη επιδεξιοτήτων σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο που διευκολύνουν την αποσαφήνιση των προβλημάτων και τη λήψη των σωστών αποφάσεων. (Σούντας 2006). Η προαγωγή υγείας προαπαιτεί την ενίσχυση των κοινωνικών δομών και την κοινωνική υποστήριξη. Η επιδίωξη αυτή στηρίζεται στην αποδοχή του σημαντικού ρόλου που διαδραματίζουν οι κοινωνικές δυνάμεις και οι κοινωνικές σχέσεις στον καθορισμό των αξιών και των συμπεριφορών που σχετίζονται με την υγεία.

14 14 υνοψίζοντας, οι στόχοι της προαγωγής υγείας (Σούντας 2006) περιλαμβάνουν τους ακόλουθους: μείωση των ανισοτήτων στην υγεία εξασφάλιση ίσων ευκαιριών, ώστε να δοθεί η δυνατότητα σ όλους τους ανθρώπους για καλύτερη υγεία προστασία της υγείας του ανθρώπου και του περιβάλλοντος από κάθε απειλή συντονισμένη δράση από κάθε υπεύθυνο φορέα, και τους ίδιους τους πολίτες, ώστε να προστατεύεται η υγεία από τα διάφορα συμφέροντα που την απειλούν Για την επίτευξη των παραπάνω στόχων είναι προαπαιτείται: Η χάραξη μιας δέσμης δημοσίων πολιτικών υγείας από τους υπεύθυνους. Οι πολιτικές αυτές πρέπει να υιοθετούνται σ όλα τα επίπεδα, όχι μόνο από τη κυβέρνηση αλλά και από τη βιομηχανία. Η δημιουργία υγιούς περιβάλλοντος με τη συνεχή βελτίωση του φυσικού περιβάλλοντος - στο σπίτι, στο σχολείο, στο χώρο εργασίας, σε δημόσιους χώρους, στις διακοπές και στον ελεύθερο χρόνο -, ώστε να συμβάλλει στην προαγωγή υγείας. Η ανάπτυξη ενός υγιούς τρόπου ζωής με την αύξηση της γνώσης και κατανόησης για τον τρόπο που οι συνήθειες της ζωής επηρεάζουν την υγεία οικογενειών και ατόμων, ώστε να τους δοθεί η δυνατότητα να τον επιτύχουν. Η παροχή υπηρεσιών υγείας υψηλής ποιότητας με την αναγνώριση και κάλυψη των αναγκών του πληθυσμού και την εξασφάλιση της κατάλληλης ισορροπίας μεταξύ προαγωγής της υγείας, πρόληψης της νόσου, θεραπείας, φροντίδας και αποκατάστασης. το σημείο αυτό πρέπει να γίνει αναφορά στα δύο πρότυπα υγειονομικο-πολιτικής παρέμβασης στο τομέα της πρόληψης και της προαγωγής υγείας: στην ατομοκεντρική προσέγγιση και στην αιτοκεντρική. ύμφωνα με τη πρώτη, το ίδιο το άτομο, και συγκεκριμένα η συμπεριφορά του, ευθύνεται για την εμφάνιση των ασθενειών. Οι παράγοντες κινδύνου συνδέονται με το πρότυπο συμπεριφοράς του ατόμου, και ως εκ τούτου τα μέτρα και οι παρεμβάσεις επικεντρώνονται στην ευσυνείδητη επίδραση και αλλαγή συμπεριφοράς του μεμονωμένου ατόμου. Αντίθετα, η αιτιοκεντική προσέγγιση αναφέρεται στις αιτίες, δηλαδή στους όρους διαβίωσης και εργασίας, που γεννούν και προκαλούν τους παράγοντες κινδύνου, που με τη σειρά τους προσβάλλουν την υγεία των ατόμων. το επίκεντρο βρίσκεται, λοιπόν, όχι η συμπεριφορά των μεμονωμένων ατόμων, αλλά οι ίδιες συνθήκες που εργάζονται και διαβιούν. Σα μέτρα προληπτικής πολιτικής υγείας στη περίπτωση αυτή συνιστούν τη διερεύνηση και άμεση παρέμβαση

15 15 στους όρους και τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας (Μπουρσανίδης 2005). υμπερασματικά, οι δραστηριότητες προαγωγής υγείας πρέπει να περιλαμβάνουν τόσο την αναβάθμιση του φυσικού και κοινωνικού περιβάλλοντος όσο και την υιοθέτηση υγιεινών συμπεριφορών Προαγωγή της Τγείας στο χώρο εργασίας Ο χώρος εργασίας θεωρείται ένας από τους πιο κατάλληλους χώρους για την εφαρμογή μέτρων προαγωγής υγείας. Οι εργαζόμενοι αποτελούν αναμφίβολα το σημαντικότερο κομμάτι του πληθυσμού, αφού με την εργασία τους στηρίζουν την οικονομία της χώρας, καθώς και τα εξαρτώμενα από αυτούς μέλη της κοινωνίας άμεσα ή έμμεσα. Έχει επισημανθεί (ουρτζή 2002) ότι ο χώρος εργασίας θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικός για την εφαρμογή προγραμμάτων προαγωγής υγείας, διότι: Ο χώρος εργασίας προσφέρει μια σημαντική δυνατότητα να προσπελαστεί ένας μεγάλος υγιής πληθυσμός, του οποίου η υγεία πρέπει να διαφυλάσσεται προς όφελος του ιδίου, αλλά και της εργασίας με όλα τα θετικά επακόλουθα. Πολλά άτομα του πληθυσμού αυτού ανήκουν σε ομάδες που δε θα μπορούσαν να προσπελαστούν με άλλο τρόπο, ώστε να ενημερωθούν σχετικά και να βοηθηθούν. Τπάρχει σήμερα μία επαρκής νομοθεσία που εξασφαλίζει τις υπηρεσίες υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας, και επομένως τους κατάλληλους επαγγελματίες για την ανάπτυξη προγραμμάτων προαγωγής της υγείας, σχεδόν σε κάθε χώρο εργασίας. Τπάρχουν επαρκή ερευνητικά δεδομένα που αποδεικνύουν ότι, τα προγράμματα προαγωγής υγείας που εφαρμόζονται στους χώρους εργασίας βελτιώνουν την υγεία των εργαζομένων, αλλά και της οικογένειάς τους. τον όρο προαγωγή υγείας στο χώρο εργασίας (ΠΤΕ) περιλαμβάνονται οι συνδυασμένες δράσεις των εργοδοτών, των εργαζομένων και του κοινωνικού συνόλου που στοχεύουν στη βελτίωση της υγείας και στην ευεξία του εργατικού δυναμικού. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με το συνδυασμό: της βελτίωσης της οργάνωσης της εργασίας και του εργασιακού περιβάλλοντος, της υποκίνησης της ενεργούς συμμετοχής των εργαζομένων στις δραστηριότητες προαγωγής υγείας, της ενθάρρυνση της την συνεχούς αυτοβελτίωσης των συμμετεχόντων. Οι δράσεις ΠΤΕ μπορούν να υλοποιηθούν στα πλαίσια κάθε μορφής οργανωμένης εργασίας, και συνεπώς σε κάθε περιβάλλον που μπορεί να θεωρηθεί χώρος εργασίας,

16 16 όπως π.χ. σε μεγάλους οργανισμούς, σε μικρού και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις, στις Τπηρεσίες της Δημόσιας Διοίκησης, στους οργανισμούς παροχής υπηρεσιών υγείας (νοσοκομεία), σε εκπαιδευτικά ιδρύματα κλπ. Η υλοποίηση δράσεων ΠΤΕ, όπως προαναφέρθηκε δεν αποτελούν προβλεπόμενη από τη νομοθεσία εργοδοτική υποχρέωση. Γίνεται σε εθελοντική βάση στα πλαίσια των σύγχρονων τάσεων διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού, που αναγνωρίζεται πλέον ως βασικός παραγωγικός συντελεστής. Η εφαρμογή, λοιπόν, προγραμμάτων ΠΤΕ σε μια επιχείρηση προαπαιτεί δέσμευση της Διοίκησης και αλλαγές στην οργάνωση της εργασίας και στην οργανωσιακή κουλτούρα, σύμφωνα με τις ακόλουθες βασικές αρχές (EASHW 2002): Πλήρη ενημέρωση των εργαζομένων και προώθηση της επικοινωνίας μεταξύ τους. Εξασφάλιση της εμπλοκής των εργαζομένων στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Καλλιέργεια εργασιακής κουλτούρας που βασίζεται στη συνεργασία. Αναδιοργάνωση των παραγωγικών διαδικασιών με τρόπο που να προάγουν, και όχι να υποσκάπτουν ή απειλούν, την υγεία. Εφαρμογή κατάλληλων πολιτικών και πρακτικών που κάνουν την επιλογή των υγιεινών τρόπων εργασίας και ζωής πρώτη επιλογή. Σα προγράμματα προαγωγής της υγείας που εφαρμόζονται σε χώρους εργασίας συνήθως έχουν τρεις διαστάσεις, οι οποίες αλληλοσυμπληρώνονται (ουρτζή 2002). Πρόληψη της νόσου, πρωτογενής, δευτερογενής και τριτογενής. Αγωγή υγείας, πληροφόρηση, τροποποίηση της συμπεριφοράς, υιοθέτηση θετικού τρόπου ζωής. Προστασία της υγείας, συμμόρφωση με συγκεκριμένους κανονισμούς. ύμφωνα με τα δύο πρότυπα υγειονομικο-πολιτικής παρέμβασης, που περιγράφηκαν στη προηγούμενη παράγραφο, οι πρωτοβουλίες προαγωγής της υγείας στους χώρους εργασίας αφορούν, είτε την αλλαγή της συμπεριφοράς του ατόμου, είτε τη διαμόρφωση των συνθηκών εργασίας. Σα μέτρα που στοχεύουν στην αλλαγή της συμπεριφοράς του ατόμου περιλαμβάνουν για παράδειγμα σεμινάρια υγιεινής διατροφής και σωματικής άσκησης και βασίζονται σε ιατρικά μοντέλα παραγόντων κινδύνου. την κατηγορία των μέτρων που στοχεύουν στη βελτίωση των συνθηκών εργασίας ανήκουν οι αλλαγές στην οργάνωση της εργασίας, οι κοινωνικές παροχές και οι βελτιωτικές διευθετήσεις στους χώρους εργασίας.

17 17 Σα προγράμματα προαγωγής της ΤΑΕ πρέπει να περιλαμβάνουν ορισμένα βασικά στοιχεία (πυρόπουλος 2000), όπως: 1. Σην προστασία από τους φυσικούς κινδύνους στο χώρο εργασίας και στο άμεσο περιβάλλον του εργαζόμενου (φυσικό περιβάλλον, τεχνικό περιβάλλον, διαμόρφωση χώρων εργασίας) 2. Ση προσαρμογή των εγκαταστάσεων και των μεθόδων εργασίας στις φυσικές και διανοητικές ικανότητες του εργαζόμενου, με εφαρμογή των αρχών της εργονομίας. 3. Ση πρόληψη της διανοητικής έντασης ή άγχους (stress) που προκαλείται από το ρυθμό και τη μονοτονία της εργασίας. 4. Ση ρύθμιση των χρονικών ορίων σε όλες τους τις μορφές (ωράριο, οργάνωση χρόνου εργασίας, άδειες, διάρκεια εργασιακής ζωής κλπ). 5. Σην υιοθέτηση μορφών οργάνωσης εργασίας που αξιοποιούν στο έπακρο το περιεχόμενο της εργασίας και επιτρέπουν τη πλήρη χρησιμοποίηση των ικανοτήτων και των προσόντων των εργαζομένων, έναν ανθρώπινο ρυθμό εργασίας, τη μείωση της κόπωσης, μια καλύτερη ικανοποίηση στην εργασία και την ευρύτερη συμμετοχή των εργαζομένων στην οργάνωση της δουλειάς τους. 6. Σην καλυτέρευση γενικά των συνθηκών κάτω από τις οποίες προσφέρεται η εργασία και των συλλογικών εργασιακών σχέσεων, που αποτελούν το θεσμικό πλαίσιο για τον προσδιορισμό αυτών των συνθηκών. 7. Σέλος, τη παροχή κοινωνικών υπηρεσιών για την βελτίωση της διαβίωσης των εργαζομένων (κατοικία, συγκοινωνίες, διατροφή, ψυχαγωγία κλπ), συμπληρωματικά των μέτρων βελτίωσης των συνθηκών εργασίας. Iνστιτούτα και Οργανισμοί που ειδικεύονται στα θέματα προαγωγής της υγείας στο χώρο εργασίας έχουν εκπονήσει εργαλεία πολύ χρήσιμα στις επιχειρήσεις που θέλουν να υλοποιήσουν προγράμματα ΠΤΕ. Σα εργαλεία αυτά αποτελούν ουσιαστικά μεθοδολογίες σχεδιασμού και αξιολόγησης συστημάτων διαχείρισης της επαγγελματικής υγείας του προσωπικού. Μια τέτοια μεθοδολογία 5 υπαγορεύει τα βήματα που πρέπει να ακολουθηθούν προοδευτικά, ως εξής: 1 ο βήμα - Προετοιμασία: Για την έναρξη της διαδικασίας απαραίτητη προϋπόθεση είναι η δέσμευση τόσο της Διοίκησης όσο των εργαζομένων. Αρχικά, ορίζεται μια ομάδα εργασίας για τον σχεδιασμό, την υποστήριξη και την υλοποίηση των δραστηριοτήτων, στην οποία πρέπει να συμμετέχουν εκπρόσωποι από τη Διοίκηση, το προσωπικό, το 5 Tο εργαλείο αυτό προτείνεται από το Υιλανδικό Ινστιτούτο Επαγγελματικής Τγείας (www.tyky.fi 25/9/2006).

18 18 τμήμα διαχείρισης ανθρωπίνου δυναμικού και οι επαγγελματίες υπηρεσιών υγείας. Αποτελεί καλή πρακτική η τεκμηρίωση της απόφασης έναρξης των δραστηριοτήτων και η χρήση όλων των διαύλων πληροφόρησης και επικοινωνίας, ώστε όλοι να ενημερωθούν σχετικά με τις δραστηριότητες αυτές και να προετοιμαστούν αναλόγως. 2 ο βήμα - χεδιασμός: Η ομάδα εργασίας προετοιμάζει το πλάνο ανάπτυξης των δραστηριοτήτων, στο οποίο περιγράφονται οι σκοποί και οι στόχοι του εγχειρήματος, οι αρμοδιότητες των συμμετεχόντων, το χρονοδιάγραμμα των εργασιών, οι διαδικασίες παρακολούθησης και η αξιολόγησης του προγράμματος. Προκειμένου να προχωρήσει η ομάδα στο σχεδιασμό του προγράμματος ΠΤΕ, είναι απαραίτητη η συγκέντρωση μιας σειράς στοιχείων από τους επαγγελματίες υπηρεσιών υγείας σχετικά με την ατομική κατάσταση υγείας των εργαζομένων, τους παράγοντες κινδύνου του εργασιακού περιβάλλοντος και τις ανάγκες εκπαίδευσης του προσωπικού. 3 ο βήμα Τλοποίηση: Οι δραστηριότητες ΠΤΕ πρέπει να γίνουν μέρος της καθημερινής εργασιακής ρουτίνας και να συμπεριλαμβάνουν τους πάντες, ώστε να έχουν τη δυνατότητα συμβολής και επιρροής. Μέσα σε ένα κλίμα συνεργασίας, σωστής επικοινωνίας και ανταλλαγής πληροφορίας, οι εργασιακές διαδικασίες μπορούν να βελτιωθούν, ώστε να ανυψωθεί το επίπεδο ΤΑΕ ταυτόχρονα με την παραγωγικότητα της εργασίας. 4 ο βήμα Παρακολούθηση και αξιολόγηση: Η συνεχής παρακολούθηση της προόδου βάση των στόχων που έχουν τεθεί αποτελεί τη βάση για την αξιολόγηση του προγράμματος, τον επαναπροσανατολισμό και τη βελτίωση των δραστηριοτήτων. Η αξιολόγηση διευκολύνεται από ερωτηματολόγια ή μήτρες αυτοαξιολόγησης, που περιέχουν παραμέτρους σχετικά με την κατάσταση υγείας και ευεξίας των εργαζομένων, τη βελτίωση των ικανοτήτων τους, την οργάνωση της εργασίας, το εργασιακό περιβάλλον, την ομαδικότητα κά. υνοψίζοντας, η ΠΤΕ αποτελεί μια σύγχρονη συλλογική στρατηγική που στοχεύει, όχι μόνο στη πρόληψη της ασθένειας στο χώρο εργασίας (συμπεριλαμβανομένων των ασθενειών που συνδέονται με την εργασία, των ατυχημάτων, των τραυματισμών και των επαγγελματικών ασθενειών), αλλά και στην εδραίωση δυναμικών προαγωγής της υγείας και της ευεξίας των εργαζομένων. Η βελτίωση των συνθηκών εργασίας σήμερα τοποθετείται σε ένα γενικότερο πλαίσιο, με το οποίο είναι στενά συνδεδεμένοι πολλοί παράγοντες που έχουν σχέση με τη φυσική, ψυχική, πνευματική και κοινωνική ευεξία των εργαζομένων. Για το λόγο αυτό η εφαρμογή προγραμμάτων ΠΤΕ προϋποθέτει μεν την

19 19 ευαισθητοποίηση και τη διάθεση οικονομικών πόρων από τις επιχειρήσεις, αλλά απαιτεί κυρίως τη συνεργασία μεταξύ των εργοδοτών, των εκπροσώπων των εργαζομένων και των δημοσίων Τπηρεσιών που εμπλέκονται στο θέμα της βελτίωσης των συνθηκών και του περιβάλλοντος εργασίας Ο ρόλος του κράτους στη προαγωγή της Τγείας & Ασφάλειας στην Εργασία Ο παραδοσιακός ρόλος της Πολιτείας στο τομέα της βελτίωσης των συνθηκών εργασίας έγκειται στη διαμόρφωση του θεσμικού κανονιστικού πλαισίου, στον έλεγχο και την εποπτεία εφαρμογής του και στην ανάπτυξη δραστηριοτήτων ενημέρωσης, πληροφόρησης, κατάρτισης και έρευνας. ημαντική είναι η διαμόρφωση μιας εθνικής πολιτικής στο τομέα αυτό, συμπεριλαμβανομένων και των προτεραιοτήτων δράσης και των μηχανισμών ελέγχου της αποτελεσματικότητας της. Ήδη από 1978 η έκθεση της διεπιστημονικής αποστολής του PIACT του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας είχε υπογραμμίσει την ανάγκη χάραξης και εφαρμογής μιας εθνικής πολιτικής στον τομέα των συνθηκών εργασίας και του εργασιακού περιβάλλοντος. ύμφωνα με τη νέα στρατηγική ΤΑΕ όπως έχει διατυπωθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (COM (2002) 118 final), τα σύγχρονα εργαλεία πολιτικής δεν περιλαμβάνουν μόνο τη νομοθετική ρύθμιση των θεμάτων ΤΑΕ και την επιβολή κυρώσεων, αλλά και την προαγωγή του κοινωνικού διαλόγου, την υποστήριξη των καινοτομικών προσεγγίσεων, τον εντοπισμό και τη διάδοση των καλών πρακτικών που εφαρμόζουν οι επιχειρήσεις, την ενθάρρυνση της κουλτούρας εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και την παροχή οικονομικών κινήτρων στους εργοδότες, ώστε αυτοί να υλοποιήσουν προγράμματα προαγωγής της επαγγελματικής υγείας και ασφάλειας. Οι ενημερωτικές εκστρατείες μέσω ενημερωτικών φυλλαδίων, διαφημίσεων είναι μια μορφή κρατικής παρέμβασης που συνήθως συνδυάζεται με το νομοθετικό ελεγκτικό έργο, υποστηρίζεται από μη κυβερνητικές οργανώσεις και επικεντρώνει σε ειδικά θέματα ΤΑΕ. Ανάλογης υφής μέτρο προαγωγής της ΤΑΕ αποτελεί η εφαρμογή προγραμμάτων εκπαίδευσης με τη συνεργασία κρατικών φορέων, ινστιτούτων, επαγγελματικών οργανώσεων, επιμελητηρίων και επιχειρήσεων. Σα προγράμματα εκπαίδευσης στην ΤΑΕ απευθύνονται σε συγκεκριμένης επαγγελματικής ενασχόλησης εργαζομένους, σε εκπροσώπους εργαζομένων ή εργοδότες, σε γιατρούς εργασίας και τεχνικούς ασφαλείας, ακόμα και στους ίδιους τους εκπαιδευτές. Σα οικονομικά κίνητρα αποτελούν ένα ιδιαίτερο εργαλείο

20 20 άσκησης πολιτικής ΤΑΕ. Με στόχο να παροτρύνουν τις επιχειρήσεις να βελτιώσουν το επίπεδο υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων τους, αρμόδιες κρατικές Αρχές ή ασφαλιστικοί φορείς μπορούν να παρέχουν μια σειρά κινήτρων, όπως μείωση φόρων ή ασφαλιστικών εισφορών και κρατικές επιχορηγήσεις για εταιρίες που επενδύουν στην ΤΑΕ ή στην έρευνα και στη τεχνολογική αναβάθμιση κ.ά. Ένα σχετικώς καινούριο εργαλείο για τη προαγωγή της επαγγελματικής ΤΑΕ αφορά τη τυποποίηση των προϊόντων και των υπηρεσιών. Η πιο παραδοσιακή χρήση της τυποποίησης εντοπίζεται στον τομέα της ασφάλειας. Οι τελευταίες εξελίξεις αφορούν στη τυποποίηση των υπηρεσιών επαγγελματικής υγείας και ασφάλειας και την έκδοση σχετικών προτύπων από τον Διεθνή Οργανισμό Συποποίησης (ISO), αλλά και τον αντίστοιχο ελληνικό (ΕΛΟΣ). 6 Σέλος, αποφασιστικής σημασίας για την επιτυχία των προσπαθειών της Πολιτείας είναι η διαφάνεια που επιτυγχάνεται στο έργο της με τη συνεργασία, διαβούλευση και συμμετοχή των κοινωνικών συνομιλητών. Άλλωστε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τονίζει ιδιαίτερα την αναγκαιότητα της συμμετοχής στη διαχείριση της επαγγελματικής υγείας και ασφάλειας όλων των εμπλεκόμενων, και κυρίως των ιδίων των εργαζομένων. Για το λόγο, δε πρέπει να παραληφθεί η αναφορά στο ρόλο του κοινωνικού διαλόγου και των συμμετοχικών διαδικασιών σε εθνικό επίπεδο στη διαμόρφωση και υλοποίηση της πολιτικής ΤΑΕ Ο ρόλος των Κοινωνικών Εταίρων στη προαγωγή της Τγείας & Ασφάλειας στην Εργασία Παράλληλα με τους δημόσιους Οργανισμούς και Τπηρεσίες, οι επαγγελματικές οργανώσεις εργοδοτών και εργαζομένων κατέχουν εξέχοντα ρόλο στη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και την προστασία της ΤΑΕ, τόσο με τη συμμετοχή τους στον κοινωνικό διμερή ή τριμερή διάλογο, όσο και με την ανάπτυξη δικών τους δραστηριοτήτων. Αμφότερες οι εργατικές και οι εργοδοτικές οργανώσεις θεωρούν πρωταρχικό στοιχείο σε κάθε προσπάθεια προαγωγής της υγείας στους χώρους εργασίας τη συμμετοχή των εργαζομένων σε όλα τα επίπεδα και φρονούν ότι, μόνο με 6 Ο ΕΛΟΣ έχει εκδόσει το Πρότυπο 1801 για τα υστήματα Διαχείρισης της Τγείας και Ασφάλειας στην Εργασία. Σο πρότυπο αυτό εκπονήθηκε έτσι ώστε να είναι συμβατό με τα Πρότυπα ΕΛΟΣ ΕΝ ISO 9001 (συστήματα ποιότητας) και ΕΛΟΣ ΕΝ ISO (περιβαλλοντική διαχείριση). Σα τρία αυτά πρότυπα δίνουν τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να αναπτύξουν ολοκληρωμένα συστήματα διαχείρισης με ενιαίο τρόπο της ποιότητας, του περιβάλλοντος και της ΤΑΕ.

21 21 την ενημέρωση και συμμετοχή τους θα δημιουργηθεί το απαραίτητο κλίμα συνεργασίας μεταξύ των Κοινωνικών Εταίρων. Οι συμμετοχικές διαδικασίες σε θέματα σχετικά με την εργασιακή και κοινωνική πολιτική λαμβάνουν χώρα είτε σε διάφορα επίπεδα, όπως: χώρος εργασίας, επιχείρηση, κλαδικό επίπεδο, εθνικό επίπεδο κλπ. ε εθνικό επίπεδο, η διαβούλευση των Κοινωνικών Εταίρων στην επίλυση προβλημάτων ΤΑΕ μπορεί να πραγματοποιηθεί αφενός μέσω του θεσμού των συλλογικών διαπραγματεύσεων, αφετέρου μέσω της συμμετοχής εκπρόσωπων των εργοδοτικών οργανώσεων, των εργαζομένων και της Πολιτείας σε τριμερή όργανα συνεργασίας και διαλόγου. ε επίπεδο επιχείρησης, η συνεργασία για την ΤΑΕ παίρνει τη μορφή της ενημέρωσης των εργαζομένων, των διαβουλεύσεων μεταξύ εργοδότη και εργαζομένων και των συμμετοχικών διαδικασιών. Είναι γενικώς αποδεκτό ότι, η συνεργασία εργοδοτών εργαζομένων στα πλαίσια συμμετοχικών διαδικασιών είναι προαπαιτούμενο για τη προαγωγή της υγείας και της ποιότητας της εργασιακής ζωής, συμβάλλει στη συνειδητοποίηση των κινδύνων και στην τήρηση των κανονισμών ασφάλειας. Σα αποτελέσματα μιας συμμετοχικής διαδικασίας - οποιοδήποτε και να είναι το επίπεδο συμμετοχής - είναι θετικά, εφόσον αυτή πληροί ορισμένες προϋποθέσεις: αυξάνει τις δυνατότητες ατομικών επιλογών, υποβοηθεί το διάλογο, βασίζεται στη συλλογική εκπροσώπηση των εργαζομένων και εγγράφεται στα πλαίσια μια ευρύτερης κοινωνικής αλληλεγγύης (π.χ. λαμβάνει υπόψη τα συμφέροντα των καταναλωτών, το γενικό περιβάλλον κλπ) Ο ρόλος των επιχειρήσεων στη προαγωγή της Τγείας & Ασφάλειας στην Εργασία - Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη ύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, η εξασφάλιση της ΤΑΕ είναι εργοδοτική υποχρέωση και αφορά στη λήψη μέτρων και στην εφαρμογή διαδικασιών πρόληψης των επαγγελματικών κινδύνων. Σο θεσμικό πλαίσιο για την ΤΑΕ θέτει τις βασικές προδιαγραφές και απαιτήσεις που πρέπει να τηρούνται από τις επιχειρήσεις. τα πλαίσια των ευθυνών του, ο εργοδότης εξασφαλίζει δραστηριότητες πρόληψης των επαγγελματικών κινδύνων, σχετική ενημέρωση - κατάρτιση του προσωπικού και παρέχει τα αναγκαία μέσα προστασίας. Σα μέτρα για την ΤΑΕ σε καμία περίπτωση δεν συνεπάγονται την οικονομική επιβάρυνση των εργαζομένων. Για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων αυτών, κάθε εργοδότης οφείλει, είτε να συνιστά Εσωτερική Τπηρεσία

22 22 Πρόληψης και Προστασίας (ΕΤΠΠ), είτε να προσφεύγει σε επαγγελματίες εκτός της επιχείρησης ή σε Εξωτερική Τπηρεσία Πρόληψης και Προστασίας (ΕΞΤΠΠ), για την ανάθεση καθηκόντων τεχνικού ασφαλείας και γιατρού εργασίας. Η συμμόρφωση με τις νομοθετικές διατάξεις, είναι προφανές ότι, επιβαρύνει το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων εξαιτίας, τόσο της λήψης προληπτικών μέτρων, όσο και της καταβολής ασφαλιστικών εισφορών και αποζημιώσεων. Ψστόσο, η προαγωγή της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων εκτός από επιπρόσθετα κόστη αποφέρει και ελκυστικά οφέλη για τις επιχειρήσεις. Σα οφέλη αυτά μπορεί να είναι οικονομικά, όπως μείωση του κόστους που συνεπάγονται τα ατυχήματα και οι επαγγελματικές ασθένειες, αλλά και μη άμεσα αποτιμήσιμα με χρηματικούς όρους, όπως βελτίωση της παραγωγικότητας, της αποδοτικότητας και της ικανότητας για καινοτομία του εργατικού δυναμικού (Federal Institute for Occupational Safety and Health 1998). Η αντίληψη ότι, ο κοινωνικός και περιβαλλοντολογικός αντίκτυπος των δραστηριοτήτων των επιχειρήσεων δεν πρέπει ν αγνοείται κατά τη λήψη αποφάσεων της Διοίκησης (Eταιρική Kοινωνική Eυθύνη) 7 κερδίζει διαρκώς έδαφος κάτω από τις πιέσεις των κοινωνικών οργανώσεων και των συνδέσμων εργαζομένων ή καταναλωτών, και ενισχύεται μέσω ανάλογης κρατικής και θεσμικής παρέμβασης. Η Διοίκηση όλο και περισσότερων επιχειρήσεων ενσωματώνει στο τρόπο διαχείρισης την έννοια της αειφόρου ανάπτυξης με όλες τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές διαστάσεις που περικλείει. Για να είναι μια εταιρία βιώσιμη, εκτός από το να είναι οικονομικά ασφαλής, πρέπει να ελαχιστοποιεί τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές συνέπειες, και κυρίως να επιδιώκει την ικανοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού στα πλαίσια ενός ασφαλούς και ευχάριστου εργασιακού περιβάλλοντος και καλών εργασιακών σχέσεων. Οι εργοδοτικές οργανώσεις αναγνωρίζουν ότι, με την υιοθέτηση δράσεων εταιρικής κοινωνικής ευθύνης οι επιχειρήσεις κερδίζουν προστιθέμενη αξία όσον αφορά στην εταιρική εικόνα, στην εμπιστοσύνη των καταναλωτών, στη παραγωγικότητα της εργασίας και επιτυγχάνουν καλύτερη απήχηση σε επενδυτικούς κύκλους, αύξηση επιχειρηματικών ευκαιριών, αλλά και ένταξη τους σε ειδικούς χρηματιστηριακούς και τραπεζικούς δείκτες αξιολόγησης. 7 Η αναγνώριση ότι, οι δραστηριότητες μιας επιχείρησης έχουν έναν κοινωνικό αντίκτυπο, που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τη λήψη των αποφάσεων στην επιχείρηση, αποδίδεται με τον όρο κοινωνική ευθύνη (social responsibility) (Kapoor 1993). Η εταιρική κοινωνική ευθύνη, σύμφωνα με την Πράσινη Φάρτα που παρουσιάστηκε το 2001 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ορίζεται ως «μια έννοια που περιγράφει την εκούσια ενσωμάτωση κοινωνικών και περιβαλλοντικών ζητημάτων στις επιχειρηματικές δραστηριότητες των εταιριών, αλλά και στον τρόπο που αυτές αλληλεπιδρούν με όλες τις ομάδες ενδιαφερομένων».

23 23 Μάλιστα, η επίδοση στην προαγωγή της ΤΑΕ στα πλαίσια της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης ενισχύει την εικόνα του καλού εργοδότη, βελτιώνει τη θέση της εταιρίας στην αγορά εργασίας, κάνοντας την πιο ελκυστική για τη προσέλκυση νέου αξιόλογου προσωπικού, και παράλληλα ενισχύει την αφοσίωση του απασχολούμενου προσωπικού (HSC 2002). Η έννοια της «κοινωνικής ευθύνης» παρερμηνεύεται, όμως, από κάποιες επιχειρήσεις. Οι φιλανθρωπικές χορηγίες ή η υποστήριξη πολιτιστικών και αθλητικών γεγονότων συχνά υποκρύπτουν διάθεση προβολής και δεν απηχούν τον βαθμό κοινωνικής ευαισθησίας της επιχείρησης. Η προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων είναι στοιχειώδης ένδειξη κοινωνικής ευθύνης. Ένα εργατικό ατύχημα είναι ικανό να σπιλώσει ανεξίτηλα την εικόνα μιας επιχείρησης. Πέρα από τη προστασία και προαγωγή της υγείας των εργαζομένων, ο σεβασμός του περιβάλλοντος, η προστασία της δημόσιας υγείας, η υποστήριξη της μητρότητας, η απασχόληση ατόμων με ειδικές ανάγκες, η συμβολή στην εκπαίδευση είναι σημαντικοί τομείς έκφρασης κοινωνικής ευθύνης των επιχειρήσεων.

24 24 3. ΚΟΙΝΟΣΙΚΗ ΔΡΑΣΗΡΙΟΣΗΣΑ ΣΟΝ ΣΟΜΕΑ ΣΗ ΤΑΕ τόχος της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Πράξης (ΕΕΠ) που υπογράφηκε το 1987 ήταν η δημιουργία μιας κοινής αγοράς με την εξάλειψη των τεχνικών, φυσικών και φορολογικών εμποδίων, ώστε να επιτραπεί η ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων, εμπορευμάτων και κεφαλαίων. Έγινε σύντομα αντιληπτό ότι, η λειτουργία της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Αγοράς προαπαιτούσε την εναρμόνιση των κανόνων ΤΑΕ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς ελλόχευε ο κίνδυνος της διάβρωσης των κοινωνικών δικαιωμάτων των εργαζομένων στη προστασία της επαγγελματικής υγείας και της ασφάλειας τους (κοινωνικό dumping). Η δραστηριοποίηση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στον τομέα της ΤΑΕ έχει τις βάσεις της στην ΕΕΠ, και συγκεκριμένα: στο άρθρο 97 (πρώην 100 Α), που ορίζει ότι τα προϊόντα που κυκλοφορούν ελεύθερα εντός της Κοινότητας θα πρέπει να πληρούν υψηλούς κανόνες ασφάλειας και υγείας στο άρθρο 137 (πρώην 118 Α), που αναφέρει ότι «τα κράτη μέλη αποδίδουν ιδιαίτερη προσοχή στη προώθηση της βελτίωσης ιδίως του χώρου εργασίας, για να προστατεύουν την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων και θέτουν ως στόχο την εναρμόνιση των συνθηκών που υφίστανται σε αυτό το τομέα σε μια οπτική προόδου». Οι κοινοτικές δραστηριότητες που υλοποιούνται στον τομέα της προαγωγής της ΤΑΕ είναι κυρίως νομοθετικές και ενημερωτικές, με τη διοργάνωση πλήθους συναντήσεων, σεμιναρίων και άλλων εκδηλώσεων, ιδιαίτερα στα πλαίσια των σχετικών ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών (ευρωπαϊκό έτος για την ΤΑΕ, ευρωπαϊκές εβδομάδες κλπ). Παράλληλα, τα όργανα της Ε.Ε. προωθούν τη διαβούλευση των Ευρωπαίων Κοινωνικών Εταίρων πάνω σε θέματα ΤΑΕ, τη διακρατική συνεργασία, την έρευνα, τις καινοτομικές προσεγγίσεις και τη διάδοση των καλών πρακτικών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενσωμάτωση των πολιτικών ΤΑΕ σε άλλες κοινοτικές πολιτικές αποσκοπώντας στη συνέργεια και στην αύξηση της αποτελεσματικότητας των κοινοτικών δράσεων, καθώς και σε μια σφαιρική προσέγγιση της προαγωγής της επαγγελματικής υγείας και ευεξίας Κοινοτικό θεσμικό πλαίσιο Τγείας & Ασφάλειας στην Εργασία Οι ιδρυτικές υνθήκες των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αποτελούν τη βάση του κοινοτικού δικαίου και παρέχουν το νομικό πλαίσιο για τη προετοιμασία των κειμένων. Οι νομικές πράξεις του κοινοτικού δικαίου εμπίπτουν σε δύο κατηγορίες:

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ - EDITORIAL Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο Ο όρος υγεία και ασφάλεια στην εργασία αφορά τις συνθήκες και τους παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala. Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου;

Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala. Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου; Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala Μπιλμπάο, 28 Απριλίου 2008 Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου; Jukka Takala: Η εκτίμηση κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές.

Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές. Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές. Αναστασία Δημητρίου Αν. Καθηγήτρια Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Εισαγωγή στην προαγωγή υγείας Δήμητρα Τριανταφύλλου Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Υγεία Παραδοσιακός Προσδιορισμός «Η υγεία είναι η απουσία της

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Η Ευρωπαϊκή τυποποίηση θα αποτελέσει ουσιαστικό παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο, την ανάπτυξη,

Διαβάστε περισσότερα

ISO 26000 ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

ISO 26000 ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ISO 26000 ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΜΕΡΟΣ 3-4 ΙΩΑΝΝΗΣ Λ. ΣΟΥΦΛΗΣ Δρ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ (isouflis@otenet.gr) ΜΑΙΟΣ 2013 ΔΟΜΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΑΡΧΕΣ, ΟΡΟΛΟΓΙΑ, ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΟ, ΤΑΣΕΙΣ, ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Διαχείριση Ποιότητας»

«Διαχείριση Ποιότητας» ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΕΕ-ΤΠΔΠ Ενημερωτική Εκδήλωση «Διαχείριση Ποιότητας» Αθήνα, 4 Απριλίου 2012 Τεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε.

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε. ΑΑΑ Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση A global sustainability framework and initiative of the United Nations Environment Programme Finance Initiative Ένα παγκόσμιο πλαίσιο και μια πρωτοβουλία της Πρωτοβουλίας

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 θεμα: Ιστορικη Εξελιξη Αγωγης και Προαγωγης Υγειας. Η προαγωγη υγειας είναι συνδεδεμενη με τις αλλαγες που

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Σκοπός: Ο σκοπός της πολιτικής ποιότητας του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος είναι η συνεχής και συστηματική διασφάλιση, βελτίωση και

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ & ΕΡΓΑΣΙΑΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ, PROLEPSIS Η ΑΝΑΓΚΗ Η οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Υγιεινή της Εργασίας είναι: η προάσπιση και προαγωγή της υγείας στον ψηλότερο βαθμό της φυσικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας των εργαζομένων σ όλα τα επαγγέλματα.

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics)

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους

Διαβάστε περισσότερα

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα»

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» «Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» του Andrea Campagna, τεχνικού & επιστημονικού συντονιστή του έργου FutureMed Project n 2S-MED11-29 Project co-funded by the European Regional Development Fund (ERDF)

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων

Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων Ινστιτούτο Μικρών Επιχειρήσεων Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων Υποστηρίζουμε τη μικρή επιχείρηση, Ενισχύουμε την

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός επιβίωσης και ανάπτυξης μεταφορικών επιχειρήσεων Best practices

Οδηγός επιβίωσης και ανάπτυξης μεταφορικών επιχειρήσεων Best practices Ημερίδα Οδηγός επιβίωσης και ανάπτυξης μεταφορικών επιχειρήσεων Best practices Κυριακή 7/4/2013 13.30 16.30 Metropolitan Expo Παρουσίαση για το ISO 39001:2012 (Road Traffic Safety)...Making our world safer

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Εφαρμογή Συστημάτων Διαχείρισης Ποιότητας στις υπηρεσίες Υγείας: Προϋπόθεση για την ανάπτυξη και την βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών. (ISO 9001 ISO 22000 ISO 14001 ISO 27001 ISO 50001 OHSAS 18001) Σχετικές

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ημερομηνία: ευτέρα, 28 Φεβρουαρίου 2011 Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα. Υγιεινή και ασφάλεια των εργαζομένων (Μέρος Α )

Εργασιακά Θέματα. Υγιεινή και ασφάλεια των εργαζομένων (Μέρος Α ) Εργασιακά Θέματα Υγιεινή και ασφάλεια των εργαζομένων (Μέρος Α ) Μάρτιος 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Υγιεινή και ασφάλεια των εργαζομένων (Μέρος Α ) Συνοπτική παρουσίαση.. 3 2. Γενικοί κανόνες υγιεινής και ασφάλειας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΕΕ ΤΠΔΠ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Θέμα εισήγησης: «ΕΛΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Πλαίσιο Ένα Σύστηµα Περιβαλλοντικής ιαχείρισης (ΣΠ ) είναι ένα εργαλείο διαχείρισης για εταιρίες και άλλους οργανισµούς µε σκοπό την αξιολόγηση,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ 1 ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ prosopiko@ypakp.gr Είναι αρμόδια για τα θέματα προσωπικού, την προώθηση νομοθετικών κειμένων και τον Κοινοβουλευτικό έλεγχο του Υπουργείου 2 ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ, ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ & ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2013 9 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΜΑΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία.

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Η παρακολούθηση ενός project κινητικότητας. Η διαδικασία παρακολούθησης ενός διακρατικού project κινητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Βοηθός Φαρμακείου Ημ/νια: 26/11/2013 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Μάθημα: Ασφάλεια και Υγιεινή Ενότητα: Κεφάλαιο 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ο Διάλογος που πραγματοποιείται στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας Sustainable Greece 2020, αποτελεί τη συστηματική καταγραφή των θέσεων όλων των προσκεκλημένων στην Πρωτοβουλία Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ 2014-2016. Εύη Χριστοφιλοπούλου Υφυπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης & Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ 2014-2016. Εύη Χριστοφιλοπούλου Υφυπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης & Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ 2014-2016 Εύη Χριστοφιλοπούλου Υφυπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης & Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Διαφανής Αποτελεσματική Υπεύθυνη Διακυβέρνηση Ζήτημα πρωτεύουσας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ & ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ

Η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ & ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ & ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Ονοματεπώνυμο: Αικατερίνη Καρούτα Σειρά: 8 Επιβλέπων

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση»

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» Η Αναπτυξιακή Σύμπραξη «Κοινωνική Σύμπραξη στο Ν. Κυκλάδων» σας καλωσορίζει στην Ημερίδα: «Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» 23 Οκτωβρίου 2015 Πνευματικό Κέντρο Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγη Υγειας. 2/10/2014 Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Προαγωγη Υγειας. 2/10/2014 Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Προαγωγη Υγειας 2/10/2014 Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 Προαγωγη Υγειας Σημερα θα αναλυσουμε: -τους ορισμους -τις αρχες -τους στοχους. Ορισμος:

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης για τον Κυπριακό Οργανισμό Κέντρων Νεότητας.

Προοπτικές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης για τον Κυπριακό Οργανισμό Κέντρων Νεότητας. Προοπτικές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης για τον Κυπριακό Οργανισμό Κέντρων Νεότητας. Χριστίνα Νεοφυτίδου Λειτουργός Νεολαίας, Τομέας Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης Τι είναι η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη; Σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2015/2107(INI) 29.5.2015

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2015/2107(INI) 29.5.2015 EΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 29.5.2015 2015/2107(INI) ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με το στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ & ΕΡΓΑΣΙΑΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Σελίδα1 Η ΑΝΑΓΚΗ Η αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Νέων είναι ένα στοιχείο της διαδικασίας του Διαρθρωμένου Διαλόγου που φέρνει σε επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ή ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ είναι η εφαρμογή της νοσηλευτικής πρακτικής και των ενεργειών της δημόσιας υγείας, με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με το Οικουμενικό Σύμφωνο

Σχετικά με το Οικουμενικό Σύμφωνο Σχετικά με το Οικουμενικό Σύμφωνο Εισαγωγή 0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ σελ. 04 Τι είναι το Οικουμενικό Σύμφωνο; 05 06 06 Οι 10 αρχές του Οικουμενικού Συμφώνου Γιατί μια διεθνής Πρωτοβουλία; Ποιοι συμμετέχουν; Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Διεθνείς Συμβάσεις Πρότυπα εργασίας Βάσεις δεδομένων Εκδόσεις Διεθνής Σύμβαση 155 που αφορά στην Υγεία και την Ασφάλεια στους χώρους εργασίας (τέθηκε σε ισχύ

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Μαρτίου 2012 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Μαρτίου 2012 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 Μαρτίου 2012 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η Εθνική Στρατηγική για τις Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών και την Ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ΨΗΦΙΣΜΑ

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ΨΗΦΙΣΜΑ Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή Βρυξέλλες, 15 Φεβρουαρίου 2007 ΨΗΦΙΣΜΑ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα "Η εφαρμογή της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισσαβώνας" CESE

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικτυακό διαδραστικό εργαλείο εκτίμησης κινδύνου (OiRA)

Διαδικτυακό διαδραστικό εργαλείο εκτίμησης κινδύνου (OiRA) Διαδικτυακό διαδραστικό εργαλείο εκτίμησης κινδύνου (OiRA) Διευκολύνοντας τη διενέργεια εκτίμησης κινδύνου για τις πολύ μικρές και τις μικρές επιχειρήσεις στην Ευρώπη European Agency for Safety and Health

Διαβάστε περισσότερα

Mειώστε. την καταπόνηση! www.handlingloads.eu

Mειώστε. την καταπόνηση! www.handlingloads.eu Mειώστε την καταπόνηση! Ευρωπαϊκή εκστρατεία ελέγχων και ενημέρωσης Χειρωνακτική διακίνηση φορτίων στην Ευρώπη στους τομείς των μεταφορών και της υγειονομικής περίθαλψης www.handlingloads.eu Μια εκστρατεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ - ΣΥΝΗΘΗ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ - ΣΥΝΗΘΗ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ - ΣΥΝΗΘΗ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου δυναμικού

Διαβάστε περισσότερα

Νέα πρότυπα & Αειφορία

Νέα πρότυπα & Αειφορία Χαράλαμπος Αγγελούδης Διευθυντής Πιστοποίησης Οκτώβριος 2014 Ο ουσιαστικός ρόλος των προτύπων στην Αειφόρο ανάπτυξη Το όραμα του ISO για τα προϊόντα του είναι να «αναγνωρίζονται και να γίνονται σεβαστά

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΑ Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Αθήνας

ΕΚΑ Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Αθήνας ΕΚΑ Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Αθήνας ] Ηµερίδα ΤΕΕ «Επιτυχία σηµαίνει κανένα ατύχηµα» Χαιρετισµός του Προέδρου του ΕΚΑ Γρηγόρη Φελώνη Παρασκευή, 2 Νοεµβρίου 2001 1 Το ζήτηµα των συνθηκών εργασίας αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013 Γενική Περιγραφή: Το Πρόγραµµα Αγροτικής Ανάπτυξης 2007-2013 (ΠΑΑ) αποτελεί το µέσο για την υλοποίηση του Εθνικού Στρατηγικού

Διαβάστε περισσότερα

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Παρουσίαση 23.9.2014 Παυλίνα Φιλιπποπούλου Εθνικός Εκπρόσωπος στο δίκτυο EQAVET & Προϊσταμένη Τμήματος Εθνικού Συστήματος Ποιότητας-

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων

Οµιλία Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων Οµιλία Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων ηµήτρη Ρέππα στο διεθνές Συνέδριο µε θέµα: Εργαλεία για την εφαρµογή των ευρωπαϊκών οδηγιών στον τοµέα της υγείας στην εργασία το παράδειγµα του χηµικού

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1: Πεδίο Εφαρμογής

Άρθρο 1: Πεδίο Εφαρμογής ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΔΟΜΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ (ΔΑΣΤΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ (ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ)

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του διαιτολόγου στην πρόληψη και αντιμετώπιση της σχετιζόμενης με τη διατροφή νόσο σε ηλικιωμένα άτομα

Ο ρόλος του διαιτολόγου στην πρόληψη και αντιμετώπιση της σχετιζόμενης με τη διατροφή νόσο σε ηλικιωμένα άτομα Ο ρόλος του διαιτολόγου στην πρόληψη και αντιμετώπιση της σχετιζόμενης με τη διατροφή νόσο σε ηλικιωμένα άτομα Οι διαιτολόγοι, ως μέλη ολοκληρωμένων διεπιστημονικών και πολυεπιστημονικών ομάδων, διαδραματίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ www.kas.de ΣΕΛΊΔΑ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 3 ΠΡΟΟΙΜΙΟ 3 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 1. Κανονιστικό πλαίσιο του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΣΠΑ 2007-2013 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ» «ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΝΤΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ» ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Sustainable 3 rd Party Logistics ΑΘΗΝΑ, 29 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015

Sustainable 3 rd Party Logistics ΑΘΗΝΑ, 29 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 Sustainable 3 rd Party Logistics ΑΘΗΝΑ, 29 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 1 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 2 Η Π.Α.Ε.Γ.Α.Ε. (Προνομιούχος Ανώνυμος Εταιρεία Γενικών Αποθηκών Ελλάδος) είναι η πρώτη ελληνική εταιρεία παροχής υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες

ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες Βασικές αρχές: Αλληλεγγύη Κοινωνική συνοχή Υπεροχή του ατόμου έναντι του κεφαλαίου, Κοινωνική υπευθυνότητα και δημοκρατική λήψη αποφάσεων Στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ τ ο υ Υ π ο υ ρ γ ε ί ο υ Ο ι κ ο ν ο μ ί α ς, Υ π ο δ ο μ ώ ν, Ν α υ τ ι λ ί α ς κ α ι Το υ ρ ι σ μ ο ύ μ ε τ η ν Αν ε ξά ρ τ η τ η Α ρ χ ή «Σ υ ν ή γ ο ρ ο ς

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνιος Χριστοδούλου Μηχανολόγος-Ηλεκτρολόγος Μηχανικός

Αντώνιος Χριστοδούλου Μηχανολόγος-Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Αντώνιος Χριστοδούλου Μηχανολόγος-Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΑ & ΚΑ www.ypakp.gr Δ/νση Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Συμμετοχή στις δράσεις του Εθνικού Διαδημοτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου «Προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9 ης Μαρτίου 2011 περί εφαρμογής των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ημερομηνία: Δευτέρα, 29 Νοεμβρίου 2010

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ημερομηνία: Δευτέρα, 29 Νοεμβρίου 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ημερομηνία: Δευτέρα, 29 Νοεμβρίου 2010 Θέμα: Χαιρετισμός Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Λούκας Τ. Κατσέλη στην Ετήσια

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Εμμανουέλα Κουρούση Μονάδα Β Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού και Παρακολούθησης Δράσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ = O ΚΛΑ ΟΣ ΤΟΥ MANAGEMENT ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΕΙΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ. Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ. Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα μελέτη αναφέρεται στην σωματική και ψυχική υγεία των εργαζομένων και κατά πόσο αυτή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ. Ημερομηνία Εκπαιδευτική ενότητα Τίτλος μαθήματος Διάρκεια

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ. Ημερομηνία Εκπαιδευτική ενότητα Τίτλος μαθήματος Διάρκεια 1 ΧΡΗΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Η/Υ Υπολογιστικά φύλλα 2 ΧΡΗΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Η/Υ Internet και ηλεκτρονικό ταχυδρομείο 3 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Tο οικονομικό, πολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον των επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λοχαγός, Νοσηλεύτρια Ψυχικής Υγείας M.Sc Πληροφορική Υγεία Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Διοίκησης Μονάδων Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της επικοινωνίας στην μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας Marketing & Field Force

Ο ρόλος της επικοινωνίας στην μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας Marketing & Field Force Ο ρόλος της επικοινωνίας στην μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας Marketing & Field Force Αθήνα, 26 Σεπτεμβρίου, 2009 Πάρις Μποσκόπουλος Governmental Affairs & Access Director Pfizer Hellas Δημήτρης Γκότσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΙSO 9001 : 2008

ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΙSO 9001 : 2008 ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΙSO 9001 : 2008 ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΟΦΕΛΗ Eνισχύει άμεσα την εμπιστοσύνη των πελατών στην εταιρεία Αναβαθμίζει το κύρος της επιχείρησης προς αρχές, δανειστές, επενδυτές Αποτελεί αναγνωρίσιμο

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ Στέλλα Χρυσαλίδου, Βιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Διοίκηση Επιχειρήσεων Β Εξάμηνο -Παραδόσεις 1 Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοηθεί από τους σπουδαστές η σημασία της Διοικητικής Επιστήμης στην λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΟΡΟΣΗΜΑ 1998 - Πιστοποίηση κατά ISO 9001 2002 Εγκαίνια νέων «οικολογικών» εγκαταστάσεων στα Σπάτα Αττικής 2003 - Πιστοποίηση Committed to Excellence του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΟ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ: ΙΔΡΥΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ:

ΔΙΚΤΥΟ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ: ΙΔΡΥΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ: ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ: ΙΔΡΥΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ: H πρωτοβουλία «Sustainable Greece 2020» διοργανώνεται από το QualityNet Foundation, H πρωτοβουλία «Sustainable Greece 2020» διοργανώνεται από το QualityNet Foundation,

Διαβάστε περισσότερα

UN GLOBAL COMPACT (ΤΟ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΤΟΥ ΟΗΕ) United Nations Development Programme Programme Management Office Athens, Greece

UN GLOBAL COMPACT (ΤΟ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΤΟΥ ΟΗΕ) United Nations Development Programme Programme Management Office Athens, Greece UN GLOBAL COMPACT (ΤΟ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΤΟΥ ΟΗΕ) United Nations Development Programme Programme Management Office Athens, Greece Τι είναι το Global Compact H μεγαλύτερη, παγκόσμια πρωτοβουλία εταιρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 Εισαγωγή Η παρούσα παρουσίαση της στρατηγικής για την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας και την υποστήριξη της τοπικής οικονομίας του Δήμου

Διαβάστε περισσότερα

Θεσμικό Πλαίσιο Παιδαγωγικές Δράσεις. Τποστηρικτικό Περιβάλλον στα Προγράμματα Αγωγής Τγείας. Παραδείγματα και Προτάσεις Ορθών Πρακτικών

Θεσμικό Πλαίσιο Παιδαγωγικές Δράσεις. Τποστηρικτικό Περιβάλλον στα Προγράμματα Αγωγής Τγείας. Παραδείγματα και Προτάσεις Ορθών Πρακτικών Θεσμικό Πλαίσιο Παιδαγωγικές Δράσεις Τποστηρικτικό Περιβάλλον στα Προγράμματα Αγωγής Τγείας Παραδείγματα και Προτάσεις Ορθών Πρακτικών Θεσμικό Πλαίσιο Παιδαγωγικές Δράσεις Περιλαμβάνει: Παρουσίαση του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το όραμα και οι εταιρικές αξίες του Ομίλου ΓΙΟΥΛΑ προσδιορίζουν στον μέγιστο βαθμό τη

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Επαγγελματικής Δεοντολογίας.

Κώδικας Επαγγελματικής Δεοντολογίας. Κώδικας Επαγγελματικής Δεοντολογίας. 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Ι. Δέσμευση της Διοίκησης. 1. Αρχές. 2. Βασικοί άξονες. ΙΙ. Αρχές επαγγελματικής συμπεριφοράς. 1. Σύγκρουση συμφερόντων. 2. Προστασία περιουσιακών στοιχείων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΦΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Βίκυ Φλέγγα Οικονομολόγος, Μ sc περιφερειακή ανάπτυξη Στέλεχος διεύθυνσης οργάνωσης και πληροφορικής Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΣΕ 9 ΒΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα