Επιστημονική Επετηρίδα Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επιστημονική Επετηρίδα Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών Πανεπιστημίου Ιωαννίνων"

Transcript

1 Επιστημονική Επετηρίδα Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Τομ. 2, 2003 Μουσειοπαιδαγωγική και εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες: Κοινοί θεωρητικοί τόποι και εφαρμογές τους στην έρευνα, στα αναλυτικά προγράμματα σπουδών και στη διδακτική πρακτική Πλακιτσή Κατερίνα Copyright 2003 To cite this article: Πλακιτσή (2003). Μουσειοπαιδαγωγική και εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες: Κοινοί θεωρητικοί τόποι και εφαρμογές τους στην έρευνα, στα αναλυτικά προγράμματα σπουδών και στη διδακτική πρακτική. Επιστημονική Επετηρίδα Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 2,

2 ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΛΑΚΙΤΣΗ ΜΟΎΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ: ΚΟΙΝΟΙ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ, ΣΤΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα μελέτη θα αναλύσουμε τους κοινούς θεωρητικούς τόπους της Μουσειοπαιδαγωγικής και της Εκπαίδευσης στις Φυσικές Επιστήμες στις πολνπολιτισμικές κοινωνίες που ζούμε. Θα αναλύσουμε πώς οι κοινοί τόποι των δύο μορφών εκπαίδευσης μπορούν να οδηγήσουν σε κοινές στρατη γικές και εργαλεία που θα συλλειτουργούν στα πεδία α) της εκπαιδευτικής έρευνας, β) των προγραμμάτων σπουδών και γ) της διδακτικής πρακτικής. Τέλος θα συζητήσουμε για την εκπαίδευση του πολίτη στις σύγχρονες κοι νωνίες. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Μουσειοπαιδαγωγική, Μουσείο, Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες, Εκπαίδευση του πολίτη. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Καταρχήν θα συζητήρσουμε το πλαίσιο, τους ορισμούς, καθώς επίσης τους όρους και τους τόπους για τη διασύνδεση της Μουσειοπαιδαγωγικης με την Εκπαίδευση τις Φυσικές Επιστήμες στην εποχή μας. Ένα πολιτισμικό πλαίσιο για τη διασύνδεση των δύο πεδίων. Κρίνουμε αναγκαίο να οριοθετήσουμε τα σύγχρονα ρεύματα σκέψης, στα οποία προσφέρουν το υπόβαθρο για τη σύμπραξη διαφορετικών κλάδων του επιστητού, όπως η Μουσειολογία και οι Φυσικές Επιστήμες στην εκπαίδευση του πολίτη. Κατά την άποψή μας, για την επιτυχία τέτοιων προωθημένων συμπράξεων απαιτούνται εκπαιδευτικές πολιτικές που προωθούν τα ρεύματα του πολιτισμικού και αξιακού σχετικισμού έναντι του υπαρξιακού μονισμού ή ευρωπαϊκού εθνοκεντρισμού (Hanson και Heath, 2001, Etienne, 2003).

3 Κατερίνα Πλακίτση 182 Επιχειρώντας να αναπτύξουμε περισσότερο αυτά τα αντικρουόμενα ρεύ ματα σκέψης θα θεωρήσουμε: Α) Ως πολιτισμικό σχετικισμό την ιδέα ότι κάθε πολιτισμός ή έθνος πρέπει να κρίνεται με βάση τις δικές του αξίες και πρότυπα συμπεριφοράς και όχι βάσει των αξιών ή των προτύπου συμπεριφοράς ενός άλλου πολιτι σμού ή έθνους. (Melville, Herskovits J., 1973, Ruggiero, 1973, Βερνίκος - Δασκαλοπούλου, 2002). Β) Στον αντίποδα, ο εθνοκεντρισμός υποδηλώνει την άποψη πως κάποιος πολιτισμός ή κοινωνία ή ομάδα είναι εγγενώς ανώτερος από όλους τους άλλους. Η κρίση των άλλων πολιτισμών γίνεται με βάση τα δικά του πολι τισμικά ιδεώδη, θεωρώντας οτιδήποτε «διαφορετικό» ως κατώτερο. Αυτό, γιατί η αντίληψη ενός εθνοκεντρικού συστήματος σκέψης στηρίζεται στην υπόθεση ότι ο κόσμος και η πραγματικότητα είναι τμήμα του δικού του πολι τισμικού συστήματος αξιών (Haviland, 2000). Μουσειοπαιδαγωγική και Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες: ορισμοί και επαναπροσδιορισμοί. Α) Ορισμοί. Επειδή οι θεσμοί οι οποίοι έχουν αυτοαποκληθεί ως «Μουσεία» υπάρχουν από τον 6ο αιώνα π.χ. επεκτεινόμενοι σ όλον τον κόσμο (Wooley, 1950, Hudson & Nicholas, 1975) κρίνουμε απαραίτητη τη διασαφήνιση των ορι σμών που θα λειτουργήσουν ως πεδίο αναφοράς μας. Αρχικά η ερμηνεία της λέξης «Μουσείο» αποδόθηκε σύμφωνα με την ελληνική της ρίζα. Θεωρήθηκε δηλαδή ότι προέρχεται από την ελληνική Μονσείον και ότι αυτό ήταν ο τόπος των Μουσών, τόπος μελέτης και στοχασμού, καταφύγιο στο οποίο το άτομο θα μπορούσε να επικοινωνήσει ήσυχα με τις Μούσες. Το 1948 η UNESCO άλλαξε τον τίτλο της επιθεώρησης των μουσείων των Ηνωμένων Εθνών από Mouseion σε Museum. Αυτό αποτέλεσε ένδειξη της αλλαγής του χαρακτήρα του σύγχρονου μουσείου από την αρχαιοελληνική έννοια του όρου και κατά συνέπεια ήταν ανάγκη νεα μεταβληθεί και ο τρόπος αντίληψης της λειτουργίας του. Στις 14 Ιουνίου 1974, κατά την διάρκεια της 11ης Γενικής Συνέλευ σης της Κοπεγχάγης, η ICOM (International Council of Museums) υιοθέ τησε έναν ορισμό ο οποίος θεωρείται αποδεκτός σε παγκόσμια κλίμακα: «το Μουσείο είναι ένας μη κερδοσκοπικός, πάγιος θεσμός στην υπηρεσία της κοινωνίας και της άνάπτυξής της, ανοιχτός στο κοινό και ο οποίος έχει στην κατοχή του επιδεικνύοντας για σκοπούς επιστημονικούς, εκπαιδευτικούς και ψυχαγωγικούς μέρος της ανθρώπινου (υλικού) πολιτισμού και του (κοι νωνικού) ενδιαιτήματος του ανθρώπου» (ICOM, 1974).

4 Μουσειοπαιδαγωγική και Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες 183 Γενικά, οι μεγαλύτερες κατηγορίες μουσείων είναι: Μουσεία τέχνης ιστορικά Μουσεία και Μουσεία επιστήμης αλλά και Μουσεία «γενικού» πε ριεχομένου. Υπάρχουν ακόμα περιπτώσεις όπως η Γέφυρα του Μπρούκλιν, που αποτελεί από μόνη της μια συλλογή ή ένα «μουσειακό κομμάτι». Όσον αφορά τις λειτουργικές σχέσεις, ένα μουσείο ενδέχεται να παρέχει εκπαιδευτικές περιηγήσεις στα διάφορά τμήματά του στους σπουδαστές. Επιπλέον, οι υποδομές των μουσείων θα μπορούσαν να διαθέτουε για σχε τικές ερευνητικές δραστηριότητες, όπως έρευνες πεδίου κ.λπ. Από την άλλη, ορισμένες απ αυτές τις οργανώσεις είναι σε θέση να εμπλουτίσουν τα μουσεία με νέες συλλογές και πόρους. Αναφορικά με τις τεχνικές σχέσεις, το μουσείο μπορεί να είναι σε θέση να οργανώσει προγράμματα κατάρτισης για το νέο προσωπικό άλλων μουσείων ή τμημάτων αυτών. Στην περιοχή των οργανω τικών σχέσεων το μουσείο είναι σε θέση να ενισχύσει τις υποδομές του δικτυώνοντας τα μουσεία τα οποία συμμετέχουν σε διάφορα οργανωτικά σχήματα και εγκαινιάζοντας νέους τρόπους οργανωτικής εμπλοκής. Οι Φυσικές Επιστήμες αποτελούν ένα συγκροτημένο σώμα γνώσης, που συνοδεύεται με μια επιστημολογικά έγκυρη μέθοδο. Αποτελούν δηλαδή ένα «παράδειγμα» κατά Kuhn στο πλαίσιο του οποίου οι ειδικοί επιστήμονες μελετούν το τι, το πώς, το γιατί, το πότε, και το πού των πραγμάτων. Σύμφωνα με τα παραπάνω βασικοί σκοποί της εκπαίδευσης στις Φυ σικές Επιστήμες είναι: Να κατανοήσουν οι μαθητές τον κόσμο μέσα στον οποίο ζουν Να αναγνωρίσουν την κοινωνική χρησιμότητα πολλών επιστημονι κών ιδεών Να αποκτήσουν άποψη για το ρόλο της Τεχνολογίας στη σύγχρονη κοινωνία Να αποκτήσουν την επιστημονική μεθοδολογία, ώστε να γίνουν ικανοί να μαθαίνουν μόνοι τους Να αποκτήσουν την επιστημονική νοοτροπία Να διαπιστώσουν ότι η γνώση είναι προϊόν συνεργατικής προσπάθειας Οι σημαντικότερες από τις σύγχρονες τάσεις και προοπτικές στην εκ παίδευση στις Φυσικές Επιστήμες είναι: Οι διεπιστημονικές προσεγγίσεις Η σύνδεση της τυπικής με την άτυπη εκπαίδευση (άνοιγμα σχολείου στην κοινωνία). Η εκπαίδευση του πολίτη με στόχο τον επιστημονικό και τεχνολο γικό αλφαβητισμό για όλους Η δια - βίου εκπαίδευση.

5 Κατερίνα Πλακίτση 184 Β) Επαναπροσδιοριμοί. Στο πλαίσιο του πολιτισμικού / αξιακού σχετικισμού θα επιχειρήσουμε να επαναπροσδιορίσουμε τη Μουσειοπαιδαγωγική καί την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες, όπως παρακάτω: Μουσειοπαιδαγωγική μπορεί να θεωρηθεί η εκπαίδευση: στο «χώρο των Μουσών», στο παλιό αλλά και στο σύγχρονο Μουσείο, με στόχο τη διαμόρφωση της κουλτούρας κάθε λαού μέσα από τη μελέτη και τον προβληματισμό πάνω σε στοιχεία της πολιτισμικής κληρονο μιάς του. με μέσο το Μουσείο, για την διασύνδεση της εκπαίδευσης στο Μουσείο με άλλες μορφές εκπαίδευσης, όπως η εκπαίδευση στις Τέχνες, στην Ιστορία, στην Ανθρωπογεωγραφία, στις Φυσικές Επιστήμες και στην Τεχνολογία κ.ό.κ. Εδώ ο στόχος είναι η αποτελεσματικότητα στην εκπαί δευση μέσα από τη διεπιστημονικότητα. Σ αυτήν την προσέγγιση κάθε επιστημονικό πεδίο θεωρείται ότι συνιστά μια ιδαίτερη κουλτούρα και η μάθηση αντιμετωπίζεται ως διαδικασία ώσμωσης της μιας κουλτούρας στην άλλη. για τον πολιτισμό στο πλαίσιο του πολιτισμικού σχετικισμού, με στόχο τη διαφύλαξη, τη διάδοση και την ενσωμάτιοση της πολιτισμικής κλη ρονομιάς κάθε λαού στις κοινωνικές τους αλληλεπιδράσεις, με απώτερο σκοπό το καλό της κοιωνίας και ιδιαίτερα των νέων. Σύμφωνα με αυτήν την προσέγγιση, κάθε κουλτούρα έχει τη δική της αξία η οποία είναι ισότιμη με την αξία μιας άλλης κουλτούρας και δεν νοείται κάποια κυ ρίαρχη ή ανώτερη κουλτούρα. Κατά τη γνώμη μας, ο πολιτισμικός σχε τικισμός μπορεί να αποτελεί μονόδρομο στην προσπάθεια συνύπαρξης και συνεργασίας των λαών στις σύγχρονες πολυπολιτισμικές κοινωνίες. Η εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες είναι: η εκπαίδευση στην επιστήμη, δηλ. στο εργαστήριο,στη σχολική αί θουσα ή στο φυσικό περιβάλλον με τις συστηματικές διαδικασίες της επιστημονικής μεθόδου, με στόχο τη διαμόρφωση μιας επιστημονικής κουλτούρας, που χαρακτηρίζεται από μεθοδικότητα και έμπνευση. η εκπαίδευση με μέσο το εργαστήριο, τη σχολική αίθουσα ή τη φύση, στο πλαίσιο της διεπιστημονικότητας, με στόχο την αποτελεσματικό τητα στην εκπαίδευση. Σ αυτήν την προσέγγιση χρησιμοποιούμε τους χώρους και τις μεθόδους που παραδοσιακά χρησιμοποιούν οι φυσικοί επιστήμονες για τη μελέτη θεμάτων μέσα από τις οπτικές διαφορετικών

6 Μουσειοπαιδαγωγική και Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες 185 επιστημονικών πεδίων έχοντας εξασφαλίσει τις ενδοκλαδικές συσχετί σεις (Trans-disciplinarity, Integration). για την εκπαίδευση του πολίτη μέσα από τον επιστημονικό και τεχνολο γικό αλφαβητισμό για όλους. Αυτό σημαίνει ότι ο κάθε πολίτης θα πρέπει να οικειοποιηθεί ορισμένα βασικά πολιτισμικά προϊόντα από το χώρο της επιστήμης και της τεχνολογίας, τα οποία θα χρησιμοποιεί στις κοι νωνικές του αλληλεπιδράσεις, όπως στον τρόπο λήψης των αποφάσεων του, τόσο για την πρόοδο της κοινωνίας όσο και για την αυτοπραγμά τωσή του. Κοινοί τόποι των δύο πεδίων στο πλαίσιο του πολιτισμικού και αξιακού σχετικισμού. Οι προηγούμενες πτυχές της εκπαίδευσης στις Φυσικές Επιστήμες προϋ ποθέτουν έναν αξιακό σχετικισμό, σύμφωνα με τον οποίο κάθε διακριτός επιστημονικός κλάδος έχει την ίδια αξία με τους άλλους στην εκπαίδευση του πολίτη. Συνακόλουθα, τα εργαλεία και οι στρατηγικές που χρησιμοποι ούνται στη μελέτη των θεμάτων των Φυσικών Επιστημών είναι εν πολλοίς κοινά με αυτά της Μουσειοπαιδαγωγικής, όπως π.χ. τα παιχνίδια ρόλων, η επιχειρηματολογία κ.ό.κ. Κοινοί τόποι, επίσης, για τη Μουσειοπαιδαγωγική και για την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες μπορεί να υπάρχουν σε επίπεδο στόχων αλλά και σε επίπεδο στρατηγικών εφαρμογής τους. Το πιο σημαντικό στοιχείο ενός Μουσείου δεν αποτελεί ο πλούτος των εκθεμάτων του αλλά τα προγράμματα τα οποία έχουν σχεδιαστεί πάνω στις πολιτισμικές συλλογές, τα εκθέματα και τη μουσειακή υποδομή. Επιπλέον, πολλά μουσεία έχουν συνάψει επίσημες ή ανεπίσημες συμφωνίες με τοπικές εκπαιδευτικές μονάδες στα πλαίσια των οποίων το προσωπικό των μουσείων διδάσκει σε ζητήματα της ειδικότητάς του στο Σχολείο και στο μουσείο. Από την άποψη αυτή, τα μουσεία έχουν επηρεάσει ουσιαστικά τα συστήματα δι δασκαλίας και μάθησης με διαφορετικούς κάθε φορά τρόπους και έχουν προκαλέσει σημαντικές αλλαγές στις μεθόδους διδασκαλίας. Ο χώρος του μουσείου, το έκθεμα ή το εκπαιδευτικό πρόγραμμα που υλοποιείται σ αυτό έχει θεωρηθεί το ίδιο σημαντικό μέσο διδασκαλίας όσο και το κλασικό σχολικό εγχειρίδιο. Έτσι τα μουσεία θα πρέπει να μπορούν να εγκαινιάσουν μια δημόσια εκστρατεία για την εκπαίδευση και την ενημέ ρωση του πολίτη, προσδιορίζοντας τις λειτουργικές στοχοθετήσεις τους, ειδικά στο χώρο της παιδείας, αλλά και να οργανώσουν ένα πρόγραμμα κατάρ τισης και ενθάρρυνσης των διδασκόντων να κάνουν χρήση των μουσειακών αντικειμένων.

7 186 Κατερίνα Πλακίτση Θα πρέπει, να σημειωθεί ότι η παραδοσιακή (από καθέδρας) διδασκαλία δεν συνιστά προτεινόμεη πολιτική. Αντίθετα, προτείνεται στα σχολεία να εκλαϊκεύσουν και να ενθαρρύνουν την αξιοποίηση του μουσειακού υλικού. ΚΟΙΝΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΜΕΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ: ΕΠΙΣΤΗ α) στην έρευνα, β) στις θεωρίες μάθησης, γ) στις διδακτικές στρατη γικές και στο ρόλο τους στην κοινωνία. Επιγραμματικά οι κοινοί τόποι της Εκπαίδευσης στις φυσικές Επιστή μες με τη Μουσειοπαιδαγωγική φαίνονται στον Πίνακα 1 και αναλύονται στη συνέχεια: Νέες θεωρίες μάθησης (εποικοδόμηση της γνώσης, κοινωνικοπολιτισμική αλληλεπίδραση) Ευέλικτα Αναλυτικά Προγράμματα Νέοι ρόλοι Μουσείων (μετατοπίζουν την έμφασή τους από τα εκθέματα στους ανθρώπους - επισκέπτες τους) Εκπαιδευτικά Προγράμματα Λιαθεματικά σχέδια δράσης Σχολείο ανοιχτό στην κοινωνία Εκπαιδευτικό υλικό Επιμόρφωση δασκάλων- συνεργασία Ειδικότερα: Α) στην έρευνα: Στην εποχή μας βιώνουμε μια στροφή στον τομέα της παιδαγωγικής έρευνας, που εκφράζεται με την μετατόπιση της έμφασης από τις πειραμα τικές έρευνες προς τις νατουραλιστικές προσεγγίσεις στην έρευνα. Γενικά, οι πειραματικές έρευνες θεωρούν τον κόσμο ως γρίφο που πρέπει να σπάσει σε επιμέρους κομμάτια και να λυθεί, ενώ οι νατουραλιστικές προσεγγίσεις στην έρευνα βλέπουν την κατάσταση που μελετάται ως ένα σύνθετο δια - συνδεμένο σύνολο όρων πού πρέπει περισσότερο να κατανοηθούν και να περιγραφούν παρά να αναλυθούν. Μελέτες πάνω στους επισκέπτες των Μουσείων αναγνω ρίζουν αυτές τις δύο αντιπαραβαλλόμενες προσεγγίσεις στην αξιολόγηση και στην έρευνα, αυτήν του «πειραματικού σχεδιασμού» και την «νατουραλιστική» (βλ. Bonner, 1989). Τα χαρακτηριστικά που διαφοροποιούν τις δύο προσεγγίσεις περιγράφονται στον Πίνακα 2:

8 Μουσειοπαιδαγιογική και Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Πίνακας 2: ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ «ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ» ΚΑΙ ΤΗΣ «ΝΑΤΟΥΡΛΑΙΣΤΙΚΗΣ» ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (Lincoln & Cuba, 1985) Πειραματική - αυαττιοά mr.ôiarrurvti (ΠΟΣΟΤΙΚΗ) έρευνα Ατομική Αντικειμενική Ακολουθεί το εργαστηριακό μοντέλο Πειραματική Αυστηρή Επιβεβαιωτική Ανεξάρτητη του πλαισίου Αιτιοκρατική Αναλυτική Επαγωγική Νατουοα/ιστική (ΠΟΙΟΤΙΚΗÌ ερευνά Ολιστική Υποκειμενική Βασισμένη στον πραγματικό κόσμο Νατουραλιστική Χαλαρή Ερευνητική Πλαισιακά εξαρτώμενη Απαντητική Συνθετική Παραγωγική Αν συνδυάσουμε τις παραπάνω ερευνητικές προσεγγίσεις με τη σύγχρονη στροφή στην παιδαγωγική από το συμπεριφορισμό και τα ανάλογα προς αυτόν παραδοσιακά διδακτικά μοντέλα, προς τον κοινωνικό εποικοδομισμό με κυ ρίαρχο στόχο την κατασκευή νοήματος άπό τον ίδιο το μαθητή ή τον επισκέ πτη του Μουσείου, προκύπτουν τα παρακάτω εναλλακτικά κριτήρια για τη μελέτη του κόσμου, όπως αυτά περιγράφονται στον Πίνακα 3:

9 Κατερίνα Πλακίτση 18Κ Πίνακας 3: ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΛΕΥΣΙΙ ΚΛΙ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ Παραδοσιακό διδακτικό ιιοντέλο/πγλοαααηκή ùmnti Εποικοδοι/ητικό διδακτικό υοντγμ-'νατοώοαλισηκή riprova Επιτυγχάνει αν ο μαθητής επιτύχει τους στόχους Επιτυγχάνει αν ο μαθητής οικοδομήσει νόημα για τον εαυτό του II ιεραρχία στη μάθηση καθορίζεται από τη δομή του αντικειμένου II ιεραρχία στη μάθηση καθορίζεται από το ρυθμό εμπλουτισμού της γνώσης του μαθητή Μπορεί να ξεχωρίσει αναμενόμενα αποτελέσματα εκ των προτέρων Τα αποτελέσματα προκύπτουν λογικά από τα δεδομένα εκ των υστέρων Στόχος η γενίκευση Στόχος η κατανόηση της κατάστασης Πεποίθηση ότι η εμπειρία μπορεί να κατακερματιστεί για μελέτη (αναλυτική) ΙΙεποίθηση ότι η «εμπειρία» απαιτεί όλα τα στοιχεία (ολισμός) 'Εμφαση στη συμπεριφορά Αποδοχή της μεταφοράς Β) στα Αναλυτικά Προγράμματα. Η διασύνδεση της Εκπαιίδευσης στις Φυσικές Επιστήμες με τη Μουσειοπαιδαγωγική εκφράζεται στις θεωρητικές θέσεις των σύγχρονων Αναλυ τικών Προγραμμάτων (Project 2061, Unesco κ.ά.) με ποικίλους τρόπους: Εκφράζεται σε επίπεδο σκοπών και στόχων που είτε επιτρέπουν είτε εισηγούνται την αλληλεπίδραση της τυπικής με την άτυπη εκπαίδευση. Εκφράζεται σε επίπεδο προτεινόμενων κοινών διδακτικών στρατηγικών και ιδιαίτερα ολοκληρωμένων σχεδίων εργασίας. Εκφράζεται με την όλο και αυξανόμενη ευελιξία που προτείνεται στην κάλυψη του περιεχομένου του γνωστικού αντικειμένου, των μεθόδων και των πρακτικών. Εκφράζεται τέλος σε κοινούς πιο «χαλαρούς» τρόπους αξιολόγησης. Κατά κύριο λόγο όμως εκφράζεται σε κοινούς τόπους ως προς τις θεωρήσεις για τη μάθηση, όπως θα αναπτύξουμε στη συνέχεια.

10 Μουσειοπαιδαγωγική και Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες 189 Τα Μουσεία ως κέντρα μάθησης. Τα πρώτα μουσειακά προγράμματα διδασκαλίας ξεκίνησαν το Τα παιδικά Μουσεία δημιουργήθηκαν για πρώτη φορά το Ήταν ένα παράρ τημα του κεντρικού Μουσείου του Ινστιτούτου Τεχνών και Επιστημών του Μπρούκλιν. Από εκείνη τη στιγμή, έγινε αποδεκτή η έννοια της μουσειακής Εκπαίδευσης (Saettler, 1968). Η συνεργασία μεταξύ μουσείων και σχολείων αυξήθηκε σε εντυπωσιακό βαθμό κατά τη διάρκεια της τελευταίας εικοσαετίας. Τα μουσεία της φυσικής ιστορίας, της επιστήμης, της βιομηχανίας και των τεχνών αναγνωρίστηκαν ως εργαλεία μιας πραγματικής εκπαίδευσης. Κυρίως αφιερώθηκαν στην υλο ποίηση των παιδαγωγικών αρχών. Ως αποτέλεσμα, τα μουσεία μεταβλήθησαν σε όργανα μιας πραγματικής παιδείας ίσης σημασίας με τις άλλες μορφές της. Από τη στιγμή που το μουσείο παίζει σημαντικό ρόλο στα προγράμματα διδασκαλίας των σχολείων (Bloomer, 1980), καθίσταται αναπόσπαστο μέρος τηα σχολικής πραγματικότητας. Στη συνεργασία Σχολείου-Μουσείου θα είναι σημαντικό να συσχετίσουμε τις συλλογές αντικειμένων, τους πόρους και το προσωπικό του μουσείου απευθείας με το (σχολικό) αναλυτικό πρόγραμμα προκειμένου να το υποστηρίξει. Όπως θα μπορούσε να γίνει με κάθε σχολικό βιβλίο, τα εκθέματα του μουσείου μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μια προέ κταση του μαθήματος στην τάξη. Μπορούν να δείξουν τη σχέση μεταξύ της σχολικής ύλης η οποία δεν μπορεί να εκτεθεί με σαφή τρόπο στα σχολικά βιβλία ή τις παραδόσεις των μαθημάτων. Σε συμφωνία με τις σύγχρονες προσεγγίσεις, στο χώρο των μουσείων η λέξη «επικοινωνία» είναι όλο και περισσότερο συνώνυμη της «εκπαίδευσης». Αν επιχειρήσουμε ένα πανόραμα των Μουσείων των Φυσικών Επιστημών και της Τεχνολογίας από τα Μουσεία Ιδρύματα, όπως το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γονλανδρή και το Τεχνικό Μουσείο Θεσσαλονιίκης, στα πειραμα τικά Μουσεία, όπως Palais de la Découverte και το Exploratorium, το Κέντρο Γαία Μουσείου Γουλανδρή φυσικής Ιστορίας, μέχρι τα πολιτιστικά κέντρα, όπως η Cité des sciences et de l industrie, τα γοητευτικά εικονικά Μουσεία, τα παιδικά (Ελληνικό Παιδικό Μουσείο) και τα υπαίθρια (Μου σείο Τδροκίνησης Δημητσάνας), πραγματικά μπορεί κανείς να πει ότι έχει συντελεστεί μια κοσμογονία στην εκπαιδευτική προσφορά εκ μέρους των Μουσείων. Τα πράγματα όμως δεν είναι ακριβώς έτσι. Τα ίδια τα Μουσεία απο κτούν όλο και περισσότερο εκπαιδευτικό προσανατολισμό, όχι μόνο από φιλο σοφία αλλά και για να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα εξεύρεσης πόρων που αντιμετωπίζουν. Από την άλλη μεριά τα σχολεία «αγοράζουν» όλο και περισσό

11 Κατερίνα Πλακίτση 190 τερο εκπαιδευτικά προγράμματα με τη ζήτηση όμως να υπερβαίνει πάντοτε την προσφορά. Κατά την άποψή μας, ο πιο αποτελεσματικός τρόπος αξιοποίησης του μουσειακού υλικού στην εκπαίδευση είναι αυτός στον οποίο η διδακτική πράξη διεξάγεται στο Μουσείο από το δάσκαλο της τάξης. Εξάλλου, ο τελευταίος είναι αυτός που γνωρίζει καλύτερα το επίπεδο της τάξης του, σε ποια σημεία η επίσκεψη στο Μουσείο ικανοποιεί τους τρόπους κατανόησης της τάξης όπως επίσης και τι η τάξη του θα διδαχθεί μελλοντικά. Ο εκπαιδευτικός είναι as θέση να προσφέρει μια αναδρομική εξέταση της επίσκεψης στο μουσείο, κάτι που το προσωπικό του τελευταίου αδυνατεί (Fredette, 1980). Κατά τη γνώμη μας, η μάθηση στη σχολική αίθουσα είναι συνήθως μια κοπιώδης και ανιαρή εργασία για το μαθητή, ενώ η ατομική ή ομαδική εργασία στο μουσείο αποτελεί μια προσωπική υπόθεση ευχαρίστησης και κατασκευής νοήματος για τον εαυτό του. Εάν δεχτούμε την εποικοδομητική υπόθεση για τη μάθηση μέσα από την κατασκευή νοήματος πρέπει να εξασφαλίσουμε στους μαθητές την ικα νότητα να: α) αλληλεπιδρούν με αισθητήρια στοιχεία, β) να οικοδομήσουν το δικό τους κόσμο. Η διαφαινόμενη σύγκρουση μεταξύ της επιθυμίας μας ως δασκάλων να διδάξουμε την αλήθεια, να παρουσιάσουμε τον κόσμο «όπως ακριβώς είναι πραγματικά», και η επιθυμία μας να αφήσουμε τους μαθητές να οικοδομήσουν το δικό τους κόσμο, απαιτεί να συλλογιστούμε πάνω στις επιστημολογικές και παιδαγωγικές μας επιλογές, στο πλαίσιο του πολιτισμικού και αξιακού σχετικισμού. ΑΡΧΕΣ TOT ΕΠ01Κ0Δ0ΜΙΣΜ0Υ Στη συνέχεια θα περιγράψουμε μερικές ιδέες, και θα συζητήσουμε πούς αυτές επηρεάζουν την εκπαίδευση στα Μουσεία. 1) Η μάθηση είναι μια ζωντανή διαδικασία στην οποία ο μαθητής χρησι μοποιεί αισθητήρια μέσα και οικοδομεί νόημα πέρα από αυτά. 2) Η μάθηση δεν είναι κατ ανάγκη η έκβαση της διδασκαλίας ή της επίσκεψης σε ένα Μουσείο. 3) Οι άνθρωποι μαθαίνουν πώς να μαθαίνουν. Η μάθηση αποτελείται τόσο από το εποικοδομητικό νόημα όσο και από τα υποσυστήματα του νοή ματος. Η πρόοδος στη μάθηση επιτυγχάνεται συνήθους από το συγκεκριμένο στο αφηρημένο. 4) Η διαδικασία διαμόρφωσης του εποικοδομητικού νοήματος είναι νοητική. Οι δραστηριότητες, η φυσική εμπειρία μπορούν να Οεουρηθούν απαραί τητα για τη μάθηση, ειδικά για τα παιδιά, αλλά δεν είναι αρκετά' χρειάζεται

12 Μουσειοπαιδαγωγική και Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες 191 να εξασφαλίσουμε δραστηριότητες οι οποίες απασχολούν τόσο το μυαλό όσο και τα χέρια. Οι άνθρωποι μαθαίνουν να αποδίδουν καλά μόνο σε ό,τι εξασκούνται. 5) Η γλιόσσα που χρησιμοποιούμε επιδρά στη μάθηση. Υπάρχει μια συλλογή από επιχειρήματα, που παρουσιάζονται πιο έντονα από τον Vygotsky, ότι η γλώσσα και η μάθηση είναι άρρηκτα συνδεδεμένες, Χαρακτηριστική είναι η επιθυμία των διαφόρων κοινοτήτων να υπάρχει υλικό και πρόγραμμα στη δική τους γλώσσα. 6) Η μάθηση είναι μια κοινοινική δραστηριότητα. 7) Ό,τι μαθαίνουν οι μαθητές επηρεάζεται από τις υπάρχουσες ιδέες τους, τις προλήψεις και τους φόβους τους. Οι προσδοκίες επηρεάζουν τη μάθηση. 8) Η μάθηση παίρνει χρόνο. Αυτό δεν μπορεί να συμβεί σε 5-10 λεπτά που συνήθως δίνουμε σε μια γκαλερί (και βέβαια όχι σε μερικά λεπτά που συνήθως ξοδεύουμε κοιτάζοντας ένα μοναδικό αντικείμενο μουσείου). 9) Το κίνητρο είναι κύριο συστατικό της μάθησης. Η αποτελεσματική μάθηση απαιτεί από τούς μαθητές ανατροφοδότηση. Εφαρμογή του εποικοδομητισμού στην εκπαίδευση στα Μουσεία. Έχοντας υιοθετήσει τις προηγούμενες αρχές, θα περιγράφουμε πώς αυτές επηρεάζουν την οργάνωση εκθεμάτων όσο και την ανάπτυξη εκπαιδευτικών προγραμμάτων. 1) Οι περισσότεροι εκπαιδευτές μουσείων έχουν αποδεχτεί τη ιδέα ότι οι εκπαιδευόμενοι χρειάζονται να είναι ενεργοί, έτσι χρειάζεται να απασχο λήσουμε το μαθητή στο να κάνει κάτι, σε συμμετοχικά (hands on) εκθέματα και προγράμματα. Δηλαδή, οι δράσεις που αναπτύσσουμε για τα κοινό να απσχολούν τόσο το μυαλό όσο και το χέρι. 2) Τι υποθέτουμε για την ικανότητα των επισκεπτών μας, να μάθουν (να οργανώσουν τη γνώση) όταν εμείς παρουσιάζουμε εκθέματα σ αυτούς, Ποια νοητικά οργανωτικά σχήματα αποδίδουμε σ αυτούς ως διαθέσιμα; 3) Η μάθηση είναι μια κοινωνική δραστηριότητα. Πώς το έκθεμα παρα κινεί τους επισκέπτες να συζητούν, να μοιράζονται, να ανακαλύπτουν μαζί; Η αρχιτεκτονική και η τακτοποίηση εκθέματος ενθαρρύνει τη συζήτηση; Μερικά μουσεία τέχνης μοιάζουν με εκκλησίες, αποθαρρύνοντας την έντονη δημόσια συζήτηση και την προφορική αλληλεπίδραση. 4) Οι επισκέπτες των μουσείων χρειάζονται «αγκίστρια» ή «σκαλωσιές μάθησης» για να τους βοηθήσουν να καταλάβουν τα μηνύματα που προβάλ λονται στα εκθέματα. Τι αξία έχει για τον απλό επισκέπτη να πιέσει το κουμπί ή να διαβάσει μια σοφικιστικέ ετικέτα;

13 Κατερίνα Πλακίτση 192 5) Ίσως κανένα άλλο θέμα στον εποιοδομητισμό δεν προκαλεί περισσό τερες ερωτήσεις από το ζήτημα του να βρεις το σωστό επίπεδο στο οποίο θα απασχολήσεις τον μαθητή. Ο Vygotsky μίλησε για τη «ζώνη της επικεί μενης ανάπτυξης», μια δυστυχώς δύσκολα προσδιορίσιμη περίοδος, η οποία σε παραπέμπει σε ένα επίπεδο κατανόησης. Οι άνθρωποι μαθαίνουν επεκτείνοντας τη γνώση τους αλλά εντός μιας σειράς πού είναι στις δυνατότητες της αντίληψής τους. 6) Τελικά είναι θέμα χρόνου να μάθει κανείς. Οι εκπαιδευτές Μου σείων βρήκαν το θέμα αυτό ιδιαίτερα προκλητικό. Οι γκαλερίς Μουσείων δεν έχουν σχεδιαστεί ως μέρη για να παραμείνει κανείς πολύ χρόνο εκεί. Τι κά νουμε για τους επισκέπτες που έχουν ένα μεγάλο θέμα συζήτησης; Πως έχουμε οργανώσει τα μουσεία μας για να τους φιλοξενήσουμε; Στον τομέα αυτό πολλά θα μπορούσαν να ωφεληθούν τα Μουσεία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας από τις: ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟ ΓΡΑΜΜΑΤΑ (βλ. Project 2061). Η διδασκαλία θα πρέπει να είναι σύμφωνη με τη φύση της επιστημο νικής έρευνας. Άρα οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να φροντίζουν: Λα ξεκινούν με ερωτήσεις για τη φύση των Φυσικών Επιστημών και της Τεχνολογίας. Να ασχολούνται ενεργητικά οι μαθητές. Να επικεντρώνουν στη συλλογή και στη χρήση των δεδομένων. Να προωθούν τις ιστορικές και φιλοσοφικές προεκτάσεις των Φυσικών Επιστημών. Να επιμένουν στην ελεύθερη έκφραση. Να υποστηρίζουν την ανακάλυψη και την έρευνα ως μέσα οικοόόμησης της γνώσης. Να μην αποδίδουν έμφαση στην απομνημόνευση του τεχνικού λεξιλογίου. Η διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών πρέπει να εκφράζει επιστημο νικές αξίες. Αυτό συνεπάγεται ότι οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει: Να Να Να Να Να δέχονται με ευχαρίστηση την περιέργεια. επιβραβεύουν τη δημιουργικότητα. ενθαρρύνουν ένα πνεύμα υγιούς απορίας. αποφεύγουν το δογματισμό. προωθούν διαισθητικές απαντήσεις.

14 Μουσειοπαιδαγωγική και Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες 193 Η διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών πρέπει να στοχεύει στην εξουδετέρωση των μαθησιακών ανησυχιών. Άρα οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να φροντίζουν: Οι μαθητές τους να έχουν συχνά επιτυχία. Να εξασφαλίζουν άφθονη εμπειρία στη χρήση εργαλείων. Να υποστηρίζουν τους ρόλους των κοριτσιών και των μειονοτήτων στην επιστήμη. Να τονίζουν την ομαδική μάθηση. Τέλος, Η διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών θα πρέπει να εκτείνεται πέρα από το σχολείο. Η διδασκαλία πρέπει να παίρνει το χρόνο της. IV. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ: ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Οι σύγχρονες «γέφυρες» Σχολείων καί Μουσείων είναι τα Εκπαιδευ τικά Προγράμματα (Ε.Π.). Τα Ε.Π. διαφέρουν τόσο από την απλή επίσκεψη θέαση των εκθεμάτων του Μουσείου αλλά και από την ξενάγηση (επίσκεψη όπου παρεμβάλλεται ο λόγος / αφήγηση). Αποτελούν: ολοκληρωμένα σχέδια εργασίας, βασίζονται σε ολοκληρωμένα δυναμικά δίκτυα αναλυτικού προγράμ ματος, περιλαμβάνουν δημιουργικές αλληλεπιδραστικές δραστηριότητες, διασυνέονται με την τυπική εκπαίδευση και το επίσημο Αναλυτικό Πρόγραμμα με δραστηριότητες «πριν», «κατά» και «μετά» την εφαρμογή τους στο χώρο του Μουσείου. Μορφές τους μπορούν να είναι τελείως «ανοιχτές» δημιουργικές ανακαλυπτικές δραστηριότητες με έναν στόχο ημιδομημένα Ε.Γ1. δομημένα Ε.Π. με συγκεκριμένα φύλλα εργασίας για την εργασία στο πεδίο. Επίσης, μπορεί να είναι: διεπιστημονικά θεματικά

15 Κατερίνα Πλακίτση 194 πολυθεματικά διαθεμαρτικά ερευνητικά - αξιολογ ικά. Γ) στι ΐδιδακτικές στρατηγικές και στα διδακτικά εργαλεία. Κοινές διδακτικές στρατγηικές τόσο της Μουσειοπαιδαγωγικής όσο και της εκπαίδευσης στις φυσικές Επιστήμες μπορεί να αποτελούν οι συνθήκες εφαρμογής ττον αρχών του εποικοδομισμού, όπως αυτές αναπτύχθηκαν προη γούμενα, αλλά και τα ίδια τα διαθεματικά σχέδια εργασίας και τα εκπαιδευ τικά προγράμματα των Μουσείων. Ειδικότερα και όσον αφορά στα διδακτικά εργαλεία κοινός τόπος είναι η στροφή πρός την «ερμηνεία» της φύσης, του κόσμου, του μοντέλου ή του εκθέματος του Μουσείου. Κοινά διδακτικά εργαλεία μπορούν να αποτελούν το δραματικό παιχνίδι, το παιχνίδι ρόλων, η επιχειρηματολογία, η κατασκευή και έκθεση αφίσας, μια συνεδρία εργαστηρίου, κ.ά. ΣΤΟΧΟΣ: Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ Η βιβλιογραφία για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και την αλλαγή των δασκάλων, καθιστά σαφέε ότι η μεταρρύθμιση είναι ένα σύνθετο ζήτημα, και η πραγματική αλλαγή απαιτεί στην πράξη χρόνο για την αλλαγή των πεποιθήσεων και συνοδεύεται από μ.ια σύνθετη δομή υποστήριξης που την διευκολύνει (Little 1993, Gess, Newsome και Lederman 1995). Η ιδέα των συνεργασιών μεταξύ Πανεπιστημίων, Σχολείων και των Μουσείων είναι μια ισχυρή δομή για την υποστήριξη της αλλαγής. Σύμφωνα με τους Hawley & Valli (1999), «οι εκπαιδευτικοί φαίνεται να συνειδητοποιούν ότι (α) τα Σχολεία ωφελούνται από τους πόρους, τις προοπτικές και την τεχνογνωσία των Πανεπιστημίων (β) τα Πανεπιστήμια χρειάζονται την συνεργασία με τα Σχολεία για να προετοιμάσουν καλά τους δασκάλους και (γ) τα κοινωνικά ιδιαίτερα τα αστικά προβλήματα είναι τόσο δυσεπίλυτα που όλα τα δημό σια ιδρύματα έχουν την ευθύνη να εργαστούν μαζί προς την θετική κατεύ θυνση της κοινωνικής αλλαγής». Προϋποθέσεις για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Η αναμόρφωση αναγκαστικά διαρκεί πολύ Η συνεργασία είναι απαραίτητη

16 Μουσεωπαιδαγωγική και Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες 195 Οι εκπαιδευτικοί είναι σημαντικοί Είναι αναγκαίες περιεκτικές προτάσεις Η αναμόρφωση πρέπει να εστιάσει την προσοχή στις ανάγκες όλων των παιδιών για επιστημονική γνώση Πρέπει να καθιερωθούν κατάλληλες προϋποθέσεις για αναμόρφωση. Η σημαντικότερη προϋπόθεση κατά την άποψή μας είναι η παρακάτω: Για να πετύχει μια εκπαιδευτική μεταρρύθμιση μέσα από την συνεργα σία Πανεπιστημίων, Σχολείων και Κοινοτήτων θα πρέπει να βασίζεται στη συλλογικότητα, στη συνεγασία και στη συνυπευθυνότητα. Η πραγματική συλλογικότητα περιλαμβάνει τη συνεχή επαγγελμα τική αλληλεπίδραση εμπιστοσύνης. Είναι μια συνάντηση ίσων όπου κάθε συνάδελφος γίνεται σεβαστός για τη μοναδική συμβολή του / της στο σύνολο. Πιστεύουμε ότι η συλλογικότητα συσχετίζεται πολύ με την περιγραφή του Harris σύμφωνα με την οποία (1992) «η αξιοπρέπεια» είναι η αναγνώριση ότι καθένα πρόσωπο έχει αξία, ότι όλοι έχουν ίση αξία κατά την συνεργασία και ότι η δικαιοσύνη και η εμπιστοσύνη είναι χαρακτηριστικά όλων των σχέ σεων. Αυτός ο τύπος σχέσης μεταξύ των συνεργατών είναι αισθητά αντίθετος με την παραδοσιακή «προσέγγιση των Πανεπιστημίων ως ησυχαστηρίων». Δύο στοιχεία είναι τα κυρίως απαραίτητα στην ανάπτυξη αυτού του βαθμού συλλογικότητας, Ιο) ανάπτυξη ισχυρών σχέσεων, και 2ο) αναγνώ ριση / επικύρωση τουν συναδέλφων ως ίσων (αξιακός σχετικισμός) είτε αυτοί είναι Πανεπιστημιακοί είτε Δάσκαλοι Σχολείων είτε υπάλληλοι Μουσείων. Ως συνεργασία μπορεί να οριστεί ως «η ανάπτυξη ενός πρότυπου κοινού προγραμματισμού, κοινής εφαρμογής και κοινής αξιολόγησης μεταξύ των ατόμων ή των οργανώσεων» (Hord, 1986, 1997). Κατά την άποψή μας αυτή η θεώρηση της κοινής λήψης αποφάσεων μεταξύ των συνεργατών είναι σημαντι κή. Αποτελεί μια πλουραλιστική μορφή συνεργασίας όπου οι άνθρωποι δια φορετικών υποβάθρων εργάζονται μαζί από ίδια θέση. Μόνο όταν όλα τα συνεργαζόμενα μέλη έχουν επιτύχει ενότητα στην πλειοψηφία των στόχων, οι σχόχοι της συνεργασίας λειτουργούν αποτελεσματικά (βλ. Harris, 1992). Ενα τρίτο συστατικό είναι απαραίτητο ώστε μια συνεργασία να είναι επι τυχής μακροπρόθεσμα. Αυτό ανφέρεται γενικά στην έννοια «της ευθύνης». Πιστεύουμε ότι αυτή η υπευθυνότητα υπονοεί ότι αναγνωρίζουμε αυτό που είναι σημαντικό σε εκείνους για τους οποίους είμαστε αρμόδιοι. Η συνυπευθυνότητα υπογραμμίζει τη σχέση μεταξύ των ατόμων, οχι απλά θεσμούς και εκτίμηση των απαιτήσεων των αναγκών και των συναι σθημάτων όλων των συνεργατών. Χωρίς αυτό το συστατικό, η συλλογικό τητα και η συνεργασία δεν λειτουργούν σωστά. Η ικανοποίηση των προσω πικών αναγκών πρέπει επίσης να συνεκτιμηθεί.

17 Κατερίνα Πλακίτση 196 Συνοψίζοντας, θα υποστηρίξουμε ότι η εκπαίδευση του πολίτη στις σύγ χρονες κοινωνίες απαιτεί προωθημένες συμπράξεις όλων των φορέων εκπαί δευσης. Συνεπώς, η μελέτη και η ανάλυση των τρόπων και των μέσων για την επιτυχία του σκοπού αυτού μπορεί να αποτελέσει ένα νέο ερευνητικό πεδίο για τους ερευνητές της Διδακτικής των Φυσικών Επιστημών και της Μουσειοπαιδαγωγικής (και όχι μόνο). ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ American Association for the Advancement of Science (AAAS), (1990), Project 1061: Science for All Americans, Oxford University Pressi (http://www. project org). American Assosiation of Museums (1969), America's Museums: The Belmont Report, Washington, AAM. American Assosiation of Museums (1970), Museum Accreditation: A report to the Profession, Washington, AAM. Bonner, J. (1989). Formal versus naturalistic evaluation in the museum context. In Bitgood, S., Benefield, A., & Patterson, D. (Eds.). Visitor Studies: Theory, Research, and Prac ice, Volume 2. Jac ksonville, AL: The Center for Social Design, Etienne B, (2003), «Ισλάμ» οι ερωτήσεις που εκνευρίζουν, Bayard. Fredette, B. (1980), You may never tomorrow with yesterday eyes. Prism, Pittsburgh: Carnegie Institute, p. 32. Gees - Newsome J. & Lederman N. G. (Eds.), Examining pedagogical content knowledge: The construct and its implications for science education. Dordrecht, The Netherlands: Kluwer Publishing. Hanson V. D. - Heath J. (2001), Ποιος Σκότωσε τον Όμηρο; Ο Θάνατος της Κλασικής Παιδείας και η Αποκατάσταση της Ελληνικής Σοφίας, Αθήνα 2001, Εκδόσεις Κάκτος. Harris 1992, From Class Struggle to the Politics of Pleasure..., Routledge (critcises British Cultureal Studes). Hawley & Valli (1999). The essentials of effective professional deve lopment: A new consensus. In L. Darling - Hammond, & G. Sykes, (Eds.). Teaching as the learning profession: Handbook of policy and practice, (pp ). San Francisco, CA: Jossey Bass. Hord, S. (1997). 'Professional learning communities: What are they and why are they important? Issues about, Change 6 (1) 2-5. Hord, S. M. (1986). A sythesis of research on organizational collabo ration. Educational Leadership 43 (5),

18 Μουσειοπαιδαγωγική και Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες 197 Hudson, K. & Nichods, A. (1975), The Directory of World Museums, New York. Columbia University Press. ICOM, (1973), Draft Version of New Statutes, Paris, p. 3. International Museum Assosiation, (1974), The Eleventh General Asse mbly Report. Copenhagen. Lincoln, Y. S. & Guba, E- G- (1985). Naturalistic inquiry. Benerly Hills, CA: Sage. Little, J. W. (1993). Teachers professional development in a climate of education reform. Educational Evaluation and Policy Analy sis, 15 (2), EJ Melville, J. Herskovits, Cultural Relativism: Perspectives in Cuturall Pluralism, New York 1973, Vintage Books, p. 14. Saettler, P. (1968), A History of Instructional Technology, New York, Me Graw - Hill, Inc, p Unesco, (1993), Project Science and Technology Education for All. (http://www. ddc2000.com/products/s2ks & s.htmxu51). Vincent Ryan Ruggiero, The Moral Imperative: Ethical Issues for Di scussion and Writing, New York 1973, Alfred Books, p. 18. Vygotsky, L. S. (1978), Mind in Society. Cambridge, MA: Harvard Vniversity Press. William Haviland, A, (2000), Anthropology, New York Hartcouryt College Publishers, p. 11. Wooley, L. (1950), Ur of the Chaldees, Hannondsworth, Middlesex, Penquin Books. N. Βερνίκος - Σ. Δασκαλοιϊούλου, Πολυπολιτισμικότητα, οι Διαστάσεις της Πολιτισμικής Ταυτότητας, Αθήνα 2002, Εκδ. Κριτική, σελ Powered by TCPDF (www.tcpdf.org)

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Εργαστήριο Διδακτικής, Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Χαρούλα Αγγελή cangeli@ucy.ac.cy Τμήμα Επιστημών της Αγωγής 1 Το περιβάλλον της συνεργασίας Συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Σχεδιασμός εκπαιδευτικών δράσεων για μουσεία

Τίτλος Μαθήματος: Σχεδιασμός εκπαιδευτικών δράσεων για μουσεία Τίτλος Μαθήματος: Σχεδιασμός εκπαιδευτικών δράσεων για μουσεία Κωδικός Μαθήματος: ΚΤ1390 Διδάσκων: Νίκη Νικονάνου, niknik@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο: 5ο Μονάδες ECTS: 5 Περιγραφή του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Μουσειολογία και Εκπαίδευση Ενότητα 3η: Επιστημονική Μουσειολογία και Μουσεία ΦΕΤ

Μουσειολογία και Εκπαίδευση Ενότητα 3η: Επιστημονική Μουσειολογία και Μουσεία ΦΕΤ Μουσειολογία και Εκπαίδευση Ενότητα 3η: Επιστημονική Μουσειολογία και Μουσεία ΦΕΤ Δημήτρης Κολιόπουλος Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΗΜΕΡΑ

ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΗΜΕΡΑ ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΗΜΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Μαρία Οικονόμου (Πανεπιστήμιο Γλασκώβης & Πανεπιστήμιο Αιγαίου) Λευκωσία, 14 Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 Ευστράτιος Παπάνης Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου και

Διαβάστε περισσότερα

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Σπύρος Πανέτσος Επιστ. Υπευθ. Γραφείου Διασύνδεσης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Η Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ:EDG 613 Διδάσκων Κουτούζης Μανώλης 2012-2013 ΛΕΜΟΝΙΑ ΜΠΟΥΤΣΚΟΥ F 20122594

ΜΑΘΗΜΑ:EDG 613 Διδάσκων Κουτούζης Μανώλης 2012-2013 ΛΕΜΟΝΙΑ ΜΠΟΥΤΣΚΟΥ F 20122594 ΜΑΘΗΜΑ:EDG 613 Διδάσκων Κουτούζης Μανώλης 2012-2013 ΛΕΜΟΝΙΑ ΜΠΟΥΤΣΚΟΥ F 20122594 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΕΝΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ. ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ1 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου

Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου 1 1. Η αναγκαιότητα για Έρευνα Δράσης και οι επιστημολογικές της καταβολές 2. Οι στόχοι, η μεθοδολογία και τα χαρακτηριστικά της Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε Ειδικοί σκοποί ΑΠΣ Κατανόηση: φυσικού κόσμου νόμων που τον διέπουν φυσικών φαινομένων διαδικασιών που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ3 ΕΞΑΜΗΝΟΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ

ΑΡΧΕΣ ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΡΧΕΣ ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ 31/01/2014 ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΕΡΟΥΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Α/ΘΜΙΑΣ 4 Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΧΑΝΙΩΝ Εκπαιδευτικές δράσεις σε μουσειακά περιβάλλοντα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ & ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Εισαγωγή Σχολείο και Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: ιστορικό πλαίσιο και βασικές αρχές. Ελένη Παπαϊωάννου, Φιλόλογος, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων

Εκπαίδευση Ενηλίκων: ιστορικό πλαίσιο και βασικές αρχές. Ελένη Παπαϊωάννου, Φιλόλογος, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων Εκπαίδευση Ενηλίκων: ιστορικό πλαίσιο και βασικές αρχές Ελένη Παπαϊωάννου, Φιλόλογος, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων Ατζέντα Ιστορικό πλαίσιο Εκπαίδευσης Ενηλίκων Η Εκπαίδευση Ενηλίκων στο κυπριακό συγκείμενο Ποιος

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail. Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής I Εαρινό εξάμηνο 2009-2010 Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ

ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ Γιάννης Ιωάννου Β.Δ. MSc, MA 1 Θεωρητικό Υπόβαθρο Φιλοσοφία & Γνωστική Ψυχολογία Το Μεταμοντέρνο κίνημα Αποδοχή της διαφορετικότητας Αντίσταση στις συγκεντρωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο και μέθοδος προσέγγισης των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική και Πρώτη Σχολική ηλικία

Περιεχόμενο και μέθοδος προσέγγισης των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική και Πρώτη Σχολική ηλικία Περιεχόμενο και μέθοδος προσέγγισης των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική και Πρώτη Σχολική ηλικία Πέτρος Π. Καριώτογλου Περίληψη Στο άρθρο αυτό προτείνονται οι διαδικασίες των επιστημονικών μεθόδων (παρατήρηση,

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 1 Συνάντηση με εκπαιδευτικούς εσπερινών Γυμνασίων - Λυκείων

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγή... 13 MΕΡΟΣ Ι. ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. 1.1. Προσεγγίσεις στην έννοια της διδασκαλίας... 22

Περιεχόμενα. Εισαγωγή... 13 MΕΡΟΣ Ι. ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. 1.1. Προσεγγίσεις στην έννοια της διδασκαλίας... 22 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 13 MΕΡΟΣ Ι. ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 1.1. Προσεγγίσεις στην έννοια της διδασκαλίας... 22 1.1.1. Τι είναι διδασκαλία... 25 1.1.2. Διδασκαλία και μάθηση... 28 1.1.3.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα παραδοσιακά συστήματα συνιστά το γεγονός ότι διδάσκοντες και

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Ο Διευθυντής και το εκπαιδευτικό έργο του σχολείου

Ο Διευθυντής και το εκπαιδευτικό έργο του σχολείου Δρ Ανδρέας Θεοδωρίδης & Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, 2010-2011 Ο Διευθυντής και το εκπαιδευτικό έργο του

Διαβάστε περισσότερα

Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio)

Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio) Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio) Δρ Γιώργος Γιαλλουρίδης, ΕΔΕ Εκπαιδευτική Ημερίδα ΥΠΠ - ΠΚ Σκοπός Προσδοκώμενο αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή

Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή Εργαστήρι για την επαγγελματική ζωή Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή 4 0 Θ Ε Ρ Ι Ν Ο Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο Ν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Τι είναι μάθηση; Συμπεριφορισμός: Aλλαγή συμπεριφοράς Γνωστική ψυχολογία: Aλλαγή νοητικών δομών Κοινωνικοπολιτισμικές προσεγγίσεις:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Αποτελεί ένα από τα τέσσερα τμήματα της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών και Επιστημών της Αγωγής. Υπήρξε το πολυπληθέστερο σε φοιτητές τμήμα. Έχει παραδώσει στην κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Γεωργία Πασιαρδή, ιευθύντρια Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης ρ. Γιάννης Σαββίδης, ιευθυντής Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης, Μέλος Σ.Ε.Π. Α.Π.ΚΥ.

ρ. Γεωργία Πασιαρδή, ιευθύντρια Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης ρ. Γιάννης Σαββίδης, ιευθυντής Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης, Μέλος Σ.Ε.Π. Α.Π.ΚΥ. 1 Eργαστήριο 2: Καλές Πρακτικές Παιδαγωγικής Ηγεσίας ρ. Γεωργία Πασιαρδή, ιευθύντρια Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης ρ. Γιάννης Σαββίδης, ιευθυντής Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης, Μέλος Σ.Ε.Π. Α.Π.ΚΥ. «Η

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

()#µ*&+,-./ (0)1#2"345$ ()#µ'&+,4#05$ 67$4&,$

()#µ*&+,-./ (0)1#2345$ ()#µ'&+,4#05$ 67$4&,$ !"µ#$%&#' ()#µ*&+,-./ (0)1#2"345$ ()#µ'&+,4#05$ 67$4&,$ 8"4&%2#' (&91-#5$!.µ"#5-"#/ (0)1#2":4: (;7$.

Διαβάστε περισσότερα

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης Βασικές παραδοχές : Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Αυτοί που δεν καταλαβαίνουν είναι ανίκανοι,

Διαβάστε περισσότερα

"Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ".

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. "Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ". Σίμος Αναγνωστάκης, Ε.Ε.Δι.Π., sanagn@edc.uoc.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Γενικής Υποδομής Υποχρεωτικό. Δεν υφίστανται προϋποθέσεις. Ελληνική

Γενικής Υποδομής Υποχρεωτικό. Δεν υφίστανται προϋποθέσεις. Ελληνική ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ GD0350 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Κοινωνιολογία ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ σε περίπτωση που οι πιστωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch

Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΠΕ 19 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Ενότητα Προγραµµατισµός στο ηµοτικό (Ε και

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Έκθεσης. Ετήσιου Προγραμματισμού του Σχολείου

Σχέδιο Έκθεσης. Ετήσιου Προγραμματισμού του Σχολείου 1. Σχέδιο Έκθεσης Ετήσιου Προγραμματισμού του Σχολείου Εισαγωγή Ο ετήσιος προγραμματισμός αποτελεί βασική λειτουργία της οργάνωσης και της διοίκησης της σχολικής μονάδας και πραγματοποιείται στην αρχή

Διαβάστε περισσότερα

Παραδόσεις 4. Δεν υφίστανται απαιτήσεις. Ελληνική/Αγγλική

Παραδόσεις 4. Δεν υφίστανται απαιτήσεις. Ελληνική/Αγγλική ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ DF8201 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Έκτο ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Διοίκηση Ποιότητας στον Τουρισμό ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Παιδαγωγικής Ηγεσίας: Από την αρχή μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς, μια καθημερινή προτεραιότητα

Άσκηση Παιδαγωγικής Ηγεσίας: Από την αρχή μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς, μια καθημερινή προτεραιότητα 1 Άσκηση Παιδαγωγικής Ηγεσίας: Από την αρχή μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς, μια καθημερινή προτεραιότητα Δρ. Γεωργία Πασιαρδή (Διευθύντρια) Α' Δημοτικό Σχολείο Γερίου ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΚΤΥΟΥ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΟΙΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Σκοπός τη σημερινής παρουσίασης: αναγνώριση της παρατήρησης ως πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF Πρόγραμμα LLP LDV TOI 12 AT 0015 Συντονιστής προγράμματος: Schulungszentrum Fhnsdrf Εταίροι: University f Gthenburg Municipality f Tjörns

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας

Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας Κυριακή Μπαλτά Βιβλιοθηκονόμος-Τεχνολόγος εκπαίδευσης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας - Βιβλιοθήκη Λάρισα Φεβρουάριος 2006 Εξ αποστάσεως εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης (Π.Ε. 70) Νομαρχίας Πειραιά Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά

Διαβάστε περισσότερα

CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching

CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching Certificate in Coaching AC Accredited διεθνής αναγνώριση Ανάλυση προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

- 1 - Κ.Δ.Π.../2006 Αριθμός. Οι περί Εκπαιδευτικών Λειτουργών ( Προγράμματα Κατάρτισης Υποψηφίων για Προαγωγή) Κανονισμοί του 2006.

- 1 - Κ.Δ.Π.../2006 Αριθμός. Οι περί Εκπαιδευτικών Λειτουργών ( Προγράμματα Κατάρτισης Υποψηφίων για Προαγωγή) Κανονισμοί του 2006. - 1 - Κ.Δ.Π.../2006 Αριθμός Οι περί Εκπαιδευτικών Λειτουργών ( Προγράμματα Κατάρτισης Υποψηφίων για Προαγωγή) Κανονισμοί του 2006 O ΠΕPΙ ΤHΣ ΔHΜOΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚHΣ ΥΠHPΕΣΙΑΣ ΝOΜOΣ ΤOΥ 1969 (10 ΤOΥ 1969)

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Κείμενο [Η αξιολόγηση του μαθητή]

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Κείμενο [Η αξιολόγηση του μαθητή] ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο [Η αξιολόγηση του μαθητή] Η αξιολόγηση των μαθητών στο σχολείο είναι μια διαδικασία στενά συνυφασμένη με τη διδακτική πράξη και κατ επέκταση με τη συνολική κοινωνική λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Νέο Πρόγραμμα iuσπcdcddccscsdcscsουδών Νηπιαγωγείου Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr 1 4/30/2014 Σχολικές κοινότητες μάθησης εστιάζουν στην προσωπικότητα του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του φωτός σαν παραμύθι

Η ιστορία του φωτός σαν παραμύθι Η ιστορία του φωτός σαν παραμύθι περιγραφή της δράσης Χρήστος Γκοτζαρίδης Φυσικός ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΚΑΤΑΡΤΙΚΗ ΦΑΣΗ Μικρή Περιγραφή: Οι μαθητές θα παρακολουθήσουν μία ιστορία, για την εξέλιξη των

Διαβάστε περισσότερα