AΣΘENEIEΣ TOY METABOΛIΣMOY AΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ - ΔΙΑΙΤΗΤΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Ο διαβήτης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "AΣΘENEIEΣ TOY METABOΛIΣMOY AΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ - ΔΙΑΙΤΗΤΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Ο διαβήτης"

Transcript

1 AΣΘENEIEΣ TOY METABOΛIΣMOY AΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ - ΔΙΑΙΤΗΤΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Ο διαβήτης (diabetes mellitus), σανασθένεια, είναι γνωστός πάνω από δύο χιλιάδες χρόνια. Υπάρχουνδύο κύριοι τύποι : Ο ινσουλινοεξαρτώμενος ή τύπου Ι ή νεανικός διαβήτης (Insulin Depended Diabetes, IDDM) Ο μη ινσουλινοεξαρτώμενος ή τύπου ΙΙ ή γεροντικός διαβήτης (Non Insulin Depended Diabetes Mellitus, NIDDM)

2 Σε φυσιολογικές περιπτώσεις η περιεκτικότητα σε γλυκόζη στο αίμα αυξάνει κατά ένα ποσοστό, λίγο μετά το γεύμα (1 ώρα) και σε 2 ώρες επανέρχεται στα πριναπό το γεύμα επίπεδα. Σε περιπτώσεις όμως που δενυπάρχει η αναγκαία ποσότητα ινσουλίνης ( ορμόνη που ρυθμίζει το μεταβολισμό της γλυκόζης) τότε παρουσιάζονται υψηλές τιμές γλυκόζης στο αίμα που όταν ξεπεράσουνένα όριο (180 mg/100 ml αίματος) αποβάλλεται γλυκόζη από τα ούρα.

3 H διαδικασία με τηνοποία η ινσουλίνη ρυθμίζει τον μεταβολισμό της γλυκόζης περιλαμβάνει τα εξής στάδια : Σε περίπτωση περίσσειας γλυκόζης, ενεργοποιεί την αποθήκευσή της γλυκόζης στο ήπαρ, σα γλυκογόνο Ρυθμίζει τηνοξείδωση της γλυκόζης ενεργοποιώντας το ένζυμο (εξοκινάση) που φωσφορυλιώνει τη γλυκόζη, για να ξεκινήσει η γλυκόλυση. Pυθμίζει τη μετατροπή της γλυκόζης σε λιπαρά οξέα στο ήπαρ και Pυθμίζει τηναποθήκευση λίπους στο λιπώδη ιστό.

4 Στην περίπτωση τωνδιαβητικών, λόγω μη δυνατότητας χρησιμοποίησης της γλυκόζης ομαλά, ο οργανισμός για να καλύψει τις ανάγκες σε γλυκόζη ξεκινά τη γλυκονεογένεση, χρησιμοποιώντας για το λόγο αυτό πρωτίστως το οξαλοξικό οξύ. Η διεργασία της γλυκονεογένεσης ξεκινά πολύ νωρίς γιατί ο οργανισμός έχει απόλυτη ανάγκη γλυκόζης (ιδιαίτερα ο εγκέφαλος που τη χρησιμοποιεί σαντο μόνο καύσιμο), τα αποθέματα γλυκογόνου στο ήπαρ καλύπτουν τις ανάγκες του για λίγες μόνο ώρες. Επειδή όμως χρησιμοποιείται το οξαλοξικό στην γλυκονεογένεση, η ποσότητά του δενεπαρκεί και για να εκπληρώσει το ρόλο του σαν ενδιάμεσο του κύκλου του Krebs.

5 Αυτό έχει σαναποτέλεσμα να μην παράγεται ενέργεια, με τους απαραίτητους ρυθμούς, από τον κύκλο του Krebs, με καύση του ακετυλο-cοa μέσα από τονκύκλο του Krebs. Για τηνπαραγωγή ενέργειας, επιταχύνεται η β- οξείδωση, αλλά τότε ελαττώνεται η συγκέντρωση του CοASH, οπότε ευνοούνται πορείες όπως αυτές του επόμενου σχήματος γνωστές σαν κύκλος Lynen. Με τις πορείες αυτές εξοικονομείται μεν CοASH, αλλά παράγονται κετονικά σώματα (ακετοξικό, β- υδροξυ-βουτυρικό και ακετόνη)

6

7

8 Tο ακετοξικό και το β-υδροξυ-βουτυρικό είναι φυσιολογικά προϊόντα του μεταβολισμού και παράγονται από αμινοξέα όπως η λευκίνη, η φαινυλαλανίνη και η τυροσίνη (κετογονικά αμινοξέα), ανκαι η κύρια ποσότητά τους προέρχεται από τηναποικοδόμηση τωνλιπαρώνοξέων. Τα κετονικά σώματα προκαλούν την κετοναιμία (ketosis) στο αίμα. Mια ελαφρά κετοναιμία θεωρείται φυσιολογική και ακίνδυνη. Mπορεί να δημιουργηθεί και κατά τη διάρκεια νηστείας περιορισμένου χρονικού διαστήματος ή από δίαιτα φτωχή σε σάκχαρα.

9 Tα κετονικά σώματα σε μέτριες συγκεντρώσεις δεν είναι επιβλαβή ούτε άχρηστα παραπροϊόντα, αφού μεταφέρονται από το ήπαρ με το αίμα στους περιφεριακούς ιστούς (μύες, καρδιά, νεφρά) καίγονται και αποδίδουν ενέργεια όπως περιγράφεται στο σχήμα. Ότανόμως δεκαπλασιαστεί η ποσότητά τους, τότε αποβάλλονται μέσω των νεφρών στα ούρα.

10 Στηνπερίπτωση μεγάλωνποσοτήτωνκετονικών σωμάτων, η κετοναιμία είναι επιβλαβής και επικίνδυνη διότι : Τα κετονικά σώματα είναι τοξικά και παρεμποδίζουντη δράση ορισμένωνενζύμων. Δεναποβάλλονται σανελεύθερα οξέα από τα ούρα αλλά υπό μορφήναλάτων, προκαλώντας έτσι απώλεια ιόντων (κυρίως Nα). H κετοξέωση (acidosis), όπως ονομάζεται το φαινόμενο αυτό, μπορεί να αποβεί επικίνδυνη και μοιραία, γιατί η ελάττωση τόσο της ωσμωτικής ισορροπίας, όσο και της ικανότητας ρύθμισης του ph στους ιστούς και το αίμα, προχωρεί με τέτοιο ρυθμό που να μην είναι δυνατόν να αποφευχθεί ούτε με αυξημένη εκ τωνυστέρωνλήψη άλατος.

11 H αντιμετώπιση αυτής της πάθησης μπορεί να γίνει με διάφορους τρόπους. Kατ αρχήνμε προσθήκη ινσουλίνης, ενδοφλέβια, γιατί ότανληφθεί από το στόμα υδρολύεται στο πεπτικό σύστημα. Άλλος τρόπος είναι η κατάλληλη διατροφή. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ότανδηλαδή απαιτείται μια ειδική δίαιτα όπου στα τρόφιμα δενπρέπει να περιέχονται ορισμένα συστατικά, αναφερόμαστε στα διαιτητικά τρόφιμα (dietetic foods). Στην περίπτωση του διαβήτη οι τροφές πρέπει να περιέχουνλίγα ή καθόλου σάκχαρα και λίγες θερμίδες.

12 Tα σάκχαρα σ αυτές τις περιπτώσεις αντικαθίστανται από ένα τεχνητό γλυκαντικό, π.χ. σακχαρίνη, ή από σορβίτη, ή μαννιτόλη ή φρουκτόζη. O σορβίτης και η μαννιτόλη έχουν γλυκιά γεύση, απορροφώνται αργά από τον οργανισμό και αυξάνουν λίγο τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, αλλά δρουνσανκαθαρτικά σε μεγαλύτερες ποσότητες. H φρουκτόζη χρησιμοποιείται γιατί δε χρειάζεται τη δράση της ινσουλίνης για να μπει στη γλυκολυτική πορεία και απορροφάται βραδύτερα από τη γλυκόζη. Επιπλέονείναι πολύ γλυκώτερη από τη γλυκόζη και τη ζάχαρη και έτσι ικανοποιείται και η αίσθηση της γεύσης.

13 H έλλειψη σακχάρου όμως πολλές φορές προκαλεί προβλήματα στην παρασκευή ενός τροφίμου. Στα κονσερβοποιημένα φρούτα, πχ κομπόστα, που έχει προστεθεί κάποιο γλυκαντικό, η έλλειψη σακχάρου μειώνει το ιξώδες του σιροπιού. Aυτό διορθώνεται με προσθήκη καρβοξυμεθυλοκυτταρίνης κλπ.

14 Yπάρχουναρκετά διαιτητικά τρόφιμα όπως τρόφιμα ελεύθερα υδατανθράκων ή χαμηλής περιεκτικότητας υδατανθράκων, χαμηλής περιεκτικότητας σε Nα κ.λ.π. Όλα αυτά τα τρόφιμα πρέπει να περιέχουν ότι ακριβώς δηλώνεται και πρέπει να δίνεται πολλή προσοχή σ αυτό, γιατί συνήθως προορίζονται για ασθενείς. H παρασκευή και διάθεσή τους στηναγορά επιτρέπεται μόνο μετά από σχετική έγκριση.

15 Διαιτητικά τρόφιμα με τηνένδειξη για διαβητικούς είναι : Το άλευρο για διαβητικούς, που σύμφωνα με τον κώδικα τροφίμωνκαι ποτώνπρέπει να περιέχει 12% υδατάνθρακες κατ ανώτατοόριοκαι65% αζωτούχα κατ ελάχιστο όριο (επί ξηράς ουσίας). Tα ζυμαρικά για διαβητικούς και ο άρτος για διαβητικούς που περιέχουν 25% υδατάνθρακες κατ ανώτατο όριο και 60% αζωτούχα κατ ελάχιστο όριο (επί ξηράς ουσίας).

16 ΓΑΛΑΚΤΟΖΑΙΜΙΑ Η γαλακτοζαιμία (galactosemia) είναι μια ασθένεια κληρονομική και σπάνια (1 άτομο στα ) που οφείλεται στην αδυναμία του οργανισμού να μεταβολίζει τη γαλακτόζη. Mπορείναέχεισασυμπτώματα από μερικές απλές γαστροεντερικές ανωμαλίες μόνο, μέχρι υπογλυκαιμία, καταστροφές στα νεφρά, στα μάτια (τύφλωση), στονεγκέφαλο (πνευματική καθυστέρηση) και θάνατο. H γαλακτόζη (απότηλακτόζη) μετατρέπεται σε γλυκόζη με δύο τρόπους στο συκώτι (επόμενο σχήμα). Mε την πορεία A, σε μικρότερο ποσοστό και σε ενήλικες μόνο και με την πορεία B.

17 Στηνπάθηση αυτή, υπάρχει έλλειψη του ενζύμου ουριδυλοδιφωσφοτρανσφεράση της 1-φωσφοεξόζης (Β) ή του ενζύμου ουριδυλοδιφωσφοτρανσφεράση της 1-φωσφογαλακτόζης (Α).

18 Έτσι έχουμε συσσώρευση γαλακτόζης στα ούρα, στα ερυθρά αιμοσφαίρια, στο ήπαρ, στο σπλήνα, στα μάτια, στα νεφρά, στονκαρδιακό μυ και στον εγκέφαλο. H περίσσεια της γαλακτόζης μπορεί να μετατραπεί σε γαλακτητόλη, που πιστεύεται ότι είναι πολύ τοξική στο νευρικό σύστημα και ακόμα προκαλεί καταρράκτη και τύφλωση (το 20% τωνασθενών παθαίνουν τύφλωση). H αντιμετώπιση της ασθένειας αυτής στην παιδική ηλικία, είναι η άμεση και πλήρης διακοπή της προςληψης γαλακτόζης και τροφίμωνπου περιέχουν λακτόζη (γάλα κλπ) για δύο τουλάχιστονχρόνια και προσεκτική, στη συνέχεια, λήψη λακτόζης μέχρι την εφηβεία, οπότε αναπτύσσεται η πορεία A και φέρνει τα επίπεδα της γαλακτόζης στα φυσιολογικά όρια.

19 Πάρα πολύ σημαντικό πάντως είναι η έγκαιρη διάγνωση της ασθένειας (τις πρώτες εβδομάδες της ζωής) για να αποφευχθούν πιθανές καταστροφές στονοργανισμό.

20 ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟ ΤΩΝ ΕΡΥΘΡΟΚΥΤΤΑΡΩΝ -KΥΑΜΙΣΜΟΣ Eίναι γνωστές πάρα πολλές κληρονικές ασθένειες που επιδρούνστο μεταβολισμό των ερυθροκυττάρων. Aπό τις πιο γνωστές είναι η έλλειψη του ενζύμου αφυδρογονάση τη 6-φωσφο-γλυκόζης. Tο ένζυμο αυτό μετατρέπει την 6-φωσφο-γλυκόζη σε 6-φωσφο-γλυκονο-λακτόνη με σύγχρονη αναγωγή του NADP + σε NADPH που χρησιμοποιείται για την αναγωγή της γλουταθειόνης. Oι φορείς αυτής της διαταραχής παρουσιάζουν μεγαλύτερη αντίσταση στην ελονοσία. Γι αυτό και είναι διαδεδομένη σε χώρες που η ελονοσία είναι ενδημική.

21 Δενυπάρχει πλήρης έλλειψη δραστικότητας του ενζύμου αυτού και η μικρή δραστικότητα που υπάρχει, είναι αρκετή να παράγει το αναγκαίο NADPH για τηναναγωγή της γλουταθειόνης. Kατ αυτόντοντρόπο δενπαρουσιάζονται παθολογικά συμπτώματα στους φορείς. Tα συμπτώματα της ασθένειας, που είναι κυρίως αιμολυτικές κρίσεις, εμφανίζονται μετά από κάποιο εξωγενές ερέθισμα που μπορεί να είναι κάποιο φάρμακο ή λήψη κουκιών (κυάμων). Γιατολόγοαυτόλέγεταικαικυαμισμός.

22 ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΩΝ ΔΟΝΤΙΩΝ Σήμερα θεωρείται δεδομένη η σχέση της υγιεινής τωνδοντιώνκαι της Διατροφής, όχι μόνο από την νηπιακή ακόμα ηλικία, αλλά και κατά τηνκύηση. H σχέση αυτή οφείλεται, είτε σε διαταραχές του μεταβολισμού του ασβεστίου, είτε σε έλλειψη διαφόρωνβιταμινών(π.χ. D, A, C), είτε σε έλλειψη φθορίου, είτε τέλος στη σύσταση της διατροφής, οπότε εννοείται η ανάπτυξη βακτηρίων και σχηματισμός της οδοντικής πλάκας. H οδοντική πλάκα αποτελείται κατά 70% από βακτήρια και κατά 30% από πολυσακχαρίτες, ένζυμα και οξέα.

23 O σχολαστικός καθαρισμός τωνδοντιώνείναι απαραίτητος, γιατί σε αντίθετη περίπτωση αναπτύσσονται τα βακτήρια στην οδοντική πλάκα, με δυσμενείς επιπτώσεις στα δόντια, την τερηδόνα (caries) και την περιοδοντίτιδα (periodontal disease). Οι ιστοί που αποτελούν τα δόντια είναι οι ακόλουθοι. Ο πολφός (pulp), ένας μαλακός ιστός που περιέχει αιμοφόρα αγγεία και νεύρα και γύρω από τον οποίο υπάρχει ένας ιστός που περιέχει ασβέστιο και λέγεται οδοντίνη (dentin). Eξωτερικά της οδοντίνης, υπάρχει ένας άλλος ιστός που περιέχει ασβέστιο. Ο ιστός αυτός που περιβάλλει τηνοδοντίνη στο μέρος της ρίζας του δοντιού, δηλαδή του τμήματος του δοντιού που καλύπτεται από τα ούλα, λέγεται οστεϊνη (cementum).

24 Ενώ ο ιστός που περιβάλλει την οδοντίνη στο μέρος της μύλης, δηλαδή του τμήματος του δοντιού που δενκαλύπτεται από τα ούλα, λέγεται αδαμαντίνη (enamel). Eπειδή δενυπάρχουναγγεία που να μεταφέρουν θρεπτικέςύλεςστην οδοντίνη, οστεϊνη και αδαμαντίνη, ανκαταστραφούνοι ιστοί αυτοί στα δόντια, δενμπορούννα ξανασχηματισθούν. Στονσχηματισμό της τερηδόνας πρωτεύοντα ρόλο παίζουντα βακτήρια του τύπου Streptococcus mutans που ανήκουνστηνφυσιολογική χλωρίδα του στόματος. Tα βακτήρια αυτά εκλύουντο ένζυμο δεξτρανοτρανσγλυκοζυλάση το οποίο πολυμερίζει τα μόρια της γλυκόζης από τηνσακχαρόζη.

25 Έτσι από την σακχαρόζη προκύπτει μια δεξτράνη (1,6-α-D-γλυκάνη) η οποία λόγω το (1-6) γλυκοζιτικού δεσμού δενμπορεί να υδρολυθεί από τηναμυλάση του σάλιου με αποτέλεσμα ο πολυσακχαρίτης αυτός να εναποτίθεται στα δόντια και να προστατεύονται τα βακτήρια από το σάλιο. Συγχρόνως η φρουκτόζη που προέρχεται από την διάσπαση της σακχαρόζης χρησιμοποιείται σανπηγή ενέργειας από τα βακτήρια, με προϊόνμεταβολισμού της το γαλακτικό οξύ, το οποίο πιστεύεται ότι προκαλεί τις γνωστές αλλοιώσεις στα δόντια.

26 H περιοδοντίτιδα αποτελεί τηνκυριώτερη αιτία απώλεια τωνδοντιώνστους ενήλικες. Ανκαι τηνσχετίζουνμε τηνδιατροφή εντούτοις, θεωρούνότι οφείλεται σε φλεγμονώδη αντίδραση άγνωστης αιτιολογίας. Mελέτες του Eργαστηρίου Βιοχημείας σε συνεργασία με την Oδοντιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Aθηνώναπέδειξανότι πρόκειται πράγματι για φλεγμονώδη αντίδραση που προκαλείται από ένα ανάλογο του PAF, το οποίο απομονώθηκε και πιστοποιήθηκε η δομή του. Σύμφωνα με την άποψη αυτή, το ανάλογο αυτό του PAF, ο οποίος είναι ισχυρότατος φλεγμονώδης παράγοντας, εκλύεται από τα φλεγμονώδη κύτταρα του οργανισμού τα οποία ενεργοποιούνται από τα βακτήρια της οδοντικής πλάκας.

27 Επειδή ο PAF θεωρείται ότι αποτελεί το γενεσιουργό αίτιο του σχηματιασμού αθηρωματικών πλακών, μπορεί και το ανάλογο του PAF που παράγεται κατά τηνπεριοδοντίτιδα να συμβάλλει στην αθηρογένεση και να αποτελεί συνδετικό κρίκο και εξήγηση της παρατήρησης ότι οι άνθρωποι με περιοδοντίτιδα έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να αναπτύξουν αθηρωματικές πλάκες. Σα γενική συμβουλή για τηνπροστασία των δοντιών, σε σχέση με τηνδιατροφή, είναι η αποφυγή τροφίμωνπλουσίωνσε υδατάνθρακες που έχουν τέτοια φυσική κατάστασης ώστε να κολλούν στα δόντια και να ευνοούν τον σχηματισμό οδοντικής πλάκας.

28 AΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ότανο οργανισμός προσλαμβάνει με την τροφή περισσότερες θερμίδες από όσες καταναλίσκει, τότε αυξάνει υπερβολικά ο λιπώδης ιστός και κατ επέκταση το συνολικό βάρος του οργανισμού. H υπερβολική αυτή αύξηση του λιπώδους ιστού ορίζεται σαν παχυσαρκία (obesity). Aλλά η υπερβολική αύξηση του λιπώδους ιστού είναι κάτι υποκειμενικό και αυθαίρετο. Σήμερα σανπαχύσαρκα θεωρούνται τα άτομα που έχουνβάρος πάνω από το 20% του κανονικού ή που το ποσοστό του λιπώδους ιστού υπερβαίνει το 20% του βάρους του σώματος.

29 Πάντως δεν θα πρέπει να θεωρείται η παχυσαρκία συνώνυμο του πάνω από το κανονικό βάρος. Σύμφωνα με το Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ), ανη τιμή του είναι κάτω του 18,5 το άτομο θεωρείται ελλιποβαρές, για ΔΜΣ= 18,5 24,9 θεωρείται φυσιολογικό, για ΔΜΣ= 25-29,9 υπέρβαρο και για ΔΜΣ μεγαλύτερο του 30 παχύσαρκο. Oι παράγοντες στους οποίους οφείλεται η παχυσαρκία είναι πολλοί. Συνήθως υπερέχει ένας καιοιάλλοιπαράγοντες συνεισφέρουν σε κάποιο βαθμό.

30 Έτσι η παχυσαρκία οφείλεται σε κληρονομικότητα, σε διαταραχές των ενδοκρινών αδένων, σε βλάβη στονυποθάλαμο (που υπάρχει το κέντρο πείνας και κορεσμού), στηνκακή διατροφή, σε ψυχολογικούς παράγοντες κλπ. Συνήθως όμως, οι κύριες αιτίες είναι η κληρονομικότητα και η πολυφαγία. Όταν ένας από τους γονείς είναι παχύσαρκος, τα παιδιά έχουν 30-50% πιθανότητα να γίνουν παχύσαρκα και 70-80% ότανείναι και οι δύο γονείς παχύσαρκοι. H παχυσαρκία σχετίζεται με τη διατροφή των πρώτωνετώνή ακόμα περισσότερο τωνπρώτων μηνών της ζωής του ανθρώπου. Tα κύτταρα του λιπώδους ιστού πολλαπλασιάζονται στην παιδική και εφηβική ηλικία.

31 Στους ενήλικες ο αριθμός τωνλιποκυττάρωνμένει σταθερός. Kάποια αύξηση που έχει παρατηρηθεί δενέχει διευκρινισθεί αν οφείλεται σε αύξηση του αριθμού ή σε γέμισμα κενών υπαρχόντων λιποκυττάρων. Γι αυτό, η υπερβολική λήψη θερμίδωνστην παιδική ηλικία αυξάνει τον αριθμό των λιποκυττάρωνκαι έτσι η παιδική παχυσαρκία συνοδεύει, συνήθως, τονάνθρωπο σε όλη του τη ζωή. Kαι αυτό γιατί στους ενήλικες, ενώ είναι σχετικά εύκολο, με λήψη λιγότερωνθερμίδων, να αποβάλλει κανείς μέρος του περιεχομένου των λιποκυττάρων (να γίνει δηλαδή αδυνάτισμα από σμίκρυνση του μεγέθους τωνλιποκυττάρων), είναι πολύ δύσκολο το αδυνάτισμα λόγω ελάττωσης του αριθμού των λιποκυττάρων.

32 Tα προβλήματα που δημιουργεί η παχυσαρκία δεν είναι μόνο αισθητικά, αλλά οδηγεί σε αύξηση της νοσηρότητας και της θνησιμότητας. Πάρα πολλές ασθένειες σχετίζονται άμεσα με την παχυσαρκία, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση, διάφορες καρδιακές παθήσεις, φλεβίτιδες, ψυχικές ασθένειες κ.λπ. Για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας έχουν προταθεί πάρα πολλές δίαιτες που όλες προτείνουν λήψη λίγωνθερμίδων, με κάποιο ορισμένο λόγο του ποσοστού τωνυδατανθράκων/ πρωτεϊνών / λιπαρώνκατανεμημένωνσε τρία τουλάχιστον γεύματα τηνημέρα.

33 KΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Mια άλλη κατηγορία παθήσεωνπου συνδέεται με τη διατροφή είναι και οι καρδιαγγειακές παθήσεις (cardiovascular diseases). Στις παθήσεις αυτές, η διατροφή παίζει σημαίνοντα ρόλο, γιατί ορισμένες από τις θρεπτικές ύλες προκαλούναλλοιώσεις στα τοιχώματα τωναγγείων μέσα από μία παθολογική κατάσταση γνωστή σαν αθηροσκλήρωση (atherosclerosis). Έτσι, ότανπροκληθεί για κάποιο λόγο στα αγγειακά τοιχώματα μια πάχυνση, στο εσωτερικό τους σχηματίζεται αθήρωμα με τη συμμετοχή διαφόρωνκυττάρων, λιποειδώνκαι κυρίως εστέρων της χοληστερίνης.

34 Oι αθηρωματικές αυτές πλάκες ελαττώνουν τη διαβατότητα τωναγγείωνκαι ότανμάλιστα επικαθήσει ασβέστιο σκληραίνουν και εμφανίζεται το φαινόμενο της αρτηριοσκλήρωσης. Eπομένως, τροφές πλούσιες σε λιπαρά και κυρίως χοληστερίνη, πιστεύεται ότι ευνοούντηνπαραπάνω παθολογική κατάσταση, ενώ μειωμένη λήψη χοληστερίνης έχει μόνο προληπτική αξία. Ανκαι δενέχουνδιευκρινισθεί οι σχετικοί μηχανισμοί, πιστεύεται ότι δενείναι μόνο το μικρό ποσό της προσλαμβανόμενης χοληστερίνης που βοηθά προληπτικά, αλλά και το είδος (και ο βαθμός κορεστότητα) τωνλιπαρώνοξέων.

35 Γιατί αύξηση του ποσοστού των πολυακορέστων στηντροφή, όπως έχουνδείξει επιδημιολογικές μελέτες, έχουνσαναποτέλεσμα μειωμένα ποσοστά θνησιμότητας από διαταραχές της αιμάτωσης όπως έμφραγμα μυοκαρδίου, εγκεφαλικά αγγειακά επεισόδια κλπ. Σήμερα μάλιστα, η αθηρωμάτωση σχετίζεται άμεσα με τη Μεσογειακή δίαιτα, όπως αναφέρεται λεπτομερώς στο αντίστοιχο κεφάλαιο. H σημασία τωνκαρδιαγγειακώνπαθήσεωνείναι, ως γνωστόν, μεγάλη γιατί αποτελούντηνπρώτη αιτία θανάτου στις ανεπτυγμένες χώρες. Tο 60% τωνθανάτωναπό αθηροσκλήρωση οφείλεται σε έμφραγμα τωνστεφανιαίωναρτηριών. Tέλος, πολλές περιπτώσεις εγκεφαλικώνεπεισοδίων είναι αποτέλεσμα της αθηροσκλήρωσης.

36 ΣΥΝΔΡΟΜΟ REFSUM Kατά τηνοξειδωτική αποικοδόμηση της φυτόλης, που αποτελεί συστατικό της χλωροφύλλης, παράγεται το φυτανικό οξύ. Tο οξύ αυτό βρίσκεται στα λίπη και τα γαλακτοκομικά προϊόντα και κάθε ημέρα, με τηντροφή, λαμβάνεται ποσότητα mg. Eπειδή το οξύ αυτό έχει στηνβ θέση μεθυλομάδα, δενμπορεί να αποικοδομηθεί με τηνβ οξείδωση. Έτσι με μια α-υδροξυλάση γίνεται α-οξείδωση, που ακολουθείται από αποκαρβοξυλίωση παράγοντας πριστανικό οξύ. Tο οξύ αυτό επειδή δενέχει στηνβ θέση μεθυλομάδα μπορεί να αποικοδομηθεί με β οξείδωση και να δώσει τελικά προϊόντα ισοβουτυρυλο-coα, ακετυλο- CoA και προπιονυλο-cοa:

37

38 Ότανλόγω γενετικής διαταραχής δενυπάρχει το ένζυμο α-υδροξυλάση τότε συσσωρεύεται φυτανικό οξύ. Πράγματι ενώ στα φυσιολογικά άτομα το φυτανικό οξύ δενείναι περισσότερο από 1% στο πλάσμα, σε ασθενείς με το σύνδρομο αυτό είναι από 5-30%. Aποτέλεσμα αυτού είναι να παρουσιάζεται τρόμος, ασταθές βάδισμα, προβλήματα στηνόραση κλπ. H αντιμετώπιση της ασθένειας αυτής γίνεται με προσεκτική διατροφή, η οποία δενπρέπει να περιλαμβάνει φυτόλη και φυτανικό οξύ, δηλαδή αποφυγή βούτυρου, προϊόντων γάλακτος, λαχανικώνκαι άλλωνφυτικώντροφίμωνπου περιέχουνχλωροφύλλη.

39 ΣΦΙΓΓΟΛΙΠΟΕΙΔΩΣΕΙΣ H έλλειψη κάποιωνενζύμωνπου συμμετέχουν στην υδρολυτική διάσπαση τωνσφιγγολιποειδών, προκαλεί συσσώρευση διαφόρωνσφιγγολιποειδών με αποτέλεσμα τηνεκδήλωση ασθενειώνγνωστών σανσφιγγολιποειδώσεις. Oι ασθένειες αυτές εκδηλώνονται σε βρεφική ή παιδική ηλικία και είναι θανατηφόρες σε πολύ σύντομο διάστημα. Kύριο σύμπτωμα, λόγω της εγκεφαλικής βλάβης, είναι η ιδιωτεία. Oι πιο γνωστές ασθένειες είναι η νόσος Nieman- Pick, και η αμαυρωτική ιδιωτεία τύπου Tay - Sachs.

40 AΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟ ΤΩΝ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ (ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ) ΣΥΝΔΡΟΜΟ KWASHIORKOR Από όλο το φάσμα τωνδιαταραχώνπου εμφανίζονται στην περίπτωση της ανεπαρκούς πρόσληψης πρωτεϊνών (αμινοξέων) θα αναφερθεί το σύνδρομο Kwashiorkor. Στη γλώσσα της Γκάνα, Kwashiorkor ονομάζεται η ασθένεια τωνβρεφώνπου εμφανίζεται όταν σταματά ο θηλασμός τους, λόγω νέας εγκυμοσύνης της μητέρας τους.

41 Ότανλοιπόνδενπροσλαμβάνεται μεγάλης βιολογικής αξίας πρωτεΐνες (και συνεπώς τα απαραίτητα αμινοξέα), εμφανίζεται μια σειρά διαταραχώντου οργανισμού που, για την περίπτωση του σύνδρομου Kwashiorkor, τα χαρακτηριστικά είναι καθυστέρηση στην ανάπτυξη, οίδημα, απάθεια, ανορεξία, έμετος και μάλιστα με πρώτα συμπτώματα τη διάρροια, τις αλλοιώσεις στο δέρμα, στα μαλλιά και τους βλεννογόνους. Xαρακτηριστικό ακόμα του σύνδρομου είναι το στρογγυλό σχήμα του προσώπου και το οίδημα, που οφείλονται στο ότι, επειδή μειώνεται η συγκέντρωση των πρωτεϊνών του πλάσματος, μειώνεται και η ωσμωτική πίεση του αίματος σε σχέση με τους ιστούς και έτσι γίνεται μετακίνηση νερού από το αίμα προς τους ιστούς.

42 Παρατηρείται δηλαδή μια αλλαγή στη σύσταση του σώματος, με αύξηση της περιεκτικότητας σε νερό και μείωση σε λίπος. Λόγω της έλλειψης ακόμα τωνπρωτεϊνών, ο οργανισμός αδυνατεί να σχηματίσει τις λιποπρωτεΐνες του αίματος, που μεταφέρουντα τριγλυκερίδια από το συκώτι στο λιπώδη ιστό για αποθήκευση, με αποτέλεσμα τη συσσώρευση τριγλυκεριδίωνστο συκώτι και τη δημιουργία λιπώδους εκφύλισης. Όπως είναι φυσικό, η παθολογική αυτή κατάσταση πλήττει πρώτα από όλα τους αναπτυσσόμενους οργανισμούς (μικρά παιδιά), γι αυτό, ανκαι το σύνδρομο αυτό εμφανίζεται και σε ενήλικα άτομα, συνήθως εμφανίζεται σε παιδιά ηλικίας 6 μηνών μέχρι 3 ετών.

43 H θεραπεία του είναι δυνατή, ανμάλιστα διαγνωσθεί έγκαιρα, αλλά όπως είναι κατανοητό, αν δε λείψει η αιτία που το προκαλεί, δηλαδήηκακή διατροφή, τότε εμφανίζεται και πάλι.

44 ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ Yπάρχουναρκετές κληρονομικές διαταραχές του μεταβολισμού τωναμινοξέωνλόγω έλλειψης κάποιωνενζύμων, μερικές από τις οποίες αναφέρονται στηνσυνέχεια. Φαινυλοκετονουρία Στηνδιαταραχή αυτή λείπει το ένζυμο που μετατρέπει την φαινυλαλανίνη σε τυροσίνη που είναι μια υδροξυλάση. Έτσι η φαινυλαλανίνη μετατρέπεται με τανσαμίνωση σε φαινυλοπυροσταφυλικό και σε ένα ποσοστό και σε φαινυλοξικό, που αποβάλλεται από τα ούρα.

45 Kύριο σύμπτωμα της ασθένειας αυτής είναι η ιδιωτεία. Aν όμως η διάγνωση γίνει νωρίς, τότε με κατάλληλη διατροφή, φτωχή σε φαινυλαλανίνη, αποφεύγεται η παραγωγή φαινυλοπυροσταφυλικού, ελαττώνονται οι διαταραχές και αποφεύγεται η καθυστέρηση της πνευματικής ανάπτυξης.

46 Eνζυμικές βλάβες στον κύκλο της ουρίας Eίναι γνωστές πολλές κληρονομικές διαταραχές του μεταβολισμού, κατά τις οποίες κάποιο από τα ένζυμα του κύκλου της ουρίας παρουσιάζει μειωμένη δραστικότητα. Παντελής έλλειψη δραστικότητας ενός ενζύμου του κύκλου της ουρίας δενείναι συμβατή με τη ζωή. Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις παρουσιάζεται όμοια κλινική εικόνα, δηλαδή εμετοί, υπνηλία, μυϊκές συσπάσεις. Kατά τις ασθένειες αυτές αυξάνουν τα επίπεδα της αμμωνίας στο αίμα (υπεραμμωνιαιμίες τύπου I και τύπου II) ή αθροίζονται κάποια ενδιάμεσα του κύκλου της ουρίας (π.χ. κιτρουλλίνη), ενώ η απέκκριση της ουρίας είναι ελαττωμένη.

47 H αντιμετώπιση της ασθένειας αυτής γίνεται με διατροφή φτωχή σε πρωτεΐνες, οπότε βελτιώνεται η κατάσταση και εξαλείφονται τα συμπτώματα.

48 AΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ H ελλειπής λήψη ασβεστίου από τηνδιατροφή ή η δράση παραγόντωνπου εμποδίζουντηνπρόσληψη ή έκκριση του ασβεστίου από τονοργανισμό προκαλούνδιάφορες παθολογικές καταστάσεις όπως ραχίτιδα (rickets), οστεομαλακία (osteomalacia), οστεοπόρωση (osteoporosis), υπερασβεσταιμία (hypercalcemia), τετανία (tetany) και νεφρολιθίαση (renal calculi). H ελαττωμένη εναπόθεση αλάτων στα αυξανόμενα οστά, παρόλο ότι η διάμεση οστική ουσία συνεχίζεται να παράγεται κανονικά, αποτελεί την ραχίτιδα.

49 Για τους ενήλικες η ελαττωμένη εναπόθεση αλάτων στα οστά καλείται οστεομαλακία. Tέλος μια άλλη παθολογική κατάσταση τωνοστών είναι η οστεοπόρωση, κατά τηνοποία υπάρχει μενη φυσιολογική ποσότητα αλάτωνστα οστά αλλά παρουσιάζεται μειωμένη η ολική οστική μάζα, με τάσηνασπάνεαυτάεύκολα.

50 PΑΧΙΤΙΔΑ H ραχίτιδα οφείλεται στην έλλειψη καλσιφερόλης (βιταμίνη D) η οποία προέρχεται από την προβιταμίνη D3 με τηνεπίδραση του ηλιακού φωτός. H βιταμίνη D μετατρέπεται σε 1α,25-δεϋδροξυχοληκαλσιφερόλη που παίζει σημαντικό ρόλο, αφ ενός μεν στην απορρόφηση του ασβεστίου από τηντροφή στο έντερο, αφ ετέρου δε τηνεναπόθεση του ασβεστίου στα οστά. Στο βλεννογόνο του λεπτού εντέρου η 1α,25- δεϋδροξυ-χοληκαλσιφερόλη ενεργοποιεί μια πρωτεΐνη που δεσμεύει ασβέστιο, με αποτέλεσμα την απορρόφηση του ασβεστίου από το εσωτερικό του εντέρου και την μεταφορά του στον οργανισμό.

51 Στα οστά ηένωσηαυτή, αφ ενός μεν ευνοεί την εναπόθεση αλάτων στις θέσεις του νεοσχηματισμένου κυρίως οστού, αφ ετέρου όμως προκαλεί μετατόπιση του ασβεστίου και τωνφωσφορικών, από θέσεις που έχουνυποστεί ασβέστωση, προς τις θέσεις που δενείναι ασβεστοποιημένες. H ελλειπής όμως απορρόφηση ασβεστίου έχει σαν αποτέλεσμα τηνμείωση τωνεπιπέδωνασβεστίου στο αίμα, που προκαλούναύξηση της έκκρισης παραθορμόνης, με αποτέλεσμα τηνκινητοποίηση του ασβεστίου από τα οστά, πράγμα που εντείνει τηνπαθολογική κατάσταση. Aνάλογα φαινόμενα συμβαίνουν και στους ενήλικες (οστεομαλακία), πιο συχνά στις γυναίκες κατά τηνδιάρκεια της εγκυμοσύνης ή κατά τονθηλασμό, οπότε απαιτούνται μεγαλύτερα ποσά ασβεστίου.

52 Tο ότι εμφανίζεται πιο συχνά στις γυναίκες οφείλεται και στο γεγονός, ότι η μάζα τωνοστώνστις γυναίκες είναι περίπου το 1/3 εκείνης τωνανδρώνκα συνεπώς έχουν μικρότερες αποθήκες ασβεστίου για να ανταπεξέλθουν κάποιο στρές έλλειψης ασβεστίου. Eκτός από τηνραχίτιδα από αβιταμίνωση, αυτή μπορεί να προέρχεται και από αδυναμία των νεφρών να παράγουν την 1α,25-δεϋδροξυ-χοληκαλσιφερόλη από τηνβιταμίνη D, γιατί η διεργασία αυτή γίνεται στα νεφρά. Έτσι η χορήγηση βιταμίνης D σ αυτή την περίπτωση δενέχει αποτέλεσμα.

53 Kάποιοι άλλοι παράγοντες που πρέπει να αναφερθούν ακόμα είναι η ύπαρξη στις τροφές ουσιώνπου εμποδίζουντηναπορρόφηση του ασβεστίου, όπως λεπτομερώς έχουναναφερθεί στο κεφάλαιο του ασβεστίου και του φωσφόρου, για παράδειγμα τα φυτικά οξέα και η αναλογία του ασβεστίου / φωσφόρου στο αίμα. Ένα παράδειγμα της κακής αναλογίας ασβεστίου / φωσφόρου στο αίμα, είναι τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι νεφροπαθείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, γνωστά σαν νεφρικές οστεοδυστροφίες

54 Στους νεφροπαθείς, λόγω μειωμένης απέκκρισης φωσφορικώνστα ούρα, δεσμεύεται το ασβέστιο του αίματος προς σχηματισμό δυσδιαλύτων φωσφορικώναλάτωνκαι πτώση τωνεπιπέδων ασβεστίου στο αίμα. Tα χαμηλά επίπεδα ασβεστίου προκαλούνέκκριση παραθορμόνης, που σημειωτέονείναι ήδη χαμηλά, αφού η απορρόφηση του ασβεστίου είναι μειωμένη λόγω της αδυναμίας των νεφρών να παράγουν την 1α,25-δεϋδρο-χοληκαλσιφερόλη. Η έκκριση παραθορμόνης έχει σαν αποτέλεσμα κινητοποίηση του ασβεστίου από τα οστά και επιδύνωση της κατάστασης.

55 Στηνπερίπτωση αυτή η λήψη τροφώνπλουσίων σε ασβέστιο, όπως για πράδειγμα τα γαλακτοκομικά προϊόντα, επειδή περιέχουνκαι πολλές φωσφοπρωτεΐνες, αυξάνουν ακόμα περισσότερο τα επίπεδα τωνφωσφορικώνστο αίμα με αποτέλεσμα να αυξάνει το γινόμενο ασβεστίου-φωσφόρου, να παρατηρείται εναπόθεση αλάτων ασβεστίουφωσφόρου (υποδορίως, σε αρθρώσεις κλπ.), με σύγχρονη εμφάνιση και ανωμαλιών στην πήξη του αίματος (αιμοραγικώνδιαθέσεων) τωνασθενών. H προτεινόμενη αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού στους νεφροπαθείς, γίνεται με χορήγηση βιταμινών (1α, και 1α,25-δευδρο-χοληκαλσιφερόλη), με μερική αποκοπή τωνπαραθυρεοειδώναδένων, για να μηναυξάνουνπολύ τα επίπεδα της παραθορμόνης στο αίμα καιμε κατάλληλη διατροφή.

56 Όπως έδειξανμελέτες του Eργαστηρίου Βιοχημείας του Πανεπιστημίου Aθηνών σε συνεργασία με το Nεφρολογικό Tμήμα του Γενικού Kρατικού Nοσοκομείου Aθηνών, η αντιμετώπιση της οστεοδυστροφίας με τονπαραπάνω τρόπο, μειώνει και τα επίπεδα του PAF στο αίμα τωνασθενών αυτών, με αποτέλεσμα να βελτιώνονται και η αιμοραγική διάθεση τωνασθενών.

57 ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Κατά τηνοστεοπόρωση ελαττώνεται η οστική μάζα τωνοστώνχωρίς να ελαττώνεται ο όγκος τους και γίνονται περισσότερο αραιά. Έτσι διατηρείται φυσιολογική μενη σχέση οργανικής ουσίας προς ανόργανα συστατικά, αλλά στηνπραγματικότητα ελαττώνεται και η οργανική ουσία και δευτεροπαθώς τα ανόργανα συστατικά. Μετά τη μέση ηλικία είναι φυσιολογική μια προοδευτική απώλεια της οστικής μάζας, που συνήθως στις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση παίρνει παθολογικές διαστάσεις. Παράγοντες που ευνοούν την οστεοπόρωση είναι η έλλειψη βιταμίνης D, η εμμηνόπαυση, η ακινησία, η παρατεταμένη λήψη κορτιζόνης, ο υπερθυρεοειδισμός κ.λπ.

58 Η ασθένεια αυτή αντιμετωπίζεται με τροφή πλούσια σε πρωτεϊνες και ασβέστιο και με γυμναστική. Σε πιο βαριές περιπτώσεις δίνονται επίσης βιταμίνη D, βιταμίνη C και ορμόνες. Tέλος πρέπει να τονισθεί ότι υπερβολική λήψη ασβεστίου προκαλεί άλλη μορφή προβλήματος όπως οστεοπέτρωση (osteopetrosis) και νεφρολιθίαση.

59 ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΩΝ ΑΔΕΝΩΝ Aπό αρχαιοτάτωνχρόνων(3.000 Π.X.) ήταν γνωστή και είχε περιγραφή η βρογχοκήλη (goiter), μια παθολογική κατάσταση που έγκειται στην διόγκωση του θυρεοειδή αδένα. Ο κύριος λόγος που τονπροκαλεί είναι η μη κανονική λήψη ιωδίου με τηνδιατροφή. Mπορεί όμως να προκληθεί και από ουσίες που παρεμποδίζουντηναπορρόφηση του ιωδίου από φλεγμονές ή και από καρκίνο.

60 Eκτός από τηναπλή ή ενδημική βρογχοκήλη υπάρχει και ένας άλλος τύπος βρογχοκήλης γνωστή σαν εξώφθαλμη βρογχοκήλη (exophthalmic goiter), που οφείλεται σε υπερλειτουργία του θυρεοειδή αδένα, που καταλήγει συνήθως (αλλά όχι πάντα) σε διόγκωση αυτού. H κυριώτερη αιτία για τηνενδημική βρογχοκήλη είναι η μειωμένη λήψη ιωδίου από τηντροφή. Tο ιώδιο της τροφής συγκεντρώνεται κυρίως στον θυρεοειδή αδένα όπου χρησιμοποιείται μόνο για την παραγωγή θυρεοειδώνορμονών, οι οποίες περιέχουνιώδιο στο μόριό τους ενώ η περίσσεια του ιωδίου αποβάλλεται από τα νεφρά.

61 Ότανδενπάρει από τηντροφή ο οργανισμός μας το απαραίτητο ποσό ιωδίου, δενθα μπορέσουννα σχηματισθούνκαι οι αναγκαίες ποσότητες θυρεοειδώνορμονών. Ότανόμως, τα επίπεδα τωνθυρεοειδώνορμονών στο αίμα είναι χαμηλά, προκαλείται έκκριση από το πρόσθιο τμήμα της αδενοϋπόφυσης της ορμόνης που διεγείρει το θυρεοειδή αδένα (thycoid stimulating hormone, TSH) και η οποία προκαλεί αύξηση του αριθμού και του μεγέθους τωνκυττάρων του αδένα.

62 H αύξηση αυτή, στηνοποία οφείλεται και η διόγκωση του αδένα, δενέχει ουσιαστικό αποτέλεσμα στηναύξηση της έκκρισης των ορμονών του θυρεοειδή, λόγω έλλειψης ιωδίου που αποτελεί βασικό συστατικό του μορίου των ορμονών αυτών. H έκκριση της TSH προκαλείται από την θυρεοτροπίνη (thyrotropin - releasing hormone, TRH) η οποία εκλύεται από τονυποθάλαμο στην αδενοϋπόφυση. H έκλυση του TRH ρυθμίζεται από τα επίπεδα των ορμονών του θυρεοειδή στο αίμα. H ενδημική βρογχοκήλη μπορεί να προληφθεί με κατάλληλη προσθήκη ιωδίου στα τρόφιμα, σε περιοχές που υπάρχει έλλειψη ιωδίου.

63 H λήψη όμως ιωδίου πρέπει να είναι προσεκτική, γιατί μεγάλες ποσότητες ιωδίου (άνω των 2 mg ημερήσια) προκαλούνκαι πάλι διόγκωση του θυρεοειδή αδένα και σε μεγαλύτερες ποσότητες μέχρι και τονθάνατο. H αντιμετώπιση της ασθένειας αυτής γίνεται με προσθήκη ιωδίου στη τροφή, σε συνδυασμό με χορήγηση ορμονών του θυρεοειδούς, ώστε να ανασταλλεί η έκλυση της TRH. H υπολειτουργία ή η ατροφία του θυρεοειδή αδένα κατά τηνβρεφική και νεαρή ηλικία προκαλεί τον κρετινισμό (cretinism). O κρετινισμός είναι νανισμός που συνοδεύεται από διανοητική καθυστέρηση. Mπορεί να προκληθεί εκ γενετής, ότανη έγκυος έχει σοβαρή ανεπάρκεια ιωδίου στο διαιτολόγιό.

64 Στους ενήλικες ο υποθυρεοειδισμός καλείται μυξοίδημα (myxedema) λόγω της εναπόθεσης βλεννοπολυσακχαρίτων στο δέρμα. Στους ασθενείς αυτούς παρατηρείται ευαισθησία στο κρύο, πνευματική αμβλύτητα κλπ. H αντιμετώπιση του κρετινισμού και του μυξοιδήματος δενγίνεται με πρόσθετη λήψη ιωδίου, γιατί ο αδένας σ αυτές τις περιπτώσεις δεν μπορεί να συνθέσει τις ορμόνες. Γι αυτό αντιμετωπίζονται με λήψη, εφόρου ζωής, ορμονών του θυρεοειδή. Eίναι αυτονόητο ότι όσο πιο σύντομα γίνουν αντιληπτές αυτές οι παθολογικές καταστάσεις, τόσο μικρότερες είναι οι καταστροφές που παθαίνουν οι ασθενείς.

65 H υπερλειτουργία του αδένα μπορεί να οφείλεται στους ακόλουθους δύο λόγους : Στηνύπαρξη στο αίμα μιας ανοσοσφαιρίνης που διεγείρει το θυρεοειδή και η οποία λέγεται long acting thyroid stimulator, προκαλώντας έτσι την ασθένεια που είναι γνωστή σαν εξόφθαλμη βρογχοκήλη. Σε αδένωμα του θυρεοειδή, οπότε η ασθένεια λέγεται θυρεοτοξίκωση (toxic nollar goiter). Kαι στις δύο περιπτώσεις προκαλείται ταχυκαρδία, νευρικότητα, αύξηση της όρεξης, απώλεια βάρους, λόγω αυξημένων καύσεων κ.λπ. H λήψη μεγάλωνποσοτήτωνιωδίου για την αντιμετώπιση της υπερλειτουργίας του αδένα δεν χρησιμοποιείται πια, γιατί έχει μόνο πρόσκαιρα

66 Σήμερα η αντιμετώπιση γίνεται με κατάλληλα φάρμακα που εμποδίζουντηνσύνθεση των ορμονών του θυρεοειδή, ή μεχειρουργική αποκοπή μέρους του αδένα, είτε τέλος με μερική καταστροφή τωνκυττάρωντου αδένα με ραδιενεργό ιώδιο. Διαταραχές έχουνπαρατηρηθεί και στους παραθυρεοειδείς αδένες. H υπερλειτουργία αυτών, δηλαδή υπερέκκριση της παραθορμόνης (PTH) λέγεται υπερπαραθυρεο-ειδισμός (hyperparathyroidism). Προκαλείται συνήθως από όγκους ή παρατηρείται σε παθολογικές καταστάσεις πχ.στους νεφροπαθείς (όπως έχει ήδη αναφερθεί παραπάνω).

67 H αντιμετώπιση της παθολογικής αυτής κατάστασης μπορεί να γίνει με απομάκρυνση μέρους τωναδένωνκαι κατάλληλη διατροφή. Tέλος υπάρχει και η αντίθετη περίπτωση του υποπαραθυρεοειδισμού (hypoparathyroidism) με τα ανάλογα αποτελέσματα.

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ H βιολογική σημασία των λιποειδών είναι μεγάλη : Eίναι δομικές μονάδες των μεμβρανών και συμμετέχουν στις

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ H βιολογική σημασία των λιποειδών είναι μεγάλη : Eίναι δομικές μονάδες των μεμβρανών και συμμετέχουν στις PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ H βιολογική σημασία των λιποειδών είναι μεγάλη : Eίναι δομικές μονάδες των μεμβρανών και συμμετέχουν στις διάφορες διεργασίες που γίνονται μέσω των μεμβρανών. Eίναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η διατροφή σχετίζεται άμεσα ή έμμεσα με την εμφάνιση ή/και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ(ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Τα λίπη αποτελούν μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας Ενεργούν σαν διαλύτες

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Εδώ και χρόνια υπάρχει ένας βομβαρδισμός από πληροφορίες οτι το αυγό, που είναι πλούσιο σε χοληστερόλη, μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα, τον κίνδυνο δημιουργίας αρτηριοσκλήρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Τα τρόφιμα είναι σύνθετοι συνδυασμοί που προέρχονται από πολλές πηγες. Όλα τα τρόφιμα έχουν τη δυνατότητα αλλεπίδρασης (χημικής) σε διαφορετικό βαθμό.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. ιατροφή. 1.5 Πρόσληψη Τροφής...39. Εισαγωγή. μέρος Α. Πρόλογος...9 Πρόλογος Συγγραφέων...11 Πρόλογος Β Έκδοσης...13

Περιεχόμενα. ιατροφή. 1.5 Πρόσληψη Τροφής...39. Εισαγωγή. μέρος Α. Πρόλογος...9 Πρόλογος Συγγραφέων...11 Πρόλογος Β Έκδοσης...13 Πρόλογος...9 Πρόλογος Συγγραφέων...11 Πρόλογος Β Έκδοσης...13 μέρος Α ιατροφή κεφάλαιο 1 Εισαγωγή 1.1 Θρεπτικές Ύλες...28 1.2 Η ιατροφή ως Επιστήμη...30 1.3 O Ρόλος της Τροφής...32 1.4 Ενεργειακό Ισοζύγιο...34

Διαβάστε περισσότερα

BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου

BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου αυτών στον οργανισμό. Οι βιταμίνες κατατάσσονται στην

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ οι χημικές αντιδράσεις που συμβαίνουν στον οργανισμό για την παραγωγή ενέργειας και τη διατήρηση της ζωής αναβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο 1 Γλυκογόνο: επαρκεί για μια ημέρα για ανάγκες εγκεφάλου -> Πρωτεΐνη: για

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Αποτελέσματα ερευνών έχουν δείξει πως η μείωση της πρόσληψης

Διαβάστε περισσότερα

Η φαινυλκετονουρία,γνωστή και ως PKU έχει αναγνωριστει για πρώτη φορά από τον γιατρό Asbjørn Følling στη Νορβηγία το 1934. Η φαινυλκετονουρία (PKU)

Η φαινυλκετονουρία,γνωστή και ως PKU έχει αναγνωριστει για πρώτη φορά από τον γιατρό Asbjørn Følling στη Νορβηγία το 1934. Η φαινυλκετονουρία (PKU) Η φαινυλκετονουρία,γνωστή και ως PKU έχει αναγνωριστει για πρώτη φορά από τον γιατρό Asbjørn Følling στη Νορβηγία το 1934. Η φαινυλκετονουρία (PKU) μπορεί να ορισθεί ως μια σπάνια μεταβολική διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

Για τον άνθρωπο π.χ. το 85% περίπου των στερεών συστατικών του σώματός του αποτελείται από πρωτεΐνες. Έτσι οι πρωτεΐνες της τροφής χρησιμοποιούνται :

Για τον άνθρωπο π.χ. το 85% περίπου των στερεών συστατικών του σώματός του αποτελείται από πρωτεΐνες. Έτσι οι πρωτεΐνες της τροφής χρησιμοποιούνται : PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι πρωτεΐνες είναι τάξη θρεπτικών υλών με ιδιαίτερη σημασία για τους ζωντανούς οργανισμούς, γιατί αποτελούν την κύρια δομική ύλη τους. Περιεκτηκότητα μερικών τροφίμων σε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΟΡΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ (ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ

Ο ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΟΡΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ (ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ Ο ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΟΡΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ (ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ Ο ΘΥΡΕΟΕΙ ΗΣ Α ΕΝΑΣ Ο ΘΥΡΕΟΕΙ ΗΣ Α ΕΝΑΣ Ο ΘΥΡΕΟΕΙ ΗΣ Α ΕΝΑΣ Ο

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

MΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΙΤΑ H διατροφή του ανθρώπου, από την εμφάνισή του μέχρι σήμερα, διαμορφώθηκε από την εξελικτική εμπειρία του και από πολλούς άλλους

MΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΙΤΑ H διατροφή του ανθρώπου, από την εμφάνισή του μέχρι σήμερα, διαμορφώθηκε από την εξελικτική εμπειρία του και από πολλούς άλλους MΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΙΤΑ H διατροφή του ανθρώπου, από την εμφάνισή του μέχρι σήμερα, διαμορφώθηκε από την εξελικτική εμπειρία του και από πολλούς άλλους παράγοντες όπως το περιβάλλον, οι συνήθειες ζωής, οι θρησκευτικές

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ

ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ 1 ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ Μήπως τελευταία νιώθετε υποτονικά, ή βρίσκεστε συνεχώς σε υπερένταση; Νυστάζετε συνεχώς και ενώ δεν έχετε αλλάξει τις διατροφικές σας συνήθειες, παίρνετε πολύ εύκολα

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca. 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς

Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca. 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς ΡΥΘΜΙΣΗ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς ΡΟΛΟΣ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΟΥ Ca ++ Μυϊκή συστολή Συναπτική διαβίβαση Συσσώρευση αιμοπεταλίων Πήξη του αίματος

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση ασθενειών στα νεογέννητα βρέφη

Ανίχνευση ασθενειών στα νεογέννητα βρέφη Ανίχνευση ασθενειών στα νεογέννητα βρέφη Ενημέρωση των γονέων για την έγκαιρη διάγνωση των εγγενών διαταραχών στα βρέφη Αγαπητοί γονείς, το παιδί σας πρόκειται σύντομα να γεννηθεί ή μόλις έχει γεννηθεί.

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, υγρό χρυσάφι κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ, ΜSc Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή θρεπτικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Ανόργανα στοιχεία Απαραίτητες ουσίες που παίζουν σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής e-catalogue 2012 Βιταμίνες Μέταλλα & Ιχνοστοιχεία Αμινοξέα & Πρωτεΐνες Απαραίτητα Λιπαρά Οξέα Πεπτικά/Προβιοτικά Βοηθήματα Βιταμίνες Οι βιταμίνες είναι απαραίτητες για

Διαβάστε περισσότερα

Oι αλληλεπιδράσεις φαρμάκων - θρεπτικών ουσιών διακρίνονται σε δύο είδη : Tις άμεσεις ή/και έμμεσες επιδράσεις της τροφής στο ρυθμό απορρόφησης ή

Oι αλληλεπιδράσεις φαρμάκων - θρεπτικών ουσιών διακρίνονται σε δύο είδη : Tις άμεσεις ή/και έμμεσες επιδράσεις της τροφής στο ρυθμό απορρόφησης ή AΛΛHΛEΠIΔPAΣEIΣ ΦAPMAKΩN - ΘPEΠTIKΩN OYΣIΩN Oι αλληλεπιδράσεις φαρμάκων - θρεπτικών ουσιών διακρίνονται σε δύο είδη : Tις άμεσεις ή/και έμμεσες επιδράσεις της τροφής στο ρυθμό απορρόφησης ή μεταβολισμού

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά ΓΕΝΙΚΑ Το γιαούρτι προέρχεται από το αγελαδινό, κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, το οποίο βράζεται και αργότερα, όταν η θερμοκρασία του κατέβει στους 40 50 ο C προστίθεται η μαγιά και αφήνεται να πήξει. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Άσκηση και διατροφή στην πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών Ισορροπημένη διατροφή Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Ο τρόπος εναπόθεσης του σωματικού λίπους έχει αποδειχτεί τελευταία πως αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στα ρευματικά νοσήματα.

Διατροφή στα ρευματικά νοσήματα. Διατροφή στα ρευματικά νοσήματα. Γενικά: Τα ಸρεπτικά συστατικά που χρειάζονται για κάಸε ανಸρώπινο οργανισμό είναι περισσότερα από 50 διαφορετικά είδη. Κατατάσσονται σε δύο κατηγορίες: α) Αυτά που δίνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Λιποδιαλυτές: Βιταμίνη Α (ρετινόλη, καροτινοειδή) Επιδρά στην όραση & το δέρμα. Αποθηκεύεται στο συκώτι μας.

Λιποδιαλυτές: Βιταμίνη Α (ρετινόλη, καροτινοειδή) Επιδρά στην όραση & το δέρμα. Αποθηκεύεται στο συκώτι μας. Είναι οργανικές ενώσεις απαραίτητες για την λειτουργία του οργανισμού μας, που είτε δεν μπορεί να τις συνθέσει μόνος του, είτε τις συνθέτει αλλα σε μικρότερες από τις αναγκαίες ποσότητες. Ταξινομούνται

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Τρόφιμα με λιπίδια Τρόφιμα με πρωτεΐνες Τρόφιμα με υδατάνθρακες Α Γυμνασίου Κεφάλαιο 2 Ενότητα 2.4 Σελ. 45-47 1 Εισαγωγή Πρωτεΐνες Η ονομασία πρωτεΐνες προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

ANOPΓANA ΣYΣTATIKA Mε τον όρο ανόργανα συστατικά χαρακτηρίζονται κάποια χημικά στοιχεία που βρίσκονται στην τέφρα των θρεπτικών συστατικών ή των

ANOPΓANA ΣYΣTATIKA Mε τον όρο ανόργανα συστατικά χαρακτηρίζονται κάποια χημικά στοιχεία που βρίσκονται στην τέφρα των θρεπτικών συστατικών ή των ANOPΓANA ΣYΣTATIKA Mε τον όρο ανόργανα συστατικά χαρακτηρίζονται κάποια χημικά στοιχεία που βρίσκονται στην τέφρα των θρεπτικών συστατικών ή των ιστών του σώματος. Tα ανόργανα συστατικά αποτελούν το 4%

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 2010 1 ΣΚΟΠΟΣ Η ανάλυση και μελέτη της μοριακής δομής των καρωτίδων αρτηριών με υπέρυθρη φασματοσκοπία. Η εξαγωγή συμπερασμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα "Κλινικά αποδεδειγµένα αποτελέσµατα σε 47 ηµέρες" Αντιμετώπιση της κυτταρίτιδας Ένα από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών» ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΣΒΕΣΤΙΟ Πρόκειται για ένα μακρομέταλλο ή μακροστοιχείο ή μακροορυκτό ή ανόργανο στοιχείο. Αντιπροσωπεύει το 2% του σωματικού βάρους. Το 99% του ασβεστίου βρίσκεται στα οστά και τα δόντια. Το υπόλοιπο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ Νούς υγιής εν σώµατι υγιή ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ιατροφή και Υγεία Η υγεία αλλά και η νόσος είναι καταστάσεις που δεν οφείλονται ποτέ σε ένα µόνο παράγοντα. Οι κύριες οµάδες παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ - Vidaylin 50 + ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΟΥΧΑ ΔΙΣΚΙΑ με GINSENG & GINGKO BILOBA

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ - Vidaylin 50 + ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΟΥΧΑ ΔΙΣΚΙΑ με GINSENG & GINGKO BILOBA ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ - Vidaylin 50 + ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΟΥΧΑ ΔΙΣΚΙΑ με GINSENG & GINGKO BILOBA Χωρίς Ζάχαρη, Γλουτένη, Λακτόζη. Απαλλαγμένο από Τεχνητές Γεύσεις κaι Συντηρητικά Σωματική & Πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ 1 Τα χημικά συστατικά των τροφίμων που μας κρατάνε ζωντανούς και υγιείς και μας εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια για τις εργασίες μας ονομάζονται: Θρεπτικά Συστατικά Οργανικά

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης A. Ευθυμιάδης

Γιάννης A. Ευθυμιάδης Γιάννης A. Ευθυμιάδης Καρδιολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Υπεύθυνος Ιατρείου Αθηροσκλήρωσης Β Καρδιολογικής Κλινικής ΑΠΘ Ιπποκράτειου Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Μετεκπαιδευτής στο Νοσοκομείο Hammersmith

Διαβάστε περισσότερα

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr ------ Χυμοί & Νέκταρ Royal Berry ------- Οι χυμοί και τα νέκταρ Royal Berry αποτελούν μια νέα καινοτόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ ΥΠ. ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά ΣΤΕΛΙΟΣ ΤΙΓΚΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ιατρικά θέματα γιά εκπαιδευτικούς Αμφιθέατρο Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΟΥΣΑΜΙ Το σουσάμι αποτελεί φυτικής προέλευσης τρόφιμο, που περιέχει υψηλής βιολογικής αξίας φυτικές πρωτεΐνες. Είναι πλούσιο σε αμινοξέα όπως η μεθειονίνη, η τρυπτοφάνη,

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ Θρεπτικά Συστατικά Η ποιοτική διαφορά µεταξύ των τροφών, έγκειται στη περιεκτικότητα τους σε Θρεπτικά Συστατικά. Για να καταλάβει κανείς, αρκεί να συνειδητοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Γεωργίου Μανουσάκη

ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Γεωργίου Μανουσάκη ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Γεωργίου Μανουσάκη Η κατανόηση του τρόπου δράσης ορισµένων ιχνοστοιχείων µπορεί να οδηγήσει στη θεραπεία πολλών και σοβαρών ασθενειών όπως είναι η σχιζοφρένεια, η στειρότητα, οι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία.

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ Ενότητα λογισμικού Τροφή Θρέψη Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. Στις αρχές του 20ου αιώνα ένας νομπελίστας ιατροφιλόσοφος,

Διαβάστε περισσότερα

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Οξείδωση της γλυκόζης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Καταβολισµός ή ανοµοίωση» C 6 H 12 O+6O 2 +6H 2 O 12H 2 O+6CO 2 +686 Kcal/mol Πηγές ενέργειας κατά την

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R;

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; (γ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει σε αυτό όξινες ιδιότητες; (δ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση ωσμωτικής πίεσης-ωσμωτικότητας-ώσμωσης. Ωσμωτικότητα πλάσματος

Σχέση ωσμωτικής πίεσης-ωσμωτικότητας-ώσμωσης. Ωσμωτικότητα πλάσματος Βιολογικές και Κλινικές Εφαρμογές της Ωσμωτικότητας Στόχοι Κατανόησης-Υποδείξεις: -Εξοικειωθείτε με διάφορα παραδείγματα βιολογικών εφαρμογών. (Σημειώση: Μην τα αποστηθίσετε! Απλώς διαβάζοντάς τα να τα

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες

Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ) Εργαστήριο Κλινικών Κατευθυντηρίων Οδηγιών για εργαστηριακές

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Παγκύπρια Μέρα Διατροφής 10-5-2009 Ποικιλία - Μέτρο Ισορροπία στην Διατροφή Η Παγκύπρια μέρα Διατροφής που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 10/5 (από το 2008) φέτος είναι αφιερωμένη στις βασικές αρχές της διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ;

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ; ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Ο σ τ ε ο π ό ρ ω σ η καλείται η ελάττωση της οστικής μάζας, χωρίς όμως να έχουμε διαταραχή της χημικής σύστασης του οστού. Η φυσιολογική αποδόμηση του οστού δεν ακολουθείται από αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Υγεία & βελτίωση της αθλητικής απόδοσης Α.Ο. ΠΡΩΤΕΑΣ Αγγελοπούλου Μαντώ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας & Διατροφής Διατροφή η σημαντικότερη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΠΡΩΤΕΙΝΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΠΡΩΤΕΙΝΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΠΡΩΤΕΙΝΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Η πρωτεΐνη αποτελεί πηγή των απαραίτητων αμινοξέων και του αζώτου

Διαβάστε περισσότερα

αθηρωμάτωση apo-b apoυπερχοληστερολαιμία υπερχοληστερολαιμία υπερχοληστερολαιμία τριγλυκερίδ βλάβη των αγγείων ΗDL - καλή χοληστερίνη

αθηρωμάτωση apo-b apoυπερχοληστερολαιμία υπερχοληστερολαιμία υπερχοληστερολαιμία τριγλυκερίδ βλάβη των αγγείων ΗDL - καλή χοληστερίνη LDL - κακή χοληστερίνη apo-al ά apo τριγλυκερίδια αθηρωμάτωση βλάβη των αγγείων LDL - κακή χοληστερίνη αθηρωμάτωση βλάβη των αγγείων ΙΑΤΡΕΙΟ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΩΝ ΛΙΠΙΔΙΩΝ Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα.

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα. ιατροφή στην εφηβεία και άθληση-ενεργειακή ισορροπία και πρόσληψη Ηµεροµηνία δηµοσίευσης: 17 Φεβρουαρίου 2003 Τα διαιτολόγιο ενός νεαρού αθλητή θα πρέπει αρχικά να είναι επαρκές σε θερµίδες αλλά και σε

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Athens 2010 Μαρία Α. Καρδάση

Athens 2010 Μαρία Α. Καρδάση Athens 2010 Γλυκοζυλίωση Τα τελευταία χρόνια όληηπροσπάθειατης αισθητικής αποκατάστασης του γηρασμένου δέρματος αφορούσε κυρίως την αποκατάσταση της εξωγενούς γήρανσης φωτογήρανσης. Τι γίνεται όμως με

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

11. Υπογλυκαιμία στο Σακχαρώδη Διαβήτη

11. Υπογλυκαιμία στο Σακχαρώδη Διαβήτη 11. Υπογλυκαιμία στο Σακχαρώδη Διαβήτη Υπογλυκαιμία είναι η οξεία κατάσταση που εκδηλώνεται με συμπτώματα και σημεία οφειλόμενα σε σημαντική μείωση της γλυκόζης του αίματος. Είναι συνήθης στους θεραπευόμενους

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Ώριμη Ηλικία. Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα

Ώριμη Ηλικία. Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα Ώριμη Ηλικία Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα Οστεοπόρωση Τι είναι η οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών. Τα κύρια χαρακτηριστικά της είναι η προοδευτική απώλεια

Διαβάστε περισσότερα

Diabetes_ protect our future.mp4

Diabetes_ protect our future.mp4 Diabetes_ protect our future.mp4 14/11 Γενέθλια του νομπελίστα γιατρού Φρέντερικ Μπάντινγκ 1991 από τη Διεθνή Ομοσπονδία για το Διαβήτη 2007:επίσημη Ημέρα από τα Ηνωμένα Έθνη Θέμα 2009 2013: Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Υποθυρεοειδισμός. www.endokrinologos.com. Διάγνωση Η πιο σημαντική και απαραίτητα εξέταση για τη διάγνωση του

Υποθυρεοειδισμός. www.endokrinologos.com. Διάγνωση Η πιο σημαντική και απαραίτητα εξέταση για τη διάγνωση του ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ Υποθυρεοειδισμός Η ετυμολογία της λέξης θυρεοειδής δείχνει τη σημαντική θέση που κατέχει στην λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού. Προέρχεται από τη λέξη 'θυρεός' που σημαίνει έμβλημα και αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Τα εικοσανοειδή και η σχέση τους µε την υγεία

Τα εικοσανοειδή και η σχέση τους µε την υγεία Τα εικοσανοειδή και η σχέση τους µε την υγεία ρ. Αγγελική Τριανταφύλλου - Πιτίδη Ιατρός Μικροβιολόγος Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύριο µέληµα του ανθρώπου ήταν και είναι, η διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

Η διατροφική αξία των ψαριών και άλλων αλιευτικών προϊόντων

Η διατροφική αξία των ψαριών και άλλων αλιευτικών προϊόντων Η διατροφική αξία των ψαριών και άλλων αλιευτικών προϊόντων Χριστίνα Οικονομίδου Πιερίδου Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος M.Sc. Nutritional Medicine Μέλος του Συνδέσμου Διαιτολόγων Κύπρου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Μπίλλη Ευδ. Επ. Καθηγήτρια, Τμ. Φυσικοθεραπείας, ΤΕΙ Δυτική Ελλάδας Γήρανση - ορισμός Σαφής ορισμός του γήρατος δεν υπάρχει Σύμφωνα με τον Shock, το γήρας

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Βιταμίνες Οι βιταμίνες περιλαμβάνουν 13 διαφορετικά οργανικά μόρια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Τα παιδιά ρυθμίζουν τη λήψη τροφής έτσι ώστε να ταιριάζει με τις σωματικές ανάγκες σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα.

Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα. Ουδέτερα Οξέα Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα. Βάσεις Για να δείτε περίπου πως μετριέται η ποσότητα οξέος ή βάσης στα διαλύματα, σε σχέση με το ph, δείτε αυτό τον πινάκα!!!

Διαβάστε περισσότερα

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη «Το κόκκινο κρασί κάνει καλό στην καρδιά» «ΓΑΛΛΙΚΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ»

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι η οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών και χαρακτηρίζεται, πρώτον, από χαμηλή οστική μάζα ή, πιο απλά, από λιγότερη ποσότητα οστού και δεύτερον, από διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

Η παχυσαρκία ορίζεται ως η περίσσεια λιπώδους ιστού στον ανθρώπινο οργανισµό µε αποτέλεσµα τη συσσώρευση αυξηµένου λίπους κάτω από το δέρµα (υποδόριο) αλλά και σε διάφορα όργανα του σώµατος (σπλαχνικό)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΕΦΡΩΝ, ΚΑΡ ΙΑΣ, ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΒΗΤΗ

ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΕΦΡΩΝ, ΚΑΡ ΙΑΣ, ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΒΗΤΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΕΦΡΩΝ, ΚΑΡ ΙΑΣ, ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΒΗΤΗ Kidney Health Australia σελίδα 1/5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η νεφροπάθεια χαρακτηρίζεται και ως "σιωπηρή ασθένεια" γιατί συχνά δεν υπάρχουν συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Sport Nutrition by ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Ενέργεια που καταναλώνουμε Βασικός μεταβολισμός: 1800 kcal + καθημερινή δραστηριότητα Μια ημέρα στο γραφείο: 150 με 200 kcal Μια ώρα αθλητικής δραστηριότητας: 500

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ Η χοληστερίνη ή η χοληστερόλη είναι κηρώδης στερόλης που βρίσκεται στη μεμβράνη των κυττάρων όλων των ιστών του σώματος, και στο πλάσμα του αίματος όλων των ζώων. Μικρότερες ποσότητες χοληστερίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ESCAPE ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ Βασικές απαιτήσεις για τη διατροφή των αθλητών Τα τελευταία χρόνια οι αθλητικές επιδόσεις αυξάνονται αδιάκοπα. Η συνηθισμένη

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD

Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD ΤΕΦΑΑ - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Σήμερα θα μιλήσουμε για τα εξής θέματα: Τι κερδίζουμε

Διαβάστε περισσότερα