ΤΙΤΛΟΣ: Οι οµές Έρευνας και Καινοτοµίας ως Παράγοντες Οικονοµικής, Κοινωνικής και Πολιτιστικής Τοπικής Ανάπτυξης στα Ευρωπαϊκά Νησιά

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΙΤΛΟΣ: Οι οµές Έρευνας και Καινοτοµίας ως Παράγοντες Οικονοµικής, Κοινωνικής και Πολιτιστικής Τοπικής Ανάπτυξης στα Ευρωπαϊκά Νησιά"

Transcript

1 ΤΙΤΛΟΣ: Οι οµές Έρευνας και Καινοτοµίας ως Παράγοντες Οικονοµικής, Κοινωνικής και Πολιτιστικής Τοπικής Ανάπτυξης στα Ευρωπαϊκά Νησιά Νικόλας Καραχάλης, Εντεταλµένος ιδασκαλίας Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας - Επιστηµονικός Συνεργάτης Ινστιτούτου Περιφερειακής Ανάπτυξης Συγγρού 130, Αθήνα Τηλ Έρευνα, Καινοτοµία και η «ηµιουργική Τάξη» Στο πλαίσιο του παγκοσµιοποιηµένου χωρικού ανταγωνισµού οι δοµές εκπαίδευσης, έρευνας και τεχνολογίας θεωρούνται σηµαντικό πλεονέκτηµα τόσο για τις µεγάλες πόλεις όσο και για τις περιοχές της περιφέρειας, λειτουργώντας παράλληλα ευεργετικά στην εικόνα ενός τόπου (ΟΕCD 2007). Εκτός από τις άµεσες επιδράσεις στην οικονοµική ανάπτυξη µέσω της δηµιουργίας θέσεων εργασίας, της προσέλκυσης επενδύσεων, της µεγέθυνσης της τοπικής αγοράς, κ.λπ., θεωρείται ότι βοηθούν στη δηµιουργία ενός τοπικού «δηµιουργικού περιβάλλοντος» (creative milieu) 1. Οι επενδύσεις σε υποδοµές τριτοβάθµιας εκπαίδευσης, ερευνητικά κέντρα, τεχνοπόλεις, τεχνολογικά clusters, κ.ά. αποτελούν δηµοφιλή λύση στα στρατηγικά σχέδια τοπικής ανάπτυξης (βλ. Abramovsky κ.ά. 2007, Faggan και ΜcCann 2009). Παρά το γεγονός ότι παραδοσιακά η έρευνα και η τριτοβάθµια εκπαίδευση συνδέονται µε τα αστικά κέντρα, πολλές αποµακρυσµένες ή αραιοκατοικηµένες περιοχές επιλέγουν να επενδύσουν σε σχετικές δοµές. Ειδικά στην περίπτωση των νησιωτικών περιοχών οι δοµές έρευνας έχουν σαν κύριο σκοπό την προσέλκυση µελών της «δηµιουργικής τάξης», την αντιµετώπιση προβληµάτων που σχετίζονται µε τη νησιωτικότητα και, εµµέσως, τη βελτίωση των οικονοµικών, πολιτιστικών και κοινωνικών δεικτών σε τοπικό επίπεδο. Προκειµένου να αναλυθεί η σύνδεση των επενδύσεων στην έρευνα µε την τοπική ανάπτυξη, πρέπει να παρουσιαστούν πρώτα οι γενικότερες αλλαγές που σχετίζονται 1 Το δηµιουργικό περιβάλλον ορίζεται ως ένα µέρος όπου συνυπάρχουν υλικές και άυλες υποδοµές, επιτρέπει τις απευθείας επαφές, τη δικτύωση και την ανταλλαγή ιδεών και δηµιουργεί συνθήκες οικονοµικής ανάπτυξης (Tornquist 2004).

2 µε τη χωροθέτηση οικονοµικών δραστηριοτήτων και την επιλογή του τόπου διαµονής, ιδιαίτερα µετά την αλµατώδη ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών. Ο Manuel Castells, εισάγοντας τον όρο «κοινωνία της δικτύωσης» τη δεκαετία του 1990 περιγράφει την αυξανόµενη επιρροή των νέων τεχνολογιών στην οικονοµική ζωή σε παγκόσµιο επίπεδο, µε ορισµένους ακαδηµαϊκούς να συζητάνε για το «τέλος της γεωγραφίας», το «τέλος των αποστάσεων» ή «το τέλος των πόλεων» (Castells 1996, Ηall 2007). Σήµερα η άποψη αυτή αµφισβητείται αφού οι επιχειρήσεις συνεχίζουν να λαµβάνουν τις αποφάσεις χωροθέτησης βάσει συγκεκριµένων κριτηρίων που ευνοούν τη συγκέντρωση και τις δυναµικές αστικές περιφέρειες, ενώ οι προβλέψεις για την επικράτηση της τηλε-εργασίας δεν έχουν επαληθευτεί. Ο αµερικάνος συγγραφέας Richard Florida στο βιβλίο του «The Rise of the Creative Class» επιχειρεί να παρουσιάσει µε ένα διαφορετικό τρόπο τις νέες τάσεις που χαρακτηρίζουν την οικονοµική γεωγραφία και τη χωροθέτηση δραστηριοτήτων: ξεκινάει από την παραδοχή ότι η οικονοµία πλέον χωρίζεται σε τρεις βασικούς τοµείς, τον τοµέα της βιοµηχανίας, τον τοµέα των υπηρεσιών και το δηµιουργικό τοµέα. Οι δύο τελευταίοι τοµείς χωροθετούνται πλέον εκεί που ζει η «δηµιουργική τάξη». Ως µέλη της δηµιουργικής τάξης, ο Florida ορίζει ένα ευρύτατο φάσµα επαγγελµατιών εντάσσοντας δηµιουργικά επαγγέλµατα όπως συγγραφείς, σχεδιαστές µόδας, µουσικούς, ηθοποιούς, συνθέτες, ζωγράφους, φωτογράφους, χορευτές, σκηνοθέτες και λοιπούς καλλιτέχνες έως και τους ειδικούς στις νέες τεχνολογίες, τους µαθηµατικούς, τους αρχιτέκτονες, τους µηχανικούς, τους γιατρούς, τους κοινωνικούς επιστήµονες και τους καθηγητές. Επίσης εντάσσει τα στελέχη επιχειρήσεων, τους οικονοµικούς αναλυτές, τους δικηγόρους και τους τεχνικούς, ενώ τονίζει ότι δεν είναι απαραίτητη η πανεπιστηµιακή εξειδίκευση για να ανήκει κανείς στη δηµιουργική τάξη (Florida 2004:68). Αναφέρει ότι οι ανθρώπινες σχέσεις έχουν µεταβληθεί σε σηµαντικό βαθµό, έχουν αυξηθεί τα ατοµικά νοικοκυριά, σχεδόν κανείς δεν παντρεύεται πριν τα τριάντα, ενώ η εργασία που κάποτε ήταν κάτι µόνιµο σήµερα σε µέσο όρο διαρκεί τρία χρόνια, ενώ για άτοµα κάτω των τριάντα έναν χρόνο. Αλλάζει η νοοτροπία για την εργασία ειδικά στα µέλη της δηµιουργικής τάξης: προτιµάται το χαλαρό ωράριο, η απουσία κώδικα ντυσίµατος, κ.λπ. Καταλήγει στο συµπέρασµα ότι για να είναι µια πόλη ή µία περιφέρεια οικονοµικά πετυχηµένη σήµερα πρέπει να έχει τα χαρακτηριστικά αυτά που προσελκύουν τη δηµιουργική τάξη. Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν στην ανάλυσή του η ύπαρξη µιας

3 ανοιχτής κοινότητας, η ελκυστικότητα και η ποιότητα ζωής, ενώ αρκετές είναι οι αναφορές στο ρόλο του κοινωνικού κεφαλαίου 2. Ορίζει σε κεντρική θέση σε αυτό που ονοµάζει τα «3Τ» της οικονοµικής ανάπτυξης, δηλαδή την Τεχνολογία, το Ταλέντο και την Ανεκτικότητα (Technology, Talent, Tolerance). Η βασική ιδέα της θεωρίας είναι ότι η ανάπτυξη ενισχύεται από δηµιουργικά άτοµα (Ταλέντο) οι οποίοι προτιµούν να εγκατασταθούν σε τόπους οι οποίοι συγκεντρώνουν διαφορετικές εθνότητες και είναι ανοιχτοί σε νέες ιδέες (Ανεκτικότητα). Οι συγκεντρώσεις «πολιτιστικού κεφαλαίου» που προκύπτουν όταν στηρίζονται από νέα προϊόντα και διαδικασίες (Τεχνολογία) οδηγούν στην ανάπτυξη της επιχειρηµατικότητας, στη δηµιουργία θέσεων εργασίας και στην οικονοµική ανάπτυξη (Florida 2002). Στο πλαίσιο ειδικής µελέτης που συνέταξε για το ρόλο των πανεπιστηµίων στην τοπική ανάπτυξη, ο Florida καταλήγει σε ορισµένα ενδιαφέροντα αποτελέσµατα. Χρησιµοποιεί δείκτες για να µετρήσει την επιρροή της χωροθέτησης ενός πανεπιστηµίου και την επιρροή του στα «3Τ» (π.χ. χρησιµοποιεί το είκτη Προσέλκυσης Απώλειας Επιστηµόνων - Brain Gain - Brain Drain Index - BDGI). Στον τοµέα της Τεχνολογίας τα πανεπιστήµια λειτουργούν ως κύριοι φορείς έρευνας όσον αφορά την καινοτοµία και τις νέες τεχνολογίες. Αν και η παρουσία ενός πανεπιστηµίου δεν σηµαίνει απαραίτητα ότι θα αναπτυχθεί ο τοµέας της υψηλής τεχνολογίας σε τοπικό επίπεδο, ούτε ότι θα υπάρξουν άµεσα αποτελέσµατα στο τοπικό ΑΕΠ, µπορεί υπό συγκεκριµένους όρους να δηµιουργήσει συνθήκες µακροπρόθεσµης ανάπτυξης και δηµιουργίας ανταγωνιστικής τοπικής παραγωγής. Όσον αφορά τον τοµέα του Ταλέντου τα πανεπιστήµια παίζουν πολύ σηµαντικό ρόλο στην προσέλκυση εξειδικευµένου προσωπικού, δηµιουργώντας συνθήκες για τη δηµιουργία επιχειρήσεων έντασης γνώσης (spin offs). Tέλος η Ανεκτικότητα είναι µία έννοια µε την οποία παραδοσιακά συνδέονται τα πανεπιστήµια, αφού βασίζονται σε ένα ετερογενές σύνολο ανθρώπων µε διαφορετικές καταγωγές, πολιτιστικές προτιµήσεις και τρόπους ζωής (Florida κ.ά. 2006). 2 Η έννοια του κοινωνικού κεφαλαίου εισάγεται πριν τρεις δεκαετίες από κοινωνικούς επιστήµονες όπως ο Pierre Bourdieu. Ένας ορισµός που εξυπηρετεί την παρούσα ανάλυση είναι αυτός του Putnam (Bowen 2009): κοινωνικό κεφάλαιο αποτελούν οι εκφάνσεις της κοινωνικής οργάνωσης όπως είναι η εµπιστοσύνη, τα κοινά πρότυπα και η δικτύωση οι οποίες είναι σε θέση να βελτιώσουν την αποτελεσµατικότητα της λειτουργίας µιας κοινωνίας µέσω συντονισµένων ενεργειών.

4 2. Έρευνα, η ηµιουργική Τάξη και οι Νησιωτικές Περιοχές Κύριος σκοπός του άρθρου είναι να παρουσιαστούν οι προϋποθέσεις και οι δυνατότητες των νησιωτικών περιοχών να στηρίξουν ερευνητικές δοµές και ο τρόπος µε τον οποίο θα συνδεθούν µε τη γενικότερη αναπτυξιακή στρατηγική του νησιωτικού χώρου. Απώτερος σκοπός είναι να αναζητηθούν οι παράγοντες που θα προσελκύσουν τους ερευνητές και τα µέλη της λεγόµενης δηµιουργικής τάξης, θα οδηγήσουν σε δηµιουργία spin offs και θα δηµιουργήσουν τις προϋποθέσεις για ανάπτυξη οικονοµιών κλίµακας. Στις περιπτώσεις των νησιών η ανάπτυξη ερευνητικών υποδοµών συναντά δυσκολίες που σχετίζονται µε τα αρνητικά χαρακτηριστικά της νησιωτικότητας (γεωγραφική αποµόνωση, γήρανση πληθυσµού, έλλειψη οικονοµιών κλίµακας, χαµηλής ποιότητας κοινωνικές υπηρεσίες κ.ά.). Με εξαίρεση τα νησιωτικά κράτη και τα µεγάλα νησιά της Μεσογείου, τα νησιά της Ευρώπης δυσκολεύονται να καθιερωθούν ως πόλοι έρευνας παρά τα αδιαµφισβήτητα πλεονεκτήµατα που διαθέτουν όσον αφορά την ποιότητα ζωής. Η αντιµετώπιση των αναπτυξιακών προβληµάτων των Ευρωπαϊκών νησιών µέσα από την Ευρωπαϊκή Πολιτική Συνοχής δεν θεωρείται ικανοποιητική παρά τις ειδικές αναφορές και προβλέψεις στα σχετικά πολιτικά κείµενα (βλ. Ε.Ε. 2001, Barca 2009). Τα ευρωπαϊκά νησιά παρουσιάζουν αξιοσηµείωτες διαφοροποιήσεις ως προς τις εδαφικές, γεωπολιτικές, περιβαλλοντικές, οικονοµικές και κοινωνικές συνθήκες, καθώς και το γεγονός ότι βρίσκονται στην περιφέρεια της Ε.Ε. τα καθιστά πύλη εισόδου µετανάστευσης. Αν και είναι δύσκολο να οµαδοποιηθούν τα ευρωπαϊκά νησιά, ένας βασικός διαχωρισµός αφορά τον άξονα Βορρά Νότου, αφού η Βαλτική µαζί µε τη Βόρεια Θάλασσα και η Μεσόγειος συγκεντρώνουν τη συντριπτική πλειοψηφία των νησιών. Σύµφωνα µε τη µελέτη της Ακαδηµίας Αθηνών (2004) µπορούν να εντοπιστούν τρεις κατηγορίες κοινών χαρακτηριστικών που παρουσιάζονται σε όλα τα ευρωπαϊκά νησιά και συνδέονται µε το αναπτυξιακό πρόβληµά τους. Η πρώτη αφορά στην απόσταση και στη γεωγραφική αποµόνωση, η δεύτερη αφορά στη ραγδαία αλλαγή της παραγωγικής βάσης και η τρίτη συνδέεται µε τις παρατηρούµενες αλλαγές στο φυσικό, οικονοµικό και κοινωνικό σύστηµα των νησιών, καθώς και µε τις έντονες αλλαγές στο ευρωπαϊκό και ευρύτερο οικονοµικό και κοινωνικό περιβάλλον. Το µεταφορικό πρόβληµα τόσο της ακτοπλοΐας όσο και των υπόλοιπων µέσων µεταφοράς επηρεάζει σηµαντικά το βαθµό γεωγραφικής αποµόνωσης, αυξάνοντας το χρόνο και το κόστος των δραστηριοτήτων των

5 νησιωτών. Σαν αποτέλεσµα, τα νησιά παρουσιάζουν προβλήµατα οικονοµικής βιωσιµότητας, κοινωνικής περιθωριοποίησης και εξωτερικής εξάρτησης, αντιστρόφως ανάλογα του µεγέθους και του πληθυσµού τους (βλ. Σπιλάνης 2005, Μέργος κ.ά. 2005, Papadaskalopoulos κ.ά. 2007, ΙΤΑ 2008). Το ελληνικό νησιωτικό σύνολο περιλαµβάνει πληθώρα νησιών και νησιωτικών συµπλεγµάτων, γεγονός που το διαφοροποιεί από τα νησιωτικά συµπλέγµατα στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίες αν και περιλαµβάνουν στο γεωγραφικό τους χώρο σχεδόν όλες νησιωτικές περιοχές, δεν αντιµετωπίζουν το φαινόµενο της νησιωτικότητας µε τόση ένταση όση η Ελλάδα. Τα κατοικηµένα νησιά της Ένωσης ανέρχονται σε εκατοντάδες (τα περισσότερα από τα οποία είναι ελληνικά) και παρουσιάζουν σηµαντικές αναπτυξιακές διαφορές, παρά τα κοινά τους χαρακτηριστικά (βλ. Σπιλάνης ο.π., Christofakis κ.ά. 2009). 3. Περιπτώσεις µελέτης Ευρωπαϊκών Νησιών Εξετάζοντας τις ερευνητικές υποδοµές των νησιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διαπιστώνει κανείς ότι οι περισσότερες περιπτώσεις βέλτιστων πρακτικών εµφανίζονται στα νησιά της Βόρειας Ευρώπης σε αντίθεση µε τα Μεσογειακά νησιά που δεν έχουν επενδύσει στον ίδιο βαθµό στην έρευνα και την καινοτοµία. Χαρακτηριστικό είναι επίσης το γεγονός ότι η παροχή πληροφοριών είναι επίσης ευκολότερη στην περίπτωση των ολιγάριθµων νησιών της Βόρειας Θάλασσας και της Βαλτικής 3. Παρακάτω παρουσιάζονται ορισµένες ενδεικτικές περιπτώσεις: Α. Gotland, Σουηδία Το νησί βρίσκεται στο κέντρο της Βαλτικής και απέχει 90 χλµ. από τις σουηδικές ακτές. Το Γκότλαντ έχει έκταση τετραγωνικά χιλιόµετρα και ο πληθυσµός του ανέρχεται στους κατοίκους σύµφωνα µε την απογραφή του Η πρωτεύουσα του νησιού, το µεσαιωνικό Visby έχει κατοίκους και αποτελεί σηµαντικό τουριστικό προορισµό λόγω της πολιτιστικής κληρονοµιάς του (ανήκει στον κατάλογό παγκόσµιας πολιτιστικής κληρονοµιάς). Είναι ο πρώτος τουριστικός 3 Πολύ ενδιαφέρουσα πηγή πληροφοριών είναι το δίκτυο Baltic Island Network (BIN) το οποίο έχει σαν κύριο σκοπό την ανταλλαγή τεχνογνωσίας, την προετοιµασία κοινών στρατηγικών και πρακτικών lobbying, κλπ. για τα νησιά της Βαλτικής. Σηµαντική πηγή πληροφοριών αποτελεί επίσης η Επιτροπή της Βόρειας Θάλασσας (North Sea Commission) µε παρόµοιες δραστηριότητες.

6 προορισµός της Σουηδίας, µε περίπου επισκέπτες το χρόνο. Παράλληλα αποτελεί και το µικρότερο σε έκταση νοµό (county) της χώρας. Οι µεταφορικές συνδέσεις του νησιού έχουν παρουσιάσει σηµαντική βελτίωση τα τελευταία χρόνια και κανείς µπορεί να φτάσει πλέον στο νησί από τη Στοκχόλµη σε χρόνο µικρότερο από τρεις ώρες. Με το αεροπλάνο η διαδροµή αυτή διαρκεί 35 λεπτά. Τους καλοκαιρινούς µήνες λόγω της τουριστικής κίνησης η συχνότητα των δροµολογίων αυξάνει. Χάρτης 1: Γκότλαντ Η διάρθρωση της οικονοµίας συνεχίζει µέχρι σήµερα να βασίζεται στον αγροτικό τοµέα, παρά το γεγονός ότι έγινε προσπάθεια να αναπτυχθεί η βιοµηχανία (π.χ. η Ericcson λειτουργούσε εργοστάσιο µε 1200 εργαζοµένους το οποίο έκλεισε το 2003), καθώς και στον τοµέα παροχής υπηρεσιών. Σηµαντικές επιπτώσεις είχε και η σταδιακή αποστρατικοποίηση του νησιού που παλαιότερα φιλοξενούσε στρατιωτικές βάσεις µε προφανείς επιδράσεις στην τοπική οικονοµία. Το σηµαντικότερο ποσοστό απασχόλησης αφορά στο δηµόσιο τοµέα όπου απασχολούνται άτοµα. Οι επιχειρηµατικότητα στο νησί χαρακτηρίζεται από το µικρό µέγεθος των επιχειρήσεων (συνολικά στο Gotland λειτουργούν επιχειρήσεις). H θέση και οι φυσικοί πόροι του νησιού δηµιούργησαν παράδοση στα αγροτικά προϊόντα και στον ασβεστόλιθο. Η δραστηριότητα στον αγροτικό τοµέα αντιµετώπισε ύφεση, σήµερα όµως έχει

7 ανακάµψει µε τη χρήση νέων µεθόδων (π.χ., βιολογικές καλλιέργειες). Βεβαίως για να γίνουν κατανοητές οι συνθήκες οικονοµικής ανάπτυξης του νησιού πρέπει να ληφθούν υπόψη και οι κοινωνικές πολιτικές της Σουηδίας γενικότερα και η πρόνοια για τις ειδικές κατηγορίες του πληθυσµού. Χαρακτηριστικό είναι ότι λειτουργεί δηµόσια επιχείρηση, η Samhall (µε παράρτηµα στο Gotland που απασχολεί 300 άτοµα), η οποία απασχολεί αποκλειστικά άτοµα µε κινητικές δυσκολίες. Η σουηδική κυβέρνηση, η οποία παλαιότερα έδινε σηµασία στο Gotland λόγω της στρατιωτικής του σηµασίας, σήµερα προσπαθεί να στηρίξει µε ειδικές παρεµβάσεις την ανάπτυξη του νησιού 4. Όσον αφορά στην υποστήριξη δοµών έρευνας και καινοτοµίας δύο είναι οι σηµαντικότερες προσπάθειες: Πρώτον, η πιο σηµαντική και πετυχηµένη πολιτική του νησιού στον τοµέα της καινοτοµίας αφορά στην αειφορική ενεργειακή διαχείριση. Όπως αναφέρεται και σε άρθρα στον ελληνικό τύπο (βλ. περιοδικό ΟΙΚΟ της Καθηµερινής, Σεπτέµβριος 2008), η περίπτωση του νησιού αυτού έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον αφού, µέσα στα επόµενα χρόνια, οι φυσικοί πόροι θα καλύπτουν πλήρως τις ενεργειακές ανάγκες του νησιού, ενώ η χρήση πετρελαίου είναι ήδη µειωµένη. Το πείραµα που διεξάγεται σήµερα για τις ανανεώσιµες πηγές στο Γκότλαντ συγκεντρώνει το ενδιαφέρον όλου του κόσµου, ειδικά της Ιαπωνίας. Οι προσπάθειες αφορούν όχι µόνο τις νέες τεχνολογίες ενέργειας, αλλά και την εκπαίδευση των κατοίκων για µια πιο πράσινη ζωή. Οι ανεµογεννήτριες του νησιού συχνά καλύπτουν το 20 µε 25% των αναγκών σε ηλεκτρισµό. Σε µεγάλη έκταση της πρωτεύουσας Visby, η θέρµανση των σπιτιών γίνεται µε κεντρικό σύστηµα τροφοδοτούµενο από καθαρές πηγές. Η νέα βιβλιοθήκη της πόλης το καλοκαίρι ψύχεται µε θαλασσινό νερό και το χειµώνα θερµαίνεται µε αντλία θερµότητας θαλασσινού νερού που συνδέεται µε ηλιακούς συλλέκτες. Επιπλέον, πάνω από οικογένειες έχουν επενδύσει σε ανεµογεννήτριες και οι µετοχές ήδη τους αποφέρουν κέρδος έξι έως επτά τοις εκατό το χρόνο. εύτερον, πολύ πρωτότυπη είναι και η πρωτοβουλία του ιαδραστικού Πάρκου (Gotland Interactive Park 5 ) το οποίο έχει σαν θέµα το σχεδιασµό µε τη βοήθεια νέων 4 βλ. Tage Petersen et. al.,

8 τεχνολογιών και περιλαµβάνει εταιρίες design, γραφίστες, διαφηµιστικές εταιρίες, κλπ. Πρόκειται για µία πρόσφατη αναπτυξιακή πρωτοβουλία που λειτουργεί ως τόπος συνάντησης, ως θερµοκοιτίδα, ως εργαστήριο σχεδιασµού ηλεκτρονικών παιχνιδιών και ως προορισµός τουρισµού εµπειρίας. Συµµετέχουν εκτός από επιχειρήσεις και ο ήµος και το τοπικό πανεπιστήµιο. Ορισµένα από τα γραφεία που λειτουργούν στο Πάρκο έχουν καταφέρει να διακριθούν παγκοσµίως, ενώ µεγάλη δηµοσιότητα αποκτούν οι εκδηλώσεις και διαγωνισµοί που διοργανώνονται ετησίως στο νησί. Το Πάρκο θεωρείται ιδιαίτερα πετυχηµένο, ενώ παράλληλα σχεδιάζεται και η λειτουργία παρόµοιου πάρκου επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον κινηµατογράφο στο Foresund. Γενικά, ιδιαίτερη ώθηση δόθηκε στην επιχειρηµατικότητα µε τη δηµιουργία νέων εκπαιδευτικών θεσµών: το Πανεπιστήµιο του Gotland και το τοπικό κολέγιο τα οποία λειτουργούν εδώ και µερικά χρόνια βοηθούν στην αναπτυξιακή προοπτική του νησιού. Στον επιχειρηµατικό τοµέα οι κρατικές αρχές προσπάθησαν να αντιµετωπίσουν τα µικρά περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης µε ειδικές πολιτικές και εργαλεία. Καταρχήν µε πολιτική κινήτρων κατάφεραν να παρακινήσουν εταιρίες να µετακινηθούν στο νησί, µε πιο χαρακτηριστικό παράδειγµα την εταιρία τυχερών παιχνιδιών Svenska Spel. Μία σηµαντική ώθηση δόθηκε µε την πολιτική υποστήριξης νέων επιχειρήσεων µε το πρόγραµµα ALMI, το οποίο προωθεί τη δικτύωση των ΜΜΕ, υποστηρίζει δράσεις µετεκπαίδευσης και ενισχύει τις προσπάθειες συνεργασίας ειδικά µεταξύ του ιδιωτικού και δηµόσιου τοµέα. Πλέον, στο νησί ιδρύονται επιχειρήσεις το χρόνο. Β. Aland, Φινλανδία Τα νησιά που ανήκουν στο σύµπλεγµα των Aland ανήκουν στη Φινλανδία και περιλαµβάνουν ένα σύµπλεγµα µικρών νησιών και βραχονησίδων που ξεπερνούν τις 6.500, εκ των οποίων κατοικούνται τα 60. Η συνολική έκταση των Aland είναι τετραγωνικά χιλιόµετρα. Πρόκειται για ένα σύµπλεγµα αρχιπελάγους, που διαιρείται σε 16 δήµους µε συνολικό πληθυσµό (µε τάσεις µείωσης λόγω υπογεννητικότητας και γήρανσης). Το Brando είναι το µεγαλύτερο σε έκταση νησί µε τους περισσότερους κατοίκους. Η ιδιαιτερότητα του νησιού είναι ότι αν και ανήκει στη Φινλανδία κατοικείται από σουηδόφωνους (υπήρξε αντικείµενο διενέξεων

9 µεταξύ των δύο κρατών στο παρελθόν). Για τα νησιά λειτουργεί ένα επαρκές δίκτυο µεταφορών µε τις κοντινές πόλεις στη Φινλανδία (Τούρκου, Ελσίνκι), τη Σουηδία (Στοκχόλµη) και την Εσθονία (Τάλιν) µε φεριµπότ και µε αεροπλάνο. Χάρτης 2: Νήσοι Aland Στην πρόσφατη ιστορία, επηρέασε σηµαντικά την ανάπτυξη των νησιών το κύµα µετανάστευσης των δεκαετιών του 1950 και Μετά το 1970 που σταµάτησε το κύµα µετανάστευσης, ο πληθυσµός αυξήθηκε µόνο στους µεγαλύτερους δήµους. Πιο πρόσφατα τη µεγαλύτερη ανάπτυξη την παρουσιάζει η περιοχή του Marienham. Η οικονοµική βάση των νησιών στηρίζεται κυρίως στη ναυτιλία, τις υπηρεσίες και, σε πολύ µικρότερο βαθµό, στην αγροτική παραγωγή. Σήµερα, το ΑΕΠ των Aland είναι κατά 25% υψηλότερο από το µέσο όρο των Φινλανδικών περιφερειών 6. Η ανεργία είναι σε πολύ χαµηλά επίπεδα αγγίζοντας το 2,3% (οπότε πρακτικά παρουσιάζονται συνθήκες πλήρους απασχόλησης). Αυτό οφείλεται κατά κύριο λόγο στο εφοπλιστικό κεφάλαιο που έχει σαν έδρα τα νησιά. Άλλωστε το γεγονός ότι βρίσκεται ανάµεσα σε δύο χώρες µε ναυπηγική παράδοση έχει βοηθήσει σηµαντικά. Η βιοµηχανία δεν είναι ιδιαίτερα σηµαντική, λειτουργούν όµως ορισµένες σηµαντικές επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας µε εξαγωγές σε όλο τον κόσµο. Ο τουρισµός είναι επίσης ένας 6 Οι πολιτικές για το νησί χρηµατοδοτήθηκαν τα τελευταία χρόνια κυρίως µε πόρους των ευρωπαϊκών ταµείων για την εδαφική συνοχή. Συµµετείχε σε ένα πολύ πετυχηµένο πρόγραµµα Interreg ΙΙΙ µαζί µε τις περιφέρειες West Uusimmaa της Φινλανδίας και Svealand της Σουηδίας µε το όνοµα Archipelago.

10 σηµαντικός τοµέας, στον οποίο συµβάλλουν οι χαµηλοί φόροι των αλκοολούχων ποτών. Η νοµαρχιακή αυτοδιοίκηση του νησιωτικού συµπλέγµατος έχει αυξηµένες αρµοδιότητες και διαφορετική δοµή από τις υπόλοιπες νοµαρχίες της Φινλανδίας. Έχει να αντιµετωπίσει όµως και τις ιδιαίτερες δυσκολίες που συνδέονται µε τις επιπτώσεις της διασποράς των νησιών (αναφέρεται ως Archipelago Effect). υσκολίες υπάρχουν όσον αφορά στην αγορά εργασίας και στην κάλυψη των αναγκών ειδικών προσόντων στα νησιά. Τα τελευταία χρόνια οι επιχειρήσεις αξιοποιούν τη γειτνίαση µε τις χώρες της Ε.Ε. της Βαλτικής (Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία) προκειµένου να εξασφαλίσουν φθηνό εργατικό δυναµικό. Αυτό το πραγµατοποιούν ιδρύοντας παραρτήµατα στις χώρες αυτές, ώστε να µπορούν να γίνονται προσλήψεις. Στο τοµέα της έρευνας και καινοτοµίας η ίδρυση του τοπικού Πανεπιστηµίου το 1997 αποτέλεσε τη σηµαντικότερη εξέλιξη. Η λειτουργία του συνδέεται µε την οικονοµική βάση του νησιού (ναυτιλία, ναυπηγική, τουρισµός) εκπαιδεύοντας στελέχη και παρέχοντας επιστηµονική υποστήριξη. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το πρόγραµµα µε τίτλο «Κατοικώ και ουλέυω στα Aland» (Arbeta Bo pa Aland 7 ), το οποίο είχε σαν στόχο να προτρέψει τους µετανάστες και τους φοιτητές να έρθουν στα νησιά. Παράλληλα µε το πρόγραµµα αυτό το τοπικό επιµελητήριο προωθεί τη δικτύωση µε τις τοπικές επιχειρήσεις παρέχοντας δωρεάν συµβουλευτικές υπηρεσίες για την επιχειρηµατικότητα στα Aland. Οι υπηρεσίες αυτές συνδυάζονται µε ένα νέο πακέτο φορολογικών κινήτρων όσον αφορά στις κατασκευές, στο ΦΠΑ, κ.λπ. Τέλος, σε επίπεδο νέων τεχνολογιών τα νησιά καλύπτονται πλήρως από ευρυζωνικό δίκτυο και δίκτυο κινητής τηλεφωνίας 3G Bornholm, ανία Το Bornholm βρίσκεται στο νότιο µέρος της Βαλτικής στο θαλάσσιο χώρο νότια της Σουηδίας. Ο συνολικός πληθυσµός του νησιού είναι κάτοικοι (2005), µε µία σταθερή τάση µείωσης 8. Η διάρθρωση του πληθυσµού ακολουθεί το πρότυπο των περισσότερων αποµακρυσµένων ή νησιωτικών περιφερειών: οι νέοι της ηλικιακής οµάδας τείνουν να εγκαταλείπουν το νησί, ενώ προφανώς- αντίστοιχα χαµηλή 7 Για περισσότερες πληροφορίες βλ. 8 Συγκεκριµένα, η Στατιστική Υπηρεσία της ανίας υπολογίζει ότι το 2020 ο πληθυσµός θα πέσει σους κατοίκους.

11 είναι και η ηλικιακή οµάδα παιδιών 0-9 ετών. Κύρια πόλη είναι το Ronne µε κατοίκους ενώ ο υπόλοιπος πληθυσµός διαµένει σε µικρές κοινότητες έως κατοίκων. Οι κάτοικοί του µιλούν µία διάλεκτο που µοιάζει µε τα σουηδικά. Το νησί αποτελεί µία από τις πιο πετυχηµένες περιπτώσεις όπου έχει εφαρµοστεί µία νησιωτική πολιτική µε σηµαντικά αποτελέσµατα. Χάρτης 3: Bornholm Η γεωγραφική θέση του νησιού και οι γεωπολιτικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή το καθιστούν κοµβικό σηµείο. Χαρακτηριστικό είναι ότι η απόσταση προς τη Γερµανία, τη Σουηδία και την Πολωνία είναι µικρότερη από την απόσταση προς την ανία, µε την οποία πραγµατοποιούνται οι κύριες συνδέσεις. Οι κύριες µεταφορικές συνδέσεις µε τη ανία είναι µε αεροπλάνο (µε έξι ηµερήσιες πτήσεις από και προς Κοπεγχάγη που διαρκούν µία ώρα) και µε πλοίο (υπάρχουν τα πιο σύγχρονα πλοία φεριµπότ που διανύουν την απόσταση σε τρεις ώρες, καθώς και το νυχτερινό πλοίο φεριµπότ που διανύει την απόσταση σε εξίµισι ώρες). Κατά τη διάρκεια της τουριστικής σεζόν υπάρχουν ακτοπλοϊκές συνδέσεις και µε τις υπόλοιπες χώρες που βρίσκονται σε κοντινή απόσταση. Σηµαντική εξέλιξη αποτέλεσε η ολοκλήρωση της γέφυρας του Oresund (συνδέει τη ανία µε τη Σουηδία) το 2001 και η ακτοπλοϊκή σύνδεση µε το Ystad της Σουηδίας. Η βελτίωση των µεταφορών και οι δυνατότητες για καθηµερινή µεταφορά αναµένεται να επηρεάσει και την τάση µείωσης του πληθυσµού.

12 Σήµερα το Βornholm αποτελεί έναν ενιαίο δήµο περιφερειακή διοίκηση, όταν µέχρι το 2003 αποτελούνταν από πέντε δήµους. Για τη ανία η νοµική υπόσταση και ο τρόπος διοίκησης του νησιού αποτέλεσε ιδιαιτερότητα. Σήµερα µέρος των αρµοδιοτήτων αυτών πέρασαν στη µητροπολιτική διοίκηση της Κοπεγχάγης. Παράλληλα αποτελεί και τµήµα της διασυνοριακής περιφέρειας Oresund της ανίας και της Σουηδίας. Ο τουρισµός αποτελεί τη βασική οικονοµική δραστηριότητα του νησιού και βασίζεται κυρίως στις γειτονικές χώρες. Γενικά µετά το 1990 οι προνοµιακές σχέσεις µε τις πρώην χώρες της Βαλτικής λόγω εγγύτητας ενίσχυσαν όχι µόνο τον τουρισµό, αλλά και γενικά τις διεθνείς σχέσεις του νησιού σε επιχειρηµατικό επίπεδο. Ένα άλλο σηµαντικό στοιχείο είναι οι θετικές εξελίξεις όσον αφορά την τοπική επιχειρηµατικότητα. Εκτός από τον τουρισµό, οι κάτοικοι ασχολούνται µε την αλιεία και τη γεωργία και, παρά το γεγονός ότι η απασχόληση µειώθηκε τις τελευταίες δεκαετίες, σήµερα οι προοπτικές είναι ευοίωνες. Το νησί έχει παράδοση στο εµπόριο και τις εξαγωγές µε χαρακτηριστικές επιχειρήσεις. Αν και ορισµένες παραγωγικές διαδικασίες αποτελούν τµήµα µεγαλύτερων εταιριών εθνικής ή και πολυεθνικής κλίµακας (π.χ. εταιριών όπως η Tulip, η Coop), στις περισσότερες περιπτώσεις οι επιχειρήσεις είναι τοπικές. Για παράδειγµα, η τοπική γαλακτοκοµική παραγωγή παραµένει αυτοδύναµη µε τα προϊόντα (πιο γνωστό το blue cheese) να εξάγονται σε όλο τον κόσµο, ενώ το ίδιο ισχύει σε µεγάλο βαθµό στην αλιεία. Ο τοµέας των τροφίµων απασχολεί ένα σηµαντικό αριθµό εργαζοµένων, ο οποίος όµως φθίνει. Ωστόσο νέες θέσεις δηµιουργούνται στο τοµέα των πολυτελών τροφίµων που απευθύνονται σε εξειδικευµένες αγορές (niche markets). Γενικά, όπως συµβαίνει και σε άλλα νησιά, το νησί δεν καλύπτει τις ανάγκες του από το ντόπιο εργατικό δυναµικό, ενώ ο δηµόσιος τοµέας αφορά σχεδόν το 40% των συνολικών θέσεων εργασίας, αφού µόνο στο ήµο εργάζονται άτοµα. Η ανεργία φτάνει σήµερα το 10% και είναι 3-4 µονάδες υψηλότερη από τον εθνικό µέσο όρο. Εξίσου σηµαντικά στοιχεία είναι η ευελιξία που διακρίνει την αγορά εργασίας (σε όλη τη ανία) και η αποτελεσµατική κοινωνική πολιτική. Το γεγονός ότι στη ανία οι εργασιακές συνθήκες είναι διαφορετικές και ο εργαζόµενος αλλά και ο εργοδότης µπορεί εύκολα να διακόψει µία συνεργασία ή να απολύσει έναν εργαζόµενο

13 γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι λειτουργούν µηχανισµοί που θα επιτρέψουν στον εργαζόµενο να συνεχίσει χωρίς προβλήµατα την καριέρα του. Η πολιτική αυτή προσφέρει και στις επιχειρήσεις την ευκαιρία να προσαρµόζονται στις νέες συνθήκες της παραγωγής και της αγοράς. Πιο πρόσφατες πολιτικές επικεντρώνουν στην ενίσχυση των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνίας: την περίοδο χρηµατοδοτήθηκε από εθνικούς πόρους ένα µεγάλο πρόγραµµα δηµιουργίας ενός ψηφιακού περιβάλλοντος για την τοπική επιχειρηµατικότητα 9. H ανία, µε δεδοµένο ότι δεν διαθέτει αποµακρυσµένες περιοχές, δεν έχει κάποια συγκροτηµένη ή ειδική περιφερειακή πολιτική. Με δεδοµένο όµως ότι το Bornholm είναι µία ιδιαίτερη περιοχή έχουν καταρτιστεί ειδικά προγράµµατα. Επίσης ένα µεγάλο µέρος των χρηµατοδοτήσεων του ΕΚΤ κατευθύνθηκε τα τελευταία χρόνια στο νησί. Ειδικά στον τοµέα της αλιείας το νησί αντιµετώπισε µεγάλα προβλήµατα µε την υιοθέτηση των ευρωπαϊκών κανονισµών τη δεκαετία του Η κατάσταση αυτή αντιµετωπίστηκε µε µία χρηµατοδοτική πολιτική η οποία έµεινε γνωστή και ως πακέτο Bornholm. Πέρα από τις βραχυχρόνιες χρηµατοδοτήσεις, το πακέτο περιλάµβανε τη δηµιουργία εκπαιδευτικών και ερευνητικών θεσµών. Στο πλαίσιο αυτό ιδρύθηκε το Κέντρο Περιφερειακής και Τουριστικής Έρευνας (Center for Regional and Tourism Research 10 ), ένα ερευνητικό ινστιτούτο το οποίο θεωρείται σήµερα ιδιαίτερα πετυχηµένο, έχοντας πολλές διεθνείς συνεργασίες. Οι τοµείς στους οποίους εστιάζει είναι ο τουρισµός, η οικονοµία της εµπειρίας, η αγροτική πολιτική, η ναυτιλιακή πολιτική καθώς και η νησιωτική πολιτική εν γένει. Επίσης λειτουργούν πολλά εκπαιδευτικά προγράµµατα µε συντονισµό του Πανεπιστηµίου της Κοπεγχάγης.. Βαλεαρίδες Νήσοι, Ισπανία Οι Βαλεαρίδες είναι ένα σύµπλεγµα 11 νησιών στα ανατολικά της Ισπανίας, στη Μεσόγειο και σε διάταξη από Ν. προς ΒΑ., τα οποία αποτελούν µια από τις 17 αυτόνοµες κοινότητες (Περιφέρειες) της χώρας. Σηµαντικότερα εξ αυτών είναι τέσσερα, η Μαγιόρκα, η Μενόρκα, η Ίµπιζα και η Φορµεντέρα. Πρωτεύουσά τους είναι η Πάλµα της Μαγιόρκας, που είναι και το µεγαλύτερο νησί. Η συνολική τους έκταση φθάνει περίπου τα τετ. χλµ. και ο πληθυσµός τους κατοίκους 9 Tage Petersen et. al., ό.π. 10 Στην ιστοσελίδα παρατίθενται µελέτες ου αφορούν το νησί του Bornholm, καθώς και γενικότερες ληροφορίες για τη δράση του Ινστιτούτου.

14 (2008). Η οικονοµία των νησιών περιστρέφεται γύρω από τον τοµέα των υπηρεσιών και, ειδικότερα, του τουρισµού, Μόνο η Μαγιόρκα υποδέχεται περίπου 11 εκατοµµύρια τουρίστες κάθε χρόνο, όταν οι µόνιµοι κάτοικοι της είναι Οι κάτοικοι του νησιού είναι αυτή τη στιγµή η πλουσιότεροι στην Ιβηρική χερσόνησο. Χάρτης 4: Βαλεαρίδες Ο µαζικός τουρισµός, η έκρηξη της παραθεριστικής κατοικίας και η αειφορική ανάπτυξη των νησιών (και ειδικά της Μαγιόρκα) είναι τα κεντρικά θέµατα στις σχετικές πολιτικές. Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο που διαφοροποιεί σηµαντικά την περιφέρεια των Βαλεαρίδων Νήσων από άλλες ευρωπαϊκές νησιωτικές περιοχές αποτελεί η πολιτική αυτονοµία της περιφέρειας, η οποία διαθέτει σηµαντικές αρµοδιότητες και χρηµατικούς πόρους. Στο πλαίσιο της υλοποίησης του ΚΠΣ στις Βαλεαρίδες ολοκληρώθηκαν δύο πετυχηµένες καινοτοµικές δράσεις. Η πρώτη αφορά στην δηµιουργία ενός φωτοβολταϊκού πάρκου ενέργειας στην θέση Sa Rapita. Με συνολικό προϋπολογισµό Ευρώ (το 50% της δαπάνης προέρχεται από το ΕΤΠΑ),

15 σκοπός του έργου ήταν αφενός να αυξήσει το ποσοστό της ενεργειακής αυτάρκειας των Βαλεαρίδων και αφετέρου να δηµιουργήσει τις συνθήκες χρήσης αειφορικών ενεργειακών πόρων σύµφωνα και µε τους στόχους της Λισσαβόνας και του Γκέτεµποργκ. Την ευθύνη για την υλοποίηση του έργου είχε το τµήµα Περιβάλλοντος της τοπικής κυβέρνησης. Συγκεκριµένα περιλαµβάνει 17 οµάδες µε 35 ηλιακούς συσσωρευτές και η κάθε µία παράγει kwh το χρόνο. Ο πληθυσµός που επηρεάζεται άµεσα από το έργο είναι κάτοικοι. Το δεύτερο έργο αφορά στη δηµιουργία µιας βάσης δεδοµένων για τη διαχείριση των παράκτιων περιοχών (ICZM) συνολικού κόστους Ευρώ (το 50% της δαπάνης καλύφθηκε από το ΕΤΠΑ). Σκοπός του έργου είναι να συγκεντρωθεί η απαραίτητη επιστηµονική γνώση και να καταγραφούν τα κατάλληλα εργαλεία όσον αφορά στην διαχείριση ολόκληρης της παράκτιας ζώνης των Βαλεαρίδων. Στο δίκτυο συµµετέχουν 50 ερευνητές διαφορετικών επιστηµονικών εξειδικεύσεων και στο πλαίσιο του έργου λειτούργησαν πάνω από 35 υποπρογράµµατα. Το έργο θεωρείται αυτή τη στιγµή το πιο σηµαντικό επιστηµονικό εργαλείο για το σύνολο των νησιών, αφού κατάφερε να δηµιουργήσει τα κατάλληλα µέσα που θα βοηθήσουν στη διαδικασία σχεδιασµού και λήψης αποφάσεων. Οι δύο βασικοί πυλώνες του έργου είναι τα Γεωγραφικά Συστήµατα Πληροφοριών και η Τεχνολογική Πλατφόρµα Παράκτιων Περιοχών. Η Πλατφόρµα είναι ένα πολύ χρήσιµο εργαλείο που επιτρέπει, µε τη χρήση παρατηρήσεων και προβλέψεων, την παροχή αξιόπιστων στατιστικών στοιχείων και δεικτών σε πραγµατικούς χρόνους. Οι πληροφορίες είναι διαθέσιµες µέσω διαδικτύου σε εµπειρογνώµονες αλλά και στο κοινό, σύµφωνα µε τις νέες Ευρωπαϊκές οδηγίες για ανοιχτή πρόσβαση στην περιβαλλοντική πληροφορία. Πετυχηµένες ερευνητικές δοµές λειτουργούν επίσης στον τοµέα του τουρισµού. Ο τουρισµός ήταν και παραµένει µέχρι σήµερα ο κύριος τοµέας οικονοµικής δραστηριότητας µε πολλές ευκαιρίες αλλά και σηµαντικά προβλήµατα (που είναι κοινά και για τα άλλα ευρωπαϊκά νησιά που έχουν αναπτύξει την τουριστική οικονοµία) όπως είναι η εποχικότητα 11 και ο κορεσµός. H υποστήριξη της στρατηγικής αυτής πραγµατοποιείται από ένα δίκτυο επιστηµονικών κέντρων και 11 Στον τοµέα αυτό οι Βαλεαρίδες έχουν αναπτύξει µία πρωτότυπη στρατηγική µε συγκεκριµένες µεθόδους marketing προκειµένου να προωθήσουν νέα χειµερινά τουριστικά πακέτα. Η ιδιαιτερότητά τους είναι ότι δεν απευθύνονται στις ανώτερες εισοδηµατικές τάξεις αλλά σε επισκέπτες µε µέσες δυνατότητες όσον αφορά στην δαπάνη.

16 συµβούλων, ενώ λειτουργεί ειδικό Ινστιτούτο Τουριστικής Στρατηγικής και Παρατηρητήριο Τουρισµού 12. Το Ινστιτούτο θεωρείται ιδιαίτερα πρωτοποριακό αφού έχει µεγάλη επιρροή στη χάραξη της τοπικής τουριστικής πολιτικής. Οι τοµείς έρευνας περιλαµβάνουν ένα ευρύ φάσµα αντικειµένων που σχετίζονται µε τον τουρισµό, π.χ. ειδικές µορφές, νέες τεχνολογίες, διαχείριση ακτών, κ.λπ. Ε. Λοιπές περιπτώσεις Προφανώς οι παραπάνω περιπτώσεις δεν µπορούν να αποτελέσουν αντιπροσωπευτικό δείγµα για όλα τα Ευρωπαϊκά νησιά, αφού η ποικιλοµορφία τους δεν επιτρέπει συγκρίσεις. Αν εξαιρέσει κανείς τα νησιωτικά κράτη (Κύπρος και Μάλτα) και τα νησιά που διαθέτουν µεγάλα αστικά κέντρα (π.χ. Σικελία, Κρήτη), λίγες είναι οι υπόλοιπες περιπτώσεις µικρότερων νησιών µε αξιοσηµείωτες ερευνητικές υποδοµές. Tο Samsoe, επίσης νησί της ανίας, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον όσον αφορά στην ενεργειακή αυτονοµία που πέτυχε τα τελευταία χρόνια. Έτσι τα υποθαλάσσια καλώδια που χρησιµοποιούνταν για τη µεταφορά ενέργειας προς το νησί σήµερα χρησιµοποιούνται για την εξαγωγή ρεύµατος προς την Κοπεγχάγη. Οι κάτοικοι του Samsoe καλύπτουν σε ποσοστό 100% των αναγκών τους σε ηλεκτρισµό από αιολικά πάρκα και το 75% των αναγκών τους σε θέρµανση από φωτοβολταϊκά και καύσιµη ύλη βιοµάζας και το νησί αποτελεί το πλέον αναγνωρίσιµο παράδειγµα σε παγκόσµιο επίπεδο (βλ. Καθηµερινή, ). Άλλη ενδιαφέρουσα περίπτωση είναι το Millenium Institute το οποίο έχει σαν έδρα τα Shetlands και τα βόρεια νησιά της Μ. Βρετανίας. Πρόκειται για ένα διεπιστηµονικό ερευνητικό ινστιτούτο µε αυτοδύναµα ερευνητικά κέντρα και εκπαιδευτικά κέντρα. Σε αρκετές περιπτώσεις τα θέµατα που προωθούν σχετίζονται µε τα τοπικά προβλήµατα και το νησιωτικό χώρο, ενώ σηµαντικό µέρος του κόστους λειτουργίας του Ινστιτούτου καλύπτεται από Ευρωπαϊκά προγράµµατα. Τα νησιά του µεσογειακού χώρου δεν χαρακτηρίζονται από οµοιογένεια και σίγουρα η περίπτωση των Βαλεαρίδων δεν είναι αντιπροσωπευτική. Τα µεγαλύτερα νησιά (π.χ. Σικελία) τείνουν να υποστηρίζουν µε επιτυχία ερευνητικές και εκπαιδευτικές υποδοµές. Στον ελληνικό νησιωτικό χώρο λειτουργούν τρία νησιωτικά Πανεπιστήµια τα οποία έχουν καταφέρει να δηµιουργήσουν σηµαντικές ερευνητικές υποδοµές. 12 βλ.

17 4. ιαπιστώσεις Μελλοντικές Προοπτικές Γενικά, ο νησιωτικός χώρος παρουσιάζει χαρακτηριστικά που δυσκολεύουν την ανάπτυξη της έρευνας και της καινοτοµίας. Ωστόσο υπάρχουν σηµαντικές εξαιρέσεις που δείχνουν ότι υπάρχουν οι σχετικές δυνατότητες: η περίπτωση των νησιών Bornholm στη ανία, του ερευνητικού cluster στα νησιά Gotland της Σουηδίας και των επιστηµονικών φορέων του νησιωτικού συµπλέγµατος των Βαλεαρίδων αποτελούν τις πλέον πετυχηµένες περιπτώσεις. Στην Ελλάδα παρά το γεγονός ότι ο µικρός αριθµός καθιερωµένων νησιωτικών ερευνητικών κέντρων αφορά κυρίως τα αστικά κέντρα των µεγαλύτερων νησιών (π.χ., Ηράκλειο), υπάρχουν σηµαντικές προοπτικές. Οι περιπτώσεις βέλτιστων πρακτικών της Ευρώπης µπορούν να χρησιµεύσουν ως παραδείγµατα για τα µεγαλύτερα ελληνικά νησιά (π.χ., Ρόδος, Κέρκυρα, Κως) αλλά και για µικρότερα µε σηµαντική ιστορική κληρονοµιά (π.χ. Σύµη, Σαµοθράκη, Λήµνος) ή ιδιαίτερα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά (π.χ., Τήλος, Αλόννησος). Από την ανάλυση που προηγήθηκε προκύπτουν ορισµένα βασικά συµπεράσµατα όσον αφορά στην πολιτική για την ανάπτυξη της έρευνας που ακολουθούν ορισµένα ευρωπαϊκά νησιά. Πρώτον, η δηµιουργία, λειτουργία και υποστήριξη ερευνητικών και εκπαιδευτικών δοµών µπορεί να αποδειχθεί ωφέλιµη και να δηµιουργήσει οικονοµίες κλίµακας. Πρωτίστως η περίπτωση του Bornholm και δευτερευόντως οι περιπτώσεις του Aland και του Gotland αποδεικνύει ότι όχι µόνο µπορεί να είναι βιώσιµο ένα ερευνητικό κέντρο, αλλά µπορεί και να καταστεί ανταγωνιστικό σε εθνικό ή και διεθνές επίπεδο. Η περίπτωση του CRT του Bornholm αποτελεί καλό παράδειγµα προσφέροντας τεχνογνωσία σε τοπικό επίπεδο και αναγνωρισηµότητα στο νησί. εύτερον, από τις περιπτώσεις µελέτης φαίνεται ότι τα κράτη που χαρακτηρίζονται για την πολιτική κοινωνικής πρόνοιας είναι πιο πιθανό να σχεδιάσουν µία πετυχηµένη πολιτική έρευνας που θα περιλαµβάνει και τις αποµακρυσµένες περιοχές. Η ταξινόµηση των νησιωτικών σε Βορρά - Νότο οδηγεί στη διαπίστωση ότι στο Βορρά προωθούνται περισσότερο τα προγράµµατα έρευνας, ενώ στο Νότο η εφαρµογή πολιτικής είναι σχεδόν µονοτοµεακή µε κύριο παράγοντα την προσέλκυση τουριστών.

18 Τρίτον, σε πολλά ευρωπαϊκά νησιά οι εκπαιδευτικές ερευνητικές υποδοµές προσαρµόζονται στις τοπικές ανάγκες. Ο τουρισµός και το περιβάλλον αποτελούν τα πιο δηµοφιλή αντικείµενα έρευνας. Γενικότερα, οι ερευνητικές υποδοµές έχουν άµεσες επιδράσεις στους παρακάτω τοµείς των νησιών: - Νέες Τεχνολογίες: Η χρήση σύγχρονων εφαρµογών νέων τεχνολογιών µπορεί να αποτελέσει σηµαντικό πλεονέκτηµα για ένα νησί. Η περίπτωση του Gotland Interactive Park αποτελεί ένα άριστο παράδειγµα ενός micro cluster βασισµένου στις νέες τεχνολογίες, το οποίο αποτελεί σηµείο αναφοράς για όλη τη Σουηδία. Βεβαίως και στις άλλες νησιωτικές περιοχές, η δυνατότητα χρήσης ευρυζωνικών υπηρεσιών προσφέρει ευκαιρίες για την άρση της αποµόνωσης. - Περιβάλλον και Ενεργειακή Πολιτική: Τα παραδείγµατα αναδεικνύουν την πρωτοποριακή πολιτική των σκανδιναβικών κρατών στο τοµέα αυτό. Οι περιπτώσεις του Βornholm και του Gotland (καθώς και του Samsoe) αναφέρονται συχνά ως βέλτιστες πρακτικές στον ελληνικό τύπο και µπορούν να αποτελέσουν υπόδειγµα για τα µεσογειακά νησιά. - Επιχειρηµατικότητα: Όσον αφορά στην επιχειρηµατικότητα τα κοινά στοιχεία στην οικονοµική βάση των νησιών δείχνουν να έχουν αρκετές οµοιότητες σε Βορρά και Νότο. Για παράδειγµα, οι εταιρίες επεξεργασίας τροφίµων (π.χ. τυριού) συναντώνται στα περισσότερα νησιά στο Βορρά και το Νότο λόγω της µακραίωνης αγροτικής παράδοσης. Οι δοµές έρευνας και καινοτοµίας µπορούν να επηρεάσουν άµεσα τον τοµέα αυτό, ενώ και το ειδικό καθεστώς φορολογίας που ισχύει σε ορισµένα από τα ευρωπαϊκά νησιά είναι σηµαντικός παράγοντας όσον αφορά τη λειτουργία των επιχειρήσεων. - Τουρισµός Πολιτιστική Κληρονοµιά: Ο τουρισµός αποτελεί σηµαντικό στοιχείο για όλα τα ευρωπαϊκά νησιά, αφού όλα στηρίζονται λιγότερο ή περισσότερο- στην τουριστική δαπάνη. Η περίπτωση των Βαλεαρίδων είναι χαρακτηριστική (αν και όχι αντιπροσωπευτική): η χρόνια εξάρτηση από τον τουριστικό τοµέα, ο κορεσµός και τα περιβαλλοντικά προβλήµατα έχουν οδηγήσει την τοπική κυβέρνηση στην αναζήτηση νέων στρατηγικών για την εποχικότητα. Η επιστηµονική υποστήριξη των στρατηγικών σε τοπικό επίπεδο αποτελεί βέλτιστη πρακτική. Η πλούσια πολιτιστική κληρονοµιά και η τουριστική της αξιοποίηση αποτελεί άλλο ένα κοινό στοιχείο για τα νησιά τόσο στο Βορρά (π.χ. στην περίπτωση της πόλης Visby στο Gotland) όσο και στο Νότο.

19 - Μεταφορές: Η συγκριτική παρουσίαση των µεταφορικών δυνατοτήτων δεν είναι εύκολη λόγω των διαφορετικών αποστάσεων, διασυνδέσεων και µεταφορικών αναγκών. Είναι προφανές ότι η επίλυση του θέµατος αυτού αποτελεί σηµαντικό ζήτηµα για το σύνολο του νησιωτικού χώρου της Ευρώπης. - Ποιότητα Ζωής: Η ποιότητα ζωής στα νησιά και η ελκυστικότητά τους αποτελούν το κεντρικό ζητούµενο τόσο στο Βορρά όσο και στο Νότο. Οι πολιτικές των σκανδιναβικών χωρών εµφανίζονται πιο αποτελεσµατικές µε τη λειτουργία της κοινωνικής οικονοµίας και την εξασφάλιση συνθηκών ζωής και εργασίας χωρίς προβλήµατα. Οι περιπτώσεις µελέτης δείχνουν ότι οι έµµεσες επιπτώσεις της χωροθέτησης πανεπιστηµιακών σχολών και ερευνητικών κέντρων αναγνωρίζεται ως σηµαντική και µπορεί να δηµιουργήσει συνθήκες προσέλκυσης νέων κατοίκων, αντιστρέφοντας παράλληλα το φαινόµενο της πληθυσµιακής γήρανσης. Επίσης είναι σε θέση να βοηθήσουν στην επίλυση προβληµάτων που σχετίζονται µε τη νησιωτικότητα και τη χάραξη τοπικών στρατηγικών. Ιδιαίτερη σηµασία όµως για τη χάραξη µακροχρόνιων πολιτικών για τα νησιά είναι η εξέταση των προοπτικών της προσέλκυσης και αύξησης των µελών της «δηµιουργικής τάξης» στο µέλλον. Τέλος, η περαιτέρω διερεύνηση κοινών πρακτικών µεταξύ των ευρωπαϊκών νησιών κρίνεται απαραίτητη και ιδιαίτερα χρήσιµη, µε δεδοµένο ότι η σχετική βιβλιογραφία είναι περιορισµένη. Βιβλιογραφία Ελληνική - Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2001, Οι διαρθρωτικές πολιτικές και τα εδάφη της Ευρώπης - Τα νησιά και οι παράκτιες περιοχές, Ευρωπαϊκή Ένωση- Γ.. Περιφερειακής Πολιτικής. - Ινστιτούτο Περιφερειακής Ανάπτυξης (2007), Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης ωδεκανήσου, Νοµαρχιακή Αυτοδιοίκηση ωδεκανήσου -ΙΠΑ, Αθήνα. - Ινστιτούτο Περιφερειακής Ανάπτυξης (2008), Στρατηγικό Σχέδιο ήµου Ροδίων, ήµος Ροδίων -ΙΠΑ, Αθήνα. - Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Νησιωτική Πολιτική, Πρακτικά Συνεδρίου ΚΕ ΚΕ 27 Νοεµβρίου, Θεσσαλονίκη 2008.

20 - Κοκκώσης Χ. (2000), «Τουριστική ανάπτυξη και φέρουσα ικανότητα στα νησιά», στο Αυγερινού Σ., Ζαχαράτος Γ., Ιακωβίδου Ο., Κοκκώσης Χ., Κούση Μ., Μπριασούλη Ε., Σπιλάνης Γ., Τσάρτας Π. (επ.), Τουριστική Ανάπτυξη Πολυεπιστηµονικές Προσεγγίσεις, Εκδόσεις Εξάντας, Αθήνα. - Μέργος Γ., Παπαδασκαλόπουλος Α, Χριστοφάκης Ε. (2004), Οικονοµικά Χαρακτηριστικά και Στρατηγική Ανάπτυξη της Νησιωτικής Ελλάδος, Ακαδηµία Αθηνών - Γραφείο Οικονοµικών Μελετών, Αθήνα. - Σπιλάνης Γ.(2005), «Ανάπτυξη Νησιωτικού Χώρου: Προβλήµατα και προοπτικές», Επιστηµονικές µελέτες προς τιµήν του καθηγητού Νίκου Ι. Κόνσολα, Πάντειο Πανεπιστήµιο, Αθήνα. Ξενόγλωσση - Αbramovsky, L., Harrison, R., Simpson, H.(2007), «University research and the location of business R&D», Economic Journal, 117 (519), pp. C114-C Barca F., An Agenda for a Reformed Cohesion Report, Indipendent Report, Brussels Bowen G., (2000), Social Capital, Social Funds and Poor Communities: An Exploratory Analysis, Social Policy and Administration, Vol. 43 (1), p Castells, Manuel (1996, second edition, 2000). The Rise of the Network Society, The Information Age: Economy, Society and Culture Vol. I. Cambridge, MA; Oxford, UK: Blackwell. - Christofakis M., Mergos G., Papadaskalopoulos A., (2009), Sustainable and balanced development of insular space: The case of Greece, Sustainable Development, forthcoming. - Faggian, A., Mccann, P., (2009), «Universities, agglomerations and graduate human capital mobility», Tijdschrift voor Economische en Sociale Geografie, 100 (2), pp Hall P. (2006), Hard Policy Instruments and Urban Development, Paper at OECD Conference, What policies for globalising cities? Rethinking the urban policy agenda, March, Madrid. - Florida R.(2002)., The Rise of the Creative Class: And How It's Transforming Work, Leisure, Community and Everyday Life, Basic Books, New York USA. - Florida R., Gates G., Knudsen B., Stolarick K. (2006), The University and the Creative Economy, - Kinnunen J. (2004), Modelling the propensity to live and stay in the Åland Islands a case of eroding insider advantages of immobility?, Paper at ERSA Conference, Porto.

21 - Lambert R., Butler N.(2006), The future of European Universities, Centre for European Reform, London. - ΟECD (2007), Higher Education and Regions: Globally Competitive, Locally Engaged, OECD publ., Paris. - Papadaskalopoulos Α., Christofakis Μ., Karachalis Ν., «EU-Supported Regional Development after 2007: Lessons Learnt and Future Priorities of the Greek Regions Falling under the New Competitiveness Objective Programmes», p , 46th ERSA International Conference Selected refereed papers, University of Thessaly Press, Volos Puukka, J., Marmolejo, F. (2008), «Higher education institutions and regional mission: Lessons learnt from the OECD review project, Higher Education Policy, 21 (2), pp Tage Petersen et. al. (2006), How to Make a Living in Insular Areas Six Nordic Cases, April 2006, for Nordregio in cooperation with The Lφnnrot Institute (Kajaani University Consortium), University of Oulu, Mοre Research, Nordregio, Statistics and Research Εland and University of Akureyri Research Institute. - Törnqvist, G. (2004) Creativity in time and space, Geografiska Annaler, 86 B (4):

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Στον Πίνακα 1 παρατίθενται εν συντοµία οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη νέα προγραµµατική περίοδο 2007-2013 σε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟ ΣΧΕ ΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ENERGONCITY ΣΥΖΕΥΞΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟ ΣΧΕ ΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ENERGONCITY ΣΥΖΕΥΞΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΡΟΤΥΠΟΚΑΙΝΟΤΟΜΟ ΣΧΕ ΙΟΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ENERGONCITY ΣΥΖΕΥΞΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΕΛΛΑ ΑΥΣΤΕΡΕΙΣΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΗΕΕυστερείσεσχέσηµετιςΗΠΑκαι Ιαπωνία στην καινοτοµία. Η διαφορά διευρύνεται.

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια

Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών - Cyprus Energy Agency - 7 ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Για την έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη 2007-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΔΡ. ΡΑΛΛΗΣ ΓΚΕΚΑΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ SKEPSIS Παρουσίαση στο Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Πλαστήρα, Νοέμβριος 2014 ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Αγορά εύτερης Κατοικίας

Αγορά εύτερης Κατοικίας Αγορά εύτερης Κατοικίας Rhodes Tourism Forum 2006 10-11 Νοεµβρίου Θάλεια ρουσιώτου 1 Η Αγορά της εύτερης Κατοικίας στην Ευρώπη Ιστορικό Χρονολογείται από τη δεκαετία του 70 και συνδέεται άµεσα µε την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

INRES. Συνεργασία νησιωτικών περιφερειών για τη μεγιστοποίηση των περιβαλλοντικών και οικονομικών ωφελειών από την έρευνα στις ΑΠΕ

INRES. Συνεργασία νησιωτικών περιφερειών για τη μεγιστοποίηση των περιβαλλοντικών και οικονομικών ωφελειών από την έρευνα στις ΑΠΕ Regions of Knowledge FP7 229947 INRES Συνεργασία νησιωτικών περιφερειών για τη μεγιστοποίηση των περιβαλλοντικών και οικονομικών ωφελειών από την έρευνα στις ΑΠΕ Αρτέμης Σαϊτάκης Διευθυντής Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Clusters Καινοτομίας: Μοχλός αριστείας και ανάπτυξης για τεχνολογίες διάδρασης, πολυμέσων και δημιουργικού περιεχομένου.

Clusters Καινοτομίας: Μοχλός αριστείας και ανάπτυξης για τεχνολογίες διάδρασης, πολυμέσων και δημιουργικού περιεχομένου. Clusters Καινοτομίας: Μοχλός αριστείας και ανάπτυξης για τεχνολογίες διάδρασης, πολυμέσων και δημιουργικού περιεχομένου. The gi-cluster paradigm Ημερίδα Καινοτόμες Επιχειρηματικές Πρωτοβουλίες Κέρκυρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΕυκαιρίεςΧρηµατοδότησηςγια ήµουςκαικοινότητες ΠρακτικέςΕφαρµογές. Μαριλένα Ιωαννίδου First Elements Euroconsultants Ltd.

ΕυκαιρίεςΧρηµατοδότησηςγια ήµουςκαικοινότητες ΠρακτικέςΕφαρµογές. Μαριλένα Ιωαννίδου First Elements Euroconsultants Ltd. ΕυκαιρίεςΧρηµατοδότησηςγια ήµουςκαικοινότητες ΠρακτικέςΕφαρµογές Μαριλένα Ιωαννίδου First Elements Euroconsultants Ltd. Πολιτική Συνοχής της Ε.Ε. Ευρωπαϊκό Ταµείο Περιφερειακής Ανάπτυξης: υποδοµές, βελτίωσηανταγωνιστικότητας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ,

Διαβάστε περισσότερα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Ιωάννης Π. Γεροθανάσης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Πρώην Πρύτανης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μέλος της Α ΙΠ Η ανώτατη εκπαίδευση, η

Διαβάστε περισσότερα

Clusters και Οικοσυστήματα Καινοτομίας ως Καθολικό Μοντέλο των Στρατηγικών RIS3 στην Ελλάδα

Clusters και Οικοσυστήματα Καινοτομίας ως Καθολικό Μοντέλο των Στρατηγικών RIS3 στην Ελλάδα Clusters και Οικοσυστήματα Καινοτομίας ως Καθολικό Μοντέλο των Στρατηγικών RIS3 στην Ελλάδα Νίκος Κομνηνός Ερευνητική Μονάδα URENIO, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκη Ημερίδα «Ο Ρόλος των Συνεργατικών

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές Θέσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον Τοµέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών 5 η Προγραµµατική Περίοδος 2014-2015

Στρατηγικές Θέσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον Τοµέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών 5 η Προγραµµατική Περίοδος 2014-2015 Στρατηγικές Θέσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον Τοµέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών 5 η Προγραµµατική Περίοδος 2014-2015 Στάθης Ραγκούσης Διευθύνων Σύµβουλος Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. Ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα»

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» «Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» του Andrea Campagna, τεχνικού & επιστημονικού συντονιστή του έργου FutureMed Project n 2S-MED11-29 Project co-funded by the European Regional Development Fund (ERDF)

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D.

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. LSE) ΜΕΡΟΣ 1 Ο χωρικός σχεδιασµός στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα

Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα Λαμία 22 Μαρτίου 2012 Η πρωτοβουλία JESSICA: Οργάνωση & Λειτουργία Η ανάπτυξη της πρωτοβουλίας JESSICA στην ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β2

Ερευνητική Εργασία Β2 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Ερευνητική Εργασία Β2 Σχολικό έτος 2014-15 Β τετράμηνο Θέμα: «Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και επαγγελματική αποκατάσταση» Ερευνητικό υποερώτημα: «Ποια τα Κριτήρια για την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. Greek Innovation Expo 2013. Έξυπνη Εξειδίκευση. και Kαινοτομία. Athens 19 May 2013

ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. Greek Innovation Expo 2013. Έξυπνη Εξειδίκευση. και Kαινοτομία. Athens 19 May 2013 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Greek Innovation Expo 2013 Athens 19 May 2013 Έξυπνη Εξειδίκευση και Kαινοτομία Το έργο IKTIMED Γενικός στόχος Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των μικρομεσαίων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 Εισαγωγή Η παρούσα παρουσίαση της στρατηγικής για την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας και την υποστήριξη της τοπικής οικονομίας του Δήμου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

DIDSOLIT-PB: E-NEWSLETTER

DIDSOLIT-PB: E-NEWSLETTER 8 Ος / 2 01 3 Τεύχος 1 ΜΑΙΧ, Μακεδονίας 1, 73100. Χανιά www.maich.gr info@maich.gr +30 28210 35000 Συντάκτες: Μπαουράκης Γεώργιος Βουρδουμπάς Ιωάννης Αγγελάκης Γεώργιος Μπορέτος Νικόλαος Μανθούλης Γεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

Βιοκαύσιμα στην Ελλάδα, Εμπόδια και Προοπτικές

Βιοκαύσιμα στην Ελλάδα, Εμπόδια και Προοπτικές 3η Ενότητα: «Αγορά Βιοκαυσίμων στην Ελλάδα: Τάσεις και Προοπτικές» Βιοκαύσιμα στην Ελλάδα, Εμπόδια και Προοπτικές Ηλίας Ντεμιάν Περιβαλλοντολόγος Ερευνητής ΙΟΒΕ Δομή παρουσίασης 1. Αποτύπωση της αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ S P R I N G S C H O O L ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ 3-8 Μαΐου 2015 Ξενοδοχείο Caravia Beach, Κως Οργάνωση: Μονάδα Ευρωπαϊκού Τουρισμού/ Ευρωπαϊκό Κέντρο Αριστείας Jean Monnet (Πανεπιστήμιο Αθηνών) Υποστηρικτές:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΗ ΣΥΓΚΛΙΣΗ: Καλές Πρακτικές στην Περιφέρεια Κρήτης

ΨΗΦΙΑΚΗ ΣΥΓΚΛΙΣΗ: Καλές Πρακτικές στην Περιφέρεια Κρήτης ΨΗΦΙΑΚΗ ΣΥΓΚΛΙΣΗ: Καλές Πρακτικές στην Περιφέρεια Κρήτης Αρτέμης Σαϊτάκης Διευθυντής Επιστημονικού Τεχνολογικού Πάρκου Κρήτης ΗΜΕΡΙΔΑ «ΨΗΦΙΑΚΟ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ: Στρατηγικές Ψηφιακής Σύγκλισης» ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

3. Ινστιτούτο Τεχνολογίας & Εφαρµογών Στερεών Καυσίµων 5%.

3. Ινστιτούτο Τεχνολογίας & Εφαρµογών Στερεών Καυσίµων 5%. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΦΟΡΕΑΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται τα βασικά χαρακτηριστικά του Φορέα υλοποίησης και διαχείρισης του προτεινόµενου έργου, τα οποία διαµορφώνονται πάντα µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

Οι έξυπνες πόλεις στην Ελλάδα : Η περίπτωση του Ηρακλείου

Οι έξυπνες πόλεις στην Ελλάδα : Η περίπτωση του Ηρακλείου Οι έξυπνες πόλεις στην Ελλάδα : Η περίπτωση του Ηρακλείου Μοχιανάκης Κωστής Προϊστάμενος πληροφορικής επικοινωνιών Δήμου Ηρακλείου Μέλος της επιτροπής Ηλεκτρονικής διακυβέρνησης της ΚΕΔΕ Μέλος του Περιφερειακού

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρική Ομιλία κ. Θεόδωρου Φέσσα Προέδρου του ΣΕΒ σύνδεσμος επιχειρήσεων και βιομηχανιών. «1ο Eurobank Greek Exports Convention»

Κεντρική Ομιλία κ. Θεόδωρου Φέσσα Προέδρου του ΣΕΒ σύνδεσμος επιχειρήσεων και βιομηχανιών. «1ο Eurobank Greek Exports Convention» 26.11.2014 Κεντρική Ομιλία κ. Θεόδωρου Φέσσα Προέδρου του ΣΕΒ σύνδεσμος επιχειρήσεων και βιομηχανιών «1ο Eurobank Greek Exports Convention» Αθήνα, 26.11.2014 Ξενοδοχείο Intercontinental 1. Εισαγωγή Αξιότιμοι

Διαβάστε περισσότερα

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο»

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» 1. Εθνικό πλαίσιο επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Σκοπός του νέου νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (νόμος 3468/2006 ΑΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

Τρέχουσα κατάσταση στην Ελλάδα τέλος 2011

Τρέχουσα κατάσταση στην Ελλάδα τέλος 2011 1 2 Πρωταρχικός στόχος «Ευρώπη 2020» Τρέχουσα κατάσταση στην Ελλάδα τέλος 2011 Εθνικός στόχος 2020 στο ΕΠΜ Διάθεση του 3% των δαπανών στην έρευνα και ανάπτυξη 0,6% 2007 2% Το 75% του πληθυσμού ηλικίας

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Μέτρο 3.1: Ενθάρρυνση Επιχειρηματικής Δράσης (Ενέργεια 3.1.1) Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Η ελληνική εκπαίδευση δεν έχει δώσει, μέχρι σήμερα την απαιτούμενη βαρύτητα στα θέματα απασχόλησης

Διαβάστε περισσότερα

«Έρευνα για τις ανάγκες σε εργατικό δυναμικό στην ευρωπαϊκή επικράτεια (επιστήμες μηχανικών)»

«Έρευνα για τις ανάγκες σε εργατικό δυναμικό στην ευρωπαϊκή επικράτεια (επιστήμες μηχανικών)» «Έρευνα για τις ανάγκες σε εργατικό δυναμικό στην ευρωπαϊκή επικράτεια (επιστήμες μηχανικών)» Περιεχόμενα 1. Στόχος... 2 2. Μεθοδολογία έρευνας.....2 3. Ανάλυση αποτελεσμάτων 3 3.1 Μηχανολόγοι Μηχανικοί....3

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ Πρωτοβουλία Ίδρυσης Πανεπιστηµιακού Τµήµατος Τουρισµού στην Κρήτη Μάρτιος 2007 Τουρισµός:

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ: Β) ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ:

Α) ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ: Β) ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ µε Υφυπουργό του Οµοσπονδιακού Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων κ. Hans Joachim Fuchtel ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ Ως Περιφέρεια Ν.Αιγαίου

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020.

Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020. Γεώργιος Γιαννούσης Γ.Γ. Δημοσίων Επενδύσεων - ΕΣΠΑ Κατευθύνσεις Εθνικής Αναπτυξιακής Στρατηγικής Αναπτυξιακό όραμα: «Η συμβολή στην αναγέννηση της ελληνικής οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Α:Γενικά Στοιχεία. ιαβούλευση για τη «Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης» της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων 2014-2020

Α:Γενικά Στοιχεία. ιαβούλευση για τη «Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης» της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων 2014-2020 ιαβούλευση για τη «Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης» της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων 2014-2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ / ΕΝ ΙΑΜΕΣΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ερευνα Γνώµης Επιχειρήσεων (Σεπτ-Οκτ. 2013) Α:Γενικά Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Σύνορα Ιορδανία, Ιράκ, Κουβέιτ, Κατάρ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ομάν, Υεμένη Ερυθρά θάλασσα, Περσικός κόλπος

Σύνορα Ιορδανία, Ιράκ, Κουβέιτ, Κατάρ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ομάν, Υεμένη Ερυθρά θάλασσα, Περσικός κόλπος Σύνορα Ιορδανία, Ιράκ, Κουβέιτ, Κατάρ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ομάν, Υεμένη Ερυθρά θάλασσα, Περσικός κόλπος Πληθυσμός 28,5 εκατομμύρια 5,5 από τα οποία δεν είναι Σαουδάραβες SAGIA Saudi Arabian General

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΤΟ 1 ο ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΟ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ για την περίοδο προγραµµατισµού 2014-2020 Αγαπητοί προσκεκληµένοι, Βρισκόµαστε στον µέσον µιας πολύ σηµαντικής διαδικασίας.

Διαβάστε περισσότερα

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants Training Session Ευκαιρίες χρηµατοδότησης για έργα σχετικά µε την προστασία του περιβάλλοντος στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας και στην Περιφέρεια Ηπείρου γενικότερα Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012 «Ειδικές

Διαβάστε περισσότερα

INTERREG IVC EUROPE. Παρουσίαση του Προγράμματος. Δρ. Ράλλης Γκέκας

INTERREG IVC EUROPE. Παρουσίαση του Προγράμματος. Δρ. Ράλλης Γκέκας INTERREG IVC EUROPE Παρουσίαση του Προγράμματος Δρ. Ράλλης Γκέκας ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ 2020 ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Έξυπνη: αποτελεσματικότερες επενδύσεις στην εκπαίδευση, την έρευνα & την καινοτομία.

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό έργο B.AS.E.

Το Ευρωπαϊκό έργο B.AS.E. Το Ευρωπαϊκό έργο B.AS.E. Μηχανισµός για την αξιολόγηση και τη βέλτιστη αξιοποίηση των µεγαλύτερων σε ηλικία εργαζόµενων ρ. ηµήτρης Καρύδης ιευθυντής Τεχνολογίας Αθήνα, 29/01/2008 BIC of ATTIKA 1 ΒΙC Αττικής

Διαβάστε περισσότερα

Ευκαιρίες παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ από την περιοχή της Μεσογείου

Ευκαιρίες παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ από την περιοχή της Μεσογείου Ευκαιρίες παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ από την περιοχή της Μεσογείου Συνεργασίες για την προώθηση της περιφερειακής καινοτομίας σε νησιωτικές περιοχές Dr Απόστολος Δημητριάδης Σύμβουλος Μεταφοράς Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου 1. Σύνοψη Σύμφωνα με το στρατηγικό σχεδιασμό της Πρυτανείας για τα έτη 2010-2020, το Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει θέσει αριθμό προτεραιοτήτων ως τη βάση

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα Συνεταιρισμών σε Ευρωπαϊκά νησιά

Παραδείγματα Συνεταιρισμών σε Ευρωπαϊκά νησιά ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ ΣΕ ΕΥΡΩΠΑΙΚΑ ΝΗΣΙΑ Παραδείγματα Συνεταιρισμών σε Ευρωπαϊκά νησιά Επιτυχίες, εμπόδια και προβληματισμοί Πάνος Κορογιαννάκης AAAA CPMR, Βρυξέλλες Σάββατο 6 Σεπ. 2014, ώρα 10.30-14.30

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικό Τεχνολογικό Πάρκο Κρήτης (ΕΤΕΠ-Κ) ΑΡΤΕΜΗΣ ΣΑΪΤΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ

Επιστημονικό Τεχνολογικό Πάρκο Κρήτης (ΕΤΕΠ-Κ) ΑΡΤΕΜΗΣ ΣΑΪΤΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Επιστημονικό Τεχνολογικό Πάρκο Κρήτης (ΕΤΕΠ-Κ) ΑΡΤΕΜΗΣ ΣΑΪΤΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ GREEK INNOVATION EXPO 2013, ΑΘΗΝΑ 16-19 ΜΑΪΟΥ 2013 ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ www.forth.gr 7 Ινστιτούτα στην Περιφέρεια Δημιούργησε

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΖΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ : ΠΟΣΟ «ΤΟΥΡΙΣΜΟ» ΑΝΤΕΧΕΙ Η ΦΥΣΗ ; Της Ελένης Σβορώνου

ΜΑΖΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ : ΠΟΣΟ «ΤΟΥΡΙΣΜΟ» ΑΝΤΕΧΕΙ Η ΦΥΣΗ ; Της Ελένης Σβορώνου 1 ΜΑΖΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ : ΠΟΣΟ «ΤΟΥΡΙΣΜΟ» ΑΝΤΕΧΕΙ Η ΦΥΣΗ ; Της Ελένης Σβορώνου Στη Μεσόγειο (και μάλιστα σε Ισπανία, Ιταλία, πρώην Γιουγκοσλαβία, Ελλάδα, Τουρκία, Κύπρο, Μάλτα, Τυνησία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ Εκτός από το γεγονός ότι όπως και αποδείχθηκε από την προηγούµενη οικονοµική ανάλυση η λειτουργία του ΒΙΟΠΑ Πτολεµαΐδας, αναµένεται να είναι οικονοµικά

Διαβάστε περισσότερα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα «Ενεργειακά δίκτυα στην Ευρώπη η υλοποίηση ενός οράματος» The Economist «Η Θάλασσα της Ευρώπης: Σκιαγραφώντας τον χάρτη της οικονομικής ανάπτυξης» Θεσσαλονίκη, 17 Φεβρουαρίου 2014 Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα

2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014 2020

2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014 2020 ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ 2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014 2020 Απρίλιος 2013 Στόχος της Εγκυκλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΥΝ ΕΣΜΩΝ ΝΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΩΝ FEDERATION OF HELLENIC ASSOCIATIONS OF YOUNG ENTREPRENEURS

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΥΝ ΕΣΜΩΝ ΝΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΩΝ FEDERATION OF HELLENIC ASSOCIATIONS OF YOUNG ENTREPRENEURS ΝΕΑΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Προτάσεις για δράση! Πως επιχειρήσεις, κυβέρνηση αλλά και οι διάφορες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών µπορούν να βοηθήσουν τους νέους ανθρώπους να ξεκινήσουν την δική τους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΟΡΗΓΙΑΣ Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου

ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΟΡΗΓΙΑΣ Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΟΡΗΓΙΑΣ Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου Μάρτιος 2015 Ι. Φορέας Υλοποίησης Φορέας Υλοποίησης: Διάζωμα Το ΔΙΑΖΩΜΑ είναι ένα σωματείο που ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του τέως Υπουργού

Διαβάστε περισσότερα

COMMUNITY LED LOCAL DEVELOPMENT. Ενημέρωση για το πρόγραμμα 2014-2020 στην Ανατολική Πελοπόννησο

COMMUNITY LED LOCAL DEVELOPMENT. Ενημέρωση για το πρόγραμμα 2014-2020 στην Ανατολική Πελοπόννησο Ενημέρωση για το πρόγραμμα 2014-2020 στην Ανατολική Πελοπόννησο COMMUNITY LED LOCAL DEVELOPMENT Τοπική Ανάπτυξη με Πρωτοβουλία Τοπικών Κοινοτήτων Ανατολικής Πελοποννήσου 2 Η Αναπτυξιακή Πάρνωνα Α.Ε. Ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών

Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών Συστημάτων Π.Κ. Ιούλιος 2014 Δημιουργικότητα+ Επιστήμη= Δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Περιφέρειας Ν. - Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Σαακιάν Χρήστος Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη Μύκονο

Διαβάστε περισσότερα

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Κεφάλαιο 02-04 σελ. 1 02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο 01-04, η πρώτη ύλη για τα «ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας είναι μη επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως παραγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ

ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ EΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΣΤΟΚΧΟΛΜΗΣ Box 55565, 102 04 Stockholm, Sweden Tηλ. (+46-8) 545 660 16, 17, Tέλεφαξ (+46-8) 667 32 93 Email: sweden.oey@greekembassy.se

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ Ο επιχειρηματικός τουρισμός αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς τομείς της τουριστικής αγοράς παγκοσμίως. Συνέργιες Αγορών Ο επιχειρηματικός τουρισμός αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς τομείς της τουριστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα. "Δείκτες. ερευνητικής δραστηριότητας και σχεδιασμός. Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. Μαρία Θ. Στουμπούδη

Ημερίδα. Δείκτες. ερευνητικής δραστηριότητας και σχεδιασμός. Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. Μαρία Θ. Στουμπούδη Ημερίδα "Δείκτες ερευνητικής δραστηριότητας και σχεδιασμός πολιτικών για την Έρευνα, την Τεχνολογική Ανάπτυξη και την Καινοτομία (ΕΤΑΚ)" Αθήνα, Τετάρτη 2 Μαΐου 2012 Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Για το Σ της Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Δήµος Αλεξανδρούπολης Απολογισµός Δηµάρχου 2013.

Δήµος Αλεξανδρούπολης Απολογισµός Δηµάρχου 2013. Δήµος Αλεξανδρούπολης Απολογισµός Δηµάρχου 2013. Διεύθυνση Προγραµµατισµού, Οργάνωσης και Πληροφορικής 1) Πρόγραµµα Ανάπτυξης Δοµών & Υπηρεσιών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης προς όφελος των γυναικών για την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. 3 Αυγούστου 2009

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. 3 Αυγούστου 2009 Νέες ευκαιρίες για αλλαγή επιχειρηματικού προφίλ των ελληνικών τουριστικών επιχειρήσεων μέσα από την αξιοποίηση των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) Η Ελλάδα καταλαμβάνει την 24η θέση στο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020

Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020 Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020 Medeea International Conference Mediterranean Energy Cities Λευκωσία, 16 Μαΐου 2013 Γραφείο Προγραμματισμού Άδωνις Κωνσταντινίδης,

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ΟΛΓΑΣ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ TO THE SECOND GREEK EU PRESIDENCY CONFERENCE «Europe and the Arab World: Strengthening political, business and investment ties» ΤΡΙΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Η συµβολή του τοµέα των µεταφορών στην οικονοµία της Ελλάδας και ο ρόλος της έρευνας»

«Η συµβολή του τοµέα των µεταφορών στην οικονοµία της Ελλάδας και ο ρόλος της έρευνας» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ Τοµέας : METAΦΟΡΕΣ & Logistics 1 η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ» «Η συµβολή του τοµέα των µεταφορών στην οικονοµία της Ελλάδας και ο ρόλος της έρευνας» Μαρία Μποϊλέ,

Διαβάστε περισσότερα

Tetris Built Environment. Consultants Construction Renewable energy Tourism Investment Finance

Tetris Built Environment. Consultants Construction Renewable energy Tourism Investment Finance Tetris Built Environment Consultants Construction Renewable energy Tourism Investment Finance Προφίλ Η TETRIS Built Environment είναι εταιρεία παροχής Συμβουλευτικών υπηρεσιών Τεχνική εταιρεία, και δραστηριοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Πατούλης Δήμαρχος Αμαρουσίου

Γιώργος Πατούλης Δήμαρχος Αμαρουσίου 1 Ο Δήμος Αμαρουσίου προσφέρει καθημερινά, μια σειρά από χρήσιμες και υψηλής ποιότητας υπηρεσίες, σε χιλιάδες πολίτες. Αναλαμβάνει σημαντικές πρωτοβουλίες, που βελτιώνουν την καθημερινότητα τους. Διεκδικεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2014 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με σκοπό την επίτευξη των στρατηγικών

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. CaseStudies. Case Studies

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. CaseStudies. Case Studies CaseStudies Corallia Clusters Initiative http://www.corallia.org/el.html «Ελληνική Πρωτοβουλία Τεχνολογικών Συνεργατικών Σχηματισμών» Όραμα: «να ξεπεράσουμε το σκόπελο μιας κουτσομπολίστικης χώρας που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Διαγωνισμός Βραβείων Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας. Social Business Excellence Awards 2014

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Διαγωνισμός Βραβείων Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας. Social Business Excellence Awards 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Διαγωνισμός Βραβείων Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας Social Business Excellence Awards 2014 Μάθετε περισσότερα για το θεσμό των βραβείων και δηλώστε συμμετοχή στο σύνδεσμο www.social-business-awards.gr

Διαβάστε περισσότερα

Περιφέρεια Κρήτης Ενεργειακό Κέντρο

Περιφέρεια Κρήτης Ενεργειακό Κέντρο Περιφέρεια Κρήτης Ενεργειακό Κέντρο Ευρωπαϊκό έργο BIOSIRE του προγράµµατος «Ευφυής Ενέργεια για την Ευρώπη» «Προώθηση των Βιοκαυσίµων και των Ηλεκτρικών Οχηµάτων για Βιώσιµες Μεταφορές σε Τουριστικές

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σχεδιασμός και η Εκπόνηση Προγραμμάτων Πώλησης Υπηρεσιών γύρω από Επαγγελματίες Αθλητές είναι τομέας δράσης της Sports Consulting.

Ο Σχεδιασμός και η Εκπόνηση Προγραμμάτων Πώλησης Υπηρεσιών γύρω από Επαγγελματίες Αθλητές είναι τομέας δράσης της Sports Consulting. Η εταιρία Εταιρία Η εταιρία Έρευνας & Ανάλυσης Valuation & Research Specialists ( VRS ) ιδρύθηκε το έτος 2002 και δραστηριοποιείται στην παροχή εξειδικευμένων χρηματοοικονομικών υπηρεσιών σε εταιρικούς

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης Τουρισµός Κλιµατική Αλλαγή Επιπτώσεις της Κλιµατικής Αλλαγής στον Τουρισµό Πράσινη Οικονοµία και Τουρισµός ράσεις Προσαρµογής Τουρισµός µ Η Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

«Οικονομία Γυναικεία επιχειρηματικότητα και Αγορά Εργασίας στη Μεσσηνία. Υφιστάμενη κατάσταση-προβλήματα και προοπτικές»

«Οικονομία Γυναικεία επιχειρηματικότητα και Αγορά Εργασίας στη Μεσσηνία. Υφιστάμενη κατάσταση-προβλήματα και προοπτικές» Εισαγωγή: Το κείμενο που κρατάτε στα χέρια σας περιέχει τμήμα από τα βασικά συμπεράσματα της ετήσιας έκθεσης της DATARC για την οικονομία και την αγορά εργασίας των νομών της περιφέρειας Πελοποννήσου.

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός ξενοδοχείων στην Κρήτη με μηδενικές εκπομπές CO 2 λόγω της χρήσης ενέργειας σε αυτά

Σχεδιασμός ξενοδοχείων στην Κρήτη με μηδενικές εκπομπές CO 2 λόγω της χρήσης ενέργειας σε αυτά Σχεδιασμός ξενοδοχείων στην Κρήτη με μηδενικές εκπομπές CO 2 λόγω της χρήσης ενέργειας σε αυτά Γιάννης Βουρδουμπάς ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Τμήμα Φυσικών πόρων και περιβάλλοντος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Τα κτίρια των ξενοδοχείων στην

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό Κέντρο Λεμεσού Νέες προοπτικές στην αρχειακή και ιστορική έρευνα

Ερευνητικό Κέντρο Λεμεσού Νέες προοπτικές στην αρχειακή και ιστορική έρευνα Νέες προοπτικές στην αρχειακή και ιστορική έρευνα Με την έναρξη των εργασιών του Παττίχειου Δημοτικού Μουσείου, Ιστορικού Αρχείου και Κέντρου Μελετών Λεμεσού στην ανακαινισμένη πρώην Οικία Έπαρχου, ο Δήμος

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο για την Έρευνα και Καινοτομία της νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο για την Έρευνα και Καινοτομία της νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ MINISTRY OF EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS, CULTURE AND SPORTS Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο για την Έρευνα και Καινοτομία της νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 ΓΕΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ / ICT

ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ / ICT ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ / ICT Η στροφή προς τις υψηλές τεχνολογίες, κυρίως στο πλαίσιο της Ψηφιακής Στρατηγικής (2006-2013) έχει οδηγήσει στην βελτίωση των περισσότερων δεικτών Τεχνολογίας Πληροφορικής και Επικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

«Υποστηρίξτε τη δράση µας»

«Υποστηρίξτε τη δράση µας» «Υποστηρίξτε τη δράση µας» 1 Λαιµός, 18 Φεβρουαρίου 2012 Αγαπητοί φίλοι, υποστηρικτές και συνεργάτες, Το Πολιτιστικό Τρίγωνο Πρεσπών είναι πάνω από 11 χρόνια σηµείο αναφοράς για νέους από την ευρύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Ευκαιρίες Χρηματοδότησης από Ταμεία και Ανταγωνιστικά Προγράμματα της ΕΕ

Ευκαιρίες Χρηματοδότησης από Ταμεία και Ανταγωνιστικά Προγράμματα της ΕΕ Ευκαιρίες Χρηματοδότησης από Ταμεία και Ανταγωνιστικά Προγράμματα της ΕΕ Λευκωσία, 13 Δεκεμβρίου 2014 Γεωργία Χριστοφίδου Διευθύντρια Προγραμματισμού Γενική Διεύθυνση Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, Συντονισμού

Διαβάστε περισσότερα

Τρόποι και μέσα χρηματοδότησης νέων, καινοτόμων, εξωστρεφών επιχειρήσεων

Τρόποι και μέσα χρηματοδότησης νέων, καινοτόμων, εξωστρεφών επιχειρήσεων Τρόποι και μέσα χρηματοδότησης νέων, καινοτόμων, εξωστρεφών επιχειρήσεων Απρίλιος 2013 «SΕVE 2nd generation» Κωνσταντίνος Κοκκινοπλίτης Η κατάσταση σήμερα Γραφειοκρατία, απουσία παραγωγής και υγιούς επιχειρηματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΙΑΜΕΣΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Π.Ι.Ν. 2014-2020»

ΕΝ ΙΑΜΕΣΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Π.Ι.Ν. 2014-2020» «ΠεριφερειακήΣτρατηγική «ΈξυπνηςΕξειδίκευσης 2014-2020» -ΜΑΡΤΙΟΣ 2014- ΤιΕίναι? «Έξυπνη Εξειδίκευση» για την ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ σηµαίνει : - τον εντοπισµό των µοναδικών χαρακτηριστικών & µέσωνπουδιαθέτει, - την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ ΤΠΕ. Τομεακό Σχέδιο

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ ΤΠΕ. Τομεακό Σχέδιο ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ ΤΠΕ Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους και Εμπειρογνώμονες στο

Διαβάστε περισσότερα

Τα φωτοβολταϊκά είναι από τους πιο ανερχόμενους κλάδους της πράσινης οικονομίας

Τα φωτοβολταϊκά είναι από τους πιο ανερχόμενους κλάδους της πράσινης οικονομίας ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ Β ΑΘΗΝΑΣ Τα φωτοβολταϊκά είναι από τους πιο ανερχόμενους κλάδους της πράσινης οικονομίας Ομιλία στο συνέδριο του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών Όλα δείχνουν

Διαβάστε περισσότερα

Επιδόσεις και Προοπτικές

Επιδόσεις και Προοπτικές Επιδόσεις και Προοπτικές Εμπορικό & Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς Περιεχόμενα 1. Αντικείμενο της μελέτης 2.Ο κλάδος της Ακτοπλοΐας στην Ελλάδα: Υφιστάμενη κατάσταση 3. Συμβολή της Ακτοπλοΐας στην Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρητήριο Καινοτομίας & Επιχειρηματικότητας. & Entrepreneurship of Crete (ΟΒΙΝΝΕ)

Παρατηρητήριο Καινοτομίας & Επιχειρηματικότητας. & Entrepreneurship of Crete (ΟΒΙΝΝΕ) Παρατηρητήριο Καινοτομίας & Επιχειρηματικότητας OBservatory of INNovation & Entrepreneurship of Crete (ΟΒΙΝΝΕ) Παρατηρητήριο Καινοτομίας & Επιχειρηματικότητας (ΟΒΙΝΝΕ) Συμμετέχοντες φορείς: Περιφέρεια

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη καινοτόμων συστημάτων αισθητήρων MEMS κατανεμημένης ευφυΐας

Ανάπτυξη καινοτόμων συστημάτων αισθητήρων MEMS κατανεμημένης ευφυΐας Ανάπτυξη καινοτόμων συστημάτων αισθητήρων MEMS κατανεμημένης ευφυΐας Δρ. Εμμ. Ζερβάκης Συντονιστής MEMSENSE Διευθυντής Τομέα Μικροηλεκτρονικής - ΘΕΩΝ Αισθητήρες MEMSENSE INSIDER ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πανεπιστήμιο Αιγαίου Πανεπιστήμιο Αιγαίου Δομή Απασχόλησης και Σταδιοδρομίας Γραφείο Διασύνδεσης ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Τμήμα Τίτλος Απόφοιτου: Αντικείμενο του τμήματος: Κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

ΤΜΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΚΩ ΤΜΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Ζηπάρι Κως, Τ.Κ. 85300, Κως ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Κασσιώτη Διονυσία ΤΗΛΕΦΩΝΟ : 22423 60009 FAX : 2242 069111 E- mail d.kasioti@kos.gr ΔΕΛΤΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΞΑΓΩΓΕΣ -ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ-

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΞΑΓΩΓΕΣ -ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ- ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΞΑΓΩΓΕΣ -ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ- «Proba merx facile emptorem repetit» (Το καλό εµπόρευµα εύκολα βρίσκει αγοραστή) Παναγιώτης Ι. Παπασταύρου ΜέλοςτηςΕπιτροπήςΕµπειρογνωµόνων Του Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Ανταποκρινόμενη στην διεθνή τάση για διεύρυνση και διαφοροποίηση του τουριστικού της προϊόντος, τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα προσφέρει ελκυστικά πακέτα και υπηρεσίες εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Εναλλακτικός

Διαβάστε περισσότερα

περιοχή Ζουαρά της Τυνησίας (Société d Etudes, de Développement et d Aménagement de la Zone de Zouaraa).

περιοχή Ζουαρά της Τυνησίας (Société d Etudes, de Développement et d Aménagement de la Zone de Zouaraa). Το έργο με τίτλο Μεσογειακή Ταυτότητα: Νέα τουριστικά προϊόντα και βιώσιμος τουρισμός, το οποίο χρηματοδοτείται από την Κοινοτική Πρωτοβουλία INTERREG III B MEDOCC 2000 2006. Το έργο είναι διακρατικό και

Διαβάστε περισσότερα