ΕΝΗΜΕΡΟΤΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ. ΑΝΔΡΙΚΗ YΠOrONIMOTHTA. Μέρος Πρώτο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΝΗΜΕΡΟΤΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ. ΑΝΔΡΙΚΗ YΠOrONIMOTHTA. Μέρος Πρώτο"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ MKAIOY 1 Ο ΙΛΙΣΙΑ ΤΗΛ. -FAX: 21 Ο ΕΝΗΜΕΡΟΤΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΑΝΔΡΙΚΗ YΠOrONIMOTHTA Μέρος Πρώτο ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡ Ι ΟΣ - Ν ΟΕΜΒΡ Ι ΟΣ -ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2005

2 Ανδρική Υπογοvιμότητα 1 ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΞΗ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΡΕΙΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΚΑΙΟΥ 1 Ο ΙΛΙΣΙΑ ΤΗΛ.-FΑΧ: Copyright: Ελληνική Εταιρεία Γυναικολογικής Ενδοκρινολογιας Συvτ. τίτλος: Ενημερωτική Έκδοση ΕΚΔΟΤΗΣ: Αθανάσιος Χρυσικόπουλος Τριμηνιαία έκδοση Εκδίδεται σε ανάτυπα Επιμέλεια εκτύπωσης, σελιδοποιηση: rvίedli~je Τεύχος 9 ΚΩΔΙΚΟΣ: 7058 Copyright: Τα δημοσιευμένα άρθρα είναι ιδιοκτησια του rτεριοδικου 'ΈΝΗΜΕΡΩτΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ" και απαγορεύεται μερικη ή ολική αναδημοσίευσή τους χωρίς την εγγραφη σuγκαταθεση του Διευθυντού Σύνταξης. Για την αναπαραγωγή εικόνων, σχεδίων και πινάκων απαιτείται επιοης σχετικη έγκριση και αναφορά της πηγής.

3 2 Ανδρική Υπογονιμότητα

4 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ETAIPEIA ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΚΑΙΟΥ 1 Ο ΙΛΙΣΙΑ ΤΗΛ. -FAX: 21 Ο ΕΝΗΜΕΡΟΤΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Μέρος Πρώτο ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ -ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ -ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2005

5 I ii I 4 Ανδρική Υποyονιμότητα ' ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ETAIPEIA ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΚΑΙΟΥ 1 Ο ΙΛΙΣΙΑ ΤΗΛ.-FΑΧ: ΔΙΚΑΣ1ΙΚΑ ΔΙΟΡΙΣΜΕΝΟ ΔΙΟΙΚΗ1ΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ (Απόφαση Πρωτοδικείου Αθηνών Αριθμ. 3648// ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑτΕΑΣ ΤΑΜΙΑΣ ΜΕΛΟΣ Αθανάσιος Χρυσικόπουλος Οδυσσέας Γρηγορίου Νικόλαος Βιτωράτος Ευθύμιος Δεληγεώρογλου Γεώργιος Ιατράκης

6 Ανδρική Υποyοvιμότητα 5 Επιστολή του Προέδρου της Εταιρείας Αγαπητό Μέλος, Με τη δικαστική τοποθέτηση προσωρινού Διοικητικού Συμβουλίου (ΔΣ) της Εταιρείας (Απόφαση 3648/ ), ενεκρίθηκαν από το Πρωτοδικείο Αθηνών (Απόφαση 5663/ ) οι τροποποιήσεις στο παλαιό Καταστατικό της Εταιρείας (1990) που αποφασίστηκαν ομόφωνα από τη Γενική Συνέλευση (ΓΣ) στις στα πλαίσια του 15' Ετήσιου Πανελληνίου Σεμιναρίου Γυναικολογικής Ενδοκρινολογίας. Οι τροποποιήσεις αυτές, θα σας γίνουν γνωστές με επιστολή που θα σας σταλεί μαζί με την πρόσκληση για σύγκλιση ΓΣ με μοναδικό σκοπό τις αρχαιρεσίες για ανάδειξη καινούργιου ΔΣ, κατά τη διάρκεια των εργασιών του 16 0 Ετήσιου Πανελληνίου Σεμιναρίου Γυναικολογικής Ενδοκρινολογίας που θα λάβει χώρα στο ξενοδοχείο Diνani-Caraνel στην Αθήνα. Για το θεσμοθετημένο βραβείο των 5.000,00 Ευρώ, έχουν υποβληθεί συνολικά έξι αξιόλογες εργασίες που έχουν δοθεί στην Κριτική Επιτροπή. 0/Η νικήτρια θα ειδοποιηθεί εγκαίρως για τη διάλεξη στα πλαίσια του Σεμιναρίου καθώς και για την εκτύπωση της εργασίας στο βιβλίο πρακτικών της Εταιρείας. Τόσο τα μέλη του ΔΣ όσο και εγώ προσωπικά θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τον καθηγητή Δ. Αδαμόπουλο καθώς και τους εκλεκτούς συνεργάτες του για το, πραγματικά εξαίρετο αφιέρωμα, σχετικά με τον "Άνδρα, αυτόν τον άγνωστο". Το αφιέρωμα "Ανδρική Υπογονιμότητα" θα αποσταλεί σε δύο ενημερωτικά φυλλάδια. Το πρώτο μέρος - βρίσκεται ήδη στα χέρια σας (Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2005) και το δεύτερο μέρος (Ιανουάριος-Μάρτιος 2006) θα σας αποσταλεί μέχρι τα τέλη Μαρτίου Με την ελπίδα και χαρά της συνάντησή ς μας στο 16 ο Σεμινάριο στις 28 Ιανουαρίου 2006 Με φιλικούς χαιρετισμούς, για το Διοικητικό Συμβούλιο Ο Πρόεδρος Αθανάσιος Χρυσικόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών

7 6 Ανδρική Υπογονιμότητα XPHMATIKO BPABEIO 5000,00 Ευρώ Η Ελληνική Εταιρεία Γυναικολογικής Ενδοκρινολογίας προκυρήσσει για τρίτο χρόνο χρηματικό έπαθλο πέντε χιλιάδων (5.000) Ευρώ για την καλύτερη πειραματική ή όχι, εργασία που να άπτεται θέματα Γυναικολογικής Ενδοκρινολογίας και Ανθρώπινης Αναπαραγωγής. Στο διαγωνισμό μπορούν να συμμετάσχουν ειδικευμένοι και ειδικευόμενοι Ιατροί όλων των ειδικοτήτων (καθώς και ομογενείς), που να έχουν Ελληνική ιθαγένεια. Η εργασία θα πρέπει να είναι πρωτότυπη, αδημοσίευτη και να σταλεί σε τρία αντίτυπα στα γραφεία της Εταιρείας Αλκαίου 1 Ο, Ιλίσια- Αθήνα μέχρι και τις 30 Νοεμβρίου 2005 ' I (σφραγίδα ταχυδρομείου). Η εργασία θα ενσωματωθεί στις διαλέξεις του 16ου Ετήσιου Πανελληνίου Σεμιναρίου Γυναικολογικής Ενδοκρινολογίας που θα πραγματοποιηθεί στα τέλη Ιανουαρίου 2006 και στον τόμο πρακτικών του Σεμιναρίου. Κατά τη διάλεξη της εργασίας θα επιδοθεί στον νικητή επιταγή με το ποσό των 5000,00 Ευρώ.

8 - Ανδρική Υποyονιμότητα 7 Α. ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΜΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΥΙΚΩΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΠΟΥ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΕ Η ETAIPEIA 1 ο Σεμινάριο: Αθήνα, Ιανουαρίου Σεμινάριο: Θεσσαλονίκη, Ιανουαρίου Σεμινάριο: Αθήνα, Ιανουαρίου Σεμινάριο: Θεσσαλονίκη, Ιανουαρίου Σεμινάριο: Αθήνα, Ιανουαρίου Σεμινάριο: Ηράκλειο, Ιανουαρίου Σεμινάριο: Λάρισα, Ιανουαρίου Σεμινάριο: Αθήνα, Ιανουαρίου Σεμινάριο: Ηράκλειο, Ιανουαρίου Σεμινάριο: Αθήνα, Ιανουαρίου Σεμινάριο: Αθήνα, 2-3 Φεβρουαρίου Σεμινάριο: Αθήνα, 2-3 Φεβρουαρίου Σεμινάριο: Αθήνα, Ιανουαρίου Σεμινάριο: Αθήνα, 30 Ιανουαρίου-1 Φεβρουαρίου Σεμινάριο: Αθήνα, Ιανουαρίου Σεμινάριο: Αθήνα, Ιανουαρίου 2006

9 .. 8 Ανδρική Υπογονιμότητα Β. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΚΔΟΘΗΚΑΝ ΜΕ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ* i. Ορμονική Αντισύλληψη Αθανάσιος Χρυσικόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Φεβρουάρ ιος Φυσιολογία του Γεννητικού Συστήματος της Γυναίκας 3. Αμηνό ρρ οια Χρ ιστόδουλο ς Γ. Σέγκος, Επίκουρος Καθηγητής ΣεrπέΙJ{3pιος 1991 Νι κό λαος Θ. Μανιάς. Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών Φεβρουάριος Πρόκληση Ωοθηλακιορρηξίας 5. Προλακτίνη Ιωάννης Ε. Μεσσήνης, Αναπληρω τής Καθηγητής Σε πτέμβριος, 1992 Οδυσσέας Γρηγορίου, Επίκουρος Καθηγητής Φεβρουάριος Σύνδρομο Πολυκυστικώv Ωοθηκών Χριστόδουλος Γ. Σέγκος, Επίκουρος Καθηγητής Σεπrεμβ{Jιος Ανδρική Στείρωση Σπύρος Μηλίγκος, Φεβρουά[Jιο ς 1994 Επίκουρος Καθηγητής 8. Ενδομητρίωση Αθανάσιος Χρυσικόπουλος, Σεπτέμβριο ς Επίκουρος Καθηγητής 9. Θυρεοειδοπόθειες και Κύηση Γ εράσ ιμος Ε. Κρασσάς, Επίκουρος Καθηγητής Φε(iρουάριο ς Το Ωχρ ό Σωμ άτιο Γ εώργιο ς Πόντος, Διδάκτωρ Αριστοτελε ίο υ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Σεπτέμβριος Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή Μηνάς Ι. Μαστρομηνάς, Διδάκτωρ Παν επιστημίου Αθηνών Φεβρουάριος. 1996

10 Θεραπευτική Αντιμετώπιση του Συνδρόμου των Πολυκυστικών Ωοθηκών Υπερανδρογονικές Διαταραχές: Υπερτρίχωση, Ακμή Γεωργιος Κιντής, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνων Σεπιεμμμιος, Νέες εξελίξεις στην Υποβοηθούμνεη Αναπαραγωγή και Προεμφuτεuτική Διάγνωσι1 Ελένη Κοντογιάννη, Διδάκτωρ Πανεπιστημιου Αθηνων Φεβpουαριnr Κλιμακτήριο, Εμμηνόπαuσις Χριστοδουλος Γ. Σέγκος, Επίκουρος Καθηγητής Σετπ εμβpιος Δυσλειτουργικές Αιμορραγίες της Μήτρας-Υπερπλασίες. Το Ανάλογα της Gι1RH. Αυξητικοί παράγοντες στη Γεννητική λειτουργία Χριστόδουλος Γ. Σέγκος, Επίκουρος Καθηγφής Φεβpουαpιος Συγγενής Υπερπλασία του Φλοιού των Επινεφριδίων Αθανάσιος Χρυσικόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Σ ε πι εμpμιος, Η Ενδοκρινολογία της Μήτρας Χρήστος Ανδρεακος. Διδάκτωρ Πανεπιστημιου Αθηvων Φεβρουαριος Οστεοπόρωσις Κωνσταντίνος Μαυρουδής, Ενδοκρινολόγος Σετπεμβριος Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών με νέα δεδομένα Χριστόδουλος Σέγκος. Αναπληρω rης Καθηγητής Φεβρουαριος Αδενομύωση: Ενδοκρινολογική ή Ανοσολογική Νόσος; Ιωάννης Ματαλλιωτάκης, Επίκουρος Καθηγητής Ευγένιος Κουμαντάκης. Καθηγητής Σεπrεμβριος Η GnRH και τα Ανάλογά της Γεώργιος Μ. Ιατράκης, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών Φεβρουαριος Ο Μικρόκοσμος της Αναπαραγωγικής Διαδικασίας Αθανάσιος Χρυσικόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητης Σεπτέμβριος, 2001

11 10 Ανδρική Υπογοvιμότητα 23. Κλωνοποίηση Ελένη Κοντογιάννη, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Λονδίνου Φεβροuάριος, Ορμονική Αντισύλληψη Γεώργιος Μ. Ιατράκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Σεπτέμβριος, Πλακούντας: ένας ορμονοπορογωγός αδένος Νικόλαος Βιτωράτος, Αναπληρωτής Καθηγητής Φεβροuάριος, 2003 I 26. Υπερονδρογονισμός Γεώργιος Κιντής, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών Οδυσσέας Γρηγορίου, Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Σεπτεμβριος Ορμονική αντισύλληψη και καρδιοαγγειακά νοσήματα Αθανάσιος Χρυσικόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Απρίλιος - ΙοιΊνιος Μαστός Το ορμονικό μωσαϊκό του μαστού Μαργαρίτα Αναπλιώτου, Αναπλ. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών Ορμονική θεραπεία στον καρκίνο του μαστού Αντώνιος Κεραμόπουλος, Επίκ. του Κέντρου Μαστού του Θεραπευτηρίου 'ΊΑΣΩ" Οκτώβριος - Δεκέμβριος Ανθρώπινη Γονιμότητα και Αντισύλληψη. Οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Μέρος πρώτο Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθυντής Αθανάσιος Χρυσικόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Ιανουάριος - Μάρτιος Ανθρώπινη Γονιμότητα και Αντισύλληψη. Οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Μέρος δεύτερο Αθανάσιος Χρυσικόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Απρίλιος - Ιοuνιος Θεραπευτική Αντιμετώπιση του Συνδρόμου των Πολυκυστικών Ωοθηκών. Οδηγίες γιο Συνταγογράφηση. Ευανθία Διαμάντη - Κανδαράκη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών ΙοιΊλιος -Σεπτέμβριος 2005 *Οι Ενημερωτικές Εκδόσεις από 1-21 ( ) κυκλοφορούν με φροντίδα της Εταιρείας Γυναικολογικής Ενδοκρινολογίας και σε CD

12 Ανδρική Υπογονιμότητα 11 ΟΔΗΓΙΕΣ 1. Η χρήση της Μετφορμίνης σε γυναίκες με πολυκυστική νόσο Αθανάσιος Χρυσικόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Ιανουάριος - Μάρτιος Θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης και εμμηνόπαυση. Βασικές αρχές συνταγογρόφησης (Οδηγίες) Γεώργιος Κιντής, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών Οδυσσέας Γρηγορίου, Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Ιούλιος - Σεπτέμβριος Θεραπευτική αντιμετώπιση του συνδρόμου των πολυκυστικών ωοθηκών Ευανθία Διαμάντη-Κανδαράκη, Ενδοκρινολόγος, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πανεπιστημίου ΑΘηνών Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2005

13 12 Ανδρική Υπογοvιμότητα ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ ΤΗΣ ΕΕΓΕ Η ηλεκτρονική σελίδα της Ελληνικής Εταιρείας Γυναικολογικής Ενδοκρινολογίας είναι: /www.hsge.gr ή απλούστερα ι Στην ηλεκτρονική σελίδα μπορείτε να πληροφορηθείτε για: Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και το βιογραφικό τους Την ιστορική διαδρομή της Εταιρείας Το καταστατικό της Τη συνεδριακή της δραστηριότητα Την εκδοτική της δραστηριότητα Το επόμενο Σεμινάριο της Εταιρείας και τι περιλαμβάνει Το ετήσιο χρηματικό έπαθλο των Ευρώ Γενικές πληροφορfες για εγγραφή, συνδρομές κτλ. Για την αποστολή s προς την εταιρεία πληκτρολογείστε: Για να επικοινωνείστε με τα μέλη του ΔΣ προσωπικά, πληκτρολογείστε: με Γεώργιο Κιντή με Ευγένιο Κουμαντάκη με Νικόλαο Βιτωράτο με Οδυσσέα Γρηγορίου με Ευθύμιο Δεληγεώρογλου με Γεώργιο Ιατράκη

14 Ανδρική Υπογονιμότητα 13 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Μέρος Πρώτο 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Ορισμός Αιτιολογία Επιδημιολογία ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ-ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΝΔΡΙΚΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ-ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΣ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ Μέρος Δεύτερο 6. Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣτΗΝ ΑΝΤΙΜΠΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ICSI 7. ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΝΔΟΩΑΡΙΑΚΗ ΤΟΠΟΘΠΗΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΖΩΑΡΙΩΝ 8. ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ: ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗ 9. ΠΡΟΟΠτΙΚΕΣ

15 14 Ανδρική Υπογονιμότητα 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Δ.Α. Αδαμόπουλος Η, ανδρικής αιτιολογίας υπογονιμότητα στον άνδρα έχει αναδειχθεί στην επικαιρότητα μόλις τις τελευταίες δεκαετίες. Η καθυστέρηση αποδόθηκε σε διάφορες κοινωνικές. θρησκευτικές και πολιτικές συνθήκες, που συντήρησαν ένα κλίμα σχετικής προστασίας του ανδρικού παράγοντα σαν αιτίου υπογονιμότητας του ζεύγους. Η δραματική αλλαγή που παρουσιάσθηκε στις συνθήκες αυτές, κυρίως στις χώρες με βιομηχανική ανάπτυξη, σε συνδυασμό με την έκδηλη επιβάρυνση του ευρύτερου περιβάλλοντος ζωής (νερό, αέρας, διατροφή, κατοικία) αλλά και την ανάδειξη του ισχυρού φεμινιστικού κινήματος κατά την τελευταία 30- τ ία, οδήγησαν σε μια περισσότερο λεπτομερή και αντικειμενική εκτίμηση των αιτίων υπογονιμότητας του ζεύγους, και έτσι φωτίσθηκε η ισότιμη ευθύνη και συμμετοχή του ανδρικού παράγοντα που αρχικά παρέμενε υποβαθμισμένη. I Η πρώτη σοβαρή προειδοποίηση για επιβάρυνση της γονιμοποιητικής ικανότητας του άνδρα παρουσιάσθηκε από μια μελέτη μετα-ανάλυσης των αποτελεσμάτων μετρήσεων σπέρματος από την δεκαετία του 1930 μέχρι την περίοδο του Στην δημοσίευση αυτή αναδεικνύεται μια έκδηλα καθοδική τάση στην εξέλιξη της συγκέντρωσης σπέρματος, που στο διάστημα διάρκειας των μελετών, περίπου υποδιπλασιάζεται (Carlsen et al., 1992). Ακολουθεί καταιγισμός εκτιμήσεων σε επί μέρους πληθυσμούς διαφόρων γεωγραφικών χώρων (βοράς, νότος, κλπ), ειδικές ομάδες (γόνιμοι άνδρες, δότες σπέρματος, ασθενείς ιατρείων υπογονιμότητας) με ευρήματα που στην πλειοψηφία τους συμφωνούν με καθοδική πορεία του σπέρματος. Ασφαλώς, υπάρχουν και εξαιρέσεις, κυρίως σε πληθυσμούς βορείων χωρών. με ελάχιστη περιβαλλοντική επιβάρυνση και υψηλό επίπεδο ζωής (π.χ. Φιλανδοί). Στον ελληνικό χώρο παρατηρήσεις σε άνδρες εξετασθέντες σε ιατρεία υπογονιμότητας έδειξαν σημαντική τάση ελάττωσης της συγκέντρωσης και του όγκου του σπέρματος σε πολυάριθμο υλικό ατόμων που ελέγχθηκε μεταξύ 1973 και Στην ίδια περίοδο καταγράφηκαν αυξητικές τάσεις σε σημαντικούς ρύπους του αέρα όπως ΝΟ, ΝΟ2, S04 κλπ. (Adamoρoulos et al., 1996). Το πρόβλημα όμως δεν φαίνεται ότι περιορίζεται στις πτωτικές μεταβολές του σπέρματος, αλλά είναι σαφώς ευρύτερο και περιλαμβάνει και άλλες πλευρές της αναπαραγωγικής υγείας του Έλληνα με εξέχουσες: 1. την σαφή πτωτική τάση του αριθμού των αρρένων νεογεννήτων κατά την τελευταία 35ετία. Συγκεκριμένα, στο μεγάλο πληθυσμό νεογνών που είδαν το φως κατά το διάστημα στο Μαιευτήριο «Ελενα Βενιζέλου» η υψηλή σχέση αρρένων προς θήλεα νεογνά ελαττώθηκε από 109:100 σε 104: την αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα αρρένων νεογνών νοσηλευθέντων στην ειδική μονάδα προώρων του ιδίου Νοσοκομείου σε σχέση με θήλεα νεογέννητα.

16 Θεραπευτική Αντιμετώπιση του Συνδρόμου των Πολυκυστικών Ωοθηκών την χαμηλή ενημέρωση του άρρενος πληθυσμού στις συνέπειες της γοναδικής γήρανσης σε παραμέτρους της φυσικής, ωρίμων αλλά και των τρίτης ηλικίας, ψυχολογικής και σεξουαλικής δραστηριότητας των Αθηναίων. Γίνεται, λοιπόν, εμφανές ότι τα προβλήματα του σύγχρονου άνδρα δεν σχετίζονται μόνο με την έκπτωση του σπέρματος ή την αύξηση των προβλημάτων στυτικής λειτουργίας των ενηλίκων στις σύγχρονες κοινωνίες αλλά καλύπτουν όλες τις φάσεις της ηλικίας του (Adamopoulos και Koukkou, 2005). Το αφιέρωμα που ακολουθεί περιγράφει δυσλειτουργίες του γεννητικού συστήματος που παρουσιάζονται κύρια σε άνδρες της αναπαραγωγικής ηλικίας. Στη φάση αυτή της ζωής του ζευγαριού, ο ρόλος του γυναικολόγου είναι καθοριστικός για την εκτίμηση της αναπαραγωγικής υγείας της γυναίκας. Ομως, είναι απαραίτητη και η γνώση βασικών στοιχείων της ορχικής λειτουργίας, αφού στα προβλήματα υπογονιμότητας δεν θεραπεύεται το επί μέρους άτομο αλλά αντιμετωπίζεται το ζευγάρι. Με την ευκαιρία του παρόντος αφιερώματος, η συγγραφική ομάδα ευχαριστεί την Εταιρεία Γυναικολογικής Ενδοκρινολογίας και τον εκδότη της περιοδικής έκδοσης της, Καθηγητή Α. Χρυσικόπουλο για την τιμητική πρόσκλησή του. Ελπίζομε ότι ανταποκριθήκαμε επαρκώς στις προσδοκίες σας. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Carlsen Ε., Giwerchman Α., Keiding Ν. and Skakkebaek Ν.Ε. (1992) Evideπce for decreasing quality of serηeπ during the past 50 years Br. Med. J Adamopoulos D.A., Pappa Α., Nicopoulou S.. Andreou Ε., Karamertzanis Μ., Michopoulos Ι.. Deligianni V. and Simou Μ. (1996). Semiπal volurηe and total sperm πumber trends in men attending subfertility clinics in Greater Athens area during the period Human Reproduction Adamopoulos D.A. and Koukkou Ε. (2005). Reprodυctive health problems in people living in the greater Athens area. ln "lmpact of the Environment on Fertility" Ρ Nicolopoυlou-Stamati et al. (eds), Brυssels. in press.

17 Ανδρική Υποyονιμότητα ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ' ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Κ. ΒΕΝΑΚΗ Ε ΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟ Γ ΟΣ ΕΠΙΜF.ΛΗΓΡ ΙΑ s ΕΣΥ ΤΜΗΜΛ ΕΝΔ ΟΚ ΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ- ΔΙΑΒΗΤΟΥ- ΜΠΑ ΒΟΛΙΣΜΟΥ ΓΗJΙΚΟ ΝΟ ΣΟ ΚΟΜFΙΟ- ΜΑΙΕΥΤΗΡΙΟ ΈΛΕΝΑ Β ΕΝΙΖΕΛΟΥ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ/ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η διαδικασ ία της αναπαραγωγής είναι σύνθετη και διεξάγεται σε πολλαπλά επί πεδα ruu γε vνητικοι) και ενδοκ ρινικού συστήματος και στα δύο φύλα. Ως εκ τούτου, είναι r11θανόν n ιci φorjoι ενδογενε ίς ή εξωγενείς παράγοντες να προ καλέσουν διαταραχές, άλλnτε σε ιiλλο t.πίπεδο. με τελικό αποτέλεσμα την υπογονιμότητα Με τον όρο υπογοvι μότητο, αναφερόμαστε στην μειωμένη πιθανότητα σύλληψης σε ένα ζευγάρι, ενώ ο όρος σπιρότη rrι υηοδηλωνει την οριστική αδυναμ ία επίτευξης εγκυμοσύνης και αφορά σε μικρή μόνο υποομάδα ζευγαρ ιών. Πολλή συζήτηση γίνεται γύρω από τον ορ ι σμό rηc: γ ονιμότητας και συναφών ό ρων. καθώς προτείνονται αλλαγές στους μέχρι τώρα χρησιμοποιού μενους στην ειδικότητα της ανδρολογίας ΟΡΙΣΜΟΣ Υπογοvιμότητα είνα ι η αποτυχία επίτευξης σύλληψης σε ένα ζευγάρι. μετά από προσπάθεια τουλάχιστον ενός έτους, με συχνές σεξουαλικές επαφές, χωρίς τη χρήση κανενός μέσοιι aντισύλληψης. Η διαταραχή της γονιμότητας είναι ένα καθημερινό πρόβλημα, για το οποίο ένα σημαντικό ποσοστό ζευγαριών ζητά ιατρική βοήθεια. Είναι προφανές ότι σε πολλά ζευγά ρια. η αιτία που ευθύνετα ι για την υπογονιμότητα. δεν αποκαλύπτεται πάντα παρά τον έλεγχο που έχει προηγηθεί. Η συχνότητα περιπτώσεων υπογονιμότητας, που δεν αποκα λlιπτ εία ι κάποια αιτία. διαφέρει σε διάφορες μελέτες και κυμαίνεται σε 15-30%. Ως ανε ξήγητη υπογοvιμότητα, ορίζεται η κατάσταση κατά την οποία. δεν είναι δυνατόν να ανα γνωpισ ιε:i η αιτία. παρά την μεθοδική αναζήτησή της, που ευθύνεται για μη επίτευξη κύη ση ς μf ω 1 2 μηνη πε ρίοδο ελευθερων σχέσεων στο ζευγάρι Η ι ιτιογο νιμότητα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ιατρικά προβλήματα και στη χιijρα μgς. Υπολογίζεται ότι ποσοστό 10-15% των ζευγαριών. πο υ βρίσκονται σε αναπα ρ(lγω'{ικrι ηλι κία. Gντ ψετωπίζουν πρόβλημα γονιμότητας.

18 Θεραπευτική Αντιμετώπιση του Συνδρόμου των Πολυκυστικών Ωοθηκών ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Από παλιά υπήρχαν αρκετες γνωσεις σχετικά με την γυναικεία υπογον ιμο rη ια, ενω αντιθέτως ελάχιστ α στοιχεία υπήρχαν μέχρι πριν λιγα χρόνια για τα αίτια και την αντι μετώπιση των διαταραχών της γονιμότητας στον ανδρα. Οι ανδρες ε ξάλλου, ηολυ δύσκολα επισκέπτονταν το γιατρό για τέτοια θέματα. Τα τελευταία χρόνια ό μω ς. με rην εξέλιξη της ανδρολογως, υπόρχει αλματώδης αυξηση των γνώσεων, σχεηκά με την βιολογία των ανθρωπίνων γεννητικών κυτταρων και την ιατρικη της ανωιαραγωγης Πρέπει να γίνει σαφες ότι η εξέταση σπέρματος δεν είναι έλεγχος γονιμότη ι ας. Η δια πί στωση της γονιμότητας απαιτεί εξ ορισμού την ύπαρξη κύησης και άρα είναι φαινομε νο που συνδέεται με το ζευγαρι ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ 2.3. Σύμφωνα με την Παγκόσμω Οργάνωση Υγειας (ΠΟΥ) η υπογονιμό τηια b ιακρ ινειαι σε δύο κατηγορίες. Γ πσγ ---- ιvποrονιμοτητα [ ΠΡΩΤ_~~~-~~j Γ -Δ'ΕvτΕΡοn-.ι\Θϊiil ' Ως πρωτοποθής χαρακτηρίζεται η κατάσταση κατά την οτωω δεν αναφερειαι ιστορικό σύλληψης παρά τις, χωρίς αντισύλληψη, συχνές σχέσεις του ζεύγους γ ια διά στημα τουλάχιστον 2 ετών. Ενώ, ως δευτεροποθής ορίζεται η υπογονιμοτητα κα-ιά τη ν οποία προηγήθηκε σύλληψη στο παρελθόν, αλλά δ εν προέκυψε νέα κύηση rιαρα την από διετίας προσπάθεια του ζευγαριού. Είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα η παρατήρηση ότι σύλληψη ε rιιτυγχανεται σε ποσοστό 25% κατά τον πρώτο μήνα της προσπάθειας, ακολούθως μηνο, ενώ στον πρώτο χρόνο προσπαθειων αναφέρεται ποσοστό 60% στο πρωτο εξά 80%. Από ω υπόλοιπο 20% ένα ποσοστό 5-1 0% θα επιτύχει κύηση στο δεύτερο έτο ς και απομένει ένα ποοοοτο 10-15% ζευγαριών με υπογονιμότητα, τα οποία χρή ζουν περαιτέρω διερεύνησης και θεραπείας. Ως εκ τούτου η διερεύνηση αφορά και στα δύο μέλη του υπογόνιμου ζευγαριού. ανδρική υπογονιμότητα 30% γυναικεία υπογονιμότητα 42% 2 μέλη 28% του ζευγαριού/ ανεξήγητη υπογονιμότητα

19 18 Ανδρική Υπογοvιμότητα 2.4. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ Διαταραχές της ανδρικής γονιμότητας μπορούν να οφείλονται σε παθολογία των όρχεων, των αποχετευτικών οδών του σπέρματος. των επικουρικών αδένων. διαταραχές του σπέρματος, δυσλειτουργία σε κεντρικό επίπεδο (υποθαλαμο-υποφυσιακό) ή στα όργανα στόχος των ανδρογόνων. Α\τΙΑ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΙΑΣΕ 32.0 κιρσοκήλη 17.0 ενδοκρινικά αίτια 9.0 λοιμώξεις 9.0 κρυψορχία 8.0 συστηματικά νοσήματα 5.0 αντισπερματικά αντισώματα 4.0 όγκοι όρχεων 2.0 απόφραξη 1.0 άλλες αιτίες 7.0 I I I ΙΑΣΕ = ιδιοπαθής ανεπάρκεια σπερματικοu επιθηλιοu. Σε μεγάλο ποσοστό δεν είναι δυνατό να εντοπισθει το αίτιο που προκαλεί την ανδρική υπογονιμότητα και χαρακτηρίζεται ως ΙΑΣΕ ή ιδιοπαθής ολιγο- τερατοασθενοσπερμία/αζωοσπερμία ή μη αποφρακτική ολιγο- τερατο-ασθενοσπερμία/ αζωοσπερμία. Η κλινική παρουσία κιρσοκήλης δεν σημαίνει κατ' ανάγκη και βλάβη της σπερματογένεσης. Σε μεγάλες σειρές ανδρών βρέθηκε ότι ποσοστό 8-22% του γενικού ανδρικού πληθυσμού έχει κιρσοκήλη χωρίς να επηρεάζεται η γονιμότητα. Οι οξείες λοιμώξεις των επικουρικών γεννητικών αδένων έχει αποδειχθεί ότι προκαλούν υπογονιμότητα, ενώ η δυσμενής επίδραση των χρονίων λοιμώξεων των επικουρικών γεννητικών αδένων δεν είναι πάντα εύκολο να αποδειχθεί επειδή τα διαγνωστικα κριτήρια (κλινικά, μικροβιολογικά ή κυτταρολογικά) είναι πολύ συχνά ασαφή. Πολύ συχνά αυτές οι λοιμώξεις είναι aσυμπτωματικές και μόνο με σχολαστικό κλινικό και εργαστηριακό έλεγχο μπορεί να τεθεί διάγνωση. Η κρυψορχία (η μη κάθοδος των όρχεων στον οσχεικό σάκκο) εμμφανίζεται μετά τον τοκετό σε ποσοστό 10% και στους ενήλικες άνδρες είναι 0.3%. Ο έλεγχος υπογόνιμων αλλά κατά τα άλλα υγιών ανδρών αναδεικνύει σε ποσοστό

20 Ανδρική Υπογονιμότητα 19 περίπου 10% μικροελλείψεις του μακρού σκέλους του χρωμοσώματος Υ (Yq μικροελλείψεις) που εντοπίζονται στην περιοχή ΑΖΦ (azoospermia factor), μια ομάδα γονιδίων που ρυθμίζουν τη σπερματογένεση. Οι Qnοφράξεις των Qnοχετευτικών οδών του σπέρμqτος, όταν είναι αμφοτερόπλευρες, προκαλούν αζωοσπερμία και αποτελούν το 48% των περιπτώσεων αζωοσπερμίας. Διακρίνονται σε συγγενείς και επίκτητες, που με τη σειρά τους χωρίζονται σε μπαφλεγμονώδεις και τραυματικές ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΑ AITIA ΚΑΙ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Είναι γνωστή από πολλών ετών η συσχέτιση της υπογονιμότητας και των δύο φύλων με ενδοκρινοπάθειες. Οι διαταραχές της υποθαλαμικής, υποφυσιακής, θυρεοειδικής και επινεφριδιακής λειτουργίας συνδέονται με μηχανισμούς, που σχετίζονται με την παραγωγή, μεταφορά, μεταβολισμό, σύνδεση και βιολογική δραστηριότητα των γοναδικών στεροειδών. Ο πρωτοnqθής συγγενής υπογονqδισμός είναι σύνδρομο οφειλόμενο σε χρωμοσωμικές QνωμQλίες που διαγιγνώσκονται εύκολα με την αξιολόγηση των κλινικών σημείων και των εργαστηριακών παραμέτρων. Η υπερπρολqκτινqιμίq πρέπει πάντα να αναζητάται στον άνδρα, ιδιαίτερα όταν αναφέρεται έκπτωση της επιθυμίας και διαταραχή της στυτικής λειτουργίας. Τέλος ο σqκχqρώδης διqβήτης επηρεάζει την ανδρική γονιμότητα, όπου προέχει το πρόβλημα της στυτικής δυσλειτουργίας οφειλόμενο σε αγγειακά και νευρογενη αίτια. ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΑ ΑΙτΙΑ ΚΑΙ ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ 1. υποθαλαμο-υποφυσιακή ανεπάρκεια/ δυσλειτουργία 2. υπερ-υποθυρεοειδισμός 3. σακχαρώδης διαβήτης 4. πρωτοπαθής υπογοναδισμός 5. υπερπρολακτιναιμία 2.6. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΕΞΗΓΗΤΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ Εχουν προταθεί πολλές πιθανές αιτίες, καθόσον η ακριβής αιτιολογία της ανεξήγητης υπογονιμότητας είναι άγνωστη. Πιθανόν οφείλεται στην συνύπαρξη περισσοτέρων του ενός αιτίων, που το καθένα χωριστά δεν ελαττώνει σημαντικά την πιθανότητα κύησης. Αποτελέσματα μελετών σε ζευγάρια που υποβάλλονται σε εξωσωματική γονιμοποίηση, υποδηλώνουν ότι πιθανόν υπάρχουν λειτουργικές διαταραχές των ωαρίων και σπερματοζωαρίων, που δεν είναι ακόμη γνωστές.

21 20 Ανδρική Υπογονιμότητα ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΙ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η επίδραση του περιβάλλοντος στην υγεία και την αναπαραγωγική λειτουργία του ανθρώπου, διερευνάται λεπτομερώς τα τελευταία χρόνια. Πολλοί περιβαλλοντικοί παράγοντες ασκούν βλαπτική επίδραση σε ένα ή περισσότερα επίπεδα της αναπαραγωγικής λειτουργίας, ιδιαίτερα στον άνδρα με συνέπεια την διαταραχή της σεξουαλικής δραστηριότητας, της αναπαραγωγικής ικανότητας ή και των δύο μαζί ΕΠΙΒΛΑΒΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ I 1. ΦΥΣΙΚΟΙ ακτινοβολία (επαγγελματική, θεραπευτική, ατύχημα) μικροκύματα (ραντάρ, οικιακές συσκευές) υψηλή θερμοκρασία (οδηγοί, aρτοποιοί, ηλεκτροσυγκολλητές) τραυματισμοί 2. ΧΗΜΙΚΟΙ Α. μέταλλα Μόλυβδος Κάδμιο Υδράργυρος Β. ορυκτέλαια Γ. συνθετικά στεροειδή Δ. εντομοκτόνα, ζιζανιοκτόνα εργάτες μεταλλείων, συνεργείων αυτοκινήτων, εργοστασίων μπαταριών εργάτες πλαστικών εργάτες παραγωγής μπαταριών. λαμπτήρων, χρωμάτων, αγροτικών φαρμάκων εργάτες διυλιστηρίων εργάτες παραγωγής οιστρογόνων, αντισυλληπτικών οργανοφωσφορικοί εστέρες, οργανοχλωρίνες Ε. αναισθητικά αέρια Στ.νευροτοξίνες εργάτες παραγωγής μαξιλαριών από πολυουρεθάνη 3. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΙ- ΦΥΣΙΟΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟΙ λοιμώδη νοσήματα 4. ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ

22 Ανδρική Υπογονιμότητα ΔΙΑΙΤΗτΙΚΟΙ συντηρητικά τροφίμων, χρωστικές ουσίες 6. ΦΑΡΜΑΚΕΠΙΚΟΙ Ψυχομιμητικά, ψυχοθεραπευτικά, διεγερτικά ΚΝΣ Φάρμακα εκκρινόμενο στο σπερματικό πλάσμα (μεθαδόνη, σουλφασαλαζίνη) Φάρμακα τροποποιούντα τη διαδικασία της εκσπερμάτισης (ρεζερπίνη) Συνθετικά στεροειδή του φύλου (οιστρογόνα, προγεστερινοειδή, ανδρογόνα) Παράγοντες που επηρεάζουν την βιολογική δράση των ανδρογόνων (σπιρονολακτόνη, φλουταμίδη) Αντιμιτωτικά-αντιμειωτικά (κολχικίνη, αλκυλιούντες παράγοντες) Χημειοθεραπευτικά-κυτταροστατικά (κυκλοφωσφαμίδη) Ανταγωνιστές Η 2 υποδοχέα (σιμετιδίνη) Αγωνιστές και ανταγωνιστές Gn-RH 2.9. ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Επιδημιολογικές παρατηρήσεις επί σειρά ετών έχουν επιδείξει. βαθμιαία ελάττωση της γονιμότητας τον τελευταίο αιώνα. όπου βέβαια υπάρχουν αξιοπιστα στοιχεία. Τα επιδημιολογικά δεδομένα που υπάρχουν μέχρι στιγμής, παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές και πολύ λίγα είναι πράγματι αξιόπιστα. Φαίνεται ότι η υπογονιμότητα παρουσιάζει γεωγραφική κατανομή με χαμηλότερα ποσοστά στην Κεντρική Ασία σε σχέση με την Κεντρική Αφρική, όπου τα ποσοστά είναι σχετικά υψηλότερα %των ζευγαριών στις ΗΠΑ παρουσιάζουν διαταραχές της γονιμότητας, ενώ παρατηρήθηκε τριπλάσια αύξηση των υπογόνιμων ζευγαριών ηλικίας ετών στα έτη Επίσης έχει παρατηρηθεί μείωση του όγκου και της πυκνότητας του σπέρματος την τελευταία 50ετία, πιθανόν λόγω της ταχείας εκβιομηχάνισης των πόλεων και της επίδρασης τοξικών περιβαλλοντικών παραγόντων. Είναι ενδιαφέρουσα η παρατήρηση, ότι ένα σημαντικό ποσοστό ανδρών με φυσιολογικές παραμέτρους στην ανάλυση σπέρματος θα είναι υπογόνιμοι, ενώ κάποιο ποσοστό ανδρών με χαμηλής ποιότητας σπερμα μπορούν να είναι γόνιμοι.

23 22 Ανδρική Υποyονιμότητα ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Αδαμόπουλος. Δ.Α., Στοιχεία uπογονιμότητας. Βασική Ενδοκρινολογια. Κοuτρας Δ. Α.. Αδαμόπουλος Δ.Α., Ράπτης Σ. Α.. Σοuβατζόγλου Α. Μ. σελ Αδαμόπουλος Δ.Α Περιβάλλον και αναπαραγωγική λειτουργία στον άνδρα. Βασική Ενδοκρινολογία. Κούτρας Δ. Α., Αδαμόπουλος Δ.Α., Ράπτης Σ. Α., Σουβατζόγλου Α. Μ., σελ Παπαδήμας ΙΣ, Μανταλενάκης ΣΙ, Ενδοκρινολογία αναπαραγωγής στον άνδρα. Uniνersity Studio Press, θεσσαλονίκη. 4. Sperrof L. et al, Male infertility. Clinical Gynecologic Endocrinology and lnfertility. 5th ed, Williams and Wilkins, Baltimore. 5. Lamb EJ, Bennet S. Eρidemiologic studies of male factors in infertility. Ann Ν Υ Acad Sci Feb 18; 709: ESHRE Gapri Workshop Hum Reprod. 11: Nieshlag Ε., Behre ΗΜ (eds), Andrology: Male reproductiνe healtll and dysfunction Sρringer, Berlin 8. lrνine DS. Eρidemiology and aetiology of n1ale infertility. Hum Reρrod 1998 Αρr; 13 Suρρl Πανίδης Δ. Διερεύνηση υπογονιμότητας, έλεγχος ανδρικού παράγοντα. Ανήρ, 2004, 6(1 ), I I

24 Ανδρική Υπογοvιμότητα ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΝΔΡΙΚΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ Π. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α' ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ε.Α.Ν.Π. "ΜΠΑΞΑ" Γ. ΜΗ1ΙΟΣ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ- ΔΙΑΒΗΤΟΥ- ΜΠΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ- ΜΑΙΕΥΤΗΡΙΟ 'ΈΛΕΝΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ" 3.1. ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΥ ΑΝΔΡΑ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί σημαντικά το ποσοστό των υπογόνιμων ζευγαριών. Παράλληλα έχει αυξηθεί και το ποσοστό συμμετοχής του ανδρικού παράγοντα, που υπολογίζεται σήμερα στο 30-40% των περιπτώσεων υπογονιμότητας. Η εφαρμογή θεραπευτικών μεθόδων, όπως π.χ. η ICSI, έχει φέρει μια επανάσταση στην αντιμετώπιση της σοβαρής ανδρικής υπογονιμότητας, όμως η ασφάλειά τους, κυρίως όσον αφορά στους aπογόνους, θεωρείται ακόμα αβέβαιη. Παραμένει, λοιπόν, αναγκαία η προσπάθεια ανεύρεσης και αντιμετώπισης των αιτίων της υπογονιμότητας, επειδή μπορεί να οδηγήσει, όχι μόνο στην απόκτηση γόνιμου σπέρματος, αλλά και στην έγκαιρη διάγνωση καταστάσεων που σχετίζονται με μεγάλη νοσηρότητα ή/και θνητότητα (π.χ. νεοπλάσματα όρχεων). Παρά το γεγονός ότι η τεχνολογία έχει συμβάλλει τα μέγιστα προς την κατεύθυνση της ορθής διάγνωσης, η λεπτομερης κλινική εξέταση, αφού προηγηθεί η λήψη ενός καλού ιστορικού, εξακολουθεί να αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο κάθε διαγνωστικής προσπάθειας. Και τούτο διότι, αν δεν καταλήξει από μόνη της στη σωστή διάγνωση, τουλάχιστον θα περιορίσει τον αριθμό (και το κόστος) των παρακλινικών εξετάσεων. Β. ΙΗΟΡΙΚΟ (Ατομικό-Οικογενειακό) Σύμφωνα με εκτιμήσεις της ΠΟΥ (Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας), η λήψη ενός καλού ιστορικού συμβάλλει στην διάγνωση στο 25% των περιπτώσεων ανδρικής υπογονιμότητας. Βοηθάει, επίσης, στον καθορισμό της πρόγνωσης και της αντιμετώπισης του προβλήματος. Το ατομικό αναμνηστικό πρέπει να περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικές με καταστάσεις (π.χ. υψηλός πυρετός με διάρκεια μεγαλύτερη των 6 μηνών) και νοσήματα που μπορεί να επηρρεάσουν την γονιμοποιητική ικανότητα του πάσχοντος. Μερικά απ' αυτά είναι:

25 24 Ανδρική Υπογονιμότητα xoovιu νεφρικη η ηπατικη ανεπά ρκεια χf.jι)νιu νοσηιια ια ι ων αν α πνεuοllκων ο δ ων (κuριω ς αυια rιou μπ ορει να σχετ ί(ον ιαι με :nv κιvr ι ι ι~σ rηrο ιων σπεrψαίο(ωαριων - οuνnρομο rικιvηιων κροοσων\ v~ιφn λ ογικυ νοσηιια ro ()(]~.χιφωόη ς οιοβητη ς φι ιιιu rιωοη! η π ρnοβολη 1 ω ν ε π ιδιδιιμιijων και ι ο υ rιυ οο ωίfι ι ιrιu~uλ ι:ι ό ια ι αρ αχέι~ σ rην ιι f~ ι rιφοοιι r ο ιι οηεnιια1 ο ς\ ι ι πrο (:] υι)~'!)f ιnιομο<.: κα ι υ μη θιραπυιομf. ν Ο(~ l!ι!ο f.ιυf] t.οε ιοισμος Ι<. Ι)(ΓΙ!Κ!) ιvιι)ll! j (ΟΙJtη!lη rη~._ OUX'iOrηιo;:; ιηc. nιιο γr. νr.πι c :ι. η Πl( rιποι ι ο ιο c τω ν ι:: κψορη - 1 ι!\ων οδωv) f οι ι ι ιiιοη ι ι: χ παrω ) και σεξ ο υαλικ ώ ς με ι nοιδοιι ε νο vοσήμο τα (π.χ γοvοκο~<κικ η \ι Ηιιωιrι Ι ωι-.ι'ηf1η ΨΙοημαω ιωι r1 ι ω.c\ν ον 1 ιμετώrι ισή ιouc; με ο κ rιvοβολι ε ς ή / και χημειοθερ α- Uιι(!ν αφοοα σrο ιστορικο ι πεμβάσεωv. ιδιοη ερης πpοοοχη ς χρηζουν οι περιπτω Η,ιι χειί ι ι )ιψγ ικψ: uvιιμε rωι ιιοηι; μ υυβωνοκ η.λ :,, ιuι ωιppαε η η ονοοολογι κη ανιίδραση με ι ιu ij LΙ Y~'Y'! ι ι ν ω_τι Ί t:ι ι ιηj ι ικων ιιv ιιο ω μάτων). ι: ;. ; J! rι ι: η ι pαuμοτιο μο u ι ου ορχεος κ αι γ' r.'n ο~ ηλ ;γ, Πμειι ι' vιι t.u: ιa(uvιuι λ ιι ιιο μερ ως ο ψοι!vι.. ι,~ι Ι "- ( κυι ι νιαμο uλκο ολ uναβολι κ α ε θ ιο ιικε ς uuuιει:;ι. η ιυχον ι ψu1)γοuμε vη ε πι rευξη κuησηι ; (π ρωτοπαθής η δεuτεροπαθ ιiς uπογοvιμότητα) κ αθώ ς κα ι οι ιιρ υη γουμενοι ελεγχο ι και θεραπειι:;ς r υ ιιε γα λ ι ι ι ~-P U ομω~. ε ν δ ιαφε ρ οv έ χει το οvδρολογικό ιστορικό του οσθ ενοuς. n ι rωι; υ χρ ο vιι ι_ ενupξης και η η ορεια ι ηι.; ε νήβωσης. r) uuxνorη ι α ξιι ρισματος, ιστορικό r'f)uψofjxιιιc λuιμωξεις ι ου ουp ογενν η ω: ου συ στη μα ιος. ε κθεση σ ε ακτιvοβολια. με γ α λί: ( θi:pμοιφο:jιf. ( κω rο ~ικυuι.: ιταραγυψf:ι., ιβαρεα μειαλλα. ενrομ ο κωνα. φυιοιpάρμα κιι ιj1 εροειι~ ΓJί Πολu σημnν ιικες ε ιναι ο ι rιληποψοf)ίες σ χε η κα μ ε τη σεξουαλική ζωή του uπογοvιμο υ aν bpω οιιιιγ: η οuχν ότηια κα ιιι χμονική στιγμή rων επαφων (σε σχεση με ων κ υκλ ο rηι~ ουνιρ( \ψου). οι διαταρ αχ ές ιης σιυσης και ιοu οχημαιοι; του π εοuς κατά την οτu ση ι rι χ απουσιιι ι ων α υ ιό ματ ων νuκ ιερινω ν ή πρω ινωv στ ύσεων, η δυσμορφία rou εν στu Οi : ι rιf; u υς). ο ι οιαωρuχες rηι; εκοπερ μ rj.τισης (π Χ- αδuνομtο ε κσπε ρμάτιση ς η rταλιν όρu μη i : KOΙΙt:P! ΙCI ι Ι Ο Ι)) Η λήψrι φαρμ άκων ή ολλωv τοξι κών ο υσιωv (τ ι χ χ ημειοg ε μο πευ rικα. r.ομ 11κο ο ι ι:ρυειbη και οι ερ οειδη ιου φu λου. α ντια νδ ρογονα, οιμ ε ηδίνη, σπιρον ολακ rόν η. νι ιpοφουραvια\ και κο ωοτάσεις πο υ πρ οκαλούν μεγάλο σωματικό ή ψυχικό stress σχε ιι(ονωι μι: ι ην uνδρικη υπ ογονιμότηια. επ ε ι οή επηρρεα(uuν rην σπερμ ατογένεση (αν ω ιιολε ς ιιο μφ ι i., οrι ε ρματοζωαριων )

Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη

Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη Η ανδρική υπογονιμότητα είναι ένα θέμα που απασχολεί ιδιαίτερα τον επιστημονικό κόσμο με δεδομένο ότι τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Το σπερμοδιάγραμμα αποτελεί βασική εξέταση κατά την διερεύνηση της ανδρικής

Το σπερμοδιάγραμμα αποτελεί βασική εξέταση κατά την διερεύνηση της ανδρικής 29 Κλινική αξιολόγηση του σπερµατοδιαγράµµατος και διερεύνηση της δυσπερµίας Ε.Γ. ΚΟΥΚΚΟΥ Ενδοκρινολόγος, Νοσοκομείο/Μαιευτήριο «Έλενα Βενιζέλου», Αθήνα Το σπερμοδιάγραμμα αποτελεί βασική εξέταση κατά

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Ενήβωση - Εφηβεία Puberty - Adolescence Puberty vs. Adolescence Ενήβωση vs. Εφηβεία 12-15 y 12- >>15

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Μεσογείων 6, Αμπελόκηποι 115 27 ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ [1]/[6] ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Εισαγωγή Περίπου το 15% των ζευγαριών δεν είναι σε θέση να συλλάβουν μετά από ένα χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΠΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Γ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΠΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Γ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΠΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Γ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Εφαρμογή σύγχρονων μεθόδων διάγνωσης των προβλημάτων στον τομέα της ανδρικής γονιμότητας Λεωφ. Κηφισίας 46 115 26 Αθήνα (2ος όροφος) Τηλ: 210 6452 172, 210 6400

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση

Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση Α Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ Ιατρική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση Δημήτριος Γ. Γουλής Ενδοκρινολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Υπογονιµότητα: αδυναµία σύλληψης µετά από 1 χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών Ικανότητα σύλληψης/µήνα: ~20% 10-15% των ζευγαριών: πρόβληµα υπογονιµότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΑ

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΑ Όταν ένα ζευγάρι προσπαθεί χωρίς αποτέλεσμα να τεκνοποιήσει, επί τουλάχιστον 1 χρόνο τακτικής σεξουαλικής επαφής χωρίς προφυλάξεις, τότε θεωρείται ότι το ζευγάρι αυτό αντιμετωπίζει

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος του Θήλεος ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Προσοχή: Οι παρουσιάσεις μαθημάτων αποτελούν βοήθημα παρακολούθησης των παραδόσεων

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΟΝΑ ΕΣ. 5-7 ¼åâòïùáòÝïù 2010, Electra Palace Æ ¹ºÃ Äà Ļ» ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ. 13ï ºàëìï

ΓΟΝΑ ΕΣ. 5-7 ¼åâòïùáòÝïù 2010, Electra Palace Æ ¹ºÃ Äà Ļ» ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ. 13ï ºàëìï 13ï ºàëìï ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ ΓΟΝΑ ΕΣ 13ï ºàëìï ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ ΓΟΝΑ ΕΣ 5-7 ¼åâòïùáòÝïù 2010, Electra Palace ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ορμόνες και Γυναίκα από την Εφηβεία έως την Ενήλικη ζωή και την Eμμηνόπαυση

Ορμόνες και Γυναίκα από την Εφηβεία έως την Ενήλικη ζωή και την Eμμηνόπαυση B Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Moνάδα Ενδοκρινολογίας, Σακχαρώδη Διαβήτη και Μεταβολισμού Αρεταίειον Νοσοκομείο Σε συνεργασία με το Τμήμα Ενδοκρινολογίας, Διαβήτη και Μεταβολισμού Νοσοκομείο - Μαιευτήριο

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΩΝ Εντατική Εκπαίδευση στην Ενδοκρινολογία ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ 17ος κύκλος ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ - ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Παπανικολάου Αθανάσιος Αναπληρωτής Διευθυντής ΕΣΥ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης. Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης. Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΔΕΥΤΕΡΑ 1 / 25 12.00-13.00 Συγγενείς ανωμαλίες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας και διέγερση των ωοθηκών. 16-17 Δεκεμβρίου 2011 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Grand Hotel Palace / Θεσσαλονίκη. www.endo.gr

Πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας και διέγερση των ωοθηκών. 16-17 Δεκεμβρίου 2011 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Grand Hotel Palace / Θεσσαλονίκη. www.endo.gr ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΟΝΑΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας και διέγερση των ωοθηκών 16-17 Δεκεμβρίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ. Συμπτώματα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ. Συμπτώματα ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Περίπου το 15% των ζευγαριών έχουν προβλήματα γονιμότητας. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπόρεσαν να συλλάβουν παιδί, αν και είχαν συχνές σεξουαλικές επαφές χωρίς προφυλάξεις για ένα χρόνο ή περισσότερο.

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

BΙΟΨΙΑ ΟΡΧΕΩΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΣΠΕΡΜΑΤΟΓΕΝΕΣΗΣ. Θεόδ. Φιλιππίδης Παθολογοανατόμος Επιστημονικός Δ/ντής ΜΙCROMEDICA

BΙΟΨΙΑ ΟΡΧΕΩΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΣΠΕΡΜΑΤΟΓΕΝΕΣΗΣ. Θεόδ. Φιλιππίδης Παθολογοανατόμος Επιστημονικός Δ/ντής ΜΙCROMEDICA To περί ού ο λόγος BΙΟΨΙΑ ΟΡΧΕΩΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΣΠΕΡΜΑΤΟΓΕΝΕΣΗΣ Θεόδ. Φιλιππίδης Παθολογοανατόμος Επιστημονικός Δ/ντής ΜΙCROMEDICA ΒΙΟΨΙΑ ΟΡΧΕΩΣ Συνήθως ζητείται επί περιπτώσεων - Αζωοσπερμίας - Ολιγοσπερμίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα;

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα; ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ 1. (α) Τι αντιπροσωπεύουν οι αριθμοί 1-6 στο σχήμα; (β) Εξηγήστε τι είναι τα ωοθυλάκια και ποιος είναι ο ρόλος τους. (γ) Σε ποιο μέρος του γεννητικού συστήματος της γυναίκας αρχίζει η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

KATEYΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ

KATEYΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ KATEYΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ (Eνημέρωση κειμένου Απρίλιος 2010) A. Jungwirth, T. Diemer, A. Giwercman, Z. Kopa, C. Krausz, H. Tournaye, G.R. Dohle Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Γεννητικό Σύστημα. Ioannis Lazarettos. MD PhD Orthopaedic Surgeon

Γεννητικό Σύστημα. Ioannis Lazarettos. MD PhD Orthopaedic Surgeon Γεννητικό Σύστημα Ioannis Lazarettos MD PhD Γεννητικό Σύστημα Άνδρα 2 Γεννητικό Σύστημα Άνδρα Όρχεις (Γεννητικοί Αδένες) Εκφορητική Οδός Σπέρματος Επιδιδυμίδα Σπερματικός Πόρος Σπερματοδόχος Κύστη Εκσπερματικός

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας, 32 χρονών. Άρτεμις, 30 χρονών

Κώστας, 32 χρονών. Άρτεμις, 30 χρονών Να προχωρήσουν η Άρτεμις και ο Κώστας σε υποβοηθούμενη αναπαραγωγή; Ο Κώστας και η Άρτεμις είναι ένα ζευγάρι που δυσκολεύονται να αποκτήσουν παιδί. Επισκέφθηκαν τον γιατρό τους και ανέφεραν τα πιο κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Dr. Αριστοµένης Γκέκας. Χειρουργός Ουρολόγος Ανδρολόγος Υπεύθυνος Ανδρολογικού τµήµατος Ουρολογικής Κλινικής Γ.Ν. Πάτρας Ο Άγιος Ανδρέας

Dr. Αριστοµένης Γκέκας. Χειρουργός Ουρολόγος Ανδρολόγος Υπεύθυνος Ανδρολογικού τµήµατος Ουρολογικής Κλινικής Γ.Ν. Πάτρας Ο Άγιος Ανδρέας 1 Αγαπητοί Συνάδελφοι Στα πλαίσια της πραγµατοποίησης του 5 ου Ανδρολογικού Συµποσίου µε διεθνή συµµετοχή και κλινικό φροντιστήριο, σας παρουσιάζουµε το ακόλουθο ερωτηµατολόγιο µε θέµα: Η κιρσοκήλη στους

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΩΝ Εντατική Εκπαίδευση στην Ενδοκρινολογία ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ 17ος κύκλος ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ - ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΜΗΤΕΡΑ Η εξέλιξη στην υπερηχογραφική τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Δημότριοσ Γ. Γουλόσ Επύκουροσ καθηγητόσ Ενδοκρινολογύασ Αναπαραγωγόσ ΑΠΘ

Δημότριοσ Γ. Γουλόσ Επύκουροσ καθηγητόσ Ενδοκρινολογύασ Αναπαραγωγόσ ΑΠΘ Μονϊδα Ενδοκρινολογύασ Αναπαραγωγόσ Α Μαιευτικό - Γυναικολογικό Κλινικό ΑΠΘ Ιατρικό Σχολό Αριςτοτϋλειο Πανεπιςτόμιο Θεςςαλονύκησ Θεραπεύα του υπογοναδιςμού κατϊ τη διϊρκεια τησ αναπαραγωγικόσ ηλικύασ Δημότριοσ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ & ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ & ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ & ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ WORKSHOP Σάββατο 27 Ιουνίου 2015 ΚΑΛΑΜΑΤΑ Ναυαρίνου & Ρήγα Φεραίου Καλαμάτα Οργάνωση: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WORKSHOP 09:30 10:15 Χαιρετισμοί Δραστηριότητες της ΕΕΑΙ Ευγένιος Κουμαντάκης,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Ταξινόμηση κυστικής νόσου του νεφρού 1. Απλή νεφρική κύστη

Διαβάστε περισσότερα

Στην κεντρική σελίδα του δικτυακού τόπου www.embio.com.gr. μπορείτε να δείτε video της μονάδας embio

Στην κεντρική σελίδα του δικτυακού τόπου www.embio.com.gr. μπορείτε να δείτε video της μονάδας embio Στην κεντρική σελίδα του δικτυακού τόπου www.embio.com.gr μπορείτε να δείτε video της μονάδας embio 2 3 Ηλίας Θ. Γάτος MD Χειρουργός Γυναικολόγος - Μαιευτήρας Eιδικός στην εξωσωματική γονιμοποίηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο.

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΤΜΗΜΑ:... ΑΡ. ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

28 Βιολόγος. Το ζευγάρι που προσπαθεί να κάνει παιδί θα ξεκινήσει την διερεύνηση με κάποιες Θ. ΖΕΓΚΙΝΙΑΔΟΥ

28 Βιολόγος. Το ζευγάρι που προσπαθεί να κάνει παιδί θα ξεκινήσει την διερεύνηση με κάποιες Θ. ΖΕΓΚΙΝΙΑΔΟΥ Παράµετροι φυσιολογικού σπερµοδιαγράµµατος: καινούργια δεδοµένα Θ. ΖΕΓΚΙΝΙΑΔΟΥ 28 Βιολόγος Το ζευγάρι που προσπαθεί να κάνει παιδί θα ξεκινήσει την διερεύνηση με κάποιες εργαστηριακές εξετάσεις. Ο άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

Αζωοσπερµία: Η σύγχρονη πρόκληση

Αζωοσπερµία: Η σύγχρονη πρόκληση Μονάδα Ενδοκρινολογίας Αναπαραγωγής, Α Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ Αζωοσπερµία: Η σύγχρονη πρόκληση ηµήτριος Γ. Γουλής Επίκουρος καθηγητής Ενδοκρινολογίας Αναπαραγωγής ΑΠΘ Προσέγγιση Tιµές αναφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός. Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι,

Χαιρετισμός. Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι, Χαιρετισμός Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε στο 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Κλιμακτηρίου και Εμμηνόπαυσης, που θα πραγματοποιηθεί στις 4 και 5 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος του Άρρενος ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Προσοχή: Οι παρουσιάσεις μαθημάτων αποτελούν βοήθημα παρακολούθησης των παραδόσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕισαγωγικήΕπιστολή. Σάββατο 9 Nοεμβρίου 2013 Μαγγίνειο Αμφιθέατρο «Αρεταίειον» Νοσοκομείο. Αγαπητοί φίλοι και συνάδελφοι,

ΕισαγωγικήΕπιστολή. Σάββατο 9 Nοεμβρίου 2013 Μαγγίνειο Αμφιθέατρο «Αρεταίειον» Νοσοκομείο. Αγαπητοί φίλοι και συνάδελφοι, Σάββατο 9 Nοεμβρίου 2013 Μαγγίνειο Αμφιθέατρο «Αρεταίειον» Νοσοκομείο ΕισαγωγικήΕπιστολή Αγαπητοί φίλοι και συνάδελφοι, Η Ημερίδα Ενδοκρινολογίας της Γυναίκας διοργανώνεται για 10 η φορά από τη Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΡΟΛΟ ΤΗΣ ΚΙΡΣΟΚΗΛΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΡΟΛΟ ΤΗΣ ΚΙΡΣΟΚΗΛΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΡΟΛΟ ΤΗΣ ΚΙΡΣΟΚΗΛΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Αν. Καθηγητής Σ. Δενδρινός 1 / 7 Το Τμήμα Επανειλημμένων Αποβολών αποτελεί ειδικό Τμήμα της Β Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών με αντικείμενο τη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΉ ΜΑΙΕΥΤΙΚΉ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΉ ΕΤΑΙΡΕΊΑ Δ.Σ. ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΉ ΜΑΙΕΥΤΙΚΉ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΉ ΕΤΑΙΡΕΊΑ Δ.Σ. ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΉ ΜΑΙΕΥΤΙΚΉ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΉ ΕΤΑΙΡΕΊΑ Δ.Σ. ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Πρόεδρος: Καθηγητής Άρις Αντσακλής Αντιπρόεδρος: Καθηγητής Θεόδωρος Στέφος Γεν.Γραμματέας: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1.

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1. Ενημερωτικό Δελτίο Τεύχος 1 Δεκέμβριος 2007 Εργαστήριο Κλινικής Βιοχημείας και Εργαστηριακής Ιατρικής Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ KAI ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Νικόλαος Χ. Σύρμος ANAΠΑΡΑΓΩΓΗ Ο άνθρωπος αναπαράγεται με αμφιγονική αναπαραγωγή. Δύο γαμετικά κύτταρα,το ωάριο (θηλυκό)

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΑ«Ο Ευαγγελισμός» Ενδοκρινολογικό Τμήμα Διαβητολογικό Κέντρο Συντονιστής Διευθυντής: Σ. Τσαγκαράκης

ΓΝΑ«Ο Ευαγγελισμός» Ενδοκρινολογικό Τμήμα Διαβητολογικό Κέντρο Συντονιστής Διευθυντής: Σ. Τσαγκαράκης Παρουσίαση: Ο. Καραπάνου Ειδικευόμενη Ενδοκρινολογίας ΓΝΑ«Ο Ευαγγελισμός» Ενδοκρινολογικό Τμήμα Διαβητολογικό Κέντρο Συντονιστής Διευθυντής: Σ. Τσαγκαράκης Παρούσα νόσος 1 Γυναίκα ηλικίας 43 ετών, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Γυναικεία Ορµονικά Προφίλ (για την αναπαραγωγική και περιεµµηνοπαυσιακή ηλικία) Οι ωοθήκες βρίσκονται στο δεξιό και αριστερό τµήµα της πυελική κοιλότητας, πλησίον της µήτρας και

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία α λυκείου. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση.

Βιολογία α λυκείου. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 1. Συγκρίνοντας τα κύτταρα του επιθηλιακού ιστού με τα κύτταρα του νευρικού ιστού, αυτά μεταξύ τους μοιάζουν..

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα 31 Μαρτίου 2012

Ημερίδα 31 Μαρτίου 2012 Υπό την αιγίδα της Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρείας Υπό την αιγίδα του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών (Ι.Σ.Α.) Ημερίδα 31 Μαρτίου 2012 ΘΕΜΑ: Από την Ανδρολογία στη Γυναικολογία: Συνέργειες και Αντιθέσεις Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11208 Ι. Ένα από τα τμήματα του αναπαραγωγικού συστήματος του άνδρα είναι η εκφορητική οδός του σπέρματος η οποία ξεκινά από την επιδιδυμίδα

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Ωρολόγιο Πρόγραμμα Χειμερινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκό Έτος 2014-2015

Ωρολόγιο Πρόγραμμα Χειμερινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκό Έτος 2014-2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙ ΑΣ Τ Μ Η Μ Α Ι ΑΤ Ρ Ι ΚΗΣ Π Ρ Ο Γ Ρ ΑΜ Μ Α Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι ΑΚ Ω Ν Σ Π Ο Υ Δ Ω Ν «Β Ι Ο Λ Ο Γ Ι Α Τ Η Σ Α Ν Α Π Α Ρ Α Γ Ω Γ Η Σ» Βιόπολις, 41110 Λάρισα E-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα Ουρολογίας. Ανωμαλίες σεξουαλικής Διαφοροποίησης Καλοήθεις Παθήσεις Γεννητικού Συστήματος

Μάθημα Ουρολογίας. Ανωμαλίες σεξουαλικής Διαφοροποίησης Καλοήθεις Παθήσεις Γεννητικού Συστήματος Μάθημα Ουρολογίας Ανωμαλίες σεξουαλικής Διαφοροποίησης Καλοήθεις Παθήσεις Γεννητικού Συστήματος Μανώλης Μαυρομανωλάκης Διευθυντής ΕΣΥ Ουρολογική Κλινική Πα.Γ.Ν.Η Ηράκλειο 2011 Ανωμαλίες Σεξουαλικής Διαφοροποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα, 20/05/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 13 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μαιευτικής Γυναικολογίας στο Βόλο, 28-31 Μαΐου 2015 Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦ.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1. Αρχές αντισύλληψης 1 1.2. Ιστορία της αντισύλληψης 3 1.3. Δημογραφικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

1. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΥ ΖΕΥΓΟΥΣ

1. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΥ ΖΕΥΓΟΥΣ 1. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΥ ΖΕΥΓΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Η υπογονιμότητα στις μέρες μας είναι ένα συχνό κλινικό πρόβλημα. Αφορά το 13-15% των ζευγαριών διεθνώς. Η επίπτωσή της ποικίλει, με το μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Στο Εργαστήριο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής προσφέρονται διαγνωστικές εξετάσεις που σχετίζονται με την ανδρική υπογονιμυπογονημότηταότητα όπως:

Στο Εργαστήριο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής προσφέρονται διαγνωστικές εξετάσεις που σχετίζονται με την ανδρική υπογονιμυπογονημότηταότητα όπως: Σ. Κονιδάρης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Στ. Μπάκα Επ. Καθηγήτρια Βιοπαθολογίας Π. Βάκας Επ. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Δ. Τζανακάκη Κλινική Εμβρυολόγος Στο Τμήμα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης Οι ανιχνευτικές εξετάσεις (screening test) έχουν ευρεία εφαρμογή και μεγάλη πρακτική χρησιμότητα στον προγεννητικό έλεγχο. Ο προγεννητικός έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Ο ωοθηκικός κύκλος και

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ

ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ 1 ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ Μήπως τελευταία νιώθετε υποτονικά, ή βρίσκεστε συνεχώς σε υπερένταση; Νυστάζετε συνεχώς και ενώ δεν έχετε αλλάξει τις διατροφικές σας συνήθειες, παίρνετε πολύ εύκολα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Πριν επισκεφτείτε τον/την ιατρό σας, συμπληρώστε τα ελλιπή στοιχεία και τυπώστε μια περίληψη για να την πάρετε μαζί σας στο ραντεβού.

Πριν επισκεφτείτε τον/την ιατρό σας, συμπληρώστε τα ελλιπή στοιχεία και τυπώστε μια περίληψη για να την πάρετε μαζί σας στο ραντεβού. Προετοιμασία για την επίσκεψη σε έναν ιατρό Κάντε τις απαραίτητες ρυθμίσεις μαζί Το να κανονίσετε ένα ραντεβού για να επισκεφτείτε έναν ιατρό, είναι ένα από τα πρώτα θετικά βήματα που μπορείτε να κάνετε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Κόγια Μαρία Δερματολόγος Αφροδισιολόγος H παρούσα διάλεξη δε σχετίζεται με κάποιο προσωπικό συμφέρον ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ Νεογνική ακμή (1-28 ημέρες ζωής) Βρεφική ακμή (3-16 μηνών)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ. Σάββατο 18 Μαΐου 2013 Μαγγίνειο Αμφιθέατρο «Αρεταίειον» Νοσοκομείο

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ. Σάββατο 18 Μαΐου 2013 Μαγγίνειο Αμφιθέατρο «Αρεταίειον» Νοσοκομείο Σάββατο 18 Μαΐου 2013 Μαγγίνειο Αμφιθέατρο «Αρεταίειον» Νοσοκομείο ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ Αγαπητοί φίλοι και συνάδελφοι, Ο θεσμός των Επιστημονικών Ημερίδων Ενδοκρινολογίας της Γυναίκας συνεχίζεται κι εφέτος

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Επιστημονική Επιμέλεια: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών για τον καρκίνο του μαστού Δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Τα Ανδρικά Ορµονικά Προφίλ Παραδοσιακά, οι αλλαγές στις ανδρικές ορµόνες, οι σχετιζόµενες µε την ηλικία, δεν θεωρήθηκαν προβληµατικές επειδή η γονιµότητα στους άνδρες παραµένει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ EAA TRAINING CENTER THESSALONIKI ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ 2014-2015 ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ Κουτσογιάννης Ιωάννης MSc ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΣ ΑΝΔΡΑΣ 10-15 % των ζευγαριών 60% παράγοντας άνδρας Nieschlag

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες

Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ) Εργαστήριο Κλινικών Κατευθυντηρίων Οδηγιών για εργαστηριακές

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει

Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει Κλείσε ένα ραντεβού ζωής Αφιέρωσε 10 λεπτά στον εαυτό σου για μια μαστογραφία Όσα θα θέλατε να μάθετε για τον καρκίνο του μαστού Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει Τι είναι ο καρκίνος του μαστού;

Διαβάστε περισσότερα

Συνεδρία 1η: Πρόεδροι: Ν. Πράπας, Α. Δαπόντε, Η. Τσάκος. 09:00-09:20 Αξιολόγηση των ωοθηκικών εφεδρειών 09:20-09:30 Συζήτηση Γ.

Συνεδρία 1η: Πρόεδροι: Ν. Πράπας, Α. Δαπόντε, Η. Τσάκος. 09:00-09:20 Αξιολόγηση των ωοθηκικών εφεδρειών 09:20-09:30 Συζήτηση Γ. ΣΑΒΒΑΤΟ 5-12-2015 Συνεδρία 1η: Πρόεδροι: Ν. Πράπας, Α. Δαπόντε, Η. Τσάκος 09:00-09:20 Αξιολόγηση των ωοθηκικών εφεδρειών 09:20-09:30 Συζήτηση Γ. Αντωνάκης 09:30-09:50 Πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια 09:50-10:00

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων.

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. 15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. Η ουροδόχος κύστη δεν είναι απλά μία κοιλότητα η οποία γεμίζει απλά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Δομή και λειτουργία του αναπαραγωγικού συστήματος 1. Να ονομάσετε τις αριθμημένες δομές του παρακάτω σχήματος. Βλέπε εικ. 12.1 της σ. 219 του βιβλίου του μαθητή. 2. Να ενώσετε

Διαβάστε περισσότερα

«Οστά & Ορμόνες» 12 ης Ημερίδα Ενδοκρινολογίας της Γυναίκας. Σάββατο 15 Noεμβρίου 2014. Τελικό Πρόγραμμα. Μαγγίνειο Αμφιθέατρο «Αρεταίειον» Νοσοκομείο

«Οστά & Ορμόνες» 12 ης Ημερίδα Ενδοκρινολογίας της Γυναίκας. Σάββατο 15 Noεμβρίου 2014. Τελικό Πρόγραμμα. Μαγγίνειο Αμφιθέατρο «Αρεταίειον» Νοσοκομείο Μονάδα Ενδοκρινολογίας «Αρεταίειον» Νοσοκομείο Τμήμα Ενδοκρινολογίας Διαβήτη και Μεταβολισμού Νοσοκομείο - Μαιευτήριο «Έλενα Βενιζέλου» 12 ης Ημερίδα Ενδοκρινολογίας της Γυναίκας «Οστά & Ορμόνες» Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

7 η Ημερίδα Ενδοκρινολογίας της Γυναίκας

7 η Ημερίδα Ενδοκρινολογίας της Γυναίκας Moνάδα Ενδοκρινολογίας, Σακχαρώδη Διαβήτη και Μεταβολισμού «Αρεταiειον» Νοσοκομείο Τμήμα Ενδοκρινολογίας, Διαβήτη και Μεταβολισμού Νοσοκομείο - Μαιευτήριο «Έλενα Βενιζέλου» 7 η Ημερίδα Ενδοκρινολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2010 2011

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2010 2011 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ 6ης ΥΓ. ΠΕΡ. ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ, ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ, ΗΠΕΙΡΟΥ και ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Γ.Ν. ΚΟΡΙΝΘΟΥ 1 Γ.Ν. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ 2 Γ.Ν. ΣΠΑΡΤΗΣ 3 ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του.

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. : Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. Ο προστάτης είναι ένας μικρός αδένας των αρσενικών θηλαστικών, περιλαμβανομένων και των ανδρών, που βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη και περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ κλάδος της ιατρικής ο οποίος ασχολείται µε τις ασθένειες του ενδοκρινολογικού συστήµατος. το ενδοκρινολογικό σύστηµα αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ. Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.Θεαγένειο Περιγραφική Ανατομική 2 αδένες με σχήμα δαμάσκηνου διαστ.5χ3χ2.5 Κρέμονται

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; Ο καρκίνος του προστάτη εμφανίζεται όταν αναπτύσσονται στον προστάτη αφύσικα κύτταρα. Αυτά τα αφύσικα κύτταρα μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ Τι είναι η "λιθίαση του ουροποιητικού" Λιθίαση ουροποιητικού είναι η δημιουργία λίθου ή λίθων μέσα στην αποχετευτική μοίρα του

Διαβάστε περισσότερα

Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκό Έτος 2012-2013

Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκό Έτος 2012-2013 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» Βιόπολις, 41110 Λάρισα E-mail: messinis@med.uth.gr Τηλ. 2413502795, 2413502796 Fax.

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ενδοκρινολογίας 2003. Γονάδες

Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ενδοκρινολογίας 2003. Γονάδες Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ενδοκρινολογίας 00 Γονάδες 1 Ενδοκρινολογική Κλινική ΓΝΘ Ιπποκρατείου /ντής αµ. επ. καθηγητής Α. Αβραµίδης Ανδρική υπογονιµότητα Ι. Παπαδήµας Ενδοκρινολόγος Α Μαιευτική & Γυναικολογική

Διαβάστε περισσότερα