15 ï ÅÔÇÓÉÏ ÓÅÌÉÍÁÑÉÏ ÓÕÍÅ ÉÆÏÌÅÍÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "15 ï ÅÔÇÓÉÏ ÓÅÌÉÍÁÑÉÏ ÓÕÍÅ ÉÆÏÌÅÍÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ"

Transcript

1 Åíùóç Åðéóôçìïíéêïý Ðñïóùðéêïý Íïóïêïìåßïõ Ï Åõáããåëéóìüò (ÅÅÐÍÅ) 15 ï ÅÔÇÓÉÏ ÓÅÌÉÍÁÑÉÏ ÓÕÍÅ ÉÆÏÌÅÍÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ Å Ê Ð Á É Ä Å Õ Ó Ç Ó Γ. Ν. Α. Ï Å Õ Á Ã Ã Å Ë É Ó Ì Ï Ó ÁÈÇÍÁ ÖÅÂÑÏÕÁÑÉÏÕ 2010 Äþìá Γ.Ν.Α. Ο Åõáããåëéóìός ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Μ. Παραρα: Πρόεδρος Χ. Παπαστεριαδη: Αντιπρόεδρος Θ. Αποστολου: Μέλη Μ. Βασλαmατζησ Ε. Βρυωνησ Χ. Ζησησ Δ. Καρακαλοσ Ε. Παππα Γ. Υφαντη Α. Μονιου ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Ε. Διαmαντοπουλοσ: Πρόεδρος Γ. Υφαντη: Αντιπρόεδρος Μέλη: Ι. Ακριβοσ Χ. Λιναρδη Κ. Αλεξανδροπουλοσ Γ. Μαντζαρησ Δ. Αλεξοπουλου Α. Μανωλησ Ε. Αντυπα Γ. Μουσουλησ Ι. Αποστολιδησ Χ. Ναουm Θ. Αποστολου Ν. Νικολοπουλου ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Μ. Σαmαρκοσ: Πρόεδρος Ν. Βιαζησ: Μέλη Σ. Δεληmπαση Γ. Μαρακοmιχελακησ Ε. Μαυροκεφαλου Π. Τσερωτασ Α. Τσιρογιαννη ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Ι. Βλαχογιαννακοσ: Πρόεδρος Δ. Μουτζουρησ: Μέλη Χ. Βαδαλα Δ. Εξαρχοσ Δ. Καλαντζησ Δ. Μαγγανασ Α. Ντελακη Ε. Παππα Β. Σεβαστιανοσ Μ. Σχινα Α. Ψαρρα Α. Αργυροπουλου Κ. Βασιλειαδησ Μ. Βασλαmατζησ Ε. Βρυωνησ Χ. Γαρναβοσ Χ. Γιαννοπουλου Α. Γρηγορακησ Π. Δεδεηλιασ Σ. Δρακοπουλοσ M. Ελ-Αλυ Χ. Ζησησ Ι. Κακκασ Ι. Καλογεροπουλοσ Δ. Καρακαλοσ Δ. Καραmανωλησ Ο. Καστανα Η. Κοκεβη Β. Κοmποροζοσ Ε. Λαζαριδου Ι. Λαmπαδακησ Θ. Παπαδακη Ν. Παπαδογεωργακησ Χ. Παπαστεριαδη Ε. Παππα Μ. Παραρα Κ. Πετρακη Μ. Πιταριδησ Α. Πολυδωρου Σ. Πριγκουρησ Δ. Ροντογιαννη Κ. Ρωmανα Α. Σιδερησ Α. Σκουτελησ Ι. Σκραπαρη Γ. Στραντζαλησ Γ. Στρατακοσ Χ. Σφοντουρησ Γ. Τατσησ Μ. Τζανελα

2 ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ - ΕΚΔΟΤΗΣ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ», Υψηλάντου 45, Αθήνα Tηλ.: , , Fax: site: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΝΩΣΕΩΣ ΕΠΙΣΤ/ΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ Θεοφάνης ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΥΦΑΝΤΗ Γεωργία ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΒΑΣΛΑΜΑΤΖΗΣ Μιχάλης ΤΑΜΙΑΣ βρυωνησ Ευάγγελος ΜΕΛΗ ζησησ Χαράλαμπος ΚΑΡΑΚΑΛΟΣ Δημήτριος ΠΑΠΑΣΤΕΡΙΑΔΗ Χρύσα ΠΑΠΠΑ Ελένη ΠΑΡΑΡΑ Μυρσίνη ISSN ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΒΑΣΛΑΜΑΤΖΗΣ Μιχαήλ ANAΠΛ. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ αποστολου Θεοφάνης ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΣΑΜΑΡΚΟΣ Μιχαήλ ΜΕΛΗ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ αλεβιζοπουλοσ Νεκτάριος ΒΙΑΖΗΣ Νικόλαος ΚΑΠΙΡΗΣ Στυλιανός καρακασησ Δημήτριος ΠΑΠΑΔΑΚΗ Θεοδώρα ΠΑΠΑΣΤΕΡΙΑΔΗ Χρύσα παραρα Μυρσίνη ΠΕΤΡΑΚΗ Κωνσταντίνα ΠΛΑΤΣΟΥΚΑ Ευαγγελία ΠΟΛΙΤΗΣ Εμμανουήλ Σκυλακακη Μαρία ΤΖΑΝΕΛΑ Μαρινέλλα ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ Παναγιώτης ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΤΕΧΝΟΓΡΑΜΜΑmed Mεσογείων 380, Αγία Παρασκευή, Αθήνα Τηλ.: Fax: Eτήσια συνδρομή εσωτερικού 30 Εταιρείες - Οργανισμοί 50 Συνδρομές εξωτερικού 40 Φοιτητές 10 Διεύθυνση υπεύθυνου σύμφωνα με το νόμο: Μ.Μ. Βασλαματζής Θεραπευτήριο Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ TOMOΣ Α NΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΤΟΜΟΣ 72, ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟ ΤΕΥΧΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ - ΠΟΛΥΠΑΡΑΓΟΝΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Συντονιστής: Ε Διαμαντόπουλος Σοβαρές λοιμώξεις του διαβητικού ποδιού ΔΝ Χαρίτος 11 Επεμβατική αποκατάσταση αιματώσεως κάτω άκρων Α Πορτινός 17 ΕΠΙΚΑΙΡΟ ΘΕΜΑ Νεoτερες απεικονιστικeς μeθοδοι στα νοσhματα του πεπτικοy συστhματος Εισαγωγή Συντονιστής: ΓΙ Μάντζαρης 25 Εντερόκλυση - Παλαιά μέθοδος σε σύγχρονες εφαρμογές Ι Καλογερόπουλος, Ι Λάππας 26 Ενδοσκοπικό Υπερηχογράφημα Κ Μάρκογλου 31 Ενδοσκοπική κάψουλα ΙΕ Θεοδωρόπουλος 38 Υπερηχοτομογράφημα με χορήγηση σκιαγραφικού στα νοσήματα του πεπτικού συστήματος ΔΔ Κόκκινος 44 CT/MR Εντερόκλυση Α Παντελέων, Ι Καλογερόπουλος, Δ Έξαρχος, Π Πιπερόπουλος 54 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΝΟΣΟΥ Συντονιστές: Α Πολυδώρου - Χ Χαρίτος Αντιμετώπιση Στεφανιαίας Νόσου. Διαδερμική Αγγειοπλαστική ή Αορτοστεφανιαία Παράκαμψη. Η θέση του Καρδιολόγου Α Σαλάχας 63 Αντιμετώπιση της Στεφανιαίας Νόσου: Η θέση του χειρουργού Π Δεδεηλίας 67 ΔΙΑΛΕΞΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΒΑΡΙΑΣ ΣΗΨΗΣ Πρόεδρος: Μ Πιταρίδης Θεραπεία σηπτικού συνδρόμου Α Κοτανίδου 76

3 ΔΙΑΛΕΞΗ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΤΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Πρόεδρος: Σ Ζακυνθινός Μεσοθωρακίτις: Διάγνωση και θεραπεία Χ Ζήσης 80 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ Εφαρμογες του PET/CT Συντονιστής: Ι Δατσέρης Εφαρμογές του PET/CT στα λεμφώματα Φ Ροντογιάννη 91 Εφαρμογές του ΡΕΤ-CT στον καρκίνο του πνεύμονα - Κλινική Προσέγγιση: Η άποψη του πνευμονολόγου Γ Στρατάκος 99 Η Τομογραφία Εκπομπής Ποζιτρονίων με χρήση 18 F-2-δεοξυγλυκόζης ( 18 FDG-ΡΕΤ) στον μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (ΜΜΚΠ) Χ Γιαννοπούλου 106 Σταδιεκτίμηση και πρόγνωση ασθενών με καρκίνωμα παχέος εντέρου - ορθού ΜΜ Βασλαματζής 112 Εφαρμογές της 18F FDG PET/CΤ στον καρκίνο του παχέος εντέρου: Προσέγγιση ακτινοδιαγνωστή ΜΓ Σκυλακάκη 124 Η χρήση της 18FDG PET/CT στη γναθοπροσωπική χειρουργική Ν Παπαδογεωργάκης 129 Εφαρμογές της 18 FDG-PET/CT στον καρκίνο κεφαλής-τραχήλου Δ Έξαρχος, Ε Σκούρα 137 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ Ρευματολογικες εκδηλωσεις σε μη συστηματικα και μη κακοηθη νοσηματα Εισαγωγή Συντονιστής: Χ Σφοντούρης 144 Ρευματολογικές εκδηλώσεις στη χρόνια νεφρική νόσο Θ Αποστόλου 146 Ρευματολογικές εκδηλώσεις στα δερματικά νοσήματα ΓΧ Αναστασιάδης 153 Ρευματολογικές εκδηλώσεις στα λοιμώδη νοσήματα Μ Σαμάρκος 164 Ρευματολογικές εκδηλώσεις ενδοκρινολογικών νοσημάτων Γ Κατσίκας 177 ΔΙΑΛΕΞΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΪΤΙΔΩΝ Πρόεδρος: Κ Νούτσης Διαγνωστική προσέγγιση των αγγειΐτιδων Ι Κουτσουβέλης 187 ΔΙΑΛΕΞΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΑΥΡΙΟ Πρόεδρος: Κ Αλεξανδρόπουλος Ο ρόλος της σύγχρονης ψυχιατρικής στην ποιότητα της ζωής: σήμερα και αύριο ΓΜ Παπαγεωργίου 191 ΔΙΑΛΕΞΗ περιφερικη νευροπαθεια Πρόεδρος: Θ Γούναρης Κλινική προσέγγιση των ασθενών με περιφερική νευροπάθεια Δ Καράκαλος 200

4 4 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ λοιμωξεισ κεντρικου νευρικου συστηματοσ Συντονιστές: Α Σκουτέλης - Α Ταβερναράκης Οξεία βακτηριακή μηνιγγίτιδα Ε Βρυώνης 210 Προσέγγιση στον ανοσοκατασταλμένο ασθενή με λοίμωξη κεντρικού νευρικού συστήματος ΙΓ Μπαραμπούτης 222 Σύγχρονη διαγνωστική λοιμώξεων Κεντρικού Νευρικού Συστήματος Ε Γρίσπου 235 ΔΙΑΛΕΞΗ Οστεοαρθριτις των κατω ακρων Πρόεδρος: Κ Παπαγιαννάκος Οστεοαρθρίτις των κάτω άκρων Ι Ακριβός, Χ Γαρνάβος, Κ Παπαγιαννάκος, Α Μπαρμπιτσιώτη, Β Λάκκα 242 ΕΠΙΚΑΙΡΟ ΘΕΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗς ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΣΗΜΕΡΑ ΟΤΑΝ Η ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΕΝ ΕΠΑΡΚΕΙ Συντονιστής: Α Μανώλης Εμφυτεύσιμοι Αιμοδυναμικοί Τηλεανιχνευτές: Ο Μεγάλος Αδελφός Σ Κουλούρης, Σ Παστρωμάς, ΑΣ Μανώλης 249 Καρδιακός επανασυγχρονισμός με αμφικοιλιακό βηματοδότη απινιδωτή: Ο φύλακας άγγελος ΚΓ Κάππος, ΙΑ Κοντονασάκης 256 Υπερδιήθηση σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια Σ Ξυδώνας, Α Σιδέρης 271 Εμφυτεύσιμη τεχνητή καρδιά: Η οριστική λύση; και πότε; Μ Αργυρίου, Τ Σακελλαρίδης, Χ Χαρίτος 275 ΔΙΑΛΕΞΗ Πνευμονικη αρτηριακη υπερταση - Συγχρονη διαγνωση και θεραπεια Πρόεδρος: Γ Τάτσης Πνευμονική αρτηριακή υπέρταση - Σύγχρονη διάγνωση και θεραπεία Ι Πύρρος, Δ Τσιλάκης 281 ΤOMOΣ B επικαιρο θεμα νεοτερες εξελιξεις στην αντιμετωπιση στης ηλικιακησ εκφυλισησ της ωχρασ κηλιδασ Εισαγωγή Συντονιστής: Ε Πελεγρίνης 303 Ανατομία της ωχράς κηλίδας Ι Λήτος 304 Αιτιοπαθογένεια της ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας (Η.Ε.Ω.) Μ Τσακρή-Παΐζη 309 Συμπτωματολογία και κλινική εικόνα της ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας (Η.Ε.Ω.) Χ Λιναρδή 316 Ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδος: Διαγνωστικές εξετάσεις Α Καλλίτσης 318 Θεραπεία στην ξηρού τύπου εκφύλιση της ωχράς κηλίδας. Laser φωτοπηξία, φωτοδυναμική θεραπεία στην υγρού τύπου εκφύλιση της ωχράς κηλίδας Β Ξηρού 332 Θεραπεία της εξιδρωματικής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας Β Ζυγούρα 335

5 Η εμπειρία της κλινικής μας από την ενδοϋαλοειδική έγχυση ranibizumab (lucentis) σε ασθενείς με χοριοειδική νεοαγγείωση Α Μορφόπουλος 344 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ διαγνωστικη προσεγγιση του ιλιγγου Συντονίστρια: Ε Σιούλα Διαγνωστική προσέγγιση του ιλίγγου: Από την πλευρά του Παθολόγου Ι Σκράπαρη, Ε Σιούλα 351 Ίλιγγος από την πλευρά του Ωτορινολαρυγγολόγου Μ Χρόνη 357 Διαγνωστική Προσέγγιση του Ιλίγγου: Από την πλευρά του Νευρολόγου Λ Ζήκου 359 Διαγνωστική προσέγγιση του ιλίγγου: Από την πλευρά του Οφθαλμίατρου Α Μπαχαρίου, Κ Οικονομίδης 365 ΔΙΑΛΕΞΗ Ειναι απαραιτητος ο ελεγχος θρομβοφιλιας μετα απο φλεβικο θρομβωτικο επεισοδιο; Πρόεδρος: Β Κοκκίνου Είναι απαραίτητος ο έλεγχος θρομβοφιλίας μετά από φλεβικό θρομβωτικό επεισόδιο; Κ Ρανέλλου, Μ Ελ-Άλυ 367 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ Εισαγωγή Συντονίστριες: Α Μόνιου, Ε Καμπισιούλη 378 Tα λάθη στην κλινική πράξη Ν Μιχοπάνου, Α Mόνιου 380 Φαρμακευτικά λάθη: Πρόληψη και διαχείριση E Σκένδρου 386 Μη φαρμακευτικά λάθη: Πρόληψη και διαχείριση Ο Πολυχρονοπούλου, Η Γορανίτης 393 Οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις των λαθών των νοσηλευτών Δ Τσακουμάκη, Σ Φίκα 403 Η ένοχη σιωπή των νοσηλευτών απέναντι στο λάθος Ε Αλιχανίδου, Α Μπουτσάι 411 Αποκάλυψη λαθών στους ασθενείς: Είναι εφικτή; Π Μαγγούλια, Γ Σιδηράς 419 τι ΝΕΟΤΕΡΟ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΔΥΟ ΧΡΟΝΙΑ Τι νεοτερο στην Ανοσολογια Εισαγωγή Συντονίστρια: Χ Παπαστεριάδη 430 Ανοσολογική αποκατάσταση μετά από αλλογενή μεταμόσχευση HSCs Α Μανάκα 433 Τι νεότερο στη διαγνωστική προσέγγιση και παρακολούθηση των πλασματοκυτταρικών δυσκρασιών Ι Κάκκας 445 Πρωτοπαθείς ανοσοανεπάρκειες: Θεραπεία Ε Γρηγορίου 452 Έλεγχος ευαισθητοποίησης υποψηφίων ληπτών μοσχευμάτων: α) ειδικά έναντι του δότη αντισώματα (DSA) β) εικονική διασταύρωση (virtual XM) Α Tαράση 457 Χρήση κυτταρομετρίας ροής στη διάγνωση και παρακολούθηση νοσημάτων Β Καψιμάλη-Βαϊοπούλου 464

6 Τι νεοτερο στην ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Συντονιστής: Ι Αποστολίδης Νέοι αυξητικοί παράγοντες αιμοπεταλίων Σ Γιγάντες 467 Τι νεοτερο στην ΟΓΚΟλογια Εισαγωγή Συντονιστής: Μ Βασλαματζής 480 Από τα κλασικά στα νέα φάρμακα. Παράγοντες κατά Μοριακών Στόχων Ν Αλεβιζόπουλος, Μ Βασλαματζής 483 Τι νεοτερο στην ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ Συντονίστρια: Δ Ροντογιάννη Ανοσοφθορισμός: Εφαρμογές στην παθολογική ανατομική, συμβολή στη διάγνωση νόσων Χ Κουβίδου, Δ Βιολιδάκη 518 Στρωματικοί Όγκοι Γαστρεντερικού Σωλήνα Κ Λαρίου, Π Καρά 522 Σύγχρονη παθολογοανατομική προσέγγιση στον καρκίνο του παχέος εντέρου Α Τσίγκα, Μ-Ε Κόπακα 527 Νεότερα δεδομένα στον καρκίνο του μαστού: Από τη μορφολογία στη μοριακή ταξινόμηση Χ Μάγκου, E Διαμαντή, Μ-Α Λιανού 533 In situ υβριδισμός (ISH, FISH, CISH): Εφαρμογή στη διάγνωση των νεοπλασιών Β Παντελαίων, Θ Αργυράκος 539 Σύγχρονη παθολογοανατομική προσέγγιση της δυσλειτουργίας του νεφρικού μοσχεύματος Κ Πετράκη, Α Πατερέλη 548 Σύγχρονη παθολογοανατομική προσέγγιση των κακοήθων νόσων του λεμφικού ιστού Θ Παπαδάκη 562 Τι νεοτερο στη Μικροβιολογια Συντονίστρια: Ο Πανιάρα Clostridium difficile - Πολυανθεκτική Φυματίωση Α Αργυροπούλου, Ζ Ψαρουδάκη, Σ Κωστούρου 572 Τι νεοτερο στην ουρολογια Συντονιστής: ΔΕ Μαλόβρουβας Η Ρομποτική Χειρουργική στo χώρο της ουρολογίας ΑΚ Παπαδόπουλος, ΔΕ Μαλόβρουβας 585 ΤΙ ΝΕΟΤΕΡΟ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ Εισαγωγή Συντονιστής: Χ Γαρνάβος 597 Ορθοπαιδικές επεμβάσεις ελάχιστης παρεμβατικότητας Α Μπαρμπιτσιώτη, Χ Γαρνάβος, Β Λάκκα, Ι Ακριβός 598 ΤΙ ΝΕΟΤΕΡΟ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Συντονιστής: Δ Σακκάς Χρόνιος ιδιοπαθής φυσιολογικής πίεσης υδροκέφαλος των ενηλίκων: Διαφορική διάγνωση από νόσο Parkinson και Άνοια Α Ταβερναράκης 605 Ιδιοπαθής υδροκέφαλος (Φυσιολογικής Πίεσης Υδροκέφαλος) Γ Στράντζαλης, Λ Σταυρινού 614

7 ÐÑÏËÏÃÏÓ Η Ένωση Επιστημονικού Προσωπικού του Νοσοκομείου «ο Ευαγγελισμός» με ιδιαίτερη τιμή και χαρά σας υποδέχεται στο 15ο Ετήσιο Σεμινάριό της που πραγματοποιείται, όπως πάντα τα τελευταία χρόνια στο Δώμα, στο επιστημονικό στέκι του Νοσοκομείου μας από 22 έως 26 Φεβρουαρίου Παρά τα σημαντικά προβλήματα που περνά ο Υγειονομικός κλάδος και η συσσώρευση πολλών δύσκολων στη λύση τους ζητημάτων που αφορούν την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής εργαζομένων και ασθενών στον κλάδο του ΕΣΥ και στη Υγεία γενικότερα, η διάθεση για Συνεχιζόμενη Ιατρική Εκπαίδευση είναι περισσότερο παρά ποτέ μεγάλη και αναγκαία. Η Ένωση, με κατανόηση αυτών των αναγκών επιμένει στη συνέχιση του καθιερωμένου και επιτυχημένου πλέον Σεμιναρίου της που απευθύνεται σε όλους τους Επιστήμονες Υγείας και ιδιαίτερα στους ειδικευόμενους, ειδικευμένους, τους γενικούς γιατρούς, στο Νοσηλευτικό και παραϊατρικό προσωπικό κ.ά. Είναι βέβαιο, όπως πάντα ότι οι έμπειροι εισηγητές και συντονιστές των θεμάτων του Σεμιναρίου θα ανταποκριθούν στις υψηλές απαιτήσεις του ακροατηρίου, τα δε κείμενα των εισηγήσεων που περιλαμβάνονται στα Πρακτικά του Σεμιναρίου θα αποτελέσουν ένα σημαντικό και ουσιαστικό βοήθημα στη προσπάθεια κατανόησης των νεότερων εξελίξεων σε διάφορους τομείς της Ιατρικής. Το Δ.Σ. ευχαριστεί θερμά την Επιστημονική Επιτροπή και ιδιαίτερα τον Πρόεδρο και Αντιπρόεδρό της Καθηγητή κ. Εμ. Ι. Διαμαντόπουλο και κ. Γ. Υφαντή αντίστοιχα για την επιτυχή επιλογή των θεμάτων και την κατάρτιση του προγράμματος. Ευχαριστεί επίσης όλους τους συμμετέχοντες εισηγητές, προέδρους, συντονιστές των θεμάτων, τόσο για την πρόθυμη συμμετοχή τους όσο και για τη συνέπεια με την οποία ανταποκρίθηκαν στην πρόσκλησή μας. Ευχαριστίες αποδίδονται και στην κ. Αικ. Παπαμαλή για τη γραμματειακή της υποστήριξη και κάλυψη, και την Εταιρεία ΤΕΧΝΟΓΡΑΜΜΑmed για την άρτια εκτύπωση του υλικού του Σεμιναρίου σε δύο Τόμους του περιοδικού «Νοσοκομειακά Χρονικά». Επίσης ένα μεγάλο ευχαριστώ ανήκει και στις χορηγούς Εταιρείες: ROCHE HELLAS, SANOFI-AVENTIS, PFIZER HELLAS, ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ-ΛΙΛΛΥ, DEMO, ΕΝΟΡΑΣΙΣ, JANSSEN-CILAG, ROCHE DIAGNOSTICS, GENESIS PHARMA, ELPEN και KLINIKUM με την πολύτιμη βοήθεια των οποίων πραγματοποιείται και φέτος το Σεμινάριο και η έκδοση των Πρακτικών του. Ελπίζοντας ότι και αυτή τη χρονιά το Σεμινάριο θα ανταποκριθεί στις προσδοκίες σας, ευχαριστούμε για τη συμμετοχή σας και περιμένουμε προτάσεις για ανανέωση του εργασιών του Σεμιναρίου. Με εκτίμηση Θ. Αποστόλου Μ. Παραρά Πρόεδρος του Δ.Σ. της Ε.Ε.Π.Ν.Ε. Γ.Ν.Α. «ο Ευαγγελισμός» Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροής του 15 ου Ετήσιου Σεμιναρίου Σ.Ι.Ε.

8 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ - ΠΟΛΥΠΑΡΑΓΟΝΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Σοβαρές λοιμώξεις του διαβητικού ποδιού ΔΝ Χαρίτος summary Haritos D. Severe diabetic foot infections. The severe diabetic foot infections are polymicrobial infections, with deep soft tissue and bone involvement and limb threatening.the most commonly isolated pathogens are gram(+) cocci, enterobacteriaceae and anaerobes. Infection should be diagnosed mainly on clinical manifestations and secondarily on microbiological and imaging data.the management of severe diabetic foot infections aims in the limb salvage and should include: - immediate administration οf broad-spectrum empirical antibiotic therapy. Definitive therapy should be based on culture results and clinical response to empirical regimen. - aggressive surgical interventions (ulcer debridement, bone excision and minor amputation procedures) - revascularization procedures in critical limb ischemia. Prevention and immediate therapeutic intervention in the initial stages of diabetic foot infections, are the most effective measures to avoid amputations. Nosokomiaka Chronika, 72, Supplement, 11-16, xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx Key words: diabetic foot infection, osteomyelitis, gangrene, amputation. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Οι σοβαρές λοιμώξεις του διαβητικού ποδιού είναι πολυμικροβιακές λοιμώξεις με προσβολή εν τω βάθει μαλακών μορίων και οστών, οι οποίες απειλούν την ακεραιότητα του σκέλους. Οι συνηθέστερες ομάδες μικροοργανισμών που αναπτύσσονται στις σοβαρές λοιμώξεις του διαβητικού ποδιού είναι οι gram(+) κόκκοι, τα εντεροβακτηριακά και τα αναερόβια. Η διάγνωση των λοιμώξεων αυτών είναι κατά κύριο λόγο κλινική και δευτερευόντως μικροβιολογική ή απεικονιστική. Η θεραπευτική αντιμετώπιση των σοβαρών λοιμώξεων του διαβητικού ποδιού αποτελεί στην ουσία προσπάθεια διάσωσης του σκέλους και πρέπει να περιλαμβάνει: - Άμεση χορήγηση εμπειρικής αντιμικροβιακής αγωγής ευρέως φάσματος. Τροποποίηση της αγωγής ακολούθως βάσει αντιβιογράμματος. - Επιθετική χειρουργική παρέμβαση (καθαρισμός έλκους, εκτομή πάσχοντος οστού, μικρές ακρωτηριαστικές επεμβάσεις). - Επεμβάσεις επαναγγείωσης σε κρίσιμη ισχαιμία. Η πρόληψη και η άμεση θεραπευτική παρέμβαση στα αρχικά στάδια των λοιμώξεων του διαβητικού ποδιού, αποτελούν τα πιο αποτελεσματικά μέτρα αποφυγής των ακρωτηριασμών. Νοσοκ. Χρονικά, 72, Συμπλήρωμα, 11-16, xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxx Λέξεις κλειδιά: λοίμωξη διαβητικού ποδιού, οστεομυελίτις, γάγγραινα, ακρωτηριασμός. Επιμελητής Α, Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημιακό Γ.Ν. «Αττικόν»

9 12 Σοβαρές λοιμώξεις του διαβητικού ποδιού ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΟΡΙΣΜΟΙ Οι σοβαρές λοιμώξεις του διαβητικού ποδιού αποτελούν ένα σύνθετο ιατρικό πρόβλημα, του οποίου η θεραπευτική αντιμετώπιση παρουσιάζει εξαιρετική δυσκολία. Ως σοβαρή, ορίζεται η λοίμωξη του διαβητικού ποδιού, η οποία είναι απειλητική για την ακεραιότητα του σκέλους και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συνοδεύεται από τοξικότητα και μεταβολική αστάθεια του ασθενούς (1). Διαβητικό έλκος είναι η πλήρους πάχους απώλεια ιστού σε διαβητικό πόδι. Διαβητικό έλκος δεν σημαίνει κατ ανάγκη και συνύπαρξη λοίμωξης. Υπάρχουν διαβητικά έλκη, τα οποία δεν φλεγμαίνουν και κατά συνέπεια δεν χρήζουν αντιμικροβιακής αγωγής. Τo διαβητικό έλκος όμως, αποτελεί δυνητικά την πύλη εισόδου μικροβίων για την ανάπτυξη λοίμωξης. ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Σύμφωνα με επιδημιολογικές μελέτες περίπου το 15% των διαβητικών θα αναπτύξει κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια της ζωής τους διαβητικό έλκος, ενώ στο 80% των ακρωτηριαστικών επεμβάσεων έχει προηγηθεί λοίμωξη ή εξέλκωση (2). Υπολογίζεται ότι, κάθε 30 δευτερόλεπτα ένα διαβητικό πόδι ακρωτηριάζεται, ενώ το 80% των ακρωτηριασμών αυτών θα μπορούσε να είχε προληφθεί (3). ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Η διάγνωση των λοιμώξεων του διαβητικού ποδιού είναι κυρίως κλινική και κατά δεύτερο λόγο μικροβιολογική ή απεικονιστική. Η παρουσία πυώδους εκκρίματος ή 2 τουλάχιστον σημείων φλεγμονής (ερυθρότητα, οίδημα, πόνος) θέτουν τη διάγνωση της λοίμωξης του διαβητικού ποδιού (1). Ο καθορισμός της βαρύτητας της λοίμωξης και κυρίως η ύπαρξη ή μη οστικής συμμετοχής θα αναπτυχθούν εν συνεχεία. ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΣΟΒΑΡΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ Οι σοβαρές λοιμώξεις του διαβητικού ποδιού απαιτούν ενδονοσοκομειακή νοσηλεία. Η αντιμετώπιση των λοιμώξεων αυτών πρέπει να γίνεται από εξειδικευμένη ιατρική ομάδα (παθολόγος, διαβητολόγος, λοιμωξιολόγος, μικροβιολόγος, αγγειοχειρουργός) και εξειδικευμένο νοσηλευτικό προσωπικό. Ένας οδηγός διαγνωστικής προσέγγισης και θεραπευτικής αντιμετώπισης των σοβαρών λοιμώξεων του διαβητικού ποδιού πρέπει να περιλαμβάνει τις ακόλουθες ενέργειες: Κλινική εξέταση. Σταδιοποίηση λοίμωξης εξέλκωσης Εκτίμηση αιμάτωσης του πάσχοντος σκέλους Υποστήριξη της γενικής κατάστασης του ασθενούς Τοπική περιποίηση-καθαρισμός εξέλκωσης Χορήγηση αντιμικροβιακής αγωγής (λήψη καλλιεργειών, έλεγχος για οστεομυελίτιδα) Χειρουργικές επεμβάσεις (επαναγγείωσης,ακρω τηριαστικές) ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΛΟΙΜΩΞΗΣ - ΕΞΕΛΚΩΣΗΣ Στη διεθνή βιβλιογραφία υπάρχουν διάφορα συστήματα ταξινόμησης των λοιμώξεων και εξελκώσεων του διαβητικού ποδιού, τα οποία στηρίζονται κατά κύριο λόγο στην κλινική εικόνα του ασθενούς (4). Από τα συστήματα αυτά έχουν επικρατήσει για μεν τις εξελκώσεις, το σύστημα Wagner (πίνακας 1) για δε τις λοιμώξεις, το σύστημα IWGDF (πίνακας 2). Στην κλινική πράξη, κάθε λοίμωξη του διαβητικού ποδιού, εκτός της περιορισμένης σε έκταση κυτταρίτιδος, θα πρέπει να θεωρείται σοβαρή ιδίως όταν υπάρχει προσβολή εν τω βάθει ιστών ή σημεία συστηματικής τοξικότητας. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΙΜΑΤΩΣΗΣ ΤΟΥ ΠΑΣΧΟΝΤΟΣ ΣΚΕΛΟΥΣ Ο βαθμός αιμάτωσης του πάσχοντος σκέλους καθορίζει σε σημαντικό βαθμό τόσο την πρόγνωση όσο και τη θεραπευτική αντιμετώπιση των σοβαρών λοιμώξεων του διαβητικού ποδιού. Για την εκτίμηση της αιμάτωσης του πάσχοντος σκέλους χρησιμοποιούνται: - Η κλινική εξέταση. Ψηλαφητές αρτηρίες του άκρου Πινακας 1. Σταδιοποίηση εξελκώσεων κατά Wagner Στάδιο Βλάβη 0 δέρμα χωρίς λύση 1 επιφανειακό έλκος 2 προσβολή μυών - τενόντων 3 οστεομυελίτις 4 γάγγραινα δακτύλων 5 γάγγραινα ολοκλήρου του άκρου

10 ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ, ΤΟΜΟΣ 72, ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ, Πινακας 2. Ταξινόμηση λοιμώξεων του διαβητικού ποδιού Ήπια κυτταρίτις εκτεινόμενη μέχρι 2cm από το έλκος Μέτριας βαρύτητας Σοβαρή κυτταρίτις εκτεινόμενη >2cm από το έλκος λεμφαγγειακή διασπορά προσβολή εν τω βάθει ιστών (μυών, τενόντων, οστών) απόστημα λοίμωξη απειλητική για την ακεραιότητα του σκέλους ασθενής με συστηματική τοξικότητα και μεταβολική αστάθεια (πυρετός, ρίγος, υπόταση, ταχυκαρδία, αζωθαιμία, μεταβολική οξέωση) ποδός, σημαίνει κατά κανόνα επαρκή αιμάτωση του πάσχοντος σκέλους. - Η υπερηχογραφία Doppler. Πρόκειται για εξέταση αναίμακτη, ταχεία και αξιόπιστη, η οποία δεν απαιτεί ιδιαίτερη εκπαίδευση. Με την υπερηχογραφία Doppler μπορούμε να μετρήσουμε τη συστολική πίεση των σφυρών, την πίεση των δακτυλικών αρτηριών και να υπολογίσουμε τον κνημοβραχιόνιο δείκτη (ABI) δηλαδή το πηλίκο της συστολικής πίεσης των σφυρών προς τη συστολική πίεση της βραχιονίου αρτηρίας (5). - Η έγχρωμη υπερηχοτομογραφία των αρτηριών των κάτω άκρων. Αποτελεί την εξέταση πρώτης εκλογής για την εκτίμηση τις αιμάτωσης του πάσχοντος σκέλους καθόσον παρέχει τόσο ανατομικές όσο και αιμοδυναμικές πληροφορίες. - Η μέτρηση της διαδερμικής τάσης οξυγόνου (TcPO 2 ). Eφαρμόζεται σε εξειδικευμένα εργαστήρια και χρησιμοποιείται κυρίως για την εκτίμηση του επιπέδου των ακρωτηριασμών. - Μαγνητική αγγειογραφία ή ψηφιακή αφαιρετική αγγειογραφία εκτελούνται μόνο σε περιπτώσεις που πρόκειται να διενεργηθούν επεμβάσεις επαναγγείωσης. Η αιμάτωση του πάσχοντος σκέλους ορίζεται ως επαρκής για την αντιμετώπιση της λοίμωξης συντηρητικά, χωρίς να απαιτείται δηλαδή η εκτέλεση επέμβασης επαναγγείωσης, με τις ακόλουθες αιμοδυναμικές παραμέτρους: Συστολική πίεση σφυρών >50 mmhg Κνημοβραχιόνος δείκτης (ABI) >0,50 (6). Σημειωτέον, ότι οι ανωτέρω δείκτες μπορεί να είναι ψευδώς υψηλοί λόγω της σκλήρυνσης του μέσου χιτώνα των αρτηριών των κάτω άκρων, που παρουσιάζουν συχνά οι διαβητικοί. Το πρόβλημα αυτό παρακάμπτεται με τον προσδιορισμό της πίεσης της δακτυλικής αρτηρίας, η οποία πρέπει να υπερβαίνει τα 30mmHg για να θεωρείται επαρκής η αιμάτωση του πάσχοντος σκέλους. ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Αυτονόητος είναι ο ρόλος της υποστήριξης της γενικής κατάστασης του ασθενούς στη αντιμετώπιση των σοβαρών λοιμώξεων του διαβητικού ποδιού, η οποία περιλαμβάνει: - Ρύθμιση ισορροπίας υγρών-ηλεκτρολυτών - Διόρθωση αζωθαιμίας, μεταβολικής οξέωσης - Έλεγχος υπεργλυκαιμίας - Επαρκής θερμιδική κάλυψη - Αντιμετώπιση συνυπαρχόντων νοσημάτων ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ Στη βιβλιογραφία αναφέρονται διάφορες μέθοδοι αντιμετώπισης των διαβητικών ελκών η αποτελεσματικότητα των οποίων είναι αμφιλεγόμενη. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Αμερικανικής και Ευρωπαϊκής Εταιρείας λοιμώξεων: - Ο χειρουργικός καθαρισμός αποτελεί την πλέον αξιόπιστη μέθοδο επούλωσης των διαβητικών εξελκώσεων (7). Με το χειρουργικό καθαρισμό απομακρύνονται όλοι οι νεκρωμένοι ιστοί και επιπλέον αποκαλύπτεται η πραγματική έκταση της λοίμωξης. - Απλή επίδεση του σκέλους με επιθέματα εμποτισμένα με φυσιολογικό ορό αποτελεί επαρκή τοπική φροντίδα. Επιθέματα ενζύμων ή κολλοειδών δεν υπερτερούν των απλών επιθεμάτων και επιπλέον έχουν υψηλό κόστος (8). - Τα τοπικά αντισηπτικά δεν ωφελούν και σύμφωνα με ορισμένες μελέτες καθυστερούν την επούλωση του έλκους (9). - Η αποφόρτιση του πάσχοντος σκέλους συμβάλλει σημαντικά στη επούλωση του έλκους. Η αποφόρτιση επιτυγχάνεται με την ανάπαυση και τη χρήση ειδικών υποδημάτων και ναρθήκων. - Εναλλακτικές μέθοδοι επούλωσης των διαβητικών εξελκώσεων είναι το υπερβαρικό οξυγόνο και οι αυξητικοί παράγοντες. Πρόκειται για μεθόδους για τις οποίες δεν υπάρχει επαρκής βιβλιογραφική τεκμηρίωση της αποτελε-

11 14 Σοβαρές λοιμώξεις του διαβητικού ποδιού σματικότητάς τους. Ο μηχανισμός δράσης του υπερβαρικού οξυγόνου βασίζεται στη διέγερση των επιθηλιακών κυττάρων μέσω της αύξησης της συγκέντρωσης του οξυγόνου στους ιστούς. Το υπερβαρικό οξυγόνο χρησιμοποιείται για την επούλωση ισχαιμικών ελκών που δεν ανταποκρίνονται στην κλασική αγωγή (10). Από τους αυξητικούς παράγοντες για την επούλωση των διαβητικών ελκών έχουν χρησιμοποιηθεί κυρίως οι G-CSF και P-DGF (11). Από τα μέχρι σήμερα βιβλιογραφικά δεδομένα, οι αυξητικοί παράγοντες φαίνεται ότι δεν επιταχύνουν την επούλωση των εξελκώσεων, αλλά μειώνουν τον κίνδυνο των ακρωτηριαστικών επεμβάσεων. Ειδικά όμως για τον P-DGF το γνωστό Regranex, έχει περιορισθεί σημαντικά η χρήση του λόγω των αναφορών από πολλές μελέτες, ότι αυξάνει τον κίνδυνο εκδήλωσης νεοπλασιών (12). ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΣΟΒΑΡΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ Βασικές Αρχές Πολυμικροβιακές λοιμώξεις. Απαιτείται ενδονοσοκομειακή νοσηλεία. Άμεση έναρξη εμπειρικής αντιμικροβιακής αγωγής. Τροποποίηση αγωγής ακολούθως βάσει αντιβιογράμματος. Λήψη αξιόπιστων καλλιεργειών από εν τω βάθει ιστούς. Μικροβιολογία των σοβαρών λοιμώξεων του διαβητικού ποδιού Oι gram(+) αερόβιοι κόκκοι και κυρίως ο χρυσίζων σταφυλόκοκκος και ο β-αιμολυτικός στρεπτόκοκκος αποτελούν τους παθογόνους μικροοργανισμούς που απομονώνονται συχνότερα στις οξείες λοιμώξεις του διαβητικού ποδιού. Οι σοβαρές λοιμώξεις του διαβητικού ποδιού, οι οποίες συνήθως χαρακτηρίζονται από χρονιότητα, είναι κατά κανόνα πολυμικροβιακές(13). Οι συνηθέστερες ομάδες μικροοργανισμών, οι οποίες αναπτύσσονται στις σοβαρές λοιμώξεις του διαβητικού ποδιού είναι οι gram(+) κόκκοι, τα εντεροβακτηριακά και τα αναερόβια (14). Η προηγηθείσα νοσηλεία και κυρίως η προηγηθείσα χορήγηση αντιμικροβιακών ευρέως φάσματος επί μακρόν, προδιαθέτουν στην ανάπτυξη λοιμώξεων από ανθεκτικούς μικροοργανισμούς (MRSA, VRE) (πίνακας 3). Το ποσοστό των MRSA στελεχών έχει αυξηθεί Πινακας 3. Μικροβιολογία των σοβαρών λοιμώξεων του διαβητικού ποδιού Αερόβιοι gram(+) κόκκοι streptococci sp., staphylococcus aureus, MRSA (ασθενείς με μακρά νοσηλεία προηγηθείσα χορήγηση αντιβιοτικών) Εντεροβακτηριακά pseudomonas aeruginosa, Proteus,E.coli Αναερόβια bacteroides fragilis, clostiridium sp. δραματικά τα τελευταία χρόνια και υπολογίζεται στο 30% περίπου του συνόλου των αναπτυσσομένων σταφυλοκόκκων (14). Λήψη καλλιεργειών Η λήψη αξιόπιστων καλλιεργειών, δηλαδή καλλιεργειών που αποκαλύπτουν τους πραγματικά παθογόνους μικροοργανισμούς έχει ιδιαίτερη σημασία στην επιλογή της κατάλληλης αντιμικροβιακής αγωγής. Καλλιέργειες οι οποίες λαμβάνονται με στυλεό από την επιφάνεια του έλκους δεν αποκαλύπτουν τους πραγματικά παθογόνους μικροοργανισμούς. Για τη λήψη αξιόπιστων καλλιεργειών πρέπει να προηγείται χειρουργικός καθαρισμός και ακολούθως λήψη υλικού από εν τω βάθει ιστούς (15). Oι καλλιέργειες στις σοβαρές λοιμώξεις του διαβητικού ποδιού αποκαλύπτουν κατά μέσο όρο 3-5 μικροοργανισμούς, ενώ ο ακριβής ρόλος καθενός μικροοργανισμού στη παθογένεια της λοίμωξης δεν δύναται να καθορισθεί. Χορήγηση αντιμικροβιακής αγωγής Οι σοβαρές λοιμώξεις του διαβητικού ποδιού θα πρέπει να αντιμετωπίζονται άμεσα με τη χορήγηση εμπειρικής αντιμικροβιακής αγωγής ευρέως φάσματος (16). Η εμπειρική αντιμικροβιακή αγωγή θα πρέπει να καλύπτει το σύνολο των συνήθως αναπτυσσόμενων μικροοργανισμών (πίνακας 3). Ακολούθως η αντιμικροβιακή αγωγή θα πρέπει να τροποποιείται βάσει του αντιβιογράμματος με την προϋπόθεση ότι οι καλλιέργειες έχουν ληφθεί με κατάλληλο τρόπο. Στον πίνακα 4 παρουσιάζονται χημειοθεραπευτικά σχήματα, τα οποία χορηγούνται ως εμπειρική αντιμικροβιακή αγωγή σε σοβαρές λοιμώξεις του διαβητικού ποδιού. (ΙDSA guidelines) Εδικότερα, ο συνδυασμός σιπροφλοξασίνης και κλινδαμυκίνης έχει το πλεονέκτημα, ότι και τα δύο αυτά αντιμικροβιακά επιτυγχάνουν υψηλές οστικές

12 ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ, ΤΟΜΟΣ 72, ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ, Πινακας 4. Εμπειρική αντιμικροβιακή αγωγή των σοβαρών λοιμώξεων του διαβητικού ποδιού Μονοθεραπεία Piperacillin+Tazobactam 4,5gr 3 iv Imipenem+Cilastatin 1gr 3 iv Συνδυασμένη αγωγή Ciprofloxacin 400 mg 2 + Clindamycin 600mg 3 iv Vancomycin 500 mg 4 + Ceftazidime 2gr 3 iv + Metronidazole 500 mg 3 iv. συγκεντρώσεις και ως εκ τούτου συνιστάται σε περιπτώσεις που συνυπάρχει και οστική συμμετοχή (17). Ο συνδυασμός βανκομυκίνης κεφταζιδίμης μετρονιδαζόλης συνιστάται όταν ο ασθενής παρουσιάζει συστηματική φλεγμονώδη αντίδραση ή μεταβολική αστάθεια (18). Έλεγχος για οστεομυελίτιδα Η ύπαρξη οστικής συμμετοχής σε λοίμωξη διαβητικού ποδιού επηρεάζει σημαντικά τόσο την πρόγνωση όσο και τη θεραπευτική αντιμετώπιση των λοιμώξεων αυτών.τα ακόλουθα κλινικοεργαστηριακά ευρήματα αυξάνουν την πιθανότητα οστικής συμμετοχής: - έλκος στο βάθος του οποίου είναι ορατό το οστούν - έλκος με διάμετρο >2cm και βάθος >3 mm - διάρκεια έλκους μεγαλύτερη από 2 εβδομάδες - τριψήφια ΤΚΕ Ο εργαστηριακός έλεγχος για την τεκμηρίωση της διάγνωσης της οστεομυελίτιδος περιλαμβάνει: - Απλές ακτινογραφίες άκρου ποδός. Πρώιμο ακτινολογικό εύρημα οστεομυελίτιδος είναι η περιοστική αντίδραση και αργότερα η οστεόλυση. Μειονέκτημα της μεθόδου αυτής αποτελεί το γεγονός ότι τα ανωτέρω ακτινολογικά ευρήματα εμφανίζονται αφού έχει καταστραφεί το οστούν κατά 30-50%, πράγμα το οποίο απαιτεί οστική λοίμωξη διάρκειας τουλάχιστον δύο εβδομάδων (19). - ΜRI. Αποτελεί την απεικονιστική εξέταση πρώτης εκλογής με 95% ευαισθησία και ειδικότητα. Επιπλέον, παρέχει τη δυνατότητα διαφοροδιάγνωσης της οστεομυελίτιδος από τη νευροαρθροπάθεια Charcot (20). - Οι ραδιοισοτοπικές μέδοδοι (σπινθηρογράφημα οστών τριών φάσεων και λευκοκυττάρων σεσημασμένων με Ίνδιο) διαθέτουν υψηλή ευαισθησία (98%) αλλά σχετικά χαμηλή ειδικότητα (70%) (21). - Οστική βιοψία. Εκτελείται μόνο σε περιπτώσεις γνωστής οστεομυελίτιδος, η οποία δεν ανταποκρίνεται στην αντιμικροβιακή αγωγή για τη λήψη οστού προς καλλιέργεια. Διάρκεια αντιμκροβιακής αγωγής Η διάρκεια της αντιμκροβιακής αγωγής των σοβαρών λοιμώξεων του διαβητικού ποδιού εξαρτάται κυρίως από την ύπαρξη ή μη οστικής συμμετοχής. Χωρίς οστική συμμετοχή η διάρκεια της αντιμικροβιακής αγωγής κυμαίνεται μεταξύ 2-4 εβδομάδων, αρχικά ενδοφλεβίως και ακολούθως από του στόματος. Η οστεομυελίτιδα απαιτεί αντιμικροβιακή αγωγή διάρκειας τουλάχιστον 8 εβδομάδων, η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επεκταθεί μέχρι και τους 6 μήνες, τις πρώτες εβδομάδες ενδοφλεβίως και εν συνεχεία από του στόματος (22). Βεβαίως, σε περίπτωση πλήρους εξαίρεσης του πάσχοντος οστού, η διάρκεια της αντιμικροβιακής αγωγής περιορίζεται σημαντικά στις 5-7 ημέρες. ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ Σημαντικό ποσοστό των σοβαρών λοιμώξεων του διαβητικού ποδιού απαιτεί χειρουργική αντιμετώπιση. Οι χειρουργικές επεμβάσεις που εκτελούνται στις σοβαρές λοιμώξεις του διαβητικού ποδιού είναι: - Επείγουσες χειρουργικές επεμβάσεις. Εφαρμόζονται σε περιπτώσεις σοβαρών λοιμώξεων των μαλακών μορίων που απειλούν την ακεραιότητα του σκέλους, όπως η μυική περιτονίτις, το απόστημα και το σύνδρομο διαμερίσματος. - Ακρωτηριαστικές επεμβάσεις. Οι ακρωτηριαστικές επεμβάσεις δεν θα πρέπει να θεωρούνται μέρος της θεραπευτικής αντιμετώπισης των λοιμώξεων του διαβητικού ποδιού. Στην ουσία, οι ακρωτηριαστικές επεμβάσεις αποτελούν ομολογία αποτυχίας της πολιτικής πρόληψης των λοιμώξεων του διαβητικού ποδιού. Σε ορισμένες όμως περιπτώσεις οι ακρωτηριαστικές επεμβάσεις είναι αναγκαίες π.χ. ακρωτηριάζοντας ένα δάκτυλο με γάγγραινα διασώζεται το υπόλοιπο σκέλος ή ακρωτηριάζοντας το σκέλος διασώζεται η ζωή του ασθενούς. Οι ακρωτηριαστικές επεμβάσεις εκτελούνται σε γάγγραινα του σκέλους ή λοιμώξεις που απειλούν τη ζωή του ασθενούς. Ο καθορισμός του επιπέδου του ακρωτηριασμού αποτελεί συνδυασμό αγγειακού status και λειτουργικού κολοβώματος (23). - Επεμβάσεις επαναγγείωσης. Εκτελούνται σε περπτώσεις σοβαρών λοιμώξεων σε έδαφος κρίσιμης ισχαιμίας του πάσχοντος σκέλους, οι οποίες δεν ανταποκρίνονται στη συντηρητική αγωγή (24).

13 16 Σοβαρές λοιμώξεις του διαβητικού ποδιού Οι επεμβάσεις επαναγγείωσης περιλαμβάνουν την τοποθέτηση stents σε περιπτώσεις κεντρικών στενωτικών βλαβών (λαγόνιες, μηριαίες) και παρακαμπτηρίων επεμβάσεων σε περιπτώσεις αποφρακτικών βλαβών περιφερικού (κνημιαίου) τύπου, οι οποίες παρουσιάζουν ιδιαίτερη τεχνική δυσκολία λόγω του χαμηλού runoff (25). Παρά την εφαρμογή της κατάλληλης θεραπευτικής αγωγής σε ένα σημαντικό ποσοστό (20-30%) των σοβαρών λοιμώξεων του διαβητικού ποδιού θα απαιτηθεί τελικά κάποιου είδους ακρωτηριαστική επέμβαση. Η πρόληψη και η άμεση θεραπευτική παρέμβαση στα αρχικά στάδια των λοιμώξεων του διαβητικού ποδιού, αποτελούν τα πιο αποτελεσματικά μέτρα αποφυγής των ακρωτηριασμών. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. International Working Group on the Diabetic Foot. International con-sensus on the diabetic foot [CD- ROM]. Brussels: International Diabetes Faundation. May Centers for Disease Control and Prevention, US Department of Health and Human Services. National diabetes fact sheet: general information and national estimates on diabetes in the United States, Atlanta GA: US Centersfor Disease Control and Epidemiology Reiber GE, Boyco EJ, Smith DG. Lower extremity foot ulcers and amputations in diabetics. In: Diabetes in America, 2 nd edn.rockville, MD: National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Disease National Institutes of Health, 1995: Calhoun JH, Cantrell J, Cobos J, et al. Treatment of diabetic foot infections: Wagner classification, therapy, and outcome. Foot Ankle 1988; 9: American Diabetes Association. Peripheral arterial disease in people with diabetes. Diabetes Care 2003; 26: Apelqvist J, Castenfors J, Larsson J, et al. Prognostic value of systolic ankle and toe blood pressure levels in outcome of diabetic foot ulcer. Diabetes Care 1989; 12: Armstrong DG, Lavery LA, Vazquez JR, et al. How and why to surgically debride neuropathic diabetic foot wounds. J Am Podiatr Med Assoc 2002; 92: Hogge J, Krasner D, Nguyen H, et al. The potential benefits of advanced therapeutic modalities in the treatment of diabetic foot wounds. J Am Podiatr Med Assoc 2000; 90: Mayer DA, Tsapogas MJ. Povidone-iodine and wound healing: a critical review. Wounds 1993; 5: Wunderlich RP, Peters EJ, Lavery LA. Systemic hyperbaric oxygen therapy: lower-extremity wound healing and the diabetic foot. Diabetes Care 2000; 23: Kastenbauer T, Hornlein B, Sokol G, et al. Evaluation of granulocyte colony-stimulating factor (Filgrastim) in infected diabetic foot ulcers. Diabetologia 2003; 46: Embil JM, Papp K, Sibbald G, et al. Recombinant human platelet derived growth factor-bb (becaplermin) for healing chronic lower extremity diabetic ulcers: an open-label clinical evaluation of efficacy. Wound Repair Regen 2000; 8: Sapico FL, Witte JL, Canawati HN, et al. The infected foot of the diabetic patient: quantitative microbiology Guidelines for Diabetic Foot Infections CID 2004:39 (1 October) 905 and analysis of clinical features. Rev Infect Dis 1984; 6(Suppl 1):S Jones EW, Edwards R, Finch R, et al. A microbiological study of diabetic foot lesions. Diabet Med 1985; 2: Pellizzer G, Strazzabosco M, Presi S, et al. Deep tissue biopsy vs. superficial swab culture monitoring in the microbiological assessment of limb-threatening diabetic foot infection. Diabet Med 2001; 18: Edmonds M, Foster A. The use of antibiotics in the diabetic foot. Am J Surg 2004; 187:25S 28S. 17. Diamantopoulos EJ, Haritos D, Yfandi G, et al. Management and outcome of severe diabetic foot infections. Exp Clin Endocrinol Diabetes 1998; 106: Cunha BA. Antibiotic selection for diabetic foot infections: a review. J Foot Ankle Surg 2000; 39: Shults DW, Hunter GC, McIntyre KE, et al. Value of radiographs and bone scans in determining the need for therapy in diabetic patients with foot ulcers. Am J Surg 1989; 158:525 9; discussion Marcus CD, Ladam-Marcus VJ, Leone J, et al. MR imaging of osteomyelitis and neuropathic osteoarthropathy in the feet of diabetics. Radiographics 1996; 16: Rosenthall L. Radionuclide investigation of osteomyelitis. Curr Opin Radiol 1992; 4: Venkatesan P, Lawn S, Macfarlane RM, et al. Conservative management of osteomyelitis in the feet of diabetic patients. Diabet Med 1997; 14: Pinzur MS. Amputation level selection in the diabetic foot. Clin Orthop 1993: Akbari CM, Pomposelli FB Jr, Gibbons GW, et al. Lower extremity revascularization in diabetes: late observations. Arch Surg 2000; 135: Gibbons GW. Lower extremity bypass in patients with diabetic foot ulcers. Surg Clin North Am 2003; 83: xxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx

14 Επεμβατική αποκατάσταση αιματώσεως κάτω άκρων Α Πορτινός SUMMARY Portinos A. Procedures for lower limb revascularization. Methods of revascularization for treatment of peripheral arterial obstructive disease (PAOD) include surgical and endovascular procedures. The technological improvement of endovascular materials and the accumulated experience from their vast use led AHA (American Heart Association) and TASC II (Τrans Atlantic Inter-Society Consensus for the Management of Peripheral Arterial Disease) to establish criteria for the appropriate use of each method (surgical or endovascular) for every individual case. However, the interventional treatment (surgical or endovascular) should not be used in the early stages of PAOD. When xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx making xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx treatment recommendations the patient s co-morbidities, fully informed patient s preference and the local operator s long term success rates must be considered. The outcome of revascularization depend upon the extent of the disease in the subjacent arterial tree (inflow, outflow and the size and length of the diseased segment), the degree of systemic disease (co-morbid conditions that may affect life expectancy and influence graft patency) and the method of the procedure performed. The endovascular techniques for the treatment of patients with PAOD include balloon angioplasty, stents, stent-grafts and plaque debulking procedures. On the other hand, surgical options for revascularization include autogenous or synthetic bypass, endarterectomy or an intra-operative hybrid procedure. Although synthetic materials (polyester or polytetrafluoroethylene) can be used as bypass conduit for the aortoiliac obstructive lesions, with excellent long-term results, the autogenous great saphenous vein is the conduit of first choice in femorodistal bypasses. In general, aortoiliac surgical procedures have better prognosis than that of femorodistal ones. Nosokomiaka Chronika, 72, Supplement, 17-24, Key words: peripheral arterial disease, revascularization, aortoiliac disease, endovascular techniques ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η επεμβατική αποκατάσταση της αιματώσως των κάτω άκρων περιλαμβάνει εκτός της κλασικής χειρουργικής και ενδαγγειακές τεχνικές. Η εξέλιξη των υλικών ενδοπρόθεσης και η συσσωρευμένη εμπειρία από την ευρεία εφαρμογή τους δημιούργησε την ανάγκη θέσπισης κριτηρίων για την επιλογή της καταλληλότερης από των δυο μεθόδων ανά περίπτωση ασθενούς. Την υλοποίηση αυτής της ανάγκης πραγματοποίησαν σχετικά πρόσφατα, η AHA (American Heart Association) και η TASC II (Τrans Atlantic Inter-Society Consensus for the Management of Peripheral Arterial Disease) Αγγειοχειρουργός, Επικουρικός Ιατρός, Χειρουργικό Τμήμα Θώρακος-Αγγείων, Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός»

15 18 Επεμβατική αποκατάσταση αιματώσεως κάτω άκρων αφού ανέλυσαν τα αποτελέσματα των δυο μεθόδων. Από την κατηγοριοποίηση των αγγειακών βλαβών, βάσει των μέχρι τώρα αποτελεσμάτων των δυο μεθόδων, δημιούργησαν ομάδες ασθενών-«αγγειακών βλαβών»-στις οποίες η μια ή η άλλη μέθοδος κατέχει τον πρωτεύοντα θεραπευτικό ρόλο. Σε κάθε περίπτωση η επεμβατική θεραπεία (χειρουργική ή ενδαγγειακή) δεν πρέπει να εφαρμόζεται στα αρχικά στάδια της αποφρακτικής νόσου. Στην αναγκαιότητα ή μη εφαρμογής επεμβατικής θεραπείας και στο είδος αυτής πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το γενικότερο βιολογικό προφίλ του αρρώστου (άλλες συνοδές σοβαρές παθήσεις) αλλά ακόμα και η προσωπική του επιλογή, αφού όμως έχει πλήρως ενημερωθεί από τον θεράποντα γιατρό του. Η ενδαγγειακή μέθοδος θεραπείας της ισχαιμίας των κάτω άκρων (αορτολαγόνιου και μηροπεριφερικού άξονα) περιλαμβάνει την αγγειοπλαστική με μπαλόνι, τον ενδονάρθηκα, τον επικαλυμμένο ενδονάρθηκα και τις αθηρο-μειωτικές τεχνικές. Στην κλασική χειρουργική οι παρακαμπτήριες επεμβάσεις κατέχουν την κυρίαρχη θέση. Σπανιότερα και κατά περίπτωση εφαρμόζονται η ενδαρτηρεκτομή ή η διευρυντική πλαστική με τοποθέτηση εμβαλώματος. Τα συνθετικά εμβαλώματα (patches) και τα σωληνωτά μοσχεύματα (grafts) ποικίλλων διαμέτρων από polyester και polytetrafluoroethylene (PTFE) χρησιμοποιούνται στις παρακάμψεις του αορτολαγόνιου άξονα με εξαιρετικά αποτελέσματα πρωτογενούς βατότητας. Αντιθέτως, για τον μηροπεριφερικό άξονα το μοσχευματικό υλικό εκλογής είναι το αυτόλογο μόσχευμα (π.χ. μείζον σαφηνής φλέβα). Γενικώς, η πρόγνωση των παρακαμπτήριων επεμβάσεων είναι φτωχότερη στον μηροπεριφερικό άξονα συγκριτικά με αυτή στον αορτολαγόνιο. Νοσοκ. Χρονικά, 72, Συμπλήρωμα, 17-24, Λέξεις κλειδιά: περιφερική αποφρακτική αρτηριοπάθεια, επαναγγείωση, αορτολαγόνιος νόσος, ενδαγγειακές τεχνικές xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο παράγων ισχαιμία παίζει τον καθοριστικότερο ρόλο στην ανάπτυξη ιστικών βλαβών στους διαβητικούς ασθενείς (1). Ο σακχαρώδης διαβήτης, ως ένας εκ των ισχυρότερων παραγόντων κινδύνου ανάπτυξης της αθηρωματικής νόσου, συμβάλλει σημαντικά στην ανάπτυξη και εξέλιξη των αγγειακών βλαβών της υπονεφρικής κοιλιακής αορτής, των λαγονίων αρτηριών και των περιφερικών αρτηριών κάτωθεν του βουβωνικού συνδέσμου (2). Κλινική έκφραση των βλαβών αυτών αποτελούν η χρόνια αποφρακτική αρτηριοπάθεια των κάτω άκρων με τα κλινικά της στάδια, αλλά και το οξύ ισχαιμικό σύνδρομο λόγω θρόμβωσης ή εμβολικής απόφραξης. Η αξιολόγηση της βαρύτητας των ισχαιμικών βλαβών με την αντικειμενική εξέταση, τις κατάλληλες κλινικές δοκιμασίες και ακολούθως τις παρακλινικές μεθόδους καθορίζουν την αναγκαιότητα ή μη της παρέμβασης και το είδος αυτής. Ποια είναι όμως η διαχωριστική γραμμή πέραν της οποίας η θεραπευτική παρέμβαση ξεφεύγει από τις δυνατότητες της συντηρητικής αντιμετώπισης; Κλινικά και αιμοδυναμικά κριτήρια θέτουν την ένδειξη για επεμβατική αντιμετώπιση (χειρουργική ή ενδαγγειακή) όπως: Η ιδιαίτερα περιοριστική διαλείπουσα χωλότητα (<50 m) Η έλλειψη στύσης σε ένα σεξουαλικά δραστήριο άνδρα Το στάδιο III κατά Fontaine (άλγος ηρεμίας) Το στάδιο IV κατά Fontaine (νεκρωτικές βλάβες στο δέρμα) Το σύνδρομο μπλε δακτύλων (αθηροεμβολή) Ταχεία επιδείνωση του ΣΒΔ (Σφυρο-Βραχιόνιου Δείκτη) ή ΣΒΔ <0,6 Υψηλή (παρανεφρική) απόφραξη της κοιλιακής αορτής Η επιλογή της καλύτερης μεθόδου επαναγγείωσης της περιφερικής αποφρακτικής νόσου στηρίζεται στην ισορροπία ανάμεσα στον κίνδυνο μιας εξειδικευμένης παρέμβασης και στον βαθμό και τη διάρκεια της βελτίωσης που αναμένεται από τη συγκεκριμένη παρέμβαση. Γενικώς τα αποτελέσματα της επαναγγείωσης εξαρτώνται από: α) την έκταση της νόσου στο υποκείμενο αρτηριακό δέντρο, β) το βαθμό της συστηματικής νόσου και γ) τον τύπο της παρέμβασης που θα επιλεγεί. Για την ευχερέστερη κατανόηση των επεμβατικών μεθόδων αντιμετώπισης της αποφρακτικής νόσου των κάτω άκρων (οξείας και χρόνιας) κατέστη αναγκαία η πραγμάτευσή της εν μέσω δυο

16 ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ, ΤΟΜΟΣ 72, ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ, ανατομικών αγγειακών ομάδων: α) του αορτολαγόνιου άξονα και β) του μηροπεριφερικού άξονα. Πινακας 1. TASC II. O τύποι αγγειακών βλαβών του αορτολαγόνιου άξονα. Α. ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΑΟΡΤΟΛΑΓΟΝΙΟΥ (ΥΠΕΡ-ΒΟΥΒΩΝΙΚΟΥ) ΑΞΟΝΑ Τα μορφολογικά γνωρίσματα της αορτολαγόνιας αποφρακτικής νόσου ταξινομήθηκαν από την TASC (Trans Atlantic Inter-Society Consensus for the Management of Peripheral Arterial Disease) το 2000 και τροποποιήθηκαν πιο πρόσφατα από την TASC II το 2007 (3). Η ταξινόμηση έχει ως εξής (Πίνακας 1). Βλάβες τύπου Α Ετερόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη στένωση της κοινής λαγονίου Ετερόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη μονήρης κοντή (<3cm) στένωση της έξω λαγονίου που δεν επεκτείνεται στην κοινή μηριαία Βλάβες ΤΥΠΟΥ Β Κοντή ( 3cm) στένωση της υπονεφρικής αορτής Ετερόπλευρη απόφραξη της κοινής λαγονίου Μονήρης ή πολλαπλή στένωση (συνολικά 3-10 cm) Ετερόπλευρη απόφραξη της έξω λαγονίου που δεν επεκτείνεται στην κοινή μηριαία Βλάβες τύπου C Άμφω απόφραξη των κοινών λαγονίων Άμφω στενώσεις 3-10cm των έξω λαγονίων μη εκτεινόμενες στην κοινή μηριαία Ετερόπλευρη στένωση της έξω λαγονίου εκτεινόμενη στην κοινή μηριαία Ετερόπλευρη απόφραξη της έξω λαγονίου με προσβολή των εκφύσεων της έσω λαγονίου και/ή της κοινής μηριαίας Βαριά ετερόπλευρη ασβεστοποίηση των έξω λαγονίου με ή χωρίς προσβολή εκφύσεων της έσω λαγονίου και/ή της κοινής μηριαίας Βλάβες τύπου D Υπονεφρική αορτολαγόνιος απόφραξη Διάχυτη προσβολή της αορτής και των λαγονίων που χρήζει αντιμετώπισης Διάχυτες πολλαπλές ετερόπλευρες στενώσεις της κοινής λαγονίου, της έξω λαγονίου και της κοινής μηριαίας Ετερόπλευρες αποφράξεις της κοινής και της έξω λαγονίου Αμφοτερόπλευρες αποφράξεις των έξω λαγονίων Στενώσεις των λαγονίων σε ασθενείς με ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής που δεν επιδέχεται ενδοαυλική αποκατάσταση ή άλλες βλάβες που απαιτούν ανοικτή χειρουργική της αορτής ή των λαγονίων Η Αμερικανική Καρδιολογική Ένωση (AHA) πρότεινε το 2003 μια άλλη ταξινόμηση των βλαβών του αορτολαγόνιου άξονα (4). Ομαδοποίησε τις βλάβες σε Εστιακές Αορτικές Βλάβες και Λαγόνιες. ΕΣΤΙΑΚΕΣ ΑΟΡΤΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ Κατηγορία 1: μικρού μήκους στένωση της υπονεφρικής αορτής (<2cm) με ελάχιστη αθηροσκληρωτική νόσο της αορτής Κατηγορία 2: μέσου μήκους στένωση της υπονεφρικής αορτής (2-4 cm) με ήπια αθηροσκληρωτική νόσο της αορτής. Κατηγορία 3: μεγάλου μήκους στένωση της υπονεφρικής αορτής (>4 cm), ή αορτική στένωση με αθηροεμβολική νόσο (σύνδρομο μπλε δακτύλων), ή στένωση μέσου μήκους (2-4 cm) της υπονεφρικής αορτής με μέτριο ως μεγάλο βαθμό αθηροσκλήρωσης της αορτής Κατηγορία 4: αορτική απόφραξη, ή αορτική στένωση που συνδέεται με κοιλιακό αορτικό ανεύρυσμα. ΛΑΓΟΝΙΕΣ ΒΛΑΒΕΣ Κατηγορία 1: στένωση <3 cm σε μήκος, ομόκεντρη και μη ασβεστοποιημένη

17 20 Επεμβατική αποκατάσταση αιματώσεως κάτω άκρων Κατηγορία 2: στένωση 3-5 cm σε μήκος, ή ασβεστοποιημένη κι έκκεντρη αλλά <3 cm σε μήκος Κατηγορία 3: στένωση 5-10 cm σε μήκος, ή απόφραξη <5 cm σε μήκος μετά από θρομβολυτική θεραπεία με χρόνια συμπτώματα Κατηγορία 4: στένωση >10 cm σε μήκος, ή απόφραξη >5cm σε μήκος μετά από θρομβολυτική θεραπεία και με χρόνια συμπτώματα, ή υπάρχει εκτενής αμφοτερόπλευρη αορτολαγόνιος νόσος, ή η βλάβη αφορά λαγόνιο στένωση σε ασθενή με κοιλιακό αορτικό ανεύρυσμα, ή άλλη βλάβη που απαιτεί αορτική ή λαγόνιο χειρουργική επέμβαση. Συνδυάζοντας λοιπόν το διαθέσιμο επεμβατικό οπλοστάσιο (χειρουργικό και ενδαγγειακό) με τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματά του στη μορφολογική κατηγοριοποίηση των αγγειακών βλαβών στον αορτολαγόνιο άξονα (από τις TASC II και AHA) τα συνιστώμενα ευρωπαϊκά πρότυπα θεραπείας (κατευθυντήριες οδηγίες) έχουν επί του παρόντος διαμορφωθεί ως εξής: Για βλάβες τύπου Α κατά TASC II: Η ενδαγγειακή αποκατάσταση είναι η θεραπεία εκλογής Για βλάβες τύπου D κατά TASC II: Η χειρουργική αποκατάσταση είναι η θεραπεία εκλογής Για βλάβες τύπου B κατά TASC II: Η ενδαγγειακή αποκατάσταση είναι προτιμητέα έναντι της χειρουργικής Για βλάβες τύπου C κατά TASC II: Η χειρουργική αποκατάσταση είναι προτιμητέα έναντι της ενδαγγειακής για χαμηλού κινδύνου ασθενείς Στις θεραπευτικές συστάσεις για βλάβες τύπου B και τύπου C κατά TASC II πρέπει να λαμβάνονται υπόψη: συνυπάρχοντα νοσήματα του ασθενούς, η επιλογή του ασθενούς μετά από πλήρη ενημέρωσή του, καθώς και τα καλά μακροπρόθεσμα αποτελέσματα του συγκεκριμένου επεμβατικού εργαστηρίου. Για αορτικές και λαγόνιες βλάβες κατηγορίας 4 κατά AHA: χειρουργική αποκατάσταση είναι η μέθοδος εκλογής Για αορτικές και λαγόνιες βλάβες κατηγοριών 1 και 2 κατά AHA: ενδαγγειακή αποκατάσταση είναι η μέθοδος εκλογής Για αορτικές βλάβες κατηγοριών 1 και 2 κατά AHA (με επιπλεγμένες και εμβολογόνες αορτικές πλάκες): χειρουργική είναι η θεραπεία εκλογής σε ασθενή χαμηλού κινδύνου, ενώ ενδαγγειακή θεραπεία μπορεί να εφαρμοστεί σε υψηλού κινδύνου ασθενή όταν είναι κλινικά και τεχνικά εφικτό Για αορτικές βλάβες κατηγορίας 3 κατά AHA: χειρουργική αποκατάσταση η θεραπεία εκλογής, ενώ ενδαγγειακή αποκατάσταση μπορεί να εφαρμοστεί σε ασθενείς υψηλού κινδύνου Για λαγόνιες βλάβες κατηγορίας 3 κατά AHA: η χειρουργική θεραπεία υπερτερεί σημαντικά έναντι της ενδαγγειακής στα πρώιμα και απώτερα αποτελέσματα Στην οξεία αορτική (ή λαγόνιο) θρόμβωση (ή εμβολή): η χειρουργική αντιμετώπιση είναι η μέθοδος εκλογής ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ Οι ενδαγγειακές τεχνικές που εφαρμόζονται για τη θεραπεία της ισχαιμίας των κάτω άκρων τόσο στον αορτολαγόνιο όσο και στον μηροπεριφερικό αγγειακό άξονα περιλαμβάνουν: Αγγειοπλαστική με μπαλόνι (balloon angioplasty) Ενδοπροθέσεις (stents) Επικαλυμμένες ενδοπροθέσεις (covered stents ή stent grafts) ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ Οι κλασικές εγχειρητικές επιλογές στις αποφρακτικές ή στενωτικές βλάβες του αορτο-λαγόνιου άξονα είναι οι κάτωθι: Α. η αορτο-διμηριαία παράκαμψη (δια- ή οπισθοπεριτοναϊκή προσπέλαση) τελικο-τελικά (Σχήμα 1) ή τελικο-πλάγια (Σχήμα 2) στην αορτή Β. η αορτο-διλαγόνιος παράκαμψη (δια- ή οπισθοπεριτοναϊκή προσπέλαση) Γ. η αορτο-λαγόνιος ενδαρτηρεκτομή με τοποθέτηση εμβαλώματος (Σχήμα 3) Δ. η θωρακο-λαγονο-μηριαία παράκαμψη Ε. η λαγονο-μηριαία παράκαμψη Στ. η ανάστροφη μηριαία εμβολεκτομή Σχήμα 1.

18 ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ, ΤΟΜΟΣ 72, ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ, Σχήμα 2. από τις προαναφερθείσες ορθότοπες επεμβάσεις. Οι εξωανατομικές αυτές επεμβάσεις είναι: Ζ. η μασχαλο-μηριαία ή μασχαλο-διμηριαία παράκαμψη (Σχήμα 4) Η. η μηρο-μηριαία υπερηβική παράκαμψη Θ. η λαγονο-μηριαία υπερηβική παράκαμψη. Σε όλα τα παραπάνω είδη χειρουργικών επεμβάσεων το υλικό παράκαμψης ή εμβαλώματος που χρησιμοποιείται είναι συνθετικό (polyester ή e-ptfe). Προτού εφαρμοστεί κάποια από τις ανωτέρω χειρουργικές επεμβάσεις, ακόμα και αν είναι εξωανατομική (μικρότερη επιβάρυνση για τον ασθενή) πρέπει να σταθμίζεται ο λόγος κίνδυνος από την επέμβαση/όφελος από την επέμβαση (κ/ο). Η συνεχώς εξελισσόμενη ενδαγγειακή τεχνική (διαδερμική αγγειοπλαστική-pta, τοποθέτηση ενδονάρθηκα-stent) έχει δώσει πολύ εντυπωσιακά αποτελέσματα ιδιαίτερα στην περιοχή του αορτολαγόνιου άξονα, με σημαντική μείωση του λόγου κ/ο (5,6). Η εξέλιξη της τεχνολογίας και της τεχνογνωσίας στην ενδαγγειακή χειρουργική τρέχει με ταχύς ρυθμούς. Συγχρόνως όμως μια παρόμοιου είδους εξέλιξη εμφανίζεται και στην κλασική χειρουργική με σκοπό τη μείωση του λόγου κ/ο εκεί όπου η επιλογή της χειρουργικής θεραπείας είναι η πρώτη ή η μοναδική επιλογή. Έτσι αξίζει να αναφερθούν οι νέες χειρουργικές τάσεις που εμφανίζονται, στηριζόμενες βέβαια στις κλασικές εγχειρητικές τεχνικές: Η ελάχιστα επεμβατική χειρουργική (στην αορτολαγόνιο ή αορτομηριαία παράκαμψη) (7,8) Η αορτο-διμηριαία video-υποβοηθούμενη παράκαμψη με σύστημα εισόδου χειρός (Hand-Port) (9,10) Η αορτο-διμηριαία εξ ολοκλήρου λαπαροσκοπική παράκαμψη [τεχνική Coggia (11),τεχνική Dion (12), τεχνική Gracia (13,14)]. Σχήμα 3. Σε περιπτώσεις ασθενών υπερηλίκων ή σε κακή γενική κατάσταση (βαριά στεφανιαία νόσος, σοβαρού βαθμού χρόνια αναπνευστική ανεπάρκεια, κ.α.) υπάρχουν και οι επιλογές των εξωανατομικών παρακάμψεων που είναι λιγότερο επιβαρυντικές Σχήμα 4.

19 22 Επεμβατική αποκατάσταση αιματώσεως κάτω άκρων Τα αποτελέσματα τόσο των ενδαγγειακών όσο και των χειρουργικών επεμβάσεων επαναγγείωσης είναι εξαιρετικά στους ασθενείς του σταδίου της διαλείπουσας χωλότητας. Η πρωτογενής βατότητα στο 1 και στα 3 χρόνια φτάνει το 95% στην ομάδα της ενδαγγειακής αποκατάστασης και στο 100% στην ομάδα που αντιμετωπίζεται χειρουργικά (αορτοδιμηριαία παράκαμψη). Το μετεγχειρητικό ποσοστό θνητότητας είναι σχεδόν μηδενικό στην ενδαγγειακή ομάδα και < 3% στη χειρουργική ομάδα. Μεταξύ των χειρουργικών επεμβάσεων οι εξωανατομικές υστερούν στην 5ετή βατότητα συγκριτικά με τις ορθότοπες επεμβάσεις (70-75% έναντι 90-95%). Πινακας 2. TASC II Τύποι βλαβών στο μηροπεριφερικό άξονα. Β. ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΜΗΡΟΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟΥ (ΥΠΟ- ΒΟΥΒΩΝΙΚΟΥ) ΑΞΟΝΑ Η σημαντικού βαθμού διαλείπουσα χωλότητα (στάδιο IIb κατά Fontaine) αλλά και το άλγος ηρεμίας (στάδιο IIΙ κατά Fontaine) και οι ισχαιμικές αλλοιώσεις του δέρματος (στάδιο IV κατά Fontaine) αποτελούν τις κλινικές ενδείξεις επαναγγείωσης για τις μηροπεριφερικές βλάβες. Πάντως οι περιφερικότερες της ιγνυακής αρτηρίας παρακάμψεις πρέπει να διενεργούνται αποκλειστικά για τη διάσωση ενός σκέλους, δηλαδή σκέλους που βρίσκεται σε κρίσιμη ισχαιμία, και όχι στο στάδιο της διαλείπουσας χωλότητας. Η TASC II έχει κατηγοριοποιήσει τις βλάβες στον μηροπεριφερικό αγγειακό άξονα βάσει των μορφολογικών χαρακτηριστικών που έχουν ως εξής (Πίνακας 2): Βλάβες τύπου Α Μονήρης στένωση <10 cm σε μήκος Μονήρης απόφραξη <5 cm σε μήκος Βλάβες τύπου Β Πολλαπλές βλάβες (στενώσεις ή αποφράξεις), έκαστη <5 cm Μονήρης στένωση ή απόφραξη <15 cm που δεν επινέμεται την 3η μοίρα της ιγνυακής αρτηρίας Μονήρης ή πολλαπλές βλάβες σε απουσία συνέχειας των κνημιαίων αγγείων Βαριά ασβεστοποιημένη απόφραξη <5cm σε μήκος Μονήρης στένωση της ιγνυακής αρτηρίας Βλάβες τύπου C Πολλαπλές στενώσεις ή αποφράξεις συνολικά >15cm με ή χωρίς βαριά ασβέστωση Υποτροπιάζουσες στενώσεις ή αποφράξεις που χρήζουν θεραπεία μετά από δυο αποτυχημένες προσπάθειες αγγειοπλαστικής Βλάβες τύπου D Χρόνιες πλήρεις αποφράξεις της κοινής ή της επιπολής μηριαίας (>20cm, με προσβολή της ιγνυακής) Χρόνια πλήρης απόφραξη της ιγνυακής και του τριχασμού της Οι κλασικές εγχειρητικές επιλογές για βλάβες στο μηροπεριφερικό αγγειακό άξονα είναι: Α. η κάθε είδους παράκαμψη (μηροϊγνυακή άνωθεν ή κάτωθεν του γόνατος, ιγνυο-οπίσθια κνημιαία, μηρο-σφυριαίες, κ.α.) Β. η διευρυντική πλαστική της εν τω βάθει μηριαίας με εμβάλωμα Γ. η μηριαία εμβολεκτομή Στις μηροπεριφερικές παρακάμψεις το μόσχευμα επιλογής είναι η αυτόλογη σύστοιχη μείζων σαφηνής φλέβα. Αποτελεί το ιδανικότερο αρτηριακό υποκατάστατο. Παρόλα αυτά υπάρχουν συχνά περιπτώσεις που αυτή δεν δύναται να χρησιμοποιηθεί, όπως όταν έχει αφαιρεθεί σε προηγούμενη επέμβαση, όταν είναι κιρσοειδής ή θρομβωμένη, ή είναι μικρής διαμέτρου. Σε τέτοιες περιπτώσεις εναλλακτικό φλεβικό μόσχευμα

20 ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ, ΤΟΜΟΣ 72, ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ, αποτελεί η ελάσσων σαφηνής φλέβα, οι επιπολής φλέβες του βραχίονα ακόμα και η επιπολής μηριαία φλέβα. Εάν το μήκος των φλεβών δεν επαρκεί για την προγραμματισμένη παράκαμψη, τότε η σε σειρά τελικο-τελική αναστόμωση των μικρότερων αυτών φλεβικών τμημάτων παρέχει ένα μεγαλύτερου μήκους μόσχευμα. Το φλεβικό μόσχευμα λόγω της παρουσίας δίπτυχων βαλβίδων εντός του αυλού του πρέπει να τοποθετείται ανεστραμμένο για την παράκαμψη ώστε να μην παρεμποδίζεται από αυτές η προς την περιφέρεια αρτηριακή ροή. Αν χρησιμοποιηθεί όμως ορθότοπα (in situ) αυτό προϋποθέτει τη χρήση βαλβιδοτόμου για τη διατομή των φλεβικών βαλβίδων. Σε παντελή αδυναμία χρήσης αυτόλογου μοσχεύματος μπορεί να χρησιμοποιηθεί η ανθρώπινη ομφαλική φλέβα (ΗUV), αλλομοσχεύματα (συντηρούμενα με κρυοδιατήρηση) ή PTFE μοσχεύματα. Σε περίπτωση «αναγκαστικής» εφαρμογής συνθετικού μοσχεύματος (PTFE) σε μηροπεριφερική παράκαμψη κάτωθεν της ιγνυακής αρτηρίας, συνιστάται από αρκετούς η συμπληρωματική εφαρμογή τεχνικών που θεωρείται ότι αυξάνουν τα ποσοστά βατότητας των μοσχευμάτων (15). Τέτοιες είναι: η αρτηριο-φλεβική επικοινωνία (μειώνει τις περιφερικές αντιστάσεις και αυξάνει τη ροή στο μόσχευμα) το φλεβικό κολάρο (Muller s collar) το φλεβικό εμβάλωμα (Taylor s patch) Είναι σημαντικό μετεγχειρητικά οι ασθενείς με μηροπεριφερικές παρακάμψεις να υποβάλλονται σε συστηματική παρακολούθηση με εργαστηριακές τεχνικές όπως το έγχρωμο Doppler. H αναγνώριση των στενωτικών βλαβών επιτρέπει τη διόρθωσή τους πριν το μόσχευμα οδηγηθεί σε θρόμβωση. Έχει βρεθεί μέχρι και 25% αύξηση στην 3ετία του ποσοστού της πρωτογενούς υποβοηθούμενης βατότητας για τα φλεβικά μοσχεύματα (16). Διευρυντική πλαστική της εν τω βάθει μηριαίας αρτηρίας: η εν τω βάθει μηριαία αρτηρία κατέχει σημαντικότατο ρόλο στην αιμάτωση του ποδιού. Με το πλούσιο παράπλευρο δίκτυο που μπορεί να αναπτύξει αποτελεί συνδετικό κρίκο μεταξύ των κλάδων της λαγονίου αρτηρίας κεντρικά και των επιγονατιδικών κλάδων της ιγνυακής αρτηρίας περιφερικά. Μπορεί έτσι να αναπληρώσει σε ικανό βαθμό την αιμάτωση ενός σκέλους παρακάμπτοντας μια στενωμένη ή και αποφραγμένη επιπολής μηριαία αρτηρία. Δίκαια χαρακτηρίζεται από πολλούς η «καρωτίδα του ποδιού». Σε περιπτώσεις λοιπόν αποφραγμένης επιπολής μηριαίας και ταυτόχρονης στένωσης της εκφύσεως της εν τω βάθει μηριαίας αρτηρίας συνιστάται εκτός μιας ενδεχόμενης μηροϊγνυακής παράκαμψης και η επιδιόρθωση της τελευταίας. ΜΕΤΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Η υποστηρικτική αυτή αγωγή συνιστάται προκειμένου να βελτιώσει το ποσοστό βατότητας των μοσχευμάτων μετά από προηγηθείσα μηροπεριφερική παράκαμψη. Τα αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα φαίνεται να έχουν μεγαλύτερη ευεργετική δράση στα συνθετικά από ότι τα αυτόλογα μοσχεύματα (17). Η συνιστώμενη δοσολογία είναι ίδια με αυτή που συνιστάται στις ενδαγγειακές τεχνικές (αγγειοπλαστικές) (18). Η αντιαιμοπεταλιακή θεραπεία πρέπει να αρχίσει προεγχειρητικά και να συνεχιστεί ως συμπληρωματική θεραπεία μετεγχειρητικά. Τα αυτόλογα μοσχεύματα μπορούν να υποστηριχτούν με ουαρφαρίνη, αν και αυτό μπορεί να συνοδεύεται από τον κίνδυνο αιμορραγίας (19). ΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ Δυο μεγάλες πολυκεντρικές τυχαιοποιημένες μελέτες (20,21) έχουν αποδείξει την ανωτερότητα των φλεβικών μοσχευμάτων έναντι των συνθετικών στις παρακάμψεις περιφερικότερα της ιγνυακής αρτηρίας. Συγκεκριμένα το ποσοστό 5ετούς πρωτογενούς βατότητας για τις αυτόλογες φλέβες σε σύγκριση με τα PTFE μοσχεύματα βρέθηκε 49% έναντι 12% στην πρώτη μελέτη και 73% έναντι 30% στη δεύτερη. Με βάση λοιπόν αυτές τις δυο μελέτες έχει καθιερωθεί ως πρώτης επιλογής μόσχευμα για τις μηροπεριφερικές παρακάμψεις το αυτόλογο φλεβικό μόσχευμα. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Menè P, Festuccia F, Pugliese F. Clinical potential of advanced glycation end-product inhibitors in diabetes mellitus. Am J Cardiovasc Drugs 2003, 3(5): Reiber GE, Ledoux WR. Epidemiology of diabetic foot ulcers and amputations: evidence for prevention. In: Williams B, Herman W, Kinmonth AL, Wareham NJ (eds) The evidence-base for diabetes care. John Wiley, Chichester, 2002, pp Trans Atlantic Inter-Society Consensus (TASC II) Management of Peripheral Arterial Disease (PAD) Eur J Vasc Endovasc Surg 2007, 33[Suppl 1]:S Pentecost MJ, Criqui MH, Dorros G, et al. Guidelines for peripheral percutaneous transluminal angioplasty of the abdominal aorta and lower extremity vessels. A statement for health professionals from a Special Writing Group of the Councils on Cardiovascular Radiology, Arteriosclerosis, Cardio-Thoracic and Vascular Surgery, Clinical Cardiology, and Epidemiology and Prevention,

Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων

Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων Περιφερικά αγγεία Ενδιαφέροντα περιστατικά Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων Η Περιφερική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Ε Τ Α Ι Ρ Ι Α Μ Ε Λ Ε Τ Η Σ Π Α Θ Η Σ Ε Ω Ν Δ Ι Α Β Η Τ Ι Κ Ο Υ Π Ο Δ Ι Ο Υ. µε διεθνή συµµετοχή

Ε Τ Α Ι Ρ Ι Α Μ Ε Λ Ε Τ Η Σ Π Α Θ Η Σ Ε Ω Ν Δ Ι Α Β Η Τ Ι Κ Ο Υ Π Ο Δ Ι Ο Υ. µε διεθνή συµµετοχή Ε Τ Α Ι Ρ Ι Α Μ Ε Λ Ε Τ Η Σ Π Α Θ Η Σ Ε Ω Ν Δ Ι Α Β Η Τ Ι Κ Ο Υ Π Ο Δ Ι Ο Υ Πανελλήνιο Συμπόσιο µε διεθνή συµµετοχή 21-23 Φεβρουαρίου 2013 Ξενοδοχείο «THE MET» Θεσσαλονίκη Διοργάνωση Εταιρία Μελέτης Παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Διαβητικη αγγειοπαθεια κατω ακρων Διαγνωση και συντηρητικη αντιμετωπιση

Διαβητικη αγγειοπαθεια κατω ακρων Διαγνωση και συντηρητικη αντιμετωπιση Διαβητικη αγγειοπαθεια κατω ακρων Διαγνωση και συντηρητικη αντιμετωπιση ΚΥΡΙΑΚΗ ΚΑΛΛΙΓΙΑΝΝΗ MD,PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Επιστημονικος Συνεργατης Νοσοκομειου ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταµόσχευση αυτόλογων κυττάρων σε διαβητικό πόδι ασθενούς µετά από χειρουργικό καθαρισµό και χρήση συσκευής συνεχούς αναρρόφησης υπό αρνητική πίεση.

Μεταµόσχευση αυτόλογων κυττάρων σε διαβητικό πόδι ασθενούς µετά από χειρουργικό καθαρισµό και χρήση συσκευής συνεχούς αναρρόφησης υπό αρνητική πίεση. Μεταµόσχευση αυτόλογων κυττάρων σε διαβητικό πόδι ασθενούς µετά από χειρουργικό καθαρισµό και χρήση συσκευής συνεχούς αναρρόφησης υπό αρνητική πίεση. Γ. Παναγούλιας 1, Π. Τσαπόγας 2, Ε. Διακουµοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Στρογγυλό τραπέζι Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Συντονιστής: Η. Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α.,

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α., ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΜΑΣ ΣΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ, ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ». Μεϊμέτη Ε., Καφαντάρης Ι., Δόνου Α., Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου.

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου. Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου..σκούτας¹,.καραγιάννη¹, Ε.Ρηγάδη¹, Κ.Μικούδη¹, Κ.Σιώμος¹, Ο.Γουλή¹,

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Πανελλήνιο Συμπόσιο

3 ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Εταιρία Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού 3 ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Καθαρισμός έλκους διαβητικού ποδιού ADDO TESFAYE ΙΑΤΡΟΣ-ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Α ΠΡΠ ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ Υπ. ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Καθαρισμός

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός. SOS ΙΑΤΡΟΙ, Μάρτιος 2014 XΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΕΡΗΧΩΝ

Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός. SOS ΙΑΤΡΟΙ, Μάρτιος 2014 XΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΕΡΗΧΩΝ Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός SOS ΙΑΤΡΟΙ, Μάρτιος 2014 XΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΕΡΗΧΩΝ Σύντομα ιατρικά νέα Ενδιαφέροντα άρθρα Γνώμες ασθενών BIOFILMS Κύκλος του biofilm

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωρισμός κοιλιακής αορτής. Απεικόνιση και κλινική συσχέτιση.

Διαχωρισμός κοιλιακής αορτής. Απεικόνιση και κλινική συσχέτιση. Γεώργιος Ζιμπιλίδης - Διαχωρισμός κοιλιακής αορτής. Απεικόνιση και κλινική συσχέτιση. 25 Διαχωρισμός κοιλιακής αορτής. Απεικόνιση και κλινική συσχέτιση. Ζιμπιλίδης Γεώργιος Τμήμα Αγγειογράφου και Επεμβατικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ X. ΓΡΑΪΔΗΣ, Δ. ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ, Β. ΚΑΡΑΣΑΒΙΔΗΣ, Ε. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ, Γ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Θ. ΜΠΙΤΣΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

Κάπνισμα, Αγγειοπάθεια, Διαβητικό πόδι. Σχέσεις συνύπαρξης στην καθημερινότητα των ατόμων με ΣΔ

Κάπνισμα, Αγγειοπάθεια, Διαβητικό πόδι. Σχέσεις συνύπαρξης στην καθημερινότητα των ατόμων με ΣΔ Κάπνισμα, Αγγειοπάθεια, Διαβητικό πόδι. Σχέσεις συνύπαρξης στην καθημερινότητα των ατόμων με ΣΔ Σκούτας Δ, Κατσάνος Ι, Σιώμος Κ, Μελλίδης Χ, Σαπάκας Ι,Τσαβδαρίδης Ι, Ρογκότης Θ, Γεώργα Σ, Μούζα Ε, Μανές

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρες Υπέρτασης 2014 1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

Ημέρες Υπέρτασης 2014 1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Ελληνική Εταιρεία Υπέρτασης Ημέρες Υπέρτασης 2014 1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Αρτηριακή Υπέρταση και συνυπάρχοντες παράγοντες κινδύνου με βάση τις κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Υπέρτασης

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωτική Επιτροπή. Οργάνωση - Γραμματεία. free spιrιt. G e t t i n g y o u t h e r e!

Οργανωτική Επιτροπή. Οργάνωση - Γραμματεία. free spιrιt. G e t t i n g y o u t h e r e! Οργανωτική Επιτροπή Την Οργανωτική Eπιτροπή της διημερίδας αποτελούν τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρίας Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού Πρόεδρος: Αντιπρόεδρος: Γενικός Γραμματέας: Ταμίας:

Διαβάστε περισσότερα

Multidisciplinary Foot Clinic

Multidisciplinary Foot Clinic Multidisciplinary Foot Clinic With ever-increasing numbers of people needing diabetic foot care, I hope that all diabetic foot clinic will receive the support they deserve and require. Anything less will

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία.

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. ΓΡΑΙΔΗΣ Χ., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Δ., ΝΤΑΤΣΙΟΣ Α., ΚΑΡΑΣΑΒΒΙΔΗΣ Β., ΨΗΦΟΣ Β., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Γ., ΓΟΥΡΓΙΩΤΗΣ Κ.,

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Αδαµαντία Α. Πολυδώρου Εδικ. Καρδιολόγος 251 Γ.Ν.Αεροπορίας Τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια σύµφωνα µε την µελέτη Rochester αυξάνουν µε

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο. Οργανωτική Επιτροπή

Διοικητικό Συμβούλιο. Οργανωτική Επιτροπή Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρίας Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού Πρόεδρος: Αντιπρόεδρος: Γενικός Γραμματέας: Ταμίας: Μέλη: Μανές Χρήστος Κατσαρός Θωμάς Τεντολούρης Νικόλαος Καλλιγιάννη Κυριακή Παππάς

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΠΑΝ. Δρ. Αλέξανδρος Καµαράτος Διευθυντής Διαβητολογικό Κέντρο «Τζάνειο Νοσοκοµείο Πειραιάς 23/2/2013

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΠΑΝ. Δρ. Αλέξανδρος Καµαράτος Διευθυντής Διαβητολογικό Κέντρο «Τζάνειο Νοσοκοµείο Πειραιάς 23/2/2013 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΠΑΝ Δρ. Αλέξανδρος Καµαράτος Διευθυντής Διαβητολογικό Κέντρο «Τζάνειο Νοσοκοµείο Πειραιάς 23/2/2013 Διαβήτης : Μια παγκόσµια επιδηµία Παγκοσµία αύξηση επιπολασµού διαβήτη (εκατοµµύρια)

Διαβάστε περισσότερα

Συντηρητική αντιµετώπιση οστεοµυελίτιδας Χρησιµότητα του σπινθηρογραφήµατος µε επισηµασµένα λευκά αιµοσφαίρια Παρουσίαση περιστατικού

Συντηρητική αντιµετώπιση οστεοµυελίτιδας Χρησιµότητα του σπινθηρογραφήµατος µε επισηµασµένα λευκά αιµοσφαίρια Παρουσίαση περιστατικού Συντηρητική αντιµετώπιση οστεοµυελίτιδας Χρησιµότητα του σπινθηρογραφήµατος µε επισηµασµένα λευκά αιµοσφαίρια Παρουσίαση περιστατικού Σ. Γεώργα 1, Χ. Μανές 2, Β. Nίκος 1, Λ. Δούκας 2, Α.Νικολαίδης 2, Τ.

Διαβάστε περισσότερα

με το Διαβητικό πόδι Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Δ,Γουλή Σκούτας Δ,Καραγιάννη Ε,Ρογκότη Ο,Παππά Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές

με το Διαβητικό πόδι Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Δ,Γουλή Σκούτας Δ,Καραγιάννη Ε,Ρογκότη Ο,Παππά Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές Το Κάπνισμα και η σχέση του με το Διαβητικό πόδι Σκούτας Δ,Καραγιάννη Δ,Γουλή Ο,Παππά Ε,Ρογκότη Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές Χ. Διαβητολογικό Κέντρο Π.Γ.Ν.ΠαπαγεωργίουΠαπαγεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή 15 Νοεμβρίου 2013

Παρασκευή 15 Νοεμβρίου 2013 Παρασκευή 15 Νοεμβρίου 2013 17.30-18.00 Προσέλευση Εγγραφές 18.00-19.30 Από τους προδιαθεσικούς παράγοντες κινδύνου στο έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόεδροι: Χ. Λιόλιος, Σ. Φούσας 1. Λιπίδια - Κάπνισμα - Σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση της περιφερικής αρτηριακής νόσου

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση της περιφερικής αρτηριακής νόσου 299 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ EΛΛHNIKH ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Tεύχος 10-11, 2008 (299-305) Κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση της περιφερικής αρτηριακής νόσου Ε. Δ. Αυγερινός, Χ. Δ. Λιάπης Πρόσφατα ανακοινώθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιο Συνέδριο. Εταιρίας Μελέτης Παθήσεων ιαβητικού Ποδιού 6-8. Φεβρουαρίου 2014. Royal Olympic Hotel. Αθήνα. Α Ανακοίνωση

Πανελλήνιο Συνέδριο. Εταιρίας Μελέτης Παθήσεων ιαβητικού Ποδιού 6-8. Φεβρουαρίου 2014. Royal Olympic Hotel. Αθήνα. Α Ανακοίνωση o Πανελλήνιο Συνέδριο Εταιρίας Μελέτης Παθήσεων ιαβητικού Ποδιού Με διεθνή συµµετοχή 6-8 Φεβρουαρίου 2014 Royal Olympic Hotel Αθήνα Α Ανακοίνωση Χαιρετισμός Η Εταιρία Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology

4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology 4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Μέσα στο 2007 αναμένεται να αρχίσει και στο Ωνάσειο η διαδερμική αντιμετώπιση των

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρόλος Ανοσοποιητικού Συστήματος Προστασία του οργανισμού έναντι εξωτερικών εισβολέων

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιο Συνέδριο Εταιρίας Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού 5-7. Α Ανακοίνωση. Φεβρουαρίου 2016 Athenaeum Intercontinental Αθήνα.

Πανελλήνιο Συνέδριο Εταιρίας Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού 5-7. Α Ανακοίνωση. Φεβρουαρίου 2016 Athenaeum Intercontinental Αθήνα. Υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας 5o 5-7 Φεβρουαρίου Athenaeum Intercontinental Αθήνα Oργάνωση - Γραμματεία: free spιrιt Getting you there! Α Ανακοίνωση Χαιρετισμός Η Εταιρία Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Ε. Λιάσης PhD,ISNVD,IUA.AVF,EVF,ESVS. Επιστημονικός Διευθυντής του ομίλου «ΕΥΡΩΙΑΤΡΙΚΗ»

Νικόλαος Ε. Λιάσης PhD,ISNVD,IUA.AVF,EVF,ESVS. Επιστημονικός Διευθυντής του ομίλου «ΕΥΡΩΙΑΤΡΙΚΗ» Νικόλαος Ε. Λιάσης PhD,ISNVD,IUA.AVF,EVF,ESVS Επιστημονικός Διευθυντής του ομίλου «ΕΥΡΩΙΑΤΡΙΚΗ» ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Εγκυμοσύνη-Λοχεία: τεκμηριωμένες καταστάσεις αυξημένου κινδύνου για θρομβοεμβολική

Διαβάστε περισσότερα

Στένωση της Νεφρικής Αρτηρίας : Ενδοαγγειακή Αποκατάσταση.

Στένωση της Νεφρικής Αρτηρίας : Ενδοαγγειακή Αποκατάσταση. Bασίλης Παπαγιάννης - Στένωση της Νεφρικής Αρτηρίας : Ενδοαγγειακή Αποκατάσταση 17 Στένωση της Νεφρικής Αρτηρίας : Ενδοαγγειακή Αποκατάσταση. Παπαγιάννης Βασίλης Ακτινολογικό Εργαστήριο Νοσοκομείου Γ.Ν.ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΟργανωτικήΕπιτροπή. Την Οργανωτική Eπιτροπή της διημερίδας αποτελούν τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της Εταιρίας Μελέτης Διαβητικού Ποδιού

ΟργανωτικήΕπιτροπή. Την Οργανωτική Eπιτροπή της διημερίδας αποτελούν τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της Εταιρίας Μελέτης Διαβητικού Ποδιού ΟργανωτικήΕπιτροπή Την Οργανωτική Eπιτροπή της διημερίδας αποτελούν τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της Εταιρίας Μελέτης Διαβητικού Ποδιού Πρόεδρος: Μανές Χρήστος Αντιπρόεδρος: Κατσαρός Θωμάς ΓενικόςΓραμματέας:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ.

ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ. ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ. ΠΩΣ ΜΕΤΡΑΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΤΣΕΚΟΥΡΑ ΔΩΡΟΘΕΑ «ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ» ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ (ABI) Σφυροβραχιόνιος δείκτης=ankle-brachial Index (ABI) Ο λόγος της συστολικής

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτική προσέγγιση στο διαβητικό πόδι

Νοσηλευτική προσέγγιση στο διαβητικό πόδι Νοσηλευτική προσέγγιση στο διαβητικό πόδι Νικολαϊδης Αθανάσιος, Τεχνολόγος ιατρικών εργαστηρίων- Νοσηλευτής. Διαβητολογικό κέντρο Γ.Ν Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΜΙΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ Η

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Ο διαχωρισµός της θωρακικής αορτής αποτελεί την πιο επείγουσα και καταστροφική

Διαβάστε περισσότερα

11:00-11:30 Χρήση σκιαγραφικών: Ενδείξεις και επιπλοκές Ν. Ρούσας 11:30-12:00 Τρισδιάστατη υπερηχογραφική απεικόνιση Δ. Καρδούλας

11:00-11:30 Χρήση σκιαγραφικών: Ενδείξεις και επιπλοκές Ν. Ρούσας 11:30-12:00 Τρισδιάστατη υπερηχογραφική απεικόνιση Δ. Καρδούλας ΜΑ01: Βασικές αρχές Εισαγωγή στους υπερήχους (10 ώρες) Υπεύθυνος Καθηγητής: Διδάσκοντες:, Α. Κουτσιαρής,, Μ. Ξένος, Παρασκευή, 02/10/2015 16:00 18:00 Εισαγωγή στη ρευστομηχανική Μ. Ξένος 18:00 20:00 Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ιαβητικό πόδι έλκη στα κάτω άκρα πρόληψη ακρωτηριασµών

ιαβητικό πόδι έλκη στα κάτω άκρα πρόληψη ακρωτηριασµών ΕΤΑΙΡΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ Πόντου 104, 115 27 Αθήνα, Τηλ.: 210 7470089, Fax: 210 7470044 E-mail: emedip@otenet.gr, Web site: www.emedip.gr ιαβητικό πόδι έλκη στα κάτω άκρα πρόληψη ακρωτηριασµών

Διαβάστε περισσότερα

2015-2016 ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα. 1 η ΥΠΕ Αττικής, Γενικό Νοσοκομειο Αθηνών Ιπποκράτειο

2015-2016 ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα. 1 η ΥΠΕ Αττικής, Γενικό Νοσοκομειο Αθηνών Ιπποκράτειο ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1 η ΥΠΕ Αττικής, Γενικό Νοσοκομειο Αθηνών Ιπποκράτειο Εκπαιδευτικό πρόγραμμα 2015-2016 Συντονιστής Διευθυντής: Ι.Ε. Καλλικάζαρος EBΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2015-2016

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗΣ ΑΓΓΕΙΟΠΑΘΕΙΑΣ

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗΣ ΑΓΓΕΙΟΠΑΘΕΙΑΣ ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗΣ ΑΓΓΕΙΟΠΑΘΕΙΑΣ Αθανάσιος Δ. Γιαννούκας Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής Ιατρικού Τµήµατος Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Δ/ντής Αγγειοχειρουργικής Κλινικής ΠΓΝ Λάρισας Δεν έχω αντίτιθεµενα συµφέροντα

Διαβάστε περισσότερα

Νεφραγγειακή υπέρταση Επιδημιολογικά στοιχεία και διαγνωστική προσέγγιση

Νεφραγγειακή υπέρταση Επιδημιολογικά στοιχεία και διαγνωστική προσέγγιση Νεφραγγειακή υπέρταση Επιδημιολογικά στοιχεία και διαγνωστική προσέγγιση Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας Παν/μίου Θεσσαλίας Λάρισα, Νοέμβριος 2007 Στένωση νεφρικών αρτηριών: ένα

Διαβάστε περισσότερα

Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους. Πέππας Γεώργιος Χειρουργός

Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους. Πέππας Γεώργιος Χειρουργός Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους Πέππας Γεώργιος Χειρουργός Σημαντικά Δεδομένα Περίπου 60% ηλικιωμένων με κοιλιακό πόνο που προσέρχονται στο ΤΕΠ με κοιλιακό πόνο χρήζουν εισαγωγής και 40% χρήζουν χειρουργείο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Ν «ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ» ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

Γ.Ν «ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ» ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν «ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ» ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ:DrΣ.ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ ΡΗΞΗ ΤΕΝΟΝΤΑ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΘΩΡΑΚΙΚΟΥ ΜΥΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:KOYMHΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΣ ΕΠΙΒΛΕΨΗ:ΚΑΛΥΒΑΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α 1 η Περίπτωση 2 η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΓΧΡΩΜΗΣ ΥΠΕΡΗΧΟΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ ΤΩΝ ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ

ΤΑ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΓΧΡΩΜΗΣ ΥΠΕΡΗΧΟΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ ΤΩΝ ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ ΤΑ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΓΧΡΩΜΗΣ ΥΠΕΡΗΧΟΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ ΤΩΝ ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ Γιαταγάνας Γεώργιος Διευθυντής Ακτινολόγος Ακτινολογικό Εργαστήριο Νοσοκοµείο Παπαγεωργίου - Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

«Τοπική φροντίδα ελκών» Καθαρισµός

«Τοπική φροντίδα ελκών» Καθαρισµός «Τοπική φροντίδα ελκών» Καθαρισµός!ΜΙΧΑΗΛ!Γ.!ΨΑΛΛΑΣ! ΕΙΔΙΚΟΣ!ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ!2!ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ!! ΔΙΔΑΚΤΩΡ!ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ!ΑΘΗΝΩΝ! ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ!Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ!ΚΛΙΝΙΚΗΣ!!! 424!ΓΣΝΕ! Conflict!of!interest! ΔΕΝ!ΥΠΑΡΧΕΙ!ΚΑΜΙΑ!ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ!

Διαβάστε περισσότερα

Η λοίμωξη αγγειακού χειρουργικού πεδίου (SSI) είναι αποτέλεσμα μικροβιακού αποικισμού της τομής, του αορτικού μοσχεύματος, ή της ενδοαυλικής πρόθεσης

Η λοίμωξη αγγειακού χειρουργικού πεδίου (SSI) είναι αποτέλεσμα μικροβιακού αποικισμού της τομής, του αορτικού μοσχεύματος, ή της ενδοαυλικής πρόθεσης Λοίμωξη αγγειακού χειρουργικού πεδίου Παράγοντες κινδύνου, θεραπεία και μέτρα πρόληψης Δρ. Αικατερίνη Μασγάλα Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος Επιδημιολογία Η λοίμωξη αγγειακού χειρουργικού πεδίου (SSI) είναι αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ. Α Παθολογικής Κλινικής Γενικού Νοσοκοµείου Καβάλας Θεσ/νίκη 2013

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ. Α Παθολογικής Κλινικής Γενικού Νοσοκοµείου Καβάλας Θεσ/νίκη 2013 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ Στέφανος Δ. Παπαντωνίου Παθολόγος Διαβητολόγος - Ηπατολόγος Υπεύθυνος Διαβητολογικού και Ηπατολογικού Ιατρείου Α Παθολογικής Κλινικής Γενικού Νοσοκοµείου Καβάλας Θεσ/νίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ 11 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ 11 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ 11 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (c.m.e. CREDITS) 2 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Πρόεδρος Α. Πιτταράς

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια Επιλογής Ενδαγγειακής Αντιµετώπισης της Συµπτωµατικής Καρωτιδικής Νόσου

Κριτήρια Επιλογής Ενδαγγειακής Αντιµετώπισης της Συµπτωµατικής Καρωτιδικής Νόσου Κριτήρια Επιλογής Ενδαγγειακής Αντιµετώπισης της Συµπτωµατικής Καρωτιδικής Νόσου Παπάζογλου Κωνσταντίνος Επικ. Καθηγητής Ε Χειρ/κή Κλινική Α.Π.Θ. Ενδαρτηρεκτοµή Συντηρητική αγωγή? 1 Ενδαρτηριεκτοµή του

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org Περιφερική Αγγειοπάθεια Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

www.cirse.org Περιφερική Αγγειοπάθεια Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Περιφερική Αγγειοπάθεια Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org Cardiovascular and Interventional Radiological Society of Europe Cardiovascular and Interventional

Διαβάστε περισσότερα

Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass

Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass Είναι γνωστό ότι η στεφανιαία νόσος οφείλεται σε στενώσεις των στεφανιαίων αρτηριών. Η εγχειρητική τεχνική παράκαμψης των στεφανιαίων στενώσεων ονομάζεται αορτοστεφανιαία

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ & ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΑΝΑΠΛ. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΛΑΜΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 Η σύγχρονη ιατρική και βιοτεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Παρασκευή, 13 Φεβρουαρίου 2015

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Παρασκευή, 13 Φεβρουαρίου 2015 2 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Παρασκευή, 13 Φεβρουαρίου 2015 08:30-08:45 Καλωσόρισμα - Σκοπός του σεμιναρίου Θεωρητικό Mέρος 08:45-10:20 Ενότητα Α Βασικές αρχές υπερηχογραφικής διερεύνησης αγγειακού συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωτική Επιτροπή. Διοικητικό Συμβούλιο

Οργανωτική Επιτροπή. Διοικητικό Συμβούλιο Οργανωτική Επιτροπή Καλλιγιάννη Κυριακή Καμαράτος Αλέξανδρος Κατσαρός Θωμάς Μανές Χρήστος Μεσημέρης Θεόδωρος Παπαντωνίου Στέφανος Παππάς Άγγελος Τεντολούρης Νικόλαος Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Αντιπρόεδρος:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER Β ΚΛΙΝΙΚΗ, ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ «ΚΑΤ, 1 Η οξεία γαγγραινώδης φλεγμονή του οσχέου με επέκταση στο περίνεο (σύνδρομο FOURNIER) αποτελεί μια σπάνια νόσο που εμφανίζεται συχνότερα σε

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΤΑΡΤΗ 18/11/2015 Συντονιστής: Νικόλαος Καλλιακμάνης Η σημασία των βιταμινών στην πρόληψη, Γεώργιος Τυρογιάννης ΤΕΤΑΡΤΗ 2/12/2015 Συντονιστής: Ζαχαρίας Μαραγκογιάννης Νεότερες θεραπευτικές αγωγές στον

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ Χ.ΓΡΑΙ ΗΣ,Γ.ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ, Γ.ΜΑΜΑ ΑΣ,. ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ, Θ.ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ,.ΚΟΥΛΑΞΗΣ, Γ.ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α 19.00-19.30 Τελετή Έναρξης Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α Παρασκευή, 22 Νοεμβρίου 2013 19.30-20.00 Διάλεξη «Καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης της αριστερής κοιλίας: η κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα. Ημέρες Υπέρτασης 2015 5 ο Εκπαιδευτικό σεμινάριο: Ξενοδοχείο XENIA ΠΟΡΤΑΡΙΑ ΠΗΛΙΟΥ, 13-15 Νοεμβρίου 2015

Πρόγραμμα. Ημέρες Υπέρτασης 2015 5 ο Εκπαιδευτικό σεμινάριο: Ξενοδοχείο XENIA ΠΟΡΤΑΡΙΑ ΠΗΛΙΟΥ, 13-15 Νοεμβρίου 2015 Ημέρες Υπέρτασης 2015 5 ο Εκπαιδευτικό σεμινάριο: Αρτηριακή υπέρταση & συνυπάρχοντες παράγοντες κινδύνου. Σύγχρονη διάγνωση και θεραπευτική προσέγγιση Ξενοδοχείο XENIA ΠΟΡΤΑΡΙΑ ΠΗΛΙΟΥ, 13-15 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αθανάσιος Καπετανόπουλος Καπετανόπουλος, FACC, FESC, FSCAI Επεμβατικός Καρδιολόγος, EUROMEDICA, Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης Συχνότητα συνδυασμένης

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Πρότυπο Κέντρο Καρδιάς και Αγγείων Athens Heart Center Διευθυντής: Καθηγητής Χριστόδουλος. Στεφανάδης Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Καρδιολογική Κλινική Ι. Γιαλάφος Δ/ντης Κ. Αθανασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Διαβητικό πόδι έλκη στα κάτω άκρα πρόληψη ακρωτηριασμών

Διαβητικό πόδι έλκη στα κάτω άκρα πρόληψη ακρωτηριασμών εταιρια μελετης παθησεων διαβητικου ποδιου Διαβητικό πόδι έλκη στα κάτω άκρα πρόληψη ακρωτηριασμών 8η Πανελλήνια Διημερίδα 11 13 Δεκεμβρίου 2009 Ιωάννινα, Ξενοδοχείο Du Lac εταιρια μελετης παθησεων διαβητικου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ Ειδικευόµενη E Παθολογικής Κλινικής Πράγµατι έγινε βιοψία δέρµατος από βλάβη άκρου ποδός.. ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΞΥ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΚΑΙ ΕΜΒΟΛΗΣ ΚΡΥΣΤΑΛΛΩΝ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ ΕΜΒΟΛΕΣ ΑΠΌ

Διαβάστε περισσότερα

10 o Σεμινάριο Η ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΑ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΑΛΛΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ. Απεικονιστικές και Παρεμβατικές Μέθοδοι 2013 ΑΡΙΣΤΗ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

10 o Σεμινάριο Η ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΑ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΑΛΛΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ. Απεικονιστικές και Παρεμβατικές Μέθοδοι 2013 ΑΡΙΣΤΗ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Οργάνωση: Νεφρολογική Κλινική Iατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Νεφρολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Νεφρολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Πατρών Υπό

Διαβάστε περισσότερα

Levin E.M The Diabetic Foot 3 rd edition 1986. ιαβητολογικό Κέντρο Τζανείου Γ.Ν. Πειραιά

Levin E.M The Diabetic Foot 3 rd edition 1986. ιαβητολογικό Κέντρο Τζανείου Γ.Ν. Πειραιά Ίσως πουθενά αλλού στο ανθρώπινο σώµα δεν µπορούµε να παρατηρήσουµε τόσο καθαρά και σε τέτοια έκταση, τις καταστροφικές συνέπειες των επιπλοκών που επιφέρει ο Σ, όπως τις παρατηρούµε στα πόδια των ατόµων

Διαβάστε περισσότερα

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος 1. Τι είναι οι ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αντικατάσταση ισχίου και γόνατος; Ο όρος ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι (ΕΕΜ)

Διαβάστε περισσότερα

ιαβητικό πόδι έλκη στα κάτω άκρα πρόληψη ακρωτηριασµών

ιαβητικό πόδι έλκη στα κάτω άκρα πρόληψη ακρωτηριασµών ΕΤΑΙΡΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ Πόντου 104, 115 27 Αθήνα, Τηλ.: 210 7470089, Fax: 210 7470044 E-mail: emedip@otenet.gr, Web site: www.emedip.gr ιαβητικό πόδι έλκη στα κάτω άκρα πρόληψη ακρωτηριασµών

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

ICE 2014. 12-13 Δεκεμβρίου 2014

ICE 2014. 12-13 Δεκεμβρίου 2014 1 ICE 2014 12-13 Δεκεμβρίου 2014 ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Ι. Καλικάζαρος, Πρόεδρος ΕΚΕ Σ. Φούσσας, Αντιπρόεδρος ΕΚΕ Γ. Παρχαρίδης (τ. Πρόεδρος) Ι. Βλασερός, Γραμματέας ΕΚΕ Α. Κρανίδης (Ταμίας) Ι. Κανακάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΝΩΣΗ ΠΥΕΛΟΟΥΡΗΤΗΡΙΚΗΣ

ΣΤΕΝΩΣΗ ΠΥΕΛΟΟΥΡΗΤΗΡΙΚΗΣ ΣΤΕΝΩΣΗ ΠΥΕΛΟΟΥΡΗΤΗΡΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ: από το Α ως το Ω 5 ο Διαδραστικό Σχολείο Ουρολογίας Πορταριά 2012 Στυλιανός Θ. Γιαννακόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ουρολογίας Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης Ποια τα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασιλική Κουλουρίδα Βιοπαθολόγος Συντ. δ/ντρια, ΓΠΝ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Λοίμωξη του διαβητικού ποδιού (DFI) Όλες οι δερματικές βλάβες, έλκη, είναι επιμολυσμένα

Διαβάστε περισσότερα

Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση

Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση Αθανάσιος Μανώλης Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής Ασκληπιείου Βούλας, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Emory University, Ατλάντα, ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματεία Συνεδρίου:

Γραμματεία Συνεδρίου: 22η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΉ ΣΥΝΆΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΉΣ ΕΤΑΙΡΕΊΑΣ ΑΘΗΡΟΣΚΛΉΡΩΣΗΣ «Πολυπαραγοντική αντιμετώπιση του καρδιαγγειακού κινδύνου» Ξενοδοχείο AKS Πόρτο Χέλι 6-9 Ιουνίου 2014 Γραμματεία Συνεδρίου: Χορηγούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Χορηγούνται δώδεκα (12) μόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης από τον Παγκύπριο Ιατρικό Σύλλογο

Χορηγούνται δώδεκα (12) μόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης από τον Παγκύπριο Ιατρικό Σύλλογο Χορηγούνται δώδεκα (12) μόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης από τον Παγκύπριο Ιατρικό Σύλλογο XAΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Η Εταιρία Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού (Ε.ΜΕ.ΔΙ.Π.) έχει συσταθεί με στόχο το συντονισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΝΕΚΡΩΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ.

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΝΕΚΡΩΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΝΕΚΡΩΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Χαρίκλεια

Διαβάστε περισσότερα

20ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Με τα μάτια στο μέλλον

20ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Με τα μάτια στο μέλλον 20ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Με τα μάτια στο μέλλον Σύγκριση μηριαίας και κερκιδικής προσπέλασης στον καρδιακό καθετηριασμό. Συστηματική Ανασκόπηση Καλλιρρόη Κοζομπόλη, RN, MSc, Ωνάσειο

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματεία Συνεδρίου:

Γραμματεία Συνεδρίου: 22η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΉ ΣΥΝΆΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΉΣ ΕΤΑΙΡΕΊΑΣ ΑΘΗΡΟΣΚΛΉΡΩΣΗΣ «Πολυπαραγοντική αντιμετώπιση του καρδιαγγειακού κινδύνου» Ξενοδοχείο AKS Πόρτο Χέλι 6-9 Ιουνίου 2014 Γραμματεία Συνεδρίου: Χορηγούνται

Διαβάστε περισσότερα

EBΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2014-2015

EBΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2014-2015 EBΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2014-2015 Τρίτη, 08:15 09:00, 7ος όροφος: Εκπαιδευτικά μαθήματα ειδικευομένων σε βασικά γνωστικά αντικείμενα της Καρδιολογίας. Την 1η Τετάρτη κάθε μήνα, 08:15 09:00,

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α Παρασκευή, 22 Νοεμβρίου 2013 19.00-19.30 Έναρξη - Xαιρετισμοί 19.30-20.00 Διάλεξη «Καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης της αριστερής κοιλίας: η

Διαβάστε περισσότερα

ï ÅÔÇÓÉÏ ÓÅÌÉÍÁÑÉÏ ÓÕÍÅ ÉÆÏÌÅÍÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ ÅÊÐÁÉÄÅÕÓÇÓ ÍÏÓÏÊÏÌÅÉÏÕ

ï ÅÔÇÓÉÏ ÓÅÌÉÍÁÑÉÏ ÓÕÍÅ ÉÆÏÌÅÍÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ ÅÊÐÁÉÄÅÕÓÇÓ ÍÏÓÏÊÏÌÅÉÏÕ 16 ï ÅÔÇÓÉÏ ÓÅÌÉÍÁÑÉÏ ÓÕÍÅ ÉÆÏÌÅÍÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ ÅÊÐÁÉÄÅÕÓÇÓ ÍÏÓÏÊÏÌÅÉÏÕ "Ï ÅÕÁÃÃÅËÉÓÌÏÓ " ÁÈÇÍÁ 21-25 ÖÅÂÑÏÕÁÑÉÏÕ 2011 ÄÙÌÁ ÅÕÁÃÃÅËÉÓÌÏÕ Ïργάνωση: ÅÍÙÓÇ ÅÐÉÓÔÇÌÏÍÉÊÏÕ ÐÑÏÓÙÐÉÊÏÕ ÍÏÓÏÊÏÌÅÉÏÕ "Ï ÅÕÁÃÃÅËÉÓÌÏÓ"

Διαβάστε περισσότερα

Το Ανεύρυσµα της Κοιλιακής Αορτής. Παπάζογλου Κωνσταντίνος. Αγγειοχειρουργός Επικ. Καθηγητής Α.Π.Θ.

Το Ανεύρυσµα της Κοιλιακής Αορτής. Παπάζογλου Κωνσταντίνος. Αγγειοχειρουργός Επικ. Καθηγητής Α.Π.Θ. Το Ανεύρυσµα της Κοιλιακής Αορτής. Παπάζογλου Κωνσταντίνος Αγγειοχειρουργός Επικ. Καθηγητής Α.Π.Θ. Ανεύρυσµα Κοιλιακής Αορτής Παθολογική και µόνιµη, εντοπισµένη διάταση τµήµατος αρτηρίας µε διάµετρο µεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία Αναεροβίων Λοιμώξεων Βασικές Αρχές

Θεραπεία Αναεροβίων Λοιμώξεων Βασικές Αρχές Θεραπεία Αναεροβίων Λοιμώξεων Βασικές Αρχές Η εντόπιση της λοιμώξεως π.χ. ενδοκοιλιακή - μαλακών μορίων κλπ Ο προσδιορισμός ή η εμπειρική γνώση των παθογόνων αιτίων Η γνώση της αντοχής και κυρίως του Β.

Διαβάστε περισσότερα