ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ ΣΤΟ ΓΑΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ ΣΤΟ ΓΑΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ"

Transcript

1 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ Μ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΥ Ὁμ. Καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ ΣΤΟ ΓΑΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ Τό ζητούμενο γιά τήν σημερινή οἰκογένεια εἶναι ἡ πνευματική ζωή. Αὐτός καθ ἑαυτόν ὁ Γάμος εἶναι μιά πνευματική πραγματικότητα. Τήν ἕνωση τῶν συζύγων ἀνάγει ἡ Ἐκκλησία μας στήν ἕνωση τοῦ Χριστοῦ μέ τήν Ἐκκλησία. Ἄν λείψει ἡ ἕνωση αὐτή, τότε ὁ Γάμος ὁμοιάζει μέ οἰκοδομή χωρίς θεμέλια, πού στήν πρώτη δοκιμασία μετατρέπεται σέ σωρό ἐρειπίων. Γι αὐτό ἔχομε αὔξηση τῶν διαζυγίων. Γι αὐτό μέ τήν πρώτη διαφωνία τοῦ ζευγαριοῦ δέν ὑπάρχει ὑπομονή, ἀλληλοϋποχώρηση καί ἀγάπη γιά νά συμβιβασθοῦν τά διεστῶτα. Ἄν ὁ δεσμός δέν ἔχει πνευματικά στηρίγματα, δέν ἔχουν τήν δύναμη οἱ σωματικοί, ὑλικοί καί κοινωνικοί παράγοντες νά ἀποτρέψουν τίς ρωγμές καί τήν διάλυση τοῦ Γάμου. ISBN: ΕκδοσΕισ ιερασ ΜητροπολΕωσ Φθιωτιδοσ λαμια

2 ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ ΣΤΟ ΓΑΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ

3 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ Μ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΥ Ὁμ. Καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν ΣΕΙΡΑ: ΓΑΜΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 3 ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ ΣΤΟ ΓΑΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ ΕκδοσΕισ ιερασ ΜητροπολΕωσ Φθιωτιδοσ λαμια 2014

4 Ἀλέξανδρος Μ. Σταυρόπουλος, ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ ΣΤΟ ΓΑΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ Σχέδια ἐξωφύλλου: Εἰκόνα Ἰωακείμ καί Ἄννα Σχέδιο ὀπισθοφύλλου: Νικολάου Γύζη, Τά ἀρραβωνιάσματα (1875) Α Ἔκδοση: Μάρτιος 2014 ISBN: Ἐπιμέλεια: Τριαντάφυλλος Κ. Μπολτέτσος, Δρ. Θ., Ὑπεύθυνος Κέντρου Γάμου καὶ Οἰκογένειας Ἱ. Μητροπόλεως Φθιώτιδος. Φωτοστοιχειοθεσία, σελιδοποίηση, ἐκτύπωση, βιβλιοδεσία: Τυπογραφεῖον Μέλισσα, Ἀσπροβάλτα. Tηλ EΚΔΟΣΕΙΣ IΕΡΑΣ MΗΤΡΟΠΟλΕΩΣ ΦΘΙΩΤΙΔΟΣ λαμiα ΤΗλ.: fax:

5 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Δέν ὑπάρχει καμμιά ἀμφιβολία, ὅτι ἡ οἰκογένεια στή σημερινή ἐπο χή διέρχεται πολυμέτωπη κρίση. Σ αὐτήν συντελοῦν πολλοί παράγοντες ἐκ τῶν ὁποίων ὁ σημαντικότερος εἶναι ἡ ἀπομάκρυνσή της ἀπό τίς προ αιώνιες ἀρχές καί ἡ εἰσαγωγή ἀρχῶν, ἠθῶν καί συνηθειῶν τοῦ λεγο μέ νου συγχρόνου πνεύματος, πού δυστυχῶς δέν δημιουργεῖ προϋποθέσεις προόδου καί εὐτυχίας, ἀλλά, ὅπως δείχνουν τά πράγματα, κατα κερμα τίζει τήν ἑνότητα, δημιουργεῖ ψευδαίσθηση εὐτυχίας καί ὑποβιβάζει αὐτόν τόν ἱερό καί φυσικό δεσμό, τόν ὁποῖο ἡ Ἐκκλησία θέλοντας νά τονίσει τήν ἀκεραιότητα καί σωστικότητά του τόν ὀνομάζει «κατ οἶκον Ἐκκλησία». Τό ζητούμενο γιά τήν σημερινή οἰκογένεια εἶναι ἡ πνευματική ζωή. Αὐτός καθ ἑαυτόν ὁ Γάμος εἶναι μιά πνευματική πραγματικότητα. Τήν ἕνωση τῶν συζύγων ἀνάγει ἡ Ἐκκλησία μας στήν ἕνωση τοῦ Χριστοῦ μέ τήν Ἐκκλησία. Ἄν λείψει ἡ ἕνωση αὐτή, τότε ὁ Γάμος ὁμοιάζει μέ οἰκοδομή χωρίς θεμέλια, πού στήν πρώτη δοκιμασία μετατρέπεται σέ σωρό ἐρειπίων. Γι αὐτό ἔχομε αὔξηση τῶν διαζυγίων. Γι αὐτό μέ τήν πρώτη διαφωνία τοῦ ζευγαριοῦ δέν ὑπάρχει ὑπομονή, ἀλληλοϋπο χώ ρηση καί ἀγάπη γιά νά συμβιβασθοῦν τά διεστῶτα. Ἄν ὁ δεσμός δέν ἔχει πνευματικά στηρίγματα, δέν ἔχουν τήν δύναμη οἱ σωματικοί, ὑλικοί καί κοινωνικοί παράγοντες νά ἀποτρέψουν τίς ρωγμές καί τήν διάλυση τοῦ Γάμου. Ἡ Ἐκκλησία μας δέν ἔχει σταματήσει στήν ἱερολογία τοῦ Μυστηρίου τοῦ Γάμου νά τονίζει τήν ἐκκλησιολογία καί πνευματικότητα τοῦ Γάμου. Στίς εὐχές, στούς ὕμνους, στά ἀναγνώσματα, στήν τελετουργική, στά σύμβολά του σέ κάθε στιγμή τοῦ Μυστηρίου προβάλλει τήν ἀνάγκη τῆς ³ 5 µ

6 πνευματικότητος γιά τήν στερέωση τοῦ δεσμοῦ μέχρι θανάτου. Πόσοι, ὅμως, τήν ὥρα αὐτή παρακολουθοῦν καί κατανοοῦν τά ἱερά λόγια τῆς Ἐκκλησίας; Δυστυχῶς ἔχομε περιορίσει τό Μυστήριο μόνο στήν κοινωνική του πλευρά καί ὑποτιμήσει τήν οὐσία. Ἡ ἐπιπολαιότητα αὐτή μᾶς στοιχίζει ἀργότερα, ὅταν θά φανοῦν τά πρῶτα σύννεφα καί θά χρειασθοῦν οἱ νεό νυμφοι ἀποθέματα δυνάμεων γιά νά ὑπερβοῦν τήν κρίση. Οἱ ἐπι πτώ σεις τῆς ἀπνευμάτιστης οἰκογένειας ἐπεκτείνεται καί στά νέα μέλη μέ ἀνυπολόγιστες συνέπειες στή ζωή, στήν πρόοδο καί στήν πνευμα τι κό τητα τῶν παιδιῶν. Ὁ Γάμος γιά νά μακροημερεύσει καί ἡ οἰκογένεια γιά νά εὐτυχήσει χρειάζεται πνευματική ζωή. Γι αὐτό τό λόγο ἡ Ἱερά Μητρόπολίς μας στή σειρά εὐλήπτων φυλλαδίων γιά τόν Γάμο καί τήν Οἰκογένεια ἐκδίδει καί τό παρόν, πού εἶναι προσφορά τοῦ Ὁμοτίμου Καθηγητοῦ τῆς Θεολο γικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν κ. Ἀλεξάνδρου Σταυροπούλου, γιά νά προσφέρει στήριγμα στά νέα ζευγάρια καί τρόπους βιώσεως τῆς πνευματικῆς ζωῆς στό Γάμο τους καί στήν οἰκογένειά τους. Μακάρι τό φυλλάδιο αὐτό νά βοηθήσει, ὅσους τό διαβάσουν, νά βάλουν ἀρχή γιά μιά ὑπεύθυνη πνευματική ζωή μέσα στό Γάμο μέ τόν Χριστό ἐγγυητή τῆς συμπορεύσεώς τους καί τῆς ἀγάπης τους. Μετά πατρικῶν εὐχῶν καί ἀγάπης. Ὁ Φθιώτιδος Νικόλαος λαμία, 13 Φεβρουαρίου 2014 Ἀκύλα καί Πρισκίλλης τῶν Μαρτύρων. ³ 6 µ

7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟλΟΓΟΣ...3 ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ ΣΤΟ ΓΑΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ Ὀρθόδοξη πνευματική ζωή καί γάμος...7 Τέσσερις οὐσιώδεις πλευρές...9 «Ἐφημεροποίηση» τοῦ αἰωνίου...13 Ἡ Ἀκολουθία τοῦ Γάμου καί ἡ ἀκολουθία τοῦ Ἰησοῦ...19

8 «Ξεκίνημα παντός... καιροῦ» (πίνακας Δάφνης Ἀγγελίδου).

9 ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ ΣΤΟ ΓΑΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΟΥ 21 ου ΑΙΩΝΑ Σέ μία ἐποχή, κατά τήν ὁποία οἱ σύγχρονοί μας, παρά τό ὑλικό φρόνημα πού ἐπικρατεῖ, ἐπιδιώκουν μία πνευματικότητα ἡ ὁποία, ὅμως, ἀπομακρύνεται ἀπό μία θρησκευτική ἤ ἐκκλησιαστική ἀφετηρία, θά ἦταν χρήσιμο νά ἀνιχνεύσουμε τό πῶς ἡ ὀρθόδοξη παράδοση βιώνει τήν πνευματική ζωή ὡς ζωή ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι. Νὰ δοῦμε ἐπίσης τὶ προτείνει ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία στό σύγχρονο ἄνθρωπο γιὰ μιὰ τέτοια ζωή βιωμένη ὅμως στὴν καθημερινότητα τοῦ γάμου καὶ τῆς οἰκογένειας, ἔτσι ὥστε νά μπορέσει νά ἐκπληρώσει τὸ ζεῦγος τήν ἐπί γῆς βιοτή του ἀτενίζοντας συγχρόνως καί προσδοκώντας τήν ἐρχόμενη Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Τὸ κείμενο ποὺ ἀκολουθεῖ ἐπιχειρεῖ νὰ ἐμβαθύνει στὴν πιὸ πάνω θεματική καί θά προσπαθήσει νά ἐξάγει ἀπό τούς θησαυρούς τῆς Παραδόσεως «καινά καί παλαιά» ἱκανά νά διαφωτίσουν τά σύγχρονα ζευγάρια στίς ὑπάρχουσες διαστάσεις τῆς πνευματικῆς τους ζωῆς. Ἄς ξεκινήσουμε μέ κάποιες διαπιστώσεις. Ὀρθόδοξη πνευματική ζωή καί γάμος Ἡ κοινωνία τῶν φύλων μέσα στό γάμο συνιστᾶ θεόσδοτη πραγματικότητα ἱκανή νά ἀνταποκριθεῖ στό σχέδιο ζωῆς τοῦ Θεοῦ γιά τόν ἄνθρωπο καί νά ταιριάξουν τά φῦλα μ αὐτό τά δικά τους σχέδια. ³ 9 µ

10 aλεξανδρου Μ. σταυροπουλου Στό σχέδιο αὐτό περιλαμβάνεται ἡ ἔνταξη τοῦ γάμου μέσῳ τοῦ μυστηρίου τοῦ γάμου στό μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας. Κατ αὐτόν τόν τρόπον, ὁ γάμος, τόν ὁποῖον ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἀποκαλεῖ «μικρή Ἐκκλησία», ἀναπτύσσεται καί αὐξάνει μέσα στή ζωή τῆς Ἐκκλησίας, πού ζωοποιεῖται ἀπό τό Ἅγιο Πνεῦμα. Μιλώντας γιά ὀρθόδοξη πνευματική ζωή στή συνάφειά της μέ τόν γάμο δέν ἐννοοῦμε τίποτε περισσότερο ἤ τίποτε λιγότερο ἀπό τό γάμο ἔτσι ὅπως αὐτός προσκαλεῖται νά ζήσει μέσα στήν ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας, γιά νά ζήσει, νά χαίρεται καί νά περισσεύει. Θά ἔλεγα ὅτι ἡ ὀρθόδοξη πνευματική ζωή εἶναι ἐγγύηση, ὁ ἀρραβώνας, δηλαδή, γιά νά ζήσει ὁ γάμος. Πνευματική ζωή εἶναι ἡ ζωή πού τή ζοῦμε ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ, κατενώπιον τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στά πλαίσια τῆς Ἐκκλησίας. Τό Ἅγιο Πνεῦμα περιβάλλει μέ τή δύναμή Του καί τή χάρη Του κάθε γαμήλια ἀνθρώπινη σχέση, πού δεσμεύεται «εἰς Χριστόν καί εἰς τήν Ἐκκλησίαν» (Ἐφεσίους 5, 32). Μεταμορφώνει καί μεταβάλλει τή σχέση ἄνδρα-γυναίκας σέ μικρή ἐκκλησία. Ἀνοίγει αὐτή τή μικρή ἐκκλησία στίς διαστάσεις τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας καί παρέχει στούς συζύγους «ἀγάπην τελείαν». Ἐκεῖνο πού ἔχει σημασία εἶναι ὅτι μέ τήν ἐκκλησιολογική καί ἁγιοπνευματική προοπτική πού ἀναφέραμε, ὁ γάμος εἰσέρχεται σέ μία δυναμική πορεία, διαγράφοντας μία τροχιά πού δέν εἶναι ἐκ τῶν προτέρων προδιαγεγραμμένη. Κινεῖται σέ δρόμους πού ἐξαρτῶνται σέ ἕνα μεγάλο βαθμό ἀπό τούς ἴδιους γιά νά τούς χαράξουν καί νά τούς βαδίσουν «ὦμο τόν ὦμο οἱ δυό μαζί ἀντέχοντας τό βάρος ἀπό τά μελλούμενα» καθώς λέει καί ὁ ποιητής. Δέν κλείνονται σ ἕνα μονοδιάστατο σύμπαν. Ὁ γάμος εἶναι γήινη πραγματικότητα καί μυστήριο σωτηρίας, στό μέτρο πού ὑπηρετεῖ τήν σώα καί ἀβλαβῆ ³ 10 µ

11 ορθοδοξη πνευματικη ζωη στο γαμο ἐπάνοδο στούς κόλπους τοῦ Θεοῦ Πατέρα, ὅλων ἐκείνων πού εἰσῆλθαν στό στενό δρόμο, πού ὁδηγεῖ στή σωτηρία. Ὁ δρόμος τῆς ὀρθόδοξης πνευματικῆς ζωῆς μέσα στό γάμο εἶναι δρόμος τῶν ταπεινῶν ἀσθενεῖς καί ὁδοιπόροι βαδίζουν τόν χιλιοβαδισμένο αὐτό δρόμο πού δέν παύει ὅμως νά περιλαμβάνει χαρακτηριστικά τῆς κατά πα - ράδοσιν ὀρθόδοξης πνευματικῆς ζωῆς, νά εἶναι θεοβάδιστος καί νά διατηρεῖ τήν ἄρρητη ὀμορφιά μιᾶς φι - λοκαλικῆς προσεγγίσεως τοῦ Θεοῦ, τοῦ ἀνθρώπου καί τοῦ κόσμου. Διατηρεῖ ὅλες ἐκεῖνες τίς πλευρές πού συγκροτοῦν τήν ὀρθόδοξη πνευματική ζωή : τή λειτουργική, δηλαδή, πλευρά, τή μυστική, τήν ἀσκητική καί τήν ἐσχατολογική. Τέσσερις οὐσιώδεις πλευρές 1. Κατ ἐξοχήν χῶρος καί χρόνος τῆς πνευματικῆς ζωῆς εἶναι ἡ ἴδια ἡ ζωή τῆς Ἐκκλησίας, ὁ καθημερινός (νυχθήμερος), ἑβδομαδιαῖος, μηνιαῖος, ἐτήσιος λειτουργικός Της κύκλος, ἐν τόπῳ καί χρόνῳ. Ὁ χρόνος ἁγιάζεται, γίνεται καιρός, εὐκαιρία σωτηρίας. Ὁ γάμος ζυμώνεται μέσα σ αὐτήν τή ζωή, ἡ οἰκία εἶναι καί γίνεται μικρή ἐκκλησία. Τίποτε βέβαια δέν γίνεται αὐτόματα οὔτε εἶναι αὐτονόητο. Πολλά ζευγάρια, ἀποκομμένα ἀπό τίς ρίζες μιᾶς θρησκευτικῆς ζωῆς ἀγνοοῦν στήν οὐσία του τόν οἰκογενειακό λειτουργικό κύκλο καί βρίσκονται σέ μεγάλη σύγχυση ἀδυνατώντας νά συζεύξουν δυναμικά τήν ἔγγαμη μέ τήν ὀρθόδοξη πνευματική ζωή. Πόσες ἀλήθεια οἰκογένειες συνηθίζουν ἀκόμα νά ἐνεργοῦν τυπικές μορφές παραδοσιακῆς θρησκευτικῆς ζωῆς; Ν ἀνάβουν τό καντήλι, νά θυμιατίζουν τό Σάββατο ἤ τίς παραμονές μεγάλων ἑορτῶν ἤ νά ζυμώνουν πρόσφορο; ³ 11 µ

12 aλεξανδρου Μ. σταυροπουλου Ἡ προετοιμασία ὅμως τῆς «προσφορᾶς» εἶναι «λειτουργία πρίν ἀπό τή λειτουργία» σέ ἀναλογία αὐτοῦ πού ἀποκαλεῖται «λειτουργία μετά τή λειτουργία». Ἐκεῖ γίνεται ἑνός ἄλλου εἴδους σύναξη, προσευχή γιά ὅλους ἐκείνους πού θά καταγράψει στίς στῆλες ὑπέρ ὑγείας καί ὑπέρ ἀναπαύσεως, τούς μισοῦντας καί τούς ἀγαπώντας ἡμᾶς. 2. Μαθαίνουμε νά προσεγγίζουμε τά πράγματα μ ἕναν ἄλλον τρόπο καί «ὁ κρυπτός τῆς καρδίας ἄνθρωπος» (Α Πέτρου 3, 4) ν ἀνακαλύπτει μυστικά καί ἀπόκρυφα πράγματα -πού λίγο πρίν τοῦ ἦσαν κρυμμένα- καί νά γεύεται καρπούς γλυκούς καί νά μυρίζει ἄνθη μυρίπνοα μέσα στήν καθημερινή του τύρβη καί τά ἀποπνικτικά νέφη τῆς ζωῆς τῶν πόλεων. Νά ἐπικαλεῖται τό ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ στίς πιό «ἄσχετες» στιγμές τῆς ζωῆς του. Ἄσχετες μέ τόν Ἰησοῦ γιατί εἶχε πιστέψει ὅτι τά «πράγματα» δέν μποροῦν νά ἔλθουν σέ σχέση μ Αὐτόν. Ἡ μυστική προσέγγιση τῆς πνευματικῆς ζωῆς μᾶς κάνει προσιτή τήν ἀθέατη πλευρά καί λαμβάνουμε ὁλοκληρωμένη ἀντίληψη τῶν πραγμάτων, ὅσο βέβαια εἶναι αὐτό δυνατό, καί ἐπιτυγχάνουμε ἔτσι τήν ἑνότητα τοῦ ἑαυτοῦ μας, τῶν ἄλλων, τοῦ κόσμου, τοῦ Θεοῦ. Ὅλα κοινωνοῦν καί ἐπικοινωνοῦν, τά διεστώτα γίνονται ἕνα. 3. Ὅλα αὐτά, βέβαια, δέν γίνονται εὔκολα. Καί ἡ προσευχή χρειάζεται ἄσκηση. Ὄσο καί οἱ ἀρετές νά εἶναι καρπός τοῦ Πνεύματος (πρβλ. Γαλάτας 5,22) ἀπαιτεῖται καί ἡ δική μας συνεργία, νά κινηθεῖ καί ὁ ἀνθρώπινος μηχανισμός τῶν ἀρετῶν. Τά πάθη δέν ἀντιμετωπίζονται μέ τήν ἀδιαφορία καί οἱ ἐπιθυμίες ὄχι βέβαια μέ τό νά ἐνδίδεις. Ἀπαιτεῖται ἄσκηση ὑπό καθοδήγηση σοφοῦ πνευματικοῦ πατέρα γιά νά μπορέσουμε νά ἐν - σαρκώσουμε τήν πνευματική ζωή στίς συνθῆκες τῆς κα- ³ 12 µ

13 ορθοδοξη πνευματικη ζωη στο γαμο θημερινῆς μας ζωῆς καί στόν προσωπικό καί οἰκογενειακό ρυθμό τοῦ σπιτιοῦ μας. Ἐρωτήματα τοῦ τύπου «πῶς νά νηστέψουμε», «πῶς ν ἀγρυπνήσουμε», «πῶς νά προσευχηθοῦμε» προβάλλονται ἄμεσα καί μέ τρόπο ἐπείγοντα. Δίπλα σ αὐτά πλανᾶται ἕνα βαθύτερο ἐρώτημα πού θέτουν συνήθως οἱ ἔγγαμοι. Διερωτῶνται συχνά, ἄν, ὄντες ἔγγαμοι, μποροῦν νά προσεγγίσουν τή χριστιανική τελειότητα καί νά προχωρήσουν ἀνεμπόδιστα στήν πνευματική τους ζωή. Ὑπάρχει ἄραγε ἕνα «ἴδιον» ὀρθόδοξης πνευματικῆς ζωῆς γιά τούς ἐγγάμους ἤ ἡ πνευματική τους ζωή χαλκεύεται τελικά πάνω σέ ξένα πρότυπα μέ κίνδυνο νά ἀλλοτριωθεῖ; Ἡ ὀρθόδοξη πνευματική ζωή εἶναι τελικά μονότροπη; Εἶναι, δηλαδή, ἡ μοναχική πνευματική ζωή (δηλαδή τῶν μοναχῶν) μοναδικός τρόπος ὑπάρξεως καί πνευματικῆς βιοτῆς, τό ὑπόδειγμα γιά ὅλους, μοναχούς, κληρικούς, λαϊκούς, ἔγγαμους, κοσμικούς; Ἤ εἶναι μέν ἡ ὀρθόδοξη πνευματική ζωή μονότροπη, στό μέτρο, ὅμως, πού εἶναι ἀσκητική, ἀφήνοντας εὐρέα περιθώρια ποικιλίας στή ζωή τῆς ἀσκήσεως καί «ἀσκεῖται» ἀνάλογα μέ τήν κατάσταση ἤ τή θέση ἤ τό σχῆμα ζωῆς στό ὁποῖο βρίσκεται ὁ καθένας μας -μοναχός, κληρικός, λαϊκός-, στό τέλος, δηλαδή, πολύτροπη; Ποιά θέση θά εἶχαν ἐπί παραδείγματι στή ζωή τῶν ἐγγάμων οἱ μοναχικοί ὅρκοι, εὐχές, ὑποσχέσεις, οἱ φερόμενες ὡς εὐαγγελικές συμβουλές (ἡ παρθενία, ἡ ἀκτημοσύνη καί ἡ ὑπακοή); Θά ἦταν δυνατό ὁ σημερινός ἔγγαμος χριστιανός νά συμμορφωθεῖ καί νά ἐνεργοποιήσει στή συζυγική του ζωή τό πνεῦμα καί τίς ἀρχές αὐτῆς τῆς τριπλῆς εὐχῆς (ὁμολογίας) ἐπέκεινα τῶν συγκεκριμένων τους μορφῶν πού ἔλαβαν ἤ λαμβάνουν στή μοναχική ζωή; Αὐτό θά ἦταν πράγματι μιά πρόκληση ³ 13 µ

14 aλεξανδρου Μ. σταυροπουλου γιά τούς ἐγγάμους. Γιατί ἔτσι θά ἦταν ὑποχρεωμένοι κατά κάποιο τρόπο νά ὁδηγηθοῦν στήν καρδιά καί τήν οὐσία τοῦ προβλήματος, ἄν ἀναλογισθοῦμε ὅτι οἱ εὐαγγελικές αὐτές συμβουλές ὡς σωφροσύνη, πτωχεία, ταπείνωση (ἐκκοπή τοῦ ἰδίου θελήματος) εἶναι ἀπαντήσεις πού υἱοθέτησαν οἱ μοναχοί ἀπό τήν ἀρχή συμμορφούμενοι πρός τίς ἀπαντήσεις πού ἔδωσε ὁ ἴδιος ὁ Κύριος στούς πειρασμούς-προκλήσεις τοῦ Σατανᾶ στήν ἔρημο (βλ. Ματθαίου 4, 1-11 καί λουκᾶ 4, 1-13). Ὡς ἐκ τούτου ὅλοι εἴμαστε ὑποχρεωμένοι νά δώσουμε μιάν ἀπάντηση εἴτε εἴμαστε μοναχοί εἴτε ἔγγαμοι, καθότι ὁ Κύριος εἶναι τό πρότυπο γιά ὅλους τούς χριστιανούς. Ὁπωσδήποτε ἡ μίμηση ἤ ἡ ἀκολουθία τοῦ Ἰησοῦ γίνεται ἐξατομικευμένα καί ποικίλλει ἀπό ἄτομο σέ ἄτομο, ἀπό ὁμάδα σέ ὁμάδα καί διαφοροποιεῖται ἀνάλογα μέ τίς καταστάσεις ἤ τά σχήματα ζωῆς στά ὁποῖα ἀναστρεφόμαστε. 4. Γιά τή διαφοροποίηση ὅμως αὐτή ἀπαιτεῖται πολλαπλῆ διάκριση καί ἐγρήγορση. Χρειάζεται μάλιστα νά ληφθεῖ ὑπόψη τό σχέδιο ζωῆς πού ἔχουν θέσει πρός ἐφαρμογή οἱ ἴδιοι οἱ ἔγγαμοι, ὅταν ἄρχισαν τήν κοινή τους ζωή, μέ τελική προοπτική τήν Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν. Ὑπό τό πρῖσμα μάλιστα αὐτό, ὅλες οἱ πτυχές τῆς ἔγγαμης ζωῆς, κοινωνικές, οἰκονομικές, βιολογικές, ἐρωτικές κ.λπ. καθαγιάζονται μέν στήν πληρότητά τους μέσα στό γάμο, παράλληλα ὅμως ἐπισημαίνονται οἱ δυνατότητες, τά ὅρια καί ἡ σχετικότητά τους. Σέ πολλές περιπτώσεις οἱ ἔγγαμοι ζοῦν ἤδη ἀπό τώρα τήν ἐσχατολογική διάσταση τοῦ γάμου τους στήν ὑπέρβασή του στή Βασιλεία. «Ἐν γάρ τῇ ἀναστάσει οὔτε γαμοῦσιν οὔτε ἐκγαμίζονται, ἀλλ ὡς ἄγγελοι Θεοῦ ἐν οὐρανῷ εἰσι» (Ματθαίου 22, 30). ³ 14 µ

15 ορθοδοξη πνευματικη ζωη στο γαμο «Ἐφημεροποίηση» τοῦ αἰωνίου Τελικά, εἶναι δυνατή ἡ πραγμάτωση ὅλων αὐτῶν πού ἀναφέρθηκαν ἤ κινδυνεύουν νά μήν ἔχουν ἀπήχηση στήν πραγματικότητα τῆς καθημερινῆς ζωῆς; Πῶς νά ὑπερβεῖ κάποιος τίς καθημερινές δυσκολίες, τίς ἀνθρώπινες ἀδυναμίες πού διαπιστώνει κανείς ἐντονότερες μέσα στό γάμο, τίς συνθῆκες τῆς σύγχρονης ζωῆς πού δέν ἐπιτρέπουν ν ἀφιερώσουμε τόν ἀνάλογο χρόνο στήν ὀρθόδοξη πνευματική ζωή; Στίς ἀντιρρήσεις καί ἀμφιβολίες πού εὔλογα ἐγείρονται μπορεῖ νά βοηθήσει ἡ σκέψη ὅτι οἱ ὑψηλές αὐτές θεωρήσεις πραγματώνονται μέσα στήν καθημερινότητα, στό ἐφήμερο. Θά τολμοῦσα νά τήν χαρακτηρίσω ὡς τήν «ἐφημεροποίηση» τοῦ αἰωνίου. Δέν ἀποκόπτομαι, δηλαδή, ἀπό τίς συνήθεις μέριμνες τῆς ζωῆς μου, ἀλλά τίς βιώνω μέ τήν προοπτική τῆς παρουσίας τοῦ Χριστοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στή ζωή μου. Ὅταν ἀσχολοῦμαι μέ τά παιδιά, μέ τό μαγείρεμα, μέ τήν ἐργασία μου στό σπίτι, στό γραφεῖο, στό ἐργοστάσιο δέν «σχολάζω» ἀπό τήν ἐπαφή μου μέ τόν Κύριο. Εἶμαι μαζί Του, εἶναι μαζί μου. Αὐτό δέν εἶναι πάντοτε εὔκολο ὅταν πρόκειται γιά τήν πνευματική ζωή ὁλόκληρης τῆς οἰκογένειας, συλλογικά. Μπορεῖ νά ὑπάρχουν ἀντιθέσεις μέ τή σύζυγο, μέ τά παιδιά, ὅταν μάλιστα εἶναι τοῦ «ἀντιθέτου» φρονήματος εἰρωνεύονται καί ὁ ἀγώνας μας φαίνεται χαμένος. Ἐδῶ ἀπαιτεῖται ἕνας ἐπιδέξιος χειρισμός. Ἡ ὑπομονή νά ἀντικαταστήσει τήν ἐπιμονή, ἡ ὑποβολή τήν ἐπιβολή, ἡ ἀπόκρυψη στό ταμεῖο τή φανέρωση τῆς ἐσωτερικῆς πνευματικῆς ζωῆς. Ἐδῶ θά ἐργασθεῖ «ὁ κρυπτός τῆς καρδίας ἄνθρωπος» νά φέρει σέ φῶς τούς καρπούς καί τά χαρίσματα τοῦ Πνεύματος. ³ 15 µ

16 aλεξανδρου Μ. σταυροπουλου Αὐτό, ὅμως, θά γίνει σιγά σιγά. Θά ἀρκεσθοῦμε στόν «ἄρτον ἡμῶν τόν ἐπιούσιον» κατά τήν ὑπόδειξη τοῦ Κυρίου. Δέν γίνονται ὅλα διά μιᾶς. Ὁ γάμος μπορεῖ ἴσως νά σχεδιάζεται ἅπαξ διά παντός, ἀλλ ἐκτελεῖται ἐφ ὅρου ζωῆς. Εἶναι «δρόμος μετ ἐμποδίων», «ἀνώμαλος» ἄν θέλετε καί «ἀντοχῆς», ὄχι «ταχύτητος». Ἐμεῖς θέλουμε νά γίνουμε πρωταθλητές σέ ὅλα τά ἐπίπεδα, σέ ὅλες τίς διαστάσεις τοῦ γάμου ἀπό τήν πρώτη κιόλας ἡμέρα ἤ καί τήν πρώτη νύχτα τοῦ γάμου. Τό νά θεωροῦμε ἔτσι τά πράγματα θά ἦταν βασικό μας λάθος. Αὐτά δέν κατορθώνονται γρήγορα. Θά θέσεις ἐνδιάμεσους στόχους. Θά φθάνεις σέ τέλη (σκοπούς) πού δέν θά εἶναι τά τέλη τῆς ζωῆς σου, ἀλλά ἀτέλεστα τέλη. Ἡ τελειότητά σου θά εἶναι ἀτέλεστη. Θά βαδίζεις πρός τήν τελειότητα καί θά ἀναφωνεῖς: «Αὕτη οὖν ἡ τελεία τῶν τελείων ἀτέλεστος τελειότης» (Ἰωάννης τῆς Κλίμακος). Θά πρέπει ἀκόμα, μέ τήν ἄσκηση τῆς αὐτογνωσίας ὑπό τήν καθοδήγηση σοφοῦ πνευματικοῦ πατέρα καί γέροντα νά λάβεις ἐμπειρία τῆς πνευματικῆς ζωῆς καί νά μάθεις νά διακρίνεις τά ὅρια καί τά τάλαντά σου. Πόσα ἔχεις καί τί κάνεις τελικά μ αὐτά; Γιά νά μήν ἀπογοητεύεσαι συνέχεια, γιά νά μή θέτεις ἀκατόρθωτους στόχους πού δέν τούς φθάνεις ποτέ. Γιατί ἔτσι φθάνεις σέ ἀπόγνωση καί ἀπελπίζεσαι. Ἡ ἀπελπισία εἶναι ὁ πιό κακός σύμβουλος. Τό ἴδιο μπορεῖ νά συμβεῖ καί στίς πιό οἰκεῖες καί στενές σχέσεις τοῦ ἀνδρογύνου. Ἐκεῖ εἶναι δυνατό νά μᾶς περιμένουν ποκίλες δυσκολίες, πικρίες καί ἀπογοητεύσεις. Ἡ βαθειά αὐτή ἐσωτερική του ζωή γεμίζει τό ζευγάρι μέ ὑψηλή προσμονή καί μεγάλες προσδοκίες. Πολλές φορές ὅμως ἐδῶ δρέπει πικρούς καρπούς, γεύεται πικρό ψωμί. ³ 16 µ

17 ορθοδοξη πνευματικη ζωη στο γαμο Γιατί, σ αὐτόν ἐδῶ ἀκριβῶς τό χῶρο ἔχουμε ἔκρηξη ποικίλων καί πολυωνύμων δυνάμεων, πού ὑπάρχει ὁ κίνδυνος νά παραμείνουν αὐτόνομες, ἀνένταχτες, καί νά δροῦν ἔτσι ἄσκοπα καί καταστροφικά. Δυνάμεις πού εἶναι δυνατόν νά μᾶς μπερδέψουν. Δυνάμεις πού πιστεύουμε ὅτι θά μπορέσουμε νά τίς τακτοποιήσουμε, νά τίς διοχετεύσουμε στηριζόμενοι στίς δικές μας δυνατότητες ἐνῶ ἀπαιτεῖται μία δυναμική πλαισίωσή τους. Πολλές φορές κάνουμε τό μοιραῖο σφᾶλμα αὐτή τήν οἰκεία πτυχή τῆς συζυγικῆς μας ζωῆς νά τήν ἀ - ποσύρουμε ἀπό τό βλέμμα τοῦ Θεοῦ, νά τή ζοῦμε ἀπόκρυφα, νά ξεχνᾶμε ὅτι οἱ σύζυγοι «ὅταν συνίωσιν οὐκ εἰκόνα ἄψυχον, οὐδέ εἰκόνα τινός τῶν ἐπί τῆς γῆς, ἀλλ αὐτοῦ ποιοῦντες τοῦ Θεοῦ» 1 νά μήν ἐπικαλούμεθα τό ὄνομα καί τή βοήθειά Του γιά τήν «ὁμόνοια ψυχῶν καί σωμάτων». Ἡ Ἐκκλησία μας ὅμως προσευχήθηκε καί εὐχήθηκε κατά τήν ἀκολουθία τοῦ μυστηρίου τοῦ γάμου γι αὐτήν ἀκριβῶς τήν «ὁμόνοια». Ὅλες αὐτές οἱ δυνάμεις γιά τίς ὁποῖες κάναμε λόγο, εἶναι ἀλήθεια ὅτι θέλουν μία μεταμόρφωση χωρίς ὅμως νά χάσουν τόν χαρακτήρα τους. Μεταμόρφωση μέσα ἀπό τό πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, μέσα ἀπό τό πνεῦμα τῆς προσευχῆς. Ἡ ὁμόνοια δέν εἶναι ἀποτέλεσμα τῶν δικῶν μας μόνο δυνάμεων, κι αὐτές οἱ δυνάμεις ἄλλωστε δέν ἀνήκουν μόνο σ ἐμᾶς. Χρειάζονται μιά ὑλικοπνευματική, ψυχοσωματική μεταμόρφωση καί ἀναγέννηση. Εἶναι αὐτό πού τόσο ἐπιτυχημένα ἐκφράζει ἡ εὐχή μετά τόν καθαγιασμό τῶν τιμίων δώρων στή λειτουργία τοῦ Μ. Βασιλείου: «Κύριε, τάς συζυγίας αὐτῶν ἐν εἰρήνῃ καί ὁμονοίᾳ διατήρησον». 1 Ἰω. Χρυσοστόμου, Εἰς Κολοσσαεῖς ὁμιλία 12, 5 PG 62, 387. ³ 17 µ

18 Τό μέγα αὐτό μυστικό τό εἶχε ὑποδείξει ὁ ἄγγελος Ραφαήλ (Ἀζαρίας) στόν Τωβία, ὅταν ἐπρόκειτο νά συναντήσουν τή Σάρρα, τή μέλλουσα γυναίκα του: «Πρίν τήν πλησιάσεις (τήν πρώτη νύχτα τοῦ γάμου), σηκωθεῖτε καί οἱ δύο καί προσευχηθεῖτε στόν εὔσπλαχνο Θεό, κι αὐτός θά σᾶς σπλαχνισθεῖ. Θά σᾶς προστατεύσει, μή φοβᾶσαι» (Τωβίτ 6, 18) 2. Τό βιβλίο τοῦ Τωβίτ λίγο πιό κάτω (8, 4-9) διασώζει τό περιεχόμενο τῆς προσευχῆς αὐτῆς πού ἀπήγγειλε ὁ Τωβίας, ἀφοῦ προέτρεψε τή Σάρρα σέ προσευχή. Τό κείμενο εἶναι ἀποκαλυπτικό γι αὐτό καί τό πα - ραθέτουμε: aλεξανδρου Μ. σταυροπουλου «Ὁ Τωβίας καί ἡ Σάρρα προσευχόμενοι». (Γλυπτό στόν βόρειο πυλώνα τοῦ καθεδρικοῦ ναοῦ τῆς Σάρτρης, Γαλλία 3. Τήν πρώτη νύχτα τοῦ γάμου ὅταν κλείστηκαν (ὁ Τωβίας καί ἡ Σάρρα) στό δωμάτιο, σηκώθηκε ὁ Τωβίας ἀπό τό κρεβάτι καί εἶπε: «Σήκω καλή μου νά προσευχηθοῦμε γιά νά μᾶς ἐλεήσει ὁ Κύριος». Κι ἄρχισε νά λέει: 2 Ἡ μετάφραση στή νεοελληνική εἶναι ἀπό τήν ἔκδοση τῆς Βιβλικῆς Ἑταιρείας τοῦ 1997: Ἡ Ἁγία Γραφή (Παλαιά καί Καινή Διαθήκη). Τό κείμενο στό πρωτότυπο ἔχει ὡς ἐξῆς: «Ὅταν δέ προσπορεύῃ αὐτῇ, ἐγέρθητε ἀμφότεροι καί βοήσατε πρός τόν ἐλεήμονα Θεόν, καί σώσει ὑμᾶς καί ἐλεήσει». 3 Ἡ «μεταγραφή» τοῦ γλυπτοῦ σέ σχέδιο ἔγινε ἀπό τόν φοιτητή μας Βασίλη Κανταϊφάκη. ³ 18 µ

19 ορθοδοξη πνευματικη ζωη στο γαμο «Δοξασμένος εἶσαι, Θεέ τῶν προγόνων μας, καί δοξασμένο τό ἅγιο καί τιμημένο ὄνομά σου γιά πάντα! Ἄς σέ δοξάζουν οἱ οὐρανοί καί ὅλα τά δημιουργήματά σου. «Ἐσύ ἔπλασες τόν Ἀδάμ καί τοῦ ἔδωσες βοηθό καί στήριγμα τή γυναίκα του τήν Εὔα ἀπ αὐτούς προῆλθε τό ἀνθρώπινο γένος. «Ἐσύ εἶπες δέν εἶναι καλό νά εἶναι ὁ ἄνθρωπος μόνος του, ἄς τοῦ κάνουμε ἕνα σύντροφο ὅμοιο μ αὐτόν». «Ξέρεις τώρα, Κύριε, ὅτι δέν παίρνω τή συγγενή μου αὐτή γιά νά ἱκανοποιήσω ἕνα παροδικό πάθος ἀλλά γιά πραγματική γυναίκα μου. Δεῖξε μου τό ἔλεός σου καί δῶσε νά γεράσω μαζί της». Ἐκείνη εἶπε μαζί του: «Ἀμήν». Ὕστερα πλάγιασαν μαζί ἐκείνη τή νύχτα 4. 4 Ἡ μετάφραση στή νεοελληνική εἶναι ἀπό τήν παραπάνω ἔκδοση. Τό κείμενο στό πρωτότυπο ἔχει ὡς ἐξῆς: «Ὡς δέ συνεκλείσθησαν ἀμφότεροι, ἀνέστη Τωβίας ἀπό τῆς κλίνης, καί εἶπεν ἀνάστηθι, ἀδελφή, καί προσευξώμεθα, ἵνα ἐλεήσῃ ἡμᾶς ὁ Θεός. Καί ἤρξατο Τωβίας λέγειν εὐλογητός εἶ, ὁ Θεός τῶν πατέρων ἡμῶν, καί εὐλογητόν τό ὄνομά σου τό ἅγιον καί ἔνδοξον εἰς τούς αἰῶνας. εὐλογησάτωσάν σε οἱ οὐρανοί, καί πᾶσαι αἱ κτίσεις σου. σύ ἐποίησας Ἀδάμ, καί ἔδωκας αὐτῷ βοηθόν Εὔαν στήριγμα τήν γυναῖκα αὐτοῦ. ἐκ τούτων ἐγεννήθη τό ἀνθρώπων σπέρμα. σύ εἶπας οὐ καλόν εἶναι τόν ἄνθρωπον μόνον, ποιήσωμεν αὐτῷ βοηθόν ὅμοιον αὐτῷ. καί νῦν, Κύριε, οὐ διά πορνείαν ἐγώ λαμβάνω τήν ἀδελφήν μου ταύτην, ἀλλ ἐπ ἀληθείας ἐπίταξον ἐλεῆσαί με, καί αὐτῇ συγκαταγηρᾶσαι. καί εἶπεν μετ αὐτοῦ ἀμήν. Καί ἐκοιμήθησαν ἀμφότεροι τήν νύκτα». ³ 19 µ

20 aλεξανδρου Μ. σταυροπουλου Τήν πνευματική ἀτμόσφαιρα κατά τή συνεύρεση τοῦ ἀνδρογύνου μέσα σέ κλίμα προσευχῆς καί στοργῆς ἐκφράζει ἡ συνάντηση -κατ ἄλλους ὁ ἀσπασμός- τοῦ Ἰωακείμ καί τῆς Ἄννας μπροστά στή Χρυσή Πύλη τοῦ Ναοῦ τοῦ Σολομῶντος. Ἡ γνωστή παράσταση συμβολίζει τή σύλληψη τῆς Θεοτόκου καί προσφέρει ἀνάγλυφα τήν τόσο ἀνθρώπινη καί συγκινητική ὅσο μεγάλη καί βαθειά τρυφερότητα ἐκείνου τοῦ ἁγίου ζευγαριοῦ 5. Ἡ Ἀκολουθία τοῦ Γάμου και ἡ ἀκολουθία τοῦ Ἰησοῦ Ἐμεῖς, ὅμως, συχνά ξεχνᾶμε τίς πολύτιμες αὐτές ὑποθῆκες καί λησμονοῦμε ὅτι ἡ ἀκολουθία τοῦ γάμου εἶναι κάτι πού πρέπει «νά ἐπαναλαμβάνεται», νά ἐπανέρχονται, δηλαδή, καί νά μελετοῦν οἱ σύζυγοι αὐτό τό κείμενο κάθε τόσο. Νά ἐμβαθύνουν στίς ἔννοιες πού περιέχει, νά παίρνουν δύναμη, φωτισμό, καθοδήγηση. Ἡ ἀκολουθία τοῦ γάμου εἶναι ἕνας «χάρτης πορείας», ἕνας «ὁδικός χάρτης», ἕνας «καταστατικός χάρτης» βάσει τοῦ ὁποίου ρυθμίζονται οἱ διαδικασίες τῆς ἔγγαμης ζωῆς. Μιά ἐγγύτερη ἐνασχόληση μέ τό κείμενο τῆς ἀκολουθίας θά εἶχε σάν ἀποτέλεσμα τή βαθύτερη κατανόησή του καί θά ἀποκάλυπτε τίς ποικίλες διαστάσεις τοῦ γάμου, στίς ὁποῖες ἀνοίγει ἡ Ἐκκλησία μας τούς 5 Εἰκονίζεται στό ἐξώφυλλο τοῦ παρόντος. Ἡ συνάντηση τοῦ Ἰωακείμ καί τῆς Ἄννας εἶναι ἁπτό δεῖγμα τῆς καταφάσεως τῶν φύλων καί τῆς μεταμορφώσεως τῶν προσώπων στήν ὀρθόδοξη εἰκονογραφία. ³ 20 µ

21 ορθοδοξη πνευματικη ζωη στο γαμο ἐγγάμους. Ὁ ἔγγαμος ἄνθρωπος καλεῖται μέ τό γάμο του νά ἀσκήσει ἕνα πολυδιάστατο ἄνοιγμα πρός τό Θεό, τόν ἤ τήν σύζυγο, τά παιδιά, τούς ἄλλους, τόν κόσμο. Καλεῖται νά κινηθεῖ κεντρομόλα καί φυγόκεντρα στούς ὁρίζοντες τούς δικούς του καί τοῦ κόσμου. Ἡ ἐμβάθυνση στό κείμενο τῆς ἀκολουθίας τοῦ γάμου εἶναι δυνατό νά βοηθήσει τόν ἔγγαμο στή χρήση τῶν ἀγαθῶν, ὥστε νά μάθει νά εἶναι αὐτάρκης, νά ἐπαρκεῖ στίς ἀνάγκες του καί νά περισσεύει σ αὐτούς πού ἔχουν ἀνάγκη. Ὁ πλοῦτος του μεταβάλλεται τότε σέ «πτωχεία τῷ Πνεύματι» (πρβλ. Ματθαίου 5, 3 καί λουκᾶ 6, 20), ὁ ἴδιος γίνεται ἀκτήμων ὡς ἐλεήμων καί φιλόξενος συναντώντας ἔτσι τήν ἀκτημοσύνη τῶν μοναχῶν. Στήν περίπτωση μάλιστα τῶν ἐγγάμων οἱ σύζυγοι φαίνεται ὅτι δέν κατέχουν καί δέν ἐξουσιάζουν οὔτε καί αὐτά τους ἀκόμα τά σώματα (βλ. Α Κορινθίους 7, 4). «Ὑποτασσόμενοι ἀλλήλοις ἐν φόβῳ Χριστοῦ» (Ἐφεσίους 5, 21), οἱ ἔγγαμοι εἶναι ἐκτεθειμένοι στήν πιό παράδοξη ὑπακοή, πού τούς κάνει νά ὑποτάσσονται καί νά ὑπακούουν σέ παράλογους πολλές φορές «γέροντες». Αὐτοί μπορεῖ νά εἶναι ὁ ἄνδρας τους, ἡ γυναίκα τους, τά παιδιά τους, ἡ ἀπρόσμενη ἤ καί ἀναμενόμενη, ἀναπόφευκτη πολλές φορές καθημερινή πραγματικότητα. Γιά ὅλα αὐτά τά θέματα πού συζητᾶμε ἡ ἀκολουθία τοῦ γάμου δέν μᾶς ἀφήνει ἀκαθοδήγητους. Προβάλλει, εἶναι ἀλήθεια, ὡς πρότυπα τόσα ἅγια ζεύγη. Τόν Ἀβραάμ καί τή Σάρρα, τόν Ἰσαάκ καί τή Ρεβέκκα, τόν Ἰακώβ καί τή Ραχήλ, τόν Μωσῆ καί τή Σεπφόρα, τόν Ἰωσήφ καί τήν Ἀσυνέθ, τόν Ζαχαρία καί τήν Ἐλισάβετ, τόν Ἰωακείμ καί τήν Ἄννα. Ἐναπόκειται σέ μᾶς νά ἐπισημάνουμε τίς ίδιαιτερότητες τοῦ καθενός ἀπό αὐτά. Νά ἐξαγάγουμε μεγάλα μαθήματα καί συμπεράσματα γιά ³ 21 µ

22 aλεξανδρου Μ. σταυροπουλου τή ζωή μας ἔτσι καθώς προκύπτουν ἀπό τούς βίους τους. Ἡ ὑπακοή-ὑποταγή στό θέλημα τοῦ Θεοῦ εἶναι θεμελιώδης «σταθερά» τόσο τοῦ μοναχικοῦ ὅσο καί τοῦ συζυγικοῦ βίου. Ἡ θυσία τοῦ Ἀβραάμ, γιά παράδειγμα, παραμένει φωτεινό μετέωρο ὑποταγῆς καί παράδοξης ἀποδοχῆς τοῦ θελήματος τοῦ Θεοῦ (βλ. Γενέσεως 22, 1-19). Καί σέ ἄλλα ἐπίπεδα εἶναι διδακτική ἡ ἐντρύφηση στούς βίους τῶν «ἐγγάμων ἁγίων» πού ἀναφέρει ἡ ἀκολουθία. Ὁ Ἰωσήφ ἔχει πολλά νά μᾶς διδάξει γιά τήν ἀμφίσημη ἔννοια τῆς σωφροσύνης. Ἡ σωφροσύνη ὡς ἐγκράτεια πρίν ἀπό τό γάμο, πού ἐπιβραβεύεται στό τέλος μέ τά στέφανα-μισθό τῆς σωφροσύνης, ἀλλά καί ὡς ὁμιλία (συνεύρεση, συνουσία) τῶν συζύγων καί εὐφροσύνη. Ἡ σωφροσύνη, τελικά, μπορεῖ νά ὁρισθεῖ ὡς ἡ συνετή καί σύμφωνα μέ τίς καταστάσεις ζωῆς πού ζοῦμε χρήση τῆς ἐρωτικῆς μας ὁρμῆς (πρίν ἀπό τό γάμο ἤ μέσα στό γάμο, ὡς παρθένοι ἤ ἔγγαμοι). Σημασία ἔχει νά προσέξουμε τούς «κανόνες τοῦ παιχνιδιοῦ» καί τήν τροπή -ὄχι, βέβαια τή ντροπή-, πού παίρνουν οἱ δυνάμεις μας ἀπό ἕνα σημεῖο καί μετά. Ὁ Ἰωσήφ δέν ντράπηκε νά φύγει γυμνός μακριά ἀπό τή γυναίκα τοῦ Πετεφρῆ, γι αὐτό καί τροπαιοῦχος συνάντησε τήν Ἀσυνέθ (Γενέσεως 39, , 45). Στίς λίγες γραμμές πού προηγήθηκαν κάναμε μερικές μόνο νύξεις γιά τό κέρδος πού μποροῦμε ὡς ἔγγαμοι νά ἀποκομίσουμε ἀπό τό κείμενο τῆς ἀκολουθίας τοῦ γάμου γιά τή δική μας ἀκολουθία τοῦ Ἰησοῦ καί τήν ἀνταπόκριση καί ἀπάντηση στίς λεγόμενες εὐαγγελικές συμβουλές (παρθενία, ἀκτημοσύνη, ὑπακοή). Εἶναι, βέβαια, ὁλόκληρη τέχνη νά εὐφραίνεσαι σωφρονῶν, πτωχός νά περισσεύεις εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθόν, νά πορεύεσαι ἐν εἰρήνῃ ἐργαζόμενος τάς ἐντολάς τοῦ Θεοῦ ³ 22 µ

23 ορθοδοξη πνευματικη ζωη στο γαμο καί ὑποτασσόμενος στό θέλημά Του. Ἀξίζει ὅμως τόν κόπο νά τό ἐπιχειρήσουμε καί νά προσφέρουμε καί μεῖς, μέ τό δικό μας βέβαια, τρόπο, τίς ἀπαντήσεις μας στίς συμβουλές αὐτές ὡς δῶρα πρός τό Θεό. Ὁ ἱ. Χρυσόστομος διαβλέπει τό τέλος καί δίνει τό μέτρο καί τήν καταξίωση παντός κόπου καί προσπαθείας πρός αὐτή τήν κατεύθυνση μέ τόν ἀκόλουθο ἀριστοτεχνικό τρόπο: «Ἄν οὕτως οἱ γάμοι γένωνται,... τά τῆς οἰκίας εὖ διακείσεται, τῶν ἀρχόντων οὕτω διακειμένων καί μετά τῆς οἰκίας οὕτως ἕκαστος δυνήσεται, τῆς ἑαυτοῦ γυναικός λέγω, καί παίδων καί οἰκετῶν, καί τόν ἐνταῦθα μετά ἀδείας ἁπάσης διανῦσαι βίον, καί εἰς τήν τῶν οὐρανῶν βασιλείαν εἰσελθεῖν» 6. «Καί πνεῦμα Θεοῦ ἐπεφέρετο ἐπάνω τοῦ ὕδατος» (Γεν. 1, 2). (Σχέδιο τοῦ Κώστα Μαργέλη). 6 Ἐγκώμιον εἰς Μάξιμον. Καί περί τοῦ ποίας δεῖ ἄγεσθαι γυναῖκας, PG 51, ³ 23 µ

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14 Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος Διδ. Εν. 14 Σαράντα ημέρες μετά το Πάσχα η Εκκλησία μας γιορτάζει την Ανάληψη του Κυρίου στους ουρανούς Με την Ανάληψη, επισφραγίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8 Τι είναι το Άγιο Πνεύμα Διδ. Εν. 8 Κεντρικό γεγονός στη ζωή της Εκκλησίας Το Άγιο Πνεύμα επιφοίτησε στους αποστόλους και παραμένει στην Εκκλησία ως Παράκλητος, για να καθοδηγεί τους πιστούς «Εἰς πᾶσαν

Διαβάστε περισσότερα

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας.

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀναγνωσθήτω ἐπ Ἐκκλησία Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί. «Ὁ Χριστός μεθ ἡμῶν καί οὐδείς καθ ἡμῶν» Μέ αἴσθημα εὐθύνης καί πικρίας ἀναλογιζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας):

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας): ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ 99. Παρ ότι η δεύτερη ευχή είναι συγκροτημένη με το προοίμιό της, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και με άλλα προοίμια, ιδιαίτερα με εκείνα που σε περίληψη περιγράφουν το Μυστήριο της Σωτηρίας,

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Εκκλησιολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία

Η Παύλεια Θεολογία. Εκκλησιολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Εκκλησιολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με ΜΑΘΗΜΑ 21 Ο ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις ή φράσεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ 2014 Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για να πεθάνουμε κι εμείς ως προς την αμαρτία και να

Διαβάστε περισσότερα

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις.

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Επιμέλεια: Βασιλική Σωτηριάδη Θεού πλάσμα είναι η γυναίκα. Με την αποστροφή σου δεν προσβάλλεις εκείνην, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοδος οὐρανοῦ καί γῆς

Σύνοδος οὐρανοῦ καί γῆς Σύνοδος οὐρανοῦ καί γῆς...ἡ ὀρθόδοξη εἰκόνα εἶναι καρπός τῆς ἀποκαλυπτικῆς ἐμπειρίας τῶν θεουμένων ἁγίων. Εἶναι γνωστόν ὅτι οἱ ἅγιοι, ὅταν φθάνουν στήν θέωση καί τήν θεωρία τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ, μετέχουν

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Μιά βραδυά στήν ἔρημο τοῦ Ἁγίου Ὄρους

Μιά βραδυά στήν ἔρημο τοῦ Ἁγίου Ὄρους Μιά βραδυά στήν ἔρημο τοῦ Ἁγίου Ὄρους Ἅγιε Γέροντα, ἄρχισα μέ φωνή χαμηλή, αὐτόν τόν καιρό μέ κατέλαβε πολύ δυνατά μιά ἐπιθυμία. Πιστεύω πώς ὁ Θεός τήν ἔχει φυτεύσει. Θέλω νά καθαριστῶ. Βλέπω μέσα μου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ τοῦ Ἀλεξάνδρου Μ. Σταυροπούλου ὁμοτίμου Καθηγητοῦ Παν. Ἀθηνῶν ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Ἡ οἰκογένεια ὑποστηρίζουν ὅτι εἶναι τὸ κύτταρο τῆς κοινωνίας καὶ σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Παρόμοια νὰ σκεφθῇς ὅτι καὶ ἕνας ποὺ στέκεται κοντὰ σὲ μία μεγάλη πυρκαϊά, διατηρεῖ τὴν θερμότητα γιὰ πολὺ καιρὸ καὶ μετὰ τὴν ἀπομάκρυνσί του ἀπὸ τὴν φωτιά. Άραγε ἀπὸ ποιὰ ἄρρητη εὐωδία φιλανθρωπίας, ἀπὸ

Διαβάστε περισσότερα

Τά δύο βιβλία τοῦ Θεοῦ

Τά δύο βιβλία τοῦ Θεοῦ ΜΑΘΗΜΑ 1ο Γένεσις 1,1-2,7 Τά δύο βιβλία τοῦ Θεοῦ Ὡς ἀφόρμηση θά μπορούσαμε νά ἑτοιμάσουμε μιά ἔκθεση φωτογραφίας ἤ μιά προβολή μέ τοπία πού θυμίζουν τίς καλοκαιρινές διακοπές καί μέ ἄλλες εἰκόνες πού παρουσιάζουν

Διαβάστε περισσότερα

Κάιν καί Ἄβελ. ΜΑΘΗΜΑ 3ο. Γένεσις 4,1-15

Κάιν καί Ἄβελ. ΜΑΘΗΜΑ 3ο. Γένεσις 4,1-15 ΜΑΘΗΜΑ 3ο Γένεσις 4,1-15 Κάιν καί Ἄβελ Σέ κάποιους ναούς -ἴσως τό ἔχετε δεῖ- εἶναι ζωγραφισμένο πάνω ἀπό τήν Ὡραία Πύλη ἕνα μεγάλο μάτι. Ξέρετε γιατί; Γιά νά μᾶς θυμίζει μιά μεγάλη ἀλήθεια, ὅτι ὁ Θεός

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου. 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος

Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου. 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος Γιά τούς χριστιανούς ἕνας εἶναι ὁ θεσμός, πού θεμελιώνει τήν οἰκογένεια: Ὁ ἐκκλησιαστικός γάμος. Δύο νέοι ἑνώνουν τήν ἀγάπη τούς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ.

Διαβάστε περισσότερα

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ Αγαπητοί μου Χριστιανοί, Σας ευχαριστώ που μου δίνεται σήμερα την ευκαιρία, να μοιραστώ μαζί σας τις σκέψεις και το όραμά μου για την Εκκλησία

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Πώς να μελετάμε τη Βίβλο του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις του

Διαβάστε περισσότερα

Σε παρακαλούμε, λοιπόν, Κύριε: το ίδιο Πανάγιο Πνεύμα ας ευδοκήσει να αγιάσει τα δώρα αυτά, 118. Ενώνει τα χέρια, τα επιθέτει στα Δώρα και λέει:

Σε παρακαλούμε, λοιπόν, Κύριε: το ίδιο Πανάγιο Πνεύμα ας ευδοκήσει να αγιάσει τα δώρα αυτά, 118. Ενώνει τα χέρια, τα επιθέτει στα Δώρα και λέει: ΤΕΤΑΡΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ 116. Το προοίμιο της παρακάτω Ευχαριστιακής ευχής δεν επιτρέπεται να αντικατασταθεί με άλλο, διότι συνολικά παρουσιάζει σε περίληψη την ιστορία της σωτηρίας μας. Ο Κύριος να είναι μαζί

Διαβάστε περισσότερα

ἑορτολογικός κύκλος τοῦ Δωδεκαημέρου.

ἑορτολογικός κύκλος τοῦ Δωδεκαημέρου. 1 ΔΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ - ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ Ὁ ἑορτολογικός κύκλος τοῦ Δωδεκαημέρου Τά Χριστούγεννα ἀρχίζει ὁ ἑορτολογικός κύκλος τοῦ Δωδεκαημέρου. Τίς δώδεκα αὐτές ἡμέρες ἡ Ἐκκλησία μας ἑορτάζει

Διαβάστε περισσότερα

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο.

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο. ΜΑΘΗΜΑ 23 ο ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να συμπληρώσετε την παρακάτω πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανικές Πρακτικές

Χριστιανικές Πρακτικές Χριστιανικές Πρακτικές του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Χριστιανικές Πρακτικές Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

«Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα. Διδ. Εν. 10

«Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα. Διδ. Εν. 10 «Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα Διδ. Εν. 10 α) Οι ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας Μεγάλη Εβδομάδα: επειδή γιορτάζουμε μεγάλα (σπουδαία) γεγονότα Από την Κυριακή των Βαΐων

Διαβάστε περισσότερα

(Πρβλ. Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου, Ἄρθρα-Μελέται-Ἐπιστολαί, Ἐν Ἀθήναις, 1986, «Περί τάς ἑλληνοχριστιανικάς συνθέσεις»).

(Πρβλ. Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου, Ἄρθρα-Μελέται-Ἐπιστολαί, Ἐν Ἀθήναις, 1986, «Περί τάς ἑλληνοχριστιανικάς συνθέσεις»). Ἀρχιμανδρίτου Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου Ὁ Γέροντας, βαθύς γνώστης τῆς ἑλληνικῆς ἱστορίας καί φιλόπατρις, ἐθλίβετο γιά τήν ἠθική καί πνευματική ἀλλοτρίωσι τοῦ λαοῦ μας. Ἀγωνιοῦσε καί προσευχόταν καθημερινῶς

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Από τη μαγεία του παραμυθιού στην πλάνη της μαγείας (κεφ.35) Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού

ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού 72. Το προοίμιο που ακολουθεί χρησιμοποιείται στις Λειτουργίες που είτε δεν Θεέ παντοδύναμε και αιώνιε, Δι αυτού ευδόκησες να αποκαταστήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 10: ΙΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΟΣΜΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΣΗ ΤΗΣ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΣ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 10: ΙΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΟΣΜΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΣΗ ΤΗΣ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΣ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 10: ΙΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΟΣΜΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΣΗ ΤΗΣ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΣ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ÅÍÇÌÅÑÙÓÇÓ ÊÁÉ ÐÍÅÕÌÁÔÉÊÇÓ ÏÉÊÏÄÏÌÇÓ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ÄÅËÖÙÍ - ÌÉÁÏÕËÇ ÔÇË. 2310-828989 Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό

Διαβάστε περισσότερα

Θεολογία γεγονότων. Ὅπως ἡ ἰατρική ἐπιστήμη μεταδίδεται ἀπό ἰατρούς σέ μαθητές, ἔτσι μεταδίδεται καί ἡ πνευματική ἰατρική ἐπιστήμη στούς

Θεολογία γεγονότων. Ὅπως ἡ ἰατρική ἐπιστήμη μεταδίδεται ἀπό ἰατρούς σέ μαθητές, ἔτσι μεταδίδεται καί ἡ πνευματική ἰατρική ἐπιστήμη στούς Θεολογία γεγονότων Τά πάντα μέσα στήν Ἐκκλησία ἔχουν δογματικό καί ἀσκητικό χαρακτήρα, ἀφοῦ ἔχουν δημιουργηθῆ ἀπό ἁγίους Πατέρες, οἱ ὁποῖοι εἶχαν ἐμπειρίες τῆς πνευματικῆς ζωῆς καί ὁδηγοῦν τούς πιστούς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ.

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ. ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ. Δεν ασχολούνται οι Πατέρες με τον Αδάμ ως Αδάμ, αλλά με τον νουν του

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον»

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» Α Λυκείου - Θρησκευτικά Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να ερμηνεύουν θεολογικά τη φράση «κατ εικόνα και καθ ομοίωσιν». 2. Να διατυπώνουν το σκοπό δημιουργίας του ανθρώπου. 3. Να

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλη προετοιμασία, χωρίς προσδοκίες. Τετάρτη 23 Μαρτίου 2016, 9.00 π.μ. Στάδιο Εἰρήνης καί Φιλίας, Αἴθουσα «Μελίνα Μερκούρη» Πειραιῶς

Μεγάλη προετοιμασία, χωρίς προσδοκίες. Τετάρτη 23 Μαρτίου 2016, 9.00 π.μ. Στάδιο Εἰρήνης καί Φιλίας, Αἴθουσα «Μελίνα Μερκούρη» Πειραιῶς ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΕΡΙΔΟΣ «ΑΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΝΟΔΟΣ» Μεγάλη προετοιμασία, χωρίς προσδοκίες. Τετάρτη 23 Μαρτίου 2016, 9.00 π.μ. Στάδιο Εἰρήνης καί Φιλίας, Αἴθουσα «Μελίνα Μερκούρη»

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που φιλοξενεί όλους Ο Αβραάμ και η Σάρρα Μια μέρα, ο Αβραάμ καθόταν μπροστά στη σκηνή του κάτω από μια βελανιδιά. Ήταν μεσημέρι κι έκανε πολλή ζέστη. Τρεις άγνωστοι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΒΡ5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΒΡ5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΒΡ5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Η ισότητα των δύο φύλων στην Παλαιά Διαθήκη. 2. Η ισότητα των δύο φύλων στην Καινή Διαθήκη. 3. Η ισότητα των δύο φύλων στην Εκκλησία

Διαβάστε περισσότερα

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario «Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή ΚΛΗΡΙΚΟΛΑΪΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΤΟΡΟΝΤΟ 7 Iουλιου 2015 St. Catharine s, Ontario Στο μυστήριο του ιερού Βαπτίσματος,

Διαβάστε περισσότερα

Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό.

Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό. Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό. Το διάγραμμα του χρόνου Εποχή Αβραάμ Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου Γέννηση Ιησού Χριστού Άλωση Κων/πολης 2000 1900 1800 1700 1600 1500 1400

Διαβάστε περισσότερα

Θά γίνεις νονός / νονά;

Θά γίνεις νονός / νονά; ΟIΚΟΥΜΕΝΙΚOΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕIΟΝ IΕΡA ΜΗΤΡOΠΟΛΙΣ ΡΕΘYΜΝΗΣ ΚΑI ΑYΛΟΠΟΤAΜΟΥ Θά γίνεις νονός / νονά; Συγχαρητήρια! Πῆρες μιά πολύ ὄμορφη ἀπόφαση! Καί εἶναι τόσο ὄμορφη, γιατί ἔχεις νά προσφέρεις κάτι πολύτιμο στή

Διαβάστε περισσότερα

ναούς β. να τους συγχωρήσει τις αμαρτίες τους β. που κάθισαν οι μαθητές του Χριστού στο Μυστικό Δείπνο β. τη θυσία του Χριστού

ναούς β. να τους συγχωρήσει τις αμαρτίες τους β. που κάθισαν οι μαθητές του Χριστού στο Μυστικό Δείπνο β. τη θυσία του Χριστού Ε ΕΡΩΤΗΜ ΕΠΙΛΟΗ 1 ΕΠΙΛΟΗ 2 ΕΠΙΛΟΗ ΕΠΙΛΟΗ 4 ΣΩΣΤΟ β. λόγω των διωγμών και της Οι πρώτοι χριστιανοί δεν έκτιζαν ναούς. α. επειδή δεν διέθεταν τους πεποίθησης ότι ο Θεός δεν γ. αποκλειστικά και μόνο κατάλληλους

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος)

ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος) ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΦΩΤΟΔΟΤΕΣ» - Κορυδαλλών 10 Κάντζα Αττικής 153 51 Phone: 210 6658 551 - Email: fotodotes@yahoo.gr ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος) Συγγραφέας: Παπαδημητρακόπουλος Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Επιτυχημένη Χριστιανική Ζωή

Επιτυχημένη Χριστιανική Ζωή Επιτυχημένη Χριστιανική Ζωή του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Επιτυχημένη Χριστιανική Ζωή Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από

Διαβάστε περισσότερα

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2013 Ύµνος της οµάδας της Προσευχής Όµορφη ώρα στο προσευχητάρι αηδόνια, τζιτζίκια και

Διαβάστε περισσότερα

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής.

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Η Προκήρυξη Όπως αποκαλύφτηκε στον Μάρσαλ Βιάν Σάμμερς στης 15 Φεβρουαρίου 2007 στο Μπόλντερ, Κολοράντο, ΗΠΑ Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Λίγο καιρό πρίν ἀπό τό πάθος Του, ὁ Κύριος, ἀφοῦ παρέλαβε τούς τρεῖς προκρίτους μαθητές, τόν Πέτρο, τόν Ἰάκωβο καί τόν Ἰωάννη, ἀνέβηκε στό ὄρος Θαβώρ καί ἐκεῖ, ἐνώπιον αὐτῶν μεταμορφώθηκε.

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Προβληματισμού για τη συμμετοχή σε Τοπικό Επίπεδο

Θέματα Προβληματισμού για τη συμμετοχή σε Τοπικό Επίπεδο Θέματα Προβληματισμού για τη συμμετοχή σε Τοπικό Επίπεδο 1 ος ΑΞΟΝΑΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΘΕΜΑ 1 ο : Η καρδιά της Αποστολής μάς οδηγεί σε μια νέα γη «Η ιστορία της Πνευματικότητάς μας είναι πράγματι απλή. Είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 14: ΟΙ ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΩΣ ΘΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 14: ΟΙ ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΩΣ ΘΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 14: ΟΙ ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΩΣ ΘΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ πιστή Ρούθ (Χριστούγεννα)

Ἡ πιστή Ρούθ (Χριστούγεννα) ΜΑΘΗΜΑ 13ο Ἐπίκαιρο Ἡ πιστή Ρούθ (Χριστούγεννα) Τί ὄμορφα πού εἶναι ὅλα στολισμένα γύρω μας, παιδιά! Οἱ δρόμοι, τά σπίτια, τά καταστήματα... Καί καθώς ἀπολαμβάνουμε ὅλα αὐτά τά στολίδια καί τή χριστουγεννιάτικη

Διαβάστε περισσότερα

(Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας)

(Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας) (Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας) Τ ρ ι ώ δ ι ο Η περίοδος αυτή πήρε το όνομα της από

Διαβάστε περισσότερα

Γάμος καί οἰκογένεια: Ἡ ἑλληνική καί ἡ εὐρωπαϊκή πραγματικότητα. Διαπιστώσεις καί προοπτικές λοιπόν στήν εὐρωπαϊκή καί ἑλληνική

Γάμος καί οἰκογένεια: Ἡ ἑλληνική καί ἡ εὐρωπαϊκή πραγματικότητα. Διαπιστώσεις καί προοπτικές λοιπόν στήν εὐρωπαϊκή καί ἑλληνική Γάμος καί οἰκογένεια: Ἡ ἑλληνική καί ἡ εὐρωπαϊκή πραγματικότητα Τῆς κας Φώνης Παπαρηγοπούλου-Σκορίνη, Ἀναπλ. Καθηγ. Ἀστικοῦ Δικαίου, Νομικῆς Σχολῆς Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν Διαπιστώσεις καί προοπτικές λοιπόν

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ πύργος τῆς Βαβέλ. ΜΑΘΗΜΑ 5ο. Γένεσις

Ὁ πύργος τῆς Βαβέλ. ΜΑΘΗΜΑ 5ο. Γένεσις ΜΑΘΗΜΑ 5ο Γένεσις 11,1-9 Ὁ πύργος τῆς Βαβέλ Τά περισσότερα παιδιά, νομίζω, μαθαίνετε ξένες γλῶσσες. Κάποια παιδιά μάλιστα μαθαίνουν καί δεύτερη ξένη γλῶσσα. Γιά ποιό λόγο μαθαίνουμε ξένες γλῶσσες; Γιά

Διαβάστε περισσότερα

Οι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος

Οι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος Οι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος Τήν 11η τοῦ μηνός Μαΐου ἑορτάζει ἡ Εκκλησία μας τή μνήμη τῶν δύο ἰσαποστόλων ἁγίων Κυρίλλου καί Μεθοδίου, φωτιστῶν τῶν Σλαύων. Οἱ ἅγιοι αὐτοί ἔζησαν τόν ἔνατο μ. Χ. αἰ.,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Εν Αθήναις e-book 2012

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Εν Αθήναις e-book 2012 ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Εν Αθήναις e-book 2012 Συγγραφέας: dimdom 2 ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Εν Αθήναις e-book 2012 ΦΑΚΟΙ Τό φῶς ἀπό τά κοντινά ἀντικείμενα συγκλίνει πίσω ἀπό τό φακό, στό ἐπίπεδό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 19 Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ 1. Ἡ πρόοδος τῆς Ἰατρικῆς Βιοτεχνολογίας... 29 2. Προκλήσεις γιά τήν ἀρχή τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς... 36 3. Προκλήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ὀρθόδοξος Γάμος Ἕνας δρόμος πού περπατιέται στή γῆ, ἀλλά καταλήγει στόν οὐρανό

Ὀρθόδοξος Γάμος Ἕνας δρόμος πού περπατιέται στή γῆ, ἀλλά καταλήγει στόν οὐρανό ΟIΚΟΥΜΕΝΙΚOΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕIΟΝ IΕΡA ΜΗΤΡOΠΟΛΙΣ ΡΕΘYΜΝΗΣ ΚΑI ΑYΛΟΠΟΤAΜΟΥ Ὀρθόδοξος Γάμος Ἕνας δρόμος πού περπατιέται στή γῆ, ἀλλά καταλήγει στόν οὐρανό Ὁ ὀρθόδοξος χριστιανικός γάμος, ὅταν εἶναι σωστός καί ἀληθινά

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Συγγραφείς 1. Δημήτριος Λ. Δρίτσας, Δρ Θεολογίας, Σχολικός Σύμβουλος 2. Δημήτριος Ν. Μόσχος, Δρ Θεολογίας, Καθηγητής Λυκείου Αναβύσσου 3. Στυλιανός Λ. Παπαλεξανδρόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

* * * Ὁ πατέρας μου ἀπό τίς ἐπιστολές του

* * * Ὁ πατέρας μου ἀπό τίς ἐπιστολές του Εἰς μνημόσυνον...ὁ πατέρας μου διακρινόταν ἐπίσης ἀπό εὐλάβεια, μέ ὅλη τήν σημασία τῆς λέξεως. Σεβόταν ἀπόλυτα τόν Θεό, σεβόταν τούς Κληρικούς, δέν ὁμιλοῦσε ποτέ ἐναντίον τους, οὔτε συμμετεῖχε σέ συζητήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ κατακλυσμός. ΜΑΘΗΜΑ 4ο. Γένεσις 4, ,1-9,17

Ὁ κατακλυσμός. ΜΑΘΗΜΑ 4ο. Γένεσις 4, ,1-9,17 ΜΑΘΗΜΑ 4ο Γένεσις 4,25-26 6,1-9,17 Ὁ κατακλυσμός Παίρνουμε ἀφορμή ἀπό τό οὐράνιο τόξο εἴτε ἀπό τό φυσικό φαινόμενο, ἄν οἱ μέρες εἶναι βροχερές, εἴτε ἀπό τήν κατασκευή πού μποροῦμε νά ἔχουμε κάνει πρίν

Διαβάστε περισσότερα

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί.

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Το θαύμα αυτό μας δείχνει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η περίοδος για αλλαγή στον άνθρωπο.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, 105 56 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 2103352364 FAX: 2103237654 www.iaath.gr, E-Mail: ipe.iaath@gmail.com ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 5 Η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus ISSP 1998 Religion II - Questionnaire - Cyprus Για σας. Είμαστε από το Κέντρο Ερευνών του Cyprus College. Kάνουμε μια διεθνή έρευνα για κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις. Η έρευνα αυτή γίνεται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 22: Ο ΧΡΥΣΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 22: Ο ΧΡΥΣΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 22: Ο ΧΡΥΣΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΘΕΙΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΚΑΙ ΘΕΟΥ ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΑ ΜΑΣ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΘΕΙΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΚΑΙ ΘΕΟΥ ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΑ ΜΑΣ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΘΕΙΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΚΑΙ ΘΕΟΥ ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΑ ΜΑΣ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Πηγή: http://www.imkby.gr/metamorphosis/kirilou_1.htm Αὐτοί πού καλά γνωρίζουν νά ἀγωνίζονται γιά ἕνα

Διαβάστε περισσότερα

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η Ανάσταση Του Χριστού (κεφ.11) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν οι μαθητές,

Διαβάστε περισσότερα

Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά

Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά π. Αλέξανδρου Σμέμαν Η επόμενη Κυριακή ονομάζεται Κυριακή της Απόκρεω γιατί στη διάρκεια της εβδομάδας που ακολουθεί αρχίζει μια περιορισμένη νηστεία αποχή κρέατος»

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικές Σχέσεις με Άλλους

Προσωπικές Σχέσεις με Άλλους Προσωπικές Σχέσεις με Άλλους του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Προσωπικές Σχέσεις με Άλλους Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 8: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΛΟΓΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 8: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΛΟΓΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 8: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΛΟΓΟΥ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κυριακή της Σαμαρείτιδος Ιωάν. 4, 5-42 (10/5/2015) Διάλογος ζωής και αλήθειας

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κυριακή της Σαμαρείτιδος Ιωάν. 4, 5-42 (10/5/2015) Διάλογος ζωής και αλήθειας ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κυριακή της Σαμαρείτιδος Ιωάν. 4, 5-42 (10/5/2015) Διάλογος ζωής και αλήθειας Το σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα, αγαπητοί μου αδελφοί, έχει μεγίστη σημασία για την πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 13: ΤΟ ΝΕΟ ΗΘΟΣ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 13: ΤΟ ΝΕΟ ΗΘΟΣ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 13: ΤΟ ΝΕΟ ΗΘΟΣ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Να αγαπώ και να Αποδέχομαι τον εαυτό μου

Να αγαπώ και να Αποδέχομαι τον εαυτό μου Να αγαπώ και να Αποδέχομαι τον εαυτό μου του David Batty Εγχειρίδιο Μαθητών Έκδοση 5 Να αγαπώ και να Αποδέχομαι τον εαυτό μου Εγχειρίδιο Μαθητών 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η 15. Bούλομαι δὲ καὶ ἃς βασιλεῖ πρὸς τὴν πόλιν συνθήκας ὁ Λυκοῦργος ἐποίησε διηγήσασθαι: μόνη γὰρ δὴ αὕτη ἀρχὴ διατελεῖ οἵαπερ ἐξ ἀρχῆς κατεστάθη: τὰς δὲ ἄλλας πολιτείας εὕροι

Διαβάστε περισσότερα

Μήνυμα πρός Ἐκπαιδευτικούς Μέ τήν ἔναρξη τῆς νέας Σχολικῆς χρονιᾶς

Μήνυμα πρός Ἐκπαιδευτικούς Μέ τήν ἔναρξη τῆς νέας Σχολικῆς χρονιᾶς Ἀριθμ. Πρωτ.: 638 Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α Ι Ε Ρ Α Μ Η Τ Ρ Ο Π Ο Λ Ι Σ Π Α Τ Ρ Ω Ν Ἐν Πάτραις τῇ 10ῃ Σεπτεμβρίου 2015 Μήνυμα πρός Ἐκπαιδευτικούς Μέ τήν ἔναρξη τῆς νέας Σχολικῆς χρονιᾶς τοῦ Σεβασμιωτάτου

Διαβάστε περισσότερα

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς ΑΠOΠΑΜΑ ΑΠO ΣΗΝ ΟΜΙΛΙΑ του Π. ΠEΣΡΟΤ ΧΙΡ στο 20ο ΙΕΡΑΠΟΣΟΛΙΚO ΤΝΕΔΡΙΟ ΤΝΕΡΓΑΣΩΝ ΣΟΤ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΤ ΧΡΙΣ. ΟΜΙΛΟΤ ΕΙ ΣΗΝ ΚΑΣΑΚΗΝΩΙΝ ΑΓΙΑ ΣΑΒΙΘΑ Αράχωβης Παρανάσσου Βοιωτίας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικά στοιχεία στην Παλαιά Διαθήκη

Εισαγωγικά στοιχεία στην Παλαιά Διαθήκη Εισαγωγικά στοιχεία στην Παλαιά Διαθήκη Οι φιλολογικές πηγές της Πεντατεύχου (Φιλολογικά στρώματα): Οι τέσσερις πηγές της Πεντατεύχου είναι: η Γιαχβική, η Ελωχειμική, το Δευτερονόμιο και ο Ιερατικός Κώδικας.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: Ο Άγιος Πέτρος μετανοών (1600) «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ. Μεθοδολογία της ποιμαντικής Η προβληματική του θέματος. Πολλαπλή μέθοδος στην εκκλησιαστική παράδοση. Δημιουργία νέων

Διαβάστε περισσότερα