Σχολικός εκφοβισμός και παιδιά με ΔΑΦ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σχολικός εκφοβισμός και παιδιά με ΔΑΦ"

Transcript

1 Σχολικός εκφοβισμός και παιδιά με ΔΑΦ Σοφία Σαγιά, PhD in English, MPhil (candidate) Special education Σωκράτης Μαγνήσαλης, MA Education, MA Applied Linguistics, MAODE

2 Για κάποια παιδιά η σχολική ζωή δεν είναι εύκολη

3 ΜΕΡΟΣ Α' Γενικά στοιχεία που ισχύουν για όλο τον μαθητικό πληθυσμό

4 Σχολικός εκφοβισμός: πολλοί ορισμοί μια κατάσταση κατά την οποία ασκείται εσκεμμένη, απρόκλητη, συστηματική και επαναλαμβανόμενη βία και επιθετική συμπεριφορά με σκοπό την επιβολή, την καταδυνάστευση και την πρόκληση σωματικού και ψυχικού πόνου σε μαθητές από συμμαθητές τους, εντός και εκτός σχολείου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.) ' εσκεμμένη, αρνητική συμπεριφορά που επαναλαμβάνεται εναντίον ενός μαθητή που δυσκολεύεται να υπερασπιστεί τον εαυτό του (Prof. Olweus, Bergen University) μια σχέση βίας που περιλαμβάνει πρακτικές καταδυνάστευσης που στερούν το θύμα από τη δυνατότητα αντίδρασης στην απειλή (Sercombe and Donnelly Bullying and SEN) κάτι που μπορεί να σε βλάψει σωματικά και ψυχικά (NAS A Guide for young people with ASD) η επιθετική εκείνη συμπεριφορά που είναι εσκεμμένη, απρόκλητη και επαναλαμβανόμενη, αποτελεί κατάχρηση εξουσίας και εμπεριέχει ανισότητα στη δύναμη αντικειμενική (π.χ. σωματική) ή αντιληπτή (π.χ. προσωπικότητας) (Καραβόλτσου) ' η συμπεριφορά που κάνει τα θύματα να νιώθουν αβοήθητα, φοβισμένα, αγχωμένα και ταπεινωμένα (Scottish Anti-Bullying Steering Group)

5 Μία η ουσία: Ο σχολικός εκφοβισμός δεν είναι απλά μια τυχαία, επιθετική συμπεριφορά που επιφέρει κάποιες περιστασιακές αρνητικές επιπτώσεις στο μαθητή-θύμα. Είναι εσκεμμένα κακόβουλη συμπεριφορά που επιδιώκει να προκαλέσει στο θύμα πέρα από σωματική βλάβη και ένα είδος ψυχικού και συναισθηματικού ακρωτηριασμού που το οδηγεί σε ανικανότητα για δράση, εδραιώνοντας μέσα του την αίσθηση ότι η θυματοποίησή του είναι αναπόφευκτη και η αντίδρασή του μάταιη. Το απλό φιλικό πείραγμα ανάμεσα σε συμμαθητές δεν αποτελεί σχολικό εκφοβισμό. Ο σχολικός εκφοβισμός εμπεριέχει: Πρόθεση Συστηματικότητα Ασυμμετρία σχέσης Καταδυνάστευση Σωματική και ψυχική βλάβη

6 Πότε μιλάμε για εκφοβισμό; Απλή διαμάχη μεταξύ συμμαθητών Ισοδυναμία μεταξύ των μαθητών Οι εμπλεκόμενοι μπορεί να είναι φίλοι Σχολικός εκφοβισμός Ασυμμετρία μεταξύ των μαθητών Οι εμπλεκόμενοι δεν είναι φίλοι Η αρνητική συμπεριφορά δεν είναι συστηματική Η σύγκρουση δεν είναι προμελετημένη ούτε υπάρχει κακόβουλη πρόθεση Ακολουθείται από μεταμέλεια και τύψεις Η σχέση μεταξύ των μαθητών αποκαθίσταται Και οι δύο εμπλεκόμενοι έχουν ενεργητική συμμετοχή Οι εμπλεκόμενοι έχουν συνήθως υποστηρικτές Η αρνητική συμπεριφορά επαναλαμβάνεται συστηματικά Η πράξη είναι προμελετημένη Ο νταής μεταθέτει την ευθύνη, δεν υπάρχει πραγματική μεταμέλεια Δεν επιδιώκεται η αποκατάσταση της σχέσης μεταξύ των μαθητών Μόνο ο ένας εμπλεκόμενος συμμετέχει ενεργά Το θύμα δεν έχει καμιά υποστήριξη Επιδιώκεται η επίλυση της διαφοράς Επιδιώκεται η απόκτηση του ελέγχου

7 Τα πρόσωπα του εκφοβισμού Υπάρχουν πέντε βασικές μορφές βίας στον εκφοβισμό: Σωματική / Άμεση (π.χ πρόκληση πόνου ή τραυματισμού, κλοπή ή καταστροφή προσωπικών αντικειμένων) Λεκτική (π.χ. βρισιές, κοροϊδίες, χλευασμός, προσβολές) Εξωλεκτική (π.χ. μορφασμοί, χειρονομίες) Κοινωνική / Έμμεση (π.χ. φήμες, διαδόσεις, αποκλεισμός) Ηλεκτρονική (π.χ. απειλές, προσβολές, δημοσιοποίηση εικόνων, διάδοση φημών μέσω κινητού τηλεφώνου και διαδικτύου) Εκτός από τις παραπάνω μορφές βίας αρκετοί μαθητές υφίστανται εκφοβισμό "υποκινούμενης παραβατικότητας" όταν αναγκάζονται από το θύτη να κάνουν ανάρμοστες ή παρεξηγήσιμες πράξεις προς άλλους (π.χ. κλοπές) και έτσι μετατρέπονται σε ακούσιους θύτες.

8 Η διαλεκτική του εκφοβισμού: Οι άμεσα εμπλεκόμενοι Ο θύτης Δημοφιλής αλλά με χαμηλή αυτοεκτίμηση Ναρκισσιστικό σχήμα προσωπικότητας Ρέπει προς την παραβατικότητα Δίχως ηθικούς ενδοιασμούς ή τύψεις ή ενσυναίσθηση Αδιαφορεί για τις συνέπειες ή την πιθανή τιμωρία Ικανοποείται προκαλώντας «πόνο» Απολαμβάνει την αίσθηση δύναμης πάνω στο θύμα Χειριστικός - Κατηγορεί το θύμα Το θύμα Ανασφαλής, αγχώδης, μοναχικός, κοινωνικά απομονωμένος Ανήκει σε μειοψηφική ομάδα Σωματικά αδύναμος «Προκλητικός» (αδέξιος, θορυβώδης ) Παθητικός, εσωστρεφής, με χαμηλή αυτοεκτίμηση Ο παρατηρητής Υποστηρίζει τον θύτη Προσποιείται ότι δεν είδε τίποτα, απομακρύνεται από τη σκηνή «Θυματοποιείται», παγώνει, παραμένει αδρανής Μπορεί να αποδοκιμάζει το θύτη αλλά δεν το δείχνει Κοινωνικό οικογενειακό υπόβαθρο Σχολικό περιβάλλον Άμεσοι Συντελεστές Εκφοβισμός Ο εκφοβισμός δεν συμβαίνει στο κενό. Είναι πράξη κοινωνικής παθογένειας.

9 Η διαλεκτική του εκφοβισμού: Το πλαίσιο Κοινωνικό / οικογενειακό υπόβαθρο Πρότυπα βίας Κοινωνία σε κρίση Κατάρρευση ηθικών αξιών Δικαίωση της βίας ως λύση στα προβλήματα Θεωρίες επικράτησης του ισχυρότερου Στιγματισμός της διαφορετικότητας Κοινωνικό οικογενειακό υπόβαθρο Σχολικό περιβάλλον Σχολικό περιβάλλον Ελλιπής ενημέρωση του διδακτικού προσωπικού Έλλειψη πολιτικής αντιμετώπισης του εκφοβισμού Μαζικότητα, μεγάλη ποικιλία χαρακτηριστικών στο μαθητικό σώμα Ανία, παθητικότητα των μαθητών Έλλειψη βούλησης αντιμετώπισης του προβλήματος Γραφειοκρατία Ευθυνοφοβία Απουσία μέντορα, τυπικές σχέσεις δασκάλων -μαθητών Άμεσοι Συντελεστές Εκφοβισμός Ο εκφοβισμός δεν συμβαίνει στο κενό. Είναι πράξη κοινωνικής παθογένειας.

10 Το πλέγμα των επιπτώσεων Θύματα Σωματικές επιπτώσεις Γρατζουνιές, μώλωπες, διαστρέμματα, διάσειση Πονοκέφαλοι, στομαχόπονοι Αϋπνία, εφιάλτες Απώλεια όρεξης, βουλιμία Ψυχολογικές επιπτώσεις Στρες - Άγχος Κυκλοθυμία Ευερεθιστότητα Κρίσεις πανικού Χαμηλή αυτοεκτίμηση Αίσθημα ενοχής και φόβου Κατάθλιψη - Αυτοκτονικές τάσεις Κοινωνικές επιπτώσεις Απομόνωση Δυσκολία στη δημιουργία φίλων Υποταγή στην ομάδα των νταήδων Ακαδημαϊκές επιπτώσεις Σχολική άρνηση - απουσίες Χαμηλές επιδόσεις Μειωμένη ικανότητα συγκέντρωσης Θύτες Αδυναμία να αποδεχτούν τον εαυτό τους και να αντλήσουν δύναμη και αυτοεκτίμηση με θετικούς, δημιουργικούς τρόπους Δυσκολία διαπροσωπικών σχέσεων, διαχείρισης θυμού και συγκρούσεων Έχουν αυξημένο κίνδυνο νεανικής και ενήλικης εγκληματικότητας Παρατηρητές Εκτίθενται σε ένα συντριπτικό ηθικό δίλημμα Κινδυνεύουν να στοχοποιηθούν Συνηθίζουν σε μια «κουλτούρα βίας»

11 Διάχυτη διαταραχή του σχολικού περιβάλλοντος Οι έρευνες έχουν αποκλίνοντα αποτελέσματα που πιθανότατα οφείλονται σε: μεθοδολογικές διαφορές, διαφορετικούς ορισμούς του φαινομένου για τους συμμετέχοντες, τα διάφορα είδη εκφοβισμού, χρονολογικές και δημογραφικές αποκλίσεις, διαφορετικό τρόπο ανάλυσης των δεδομένων κ.λ.π.. Επιπλέον το θέμα θεωρείται taboo και αυτό ίσως σημαίνει ότι υπάρχουν «κλειστά στόματα». Ένα ασφαλές συμπέρασμα είναι ότι το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού είναι υπαρκτό και διάχυτο Ενδεικτικές μελέτες Διεθνείς Harvard School of Health Study USA (2011) Ποσοστό εμφάνισης 44% στο Γυμνάσιο, 20% στο Λύκειο, Δημοτικό US Department of Health and Human Services (2012) Ποσοστό εμφάνισης 37% National Education Association USA (2013) 1 στους 3 μαθητές Γυμνασίου έχει πέσει θύμα εκφοβισμού Action plan on bullying -UK (2013) Συγκριτική μελέτη μεταξύ 39 ευρωπαικών χωρών. Μέσο ποσοστό εμφάνισης 29.2% Ενδεικτικές μελέτες Ελλάδα Σε παλαιότερες μελέτες τα ποσοστά κυμαίνονται ανάλογα με την ηλικία και τη μεθοδολογία: 30% (Kalliotis, 2000) 6-8% (Πετρόπουλος & Παπαστυλιανού, 2001) 14.7% (Pateraki & Houndoumadi, 2001) 37% (EKKE, 2006) Ε.Ψ.Υ.Π.Ε. (2010) «Το 10-15% των μαθητών πέφτουν θύματα διαφόρων μορφών εκφοβισμού και βίας στο σχολείο»

12 Διάχυτη διαταραχή του σχολικού περιβάλλοντος Πρόγραμμα ΔΑΦΝΗ Ευρωπαϊκή Έρευνα για το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού (2012) Συμπεριφορές Το να πειράζεις κοροϊδεύεις κάποιον εξαιτίας της εξωτερικής του εμφάνισης Τα παρατσούκλια ή οι κοροϊδευτικές εκφράσεις που στοχεύουν στο χρώμα ή στην καταγωγή κάποιου Το να αναγκάζεις κάποιον να κάνει πράγματα που θες με τη χρήση βίας (λεκτική, σωματική ή ψυχολογική) Ποσοστό 67.36% 55.50% 67.80% Το να είσαι κακός με κάποιον κοροϊδεύοντάς τον, κάνοντας πλάκα εις βάρος του, ασκώντας του φυσική ή λεκτική βία περισσότερες από μια φορές Το να κοροϊδεύεις κάποιον, ρίχνοντάς τον και ακινητοποιώντας τον στο έδαφος 65.29% 60.04% Το να αποκλείεις απομονώνεις κάποιον 37.84% Το να χρησιμοποιείς τηλέφωνο / / chat rooms/ δίκτυα ηλεκτρονικής κοινωνικής δικτύωσης για να εκφοβίζεις και να απειλείς κάποιον 60.98% Το να προσβάλεις κάποιον μέσω περιπαιχτικών ιστοριών / αστείων 29.64%

13 ΜΕΡΟΣ Β' Σχολικός εκφοβισμός και παιδιά με Διαταραχές του Αυτιστικού Φάσματος

14 Ανησυχητικές Στατιστικές για τα παιδιά με ΔΑΦ Πρόσφατη έρευνα στις ΗΠΑ (2013) αναφέρει ότι το 70% των παιδιών στο φάσμα του αυτισμού υπόκειται σε σχολικό εκφοβισμό. -Kennedy Krieger Institute, Baltimore, USA. Το Interactive Autism Network (2012) αναφέρει ότι το 63% των παιδιών στο Φάσμα έχουν πέσει θύματα εκφοβισμού. Σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου Johns Hopkins (2011) 61 % των παιδιών με Άσπεργκερ έχουν υποστεί σχολικό εκφοβισμό. Έρευνα της NAS (2006), αναφέρει ότι σύμφωνα με συντηρητικές εκτιμήσεις 2 στα 5 παιδιά με ΔΑΦ έχουν εκφοβιστεί. Ο αριθμός για τα παιδιά με Άσπεργκερ ή ΥΛΑ είναι ακόμα υψηλότερος (3 στα 5). Προηγούμενη έρευνα ανεβάζει το ποσοστό για την συγκεκριμένη υποομάδα ΔΑΦ στο 90% (Little, 2002). Έρευνα του Πανεπιστημίου Washington (St. Louis-USA) του 2012, επιβεβαιώνει ότι τα παιδιά με ΔΑΦ έχουν τέσσερις φορές περισσότερη πιθανότητα να υποστούν σχολικό εκφοβισμό (46% μαθητές με ΔΑΦ 10,2% γενικός πληθυσμός). To Πανεπιστήμιο Berkeley (California USA) μετά από έρευνα σε δείγμα μαθητών καταλήγει: «Το ποσοστό σχολικού εκφοβισμού και θυματοποίησης των παιδιών με ΔΑΦ είναι ανησυχητικά υψηλό». Άλλη έρευνα της NAS (Reid and Batten, 2006), δείχνει ότι το 40% των παιδιών με ΔΑΦ έχουν θυματοποιηθεί στο σχολείο ενώ το ποσοστό για τους μαθητές με Σύνδρομο Άσπεργκερ ανεβαίνει στο 59%. Σε έρευνα που έγινε στον Καναδά (Cappadocia et al., 2012) βρέθηκε ότι το 77% των παιδιών στο Φάσμα, έχουν υποστεί σχολικό εκφοβισμό. Έρευνα του 2012, του Πανεπιστημίου Bond (Queensland Australia) αναφέρει ότι το 80% των μαθητών με Αυτισμό έχουν υποστεί εκφοβισμό. Έρευνα του Autism Spectrum Australia (2012) σε ενήλικες στο Φάσμα έδειξε ότι το 70% είχε πέσει θύμα εκφοβισμού στο σχολείο. Τα παιδιά που βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού κινδυνεύουν περισσότερο να γίνουν θύματα σχολικού εκφοβισμού, (Attwood, 2005 ).

15 Παιδιά με ΔΑΦ: Εύκολοι στόχοι Στο σχολείο, τα παιδιά με ΔΑΦ συχνά γίνονται στόχοι εκφοβισμού Τα παιδιά με ΔΑΦ εμφανίζουν περίεργες (για τους άλλους) και συχνά ακατανόητες συμπεριφορές με αποτέλεσμα να ξεχωρίζουν, ειδικά κατά την εφηβεία, επειδή έχουν: Δυσκολίες στη κοινωνική αλληλεπίδραση Δυσκολίες στη λεκτική και εξωλεκτική επικοινωνία Στερεοτυπίες πιθανά αισθητηριακά προβλήματα Επιπλέον τα άτομα με ΔΑΦ είναι κοινωνικά «αφελή» καθώς δυσκολεύονται να αποκωδικοποιήσουν τη γλώσσα του σώματος και τις εκφράσεις των άλλων ή/και να αντιληφθούν τα απώτερα κίνητρά τους. «υποκινούμενης παραβατικότητας» όταν κάποιος που προτίθεται να τα ξεγελάσει τους προσφέρει τη «φιλία» του και τα κατευθύνει, ως «φίλος» πλέον, να εμπλακούν σε ανάρμοστες καταστάσεις. Κάποια παιδιά με ΔΑΦ θα κάνουν πράγματα που τους λένε οι συμμαθητές τους για να γίνουν αποδεκτά από την ομάδα αλλά χωρίς να μπορούν να καταλάβουν ότι οι πράξεις τους είναι ανάρμοστες και ότι μπορεί να βρουν το μπελά τους. Οι μαθητές με ΔΑΦ προτιμούν να παίζουν μόνοι και αυτή η απομόνωση, χωρίς την υποστήριξη των συμμαθητών, τους κάνει ευάλωτους σε εκφοβισμό. Επομένως είναι «ιδανικοί στόχοι» για τους νταήδες Επίσης μπορεί να μιλάνε με έναν ασυνήθιστα μηχανικό, επίσημο ή «ξύλινο» τρόπο, να συμπεριφέρονται εκκεντρικά ή να κάνουν ανάρμοστα σχόλια. Οι μαθητές με ΔΑΦ είναι πιθανόν να μην μπορούν να αναφέρουν σωστά ένα περιστατικό εκφοβισμού.

16 Παιδιά με ΔΑΦ: Εύκολοι στόχοι «Είμαστε τα ιδανικά θύματα κάτι που οι νταήδες καταλαβαίνουν αμέσως: δεν έχουμε τακτικές λεκτικής ή σωματικής αυτοάμυνας, είμαστε απίστευτα αφελείς Κάτι τόσο απλό όσο ένα ειρωνικό σχόλιο μπορεί να μας κάνει να ξεσπάσουμε σε δάκρυα ή να οργιστούμε.» - Claire Sainsbury, Martian in the playground Ο Θοδωρής πάει στην Πρώτη Γυμνασίου και ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τα τρένα. Γνωρίζει όλους τους τοπικούς προορισμούς και τις ανταποκρίσεις. Διαβάζει βιβλία για τρένα και συλλέγει φωτογραφίες τους. Συχνά προσπαθεί να πιάσει κουβέντα με τους συμμαθητές του για τα τρένα. Όταν αγχώνεται, ηρεμεί μιλώντας για τρένα και κοιτάζοντας το άλμπουμ με τις φωτογραφίες που συλλέγει. Κάποια από τα παιδιά στη τάξη του, τον κοροϊδεύουν βάζοντάς τον να επαναλαμβάνει πληροφορίες, τον μπερδεύουν μιλώντας για ανύπαρκτους προορισμούς ή προσπαθούν να τον αγχώσουν αναφέροντας φανταστικά περιστατικά σχετικά με τρένα. Ο Θοδωρής δυσκολεύεται να ξεχωρίσει πότε οι άλλοι στα αλήθεια μοιράζονται τα ενδιαφέροντά του και πότε τα χρησιμοποιούν για να τον πειράξουν. Κάποια στιγμή τα αγόρια πήραν το άλμπουμ από την τσάντα του και τον κορόιδευαν καθώς έτρεχε πίσω τους αναστατωμένος. Τελικά πρόλαβε ένα από τα παιδιά και ένα μέλος του διδακτικού προσωπικού τον είδε να το χτυπάει. Επειδή ο δάσκαλος δεν γνώριζε τι είχε προηγηθεί και καθώς ο Θοδωρής δεν μπόρεσε να εξηγήσει τι είχε συμβεί, τιμωρήθηκε.

17 Όταν ο μαθητής με ΔΑΦ εκλαμβάνεται ως εκφοβιστής Οι μαθητές με ΔΑΦ μπορεί να παρουσιάσουν (φαινομενικά) εκφοβιστική συμπεριφορά για τους παρακάτω λόγους. Μιμούνται συμπεριφορές που είδαν. Ο μόνος τρόπος κοινωνικής αλληλεπίδρασης που πιθανόν κατανοούν είναι «δράση αντίδραση», είναι απίθανο ότι το κίνητρο τους είναι να προκαλέσουν κακό. Επιζητούν μια κοινωνική σχέση αλλά με κοινωνικά ακατάλληλο τρόπο. Ακολουθούν προτροπές ή οδηγίες άλλων ή επιδιώκουν να γίνουν αποδεκτοί σε μια παρέα με παρόμοιες συμπεριφορές. Θέλουν να ανταποδώσουν χωρίς όμως να κατανοούν τις συνέπειες των πράξεών τους. Θέλουν οι ίδιοι να αποφύγουν πιθανό εκφοβισμό. Θεωρούν ότι έτσι θα κάνουν φίλους Εάν χάσουν σε κάποιο παιχνίδι μπορεί να αντιδράσουν επιθετικά επειδή δεν κατανοούν τις έννοιες «χάνω» και «κερδίζω». Ο Πέτρος φοιτά στην 1 η τάξη. Ο δάσκαλός του ανησυχεί γιατί δείχνει επιθετική συμπεριφορά στην αυλή. Κυνηγάει τα άλλα παιδιά ή τους ορμάει από πίσω. Οι συμμαθητές του συχνά τρομάζουν και τον σπρώχνουν μακριά ή τον χτυπούν αλλά ο Πέτρος απλά γελάει και συνεχίζει να τους κυνηγάει. Μιλώντας με τους γονείς του, ο δάσκαλός του κατάλαβε ότι στον Πέτρο αρέσει να βλέπει αγώνες πάλης στην τηλεόραση και ότι προσπαθεί να «αναπαραστήσει» σκηνές από τους αγώνες με τους συμμαθητές του. Έγραψε τότε μια κοινωνική ιστορία για να βοηθήσει τον Πέτρο να καταλάβει ότι τα σκληρά παιχνίδια μπορεί να τα παίζει με τον μπαμπά του στο σπίτι και όχι στην αυλή του σχολείου. Του έδωσε επίσης διάφορες κάρτες με πιο κατάλληλα παιχνίδια και δραστηριότητες και στο διάλειμμα τον ενθάρρυνε να δίνει την κατάλληλη κάρτα στους συμμαθητές του κάθε φορά που ήθελε να παίξει κάτι. Ο δάσκαλος επίσης εξήγησε στα άλλα παιδιά ότι θα βοηθούσαν τον Πέτρο να μάθει να παίζει σωστά αν ακολουθούσε τις οδηγίες στις κάρτες. Επίσης ο δάσκαλος καθιέρωσε ένα πρόγραμμα ενίσχυσης της φιλίας δίνοντας αυτοκόλλητα στα παιδιά κάθε φορά που βοηθούσαν τον Πέτρο.

18 Στρατηγικές για την διαχείριση της εκλαμβανόμενης ως εκφοβιστικής συμπεριφοράς των μαθητών με ΔΑΦ Μπορεί να χρησιμοποιηθεί κοινωνική εκπαίδευση για να βοηθηθεί ο μαθητής να αναπτύξει τις κατάλληλες δεξιότητες κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Μπορεί να χρειάζονται ακριβείς οδηγίες σχετικά με το ποιοί είναι οι κοινωνικά αποδεκτοί τρόποι να εκφράζουν τα συναισθήματά τους. Οι οδηγίες πρέπει να είναι σαφείς και συγκεκριμένες έτσι ώστε το παιδί να καταλάβει σε ποιες συμπεριφορές αναφέρονται. Για να είστε σίγουροι ότι ο μαθητής με ΔΑΦ καταλαβαίνει τι συνεπάγεται η «εκφοβιστική» συμπεριφορά του, θα μπορούσατε να δημιουργήσετε μια γραπτή ή/και εικονογραφημένη λίστα των συνεπειών. Μπορείτε επίσης να ενισχύσετε τις κοινωνικά αποδεκτές αλληλεπιδράσεις μέσω ενός συστήματος επιβράβευσης που θα περιλαμβάνει κατάλληλες, σαφείς και άμεσες επιβραβεύσεις Να λέτε «Δεν πρέπει να κλωτσάς, να χτυπάς και να σπρώχνεις τα άλλα παιδιά» αντί να λέτε «Μην πειράζεις τα άλλα παιδιά». Έτσι θα είστε σίγουροι ότι ένα παιδί με ΔΑΦ καταλαβαίνει τι σημαίνει απαράδεκτη συμπεριφορά. Μην υποθέτετε ότι οι μαθητές με ΔΑΦ αντιλαμβάνονται τι εννοείτε όταν λέτε «Να είσαι καλό παιδί». Θα πρέπει να κάνετε λίστες με τις θετικές ή φιλικές συμπεριφορές που αναμένονται από αυτούς ανάλογα με την περίσταση. Τα συμπεριφορικά προβλήματα μπορούν επίσης να αντιμετωπισθούν μέσω Εξατομικευμένων Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων που θέτουν συγκεκριμένους στόχους και χρησιμοποιούν συγκεκριμένες, για κάθε στόχο, στρατηγικές επίτευξής του. Οι μαθητές με ΔΑΦ πρέπει επίσης να διδάσκονται στρατηγικές ηρεμίας και χαλάρωσης όταν αναστατώνονται, ως εναλλακτική λύση στην επιθετική έκφραση του άγχους ή του θυμού τους.

19 ΜΕΡΟΣ Γ' Αντιμετωπίζοντας τον σχολικό εκφοβισμό των παιδιών με ΔΑΦ

20 Αρχές μιας πολιτικής ενάντια στον σχολικό εκφοβισμό Απαιτείται συστημική και συστηματική προσέγγιση Πρέπει να υπάρχουν μηχανισμοί εφαρμογής, παρακολούθησης και αναθεώρησής της Πρέπει να δίνει σε όλα τα μέλη της σχολικής κοινότητας τη δυνατότητα να έχουν ενεργό ρόλο στην εφαρμογή της Πρέπει να διασφαλίζει ότι οι γονείς και κηδεμόνες που εκφράζουν κάποιο παράπονο σχετικά με περιστατικό εκφοβισμού, αντιμετωπίζονται σοβαρά Πρέπει να διασφαλίζει ότι όλοι μαθητές και μέλη του προσωπικού αντιλαμβάνονται ότι κάθε περιστατικό εκφοβισμού θα αντιμετωπίζεται με αποτελεσματικότητα και ευαισθησία Καθορισμός πολιτικής Ενημέρωση διδασκόντων υποστηρικτικού προσωπικού Ενημέρωση συμμαθητών Ενίσχυση της κατανόησης και αποδοχής της διαφορετικότητας με πρακτικό τρόπο Οργάνωση σχεδίου πρόληψης Συνεπής εφαρμογή της πολιτικής που έχει συμφωνηθεί Πρέπει να ενημερώνεται από άλλες σχετικές πολιτικές που εφαρμόζονται αλλού

21 Γενικές στρατηγικές αντιμετώπισης Διασφαλίστε ότι οι σχολικοί κανόνες σχετικά με τον εκφοβισμό είναι σαφείς έτσι ώστε να μην μπορούν να υπάρξουν παρεξηγήσεις σχετικά με το τι συνιστά εκφοβισμό. Εντοπίστε τις ώρες και τους χώρους υψηλού κινδύνου και αν είναι δυνατόν αυξήστε την επιτήρηση Διαλέξτε εσείς τα μέλη των ομάδων όταν οι μαθητές πρέπει να δουλέψουν ομαδικά Δημιουργείστε ένα «κουτί εκφοβισμού». Δώστε θετικά παραδείγματα και επιβραβεύστε τη θετική συμπεριφορά. Αντιμετωπίστε τον ηλεκτρονικό εκφοβισμό.

22 Ειδικές στρατηγικές αντιμετώπισης Για το Δημοτικό Δημιουργείστε ένα «κύκλο φίλων» - μια ομάδα 6 έως 8 παιδιών που προσφέρονται να υποστηρίξουν τον μαθητή με ΔΑΦ συμπεριλαμβάνοντάς τον στη παρέα τους. Δημιουργείστε το «παγκάκι της φιλίας» στο προαύλιο. Αυτό είναι ένα καθορισμένο παγκάκι όπου κάθονται όσοι επιθυμούν να προσκληθούν για να συμμετέχουν σε κάποιο παιχνίδι. Ορίστε μία περιοχή της σχολικής αυλής ως «χώρο ήσυχου παιχνιδιού» ή επιτρέψτε στους μαθητές με ΔΑΦ να έχουν πρόσβαση σε ειδικούς χώρους. Δομήστε την ώρα του διαλείμματος. Τα παιδιά με ΔΑΦ ανταποκρίνονται καλύτερα στη δόμηση έτσι βρίσκουν το αδόμητο περιβάλλον του διαλείμματος ιδιαίτερα απαιτητικό. Οργανώστε «φίλους» για τη διαδρομή από και προς το σχολείο. Μερικά σχολεία βρίσκουν ότι η μετατόπιση των ωρών του διαλείμματος αποδίδει αφού δεν βρίσκονται όλοι οι μαθητές ταυτόχρονα μαζί στην αυλή. Επιτρέψτε στους μαθητές με ΔΑΦ να χρησιμοποιούν ένα ιδιαίτερο χώρο, π.χ. την αίθουσα Η/Υ, κατά το διάλειμμα. Οργανώστε «λέσχες διαλειμμάτων». Αυτές επιβλέπονται από ένα μέλος του προσωπικού και παρέχουν τη δυνατότητα για οργανωμένες δραστηριότητες. Για το Γυμνάσιο Εάν είναι δυνατό αυξήστε την επιτήρηση στο διάλειμμα. Ορίστε συγκεκριμένα θρανία για κάποια παιδιά.

23 Βιωματική προσέγγιση Στο Δημοτικό Το παιχνίδι ρόλων μπορεί να αποτελέσει ένα αποτελεσματικό εργαλείο ενάντια στον εκφοβισμό, ιδιαίτερα με μικρές ομάδες (μια τάξη ή ένα επίπεδο). Οι μαθητές με τη σειρά παίρνουν το ρόλο του «στόχου», του «νταή», των «οπαδών του νταή» και των «παρατηρητών» και ομαδικά αποφασίζουν την καλύτερη έκβαση σε διάφορα σενάρια. Το παιχνίδι μπορεί να τελειώσει με ένα «μαθητικό δικαστήριο» που θα αποφασίσει ποια είναι η κατάλληλη ποινή για τον «νταή». Υπάρχουν επίσης διάφορες γραπτές δραστηριότητες που μπορούν να βοηθήσουν τους μαθητές να αντιμετωπίσουν το φαινόμενο του εκφοβισμού. Για παράδειγμα μπορείτε να ζητήσετε από τους μαθητές να ξαναγράψουν ένα πιο κατάλληλο τέλος για μια ιστορία εκφοβισμού κατά το οποίο το θύμα βρίσκει νέους τρόπους να αντιμετωπίσει τον νταή ή ο νταής βρίσκει άλλο τρόπο «διασκέδασης» στο προαύλιο. Θα μπορούσατε επίσης να σχεδιάσετε υποθετικά σενάρια, τα οποία αναπτύσσουν την κριτική τους ικανότητα και τη ανεκτικότητά τους. Σε αυτά οι μαθητές πρέπει να σκεφτούν και να γράψουν πως θα αντιδρούσαν αν εκφοβίζονταν ή αν πιέζονταν να συμμετάσχουν σε ομάδα εκφοβισμού άλλων ή αν γίνονταν μάρτυρες κάποιου ανάλογου περιστατικού. Στο Γυμνάσιο Το θέμα του σχολικού εκφοβισμού μπορεί να συζητηθεί σε βάθος σε μαθήματα όπως η Οικιακή Οικονομία, ενθαρρύνοντας τους μαθητές να μιλήσουν είτε για υποθετικές καταστάσεις είτε για βιώματά τους. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε κάποιο παιχνίδι ρόλων για να βοηθήσετε τους μαθητές να καταλάβουν που βρίσκονται τα όρια της κάθε συμπεριφοράς και για να δείξετε παραστατικά, πως το να ενοχλούμε κάποιον μπορεί να ερμηνευθεί διαφορετικά, ανάλογα με την αντίδραση του στόχου, την αρχική πρόθεση και τη σχέση που διαμορφώνεται ανάμεσα στους εμπλεκόμενους. Θα πρέπει επίσης να συζητηθούν πιο «ύπουλα» είδη εκφοβισμού ειδικά ο έμμεσος και ο μη λεκτικός στους οποίους ένας μαθητής με ΔΑΦ είναι πιο ευάλωτος, για να μπορούν οι μαθητές να τους αναγνωρίζουν. Πολύ χρήσιμη θα ήταν και μια συζήτηση πάνω στο θέμα της πίεσης των συνομηλίκων καθώς και των αποτελεσμάτων του εκφοβισμού. Οργανώστε σχετικά projects μαζί με τους μαθητές.

24 Ενισχύοντας την κατανόηση σχετικά με τις ΔΑΦ στο σχολείο Μεταξύ των συμμαθητών Δημιουργείστε τετράδια εργασίας με τα οποία οι μαθητές μαθαίνουν να καταλαβαίνουν τις δικές τους δυνάμεις και τους τομείς όπου χρειάζονται υποστήριξη. Αυτό θα τους βοηθήσει να καταλάβουν ότι όλοι είμαστε διαφορετικοί. Διοργανώστε ενημερωτικές εκδηλώσεις για όλο το σχολείο σχετικά με τις αναπηρίες και τους τρόπους με τους οποίους μπορούμε να υποστηρίξουμε άτομα με αναπηρία. Επιβραβεύστε (ανάλογα με το σύστημα που ισχύει στο σχολείο σας) πράξεις καλοσύνης και ανεκτικότητας και γενικά κάθε θετική συμπεριφορά. Υποστηρίξτε τους συμμαθητές των παιδιών με ΔΑΦ στη προσπάθειά τους να κατανοήσουν και να πλησιάσουν αυτά τα άτομα δίνοντάς τους πρακτικές ιδέες για το πώς θα συμπεριφερθούν απέναντί τους Μεταξύ των διδασκόντων Σε κανέναν δεν αξίζει να ταπεινώνεται ή να γελοιοποιείται ανεξάρτητα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του και το προσωπικό του σχολείου παίζει σημαντικό ρόλο στην διάδοση αυτού του πνεύματος στους μαθητές και στην ενίσχυση του σεβασμού για τους άλλους. Το προσωπικό του σχολείου μπορεί να θεωρεί μερικές φορές ότι οι μαθητές με ΔΑΦ ευθύνονται για τις εκφοβιστικές συμπεριφορές των συμμαθητών τους απέναντί τους εξαιτίας της εκκεντρικότητάς τους και να νομίζει ότι ο εκφοβισμός θα σταματήσει αν τα θύματα αλλάξουν συμπεριφορά. Κανένα παιδί δεν πρέπει να θεωρείται υπεύθυνο για την εκφοβιστική συμπεριφορά απέναντί του λόγω της συμπεριφοράς ή της εμφάνισής του. Τα σχολεία θα πρέπει να φροντίσουν για την εκπαίδευση του προσωπικού ( διοικητικού, διδακτικού και υποστηρικτικού) ούτως ώστε για να ενισχυθεί η κατανόησή τους για τα παιδιά με ΔΑΦ. Αυτό θα βοηθήσει το προσωπικό να μην συμβάλλει, έστω και άθελά του, στην κακομεταχείριση των παιδιών με ΔΑΦ εξαιτίας συμπεριφορών τους που δεν μπορούν να ελέγξουν.

25 Τι μπορώ να κάνω για το παιδί μου; Ενημερώστε το σχολείο με όσες λεπτομέρειες κρίνετε απαραίτητες Μάθετε το παιδί να μην σκέφτεται φωναχτά Δείξτε του πώς να κρύβει τα χέρια του κάτω από το θρανίο εάν κάνει κάποια περίεργη κίνηση, κρατώντας λίγο blu tac ή ένα μολύβι Ενημερώστε με απλά λόγια τους συμμαθητές ότι αυτές οι κινήσεις δείχνουν άγχος και ζητήστε τους να το βοηθούν Προσπαθήστε να φτιάξετε εσείς ένα κύκλο φίλων κανονίζοντας συναντήσεις πχ. για κάποιο project ή δραστηριότητα μετά το σχολείο ή το Σαββατοκύριακο Συνεννοηθείτε με το σχολείο για το αν είναι δυνατόν το παιδί να έχει έναν χώρο όπου θα απασχολείται στα διαλείμματα πχ. βιβλιοθήκη ή αίθουσα υπολογιστών Εξηγείστε του πως πρέπει να βρίσκεται κοντά σε μεγάλες παρέες και να μην απομονώνεται Βρείτε μερικές ψύχραιμες απαντήσεις σε προσβλητικά σχόλια και κάνετε πρόβα με το παιδί στο σπίτι για το πώς πρέπει να απαντά στους νταήδες πχ. ο νταής λέει: «Βρωμάς». Το παιδί απαντά: «Και βέβαια όχι, αφού κάνω μπάνιο κάθε μέρα». Αυτή η άσκηση δεν στοχεύει τόσο στο να αποστομωθεί ο νταής όσο στο να δώσει ένα μέρος του ελέγχου στο θύμα. Διδάξτε του τα χαρακτηριστικά του καλού φίλου και τι θα πρέπει να αποφεύγει Η άξία της σωστής ενημέρωσης «Άκουσε νεαρέ», λέει ο δάσκαλος με έντονη φωνή, «βαρέθηκα αυτή τη συμπεριφορά. Όταν απευθύνεσαι σε μένα θα με αποκαλείς κύριε, κατάλαβες;». Ο Δημήτρης μπερδεύτηκε. Τι σημαίνει απευθύνομαι; Γιατί να μην αποκαλεί τον δάσκαλο με το όνομά του; Δεν ξέρει τι πρέπει να κάνει. Εξαιτίας των εγγενών χαρακτηριστικών του αυτισμού ο μαθητής που βρίσκεται στο φάσμα μπορεί να φανεί παραβατικός, αδιάφορος ή προκλητικός. Μπορεί να μην καταλαβαίνει τι του ζητείται ή να διορθώνει τον δάσκαλο με διδακτικό ύφος ή να εκλαμβάνει κυριολεκτικά τα λόγια του δασκάλου. Όταν ο δάσκαλος δεν γνωρίζει για το φάσμα του αυτισμού και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των ατόμων που βρίσκονται σε αυτό είναι πιθανόν να καταφύγει στις συστηματικές παρατηρήσεις ή ακόμα και στις επανειλημμένες τιμωρίες προκειμένου να «πειθαρχήσει» το παιδί με αποτέλεσμα να μετατρέπεται άθελά του σε εκφοβιστή.

26 Υποστηρίζοντας τους μαθητές με ΔΑΦ Μπορείτε να βοηθήσετε ένα παιδί με ΔΑΦ να μάθει να ξεχωρίζει μεταξύ εκφοβισμού και τυχαίων περιστατικών ή παρεξηγήσεων διδάσκοντάς του κοινωνικές δεξιότητες μέσω παιχνιδιών ρόλων ή κοινωνικών σεναρίων ή ακόμα και εικόνων που αποτυπώνουν κοινωνικές καταστάσεις. Μια καθιερωμένη μέθοδος αποκωδικοποίησης κοινωνικών καταστάσεων για παιδιά με ΔΑΦ είναι η χρήση Κοινωνικών Ιστοριών Τα μεγαλύτερα παιδιά μπορεί να επωφεληθούν από κουίζ πολλαπλών επιλογών με τα οποία διδάσκονται να επιλέγουν κατάλληλες απαντήσεις σε υποθετικές καταστάσεις Μερικοί μαθητές με ΔΑΦ μπορεί να χρειάζονται λεπτομερή εξήγηση του τι είναι εκφοβισμός και ίσως κάποια οπτική αναφορά (φωτογραφίες ή εικόνες) που δείχνουν παραστατικά τη διαφορά μεταξύ καταστάσεων που συνιστούν εκφοβισμό και άλλων λιγότερο σοβαρών διενέξεων ή παρεξηγήσεων. Οι μαθητές με ΔΑΦ μπορούν να ωφεληθούν από ένα δομημένο πρόγραμμα κοινωνικής εκπαίδευσης και να βελτιώσουν τις επικοινωνιακές τους δεξιότητες και τις αντιδράσεις τους ανάλογα με το κοινωνικό πλαίσιο. Οι μαθητές με ΔΑΦ μπορεί να χρειαστούν εναλλακτικούς τρόπους αναφοράς ενός περιστατικού εκφοβισμού όπως σκίτσα ή εικόνες. Οι μαθητές με ΔΑΦ θα πρέπει να έχουν εκπαιδευτεί σε στρατηγικές αντιμετώπισης του εκφοβισμού όπως χρήση συγκεκριμένων εκφράσεων ή αντίδραση βάσει ενός προκαθορισμένου σχεδίου. Το σχολείο θα πρέπει να διατηρεί στενή επαφή με τις οικογένειες των ευάλωτων μαθητών αλλά και των νταήδων και να επιδιώκει να μοιράζεται με αυτές τις στρατηγικές μείωσης του σχολικού εκφοβισμού που εφαρμόζει.

27 Συμπέρασμα Οι μαθητές με ΔΑΦ μπορούν να τα καταφέρουν σε ένα τυπικό σχολείο και πολλοί από αυτούς τα καταφέρνουν. Η παρουσία τους στη τυπική τάξη μπορεί να είναι μια θετική εμπειρία τόσο για αυτούς όσο και για τους συμμαθητές τους και μια ευκαιρία να ενισχυθεί η ανεκτικότητα και η κατανόηση της διαφορετικότητας. Με τις κατάλληλες στρατηγικές μπορείτε να μετατρέψετε τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μαθητές με ΔΑΦ σε ευκαιρία να εμπλουτίσετε την εκπαιδευτική εμπειρία όλων των παιδιών. «Νιώθω ότι τελικά φτάνω στο τέλος του τούνελ. Στο διαγωνισμό μαθηματικών κατάφερα να προκριθώ στον τελικό. Σοκαρίστηκαν όλοι γιατί με θεωρούσαν χαζό. Κάποιοι νόμιζαν ότι αντέγραψα αλλά οι περισσότεροι άλλαξαν γνώμη. Είμαι πραγματικά υπερήφανος» - Μαθητής με ΔΑΦ

28 Περισσότερα για τον εκφοβισμό - 1 Σχολικός εκφοβισμός και Διαταραχές του Αυτιστικού Φάσματος Με τη συνεργασία της National Autistic Society Oδηγός για εκπαιδευτικούς Οδηγός για γονείς Οδηγός για μαθητές Σύντομα στο

29 Περισσότερα για τον εκφοβισμό - 2 Beat bullying Bullybusters Bullying UK ChildLine Cyber mentoring Kidscape Kidsmart Stop text bullying Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου Ανοιχτή Γραμμή Καταγγελιών για παράνομο περιεχόμενο ή παράνομη συμπεριφορά στο Διαδίκτυο - Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου Προώθηση της ασφαλούς χρήσης του Διαδικτύου από τοπανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο INSAFE - Πανευρωπαϊκό Δίκτυο Εθνικών Κέντρων Ενημέρωσης και Επαγρύπνησης για ένα Ασφαλέστερο Διαδίκτυο υπό την αιγίδα της Ε.Ε. Πρόγραμμα Πλαίσιο Safer Internet της Ευρωπαϊκής Επιτροπή Ελληνική Εταιρία Μελέτης της Διαταραχής Εθισμού στο Διαδίκτυο Ο Οργανισμός Childnet International ΥποΣΤΗΡΙΖΩ : Γραμμή Βοηθείας του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου

30 Περισσότερα για τον εκφοβισμό - 3 Άλλοι οργανισμοί: Παραδείγματα εθνικών σχεδίων δράσης με ενημερωτικό υλικό και σχέδια μαθημάτων: Australian Bullying. No Way Canada, Promoting Relationships and Eliminating Violence United States Department of Education Διεθνές Παρατηρητήριο για τη Σχολική βία Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΠρόγραμμαVISTA για τη βία στα σχολεία, Συμμαχία κατά του εκφοβισμού: δίκτυο πάνω από 100 οργανισμών του Ηνωμένου Βασιλείου για το σχολικό εκφοβισμό, από το ChildNet Οργανισμός για την καταπολέμηση της ηλεκτρονικής βίας Ο.Η.Ε., Μελέτες για τη βία κατά των παιδιών Δίκτυο κατά της βίας στο σχολείο, Ελλάδα Ο Συνήγορος του παιδιού, με παραδείγματα δράσεων σχολείων από όλη την Ελλάδα

31 Πηγές Ενημερωτικό υλικό για τον Σχολικό Εκφοβισμό Καραβόλτσου, Α. Αθηνά (2013). Συνοπτικό εγχειρίδιο αντιμετώπισης σχολικού εκφοβισμού εκπαιδευτικών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης NAS (National Autistic Society): Including pupils with autistic spectrum disorders in mainstream schools N. Humphrey, 2006 Kennedy Krieger Institute, Baltimore Autismspeaks.org Autismhellas.gr Bullying A guide for young people with Asperger Syndrome - NAS Bullying A guide for school staff NAS Fact Sheets for Autism Interactive Autism Network Bullying and SEN

Σχολικός εκφοβισμός: ένας οδηγός για γονείς μαθητών με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος

Σχολικός εκφοβισμός: ένας οδηγός για γονείς μαθητών με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος Ένα παιδί με διαταραχή αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ) κινδυνεύει περισσότερο να πέσει θύμα εκφοβισμού στο σχολείο σε σχέση με τους υπόλοιπους συμμαθητές του. Όμως είναι πολύ πιθανό να μη μπορεί να σας ενημερώσει

Διαβάστε περισσότερα

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Οι όροι «εκφοβισµός» (bullying) και «θυµατοποίηση» (victimization)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Κορδερά Ειρήνη Ψυχολόγος. MSc Ψυχολογία Υγείας MSc Ψυχολογία Παιδιού & Εφήβου Συστημική Ψυχοθεραπεία

Κορδερά Ειρήνη Ψυχολόγος. MSc Ψυχολογία Υγείας MSc Ψυχολογία Παιδιού & Εφήβου Συστημική Ψυχοθεραπεία Κορδερά Ειρήνη Ψυχολόγος MSc Ψυχολογία Υγείας MSc Ψυχολογία Παιδιού & Εφήβου Συστημική Ψυχοθεραπεία Πώς καταλαβαίνουμε ότι μια πράξη συνιστά εκφοβισμό; Το σύνηθες πείραγμα των παιδιών μεταξύ τους. Οι περιστασιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός εκφοβισμός και Διαταραχές του Αυτιστικού Φάσματος

Σχολικός εκφοβισμός και Διαταραχές του Αυτιστικού Φάσματος Ένας οδηγός για εκπαιδευτικούς Εάν εργάζεσθε σε σχολείο, τυπικό ή ειδικό, αναπόφευκτα θα αντιμετωπίσετε περιστατικά σχολικού εκφοβισμού. Οι μαθητές με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ) διατρέχουν ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας

Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας Χιόνη Μαρία, MSc Προαγωγής & Αγωγής Υγείας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας Δ. Δ. Ε. Α Αθήνας Αθήνα, 25/11/2014 Χαρακτηριστικά σχολικού

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο φαινόμενο της έξαρσης της νεανικής εγκληματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΕΚΦΟΒΙΣΜOΣ ΑΣΚΗΣΗ ΒΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά

Διαβάστε περισσότερα

Cyber bullying ή ηλεκτρονικός εκφοβισμός

Cyber bullying ή ηλεκτρονικός εκφοβισμός Cyber bullying ή ηλεκτρονικός εκφοβισμός Μια νέα μορφή εφηβικής παραβατικότητας και τρόποι αντιμετώπισης Θώμη Τσομπανίδου, εκπ/κός ΠΕ 05 Υπεύθυνη Συμβουλευτικού Σταθμού Νέων ΔΔΕ Αρκαδίας Σχολικός εκφοβισμός(school

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ (CYBERBULLYING)

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ (CYBERBULLYING) ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ (CYBERBULLYING) ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΗΛΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΕ19 Ζητούμενο η θετική στάση... Λοιπον σήµερα ο µπαµπάς θα σε προστατέψει απο τον ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ

ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ Ο σχολικός εκφοβισμός είναι η επιθετική εκείνη συμπεριφορά που είναι εσκεμμένη, απρόκλητη, και επαναλαμβανόμενη, αποτελει κατάχρηση εξουσίας και εμπεριέχει

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ. 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών

Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ. 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.) Τίτλος ομιλίας: «Εκφοβισμός

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός εκφοβισμός Στο σχολείο μας υλοποιήθηκε ημερίδα για την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας. Εισηγήτρια ήταν η Παπαδημητρίου Αλεξάνδρα.

Σχολικός εκφοβισμός Στο σχολείο μας υλοποιήθηκε ημερίδα για την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας. Εισηγήτρια ήταν η Παπαδημητρίου Αλεξάνδρα. Σχολικός εκφοβισμός Στο σχολείο μας υλοποιήθηκε ημερίδα για την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας. Εισηγήτρια ήταν η Παπαδημητρίου Αλεξάνδρα. Η εισήγηση ξεκινά με μια συζήτηση με τα παιδιά για την

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Πρόληψη, αντιμετώπιση και διαχείριση περιστατικών σχολικού εκφοβισμού

Θέμα: Πρόληψη, αντιμετώπιση και διαχείριση περιστατικών σχολικού εκφοβισμού Θέμα: Πρόληψη, αντιμετώπιση και διαχείριση περιστατικών σχολικού εκφοβισμού Απόσπασμα από Εγκύκλιο Αρ.Φακ. 7.19.04.16.1, 10 Φεβρουαρίου 2015, Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παράρτημα Ι Ορισμοί και Θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοσχολική Βία. Εργασία του τμήματος Β 5 του 6ου Γυμνασίου Ηρακλείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μπαλαμούτσου Μαγδαληνή

Ενδοσχολική Βία. Εργασία του τμήματος Β 5 του 6ου Γυμνασίου Ηρακλείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μπαλαμούτσου Μαγδαληνή Ενδοσχολική Βία Εργασία του τμήματος Β 5 του 6ου Γυμνασίου Ηρακλείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μπαλαμούτσου Μαγδαληνή Ορισμός Πώς μεταφράζεται ο όρος Bullying ; Σχολικός Εκφοβισμός Τι σημαίνει ο όρος Εκφοβισμός

Διαβάστε περισσότερα

Το να συκοφαντούμε ή να προσβάλουμε κάποιον στο Διαδίκτυο, μπορεί να θεωρηθεί δυσφήμιση ή εξύβριση ή κακόβουλη πράξη Ενδέχεται να επισύρει τιμωρία

Το να συκοφαντούμε ή να προσβάλουμε κάποιον στο Διαδίκτυο, μπορεί να θεωρηθεί δυσφήμιση ή εξύβριση ή κακόβουλη πράξη Ενδέχεται να επισύρει τιμωρία Το διαδίκτυο στη ζωή µας ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Φεβρουάριος, 2014 1 Θα µένατε ποτέ σε ένα πάρκο χωρίς επιτήρηση να συζητάτε, να παίζετε και δηµιουργείτε σχέσεις µε αγνώστους; 2 Θα µπαίνατε σε µια αίθουσα

Διαβάστε περισσότερα

Το αληθινό παραμύθι της βίας. Από τον Ευγένιο Τριβιζά*

Το αληθινό παραμύθι της βίας. Από τον Ευγένιο Τριβιζά* Α. ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Διαβάζουμε το κείμενο. Το αληθινό παραμύθι της βίας Από τον Ευγένιο Τριβιζά* Η εκφοβιστική και επιθετική συμπεριφορά παιδιών εναντίον συμμαθητών τους είναι ένα πολύμορφο και

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πώς θα καταλάβω ότι ένας μαθητής υφίσταται εκφοβισμό;

Πώς θα καταλάβω ότι ένας μαθητής υφίσταται εκφοβισμό; Πώς θα καταλάβω ότι ένας μαθητής υφίσταται εκφοβισμό; Αν δεν δείτε το περιστατικό να λαμβάνει χώρα μπροστά σας, τότε κάποια βοηθητικά σημάδια μπορεί να είναι τα εξής: s s s s s s s s s s s Απροθυμία του

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι Η εφαρμογή του στην Κύπρο. Δάφνη Καραγιάννη Διαμαντή-Λογοθεραπεύτρια Κρίστια Χρίστου-Εργοθεραπεύτρια

Τι είναι Η εφαρμογή του στην Κύπρο. Δάφνη Καραγιάννη Διαμαντή-Λογοθεραπεύτρια Κρίστια Χρίστου-Εργοθεραπεύτρια Τι είναι Η εφαρμογή του στην Κύπρο Δάφνη Καραγιάννη Διαμαντή-Λογοθεραπεύτρια Κρίστια Χρίστου-Εργοθεραπεύτρια ΓΟΝΕΙΣ ΕΥΑΛΩΤΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΠΟΛΛΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΟΡΙΕΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ A ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β )

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ A ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ A ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 29/05/2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: Νεοελληνική Γλώσσα ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τι Είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα;

Τι Είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα; Τι Είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα; Τα κύρια συμπτώματα των παιδιών με ΔΕΠ-Υ είναι η εκδήλωση συμπτωμάτων απροσεξίας, υπερκινητικότητας και/ή παρορμητικότητας σε βαθμό δυσανάλογο

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Γ Τρίτη διδακτική πρόταση Πονοκέφαλος και θυμός Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: 1 διδακτική ώρα ενήλικες κατανόηση της δομής του κειμένου και δείκτες

Διαβάστε περισσότερα

«Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ.

«Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ. «Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ. Μετά την εισήγηση της 1 ης ημέρας, αρχικά χωρίσαμε τους εκπαιδευτικούς σε 4 ομάδες και δόθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο πρόβλημα της νεανικής εγκληματικότητας. Αρχικά επισημαίνει πως η αύξηση του φαινομένου οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς

Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Διαταραχές Συμπεριφοράς Ο όρος σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Γ. Μπάρμπας Ε. Γκιργκινούδη θεωρητικό πλαίσιο βασικός πυρήνας

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Προσαρμογή κειμένου ενημερωτικό φυλλάδιο των εκδόσεων «Ελληνικά Γράμματα»: Γιώργος Ραφαηλίδης υπεύθυνος στο ΓραΣΕΠ Αιγινίου 1 Σύγχρονη µορφή

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών:

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: 1. Αν αισθάνεστε ως γονείς πως δεν έχετε καταφέρει να αντιμετωπίζετε ικανοποιητικά τον θυμό του παιδιού σας, ξεκινήστε να διαβάζετε, να

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

«Delete στον ηλεκτρονικό εκφοβισμό» του συγγραφέα-εκπαιδευτικού Βαγγέλη Ηλιόπουλου

«Delete στον ηλεκτρονικό εκφοβισμό» του συγγραφέα-εκπαιδευτικού Βαγγέλη Ηλιόπουλου «Delete στον ηλεκτρονικό εκφοβισμό» του συγγραφέα-εκπαιδευτικού Βαγγέλη Ηλιόπουλου Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Δραστηριότητες: Βασιλική Νίκα Καλλιτεχνική Επιμέλεια: Διατσέντα Παρίση Τιμή: 12 ευρώ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΚΤΥΟ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΦΗΒΟΥ ΤΗΣ Ε. Ψ. Υ. Π. Ε. Ι. Τσιάντης,2012

ΤΟ ΙΚΤΥΟ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΦΗΒΟΥ ΤΗΣ Ε. Ψ. Υ. Π. Ε. Ι. Τσιάντης,2012 30Νοεµβρίου 2012 Ανοιχτό Λαϊκό Πανεπιστήµιο Χανίων Α κύκλος σπουδών Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.) Τίτλος οµιλίας: «Εκφοβισµός και Βία στο σχολείο» Ι. Τσιάντης,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Παρουσίαση με τρόπο συνοπτικό των σχετικών φαινομένων ΑΜΑΛΙΑ Κ. ΗΛΙΑΔΗ, φιλόλογος-ιστορικός Αναπληρωματικό μέλος της ομάδας πρόληψης & αντιμετώπισης φαινομένων

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοσχολική βία - Σχολικός εκφοβισμός και ηλεκτρονικά μέσα

Ενδοσχολική βία - Σχολικός εκφοβισμός και ηλεκτρονικά μέσα 24 ο ΓΕΛ Αθηνων Σχ.Έτος 2012-2013 Τμήμα Α3 Ερευνητική εργασία - Project Ενδοσχολική βία - Σχολικός εκφοβισμός και ηλεκτρονικά μέσα Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός της έρευνας μας είναι να ευαισθητοποιήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

G.J. Craig, D. Baucum. (2007). Η ανάπτυξη του ανθρώπου. (Επιμέλεια μετάφρασης Α. Ιωαννίδου), τ. Α, 656-657. Αθήνα: Παπαζήση (διασκευή).

G.J. Craig, D. Baucum. (2007). Η ανάπτυξη του ανθρώπου. (Επιμέλεια μετάφρασης Α. Ιωαννίδου), τ. Α, 656-657. Αθήνα: Παπαζήση (διασκευή). ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 [Η φιλία] Τα παιδιά ωφελούνται πολύ από στενές φιλικές σχέσεις στις οποίες υπάρχει αμοιβαία εμπιστοσύνη. Οι φιλίες τα βοηθούν να συνειδητοποιήσουν κοινωνικές έννοιες, να συνυπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ι. Τσιάντης MD, DPM, FRC Psych. Αν. Καθηγητής Παιδοψυχιατρικής Επιστημονικός Υπεύθυνος ΕΨΥΠΕ Ψυχαναλυτικός Ψυχοθεραπευτής Πρόεδρος Ιατρικών

Διαβάστε περισσότερα

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Σύμβολο της μεθόδου "Κείμενο για Όλους" Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τμήμα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Μάρτιος 2009 Ποια είναι τα δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Ο Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

«τ ι σ υ μ β α ί ν ε ι σ τ η ν εφηβεία;»

«τ ι σ υ μ β α ί ν ε ι σ τ η ν εφηβεία;» «τ ι σ υ μ β α ί ν ε ι σ τ η ν εφηβεία;» ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ μαζί για την εφηβική υγεία μαζί για την εφηβική υγεία ΜΑΖΙγια τηνεφηβικηυγεία ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ»

Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» Δ τάξη, 2013-2014 Παρουσίαση γραπτής εργασίας «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2013 Τα βήματα που ακολουθήσαμε ήταν: 1. Αφού η δασκάλα μας έγραψε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό χολείο Φοιροκοιτίας χολική Φρονιά 2009-2010 2006-2010

Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό χολείο Φοιροκοιτίας χολική Φρονιά 2009-2010 2006-2010 Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό χολείο Φοιροκοιτίας χολική Φρονιά 2009-2010 2006-2010 ΜAΘΗΣΙΚΟ ΠΛΗΘΤΜΟ Κατά τη φετινή χρονιά στο σχολείο φοιτούν 62 παιδιά, 29 αγόρια και 33 κορίτσια. 35 30 25 20 15 10 5 0 ΠΛΗΘΤΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Αγγελική Γενά agena@ppp.uoa.gr ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΕΝΤΑΞΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Α. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Επίσταση Προσοχής Ομαδική & όχι

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός καλής λειτουργικότητας: Δυο χρόνια εμπειρίας στο Τ.Ε.Ν.Ε. ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ MD, Ph.D

Αυτισμός καλής λειτουργικότητας: Δυο χρόνια εμπειρίας στο Τ.Ε.Ν.Ε. ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ MD, Ph.D Αυτισμός καλής λειτουργικότητας: Δυο χρόνια εμπειρίας στο Τ.Ε.Ν.Ε. ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ MD, Ph.D ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Χαρακτηριστικά Αυτισμού Καλής Λειτουργικότητας ( ομιλία, κινητικός συντονισμός,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ/ΘΥΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ (BULLYING) Σπύρος Στάμος εκπαιδευτικός - ψυχολόγος

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ/ΘΥΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ (BULLYING) Σπύρος Στάμος εκπαιδευτικός - ψυχολόγος ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ/ΘΥΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ (BULLYING) Σπύρος Στάμος εκπαιδευτικός - ψυχολόγος Συνήθως, η σχολική βία αρχίζει με φαινομενικά αθώο πείραγμα και ταπεινώσεις που κλιμακώνονται σε βιαιότερες

Διαβάστε περισσότερα

Το διαδίκτυο και ο σχολικός εκφοβισμός

Το διαδίκτυο και ο σχολικός εκφοβισμός Το διαδίκτυο και ο σχολικός εκφοβισμός Πλαγεράς Αντώνιος Τεχνολόγος Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΠΕ 17 03 Υπεύθυνος Συμβουλευτικού Σταθμού Δ.Δ.Ε. Ν. Μαγνησίας Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τσιάμης, Μ.Α., CPsychol Εκπαιδευτικός Ψυχολόγος

Α. Τσιάμης, Μ.Α., CPsychol Εκπαιδευτικός Ψυχολόγος Α. Τσιάμης, Μ.Α., CPsychol Εκπαιδευτικός Ψυχολόγος Ο εαυτός μας Τι μπορούμε να κάνουμε Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας μας Πως αντιδρούμε σε καταστάσεις ή περιβάλλοντα Είδη / Τύποι «Εαυτού»

Διαβάστε περισσότερα

Schools for Change Αξιολογήσεις μαθητών και εκπαιδευτικών από τα εκπαιδευτικά εργαστήρια του προγράμματος

Schools for Change Αξιολογήσεις μαθητών και εκπαιδευτικών από τα εκπαιδευτικά εργαστήρια του προγράμματος Schools for Change Αξιολογήσεις μαθητών και εκπαιδευτικών από τα εκπαιδευτικά εργαστήρια του προγράμματος Λίγα λόγια για τις εκπαιδευτικές δράσεις της ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της, εδώ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 27 Φεβρουαρίου, 2014 Παναγιώτα Χριστοδούλου Κοινωνική Λειτουργός ΜΑ, Υπ. Διδάκτορας Ορισμός Εμπορίας Προσώπων Σύμφωνα με τον περί Καταπολέμησης της Εμπορίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες όψεις της σχολικής βίας και του εκφοβισμού στο ελληνικό σχολείο μέσα από την οπτική των εκπαιδευτικών και των γονέων

Σύγχρονες όψεις της σχολικής βίας και του εκφοβισμού στο ελληνικό σχολείο μέσα από την οπτική των εκπαιδευτικών και των γονέων Σύγχρονες όψεις της σχολικής βίας και του εκφοβισμού στο ελληνικό σχολείο μέσα από την οπτική των εκπαιδευτικών και των γονέων Η σχολική βία και εκφοβισμός δεν είναι φαινόμενα άγνωστα στο ελληνικό σχολείο,

Διαβάστε περισσότερα

Η µετάβαση από το δηµοτικό σχολείο στο. γυµνάσιο

Η µετάβαση από το δηµοτικό σχολείο στο. γυµνάσιο Ε Λ Ε Ν Η Λ Ο Υ Κ Ο Υ Τ Ο Υ - Λ Ο Γ Ο Θ Ε Ρ Α Π Ε Υ Τ Ρ Ι Α Μετάβαση από το δηµοτικό σχολείο στο γυµνάσιο Σύνοψη... Η µετάβαση από το δηµοτικό σχολείο στο γυµνάσιο είναι πολύ σηµαντική αλλαγή για τη σχολική

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣχολικήΔιαμεσολάβηση. Πως λειτουργεί ο θεσμός σήμερα σε σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της Ελλάδας

ΣχολικήΔιαμεσολάβηση. Πως λειτουργεί ο θεσμός σήμερα σε σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της Ελλάδας ΣχολικήΔιαμεσολάβηση Πως λειτουργεί ο θεσμός σήμερα σε σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της Ελλάδας Ο Συνήγορος του Πολίτη, στο πλαίσιο της αποστολής του ως Συνήγορος του Παιδιού, προσκάλεσε σχολεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ

ΕΝΙΑΙΟ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΥΓΙΟΥ - ΜΑΡΙ Παρουσίαση Παρεμβατικού Προγράμματος 19 Μαΐου 2010 ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΣ Στο Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό Ζυγίου Μαρί φοιτούν 58 παιδιά. Ωρολόγιο και Αναλυτικό Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 3.2. Ανάπτυξη Κοινωνικών Δεξιοτήτων και Σχέσεων ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΧΡΟΝΟΣ: 1 διδακτική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

V PRC. Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας. «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους»

V PRC. Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας. «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους» Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους» Αντικείμενο της έρευνας αποτέλεσε η αποτύπωση των αναπαραστάσεων των Ελλήνων/ίδων μαθητών/τριών

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικτυακός Εκφοβισμός. Cyberbullying

Διαδικτυακός Εκφοβισμός. Cyberbullying Διαδικτυακός Εκφοβισμός Cyberbullying Ο όρος Διαδικτυακός εκφοβισμός (Cyber-bullying) αφορά τον εκφοβισμό, την απειλή, την ταπείνωση ή την παρενόχληση παιδιών, προεφήβων και εφήβων που δέχονται μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

Εθισμός στο Διαδίκτυο

Εθισμός στο Διαδίκτυο Προβλήματα υγείας από τη χρήση Η/Υ Μια ειδική περίπτωση: Εθισμός στο Διαδίκτυο 2 ο ΕΠΑ.Λ. ΧΑΝΙΩΝ Τμήμα Α1 Υπεύθυνοι Καθηγητές Π. Καπούλας (ΠΕ19), Μ. Καρτάκη (ΠΕ17.02) 1 Εισαγωγή Eθισμός στο διαδίκτυο Ευρύ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί γονείς, Τα τελευταία χρόνια εµφανίζεται όλο και πιο συχνά και στην πατρίδα µας ένα κοινωνικό πρόβληµα, το οποίο στις χώρες του εξωτερικού είναι ιδιαίτερα έντονο και έχει πάρει ανησυχητικές διαστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ Δρ. ΒΑΒΕΤΣΗ ΣΟΦΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Δρ. ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ Δρ. ΒΑΒΕΤΣΗ ΣΟΦΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Δρ. ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ Δρ. ΒΑΒΕΤΣΗ ΣΟΦΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Δρ. ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ Οι μορφές της συμπεριφοράς οι οποίες ενοχλούν τα ίδια τα παιδιά ή το περιβάλλον τους

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΖΩΗ Τάξη: Α Τμήμα: Α4 Θέμα: «Σχολικός Εκφοβισμός» Σχολικό Έτος: 2014-2015

2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΖΩΗ Τάξη: Α Τμήμα: Α4 Θέμα: «Σχολικός Εκφοβισμός» Σχολικό Έτος: 2014-2015 2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΖΩΗ Τάξη: Α Τμήμα: Α4 : «Σχολικός Εκφοβισμός» Σχολικό Έτος: 2014-2015 Στάδια υλοποίησης του project. 1 ο : Συμβόλαιο της τάξης α) Εισαγωγή στο μάθημα ΣΚΖ.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΑΛΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΜΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΑΛΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΜΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΑΛΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΜΑΣ A. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 1. Το σχολείο είναι χώρος όπου αναγνωρίζεται, διαμορφώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT 3 Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Αγγλική Γλώσσα Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη Σελιδοποίηση: Γιάννης Χατζηχαραλάμπους Μακέτα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΔΟΜΗΣΗ ΕΠΕΑΕΚ 2. Τριάδα των διαταραχών: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΗΤΑ Μαρία Βακαλοπούλου

ΑΝΑΔΟΜΗΣΗ ΕΠΕΑΕΚ 2. Τριάδα των διαταραχών: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΗΤΑ Μαρία Βακαλοπούλου ΕΠΕΑΕΚ 2 Μαρία Βακαλοπούλου ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: Είναι κάθε προσπάθεια την οποία κάνει το παιδί ή ο ενήλικας προκειμένου να επηρεάσει την συμπεριφορά ενός άλλου προσώπου και με την προσμονή ότι αυτό το πρόσωπο

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Η ομάδα που επιμελήθηκε το power point του τμήματος Α5 με θέμα τον αυτισμό:

Η ομάδα που επιμελήθηκε το power point του τμήματος Α5 με θέμα τον αυτισμό: Η ομάδα που επιμελήθηκε το power point του τμήματος Α5 με θέμα τον αυτισμό: Αλέξης Φωτεινός Μαρία Τσίπη Βέρα Φλόκαλη Ειρήνη Τριανταφυλλίδη ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Άννα Πιθαρούλη ΑΥΤΙΣΜΟΣ Ο ΚΌΣΜΟΣ ΕΝΌΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΎ

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές για τους γονείς

Συμβουλές για τους γονείς Συμβουλές για τους γονείς Για τα παιδιά του Δημοτικού κάθε διαδρομή από το σπίτι προς στο σχολείο αποτελεί μια σημαντική μαθησιακή εμπειρία και ένα μάθημα κυκλοφοριακής αγωγής. Μέσω αυτής της καθημερινής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΟΥΜΕ, ΒΛΕΠΟΥΜΕ, ΜΙΛΑΜΕ!

ΠΑΡΑΤΗΡΟΥΜΕ, ΒΛΕΠΟΥΜΕ, ΜΙΛΑΜΕ! Δηµοτικό Σχολείο Κολλεγίου Αθηνών Απρίλιος 2012 ΠΑΡΑΤΗΡΟΥΜΕ, ΒΛΕΠΟΥΜΕ, ΜΙΛΑΜΕ! ΣΚΟΠΟΣ Στο Κολλέγιο Αθηνών αναλαµβάνουµε τη δέσµευση να παρέχουµε σε όλους τους µαθητές µας ένα φιλικό και ασφαλές περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

οµηµένη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης των καθηµερινών επικοινωνιακώνδεξιοτήτων,σεµορφήσυνέντευξης.

οµηµένη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης των καθηµερινών επικοινωνιακώνδεξιοτήτων,σεµορφήσυνέντευξης. ΤσαφάρηΠαρασκευή, ΛογοθεραπεύτριαΤ.Ε. Ιατρική Εταιρία Ελλογον Τι είναι το πραγματολογικό προφίλ; οµηµένη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης των καθηµερινών επικοινωνιακώνδεξιοτήτων,σεµορφήσυνέντευξης.

Διαβάστε περισσότερα

Λεωνίδου Τόνια, εκπαιδευτικός ειδικής αγωγής 3 ο Ειδικό σχολείο Ευόσμου

Λεωνίδου Τόνια, εκπαιδευτικός ειδικής αγωγής 3 ο Ειδικό σχολείο Ευόσμου Λεωνίδου Τόνια, εκπαιδευτικός ειδικής αγωγής 3 ο Ειδικό σχολείο Ευόσμου 80% των ατόμων με ADHD έχουν και δεύτερη διαταραχή και 60% αυτών έχουν δύο ή περισσότερες Σύμφωνα με το DSM-IV-TR: Στο 50 % των ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τι Είναι το Σύνδρομο Asperger;

Τι Είναι το Σύνδρομο Asperger; Τι Είναι το Σύνδρομο Asperger; Το σύνδρομο Asperger είναι μία νευρολογική διαταραχή, η οποία, σύμφωνα με τον κλινικό ψυχολόγο και ερευνητή Tony Attwood, προσβάλλει την ικανότητα του ατόμου να κατανοεί

Διαβάστε περισσότερα

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012 Εισηγήσεις που μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά σας - Μια μαγική λέξη που κάνει τους ανθρώπους και κυρίως τα παιδιά να αισθάνονται άνετα, πολύ καλά με τον εαυτό τους και τους άλλους. ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ τα αρνητικά

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός Υψηλής Λειτουργικότητας (Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος με Υψηλή Λειτουργικότητα) Χαρακτηριστικά

Αυτισμός Υψηλής Λειτουργικότητας (Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος με Υψηλή Λειτουργικότητα) Χαρακτηριστικά Αυτισμός Υψηλής Λειτουργικότητας (Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος με Υψηλή Λειτουργικότητα) Χαρακτηριστικά Ιουλιέττα Καλλή-Λαούρη, M.D., Ph.D. Παιδοψυχίατρος, Ψυχοθεραπεύτρια Παιδιών & Εφήβων 1 ο Παγκύπριο

Διαβάστε περισσότερα

Άρης Π. Λούβρης http://internet-safety.sch.gr

Άρης Π. Λούβρης http://internet-safety.sch.gr Αξιοποίηση του ιστοχώρου «Ασφάλεια στο Διαδίκτυο» από την εκπαιδευτική κοινότητα με στόχο τους γονείς και τα παιδιά Άρης Π. Λούβρης http://internet-safety.sch.gr Η Ασφάλεια στη χώρα του Διαδικτύου όλοι

Διαβάστε περισσότερα