Λειτουργία και αποτελέσματα του ιατρείου όσφρησης και γεύσης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Λειτουργία και αποτελέσματα του ιατρείου όσφρησης και γεύσης"

Transcript

1 Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 32, Απρίλιος - Μάιος - Ιούνιος 2008, σελίδες ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚο ΑΡΘΡΟ Λειτουργία και αποτελέσματα του ιατρείου όσφρησης και γεύσης Εμπειρία ενός έτους Ι. Κωνσταντινίδης, Α. Πρίντζα, Β. Νικολαίδης, Γ. Κεκές Β Πανεπιστημιακή ΩΡΛ Κλινική, Γ.Ν. «Γ. Παπαγεωργίου», Θεσσαλονίκη Σκοπός: Να παρουσιαστεί η συμβολή των ειδικών τεστ και των πρωτοκόλλων διερεύνησης των ασθενών του ειδικού ιατρείου όσφρησης και γεύσης, στη διάγνωση και αντιμετώπιση των αιτίων της οσφρητικής και γευστικής δυσλειτουργίας. Υλικό-Μέθοδος: Εξετάσθηκαν 169 ασθενείς (95 άνδρες, 74 γυναίκες) με μέσο όρο ηλικίας 58 έτη σε χρονικό διάστημα 1 έτους. Η διαγνωστική προσέγγιση περιελάμβανε λεπτομερές ιστορικό, ενδοσκόπηση ρινός, οσφρητικό τεστ (sniffin sticks), γευστικό τεστ (taste strips), τεστ ροής σάλιου και απεικονιστικές μεθόδους όταν χρειαζόταν όπως αξονική ή μαγνητική τομογραφία. Στις περιπτώσεις αποφρακτικού αιτίου οσφρητικής δυσλειτουργίας η εξέταση περιελάμβανε εκτίμηση της ροής του αέρα στη μύτη με ρινομανομετρία. Η ένταση των υποκειμενικών συμπτωμάτων καταγράφηκε με τη βοήθεια μιας οπτικής κλίμακας από Αποτελέσματα: Από το σύνολο των ασθενών, 140 βρέθηκε να πάσχουν από οσφρητική δυσλειτουργία, 22 από δυσλειτουργία της γεύσης και 7 βρέθηκαν φυσιολογικοί. Κατά σειρά συχνότητας τα αίτια οσφρητικής δυσλειτουργίας ήταν χρονία ρινοκολπίτιδα με ή χωρίς πολύποδες (32%), ιώσεις του ανωτέρου αναπνευστικού (25.3%), πρεσβυοσμία (15.7%), νευρολογικά νοσήματα (11.4%) και κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις (11.4%). Ποιοτικές διαταραχές της όσφρησης παρουσίασε το 15%. Η πρόγνωση της δυσλειτουργίας της όσφρησης ήταν πολύ καλύτερη στους ασθενείς με ρινοκολπίτιδα, με βελτίωση στο 73% των ασθενών μετά από θεραπεία, ενώ βελτίωση παρουσίασε το 55% και το 32% των ασθενών μετά λοίμωξη αναπνευστικού και κρανιοεγκεφαλική κάκωση αντίστοιχα. Οι κυριότερες αιτίες διαταραχής γεύσης ήταν η ακτινοθεραπεία, τα φάρμακα και οι χειρουργικές επεμβάσεις. Όλοι οι ασθενείς υπό ακτινοθεραπεία παρουσίασαν σημαντική βελτίωση εντός διμήνου από το πέρας της θεραπείας τους με υποβοήθηση (τεχνητό σάλιο, πιλοκαρπίνη) ενώ η διαταραχή γεύσης μετά από χειρουργική επέμβαση απαίτησε διάστημα από 2 έως 6 μήνες για να παρουσιάσει βελτίωση. Η διακοπή φαρμάκων και η τροποποίηση χρόνιων θεραπειών βελτίωσε σύντομα την αίσθηση της γεύσης σε 4 ασθενείς. Συμπέρασμα: Οι διαταραχές όσφρησης και γεύσης αφορούν σημαντικό ποσοστό του γενικού πληθυσμού με αυξανόμενη συχνότητα στην τρίτη ηλικία. Η οργάνωση ειδικού ιατρείου όσφρησης και γεύσης βοηθά στην ολοκληρωμένη αντιμετώπιση και την παρακολούθηση αυτών των ασθενών. Λέξεις κλειδιά: όσφρηση, γεύση, ανοσμία, αγευσία. Εισαγωγή Οι διαταραχές της όσφρησης και της γεύσης παρουσιάζουν συχνότητα η οποία υπερβαίνει το 1% του γενικού πληθυσμού σε ηλικίες κάτω των 65 ετών, ενώ σε άτομα άνω των 65 ετών το ποσοστό αυτό αυξάνεται κατακόρυφα στο 50% περίπου 1. Στη χειρουργική αντιμετώπιση παθήσεων άλλων αισθητηρίων οργάνων όπως το αυτί και ο οφθαλμός, ο ποσοτικός και ποιοτικός έλεγχος της αισθητηριακής λειτουργίας (ακουόγραμμα, οπτικά πεδία) αποτελεί εξέταση ρουτίνας τόσο προεγχειρητικά όσο και μετεγχειρητικά. Παρά το γεγονός ότι το οσφρητικό επιθήλιο, η γλώσσα και τα κρανιακά νεύρα που συμμετέχουν στη γεύση βρίσκονται στο χειρουργικό πεδίο πολλών επεμβάσεων, η όσφρηση και η γεύση αποτελούν παραμελημένες από τους χειρουργούς αισθήσεις τις οποίες δεν περιλαμβάνουν στις παραμέτρους του περιεγχειρητικού ελέγχου. Σήμερα οι «χημικές αισθήσεις» όπως αυτές χαρακτηρίζονται βρίσκονται στο επίκεντρο της έρευνας τόσο στον τομέα της φυσιολογίας τους όσο και στην κλινική πράξη για τη διερεύνηση των διαταραχών τους και τη θεραπεία τους. 12

2 Εικόνα 1. A. Έλεγχος της οσφρητικής λειτουργίας με το οσφρητικό τεστ Sniffin Sticks. Β. Έλεγχος της γευστικής λειτουργίας με το τεστ Taste strips. Υλικό - Μέθοδοι Το Ιατρείο Όσφρησης και Γεύσης άρχισε τη λειτουργία του τον Ιανουάριο του 2007 στο Γ.Ν. Παπαγεωργίου με σκοπό τη διερεύνηση των διαταραχών των δύο αυτών αισθήσεων. Οι ασθενείς προέρχονται από τις επισκέψεις ασθενών στο γενικό ΩΡΛ εξωτερικό ιατρείο του Νοσοκομείου, από παραπομπές άλλων κλινικών του Νοσοκομείου ή από παραπομπές άλλων Νοσηλευτικών Ιδρυμάτων. Η καταγραφή των ασθενών έγινε με τη χρήση ειδικά δομημένου ιστορικού με προσανατολισμό στις παραπάνω διαταραχές. Η κλινική εξέταση εκτός της πλήρους Ωτορινολαρυγγολογικής εκτίμησης περιλαμβάνει σε όλες τις περιπτώσεις των διαταραχών όσφρησης και γεύσης, ενδοσκόπηση ρινός. Η ενδοσκοπική εκτίμηση της μύτης δίνει πληροφορίες για την κατάσταση της ρινικής κοιλότητας και ιδιαίτερα της οσφρητικής σχισμής που είναι αδύνατο να λάβει κανείς από την πρόσθια ρινοσκόπηση. Το γεγονός ότι ένα σημαντικό τμήμα της αίσθησης της γεύσης οφείλεται Πίνακας 1. Αίτια οσφρητικής δυσλειτουργίας και % συχνότητα στο Ιατρείο Όσφρησης και Γεύσης. Χρονία ρινοκολπίτιδα με ή χωρίς πολύποδες (32.0%) Ιώσεις του ανωτέρου αναπνευστικού (25.3%) Πρεσβυοσμία (15.7%) Νευρολογικά νοσήματα (11.4%) Κρανιοπροσωπικές κακώσεις (11.4%) Διάφορα αίτια (4.2%) στην οπισθορινική όσφρηση αποδεικνύει τη σημασία της ενδοσκόπησης ρινός και στις διαταραχές γεύσης. Συγκεκριμένα η οπισθορινική όσφρηση είναι ο ερεθισμός του οσφρητικού επιθηλίου από οσμηγόνες ουσίες που απελευθερώνονται κατά τη μάσηση τροφών οι οποίες προωθούνται στη μύτη δια του ρινοφάρυγγα από τις κινήσεις της υπερώας. Ο κλινικός έλεγχος περιλαμβάνει επίσης εύχρηστα τεστ όσφρησης και γεύσης με τη βοήθεια των οποίων γίνεται διαχωρισμός των εξεταζομένων σε ανοσμικούς, υποσμικούς και νορμοσμικούς αναφορικά με την όσφρηση, και αγευσικούς, υπογευσικούς και φυσιολογικούς αναφορικά με τη γεύση. Για τον έλεγχο της όσφρησης χρησιμοποιείται η ευρεία μορφή του οσφρητικού τεστ Sniffin Sticks (Burghart, Wedel, Γερμανία), το οποίο χρησιμοποιείται σε μεγάλο αριθμό ειδικών ιατρείων σε όλο τον κόσμο και είναι το προτεινόμενο τεστ όσφρησης από το Working Group on Olfaction and Gustation της Γερμανικής ΩΡΛ Εταιρείας 1. Το τεστ αποτελείται από τρία μέρη: 1. τεστ ουδού της όσφρησης (16 ερωτήσεις), 2. τεστ διακριτικής ικανότητας οσμών (16 ερωτήσεις), και, 3. τεστ αναγνώρισης οσμών (16 ερωτήσεις). Τα δύο τελευταία τμήματα του τεστ είναι υπερουδικά. Το συνολικό σκορ του τεστ κυμαίνεται από 0 έως 48. Η στάθμιση του τεστ σε Γερμανόφωνες χώρες 2 έδειξε ότι τιμές <15 θεωρούνται ανοσμία, υποσμία και >31 φυσιολογική όσφρηση (εικόνα 1Α). Το τεστ αναγνώρισης οσμών μπορεί να χρησιμοποιηθεί και μόνο του ως γρήγορο screening τεστ παρουσίας ή όχι οσφρητικής δυσλειτουργίας πριν κανείς χρησιμοποιήσει την ευρεία μορφή του τεστ 3. Στις περιπτώσεις όπου το αποτέλεσμα του οσφρητικού τεστ είναι ενδεικτικό οσφρητικής δυσλειτουργίας χωρίς η ενδοσκόπηση να μπορεί λόγω ανατομικών ανωμαλιών 14

3 Πίνακας 2. Αίτια γευστικής δυσλειτουργίας και αριθμός ασθενών που αντιμετωπίστηκαν στο Ιατρείο Όσφρησης και Γεύσης. Ακτινοβολία κεφαλής τραχήλου 7 Φάρμακα 5 Χειρουργικές επεμβάσεις 4 Επεμβάσεις μέσου ωτός 3 Μικρολαρυγγοσκόπηση 1 Σύνδρομο Sjögren 3 Κάπνισμα 2 Υπερευαισθησία τριδύμου 1 να ελέγξει ικανοποιητικά την οσφρητική σχισμή, ο έλεγχος ολοκληρώνεται με αξονική τομογραφία για τον αποκλεισμό ρινοκολπίτιδας της οσφρητικής σχισμής (Olfactory cleft disease). Η υποψία συγγενούς ανοσμίας ή νευρολογικών βλαβών ελέγχεται με MRI εγκεφάλου για τον έλεγχο των κεντρικών δομών της όσφρησης. Ο έλεγχος σε ορισμένες περιπτώσεις συμπληρώνεται με τον αντικειμενικό έλεγχο της ροής του αέρα από τη μύτη με ρινομανομετρία ιδιαίτερα όταν το αίτιο της οσφρητικής δυσλειτουργίας φαίνεται να σχετίζεται με χρόνια φλεγμονή του βλεννογόνου (π.χ. αλλεργική ρινίτιδα). Ο δυναμικός έλεγχος χωρίς και μετά αποσυμφόρηση βοηθά στην καταγραφή της συμμετοχής της ρινικής απόφραξης στην οσφρητική δυσλειτουργία. Τέλος οι ασθενείς καταγράφουν την ένταση των υποκειμενικών τους συμπτωμάτων με τη βοήθεια μιας οπτικής κλίμακας από Στον έλεγχο της γεύσης χρησιμοποιείται το τεστ taste strips (Burghart, Wedel, Γερμανία) 16 ερωτήσεων. Ο ασθενής καλείται να αναγνωρίσει τις γεύσεις του ξινού, αλμυρού, πικρού, γλυκού ή κενού από εμποτισμένα τεμάχια ειδικού χαρτιού σε διαφορετικές συγκεντρώσεις που τοποθετούνται στη γλώσσα. Ένα αποτέλεσμα >8 θεωρείται φυσιολογικό (εικόνα 1Β). Και στα δύο τεστ ο ασθενής καλείται να επιλέξει την απάντηση που καλύτερα περιγράφει την παρουσιαζόμενη οσμή ή γεύση μεταξύ 3 ή 4 επιλογών ακόμα και όταν δεν έχει αναγνωρίσει καμία οσμή ή γεύση (forced choice test). Ο έλεγχος της γεύσης σε όλες τις περιπτώσεις συνοδεύεται και με έλεγχο της ροής του σάλιου. Αυτός γίνεται με τη μέτρηση της διαβροχής ειδικού διηθητικού χαρτιού σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (oral schirmer test - 1 λεπτό). Τιμές κατώτερες των 15 χιλιοστών θεωρούνται δυνητικά παθολογικές και ακολουθεί διερεύνηση με το ίδιο τεστ μετά από πρόκληση (χυμός λεμονιού). Εικόνα 2. Μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου (οβελιαία τομή) στην οποία απεικονίζεται μηνιγγίωμα στην περιοχή του οσφρητικού βολβού το οποίο προκαλούσε μονόπλευρη ανοσμία. Αποτελέσματα Συνολικά εξετάσθηκαν 169 ασθενείς από τους οποίους 140 βρέθηκε να πάσχουν από οσφρητική δυσλειτουρία και 22 από δυσλειτουργία της γεύσης. Από το σύνολο των εξετασθέντων 7 άτομα βρέθηκε να έχουν φυσιολογικά αποτελέσματα παρά την υποκειμενική αίσθηση τους για μειωμένη όσφρηση ή/και γεύση. Η αναλογία ανδρών - γυναικών ήταν 1.3:1 και ο μέσος όρος ηλικίας τα 58.5 έτη. Από τους ασθενείς με οσφρητική δυσλειτουργία το συνηθέστερο αίτιο ήταν η ρινοκολπίτιδα με ή χωρίς πολύποδες (45 ασθενείς). Τα υπόλοιπα αίτια κατά σειρά συχνότητας ήταν οι ιώσεις του ανωτέρου αναπνευστικού (35 ασθενείς), η πρεσβυοσμία (22 ασθενείς), νευρολογικά νοσήματα (16 ασθενείς), κρανιοπροσωπικές κακώσεις (16 ασθενείς), διάφορα αίτια (6 ασθενείς). Σπάνιες περιπτώσεις οσφρητικής δυσλειτουργίας οι οποίες διερευνήθηκαν και διαγνώσθηκαν στο ιατρείο ήταν μια περίπτωση ασθενούς με συγγενή ανοσμία (σύνδρομο Kallman), ασθενής με μηνιγγίωμα του οσφρητικού βολβού (εικόνα 2), ασθενής με εγκεφαλική αιμορραγία στο μετωπο-οφθαλμικό κέντρο της όσφρησης και ανοσμία. Επίσης διαγνώσθηκαν 2 περιπτώσεις ανοσμίας μετά από χειρουργική επέμβαση στη μύτη (πλαστική ρινικού διαφράγματος και ρινοπλαστική). Ιδιαίτερη αναφορά θα πρέπει να γίνει στους ασθενείς με ρινοκολπίτιδα της οσφρητικής σχισμής (4 ασθενείς) (εικόνα 3ΑΒ). Παρά το ότι η παθοφυσιολογία της νόσου είναι γνωστή, η ιδιαιτερότητα της είναι ότι εντοπίζεται μόνο στην οσφρητική σχισμή με αποτέλεσμα κλινικά να εμφανίζεται ως ανοσμία χωρίς τα υπόλοιπα συμπτώματα της ρινοκολπίτιδας. Η πρόγνωση της δυσλειτουργίας της όσφρησης ήταν 15

4 Εικόνα 3. Α. Ενδοσκοπική εικόνα πολύποδα (λευκό βέλος) ο οποίος προέρχεται από την οσφρητική σχισμή (ο αστερίσκος αντιστοιχεί στη μέση ρινική κόγχη). Β. Αξονική τομογραφία παραρρινικών κόλπων (στεφανιαία τομή) στην οποία διακρίνεται η παρουσία ρινοκολπίτιδας της οσφρητικής σχισμής. πολύ καλύτερη στους ασθενείς με ρινοκολπίτιδα με βελτίωση στο 73% των ασθενών μετά από χειρουργική / φαρμακευτική θεραπεία. Η φαρμακευτική θεραπεία περιελάμβανε στεροειδή από του στόματος (μεθυλπρεδνιζολόνη) σε μειούμενη δόση για 10 ημέρες, με επανάληψη εφόσον εντός σύντομου χρονικού διαστήματος υπήρχε υποτροπή των συμπτωμάτων. Αντιβιοτικά σε χαμηλή δοσολογία και μακρά χορήγηση (κλαριθρομυκίνη) δόθηκαν σε περιπτώσεις χωρίς αλλεργικό υπόστρωμα, ενώ αντιλευκοτριενικά (μοντελουκάστη) για μεγάλο χρονικό διάστημα σε ασθενείς με σύνδρομο υπερευαισθησίας στην ασπιρίνη. Επίσης βελτίωση παρουσίασε το 55% και το 32% των ασθενών μετά λοίμωξη αναπνευστικού και κρανιοεγκεφαλική κάκωση αντίστοιχα. Οι ποιοτικές διαταραχές της όσφρησης παρουσίασαν ταχύτερη βελτίωση από τις ποσοτικές με καλύτερη πορεία στους ασθενείς με διαταραχή όσφρησης μετά από ίωση του αναπνευστικού. Οι ασθενείς με διαταραχή γεύσης λόγω ακτινοθεραπείας η οποία περιελάμβανε στο πεδίο της τη στοματική κοιλότητα και τους σιελογόνους αδένες παρουσίασαν στο μέσο της ακτινοθεραπείας τα χειρότερα αποτελέσματα (taste strips μέσο όρο 5.6). Βελτίωση και επιστροφή στα φυσιολογικά όρια τιμών παρουσιάστηκε εντός διμήνου από το πέρας της θεραπείας. Όλοι οι ασθενείς έλαβαν τεχνητό σάλιο ενώ 2 ασθενείς έλαβαν επιπρόσθετα πιλοκαρπίνη (5 mg x 3) έως το πέρας των ακτινοβολιών. Διακοπή φαρμάκων και τροποποίηση αγωγής βελτίωσε τη γεύση σε 4 από τους 5 ασθενείς. Σε ασθενείς με διαταραχή γεύσης μετά από χειρουργική επέμβαση δόθηκε αγωγή 10 ημερών με στεροειδή, με ταχεία βελτίωση σε 2 ασθενείς ενώ στους υπόλοιπους δύο χρειάστηκε διάστημα 6 μηνών για τη βελτίωση της γεύσης. Ένας ασθενής με σύνδρομο Sjögren παρουσίασε σημαντική βελτίωση με αγωγή για την κύρια νόσο του και πιλοκαρπίνη για την αντιμετώπιση της ξηροστομίας. Συζήτηση Η όσφρηση και η γεύση έχουν περιγραφεί με τον όρο «χημικές αισθήσεις» για να αποδοθεί η λειτουργία τους στον ανθρώπινο οργανισμό ως οι αισθήσεις οι οποίες μετέχουν στην κατανόηση, επεξεργασία και υποκειμενική αντίληψη όλων των μοριακών σχηματισμών που υπάρχουν στο περιβάλλον 4. Για πολλά χρόνια οι αισθήσεις αυτές αποτελούσαν ένα πεδίο της ιατρικής χωρίς ιδιαίτερο ερευνητικό ενδιαφέρον. Η πρόσφατη όμως πρόοδος της βασικής έρευνας στον τομέα αυτό δίνει ελπίδες στην αντιμετώπιση των ασθενών που πάσχουν από απώλεια όσφρησης και γεύσης. Οι παθήσεις της μύτης και των παραρρινικών κόλπων οδηγούν συχνά σε μειωμένη οσφρητική ικανότητα ενώ και οι ίδιες οι χειρουργικές επεμβάσεις στην περιοχή αυτή μπορούν να επιφέρουν υποσμία ή και ανοσμία 5. Συγκεκριμένα ο Kimmelman και οι συνεργάτες θεωρούν ότι η πιθανότητα υποσμίας ανοσμίας μετά από ρινοπλαστική είναι 1% 6. Οι μεταβολές αυτές της όσφρησης έχουν σχέση με την ακεραιότητα του οσφρητικού επιθηλίου και των οσφρητικών νηματίων, με μεταβολές του ρεύματος αέρα της ρινικής αναπνοής και με την ύπαρξη φλεγμονής στην περιοχή της οσφρητικής σχισμής. Ένα από τα συχνότερα αίτια οσφρητικής δυσλειτουργίας στη βιβλιογραφία 7 και 16

5 το πρώτο αίτιο στο Ιατρείο Όσφρησης είναι η χρόνια ρινοκολπίτιδα με ή χωρίς πολύποδες. Οι ρινικοί πολύποδες μειώνουν την οσφρητική ικανότητα κυρίως λόγω μηχανικής απόφραξης της οσφρητικής σχισμής. Οι ιστολογικές όμως αλλοιώσεις (αντικατάσταση, μεταπλασία, δομικές αλλαγές) του οσφρητικού επιθηλίου που σχετίζονται με την έκταση και τη διάρκεια της νόσου είναι εξίσου σημαντικοί προγνωστικοί παράγοντες της οσφρητικής ικανότητας. Ο συνδυασμός των παραπάνω παραγόντων έχει σαν αποτέλεσμα την ποικιλία με την οποία παρουσιάζεται κλινικά η οσφρητική δυσλειτουργία στη νόσο 8 και εξηγεί εν μέρει την αδυναμία πρόβλεψης του μετεγχειρητικού αποτελέσματος 9. Σημαντικό στοιχείο της νόσου είναι τόσο η συχνή παρουσία πολυπόδων στην οσφρητική σχισμή που φθάνει το 30% των ασθενών 10, όσο και η αποκλειστική παρουσία της νόσου στην περιοχή που κλινικά εκδηλώνεται μόνο με ανοσμία 11. Θεραπευτικά ιδιαίτερη σημασία έχει η αδυναμία των ρινικών στεροειδών εκνεφωμάτων να φτάσουν στην οσφρητική σχισμή, λόγος για τον οποίο έχουν μικρή αξία στη θεραπεία σε αντίθεση με τα στεροειδή από του στόματος 12. Στις περιπτώσεις οσφρητικής δυσλειτουργίας μετά από λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού τυπικά προηγείται ένα επεισόδιο κοινού κρυολογήματος κατά τη διάρκεια του οποίου η αίσθηση της όσφρησης εξαφανίζεται. Στο διάστημα αμέσως μετά τη λοίμωξη οι ασθενείς συνήθως δεν ανησυχούν αλλά αναζητούν ιατρική βοήθεια 1 με 2 μήνες αργότερα όταν παρά την αποδρομή η απώλεια της όσφρησης παραμένει. Αιτιολογικά ενοχοποιούνται ιοί της ομάδας της γρίππης και της παραϊνφλουέντζας τύπου ΙΙΙ χωρίς να έχει ακόμα αποδειχθεί εργαστηριακά 13. Συχνό φαινόμενο σε αυτές τις περιπτώσεις είναι οι ποιοτικές διαταραχές της όσφρησης (παροσμία, φαντοσμία) με καλή συνήθως πρόγνωση 14. Ανοσμία χωρίς βελτίωση εντός ενός έτους μετά ίωση δεν έχει πολλές ελπίδες καλής πρόγνωσης. Σε χειρότερη μοίρα από πλευράς πρόγνωσης βρίσκονται οι ασθενείς με διαταραχές όσφρησης μετά από κρανιοπροσωπικό τραυματισμό. Εκτός από τις βλάβες των εγκεφαλικών κεντρικών δομών της όσφρησης πολύ συχνά έχουμε διατομή των οσφρητικών νηματίων στο επίπεδο του τετρημένου πετάλου του ηθμοειδούς οστού 14. Στα νευρολογικά νοσήματα ιδιαίτερη σημασία έχει η έκπτωση της όσφρησης στην ιδιοπαθή νόσο του Parkinson και τη νόσο του Alzheimer 15. Ιδιαίτερα για την πρώτη το 80% των ασθενών κατά τη διάγνωση πάσχουν από οσφρητική δυσλειτουργία με αποτέλεσμα ο έλεγχος της όσφρησης να συμπεριλαμβάνεται σήμερα στη διαγνωστική προσέγγιση της νόσου 15. Η έκπτωση της οσφρητικής ικανότητας ενός ατόμου Η χρήση πιστοποιημένων τεστ ελέγχου της όσφρησης και της γεύσης στα πλαίσια ενός ειδικού ιατρείου δημιουργεί μεγάλες δυνατότητες στη διερεύνηση και αναγνώριση διαταραχών που συχνά παρέμεναν αδιάγνωστες. Η βασική αρχή αυτών των τεστ είναι η έκθεση του ασθενούς σε οσφρητικά και γευστικά ερεθίσματα και η λήψη απαντήσεων από αυτόν σε σχέση με την αναγνώριση και την ένταση οσμών και γεύσεων. επηρεάζει αρνητικά δύο αισθήσεις, την όσφρηση και τη γεύση με αποτέλεσμα να επιφέρει σημαντικές αλλαγές στην ποιότητα ζωής του ασθενούς. Αυτό που στην καθημερινή ζωή θεωρείται ως «γεύση», αποτελείται σε μεγάλο ποσοστό από οσφρητικά ερεθίσματα. Οσμηγόνες ουσίες απελευθερώνονται κατά τη μάσηση των τροφών, και μέσω του ρινοφάρυγγα με τη βοήθεια των κινήσεων της υπερώας καταλήγουν στο οπίσθιο μέρος της μύτης και διεγείρουν το οσφρητικό επιθήλιο (οπισθορινική όσφρηση). Επομένως σε κάθε περίπτωση ασθενούς με συμπτώματα γευστικής δυσλειτουργίας η εκτίμηση του θα πρέπει να περιλαμβάνει και έλεγχο της όσφρησης. Οι διαταραχές αυτές γεύσης μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντικές σε ευπαθείς ομάδες πληθυσμού όπως οι ηλικιωμένοι και τα παιδιά 16. Οι διαταραχές γεύσης περιλαμβάνουν εκτός της διαταραχής της οπισθορινικής όσφρησης βλάβες τόσο περιφερικές (γλώσσα, γευστικοί κάλυκες) όσο και κεντρικότερες (κρανιακά νεύρα γεύσης και κεντρικές δομές). Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διαταραχές γεύσης κατά τη διάρκεια ακτινοβολίας σε ασθενείς με καρκίνο κεφαλής και τραχήλου επειδή επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα ζωής λόγω της κακής σίτισης των ασθενών και της ψυχολογικής επιβάρυνσης 17. Η έκπτωση της γευστικής λειτουργίας οφείλεται τόσο σε απευθείας βλάβες των γευστικών καλύκων όσο και στην ξηροστομία. Η θεραπεία με τεχνητό σάλιο και ενδεχόμενα πιλοκαρπίνη κατά το διάστημα της ακτινοβολίας βοηθά με σημαντική βελτίωση σε διάστημα λίγων μηνών 17. Θα πρέπει τονιστεί η σημασία του ελέγχου της χρόνιας φαρμακευτικής αγωγής ενός ασθενή που παραπονείται για διαταραχή τη γεύσης. Τα περισσότερα φάρμακα απεκκρίνονται στο σάλιο με αποτέλεσμα να τροποποιούν τα γευστικά ερεθίσματα σε περιφερικό επίπεδο. Η γεύση επηρεάζεται σε ωτοχειρουργικές επεμβάσεις μετά από βλάβη της χορδής του τυμπάνου αλλά και σε άλλες επεμβάσεις όπως π.χ. η αμυγδαλεκτομή 18 και η μικρολαρυγγοσκόπηση 19 από πίεση ή και τρώση κλάδων του γλωσσοφαρυγγικού νεύρου. Η χρήση πιστοποιημένων τεστ ελέγχου της όσφρησης και της γεύσης στα πλαίσια ενός ειδικού ιατρείου δημιουργεί μεγάλες δυνατότητες στη διερεύνηση και αναγνώριση διαταραχών που συχνά παρέμεναν αδιάγνωστες. Η βασική αρχή αυτών των τεστ είναι η έκθεση του ασθενούς σε οσφρητικά και γευστικά ερεθίσματα και η λήψη απαντήσεων από αυτόν σε σχέση με την αναγνώριση και την ένταση οσμών και γεύσεων. Οι μέθοδοι αυτοί έχουν πολλά πλεονεκτήματα στην καθημερινή κλινική πράξη αλλά και κάποιους περιορισμούς. 18

6 Το σημαντικότερο πλεονέκτημα ιδιαίτερα των πιο απλών τεστ είναι ο μικρός χρόνος που απαιτούν. Το γεγονός αυτό τα κάνει πολύ χρήσιμα εργαλεία στην κλινική πράξη για την αδρή εκτίμηση της οσφρητικής και γευστικής λειτουργίας 2. Για να επιτευχθεί αυτό χρειάζεται μια μεγάλη βάση δεδομένων βασισμένη σε φυσιολογικό πληθυσμό και σε ασθενείς 3. Το ιατρείο όσφρησης και γεύσης χρησιμοποιεί τέτοια πιστοποιημένα τεστ, με ευαισθησία άνω του 90% όσον αφορά τη διάκριση των παθολογικών ομάδων πληθυσμού, ενώ το οσφρητικό τεστ Sniffin Sticks τροποποιήθηκε και σταθμίστηκε ειδικά για τον Ελληνικό πληθυσμό 20. Παρά τη χρησιμότητα τους τα τεστ αυτά έχουν ένα σημαντικό περιορισμό. Βασίζονται στη συνεργασία του ασθενή και όταν αυτή δεν υπάρχει η πραγματοποίηση του ελέγχου είναι πάρα πολύ δύσκολη ή ακόμα και αδύνατη. Αυτό μπορεί να συμβεί σε ασθενείς που υποκρίνονται, σε ασθενείς με νοητική στέρηση, σε ασθενείς με νευρολογικές παθήσεις ή σε παιδιά. Ιδιαίτερα σε ιατρονομικά προβλήματα η ανάγκη πιστοποίησης με εντελώς αντικειμενικά μέσα της οσφρητικής δυσλειτουργίας απαιτεί την ανάπτυξη της αντικειμενικής οσφρησιομετρίας στη χώρα μας (απεικονιστικές μέθοδοι, προκλητά δυναμικά) γεγονός που βρίσκεται σε εξέλιξη στο Νοσοκομείο μας. Οι διαταραχές της όσφρησης και της γεύσης επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών ενώ αρκετοί βιώνουν επικίνδυνα ατυχήματα στην καθημερινή τους ζωή όπως κατανάλωση αλλοιωμένων τροφών ή μη αναγνώριση καπνού και βλαβερών αερίων στον αέρα (π.χ. αναθυμιάσεις από καυστήρες). Η ανάπτυξη ειδικών ιατρείων συμβάλει στην καλύτερη αναγνώριση και αντιμετώπιση των παθήσεων αυτών ενώ ταυτόχρονα δίνει ερευνητικές δυνατότητες σε ένα τομέα ταχέως αναπτυσσόμενο. Το ιατρείο όσφρησης και γεύσης συμμετέχει σε ένα Ευρωπαϊκό δίκτυο αντίστοιχων ιατρείων με κέντρο αναφοράς το Πανεπιστήμιο της Δρέσδης στη Γερμανία για τη διενέργεια πολυκεντρικών μελετών. Summary Smell and Taste Clinic results: 1 year of experience Iord. Konstantinidis, A.Printza, V.Nicolaidis, G.Kekes 2nd ORL University Department, Papageorgiou Hospital, Thessaloniki, Greece Purpose: to present all patients who attended the smell and taste clinic within a year, their symptoms, assessment, diagnostic procedure, therapeutic options and their prognosis. Material-Methods: In total 169 patients were examined (95 male, 74 female) with a mean age 58 years. Diagnostic procedure included history focused on dysfunction of the chemical senses, nasal endoscopy, olfactory testing (sniffin sticks battery), taste testing (taste strips), saliva flow test, and imaging if required (CT or MRI). Olfactory dysfunction due to nasal obstruction was additionally assessed with the use of rhinomanometry. Patients rated their symptoms with a visual analogue scale (0-100). Results: In total 140 patients suffered from olfactory dysfunction and 22 patients from taste dysfunction. The causes of olfactory dysfunction were chronic rhinosinusitis with or without polyps (32%), upper respiratory infections (25%), presvyosmia (23%), neurologic disorders (9%) and craniofacial traumas (8%). Qualitative olfactory dysfunction was present in 15% of patients mainly after upper respiratory infections. Patients with chronic rhinosinusitis presented the best prognosis (73%). Post-infection and post-traumatic olfactory dysfunction presented improvement in 55% and 32% of patients respectively. Etiologic factors of taste dysfunction were mainly radiotherapy, medicines and surgery. Irradiated patients with head and neck malignancies presented significant taste improvement after treatment with artificial saliva and pilocarpine within two months post-radiotherapy. Modification of medical treatment had positive impact on taste in 4 patients. Conclusion: Olfactory and taste disturbances affect a significant percentage of the general population especially the elderly. A Smell and Taste Clinic can help in the systemic diagnosis and treatment of these disorders. Key words: Olfaction, taste, anosmia, ageusia. Βιβλιογραφία - References 1. Kobal G, Hummel T, Sekinger B, Barz S, Roscher S, Wolf S. Sniffin Sticks : screening of olfactory performance. Rhinology 1996; 34: Kobal G, Klimek L, Wolfensberger et al. Multicenter investigation of 1036 subjects using a standardized method for the assessment of olfactory function combining tests of odor identification, odor discrimination, and olfactory thresholds. Eur Arch Otorhinolaryngol 2000; 257: Hummel T, Kobal G. Screening of olfactory function with a four-minute odor identification test: reliability, normative data, and investigations in patients with olfactory loss. Ann Otol Rhinol Laryngol 2001; 110: Hüttenbrink KB. Disorders of smell and taste. Standard and recent methods in diagnosis and therapy. Laryngorhinootologie 1997; 76: Briner HR, Simmen D, Jones N. Impaired sense of smell in patients with nasal surgery. Clin Otolaryngol 2003; 28(5): Kimmelman CP. The risk to olfaction from nasal surgery. Laryngoscope 1994; 104: Landis BN, Konnerth CG, Hummel T. A study on the frequency of olfactory dysfunction. Laryngoscope 2004; 114: Kern RC, Conley B, Haines K, Robinson AM. Pathology of the olfactory mucosa: Implications for the treatment of olfactory dysfunction. Laryngoscope 2004; 114: Konstantinidis Ι, Triaridis S, Printza A, Ferekidis E, Vital V, Constantinidis J. Olfactory dysfunction in nasal polyposis: correlation with computed tomography findings. ORL rel spec 2007; 69: Masaki M, Tanaka Y. Nasal polyps in the olfactory cleft. Laryngoscope 1998; 108: Biacabe B, Faulcon P, Amanou L, Bonfils P. Olfactory cleft disease. An analysis of 13 cases. Otolaryngol Head Neck Surg 2003; 152: Heilmann S, Hüttenbrink KB, Hummel T. Local and systemic administration of corticosteroids in the treatment of olfactory loss. Am J Rhinol 2004; 18: Konstantinidis Ι, Muller A, Frasnelli J, Reden J, Quante T, Damm M, Hummel T. Post-infectious olfactory dysfunction exhibits a seasonal pattern. Rhinology 2006; 44: Frasnelli J, Reden J, Muller A, Konstantinidis I, Landis B, Hummel T. Recovery of olfactory function following closed head injury or infections of the upper respiratory tract. Arch Otolaryngol Head Neck Surg 2006; 132: Hawkes C, Olfaction in neurodegenerative disorder. Mov Disord 2003; 18(4): Konstantinidis I, Triaridis S, Triaridis A, Petropoulos I, Karagiannidis Κ, Kontzoglou G. How do children with adenoid hypertrophy smell and taste? Clinical assesment of olfactory function pre- and post-adenoidectomy. Int J Ped Otolaryngol 2005; 18: Rubira CM, Devides NJ, Ubeda LT et al. Evaluation of some oral postradiotherapy sequelae in patients treated for head and neck tumors. Braz Oral Res 2007; 21(3): Mueller CA, Khatib S, Landis BN, Temmel AF, Hummel T. Gustatory function after tonsillectomy. Arch Otolaryngol Head Neck Surg 2007; 133(7): Landis BN, Giger R, Dulguerov P, Hugentobler M, Hummel T, Lacroix JS. Gustatory function after microlaryngoscopy. Acta Otolaryngol 2007; 127(10): Konstantinidis I, Printza A, Genetzaki S, et al. Cultural adaptation of an olfactory identification test: the Greek version of Sniffin Sticks. Rhinology 2008, in press. Ω 20

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ - ΔΡΑΓΑΝΑΣ Τ.Κ. 68100 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Δ/ντής: Kαθηγητής Β. Δανιηλίδης DEMOKRITUS UNIVERSITY

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ Το δεύτερο αιώνα ο Γαληνός τόνιζε τη συσχέτιση ρινικών συμπτωμάτων και άσθματος συνιστώντας

Διαβάστε περισσότερα

Απ. Χατζηευθυμίου Αν Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας

Απ. Χατζηευθυμίου Αν Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Απ. Χατζηευθυμίου Αν Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Το 80% περίπου της γεύσης του φαγητού παρέχεται στην πραγματικότητα από την αίσθηση της όσφρησης. Η μυρωδιά μιας ουσίας σχετίζεται άμεσα με τη χημική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΡΙΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΡΙΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΡΙΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ Γενικά Η κεντρική θέση και ο σημαντικότατος ρόλος που κατέχει η μύτη στην ανατομία και την λειτουργία του ανώτερου αναπνευστικού και συνολικά του ΩΡΛ συστήματος είναι αδιαμφισβήτητος

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων ΥΔΡΟΚΕΦΑΛΟΣ Το εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) είναι ένα υγρό το οποίο περιβάλλει τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό και είναι υπεύθυνο για την προστασία και τη θρέψη τους. Ο υδροκέφαλος είναι μια παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση της ακουστικής ρινομετρίας και της μέγιστης ροής εισπνεόμενου αέρα ως αντικειμενικά εργαλεία αξιολόγησης της ρινικής απόφραξης σε ασθενείς

Σύγκριση της ακουστικής ρινομετρίας και της μέγιστης ροής εισπνεόμενου αέρα ως αντικειμενικά εργαλεία αξιολόγησης της ρινικής απόφραξης σε ασθενείς 219 Σύγκριση της ακουστικής ρινομετρίας και της μέγιστης ροής εισπνεόμενου αέρα ως αντικειμενικά εργαλεία αξιολόγησης της ρινικής απόφραξης σε ασθενείς με χρόνια ρινοκολπίτιδα. 220 Πρώιμος Ε, Λαδιάς Α,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες;

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες; ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ Τι είναι οι ρινικές κόγχες; Οι Ρινικές κόγχες είναι οστικές δομές μέσα στη μύτη σας που καλύπτονται από τους βλεννογόνους. Ενεργούν ως θερμαντικά σώματα στη μύτη σας, υγραίνουν,

Διαβάστε περισσότερα

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης.

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Α.Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Σπουδαστές: Κάτανα Ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

9 o Πανελλήνιο Συνέδριο Νόσου A lzheimer και Συγγενών Διαταραχών

9 o Πανελλήνιο Συνέδριο Νόσου A lzheimer και Συγγενών Διαταραχών Στρογγυλό Τραπέζι Σωματική άσκηση και Άνοια. Από τη Γενική Ιατρική και την κοινότητα στο νοσοκομείο και στις εξειδικευμένες υπηρεσίες: Παρέμβαση στην Ελλάδα του σήμερα 9 o Πανελλήνιο Συνέδριο Νόσου A lzheimer

Διαβάστε περισσότερα

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012 Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Γυναίκα με χρόνιες ρινικές εκκρίσεις και αίσθημα πίεσης στο γναθιαίο κόλπο Παρουσιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγιάτου Χριστίνα, Ψυχολόγος, Α.Π.Θ. Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer

Αγωγιάτου Χριστίνα, Ψυχολόγος, Α.Π.Θ. Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer Αγωγιάτου Χριστίνα, Ψυχολόγος, Α.Π.Θ. Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer Νευροψυχολογία Η νευροψυχολογία είναι η επιστήμη που μελετά τη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου και τη σχέση του με τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το διάφραγμα;

Τι είναι το διάφραγμα; Σκολίωση ρινικού διαφράγματος ( συγγραφέας ΜΑΛΛΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΡΛ ) Τι είναι το διάφραγμα; Εικόνα 1 Το ρινικό διάφραγμα είναι ένα οστεοχόνδρινο χώρισμα στο εσωτερικό της ρινός που την διαιρεί

Διαβάστε περισσότερα

Η αποκάλυψη της διάγνωσης: ελληνικές και ευρωπαϊκές απόψεις και πρακτικές

Η αποκάλυψη της διάγνωσης: ελληνικές και ευρωπαϊκές απόψεις και πρακτικές Η αποκάλυψη της διάγνωσης: ελληνικές και ευρωπαϊκές απόψεις και πρακτικές Δρ. Παρασκευή Σακκά Νευρολόγος - Ψυχίατρος Πρόεδρος Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών Διευθύντρια Τµήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

Όσα πρέπει να γνωρίζεις για τη σκολίωση ρινικού διαφράγματος

Όσα πρέπει να γνωρίζεις για τη σκολίωση ρινικού διαφράγματος Όσα πρέπει να γνωρίζεις για τη σκολίωση ρινικού διαφράγματος Τι είναι το διάφραγμα; Το ρινικό διάφραγμα είναι ένα οστεοχόνδρινο χώρισμα στο εσωτερικό της ρινός που την διαιρεί σε αριστερή και δεξιά ρινική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Αξονική στεφανιογραφία σε ασθενείς μετά από αορτοστεφανιαία παράκαμψη

Αξονική στεφανιογραφία σε ασθενείς μετά από αορτοστεφανιαία παράκαμψη Αξονική στεφανιογραφία σε ασθενείς μετά από αορτοστεφανιαία παράκαμψη Φώτιος Λάσπας Ακτινοδιαγνώστης Τμήμα Αξονικού-Μαγνητικού Τομογράφου Νοσοκομείο «Υγεία» Εισαγωγή Η αορτοστεφανιαία παράκαμψη αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΟΡΤΗΣ ΚΑΙ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΚΟΙΛΙΑΣ

ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΟΡΤΗΣ ΚΑΙ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΚΟΙΛΙΑΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΟΡΤΗΣ ΚΑΙ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΚΟΙΛΙΑΣ Αλέξανδρος Στεφανίδης Καρδιολόγος Α Καρδιολογικό τμήμα, Γ.Ν.Νίκαιας Παρουσίαση περιστατικού Ανδρας 60 ετών, εισάγεται λόγω ΟΠΟ. Ιστορικό ΑΥ, υπερλιπιδαιμίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΚΠΑ. Ρινίτιδα: Συντηρητικά ή Χειρουργικά

ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΚΠΑ. Ρινίτιδα: Συντηρητικά ή Χειρουργικά ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΚΠΑ Ρινίτιδα: Συντηρητικά ή Χειρουργικά ΡΙΝΙΤΙΔΑ-ΟΡΙΣΜΟΣ Η ρινίτιδα ορίζεται ως φλεγμονή του ρινικού βλεννογόνου και χαρακτηρίζεται από συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

MEDICAL LITE A.E. ΙΑΤΡΙΚΟΣ- ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ Κεντρικό: Μ. Αλεξάνδρου 7-9 Πειραιάς 185 33 Τηλ : (210) 4223811-12-13 Fax: (210) 4132054 e-mail

MEDICAL LITE A.E. ΙΑΤΡΙΚΟΣ- ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ Κεντρικό: Μ. Αλεξάνδρου 7-9 Πειραιάς 185 33 Τηλ : (210) 4223811-12-13 Fax: (210) 4132054 e-mail MEDICAL LITE A.E. ΙΑΤΡΙΚΟΣ- ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ Κεντρικό: Μ. Αλεξάνδρου 7-9 Πειραιάς 185 33 Τηλ : (210) 4223811-12-13 Fax: (210) 4132054 e-mail :info@medical-lite.gr / Website: www.medical-lite.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μυελογενής λευχαιμία

Οξεία μυελογενής λευχαιμία Οξεία μυελογενής λευχαιμία Γενικά στοιχεία Ταξινόμηση και τύποι Ενδείξεις και συμπτώματα Αίτια πρόκλησης Διάγνωση Παρουσίαση και επαναστόχευση από Βικιπαίδεια Οξεία μυελογενής λευχαιμία : Ζήσου Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ.

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ. Νικολέτα Στόγια, Μάριος Φερφέλης, Γ.Ν. Αθηνών, "ΕΛΠΙΣ", Β Χειρουργική Κλινική Εισαγωγή Παρά την σημαντικότατη μείωση της γαστρικής χειρουργικής την τελευταία 20ετία, λόγω της ευρείας χρήσης των νεότερων

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες O εγκέφαλος Ο εγκέφαλος είναι το κέντρο ελέγχου του σώματος μας και ελέγχει όλες τις ακούσιες και εκούσιες δραστηριότητες που γίνονται μέσα σε αυτό. Αποτελεί το

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Μαρκομανωλάκη Ελένη Α. Μ. : 9799 Επιβλέπων καθηγητής : Νάσιος Γρηγόριος

Μαρκομανωλάκη Ελένη Α. Μ. : 9799 Επιβλέπων καθηγητής : Νάσιος Γρηγόριος Μαρκομανωλάκη Ελένη Α. Μ. : 9799 Επιβλέπων καθηγητής : Νάσιος Γρηγόριος Είναι κακώσεις που συμβαίνουν στην περιοχή της κεφαλής Οι κακώσεις αυτές προκαλούνται, όταν : Α) ένα κινούμενο αντικείμενο χτυπήσει

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Γλαύκωμα www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι ακριβώς είναι το γλαύκωμα; Ο όρος γλαύκωμα ορίζει μια ομάδα παθήσεων που τις χαρακτηρίζει μια σταδιακή καταστροφή του οπτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ISBN 978-960-372-099-7 ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΗ Ομότιμη Καθηγήτρια Προληπτικής και Κοινωνικής Οδοντιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών ΟΥΡΑΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΤΟΥ - ΓΑΛΙΤΗ Αναπληρώτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΝΑΚΛΙΣΕΩΣ. Π Φλεβάρη. Β Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκοµείο Αττικόν, Αθήνα

ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΝΑΚΛΙΣΕΩΣ. Π Φλεβάρη. Β Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκοµείο Αττικόν, Αθήνα ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΝΑΚΛΙΣΕΩΣ Π Φλεβάρη Β Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκοµείο Αττικόν, Αθήνα Φυσιολογική βάση DIAGNOSTIC YIELD OF VARIOUS TESTS IN 308 PATIENTS WITH A FINAL DIAGNOSIS ACCORDING TO ESC

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητήρια όργανα. Μιχάλης Ζωγραφάκης Σφακιανάκης Καθηγητής Εφαρμογών Νοσηλευτικής ΤΕΙ Κρήτης

Αισθητήρια όργανα. Μιχάλης Ζωγραφάκης Σφακιανάκης Καθηγητής Εφαρμογών Νοσηλευτικής ΤΕΙ Κρήτης Αισθητήρια όργανα Μιχάλης Ζωγραφάκης Σφακιανάκης Καθηγητής Εφαρμογών Νοσηλευτικής ΤΕΙ Κρήτης Αισθητήρια όργανα Δέρμα Γλώσσα Μύτη Μάτι Αυτί Δέρμα Μελανοκύτταρα χόριο Σμηγματογόνοι αδένες Ορθωτήρας μυς των

Διαβάστε περισσότερα

Ανευρύσματα Εγκεφάλου

Ανευρύσματα Εγκεφάλου Ανευρύσματα Εγκεφάλου Το εγκεφαλικό ανεύρυσμα είναι μια παθολογική διάταση σε ένα μέρος του τοιχώματος ενός αγγείου του εγκεφάλου που οφείλεται σε ένα έλλειμμα του μέσου χιτώνα του τοιχώματος του αγγείου.

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Αντώνης Φανουριάκης Μονάδα Ρευματολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας Δ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» Αθήνα, 01/02/2016

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το γλαύκωμα;

Τι είναι το γλαύκωμα; Τι είναι το γλαύκωμα; Το γλαύκωμα περιλαμβάνει μια ομάδα παθήσεων που βλάπτουν το οπτικό νεύρο, προκαλώντας διαταραχές όρασης, οι οποίες, αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα, μπορούν να εξελιχθούν και να επιφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙ ΑΣ & ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΥΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΙΑΒΗΤΙΚΗΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟEI ΟΠΑΘΕΙΑΣ. ιαβήτης & Οφθαλμός

ΤΜΗΜΑ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙ ΑΣ & ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΥΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΙΑΒΗΤΙΚΗΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟEI ΟΠΑΘΕΙΑΣ. ιαβήτης & Οφθαλμός ΤΜΗΜΑ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙ ΑΣ & ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΥΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΙΑΒΗΤΙΚΗΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟEI ΟΠΑΘΕΙΑΣ ιαβήτης & Οφθαλμός Σακχαρώδης ιαβήτης & Όραση Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μία από τις κύριες αιτίες τύφλωσης στις ανεπτυγμένες

Διαβάστε περισσότερα

Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά

Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Σκοπός Να μελετήσει τη σχέση ανάμεσα στις συγκλεισιακές ανωμαλίες & στην

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

Παπαγεωργίου Χρυσούλα Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Praticien Hospitalier, Centre Hospitalier Universitaire Tenon, Paris

Παπαγεωργίου Χρυσούλα Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Praticien Hospitalier, Centre Hospitalier Universitaire Tenon, Paris Παπαγεωργίου Χρυσούλα Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Praticien Hospitalier, Centre Hospitalier Universitaire Tenon, Paris Κολπική μαρμαρυγή και κίνδυνος θρομβωτικού επεισοδίου Εάν INR

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυμοσύνη και ιοντίζουσες ακτινοβολίες

Εγκυμοσύνη και ιοντίζουσες ακτινοβολίες Εγκυμοσύνη και ιοντίζουσες ακτινοβολίες Δρ. Παναγιώτης Κηπουρός Φυσικός Ιατρικής - Ακτινοφυσικός Εισαγωγή Τα βιολογικά αποτελέσματα στο κύημα λόγω ακτινοβόλησης του εξαρτώνται από : Το στάδιο της ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Συνδρομο Περιοδικου Πυρετου Με Τραχηλικη Λεμφαδενιτιδα, Φαρυγγοαμυγδαλιτιδα Και Αφθωδη Στοματιτιδα (PFAPA)

Συνδρομο Περιοδικου Πυρετου Με Τραχηλικη Λεμφαδενιτιδα, Φαρυγγοαμυγδαλιτιδα Και Αφθωδη Στοματιτιδα (PFAPA) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Συνδρομο Περιοδικου Πυρετου Με Τραχηλικη Λεμφαδενιτιδα, Φαρυγγοαμυγδαλιτιδα Και Αφθωδη Στοματιτιδα (PFAPA) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ PFAPA 1.1 Τι είναι;

Διαβάστε περισσότερα

Ηλικιωμένοι στην Κοινότητα και το Ίδρυμα - στον Αστικό Ιστό και την Ύπαιθρο Συννοσηρότητα

Ηλικιωμένοι στην Κοινότητα και το Ίδρυμα - στον Αστικό Ιστό και την Ύπαιθρο Συννοσηρότητα Ηλικιωμένοι στην Κοινότητα και το Ίδρυμα - στον Αστικό Ιστό και την Ύπαιθρο Συννοσηρότητα Αγγελική Κυπράκη, Ιατρός Άνοια και συννοσηρότητα Η άνοια ορίζεται ως διαταραχή κατά την οποία παρατηρείται έκπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ Νευρολογική Κλινική Γενικού Νοσοκομείου «Πολυκλινική», Αθήνα. Εισαγωγή Ο ίλιγγος, ένα συνηθέστατο αίτιο προσέλευσης ασθενών στο ιατρείο της εφημερίας, συχνά υποκρύπτει επείγουσες καταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ Χ Ο Ν Δ Ρ Ο Μ Α Τ Ι Δ Ο Υ Μ Α Ρ Ι Α Ν Ο Σ Η Λ Ε Υ Τ Ρ Ι Α T E, M S C, Μ Ε Θ Α, Π Γ Ν Α Χ Ε Π Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Όπως είναι ευρέως

Διαβάστε περισσότερα

Υπνική άπνοια : η άποψη του ωτορινολαρυγγολόγου. Λεωνίδας Μανωλόπουλος Αν. καθηγητής Α ΩΡΛ Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών

Υπνική άπνοια : η άποψη του ωτορινολαρυγγολόγου. Λεωνίδας Μανωλόπουλος Αν. καθηγητής Α ΩΡΛ Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Υπνική άπνοια : η άποψη του ωτορινολαρυγγολόγου Λεωνίδας Μανωλόπουλος Αν. καθηγητής Α ΩΡΛ Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Μελέτη ύπνου Ορισμόςαποφρακτικήςυπνικής άπνοιας RDI>5 RDI

Διαβάστε περισσότερα

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure.

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 50, October - November - December 2012, pages 18-22 ORIGINAL REVIEW ARITCLE Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΜΙΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. Θ. "Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ", 2ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - 417 ΝΙΜΙΤΣ, 3Α' ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. ΚΑΒΑΛΑΣ, 4ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΔΠΘ,

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ Κόγιας Ιωάννης: Διευθυντής Καρδιολογικής κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Καρδίτσας Μουλατζίκος Θωμάς:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

Prestige Plus Prestige Comprehensive Standard

Prestige Plus Prestige Comprehensive Standard Διεθνές Πρόγραμμα Υγείας Σύνοψη παροχών AXAPPP Ένα απλό γράφημα για να σας βοηθήσει να επιλέξετε το επίπεδο της κάλυψης που σας ταιριάζει Οι τέσσερις επιλογές που μπορείτε να επιλέξετε Prestige Plus Prestige

Διαβάστε περισσότερα

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α.,

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α., ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΜΑΣ ΣΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ, ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ». Μεϊμέτη Ε., Καφαντάρης Ι., Δόνου Α., Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ.

Διαβάστε περισσότερα

TEΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

TEΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ TEΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΞΟΥΘΕΝΩΣΗ ΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΡΙΒΑΛΟΝΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: MANΩΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

HPV και Καρκίνος του Λάρυγγα

HPV και Καρκίνος του Λάρυγγα Δρ Βασίλειος Νικολαΐδης Επικ. Καθηγητής Α.Π.Θ. Β Πανεπιστηµιακή ΩΡΛ κλινική Γ.Ν. Παπαγεωργίου ü HPV Καρκίνος του Οροφάρυγγα Αίτιο Πρόγνωση Ανταπόκριση στη θεραπεία ü HPV?????? Άλλοι Καρκίνοι Κεφαλής και

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιοριστής (determinant) Συνώνυμα

Προσδιοριστής (determinant) Συνώνυμα Προσδιοριστής Το χαρακτηριστικό (συγγενές, περιβαλλοντικό ή συμπεριφοράς) των ατόμων από το οποίο εξαρτάται η συχνότητα εμφάνισης της μελετώμενης έκβασης Προσδιοριστής (determinant) Συνώνυμα Έκθεση Μελετώμενος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς»

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Οι επιπλοκές του διαβήτη στον άκρο πόδα αποτελούν μια από τις συχνότερες αιτίες: νοσηρότητας,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία.

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. CLINICAL TRIALS ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ 25 Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. Τσάνταλη, Ε. 1,2,3, Οικονομίδης,

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1,

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1, 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Ογκολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση είναι μια συνήθης επιπλοκή

Διαβάστε περισσότερα

Τόπος: Children s Hospital Los Angeles Children s Hospital San Diego

Τόπος: Children s Hospital Los Angeles Children s Hospital San Diego Συγγραφείς & έτος 2004 Kathleen Meeske et al. 2009 Sung L. et al Σκοπός & επιμέρους στόχοι Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να εξετάσει την ποιότητα ζωής και τα επίπεδα κούρασης παιδιών που διαγνώστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου Στα πλαίσια της φυσιολογικής διαδικασίας γήρανσης, το υαλώδες σώμα, το οποίο υπό φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΝΕΓΧΕΙΡΗΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΑΥΤΟ ΙΑΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΔΟΠΡΟΘΕΣΗΣ Βρακοπούλου Γαβριέλλα- Ζωή ¹, Δουλάμη Γεωργία¹,Λαρεντζάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΠΕΤΡΟΣ ΜΠΑΚΑΚΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ - ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Α ΠΑΝ/ΚΗ ΠΝΕΥΜ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ν.Ν.Θ.Α «ΣΩΤΗΡΙΑ» Κλινική Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

nd ACADEMIC ENT DEPARTMENT 2 nd

nd ACADEMIC ENT DEPARTMENT 2 nd ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Β ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ιευθυντής: Αν.Καθηγητής Σ. Μεταξάς ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Ο ΟΣ, ΝΕΑ ΕΥΚΑΡΠΙΑ,, 56403

Διαβάστε περισσότερα

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας»

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Όσο πιο προσεκτικοί, ήπιοι και ευγενικοί είναι οι χειρουργικοί χειρισμοί, τόσο λιγότερος είναι ο μετεγχειρητικός πόνος του ασθενούς, πιο σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

(FESS=Functional Endoscopic Sinus Surgery)

(FESS=Functional Endoscopic Sinus Surgery) Δρ Γεράσιμος Κυριακίδης Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος Dr Yerasimos Kyriakides ENT Surgeon Πόσες εγχειρήσεις παραρρινίων κόλπων διενεργούνται κάθε χρόνο στις ΗΠΑ? Σύμφωνα με κάποιους υπολογισμούς έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου Αλεξάδρα Κολοβού Παιδικές Ιώσεις-Συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Pocket Guide Οδηγός Τσέπης EP3OS

Pocket Guide Οδηγός Τσέπης EP3OS Pocket Guide Οδηγός Τσέπης EP3OS European Position Paper On Rhinosinusitis and Nasal Polyps 2007 GREEK EDITION Translated by: Dr. EFKLIDIS PROIMOS, Cons. ORL Department, Chania General Hospital, Crete

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση αναιμίας, λευκοκυττάρωσης και θρομβοκυττάρωσης στην επιβίωση ασθενών μετά από εκτομή καρκίνου του πνεύμονα

Επίδραση αναιμίας, λευκοκυττάρωσης και θρομβοκυττάρωσης στην επιβίωση ασθενών μετά από εκτομή καρκίνου του πνεύμονα Πρωτότυπη Εργασία Επίδραση αναιμίας, λευκοκυττάρωσης και θρομβοκυττάρωσης στην επιβίωση ασθενών μετά από εκτομή καρκίνου του πνεύμονα Tatjana N. Adžić 1, Gordana D. Radosavljević-Ašić 1, Jelena M. Stojšić

Διαβάστε περισσότερα

Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών «Π&Α.Κυριακού»

Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών «Π&Α.Κυριακού» Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών «Π&Α.Κυριακού» Συγγενής Δυσπλασία του Ισχίου (CDH) Αναπτυξιακή Δυσπλασία του Ισχίου (DDH) Μη φυσιολογική σχέση και ανάπτυξη μηριαίας κεφαλής κοτύλης Αναπτυξιακή Δυσπλασία του Ισχίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

Η ενδοσκοπική χειρουργική των παραρρινίων κοιλοτήτων στην παιδική ηλικία

Η ενδοσκοπική χειρουργική των παραρρινίων κοιλοτήτων στην παιδική ηλικία Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 29, Ιούλιος - Αύγουστος - Σεπτέμβριος 2007, σελίδες 32-37 Η ενδοσκοπική χειρουργική των παραρρινίων κοιλοτήτων στην παιδική ηλικία ΤΟ ΗΜΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ Τι είναι η "λιθίαση του ουροποιητικού" Λιθίαση ουροποιητικού είναι η δημιουργία λίθου ή λίθων μέσα στην αποχετευτική μοίρα του

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ

ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ Η νόσος του Parkinson είναι μια προοδευτικά εξελισσόμενη, εκφυλιστική νόσος του κεντρικού νευρικού συστήματος, είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Η λοίμωξη από τον ιό HPV

Η λοίμωξη από τον ιό HPV Η λοίμωξη από τον ιό HPV Γενικά Ο ιός HPV ή αλλιώς ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων (εικόνα 1) είναι ένας μικρο-οργανισμός που αναπτύσσεται μέσα στα κύτταρα μας, όπως άλλωστε συμβαίνει με όλους τους ιούς.

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα. Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! κατά του. Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου

Παγκόσμια Ημέρα. Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! κατά του. Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου Παγκόσμια Ημέρα κατά του Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου http://www.ifhnos.org/world- cancer- day Σύλλογος Καρκινοπαθών Μακεδονίας- Θράκης 27η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ

ΜΑΡΤΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Άντρας, 56 ετών, μετά από πρωτοεμφανιζόμενα και -μέσα σε λίγες ώρεςεπαναλαμβανόμενα επεισόδια

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης () για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: 1 1 2 3 4 Οι άνθρωποι με συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας (ΟΑ) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε επαγγελματία του τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ Dr. med. Καλλιόπη Αθανασιάδη Χειρουργός Θώρακος Επιµελήτρια Α ΕΣΥ, Π.Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» /ντρια του Θωρακοχειρουργικού Τµήµατος της

Διαβάστε περισσότερα

Τα οφέλη της λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής στην πράξη - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Δευτέρα, 27 Δεκέμβριος :17

Τα οφέλη της λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής στην πράξη - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Δευτέρα, 27 Δεκέμβριος :17 Απαντά ο κ. Θεμιστοκλής Ευκαρπίδης, Γενικός Χειρουργός Ίσως λίγοι από εμάς να είμαστε ενημερωμένοι για τη σπουδαία εργασία που εκτελεί στο σώμα μας, ένα από τα όργανα του, η χοληδόχος κύστη. Εκεί μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Ο διαχωρισµός της θωρακικής αορτής αποτελεί την πιο επείγουσα και καταστροφική

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μία χημική ουσία (στερόλη), που αυξάνει στον οργανισμό με την κατανάλωση λιπαρών ουσιών.

Είναι μία χημική ουσία (στερόλη), που αυξάνει στον οργανισμό με την κατανάλωση λιπαρών ουσιών. Υψηλή Χοληστερίνη: Αίτια και Θεραπεία - Συνήθη Ερωτήματα των ασθενών στη Μαχόμενη Κλινική Γράφει: Αναστασία Μοσχοβάκη, Ιατρός Ειδικός Παθολόγος Τι είναι η χοληστερόλη; Είναι μία χημική ουσία (στερόλη),

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΜΕΓΕΘΕΣ ΛΑΧΝΩΤΟ ΑΔΕΝΩΜΑ ΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΟΥ

ΕΥΜΕΓΕΘΕΣ ΛΑΧΝΩΤΟ ΑΔΕΝΩΜΑ ΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΟΥ ΕΥΜΕΓΕΘΕΣ ΛΑΧΝΩΤΟ ΑΔΕΝΩΜΑ ΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΟΥ Ευσταθίου Μ., Μήκα Α., Ντούνης Χ., Σαρδέλη Ι., Γρηγοράκη Δ., Τσακαλάκη Α., Σκούντζος Γ., Κέντον Θ., Καββαδίας Σ. ΤΜΗΜΑ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ του ΚΩΝ/ΝΟΥ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ του ΚΩΝ/ΝΟΥ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ του ΚΩΝ/ΝΟΥ Επιµελητής Κέντρου Ωτορινολαρυγγολογίας, Χειρουργικής Κεφαλής και Τραχήλου, Χειρουργικής Βάσης Κρανίου. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΗΜΕΡ/ΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ : 26

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Ιωάννης Μπιζάκης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Ιωάννης Μπιζάκης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Ιωάννης Μπιζάκης ΟΡΓΑΝΩΣΗ-ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2016-2017 6η ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΛΑΡΙΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα

Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Γ. Λάζαρος, Π. Βασιλείου, Κ. Αντωνάτου, Χ. Κουτσιανάς, Γ. Γεωργιόπουλος, Δ. Βασιλόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ Εκπόνηση: Δρ. Αναστάσιος Παππάς

ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ Εκπόνηση: Δρ. Αναστάσιος Παππάς ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ Εκπόνηση: Δρ. Αναστάσιος Παππάς Νοσοκομείο. ερευνητής. Ημερομηνία συνέντευξης: α/α: Ονοματεπώνυμο ασθενούς:.φύλο: Ύψος: cm. Βάρος: Kgr. Μέγιστο βάρος:. Διάρκεια..

Διαβάστε περισσότερα

Φώτιος Ν. Κοθώνας Γαστρεντερολόγος

Φώτιος Ν. Κοθώνας Γαστρεντερολόγος Φώτιος Ν. Κοθώνας Γαστρεντερολόγος Αιτιολογία πεπτικού έλκους Σχάση του βλεννογόνου που επεκτείνεται έως τη βλεννογόνια μυική στιβάδα Δύο κύριες αιτίες: -Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού -ΜΣΑΦ και ασπιρίνη

Διαβάστε περισσότερα