Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΦΑΣΟΛΙΟΥ ΣΤΟΝ ΝΟΜΟ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΦΑΣΟΛΙΟΥ ΣΤΟΝ ΝΟΜΟ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ"

Transcript

1 ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΦΑΣΟΛΙΟΥ ΣΤΟΝ ΝΟΜΟ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΑΛΕΞΙΑ ΟΥ ΑΛΕΞΑΝ ΡΑ 156/04 ΠΑΛΑΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2010

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛ. ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 4 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 6 i. ΘΡΕΠΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΦΑΣΟΛΙΟΥ... 7 ΓΕΩΡΓΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ... 8 ΒΟΤΑΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ... 9 i. ΡΙΖΑ... 9 ii. ΒΛΑΣΤΟΣ... 9 iii. ΦΥΛΛΑ iv. ΑΝΘΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ v. ΛΟΒΟΙ ΚΑΙ ΣΠΟΡΟΙ Ε ΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ i. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ii. Ε ΑΦΟΣ iii. ΑΝΕΜΟΙ iv. ΧΑΛΑΖΟΠΤΩΣΗ v. ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ i. ΑΜΕΙΨΙΣΠΟΡΑ ii. ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ Ε ΑΦΟΥΣ iii. ΣΠΟΡΑ iv. ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΣΠΟΡΑ v. ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΥΤΩΝ vi. ΑΡ ΕΥΣΗ vii. ΛΙΠΑΝΣΗ viii. ΤΡΟΦΟΠΕΝΙΕΣ ix. ΣΥΓΚΟΜΙ Η ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑ

3 ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΕΜΠΟΡΙΑ ΕΧΘΡΟΙ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ 34 ΜΥΚΗΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΥΚΗΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΣΒΟΛΩΝ ΤΕΤΡΑΝΥΧΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΤΕΤΡΑΝΥΧΟΥ ΒΑΚΤΗΡΙΩΣΕΙΣ ΦΑΣΟΛΙΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΒΑΚΤΗΡΙΑΣΕΩΝ ΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΦΑΣΟΛΙΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΖΙΖΙΝΙΑ ΣΤΟ ΦΑΣΟΛΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΖΙΖΑΝΙΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΦΑΣΟΛΙΟΥ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

4 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους γονείς μου για την ευκαιρία που μου έδωσαν να σπουδάσω, και για τη στήριξή τους καθ όλη τη διάρκεια των σπουδών μου. Ευχαριστώ τον κ. Ήργη Θωμά, γεωπόνο, για τις σημαντικές πληροφορίες που μου έδωσε για την διεκπεραίωση της πτυχιακής μου διατριβής. Ευχαριστώ την φίλη μου Βασιλείου Γλυκερία, για τη βοήθειά της και τέλος ευχαριστώ όλους όσους βοήθησαν για την ολοκλήρωση της πτυχιακής μου διατριβής, ιδιαίτερα τον καθηγητή μου κ. Γεώργιο Παλάτο. 3

5 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο Νοµός Καστοριάς είναι µια περιοχή της δυτικής Μακεδονίας η οποία διαθέτει ένα ιδανικό οικοσύστηµα µε εδάφη και κλιµατολογικές συνθήκες άριστες για την καλλιέργεια φασολιών και την παραγωγή προϊόντος υψηλής ποιότητας. Τα φασόλια Καστοριάς παράγονται από σπόρο υγιή που εξασφαλίζετε από ντόπιο πολλαπλασιαστικό υλικό του είδους Phaseolus coccineus. Είναι καλλιέργεια µε ιδιαίτερες απαιτήσεις, όσον αφορά την θερµοκρασία, αντίθετα εµφανίζει καλή προσαρµοστικότητα σε µεγάλη ποικιλία εδαφών µε προτίµηση στα γόνιµα και ελαφρά. Η περίοδος σποράς εντοπίζεται στο χρονικό διάστηµα από 10 Απριλίου-15 Μαΐου. Απαραίτητη εργασία µετά το φύτρωµα είναι η στήριξη των φυτών διότι οι ποικιλίες που καλλιεργούνται είναι αναρριχώµενες, όπως απαραίτητη είναι και η άρδευση η οποία τα τελευταία χρόνια πραγµατοποιείται µε σταλακτοφόρους σωλήνες. Η συγκοµιδή πραγµατοποιείται την περίοδο Σεπτεµβρίου ως αρχές Νοεµβρίου. 4

6 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η συγγραφή της πτυχιακής εργασίας αυτής µε θέµα την καλλιέργεια του φασολιού στον νοµό Καστοριάς, έγινε στα πλαίσια των υποχρεώσεών µου ως σπουδάστρια του τµήµατος Φυτικής Παραγωγής της σχολής Τεχνολογίας Γεωπονίας. Η ανάθεση του θέµατος έγινε από τον εισηγητή της εργασίας κύριο Γεώργιο Παλάτο έπειτα από κοινή συνεννόηση. Πιστεύω ότι η παρουσίαση όλων των σχετικών στοιχείων δίνουν µια αρκετά σφαιρική εικόνα του θέµατος στον αναγνώστη, καθώς επίσης µπορεί να αποδειχθεί χρήσιµη σε όποιον µελλοντικά χρειαστεί πληροφορίες για το θέµα αυτό. 5

7 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο Ελληνικός λαός αποκαλούσε το φασόλι «κρέας του φτωχού» και καθιέρωσε την φασολάδα ως «εθνικό φαγητό» χάρη στην µεγάλη αξία των ξερών φασολιών ως βασική τροφή. Τα φασόλια είναι πλούσια τροφή σε λευκώµατα. Η πρωτεΐνη τους αντιπροσωπεύεται από την φασεολίνη, η οποία περιέχει όλα τα βασικά αµινοξέα που δεν µπορούν να βιοσυντεθούν στον ανθρώπινο οργανισµό. Είναι ένα βιολογικά πλήρες λεύκωµα και σε παραπλήσια εκατοστιαία αναλογία µε την πρωτεΐνη του κρέατος. Έτσι ανταποκρίνεται στην πραγµατικότητα ο χαρακτηρισµός «κρέας των φτωχών» που έχει δοθεί στην φασολάδα. Ακόµη οι υδατάνθρακες αντιπροσωπεύονται από το άµυλο και τις πεντόζες. Το δε λίπος είναι πλούσιο σε λεκιθίνη και φωσφατίδια. Ποιο αναλυτικά η περιεκτικότητα σε λίπη, υδατάνθρακες, βιταµίνες κτλ. Σε 100 γραµ. προϊόντος φαίνεται στον πίνακα 1. Όµως, παρά την υψηλή θρεπτική τους αξία παλαιότερα είχε παρατηρηθεί µια µείωση της κατανάλωσής τους. Η κύρια αιτία της µείωσης αυτής ήταν η αύξηση του βιοτικού επιπέδου που επέτρεψε την χρησιµοποίηση πρωτεϊνών ζωικής προέλευσης σε βάρος των φυτικών. Βέβαια τα τελευταία χρόνια βλέπουµε πως υπάρχει σταδιακά και πάλι µια αύξηση στην κατανάλωσή τους. Σε αυτό συνετέλεσε η στροφή της σύγχρονης κοινωνίας στην µεσογειακή διατροφή και στην κατανόηση της σηµασίας που έχουν τα όσπρια στην δίαιτα και στη διατήρηση της καλής υγείας του ανθρώπου. 6

8 Πίνακας 1. Σύνθεση φασολιών. Περιεκτικότητα σε ενέργεια, πρωτεΐνες, βιταµίνες και άλατα ανά 100 γραµ. προϊόντος. ΝΕΡΟ (%) 10.9 ΕΝΕΡΓΕΙΑ (ΘΕΡΜΙ ΕΣ) 340 ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ (gr) 22.3 ΛΙΠΗ (gr) 1.6 Υ ΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ (gr) 61.3 ΑΛΑΤΑ Ca (mg) 144 P (mg) 425 Fe (mg) 7.8 Na (mg) 19 K (mg) ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΘΕΙΑΜΙΝΗ (mg) 0,65 ΡΙΒΟΦΛΑΒΙΝΗ (mg) 0,22 ΝΙΑΣΙΝΗ (mg) 2,4 7

9 ΓΕΩΡΓΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Ο Νοµός της Καστοριάς βρίσκεται στη δυτική Μακεδονία και καταλαµβάνει έκταση τ.χµ. µαζί µε τα εσωτερικά ύδατα.η οικονοµία του νοµού χαρακτηρίζεται από την µετρίως αναπτυγµένη γεωργία. Το µέτριο γεωργικό εισόδηµα αποδίδεται στο ορεινό και φτωχό έδαφος και στην αναπτυγµένη βιοτεχνία γουναρικών που είχε ως αποτέλεσµα το µειωµένο ενδιαφέρον των κατοίκων για την ανάπτυξη της γεωργίας. Ο ενεργός πληθυσµός του νοµού ανέρχεται στο 45% του συνόλου, από τους οποίους το 33% απασχολούνται στην αγροτική οικονοµία. Η γεωργία ασκείται σε ολόκληρο τον νοµό εκτός από τις ορεινές και δασώδεις περιοχές. Τα εδάφη που εκµεταλλεύεται η γεωργία ανέρχονται σε στρέµµατα από τα οποία τα περίπου στρέµµατα καλλιεργούνται µε φασόλια. ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ Τα φασόλια έλκουν την καταγωγή τους από την Κεντρική Αµερική και συγκεκριµένα από το νότιο Μεξικό. Σύµφωνα µε µελέτες ραδιενεργού άνθρακα το Phaseolus coccineus εξηµερώθηκε στο Μεξικό περί το π.χ. Στην Ευρώπη πιστεύεται ότι µεταφέρθηκαν στα µέσα του 16 ου αιώνα αρχικά στην Αγγλία, ενώ στην Ελλάδα στο τέλος του ίδιου αιώνα. Αρχικά η εµφάνιση έγινε γύρω από τα πεδινά αστικά κέντρα, η φυσιολογία όµως της καλλιέργειας γρήγορα την αποκέντρωσε σε ορεινές περιοχές όπου και εγκαταστάθηκε. Μία από αυτές τις περιοχές είναι και ο νοµός Καστοριάς, που θα αναδειχθεί σε ιδανική περιοχή ως προς τις εδαφικές και κλιµατικές απαιτήσεις της καλλιέργειας. 8

10 ΒΟΤΑΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Το φασόλι που καλλιεργείται στον Ν. Καστοριάς είναι ετήσιο φυτό. Είναι δικότυλο και ανήκει στο είδος Phaseolus coccineus στην τάξη Χεδρωπών (Leguminoseae ή Fabales) της οικογένειας ψυχανθών (Papilionaceae). Ριζικό σύστηµα Το ριζικό σύστηµα του φασολιού είναι αρκετά αναπτυγµένο. Αποτελείται από µια ασθενική κύρια ρίζα και πολυάριθµες δευτερεύουσες. Οι δευτερεύουσες ρίζες είναι ρωµαλεότερης αναπτύξεως και υποκαθιστούν πλήρως την κύρια ρίζα. Όταν το έδαφος είναι απαλό, ζεστό και διαπερατό οι ρίζες του φασολιού φθάνουν σε βάθος µέχρι και 1 m. Πολύ συχνά στις ρίζες του φασολιού απαντώνται και φυµάτια που έχουν προκληθεί από αζωτοβακτήρια του γένους Rhizobium. Βλαστοί Οι ποικιλίες του φασολιού διακρίνονται σε νάνες και αναρριχώµενες ανάλογα µε την ανάπτυξή τους. Στις νάνες ποικιλίες οι βλαστοί είναι ποώδεις και ισχυρώς διακλαδιζόµενοι. Η επιµήκυνση του βλαστού σταµατάει µε τον σχηµατισµό της κορυφαίας ανθοταξίας. Στις αναρριχώµενες ποικιλίες ο βλαστός είναι λεπτότερος και σπάνια 9

11 διακλαδίζεται. Η αύξηση του βλαστού που φθάνει µέχρι και τρία µέτρα συνεχίζεται παράλληλα µε την άνθηση του φυτού. Φύλλα Τα φύλλα του φασολιού είναι σύνθετα αποτελούµενα από τρία ραβδοειδώς ωοειδή, ακέραια και οξύληκτα φυλλάρια. Τόσο τα φύλλα όσο και οι βλαστοί είναι χνουδωτά. Άνθη και άνθηση Τα άνθη του φασολιού είναι µικρά και φέρονται σε µασχαλιαίες ανθοταξίες ανά δύο έως έξι, στην άκρη ενός ανθικού άξονα που είναι βραχύτερος από τον µίσχο του αντίστοιχου. Το χρώµα των ανθέων είναι λευκό, υποκίτρινο, ή κόκκινο. Κατά την άνθηση οι βότρεις των ανθοταξιών και τα άνθη στους βότρεις ανθίζουν από κάτω προς τα επάνω. Η άνθηση γίνεται κατά προτίµηση τις πρωινές και τις πρώτες προµεσηµβρινές ώρες. Για κάθε βότρυ η άνθηση διαρκεί µέχρι και δύο εβδοµάδες. Για την επιτυχία της άνθησης και της καρποφορίας το φασόλι χρειάζεται εκτός των άλλων δροσερό µέχρι και µετρίως υγρό περιβάλλον. Άριστες θερµοκρασίες για την άνθηση του φασολιού είναι από 12 έως 25 βαθµούς Κελσίου χωρίς οι θερµοκρασίες της νύχτας και της ηµέρας να ξεπερνούν τους 15 και 32 βαθµούς Κελσίου αντίστοιχα. Θερµοκρασίες ανώτερες από βαθµούς Κελσίου ευνοούν την ανθόπτωση. 10

12 Το φασόλι είναι αυστηρά αυτογονιµοποιούµενο φυτό. Φυτό φασολιού σε πλήρη άνθιση. Λοβοί και σπόροι Ο καρπός του φασολιού είναι λοβός που περικλείει τέσσερις έως εννέα σπόρους. Στις περισσότερες όµως ποικιλίες περικλείει πέντε σπόρους. Οι λοβοί είναι περγαµηνοειδής και ένα µεγάλο ποσοστό ανοίγει κατά την ωρίµανση στις ραφές τους. Οι σπόροι έχουν σχήµα νεφροειδές, ελαφρώς πεπλατυσµένο. Η επιφάνειά τους είναι λεία µε χρώµα λευκό. Το δε βάρος των 1000 γραµ., αντιστοιχεί σε ποσότητα σπόρων στις µεγαλόσπερµες ποικιλίες, ενώ σπόρων στις µικρόσπερµες ποικιλίες. 11

13 Ε ΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ Ο Νοµός Καστοριάς αποτελεί ένα ιδανικό οικοσύστηµα µε εδάφη και κλιµατολογικές συνθήκες άριστες για την καλλιέργεια των φασολιών και την παραγωγή προϊόντος υψηλής ποιότητας. Ειδικά οι κλιµατολογικές συνθήκες αποτελούν όπως γνωρίζουµε, βασικό παράγοντα για το επίπεδο ποιότητας των φασολιών. Θερµοκρασία Τα φασόλια είναι καλλιέργεια µε ιδιαίτερες απαιτήσεις, όσον αφορά την θερµοκρασία. εν ανέχεται τις χαµηλές θερµοκρασίες και έκθεσή τους έστω και για λίγο χρονικό διάστηµα σε θερµοκρασία 0 0 C τα καταστρέφει. Το φύτρωµα του σπόρου γίνεται όταν η θερµοκρασία ξεπερνά τους 12 0 C ενώ για την ευνοϊκή ανάπτυξη, άριστες θερµοκρασίες είναι µεταξύ C. Χαµηλότερες των 20 0 C επιβραδύνουν την ανάπτυξη ενώ υψηλότερες των 25 0 C προκαλούν περιορισµένη καρπόδεση, ανθόρροια και πτώση λοβών, που συνολικά µπορεί να οδηγήσουν σε πλήρη ακαρπία. Κρίσιµη περίοδος επίδρασης των υψηλών θερµοκρασιών είναι οι µήνες Ιούλιος και Άυγουστος. Οι θερµοκρασίες της περιοχής Καστοριάς ανταποκρίνονται άριστα στις απαιτήσεις του φυτού, σε όλη την διάρκεια του βιολογικού του κύκλου.οι ορεινοί όγκοι, που περιβάλλουν τις περιοχές καλλιέργειας, εξασφαλίζουν την διατήρηση του δροσερού καλοκαιριού, ενώ η ύπαρξη της λίµνης, καθιστά ήπιο το ηπειρωτικό κλίµα της περιοχής την περίοδο της άνοιξης. 12

14 Έδαφος Τα φασόλια εµφανίζουν καλή προσαρµοστικότητα, σε µεγάλη ποικιλία εδαφών. Όµως οι καλές αποδόσεις και η πρωιµότητα επιτυγχάνουν σε γόνιµα, ελαφρά, έως µέσης σύστασης αµµοπηλώδη ή αµµοαργιλλώδη. Τα πολύ συνεκτικά βαριά εδάφη κρίνονται ακατάλληλα ιδιαίτερα για τις πρώιµες καλλιέργειες, πρέπει να αποκλείονται γιατί είναι ψυχρά και δύσκολα θερµαινόµενα εδάφη. Ακατάλληλα είναι επίσης και τα εδάφη που συγκρατούν πολύ υγρασία, γιατί το φασόλι είναι ευαίσθητο στην περίσσεια υγρασίας. Το καλύτερο PH για την ανάπτυξη του φασολιού είναι µεταξύ 5,3-6. Στα πολύ ασβεστούχα εδάφη είναι σηµαντικά µειωµένες. Άνεµοι Κατά την περίοδο της άνθησης το φασόλι είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο στους ξηρούς και θερµούς ανέµους. Οι άνεµοι αυτοί κλονίζουν την φυσιολογική δυναµικότητα του άνθους, έτσι ώστε να προκαλούνται µερικές ή και γενικές αποβολές ωαρίων των ωοθηκών και µείωση του δεσίµατος των λοβών. Επίσης ισχυροί άνεµοι προκαλούν πτώση των καλαµόβεργων. Χαλαζόπτωση Παρατηρείται αρκετά συχνά τους θερινούς µήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο. Το χαλάζι προκαλεί πληγές σε φύλλα και λοβούς, οι οποίες συνήθως επουλώνονται αλλά οι ουλές παραµένουν στους λοβούς και εποµένως οι σπόροι παραµένουν µη εµπορεύσιµοι. Εάν η διάρκειά της είναι µεγάλη µπορεί να καταστρέψει ολοκληρωτικά την καλλιέργεια. 13

15 Βροχόπτωση Το ύψος της βροχόπτωσης σε mm κυµαίνεται από περίπου mm και είναι εντονότερη τους µήνες Φεβρουαρίου-Νοεµβρίου και εκεµβρίου. ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ Αµειψισπορά Η ένταξη των φασολιών σε κάποιο σύστηµα αµειψισποράς είναι συνήθως απαραίτητη για να εξασφαλισθούν υψηλές αποδόσεις και καλής ποιότητας φασόλια. Η συνεχής καλλιέργεια των φασολιών στο ίδιο χωράφι θα πρέπει να αποφεύγεται όταν έχουν παρουσιαστεί ασθένειες που τα παθογόνα τους ζουν στο έδαφος. Η επαναφορά της καλλιέργειας των φασολιών στο ίδιο χωράφι κάθε τρία ή τέσσερα χρόνια θεωρείται καλή τεχνική για τις περισσότερες περιπτώσεις. Στις αµειψισπορές του φασολιού και εφόσον εκδηλωθούν ασθένειες που τα παθογόνα τους ζουν στο έδαφος δεν θα πρέπει να συµµετέχουν άλλα φυτά και ιδίως ψυχανθή, που προσβάλλονται από τα ίδια παθογόνα. Στον Νοµό Καστοριάς οι εναλλαγές που ακολουθούν σε ένα σύστηµα αµειψισποράς είναι ο αραβόσιτος, οι πατάτες και τα χειµερινά σιτηρά. 14

16 Προετοιµασία εδάφους Η προετοιµασία του εδάφους εξαρτάται από την καλλιέργεια που είχε προηγηθεί στο χωράφι και από τις εδαφικές συνθήκες. Εάν υπάρχουν πολλά φυτικά υπολείµµατα από την προηγούµενη καλλιέργεια συνήθως γίνεται µια φθινοπωρινή άροση ώστε τα υπολείµµατα να παραχωθούν στο έδαφος και να αποσυντεθούν κατά την διάρκεια του χειµώνα. Την άνοιξη γίνεται µια δεύτερη άροση και στην συνέχεια γίνεται φρεζάρισµα του εδάφους. Σπορά Είναι µια θεµελιώδης εργασία, η οποία καθορίζει τις συνθήκες που θα εξασφαλίσουν τον συγχρονισµό και την κανονικότητα του φυτρώµατος. Γι αυτό αν δεν γίνει µε πολύ φροντίδα, επηρεάζει αρνητικά το τελικό αποτέλεσµα. Η σπορά των φασολιών αρχίζει νωρίς την άνοιξη µόλις οι θερµοκρασία του εδάφους ανέβει στους 16 τουλάχιστον βαθµούς Κελσίου. Στην θερµοκρασία αυτή η βλάστηση του σπόρου και το φύτρωµα των φυτών είναι σχετικά βράδυ, αλλά σε χαµηλότερες θερµοκρασίες οι σπόροι µπορεί να σαπίσουν. Το κρύο και το φτωχό έδαφος οδηγούν αναπόφευκτα σε φτωχό φύτρωµα. Αναφέρεται ότι σε θερµοκρασία C τα φασόλια φυτρώνουν σε 17 ηµέρες, σε C σε 6-8 ηµέρες και σε C σε 5 ηµέρες. Η σπορά γίνεται µε τα χέρια σε θέσεις που απέχουν 70-80cm επι και µεταξύ των γραµµών πάνω στις οποίες τοποθετούνται 2-3 σπόροι και ακολουθεί παράχωµα. Το βάθος σποράς κυµαίνεται από 3-8cm ανάλογα µε το µέγεθος του σπόρου, τη σύσταση του εδάφους αλλά και την υγρασία του, την περίοδο της σποράς. 15

17 Η ποσότητα του σπόρου που απαιτείται είναι Kg/στρέµµα περίπου. Στο Νοµό Καστοριάς, η περίοδος σποράς εντοπίζεται στο χρονικό διάστηµα από 10 Απριλίου έως 20 Μαΐου, µε κύριο ρυθµιστή τις καιρικές συνθήκες, της περιόδου αυτής. Εργασίες µετά την σπορά Μετά το φύτρωµα και όταν τα φυτά αποκτήσουν το πρώτο ζευγάρι πραγµατικών φύλλων γίνεται το πρώτο σκάλισµα µε τσάπα, µε σκοπό την καταπολέµηση των ζιζανίων, αλλά και το «σπάσιµο» της εδαφικής κρούστας. Φροντίδα που έχει ευνοϊκή επίδραση στην θερµοκρασία και τον αερισµό του εδάφους αφ ενός, αλλά και στην δραστηριότητα των µικροοργανισµών αφετέρου. Παράλληλα µε το σκάλισµα γίνεται αραίωµα των φυτών. Σε κάθε θέση αφήνονται 2 φυτά καθώς αφαιρούνται τα ποιο αδύνατα. Αργότερα γίνεται το γέµισµα των αυλακιών και ελαφρύ παράχωµα των φυτών µε την τσάπα. Έτσι, διαµορφώνονται τα αυλάκια που θα χρησιµοποιηθούν για το πότισµα, όπου αυτό γίνεται µε κατάκλιση. Στήριξη των φυτών Οι ποικιλίες φασολιών που καλλιεργούνται, είναι αναρριχόµενες και η στήριξή τους είναι απαραίτητη. Για στήριξη χρησιµοποιούνται βέργες δασικών δένδρων σε µικρότερο βαθµό, ενώ βασικό µέσο στήριξης αποτελούν καλαµόβεργες µήκους 2,30-2,50m περίπου. 16

18 Η τοποθέτησή τους γίνεται βεβαίως µε τα χέρια και είναι εργασία επίπονη και πολύ σηµαντική. Η καλή τοποθέτηση των µέσων στήριξης στο έδαφος και στο καλό δέσιµο µεταξύ τους, διασφαλίζουν την απρόσκοπτη ανάπτυξη των φυτών χωρίς κινδύνους πτώσης από το βάρος τους ή τους δυνατούς ανέµους, που θα δηµιουργούσε σοβαρά προβλήµατα. Στήριξη φυτών σε καλαµόβεργες Άρδευση Οι αποδόσεις των φασολιών είναι άµεσα συνδεδεµένες µε την ποσότητα νερού που δέχονται. Οι φτωχές αρδεύσεις έχουν ως αποτέλεσµα τις µικρές αποδόσεις, αλλά και η περίσσεια υγρασίας έχει σαν αποτέλεσµα τον φτωχό αερισµό του εδάφους και την µείωση της ανάπτυξης των φυτών. Τα χρονικά διαστήµατα µεταξύ των αρδεύσεων θα πρέπει να ρυθµίζονται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να µην παρατηρείται ούτε έλλειψη αλλά ούτε και περίσσεια υγρασίας γιατί το φασόλι υποφέρει και από τα δύο. 17

19 Η ποιο κρίσιµη περίοδος στην έλλειψη υγρασίας είναι το στάδιο της άνθησης. Έλλειψη υγρασίας στο στάδιο αυτό είναι ιδιαίτερα βλαβερή. Μετά την έναρξη της άνθισης η ωφέλιµη υγρασία του εδάφους θα πρέπει να διατηρείται πάνω από 50%. Η άρδευση την περίοδο αυτή προκαλεί µείωση της πτώσης των ανθέων και λοβών όπως και αύξηση του µεγέθους σπόρων και λοβών. Η άρδευση µπορεί να γίνει µε κατάκλιση, µε τεχνητή βροχή ή σταλακτοφόρους σωλήνες. Οι παραγωγοί του νοµού Καστοριάς τα τελευταία χρόνια εφαρµόζουν την άρδευση µε σταλακτοφόρους σωλήνες. Η τεχνική αυτή ανέδειξε τα µεγάλα πλεονεκτήµατα καθώς προσφέρει: i. Οµοιοµορφία εφαρµογής άρδευσης σε όλη την καλλιεργούµενη ii. Καλύτερη αξιοποίηση του νερού-ρυθµός παροχής νερού ανάλογη µε τον ρυθµό απορρόφησης. iii. Μείωση µυκητολογικών ασθενειών iv. Σηµαντικά λιγότερες απαιτούµενες ποσότητες νερού. v. Καλή εφαρµογή σε όλους τους τύπους εδαφών σε σχέση µε άλλες µεθόδους. vi. Μείωση, εξάντλησης των υδάτινων πόρων και κατ επέκταση προστασία του οικοσυστήµατος. vii. Σηµαντικές αυξήσεις της παραγωγής. Ο αριθµός αρδεύσεων που εφαρµόζονται κατά καλλιεργητική περίοδο εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες (θερµοκρασία, βροχόπτωση) όµως κατά µέσω όρο εφαρµόζονται αρδεύσεις. Οι ανάγκες σε νερό άρδευσης στον νοµό καλύπτονται από τους υπάρχοντες υδάτινους όγκους που διαθέτει η περιοχή υπέργειους και υπόγειους (λίµνη- Αλιάκµονας -παραπόταµοι-γεωτρήσεις) 18

20 Σταλακτοφόρος σωλήνας δίπλα σε φυτό φασολιού. Λίπανση Τα φασόλια αφαιρούν από το έδαφος ικανές ποσότητες από τα µακροστοιχεία N, P, K, Ca, Mg και σε µικρότερες ποσότητες διάφορα ιχνοστοιχεία, που χρησιµοποιούν, τόσο για την βλαστική τους ανάπτυξη, όσο και για την καρποφορία. Με την καλλιέργεια αφαιρείται επίσης από το έδαφος και µια ποσότητα οργανικής ουσίας. Στον κατώτερο πίνακα εµφανίζονται ποσότητες µακροστοιχείων που αφαιρούνται ανά στρέµµα εδάφους µε την καλλιέργεια φασολιών 19

21 ΠΙΝΑΚΑΣ 1Kg στοιχείου / στρέµµα Ν Ρ Κ Ca Mg 9,70 0,80 3,20 0,60 0,50 Για αναπλήρωση αυτών των στοιχείων οι παραγωγοί του νοµού Καστοριάς ακολουθούν λιπαντική τακτική που περιλαµβάνει: 15 Kg/στρ. Ασβεστούχο Νιτρική Αµµωνία 26, Kg/στρ. Αραιό Υπερφωσφωρικό Kg/στρ. Θειοφωσφωρική Αµµωνία Οι προστιθέµενες ποσότητες αζώτου είναι σχετικά περιορισµένες καθώς ως ψυχανθή τα φασόλια έχουν την ικανότητα να αξιοποιούν το άζωτο, που δεσµεύουν τα Αζωτοβακτήρια, τα οποία συµβιώνουν στις ρίζες τους. Για την αναπλήρωση της οργανικής ουσίας αλλά και την βελτίωση της µηχανικής σύστασης του εδάφους του χωραφιού προστίθεται κοπριά κάθε 2-3 χρόνια µε την προϋπόθεση ότι τα εδάφη δεν είναι επιβαρηµένα µε Αδροµυκώσεις. Σε περίπτωση προσθήκης κοπριάς, η χηµική λίπανση µειώνεται κατά 20%. Οι αναφερθείσες τιµές λίπανσης αποτελούν την µέση λιπαντική τακτική που µπορεί να αποκλίνει ανάλογα µε τους τύπους των εδαφών αλλά και των µικροκλιµάτων που υπάρχουν στο νοµό. Στον επόµενο πίνακα φαίνεται ο ρυθµός απορρόφησης των τριών βασικών µακροστοιχείων (Ν,Ρ,Κ) στα διάφορα στάδια της καλλιέργειας. 20

22 ΠΙΝΑΚΑΣ 2. Ποσότητα Ν, Ρ και Κ που απορροφούν τα φασόλια στα διάφορα στάδια ανάπτυξης. α/α Στάδιο Ανάπτυξης Ν P Κ 1 Από το φύτρωµα µέχρι άνθηση 8% 11% 14% 2 Ανθοφορία 46% 67% 58% 3 Καρπόδεση έως ωρίµανση 43% 18% 26% 4 Έως συλλογή 3% 4% 2% Οι µεγαλύτερες ανάγκες σε Κάλιο καλύπτονται από τις υπάρχουσες στο έδαφος ποσότητες. Ως στοιχείο το κάλιο συµβάλει στην παραγωγή βραστερών φασολιών ανώτερης γευστικότητας. Όµως η αποτελεσµατικότητά του επηρεάζεται από την επαρκή ποσότητα αζώτου στο έδαφος. Σε διαπιστωµένη µόνο έλλειψή του γίνεται χρήση χηµικής λίπανσης σε µορφή θειικού καλίου και σε ποσότητα Kg/στρέµµα. Τέλος οι αυξηµένες απαιτήσεις σε θείο, όταν δεν καλύπτονται από τα χηµικά λιπάσµατα, αντιµετωπίζονται µε την προσθήκη Kg/στρέµµα θειικού ασβεστίου (γύψος) 10 ηµέρες µετά την σπορά. 21

23 Στον νοµό Καστοριάς εδώ και 5 χρόνια, άρχισε εφαρµογή υδρολίπανσης στις καλλιέργειες σε µεγάλο αριθµό εκτάσεων, µε συνέπεια την βελτίωση της παραγωγής αλλά και της ποιότητας των φασολιών. Η δυνατότητα παροχής θρεπτικών στοιχείων στα ιδιαιτέρων απαιτήσεων στάδια της ανθοφορίας και του γεµίσµατος του καρπού, έχει πετύχει την παραγωγή φασολιών µε πολύ καλό ειδικό βάρος, µε λεία επιφάνεια, άριστο µέγεθος, βραστερότητα και γευστικότητα υψηλών απαιτήσεων βελτιώνοντας την εικόνα του προϊόντος ακόµη περισσότερο αλλά και το εισόδηµα του παραγωγού. Πέρα δε αυτών, η εφαρµογή υδρολίπανσης περιορίζει στο ελάχιστο την περιβαλλοντική επιβάρυνση από τα χηµικά λιπάσµατα, που στην παραδοσιακή χηµικά λίπανση µε διασκορπισµό, παραµένουν αναξιοποίητα ως υπολείµµατα στο περιβάλλον στα σηµεία, όπου το νερό άρδευσης σε αυλάκια δεν µπορεί να αξιοποιήσει. 22

24 ΤΡΟΦΟΠΕΝΙΕΣ ΣΤΟ ΦΑΣΟΛΙ Πιθανά συµπτώµατα έλλειψης ασβεστίου 23

25 Έλλειψη σιδήρου (προσφορά ΑΒΑΚΟ) 24

26 Έλλειψη αζώτου 25

27 Έλλειψη καλίου (προσφορά Μπουρνάκος) 26

28 27

29 Έλλειψη φωσφόρου 28

30 ΣΥΓΚΟΜΙ Η Τελευταία εργασία της παραγωγικής διαδικασίας των φασολιών, είναι η συγκοµιδή του καρπού που γίνεται στο χρονικό διάστηµα Σεπτεµβρίου έως και αρχές Νοεµβρίου. Πριν όµως την συλλογή είναι απαραίτητη η κοπή του βλαστού 5 εκατοστά περίπου από το έδαφος. Σκοπός της εργασίας αυτής είναι η ξήρανση φύλλων, λοβών και βλαστών που είναι ακόµη πράσινοι. ύο περίπου εβδοµάδες αργότερα γίνεται η συλλογή µε τις αλωνιστικές µηχανές αφού προηγηθεί η αφαίρεση των καλαµόβεργων στις οποίες είχαν αναρριχηθεί οι βλαστοί των φασολιών. Τέλος, ακολουθεί ο µακροσκοπικός έλεγχος του προϊόντος από τα έµπειρα µέλη της οικογένειας. Η εργασία αυτή θεωρείται πολύ σηµαντική καθώς αποµακρύνονται οι υποβαθµισµένοι µακροσκοπικά σπόροι φασολιού, οι τυχόν προσβεβληµένοι από ασθένειες, οι έχοντες αλλοιωµένο χρώµα, σπασµένοι, αυτοί που δεν έχουν λεία επιφάνεια και τέλος όλες οι ξένες ύλες. Οι παραγωγοί του νοµού Καστοριάς προκειµένου να διατηρήσουν την αξεπέραστη παραδοσιακά ποιότητα του προϊόντος, στο στάδιο αυτό της διαλογής αποµακρύνουν ποσοστό 5-10% των σπόρων. Τους καθαρούς πλέον σπόρους έτοιµους για την εµπορία και την κατανάλωση, τους συσκευάζουν σε σακιά. 29

31 Φυτά φασολιού στο στάδιο της ωρίµανσης Συγκοµιδή φασολιών µε αυτοκινούµενη µηχανή 30

32 ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ Στον νοµό Καστοριάς οι ποικιλίες που καλλιεργούνται είναι οι µικρόσπερµες γνωστές και ως «πλακέ» και οι µεγαλόσπερµες η «Γίγαντες», η ποικιλία ελέφαντες και η ποικιλία φιξ. Η σπορά γίνεται από σπόρο υγιή που εξασφαλίζεται από ντόπιο πολλαπλασιαστικό υλικό του είδους Phaseolus coccineus. To άκρως σηµαντικό είναι ότι διαφυλάσσεται η γενετική καθαρότητά του, καθώς οι ντόπιοι παραγωγοί, πάνω από 50 χρόνια, ακολουθούν πιστά την παράδοση αυτής της καλλιεργητικής διαδικασίας. ιαδικασία στην οποία οφείλεται κατά πολύ η σταθερή υψηλή ποιότητα του προϊόντος. Ο εντοπισµός εύρωστων και υγιών φυτών, η επιλογή και διαλογή του σπόρου γίνεται µε αυστηρά κριτήρια και πάντα µε την προσωπική ευθύνη των εχόντων την εµπειρία µελών της οικογένειας. Οι σπόροι που παραλλάσσουν των χαρακτηριστικών της ποικιλίας αποµακρύνονται, ώστε οι τοπικές ποικιλίες να διατηρούν την οµοιοµορφία τους σε ότι αφορά την ποιότητά τους. 31

33 ΠΟΙΟΤΗΤΑ Τα φασόλια Καστοριάς είναι φηµισµένα σε όλη την Ελληνική επικράτεια αλλά και στην εξωτερική αγορά για το σύνολο των ποιοτικών χαρακτηριστικών του προϊόντος. Έτσι: Το µέγεθος Η εµφάνιση Ο λεπτός φλοιός Η βραστικότητά τους Η νοστιµιά τους και Η υψηλή βιολογική αξία Είναι χαρακτηριστικά που τα κάνουν να πλεονεκτούν σηµαντικά έναντι των φασολιών όλων των άλλων περιοχών. Παράγοντες που συντελούν σ αυτό, είναι τα ελαφρά γόνιµα εδάφη, το ευνοϊκό PH, η έλλειψη παθογόνων παραγόντων, ο πλούτος της περιοχής σε υδάτινους πόρους αλλά και τα δροσερά καλοκαίρια µε την απαραίτητη ηλιοφάνεια. Ο παράγοντας που αξιοποιεί άριστα όλους τους φυσικούς παράγοντες, είναι ο ανθρώπινος. Η µεγάλη παράδοση της περιοχής στην καλλιέργεια, η πολύτιµη εµπειρία και επιµονή των φασολοπαραγωγών του νοµού Καστοριάς στον παραδοσιακό τρόπο καλλιέργειας, διατηρεί µέχρι σήµερα τον µηχανισµό παραγωγής, που συνίσταται σε εργασίες µε τα χέρια, ήπιες τεχνικές, ελάχιστη φυτοπροστασία* και χρήση λιπασµάτων, αυστηρή επιλογή σπόρων και ευλαβική διαφύλαξη της καθαρότητας των ντόπιων ποικιλιών. 32

34 *Το περιφερειακό Κέντρο Προστασίας φυτών & ποιοτικού ελέγχου Θεσσαλονίκης έπειτα από ανάλυση πέντε δειγµάτων πέντε οικισµών της περιοχής Καστοριάς απέστειλε σε πίνακα τα αποτελέσµατα των αναλύσεων ανίχνευσης και προσδιορισµού φυτοπροστατευτικών προϊόντων, ύστερα από αίτηση της ιεύθυνσης Καστοριάς. ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ Για την ασφαλή αποθήκευση των ξερών φασολιών, είναι ανάγκη η υγρασία των σπόρων να µην ξεπερνά το 13% και να είναι απαλλαγµένοι από ξένες ύλες. Πριν την αποθήκευση πρέπει να γίνεται απολύµανση των σπόρων µε ένα υποκαπνιστικό φωσφινούχο εντοµοκτόνο για την εξόντωση των προνυµφών του βρούχου που θα βρίσκονται µέσα στους σπόρους, καθώς και της αποθήκης µε το ίδιο εντοµοκτόνο. Η αποθήκη θα πρέπει να διατηρείται ξερή και δροσερή και στα παράθυρά της να φέρει προστατευτικά πλέγµατα ώστε να είναι αδύνατη η είσοδος επιβλαβών εντόµων και κυρίως βρούχου. Αποθηκεύεται στους C και σχετική υγρασία 40-50% για περίοδο περίπου 6-10 µηνών. Αν η περιεκτικότητα του σπόρου σε νερό είναι κάτω του 14% τότε η σχετική υγρασία της αποθήκης πρέπει να είναι 70%. Για αύξηση της υγρασίας των σπόρων προς την αποφυγή διάρρηξης των περιβληµάτων κατά την αποθήκευση και διακίνηση. 33

35 ΕΜΠΟΡΙΑ Ο κύριος όγκος της παραγωγής διατίθεται σε εµπόρους, ενώ ένα µικρό ποσοστό πωλείται στις εσωτερικές αγορές του Νοµού.Ωστόσο γίνονται προσπάθειες ώστε να ξεκινήσει η µεγαλύτερη διακίνηση του προϊόντος στην εγχώρια αγορά. ΕΧΘΡΟΙ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΣΒΑΛΛΟΥΝ ΤΟ ΦΑΣΟΛΙ 1)ΜΥΚΗΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Περισσότερες από τριάντα µυκητολογικές ασθένειες προσβάλλουν το φασόλι σε όλο τον κόσµο. Από αυτές εδώ περιγράφονται αυτές που κατά καιρούς έχουν απασχολήσει την καλλιέργεια φασολιού στον Νοµό Καστοριάς. Πύθιο (Pythium spp.) Πρόκειται για ένα γένος φυκοµυκητών που περιλαµβάνει πολλά παθογόνα είδη. Προσβάλλει µεγάλο αριθµό καλλιεργούµενων φυτών και δεν λείπει από κανένα αγρό. Ευνοείται από την υψηλή εδαφική υγρασία που επιτρέπει τον σχηµατισµό ζωοσπορίων, οργάνων που κινούνται αυτόνοµα στο νερό και µολύνουν τα πλησίον φυτά. Το πύθιο προσβάλλει και σαπίζει το σπόρο αµέσως µετά τη σπορά, προσβάλλει και καταστρέφει τα νεαρά φυτά κατά τη διάρκεια ή αµέσως µετά την ανάδυσή τους από το έδαφος ή προσβάλλει τη ρίζα ή το στέλεχος µεγαλύτερων φυτών µε αποτέλεσµα να παραµείνουν καχεκτικά ή και να πεθαίνουν. Το παθογόνο αυτό, συχνά ευθύνεται για το κακό φύτρωµα και τα κενά που παρουσιάζονται στον αγρό. 34

36 Ξηρή σήψη των ριζών από φουζάριο (Fusarium solani f.sp. phaseoli) H ασθένεια αυτή είναι σοβαρή παγκοσµίως. Σε φυτά λίγων ηµερών εµφανίζονται στο υποκοτύλιο και στην κεντρική ρίζα στενόµακρα καστανοκόκκινα έλκη που εξαπλούµενα καλύπτουν όλη την επιφάνεια του υπόγειου τµήµατος αλλά σπάνια προχωρούν προς το υπέργειο. Με τον καιρό η κοκκινωπή χροιά γίνεται καστανή και σχηµατίζονται ρυτίδες που διατρέχουν το υποκοτύλιο κατά µήκος. Όταν η βλάβη περιορίζεται µόνο στο φλοιό του υποκοτύλιου το φυτό αναγεννά τους κατεστραµµένους ιστούς και επανέρχεται. Αν όµως η βλάβη προχωρήσει στην κεντρική ρίζα τότε καταστρέφονται σε µεγάλο ποσοστό οι κεντρικές πλάγιες ρίζες και το φυτό παραµένει καχεκτικό. Η ασθένεια στην ρίζα των φυτών είναι πιο έντονη σε ψυχρό και υγρό έδαφος. Όµως λόγο της καταστροφής του ριζικού συστήµατος, τα φυτά υποφέρουν από ξηρασία οπότε το φτωχό και επιφανειακό ριζικό σύστηµα αδυνατεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες του φυτού σε νερό µε αποτέλεσµα το θάνατο του φυτού. Όταν το παθογόνο εγκατασταθεί στο έδαφος είναι πια αδύνατο να απαλλαγεί από αυτό, αφού µπορεί και επιβιώνει, για πολλά χρόνια, χωρίς την παρουσία φασολιού ή άλλου ψυχανθούς. Η επιβίωση αυτή είναι φθίνουσα και µετά από 6-8 χρόνια αµειψισποράς µπορεί να καλλιεργηθεί πάλι φασόλι µε µειωµένους κινδύνους. 35

37 Αδροµύκωση (Fusarium oxysporum f.sp. phaseoli, Verticillium dahiliae) H ασθένεια είναι σοβαρή σε περιοχές µε παραδοσιακή καλλιέργεια παραγωγής ξερού φασολιού, δηλαδή όπως η περιοχή της Καστοριάς. Τα πρώτα συµπτώµατα αυτής της ασθένειας είναι η χλώρωση και πρόωρη γήρανση των κατώτερων φύλλων. Στη συνέχεια τα συµπτώµατα προχωρούν στα ανώτερα µέρη του φυτού και το φύλλωµα παίρνει τελικά έντονο κίτρινο χρώµα. Σχίζοντας το στέλεχος του φυτού αποκαλύπτεται το τυπικό σύµπτωµα ανδρωµύκωσης, ο καστανός κόκκινος µεταχρωµατισµός των αγγείων του ξύλου που επεκτείνεται σε όλο το µήκος του στελέχους. Το παθογόνο εισέρχεται από τη ρίζα και αναπτύσσεται στα αγγεία. Αφότου εµφανιστεί η ασθένεια θεωρείται ότι ο αγρός έχει µολυνθεί µονίµως, αφού το παθογόνο επιβιώνει στο έδαφος για πολλά χρόνια. Σκωρίαση (Uromyces appendiculaus) Προσβάλλονται τα φύλλα και οι λοβοί. Στην κάτω επιφάνεια του φύλλου εµφανίζονται µικρές λευκωπές κηλίδες µε ελαφρά διόγκωση. Γ υρω από τη κηλίδα εµφανίζονται υπό µορφή δακτυλίου οι σωροί, φλύκταινες που σπάζοντας ελευθερώνουν µια καφετιά σκόνη, όργανα αναπαραγωγής του µύκητα, τα ουρεδεσπόρια. Τα ουρεδεσπόρια µεταφέρονται και µολύνουν γειτονικά φύλλα ή φυτά, µπορούν όµως να µεταφερθούν µα τον άνεµο και σε αποµακρυσµένες καλλιέργειες. Για τη µόλυνση απαιτείται παρατεταµένη διαβροχή του φύλλου (6-8 ώρες) ενώ άριστη θερµοκρασία για την ασθένεια είναι C. 36

38 Ωίδιο (Erysiphe pisi) Προσβάλλονται τα υπέργεια µέρη του φυτού που καλύπτονται µε τη χαρακτηριστική αλευρώδη εξάνθηση. Τα φυτά είναι ευπαθή σε όλα τα στάδια ανάπτυξης. Το αρχικό µόλυσµα βρίσκεται σε υπολείµµατα προηγούµενων καλλιεργειών υπό µορφή περιθήκιων. Μπορεί να µεταδοθεί και µε µολυσµένο σπόρο. Τα προσβεβληµένα φύλλα κιτρινίζουν και εµφανίζουν πρόωρη γήρανση. Οι λοβοί παραµορφώνονται και µένουν ατροφικοί. Πάνω στα προσβεβληµένα όργανα παράγονται άφθονα κονίδια µε τα οποία εξαπλώνεται η ασθένεια. Βοτρύτης (Botrytis cinerea) To παθογόνο προσβάλλει τα όργανα του φυτού που αρχίζουν να γερνούν, όπως οι κοτυληδόνες και τα άνθη. Όταν το παθογόνο προσβάλλει κάποιο όργανο του φυτού εξαπλώνεται γρήγορα και στους γειτονικούς ιστούς. Τα υπολείµµατα ανθέων που δεν πέφτουν µετά τη γονιµοποίηση και το δέσιµο αποτελούν το αρχικό υπόστρωµα ανάπτυξης του µύκητα που στη συνέχεια προσβάλλει το λοβό. Πάνω στα προσβεβληµένα όργανα εµφανίζεται η χαρακτηριστική γκρίζα µούχλα. Προϋπόθεση για να δηµιουργηθεί πρόβληµα από αυτήν την ασθένεια είναι να επικρατεί υψηλή υγρασία και σχετικά χαµηλές θερµοκρασίες. Άλλες µυκητολογικές ασθένειες µικρότερης σηµασίας είναι η Ανθράκωση (λόγω ξηροθερµικών συνθηκών) η Ασκοχύτωση και η Αλτεναρίωση. 37

39 Η αντιµετώπιση των µυκητολογικών ασθενειών των φασολιών Για καθένα από τα παθογόνα που αναφέρθηκαν παραπάνω υπάρχει ένα ή και περισσότερα µυκητοκτόνα που µπορεί να το καταπολεµήσει. Τα φάρµακα αυτά χρησιµοποιούνται κυρίως εναντίων ασθενειών του υπέργειου µέρους. Η χηµική καταπολέµηση των παθογόνων που ζουν στο έδαφος και προσβάλλουν τα υπόγεια µέρη των φυτών είναι δύσκολη. Μια φτηνή και αποτελεσµατική επέµβαση µε µυκητοκτόνα εναντίων εδαφογενών παθογόνων γίνεται µε εφαρµογή τους στο σπόρο πριν την σπορά. Η επένδυση σπόρων µε τα κατάλληλα φάρµακα, τους απαλλάσσει από παθογόνα που µεταδίδονται µε τον σπόρο και προστατεύει το σπόρο και το νεαρό φυτάριο κατά την κρίσιµη διαδικασία φυτρώµατος όπου καραδοκούν τα παθογόνα των τήξεων. Στο πίνακα που ακολουθεί αναφέρονται ορισµένα φάρµακα που χρησιµοποιούνται για την καταπολέµηση των µυκητολογικών αθενειών. 38

40 Πίνακας 1. Μυκητοκτόνα κατάλληλα για την αντιµετώπιση ασθενειών των φυτών. Παθογόνο Φάρµακο(κοινό όνοµα δραστικής ουσίας) Τρόπος επέµβασης Πύθιο Captan, Carbedazim Ρ,Σ Φουζάριο Carbedazim,thiram Σ,Σ Ωίδιο Captan, iprotion Ψ,Ψ Βοτρύτης Captan, iprotion Ψ,Ψ Σκωρίαση Chiorothalonil, mancozeb Ψ,Ψ Ανθράκωση Maneb, ziram Ψ,Ψ Αλτεναρίωση Iprodione, maneb Ψ,Ψ Ασκοχύτωση Propineb, mancozeb Ψ,Ψ Ψ= ψεκασµός Ρ= ριζοπότισµα Σ= εφαρµογή στον σπόρο 39

41 Η προστασία όµως της καλλιέργειας µε χηµική αντιµετώπιση από µόνη της δεν είναι ούτε συµφέρουσα ούτε αποτελεσµατική αν δεν συνοδεύεται από άλλα µέτρα, όπως η επιλογή ανθεκτικής ποικιλίας στις ασθένειες και καλλιεργητικά µέτρα όπως συγκαλλιέργεια του φασολιού µε φυτά µη-ξενιστές, αποφυγή υπερβολικής υγρασίας, θερµοκρασία εδάφους κατά την σπορά κτλ. µέτρα που µειώνουν τους κινδύνους των ασθενειών. Μερικές από τις ποιο συνηθισµένες ασθένειες 1) Αδροµύκωση (Fusarium oxysporum f.sp.) 40

42 Σκωρίας (Uromyces appendiculaus) Φουζάριο (Fusarium solani f.sp) 41

43 Ωίδιο (Erysiphe pisi) Πύθιο (Pythium spp.) 42

44 2)ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΦΑΣΟΛΙΟΥ Τα εντοµολογικά προβλήµατα που προκύπτουν από τη συνεχή εντατικοποίηση της καλλιέργειας του φασολιού είτε µε τις βελτιωµένες ποικιλίες, είτε µε τις καλλιεργητικές φροντίδες γίνονται συνεχώς και εντονότερα. Τα φασόλια που καλλιεργούνται αντιµετωπίζουν εχθρούς που από χρονιά σε χρονιά, η παρουσία τους εµφανίζει διακυµάνσεις. Οι κοινές περιπτώσεις που απασχολούν τους παραγωγούς, από τα έντοµα είναι οι αφίδες, οι θρίπες, οι αλευρώδεις και οι Βρούχοι. Εκτός όµως αυτών προσβολές µπορούν να υπάρξουν και από έντοµα εδάφους (σιδηροσκούλικα, αγροτίδες). Βρούχοι ( Acanthoscelides obsoletus) 43

45 Ο βρούχος των φασολιών είναι ένα µικρό κολεόπτερο που αποκτά 2,5 έως 4 χιλιοστά. Το σχήµα του είναι ωοειδές- επίµηκες και το χρώµα του καστανόµαυρο. Σε αντίθεση µε το βρούχο των µπιζελιών πολλαπλασιάζεται και στους ξερούς σπόρους εάν είναι αποθηκευµένοι σε ζεστό µέρος. Όλα τα στάδια του εντόµου µπορούν να βρεθούν στην αποθήκη κατά τη διάρκεια του χειµώνα. Κατά την άνοιξη από τα ξερά φασόλια που βρίσκονται στις αποθήκες εξέρχονται τα ακµαία και µεταβαίνουν στους αγρούς όπου αποθέτουν τα αυγά τους στους λοβούς των φασολιών. Οι προνύµφες που βγαίνουν από τα αυγά εισχωρούν πολλές µαζί µέσα στον σπόρο και τρώνε τις κοτυληδόνες. Εξαιτίας όµως του µικρού µεγέθους του οι οπές εισόδου σπάνια µπορούν να γίνουν αντιληπτές. Αφίδες (aphis sp.) Οι αφίδες που συνήθως προσβάλλουν τα φασόλια είναι Myzus persicae, Aphis gossypii και Aphis fabae. Προκαλούν άµεσες ζηµιές όπως η µύζηση του χυµού, την έγχυση τοξίνων ( που περιέχονται στο σιελό του εντόµου) στο εσωτερικό των φύλλων µε συνέπεια το καρούλιασµα και την ξήρανση τους, καθώς και µελιτώδη εκκρίµατα όπου αναπτύσσεται καπνιά, µε αποτέλεσµα την µείωση της φωτοσυνθετικής επιφάνειας των φύλλων. Η έµµεση ζηµιά είναι εκείνη της µετάδοσης µεγάλου αριθµού ιώσεων µε σοβαρές συνέπειες στην παραγωγή. Θρίπες (Thrips tabaci) 44

46 To θυσανόπτερο αυτό πολλαπλασιάζεται παρθενογεννητικά και οι πληθυσµοί του αυξάνονται γρήγορα. Η ζηµιά που προκαλούν οι προνύµφες και τα ακµαία οφείλεται στην αποµύζηση των επιδερµικών κυττάρων και στην καταστροφή της όψης τους. Προκαλούν ασηµογκρίζες ή αργυρόχρωµες κηλίδες στα φύλλα και στους καρπούς. Συνέπεια αυτών είναι να µειωθεί η φωτοσυνθετική επιφάνεια, να καταστούν τα φύλλα εύθραυστα και να αλλοιωθεί η όψη των καρπών. Αλευρώδεις (Bemisia tabaci) Το είδος του αλευρώδη που απαντάται στην καλλιέργεια του φασολιού στην ύπαιθρο είναι το Bemisia tabaci Οι Αλευρώδεις αναπαράγονται παρθενογενετικά και η πληθυσµιακή τους αύξηση είναι τυχαία. Τα νυµφικά στάδια του εντόµου απαντώνται στην κάτω επιφάνεια του φύλλου. Με τα στοµατικά τους µόρια νήσουν τους ιστούς και µυζούν τους χυµούς. Οι άµεσες ζηµιές είναι η καταστροφή της φιλικής επιφάνειας από την αποµύζηση των χυµών και από την δηµιουργία καπνιάς πάνω στις µελιτώδεις εκκρίσεις του εντόµου. Οι έµµεσες ζηµιές προκαλούνται από τη µεταφορά ιώσεων. Αντιµετώπιση εντοµολογικών προσβολών Η αντιµετώπιση των εντοµολογικών προσβολών του φασολιού στηρίζεται κυρίως στην χηµική καταπολέµηση κατά την οποία χρησιµοποιούνται διάφορα εντοµοκτόνα σκευάσµατα. Ενδεικτικά αναφέρουµε την δραστική ουσία κάποιων εντοµοκτόνων και δίπλα το εµπορικό τους όνοµα όπως:carbaryl (Σεβίν), Deltamethrin (Ντέσις), Methomyl (Λανέιτ), Omethoate (Φολιµάτ). 45

47 Αφίδες (aphis fabae) Θρίπες (Thrips tabaci) 46

48 Τετράνυχος (Tetranychym urticae Koch) Ο τετράνυχος (Tetranychym urticae Koch) αποτελεί για την καλλιέργεια του φασολιού τον σπουδαιότερο ζωικό εχθρό, καθώς το φυτό αυτό κατέχει την πρώτη θέση στις προτιµήσεις του. Ο εχθρός αυτός προσβάλλει όλα τα πράσινα µέρη του φυτού και τους καρπούς του. Η προσβολή µπορεί να αρχίσει να εµφανίζεται µε την εγκατάσταση της καλλιέργειας στο χωράφι και το µέγεθος της ζηµιάς εξαρτάται από τους πληθυσµούς που θα αναπτυχθούν ανάλογα µε τις καιρικές συνθήκες που θα επικρατήσουν κατά την καλλιεργητική περίοδο. Συνήθως οι µεγαλύτερες ζηµιές παρατηρούνται τους θερινούς µήνες λόγω των ευνοϊκών συνθηκών. Το ξηροθερµικό κλίµα που επικρατεί την περίοδο αυτή βοηθάει σηµαντικά στην αύξηση του πληθυσµού των τετράνυχων αφού οι καλύτερες συνθήκες ανάπτυξής τους είναι βαθµούς Κελσίου θερµοκρασία και 30-50% σχετική υγρασία. Αντίθετα έντονες διακυµάνσεις της θερµοκρασίας καθώς και υψηλή σχετικά υγρασία και συχνές δυνατές βροχές περιορίζουν αισθητά τους πληθυσµούς των τετρανύχων. Την περίοδο του θέρους αν δεν ληφθούν «σωστά» µέτρα φυτοπροστασίας, η καλλιέργεια µπορεί να καταστραφεί ολοκληρωτικά. Τα προσβεβληµένα φύλλα και στελέχη στην αρχή της προσβολής εµφανίζουν χλωρωτικές κηλίδες, στην συνέχεια αποκτούν κίτρινο χρώµα και στο τέλος ξηραίνονται. Οι προσβεβληµένοι λοβοί αποκτούν υπόφαιο χρώµα, δεν αναπτύσσονται, συρρικνώνονται και πολλές φορές πέφτουν. Οι προσβεβληµένοι σπόροι (ξερά φασόλια) κιτρινίζουν και συρρικνώνονται µε αποτέλεσµα να είναι µη εµπορεύσιµοι. 47

49 Αντιµετώπιση τετράνυχου Αρχικά πρέπει να αναφέρουµε ότι ο τετράνυχος δεν είναι έντοµο αλλά ακάρι και εποµένως αντιµετωπίζεται κυρίως µε χηµική χρήση ακαρεοκτόνων σκευασµάτων. Η συνεχής χρήση όµως αυτών µπορεί να προκαλέσει από την µία πλευρά την ανάπτυξη ανθεκτικότητας στους τετράνυχους και από την άλλη ύπαρξη υπολειµµάτων στα παραγόµενα προϊόντα. Βασική προϋπόθεση για να είναι επιτυχής η αντιµετώπιση των τετρανύχων στην καλλιέργεια του φασολιού, αποτελεί η σωστή εφαρµογή τόσο προληπτικών όσο και θεραπευτικών µέτρων. Τα προληπτικά µέτρα είναι φυσικοί τρόποι περιορισµού της ανάπτυξης του πληθυσµού του και περιλαµβάνουν: 1. το όργωµα (βαθιά άροση) 2. η αµειψισπορά 3. η έγκαιρη καταστροφή των ζιζανίων (ξενιστών), µέσα και έξω από την καλλιέργεια. Τα θεραπευτικά µέτρα περιλαµβάνουν την χρήση ακαρεοκτόνων σκευασµάτων. Η αποτελεσµατικότητα µιας τέτοιας επέµβασης εξαρτάται από την «σωστή» επιλογή του κατάλληλου σκευάσµατος αλλά και από τον τρόπο και τον χρόνο που αυτή θα γίνει. Έτσι είναι πολύ σηµαντικό να προσεχθούν τα εξής: Η έγκαιρη διάγνωση της προσβολής και η άµεση επέµβαση. Η εναλλαγή σκευασµάτων για την αποφυγή ανάπτυξης ανθεκτικότητας. 48

50 Η εκτέλεση του ψεκασµού µε κατάλληλο ψεκαστικό µηχάνηµα που έχει ρυθµιστεί σωστά, και µε κατάλληλες συνθήκες (όχι µε βροχή, δυνατούς ανέµους κτλ.) Η αποφυγή χρήσης ορισµένων σκευασµάτων (π.χ. ορισµένα πυρεθρινοειδή εντοµοκτόνα) που βοηθούν έµµεσα την αύξηση του πληθυσµού των τετρανύχων. Πίνακας 2. Ακαρεοκτόνα που συνιστώνται για το φασόλι Ακαρεοκτόνο Καταπολεµούµενες µορφές Αυγά Προνύµφες Ακµαία Περοπάλ Ακαριστίν Βεντέξ Σιτραζόν Νεορόν Κελθέιν Ακαφόρ Μίτιγκαν Ακρέξ Οµαιτ Τέντιον 49

51 *Τα ακαρεοκτόνα σκευάσµατα που υπάρχουν στον παραπάνω πίνακα έχουν γραφτεί µε τα εµπορικά τους ονόµατα*. Η αλλαγή του χρώµατος της γραµµατοσειράς δείχνει τις τρεις οµάδες σκευασµάτων που υπάρχουν. Προσβεβληµένα φύλλα από τετράνυχο 1) 2) 50

52 51

53 ΒΑΚΤΗΡΙΩΣΕΙΣ ΦΑΣΟΛΙΟΥ Πολύ συχνά εµφανίζονται διάφορες κηλιδώσεις φύλλων και λοβών που οφείλονται σε προσβολές από βακτήρια. Στον Νοµό Καστοριάς έχουν διαπιστωθεί προσβολές τουλάχιστον από δύο βακτήρια, µια ψευδοµονάδα (Pseudomonas syrinae pv.phaseolicola) και µια ξανθοµονάδα (Xanthomonas campestris pv. Phaseoli ) που προκαλούν παρόµοια συµπτώµατα. (εικόνα) Η κηλίδωση εκδηλώνεται κυρίως στα φύλλα και στους λοβούς, αλλά µπορεί να εµφανιστεί επίσης στους µίσχους των φύλλων και στα στελέχη των φυτών. Έντονη προσβολή στα στελέχη κάνει τα φυτά να σπάζουν εύκολα. Η προσβολή λοβών προχωράει και στους σπόρους οι οποίοι εµφανίζουν κιτρινοκαστανές κηλίδες ή και συρρικνώνονται. Οι βακτηριώσεις του φασολιού ευνοούνται από την υψηλή θερµοκρασία. Η άριστη θερµοκρασία για την ψευδοµονάδα είναι σχετικά χαµηλή (16-20 ο C) ενώ για την ξανθοµονάδα είναι υψηλότεροι (25-26 ο C). Και τα δύο παθογόνα µεταδίδονται πολύ εύκολα µε το σπόρο και τα υπολείµµατα της καλλιέργειας. Ακόµα και ένα χαµηλό ποσοστό µολυσµένων σπόρων (0,1-0,5%) µπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή προσβολή της καλλιέργειας µε σηµαντική οικονοµική ζηµιά. Η εξάπλωση της ασθένειας µέσα στην καλλιέργεια ευνοείται από τη βροχή, το πότισµα (ιδιαίτερα µε τεχνική βροχή) καθώς και από την παρουσία πολλών ζιζανίων. 52

54 Αντιµετώπιση των βακτηριώσεων Για την αντιµετώπιση των βακτηριώσεων συνιστώνται τα εξής µέτρα: 1. Χρησιµοποίηση υγιούς σπόρου. Σπόροι συρρικνωµένοι ή µε κηλίδες δεν πρέπει σε καµία περίπτωση να σπέρνονται. Ύποπτοι σπόροι καλό είναι να απολυµαίνονται µε Kasugamycin (0,25γρ./χλγ σπόρου) 2. Καταπολέµηση των ζιζανίων, αποφυγή ποτίσµατος µε τεχνητή βροχή, καταστροφή των υπολειµµάτων της καλλιέργειας. 3. Με την εµφάνιση των πρώτων συµπτωµάτων ψεκασµοί µε χαλκούχα* µυκητοκτόνα ή Kasugamycin* *Τελευταίος ψεκασµός πριν την συγκοµιδή: Kasugamycin 15 ηµέρες, χαλκούχα 7 ηµέρες. Συµπτώµατα βακτηριάσεων: 53

55 Προσβεβληµένο φύλλο από βακτηριώσεις 54

56 Προσβεβληµένοι σπόροι και λοβοί από βακτηριώσεις 55

57 ΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΦΑΣΟΛΙΟΥ Από τις τριάντα γνωστές ιολογικές ασθένειες που προσβάλουν το φασόλι µεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι παρακάτω: α) Κοινό µωσαϊκό του φασολιού Η ίωση αυτή είναι ευρύτερα διαδεδοµένη διεθνώς και στη χώρα µας και προκαλεί σοβαρότατη µείωση της παραγωγής η οποία µπορεί να φτάσει και το 80%, καθώς επίσης και υποβάθµιση της ποιότητας των προϊόντων. Τα ασθενή φυτά παρουσιάζουν στα φύλλα µωσαϊκό ανοιχτού και σκούρου πράσινου χρώµατος, ελαφρό καρούλιασµα και παραµόρφωση. Ποικιλίες υπερευαίσθητες σε ορισµένες φυλές του ιού παρουσιάζουν διασυστηµατική νέκρωση αγγείων που είναι δυνατό να οδηγήσει στη ξήρανση νεαρών φυτών. Πάντως το είδος και ένταση των συµπτωµάτων εξαρτάται από την ποικιλία, τη φυλή του ιού και τις κλιµατολογικές συνθήκες. Ο ιός µεταδίδεται από χρονιά σε χρονιά µε τον µολυσµένο σπόρο φασολιού. Το ποσοστό µετάδοσης µε τον σπόρο είναι πολύ υψηλό και φθάνει µέχρι και 40%. Μέσα στην καλλιέργεια και από αγρό σε αγρό ο ιός µεταδίδεται µε τις αφίδες. Ο ιός είναι ευαίσθητος σε υψηλές θερµοκρασίες ιδιότητα που χρησιµοποιείται για την θερµική απολύµανση του σπόρου. 56

58 β) Κίτρινο µωσαϊκό του φασολιού Η ίωση αυτή είναι ευρύτερα διαδεδοµένη και προκαλεί καταστρεπτικές επιδηµίες µε σοβαρή µείωση της παραγωγής και υποβάθµιση της ποιότητας των προϊόντων. Σε ορισµένες χρονιές έχει παρατηρηθεί ότι έχουν µολυνθεί µεγάλες εκτάσεις µε την ασθένεια αυτή, οι ζηµιές είναι µικρές. Τούτο οφείλεται στην φυλή του ιού, στην ποικιλία του φασολιού και οπωσδήποτε στις κλιµατολογικές συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή. Έχει ευρύτατο κύκλο ξενιστών φυτών. Μεταδίδεται µε τις αφίδες µε το µη έµµονο τρόπο, που σηµαίνει ότι µε την καταπολέµηση των αφίδων δεν επιτυγχάνεται σηµαντική µείωση των µολύνσεων. Τέλος δεν έχει παρατηρηθεί µετάδοση του ιού µε τον σπόρο. Αντιµετώπιση ιολογικών ασθενειών Κανένα χηµικό φάρµακο δεν υπάρχει προς το παρόν που να επιτρέπει την θεραπεία των ιοµένων φυτών µέσα στις καλλιέργειες. Η αντιµετώπιση των ιολογικών ασθενειών είναι κατ εξοχήν προληπτική. Για τον λόγο αυτό πρωταρχικό µέληµα αποτελεί η λήψη προληπτικών µέτρων κατά την εγκατάσταση των καλλιεργειών και στη συνέχεια η προστασία αυτών από την µελλοντική µόλυνση. Τα εφαρµοζόµενα προληπτικά µέτρα είναι: 1. Η χρησιµοποίηση υγιούς πολλαπλασιαστικού υλικού. 2. Η σπορά σε µη µολυσµένα εδάφη και κατά το δυνατόν µακρύτερα από πηγές µόλυνσης. 3. Η αναζήτηση και χρησιµοποίηση ανθεκτικών σε κάθε ίωση ποικιλιών. 57

59 Προσβεβληµένα φύλλα από ίωση. 58

60 ΤΑ ΖΙΖΑΝΙΑ ΣΤΟ ΦΑΣΟΛΙ Τα φασόλια, λόγω της σχετικά γρήγορης βλάστησης και ανάπτυξής τους, αντέχουν καλύτερα απ ότι άλλα κηπευτικά στον αρχικό ανταγωνισµό των ζιζανίων. Όµως, µετά την έναρξη της ανθοφορίας και καρπόδεσης γίνονται ιδιαίτερα ευαίσθητα στον ανταγωνισµό των ζιζανίων και µπορούν να υποστούν σοβαρή ζηµιά, µέχρι και µηδενισµό (ποιοτικό και ποσοτικό) της παραγωγής, αν υπάρχουν πολλά και µεγάλα ζιζάνια. Έτσι, η καλλιέργεια του φασολιού υποφέρει κυρίως από τα οψιµότερα ζιζάνια τα οποία όταν βρουν ελεύθερο χώρο στα κενά της καλλιέργειας ή µεταξύ των γραµµών αναπτύσσονται γρήγορα επωφελούµενα από τις άφθονες αρδεύσεις και λιπάνσεις που συνήθως γίνονται. Τα κυριότερα ζιζάνια στην καλλιέργεια φασολιού στην περιοχή Καστοριάς είναι η αγριοντοµατιά, ο τάτουλας, η αγριοπιπεριά, η λουβουδιά, ενώ το πιο διαδεδοµένο είναι η γκαλισόνγκα. Η γκαλισόνγκα είναι ένα καινούριο σχετικά ζιζάνιο που εµφανίστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα πριν 20 χρόνια στον Νοµό Καστοριάς. Πέρα από τον ανταγωνισµό για τα διαθέσιµα θρεπτικά στοιχεία και την υγρασία του εδάφους, τα ζιζάνια ζηµιώνουν την καλλιέργεια και µε πολλούς άλλους τρόπους: ηµιουργούν σκίαση και κακό αερισµό των φυτών της καλλιέργειας. Αυξάνουν τις προσβολές από εχθρούς και ασθένειες. υσχεραίνουν την συγκοµιδή και άλλες εργασίες αυξάνοντας το κόστος παραγωγής. Προκαλούν «λέκιασµα» και ποιοτική υποβάθµιση του συγκοµιζόµενου προϊόντος. 59

61 Τρόποι αντιµετώπισης των ζιζανίων στο φασόλι Τα µέτρα στα οποία βασίζεται η αντιµετώπιση των ζιζανίων περιλαµβάνουν τα εξής: 1. Σπορά σε καθαρό χωράφι. Θα πρέπει να επιλεγεί για την καλλιέργεια του φασολιού χωράφι που δεν βγάζει εύκολα ζιζάνια. 2. Χρήση προφυτρωτικού ζιζανιοκτόνου. Σε χωράφια που δεν βγάζουν πολλά ετήσια ζιζάνια, µπορεί να χρησιµοποιηθεί ένα προφυτρωτικό ζιζανιοκτόνο. 3. Χρήση µεταφυτρωτικού ζιζανιοκτόνου. Εφαρµόζεται σαν συµπληρωµατικό µέτρο αντιµετώπισης ορισµένων ετήσιων πλατύφυλλων και των αγρωστωδών ζιζανίων. 4. Σκάλισµα και ξεβοτάνισµα. Πίνακας 1 Ζιζανιοκτόνα για το φασόλι. Ζιζανιοκτόνο Κόµπεξ Στοµπ Ραµρόντ Καψολέιν Καταπολεµούµενα ζιζάνια Όλα τα ετήσια εκτός του τάτουλα Όλα τα ετήσια εκτός της αγριοπιπεριάς και του τάτουλα Καταπολεµά όλα τα ετήσια Καταπολεµά όλα τα ετήσια εκτός 60

62 του τάτουλα και της αγριοπιπεριάς και πολλά πολυετή Ταµπακρόν Καταπολεµά όλα τα ετήσια εκτός της αγριοπιπεριάς αλλά και του βέλιουρα από τα πολυετή Μερικά από τα συνηθισµένα στα φασόλια ζιζάνια είναι: 1. Αγριοπιπεριά (Polygonum persicaria) 61

63 2. Τάτουλας (Datura stramoniym) 62

64 3. Αγριοντοµατιά (Solanum nigrum) 4. Λουβαδιά (Chenopodium album) 63

65 5. Γκαλισόνγκα (Galisonga parviflora)(άνθος φυτού) 6.Γκαλισόνγκα (Galisonga parviflora)(ανθισµένο φυτό µαζί µε το ριζικό του σύστηµα) 64

66 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΦΑΣΟΛΙΟΥ Το κυριότερο πρόβληµα της καλλιέργειας είναι οι ανεξέλεγκτες εισαγωγές φασολιών που επιτρέπει το κράτος, ενώ υπάρχει µεγάλη προσφορά εγχωρίων. Το αποτέλεσµα αυτών των εισαγωγών είναι µεγάλες ποσότητες να παραµένουν αδιάθετες. Πολλές χρονιές ενώ πλησιάζει και η νέα παραγωγή, η προηγούµενη παραµένει αδιάθετη στις αποθήκες των παραγωγών µε αποτέλεσµα την πτώση των τιµών, την µείωση της ποσότητας του προϊόντος, ( όπως συµβαίνει σχεδόν σε όλα τα αγροτικά προϊόντα κατά τη διάρκεια της αποθήκευσής τους για διάφορους λόγους όπως αφυδάτωση κτλ.) και τέλος χειροτέρευση της ποιότητας του προϊόντος ( τα αγροτικά προϊόντα κατά την διάρκεια της αποθήκευσής τους συνεχίζουν τις βιολογικές τους λειτουργίες (αναπνοή κτλ) µε αποτέλεσµα να αλλάζουν χρώµα, γεύση κτλ.) Το πρόβληµα όµως εντείνεται καθώς τα εισαγόµενα φασόλια πωλούνται στην εσωτερική αγορά ως εγχώρια. Έτσι το κέρδος των εµπόρων είναι διπλάσιο σε βάρος του παραγωγού αλλά και του καταναλωτή που δεν έχει κανένα όφελος, αλλά αγοράζει και φασόλια αµφιβόλου ποιότητας. Επίσης ένα δεύτερο πρόβληµα που το έχουν όλες οι καλλιέργειες και όχι µόνο του φασολιού, είναι ότι οι καλλιέργειες είναι εκτεθειµένες σε πολλούς εξωτερικούς παράγοντες που είναι ανεξέλεγκτοι, όπως υψηλές ή πάρα πολύ χαµηλές θερµοκρασίες, χαλαζόπτωση, ανοµβρία ή πληµµύρες, µε αποτέλεσµα να µειώνεται και πολλές φορές να µηδενίζεται η παραγωγή. 65

67 ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ Το όργωµα της βιολογικής καλλιέργειας φασολιού Καστοριάς ξεκινάει το Φεβρουάριο µήνα µε Μάρτιο, αναλόγως βέβαια τις καιρικές συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή και µετά το όργωµα χρησιµοποιείται φρέζα. Ακολουθεί καλιούχος λίπανση µε πατεκάλι ( Mg) το οποίο αποτελεί το κυριότερο µέσο λιπάνσεως στην περιοχή της Καστοριάς ή κοπριά που δεν συνιστάται γιατί προκαλεί παρουσία ζιζανίων. Η σπορά γίνεται µε το χέρι ή µε µηχανές κατά τον Απρίλιο µεταξύ 10 και 30. Στην ποικιλία ελέφαντες (ελέφαντες) η δοσολογία είναι 8kg ανά στρέµµα, ενώ στην πλακέ είναι 2kg. Σε κάθε τζάκι (όρχο, λάκκο) κάνουµε ρίψη τριών σπόρων. Οι αποστάσεις των φυτών σειρά µε σειρά είναι 70 εκατοστά µε 1 µέτρο ενώ φυτό ανά φυτό 50 εκατοστά. Έπεται τοποθέτηση σταλακτοφόρων σωλήνων (κύριος τρόπος αρδεύσεως στην περιοχή της Καστοριάς) ώστε να επιτευχθούν τα κατάλληλα ποσοστά υγρασίας. ΒΗΜΑΤΑ ΦΥΤΡΩΜΑΤΟΣ Αραίωµα φυτών Τοποθέτηση σταλλακτοφώρων σωλήνων Τοποθέτηση καλαµιών για στήριξη των φυτών (1600 περίπου καλάµια ανά στρέµµα) 66

68 ΜΥΚΗΤΕΣ-ΒΑΚΤΗΡΙΑ-ΕΝΤΟΜΑ Οι ψεκασµοί για τους µήκυτες και τα βακτήρια µπορούν να γίνουν µε θειικό χαλκό, µε θειάφι και µε βιολογικά µέσα ψεκασµού. Όσων αφορά την αντιµετώπιση των εντόµων τοποθετούνται βιολογικές κίτρινες ή µπλέ παγίδες, οι οποίες βρίσκονται διάσπαρτες σε όλη την έκταση του χωραφιού οι οποίες προσελκύουν τα έντοµα και λόγο της ειδικής κόλλας που περιέχουν κολλάνε πάνω τους. Εξαπώλυση βακίλων και τέλος µε την εξαπώλυση οφέλιµων εντόµων όπως η πασχαλίτσα η οποία αντιµετωπίζει µε µεγάλη επιτυχία τα διάφορα είδη ψειρών. 67

69 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Το φασόλι είναι µια από τις κύριες καλλιέργειες στον νοµό Καστοριάς και συµβάλει σηµαντικά στην οικονοµία της περιοχής. Τα τελευταία χρόνια µε την βελτίωση των καλλιεργητικών τεχνικών όπως: την αλλαγή του τρόπου άρδευσης µε κατάκλιση σε σταλακτοφόρους σωλήνες) την βελτίωση των φυτοπροστατευτικών µέτρων, τις σωστές λιπάνσεις οι αποδόσεις αλλά και η ποιότητα του προϊόντος αυξήθηκε σηµαντικά. Η καλλιέργεια έχει τις δυνατότητες να αποφέρει στον παραγωγό κάποιο σηµαντικό κέρδος δηλαδή το κίνητρο ώστε να συνεχίσει να ασχολείται µε την καλλιέργεια. Βέβαια καθοριστικός παράγοντας στην πορεία της καλλιέργειας είναι το κράτος και η πολιτική που θα ακολουθήσει όσον αφορά τις εισαγωγές φασολιών από χώρες που έχουν µικρότερο κόστος παραγωγής λόγω φθηνών εργατικών. 68

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΛΑΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΤΗΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑΣ: ΑΛΕΞΙΑ ΟΥ ΑΛΕΞΑΝ ΡΑ

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΛΑΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΤΗΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑΣ: ΑΛΕΞΙΑ ΟΥ ΑΛΕΞΑΝ ΡΑ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΛΑΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΤΗΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑΣ: ΑΛΕΞΙΑ ΟΥ ΑΛΕΞΑΝ ΡΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο Ελληνικός λαός αποκαλούσε το φασόλι «κρέας του φτωχού» και καθιέρωσε την φασολάδα ως «εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΛΑΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΑΦΙΔΩΝ ΣΤΑ ΒΑΜΒΑΚΙΑ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΑΦΙΔΩΝ ΣΤΑ ΒΑΜΒΑΚΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΑΦΙΔΩΝ ΣΤΑ ΒΑΜΒΑΚΙΑ ΑΦΙΔΑ ΤΟΥ ΒΑΜΒΑΚΙΟΥ Aphis gossypii (Hemiptera-Homoptera,Aphididae) Βιολογία Aphis gossypii στο βαμβάκι 2.Με την άνοδο της θερμοκρασίας και τη δράση των φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ε Ι Δ Ο Π Ο Ι Η Σ Ε Ι Σ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ Η αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων: ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ - βλάπτει την υγεία των & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Δρ Βάγια Α. Κατή Τµήµα Ζιζανιολογίας Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Α Κύκλος Εκπαίδευσης Νίκαια Λάρισας, 8 Φεβ. 2011 Ζηµιές από τα ζιζάνια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ << ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ>>

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ << ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ>> ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ Δ.Σ. ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΠΡΕΣΠΩΝ > ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΙΑΣ Ηεξημέρωσητουφασολιούξεκινάπριναπό7000 χρόνια στην Κεντρική Αμερική. Το γένος Phaseolus

Διαβάστε περισσότερα

Ασθένειες της μηλιάς

Ασθένειες της μηλιάς Ασθένειες της μηλιάς Οι ασθένειες μηλιάς με το μεγαλύτερο ενδιαφέρον από δενδροκομικής και οικονομικής πλευράς είναι: το φουζικλάδιο, το ωίδιο, το βακτηριακό κάψιμο και οι σηψιριζίες (σημαντικότερη η Φυτόφθορα).

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Αρωματικά Φυτά Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Η προσθήκη του κατάλληλου βοτάνου μπορεί να κάνει πιο γευστικό και πιο ελκυστικό κάποιο φαγητό. Η γεύση, όμως, είναι ζήτημα προσωπικής προτίμησης και υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΧΕΙΡΩΝΑΚΤΙΚΑ Ξελάκκωμα (λεκάνη βάθους 10 cm) Σκάψιμο (σε βάθος 15-20 cm μετά το κλάδεμα) Σκάλισμα (σε βάθος 5-8 cm μετά την καρπόδεση) ΜΕ ΕΛΚΥΣΤΗΡΕΣ Δίυνα

Διαβάστε περισσότερα

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει Έντομα εδάφους καλαμποκιού t ΓΝΩΡΙΖΩ t t t Αγρότιδες η Καραφατμέ η Κοφτοσκούληκα (Agotis spp) Τα τέλεια έντομα είναι νυκτόβια λεπιδόπτερα που ανήκουν σε διάφορα είδη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑ

ΑΡΧΕΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΚΡΗΤΗΣ Ταχ. /νση: T.Θ: 2222 Τηλέφωνο: 2810.331290 Καστοριάς και Θερµοπυλών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΔΑΦΟΣ Φυσικές ιδιότητες Δομή και σύσταση Χρώμα Βάθος Διαπερατότητα Διαθέσιμη υγρασία Θερμοκρασία Χημικές ιδιότητες ph Αλατότητα Γονιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

A Β C D E1 E2 F G A B C D E1 E2 F G A Β C D E1 E2 F G A Β C D E1 E2 F G ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

A Β C D E1 E2 F G A B C D E1 E2 F G A Β C D E1 E2 F G A Β C D E1 E2 F G ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ε Ι Δ Ο Π Ο Ι Η Σ Ε Ι Σ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑi ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΕΡ/ΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΒΟΛΟΥ Ταχ. Δ/νση:

Διαβάστε περισσότερα

Ασθένειες της Κερασιάς

Ασθένειες της Κερασιάς Ασθένειες της Κερασιάς ΚΟΡΥΝΕΟ Stigmina carpophila ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΡΥΝΕΟΥ Συνθήκες αναπτύξεως: Ο υγρός και βροχερός καιρός αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στην ανάπτυξη της ασθένειας. Οι μολύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ε2: Τέλος άνθισης/ F:Πτώση πετάλων/ G: Απόσπαση κάλυκα / H: Καρπίδιο/ Ι: Αύξηση καρπού/ J1, J2: Αλλαγή χρώματος

Ε2: Τέλος άνθισης/ F:Πτώση πετάλων/ G: Απόσπαση κάλυκα / H: Καρπίδιο/ Ι: Αύξηση καρπού/ J1, J2: Αλλαγή χρώματος Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ε Ι Ο Π Ο Ι Η Σ Ε Ι Σ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑi ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΕΡ/ΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΒΟΛΟΥ Ταχ. /νση: Τορούτζια-Νικολαϊδη

Διαβάστε περισσότερα

- Είναι φυτό δροσερών κλιμάτων. Οι μέτριες θερμοκρασίες είναι οι πιο κατάλληλες για την ανάπτυξή του.

- Είναι φυτό δροσερών κλιμάτων. Οι μέτριες θερμοκρασίες είναι οι πιο κατάλληλες για την ανάπτυξή του. ΒΒ ΙΙ ΚΚ ΟΟ ΣΣ - Είναι φυτό δροσερών κλιμάτων. Οι μέτριες θερμοκρασίες είναι οι πιο κατάλληλες για την ανάπτυξή του. - Η αντοχή στις χαμηλές θερμοκρασίες ποικίλλει. Τα αναπτυγμένα φυτά μπορεί να αντέξουν

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήµατα & Προοπτικές της καλλιέργειας των ΟΣΠΡΙΩΝ ρ. ηµήτριος Βλαχοστέργιος Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών Λάρισας ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΟΣΠΡΙΑ Ξηρικά Όσπρια Ρεβίθι (Cicer arietinum L.) Φακή (Lens culinaris

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΣΤΑΝΙΑ. Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση:

ΚΑΣΤΑΝΙΑ. Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση: ΚΑΣΤΑΝΙΑ Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση: Οικ.: Faqgaceae Castanea mollissima (κινέζικη Καστανιά) Α: έλκος και μελάνωση C. crenata (Ιαπωνική Καστανιά) Α: έλκος και μελάνωση C. sativa (Ευρωπαϊκή Καστανιά)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L.

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καταγωγή: Κίνα ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καρπός πλούσιος σε βιταµίνη C ΒοτανικοίΧαρακτήρες ίοικο Φυλλοβόλο, αναρριχώµενο, πολυετές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ ΣΥΚΙΑ Καταγωγή: Ν. Αραβία Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Moraceae FicuscaricaL. Βοτανικοί Χαρακτήρες Θηλυκοδίοικο (αρρενοσυκιά-µόνοικο, ηµεροσυκιά θηλυκά άνθη) Φυλλοβόλο Μέτριο έως µεγάλο µέγεθος, µαλακό ξύλο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μικρό έως µεγάλο µέγεθος. Καταγωγή: Ασία

ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μικρό έως µεγάλο µέγεθος. Καταγωγή: Ασία Καταγωγή: Ασία ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Rosaceae Prunus amygdalus (Prunus communis, Amygdalus communis). Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μικρό έως µεγάλο µέγεθος Φύλλα Απλά, κατ εναλλαγή, οδοντωτά,

Διαβάστε περισσότερα

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία)

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) Πριν ξεκινήσεις 1. Επέλεξε το χώρο (νερό, καλό έδαφος) 2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) 3. Ξέχασε κατ αρχήν ευαίσθητα και σπάνια φυτά. Πρώτα περπάτα σε γνωστά μονοπάτια και σ αυτό που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο λίπασμα θα ρίξουμε;

Πόσο λίπασμα θα ρίξουμε; Θρέψη φυτού Θρέψη αζώτου: τον Χειμώνα όχι πρόσληψη Ν, Άνοιξη έως και άνθιση έδαφος ψυχρό και απαιτήσεις μηδαμινές άρα ελάχιστη πρόσληψη Ν, με εκβλάστηση μεγάλες απαιτήσεις από αποθηκευμένο Ν και από το

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου TEI Πελοποννήσου Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία Θέμα Παραγωγική Ανθοκομία Ποικιλίες Καλλιέργεια Απαιτήσεις Γυψοφίλη Προβλήματα Ασθένειες Εχθροί Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΛΑΟΥ Ι. ΣΠΑΡΤΣΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΠΑΤΑΤΑ Solanum Tuberosum

ΝΙΚΟΛΑΟΥ Ι. ΣΠΑΡΤΣΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΠΑΤΑΤΑ Solanum Tuberosum ΝΙΚΟΛΑΟΥ Ι. ΣΠΑΡΤΣΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΤΑΤΑ Solanum Tuberosum ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 i Νικόλαος Ι. Σπάρτσης ΠΑΤΑΤΑ, Solanum Tuberosum C P ublish Eκδόσεις: ity Κίτρους Επισκόπου 7 Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΥ ΙΑ. Ινστιτούτο Φυλλοβόλων ένδρων ιεύθυνση Αγροτικής Έρευνας Ελληνικός Γεωργικός Οργανισµός ΗΜΗΤΡΑ, Νάουσα

ΚΑΡΥ ΙΑ. Ινστιτούτο Φυλλοβόλων ένδρων ιεύθυνση Αγροτικής Έρευνας Ελληνικός Γεωργικός Οργανισµός ΗΜΗΤΡΑ, Νάουσα ΚΑΡΥ ΙΑ ρ. Παυλίνα ρογούδη, Αναπληρώτρια Ερευνήτρια Ινστιτούτο Φυλλοβόλων ένδρων ιεύθυνση Αγροτικής Έρευνας Ελληνικός Γεωργικός Οργανισµός ΗΜΗΤΡΑ, Νάουσα Νάουσα, Ιστοσελίδα www.pomologyinstitute.gr Η χώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ ΠΡΟΣΒΟΛΕΣ ΚΛΑΔΙΣΚΩΝ ΡΟΔΑΚΙΝΙΑΣ Χειμώνας / Ανοιξη Άνθηση Ανάπτυξη καρπών ΦΟΥΖΙΚΟΚΚΟ ΜΟΝΙΛΙΑ ΠΤΩΣΗ ΦΥΛΛΩΝ ΦΟΥΣΚΩΜΑ ΜΑΤΙΩΝ ΡΟΔΙΝΗ ΚΟΡΥΦΗ ΑΝΘΗΣΗ-ΠΤΩΣΗ ΠΕΤΑΛΩΝ ΠΤΩΣΗ ΚΑΛΥΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες»

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες» ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο ασικών Ερευνών (Βασιλικά, Λουτρά Θέρµης) ρ. Ιωάννης Σπανός Τακτικός Ερευνητής «Κρανιά: Μία νέα καλλιέργεια µε πολύτιµες ιδιότητες» Λαµία, 16Μαϊου 2012 Τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΣΙΑ ΚΕΡΑΣΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη. Καταγωγή: Κασπία

ΚΕΡΑΣΙΑ ΚΕΡΑΣΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη. Καταγωγή: Κασπία Καταγωγή: Κασπία ΚΕΡΑΣΙΑ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Rosaceae Prunus avium Prunus mahaleb(µαχαλέπιος κερασιά) Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη Φύλλα Απλά, κατ εναλλαγή,

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τέλλου Βασιλική, Α.Μ. 331/03 Επιβλέπων: κ. Παλάτος Γεώργιος Καθηγητής Εφαρµογών

Φοιτήτρια: Τέλλου Βασιλική, Α.Μ. 331/03 Επιβλέπων: κ. Παλάτος Γεώργιος Καθηγητής Εφαρµογών ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» Φοιτήτρια: Τέλλου Βασιλική, Α.Μ. 331/03 Επιβλέπων: κ. Παλάτος Γεώργιος Καθηγητής Εφαρµογών ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΚΕΝΑΦ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΒΙΟ-ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΚΕΝΑΦ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΒΙΟ-ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΚΕΝΑΦ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΒΙΟ-ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΕΝΑΦ Είναι και οι δύο ετήσιες ανοιξιάτικες καλλιέργειες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Ανθεκτικότητα Γενικά Η εξέλιξη των καλλιεργούµενων φυτών είναι το αποτέλεσµα φυσικής και τεχνητής επιλογής Η επιλογή για αυξηµένες

Διαβάστε περισσότερα

Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας

Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας Αθανάσιος Κουκουνάρας Λέκτορας Εργαστήριο Λαχανοκομίας Τμήμα Γεωπονίας ΑΠΘ thankou@agro.auth.gr 9 Μαρτίου 2015, Λάρισα Κύρια σημεία Η ανάγκη για λίπανση Οργανική

Διαβάστε περισσότερα

Το κλάδεμα καρποφορίας στα Μονόκλωνα δένδρα κερασιάς

Το κλάδεμα καρποφορίας στα Μονόκλωνα δένδρα κερασιάς Το κλάδεμα καρποφορίας στα Μονόκλωνα δένδρα κερασιάς Κωνσταντίνος Καζαντζής 1 και Πασχάλης Αποστόλου 2 1 ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε., Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων, Τ.Θ. 122, 592 00 Νάουσα 2 «Φυτώρια Αποστόλου», 592 00

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η παραγωγή τροφής Καλύπτει τη βασικότερη ανθρώπινη ανάγκη Ιστορικά, η πρώτη αιτία ανθρώπινης παρέµβασης στο φυσικό περιβάλλον Σχετίζεται άµεσα µε τον υπερπληθυσµό

Διαβάστε περισσότερα

E. Καµπουράκης. Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr

E. Καµπουράκης. Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr ΛίπανσηστηνΒιολογικήΓεωργία E. Καµπουράκης Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ταχ. Θυρ.. 2229, 71003 Ηράκλειο, Κρήτη Ελλάδα Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr Λίπανσηστηνβιολογικήγεωργία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΙΝΩΔΗ ΦΥΤΑ Σύμφωνα με την ιστοσελίδα www.fibrecrops.nl τα ινώδη φυτά ανάλογα από το μέρος του φυτού που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα.

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα. η καλλιεργεια της μηδικης στo ΝΟΜΟ ΛΑΡΙΣΑΣ Σήμερα όσο ποτέ άλλοτε το ζητούμενο στην Ελληνική γεωργία είναι η ποιότητα και η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων της, η γεωργική παραγωγή είναι απαραίτητο να

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ Βιολογική γεωργία είναι ένα σύστηµα διαχείρισης και παραγωγής αγροτικών προϊόντων που στηρίζεται σε φυσικές διεργασίες δηλαδή στη µη χρησιµοποίηση µη χηµικών µεθόδων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΕ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ Web: http://www.ismc.gr/ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Πριν τη δηµιουργία ή εγκατάσταση νέου ελαιώνα βιολογικής παραγωγής είναι απαραίτητο να µελετηθούν και συνεκτιµηθούν οι εδαφοκλιµατολογικές συνθήκες

Πριν τη δηµιουργία ή εγκατάσταση νέου ελαιώνα βιολογικής παραγωγής είναι απαραίτητο να µελετηθούν και συνεκτιµηθούν οι εδαφοκλιµατολογικές συνθήκες Πριν τη δηµιουργία ή εγκατάσταση νέου ελαιώνα βιολογικής παραγωγής είναι απαραίτητο να µελετηθούν και συνεκτιµηθούν οι εδαφοκλιµατολογικές συνθήκες της περιοχής. Τοποθεσίες µε περιορισµένη ηλιοφάνεια,

Διαβάστε περισσότερα

15REQ002675036 2015-03-31

15REQ002675036 2015-03-31 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΗΜΟΣ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ- ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑΣ-ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ============================ ΕΡΓΟ :

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΠΑΝΑΝΑΣ ΣΤΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΠΑΝΑΝΑΣ ΣΤΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΠΑΝΑΝΑΣ ΣΤΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟ 1 Σε όλη την καλλιεργητική

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιέργεια χειµερινών σιτηρών στον νοµό Αιτωλοακαρνανίας

Καλλιέργεια χειµερινών σιτηρών στον νοµό Αιτωλοακαρνανίας Καλλιέργεια χειµερινών σιτηρών στον νοµό Αιτωλοακαρνανίας ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΓΕΩΡΓΙΟΣ Αθ. ΠΑΛΑΤΟΣ Καθηγητής Εφαρµογών ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΟΛΓΑ Σπ. ΣΚΟΥΡΤΗ (Α.Μ 248/05) Ποικιλίες χειµερινών σιτηρών στον νοµό Αιτωλοακαρνανίας

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική µηδική. Τζουραµάνη Ε., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Ναβρούζογλου Π., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ.

Βιολογική µηδική. Τζουραµάνη Ε., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Ναβρούζογλου Π., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ. Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-15 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Αναπαραγωγή (reproduction) ζιζανίων Εγγενής αναπαραγωγή (sexual

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 10 o

ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 10 o ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 10 o ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ Μύκητες Ωίδιο τριανταφυλλιάς, Σκωρίαση τριανταφυλιάς, Σκωρίαση γαρυφαλλιάς, Μελανή κηλίδωση τριανταφυλλιάς, Σκωρίαση χρυσάνθεμου, Βοτρύτης, Αδρομυκώσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΦΑΚΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΦΑΚΗΣ 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΦΑΚΗΣ 2 Το φυτό Περιγραφή Εισαγωγή Στα πλαίσια της ορθής

Διαβάστε περισσότερα

Εγγραφο ήµου/φορέα: ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΧΛΟΟΤΑΠΗΤΩΝ ΗΜΟΥ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ Κωδ. Προϋπ/σµού: 35.7336.0005, 35.7336.0006, 35.7336.0007

Εγγραφο ήµου/φορέα: ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΧΛΟΟΤΑΠΗΤΩΝ ΗΜΟΥ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ Κωδ. Προϋπ/σµού: 35.7336.0005, 35.7336.0006, 35.7336.0007 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ /ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΗΜΟΣ: Χερσονήσου ΕΡΓΟ: ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΧΛΟΟΤΑΠΗΤΩΝ ΗΜΟΥ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ Προϋπολογισµός: 52.644,00 ΕΥΡΩ Χρηµατοδότηση: Εσοδα Τ Ε Χ Ν Ι Κ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ

ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ Sorghum bicolor (L.) Moench ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΟΥ BIOSIS Πρόγραμμα ΚοινοτικήςΠρωτοβουλίας INTERREG IIIA ΕΛΛΑΔΑ ΙΤΑΛΙΑ ΑΘΗΝΑ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Δ. ΛΕΧΑΙΝΩΝ 19 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΣΤΙΚΙΑ. Καταγωγή: Κεντρική Ασία Βοτανική ταξινόμηση: Οικ.: Anacardiaceae Pistacia sp.

ΦΙΣΤΙΚΙΑ. Καταγωγή: Κεντρική Ασία Βοτανική ταξινόμηση: Οικ.: Anacardiaceae Pistacia sp. ΦΙΣΤΙΚΙΑ Καταγωγή: Κεντρική Ασία Βοτανική ταξινόμηση: Οικ.: Anacardiaceae Pistacia sp. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο, δίοικο, πρωτανδρικό Μεγάλο μέγεθος Μακρόβιο Φύλλα Σύνθετα - περιττόληκτα, κατ εναλλαγή,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΕΙΨΙΣΠΟΡΕΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ ΣΙΤΗΡΑ ΚΑΙ ΨΥΧΑΝΘΗ

ΑΜΕΙΨΙΣΠΟΡΕΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ ΣΙΤΗΡΑ ΚΑΙ ΨΥΧΑΝΘΗ ΑΜΕΙΨΙΣΠΟΡΕΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ ΣΙΤΗΡΑ ΚΑΙ ΨΥΧΑΝΘΗ ΚΥΠΡΙΩΤΗΣ ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ M.Sc., Ph.D. ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. Σταθμός Γεωργικής Έρευνας Κομοτηνής Σαν αμειψισπορά θεωρείται η εγκατάσταση σε

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34 Φυσικά λιπάσματα Τα κύρια θρεπτικά συστατικά των φυτών Τρεις είναι οι θρεπτικές ουσίες που απαιτούνται από τα φυτά σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες από τα άλλα στοιχεία. Είναι το άζωτο(n), ο φώσφορος(p) και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΟΝ: Είναι υγρό γαλακτωματοποιήσιμο (EC) με 5% β/ο δραστική ουσία (cypermethrin), 94,01% β/β βοηθητικές ουσίες.

ΠΡΟΪΟΝ: Είναι υγρό γαλακτωματοποιήσιμο (EC) με 5% β/ο δραστική ουσία (cypermethrin), 94,01% β/β βοηθητικές ουσίες. ΠΡΟΪΟΝ: Πυρεθρινοειδές εντοµοκτόνο, επαφής και στοµάχου. Δρα στο νευρικό σύστηµα των εντόµων, παρεµποδίζοντας το κλείσιµο των διαύλων Na+ στους νευράξονες των νευρικών κυττάρων. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-15 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η αντιμετώπιση των ζιζανίων στα καλλιεργούμενα φυτά είναι απαραίτητη

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτικές εφαρμογές καταπολέμησης αφίδων σε πυρηνόκαρπα και γιγαρτόκαρπα

Προληπτικές εφαρμογές καταπολέμησης αφίδων σε πυρηνόκαρπα και γιγαρτόκαρπα Προληπτικές εφαρμογές καταπολέμησης αφίδων σε πυρηνόκαρπα και γιγαρτόκαρπα Ανήκει στην υποκατηγορία cyanomidines των νεονικοτινοειδών και γι αυτό: 1. Δεν εφαρμόζεται στο έδαφος 2. Δεν θεωρείται πολύ τοξικό

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου

Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου Απότηνστιγμήπουοάνθρωποςαπέκτησε μόνιμη κατοικία άρχισε την κατοικιδιοποίηση τωνζώωνκαιτωνφυτών. Τα πρώτα καλλιεργούμενα φυτά προήλθαν πιθανώς τυχαία από σπόρους

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.Τα

Διαβάστε περισσότερα

Η αχλαδιά αφού φυτευτεί στο χωράφι κλαδεύεται στα 70εκ-120εκ από το έδαφος. Έκτοτε αφήνουμε το δέντρο να αναπτυχθεί μέχρι την αρχή του 3 ου

Η αχλαδιά αφού φυτευτεί στο χωράφι κλαδεύεται στα 70εκ-120εκ από το έδαφος. Έκτοτε αφήνουμε το δέντρο να αναπτυχθεί μέχρι την αρχή του 3 ου Αχλάδι Έχει πάρα πολλές ποικιλίες και υποποικιλίες. Είναι φυλλοβόλο δέντρο και ευδοκιμεί σε μέρη που δεν χαρακτηρίζονται ούτε από την υπερβολική ζέστη ούτε από το υπερβολικό κρύο. Καλλιεργείται σε όλη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 84 1ο Παράδειγµα κριτηρίου ερωτήσεων κλειστού τύπου - ανοικτού τύπου (εξέταση στο µάθηµα της ηµέρας) ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8. Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8. Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae) ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8 Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae) Το χαµοµήλι είναι ετήσιο, χειµερινό, δικοτυλήδονο φυτό µε όρθια έκφυση και φθάνει µέχρι το ύψος των 60 cm. Αναπαράγεται µε σπόρους

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΝ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΒΟΤΑΝΙΚΗΣ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΝ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΒΟΤΑΝΙΚΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΝ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΒΟΤΑΝΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΑΝΙΤΑΡΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΔΑΡΑΚΗ ΔΗΜΗΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΠΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΛΟΙΠΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ C 273/26 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 16.9.2011 ΛΟΙΠΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Δημοσίευση αίτησης σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 510/2006 του Συμβουλίου για

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΝΤΟΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΘΕΜΑ ΝΤΟΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΘΕΜΑ ΝΤΟΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το θέμα με το οποίο θα ασχοληθεί η ομάδα μας είναι η ντομάτα. Σκοπός είναι να γίνει γνώστη η σπουδαιότητα αυτού του αγροτικού προϊόντος. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού έγινε έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Καλιφόρνιας) σε ροδάκινα και νεκταρίνια και επιτραπέζια σταφύλια

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Καλιφόρνιας) σε ροδάκινα και νεκταρίνια και επιτραπέζια σταφύλια Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό Frankliniella occidentalis (Thysanoptera: Thripidae) (κν. θρίπας της Καλιφόρνιας) σε ροδάκινα και νεκταρίνια και επιτραπέζια σταφύλια για εξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΗ: Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον. Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ.

ΜΕΛΗ: Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον. Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ. ΜΕΛΗ: Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ. Παρασκευόπουλο Ιστορικό Πλαίσιο: - Πρωτοεμφανίστηκε πριν από 5.000 χρόνια στην Αφρική.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Τα κύτταρα που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες:

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Θερμοκρασία αερισμό, δραστηριότητα των μικροοργανισμών, πρόσληψη των θρεπτικών στοιχείων συγκέντρωση των τοξικών ουσιών. Η έλλειψη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΣΥΚΙΑ Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΒΟΤΑΝΙΚΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ Τάξη των Αγγειόσπερμων Δικότυλων φυτών. Οικογένεια Moraceae, γένος Ficus, είδος Carica.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΔΑΜΑΣΚΗΝΙΑΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΔΑΜΑΣΚΗΝΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΔΑΜΑΣΚΗΝΙΑΣ 1 Βλαστικά στάδια δαμασκηνιάς 1. Λήθαργος, 2. Διόγκωση οφθαλμών, 3. Έκπτυξη οφθαλμών,

Διαβάστε περισσότερα

Αμερικάνικα είδη αμπέλου: γνωστά ως ανθεκτικά στη ριζόβια μορφή φυλλοξήρας (α.ρ.μ.φ.) υποκείμενα

Αμερικάνικα είδη αμπέλου: γνωστά ως ανθεκτικά στη ριζόβια μορφή φυλλοξήρας (α.ρ.μ.φ.) υποκείμενα ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΑ ΑΜΠΕΛΟΥ Αμερικάνικα είδη αμπέλου: γνωστά ως ανθεκτικά στη ριζόβια μορφή φυλλοξήρας (α.ρ.μ.φ.) υποκείμενα Εισβολή της φυλλοξήρας στην Ευρώπη από την Αμερική το 1864. Φυλλοξήρα ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής. κριθής και µπιζελιού- και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας

Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής. κριθής και µπιζελιού- και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής κριθής και µπιζελιού- βρώµης ως προς τα ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας Χατζηγεωργίου Ι. 1, Φορτάτος Ε. 1, Τσιµπούκας Κ. 2, Ζέρβας

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών

Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών «ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΡΟΥΛΙΟΥ HYDROFLIES» ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ & ΝΕΕΣ ΑΠΕΙΛΕΣ ΠΡΟ ΤΩΝ ΠΥΛΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ. Ειρήνη Βλουτόγλου LIFE09 ENV/GR/000302/SAGE10

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ & ΝΕΕΣ ΑΠΕΙΛΕΣ ΠΡΟ ΤΩΝ ΠΥΛΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ. Ειρήνη Βλουτόγλου LIFE09 ENV/GR/000302/SAGE10 LIFE09 ENV/GR/000302 SAGE10 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ & ΝΕΕΣ ΑΠΕΙΛΕΣ ΠΡΟ ΤΩΝ ΠΥΛΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ειρήνη Βλουτόγλου LIFE09 ENV/GR/000302/SAGE10 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ (FinalReport) Ιούνιος

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΒΕΡΙΚΟΚΙΑΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΒΕΡΙΚΟΚΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΒΕΡΙΚΟΚΙΑΣ 1 Σε όλη την καλλιεργητική περίοδο 1.1 Επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ''

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' Από το 1950 και µετά αρχίζει η εντατικοποίηση της γεωργικής παραγωγής εστιάζοντας το ενδιαφέρον της αποκλειστικά

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικές ποικιλίες οσπρίων

Ελληνικές ποικιλίες οσπρίων Ελληνικές ποικιλίες οσπρίων ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ "ΔΗΜΗΤΡΑ" ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ & ΒΟΣΚΩΝ ΛΑΡΙΣΑΣ Απρίλιος 2012 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Δρ Δημήτριος

Διαβάστε περισσότερα

O υπονομευτής της τομάτας. Tuta absoluta. Κωνσταντίνος Β. Σίμογλου. ΔΑΟ & Κ Δράμας, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου

O υπονομευτής της τομάτας. Tuta absoluta. Κωνσταντίνος Β. Σίμογλου. ΔΑΟ & Κ Δράμας, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου O υπονομευτής της τομάτας Tuta absoluta Κωνσταντίνος Β. Σίμογλου ΔΑΟ & Κ Δράμας, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Δράμα, 25-10-2011 O υπονομευτής της τομάτας Tuta absoluta Βιολογικός κύκλος

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτομία DeKalb... 1. Αύξηση αποδόσεων στο καλαμπόκι; 4. Με τα προϊόντα... 5. Με την Τεχνολογία - Τεχνογνωσία... 6-7. Μειωμένη κατεργασία εδάφους 8

Καινοτομία DeKalb... 1. Αύξηση αποδόσεων στο καλαμπόκι; 4. Με τα προϊόντα... 5. Με την Τεχνολογία - Τεχνογνωσία... 6-7. Μειωμένη κατεργασία εδάφους 8 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 2014 Περιεχόμενα Καινοτομία DeKalb... 1 Αύξηση αποδόσεων στο καλαμπόκι; 4 Με τα προϊόντα... 5 Με την Τεχνολογία - Τεχνογνωσία... 6-7 Μειωμένη κατεργασία εδάφους 8 Εγγύηση DeKalb 10-11 Μπες στο

Διαβάστε περισσότερα

Μελετώ για Ασθένειες των λαχανικών

Μελετώ για Ασθένειες των λαχανικών Μελετώ για Ασθένειες των λαχανικών Σολανώδη λαχανικά Εισαγωγή: Τα φυτά όπως και ο άνθρωπος έχουν το δικό τους αμυντικό σύστημα έτσι ώστε να προστατεύονται από διαφόρου είδους ασθένειες που μπορεί να προκληθούν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Οι ελιές και το ελαιόλαδο αποτελούν βασικό στοιχείο της διατροφής των Ελλήνων από την αρχαιότητα ακόμη. Επίσης αποτελούν ουσιαστικό μέρος της Μεσογειακής δίαιτας για την οποία τόσο

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ KTHΝΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΒΟΣΚΩΝ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ 1, 41335 ΛΑΡΙΣΑ Τηλ: (2410) 533811, 660592 FAX.: (2410) 533809 E-mail: ikflaris@otenet.gr ΕΚΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Bιολογία και Οικολογία Ζιζανίων. 1.1 Εισαγωγή...19 1.2 Χαρακτηριστικά ζιζανίων...20 1.3 Μορφολογικά χαρακτηριστικά που

Περιεχόμενα. Bιολογία και Οικολογία Ζιζανίων. 1.1 Εισαγωγή...19 1.2 Χαρακτηριστικά ζιζανίων...20 1.3 Μορφολογικά χαρακτηριστικά που ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Bιολογία και Οικολογία Ζιζανίων 1.1 Εισαγωγή...19 1.2 Χαρακτηριστικά ζιζανίων...20 1.3 Μορφολογικά χαρακτηριστικά που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό των ζιζανίων...21 1.4 Κατάταξη ζιζανίων...22

Διαβάστε περισσότερα

Wing - P 25/21.25 EC. Περιεχόμενο: 5 λίτρα ΖΙΖΑΝΙΟΚΤΟΝΟ. Pendimethalin (πεντιμεθαλίν) Dimethenamid p (ντιμεθέναμιντ πε) γαλακτωματοποιήσιμο Υγρό (EC)

Wing - P 25/21.25 EC. Περιεχόμενο: 5 λίτρα ΖΙΖΑΝΙΟΚΤΟΝΟ. Pendimethalin (πεντιμεθαλίν) Dimethenamid p (ντιμεθέναμιντ πε) γαλακτωματοποιήσιμο Υγρό (EC) Wing - P 25/21.25 EC Pendimethalin (πεντιμεθαλίν) Dimethenamid p (ντιμεθέναμιντ πε) γαλακτωματοποιήσιμο Υγρό (EC) Αρ. Άδειας: 70032/13.03.2013 Προφυτρωτικό ζιζανιοκτόνο για την καταπολέμηση αγρωστωδών

Διαβάστε περισσότερα