Σοφία ΖΕΡΔΕΛΗ Τριανταφυλλιά ΣΑΡΑΦΙΔΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σοφία ΖΕΡΔΕΛΗ Τριανταφυλλιά ΣΑΡΑΦΙΔΟΥ"

Transcript

1 Σοφία ΖΕΡΔΕΛΗ Τριανταφυλλιά ΣΑΡΑΦΙΔΟΥ Μεθοδολογικές προσεγγίσεις και προτάσεις πρόσληψης και παραγωγής λεξιλογίου στο γλωσσικό μάθημα με εφαρμογή του κειμενοκεντρικού/επικοινωνιακού μοντέλου και της μεθόδου project σε επιλεγμένα κειμενικά είδη Α Μέρος Εισαγωγή Η ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΕΝΟΣ ΒΑΣΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΥ ΛΕξιλογίου κρίνεται σήμερα απολύτως αναγκαία με την εφαρμογή μιας ανανεωμένης και συστηματικής διδασκαλίας στα πλαίσια του μαθήματος της ελληνικής γλώσσας. Η εκμάθηση του λεξιλογίου, ε- νός πολυεπίπεδου τομέα, του οποίου η επιστημονική μελέτη είχε υποβαθμιστεί και μόλις τις τελευταίες δεκαετίες άρχισε να προβληματίζει το χώρο της εφαρμοσμένης γλωσσολογίας, πρέπει να επιχειρείται μέσα από διαδικασίες δημιουργικής παραγωγής λόγου και να έχει λειτουργικό χαρακτήρα. Στα πλαίσια αυτής της γενικότερης προβληματικής, εντάσσεται η παρούσα ανακοίνωση, στόχος της οποίας είναι να παραθέσει μια πρόταση διδασκαλίας του λεξιλογίου της ν.ε., αξιοποιώντας σύγχρονες μεθόδους διδασκαλίας των Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών (Α.Π.Σ.) και συγκεκριμένα τη μέθοδο project. Η σημασία της εκμάθησης του λεξιλογίου από τους μαθητές συμβάλλει στην καλλιέργεια της ίδιας της γλώσσας μέσα από την ανάπτυξη των επικοινωνιακών τους δεξιοτήτων. Η έμφαση της γλωσσικής διδασκαλίας στην ανάπτυξη της επικοινωνια- ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 3/

2 ΣΟΦΙΑ ΖΕΡΔΕΛΗ, ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑ ΣΑΡΑΦΙΔΟΥ κής ικανότητας των παιδιών προϋποθέτει την εισαγωγή της κειμενοκεντρικής προοπτικής στην εκπαιδευτική διαδικασία. Με αυτή την έννοια κεντρική θέση στη διδακτική του γλωσσικού μαθήματος πρέπει να καταλαμβάνει η διδασκαλία ποικιλίας κειμενικών ειδών, η κατανόηση και η επεξεργασία τους. Η προσέγγισή μας, επομένως, έχει ως στόχο αφενός την εξοικείωση των μαθητών με ποικίλα κειμενικά είδη και με διάφορα είδη γλωσσικής ποικιλίας, μέσα από τη δημιουργία ενός κατάλληλου επικοινωνιακού πλαισίου και αφετέρου μια ενεργητική πρόσληψη και αφομοίωση νέου λεξιλογίου, με σκοπό την παραγωγή προφορικού και γραπτού λόγου. Λειτουργική-επικοινωνιακή διάσταση της γλώσσας Τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια η γλωσσολογική έρευνα, με τη διαμόρφωση νέων διεπιστημονικών προσεγγίσεων, χαρακτηρίζεται από τη σταδιακή αποδοχή μιας νέας αντιμετώπισης της μεθοδολογίας και του περιεχομένου της γλωσσικής διδασκαλίας, που είναι ριζικά διαφορετική από εκείνη την οποία υποστήριζε η θεωρητική γλωσσολογία. Έτσι, ενώ αρχικά η γλωσσική διδασκαλία είχε συνδεθεί αποκλειστικά με τη διδασκαλία των γραμματικών δομών της γλώσσας, η σύγχρονη έρευνα έχει επικεντρωθεί στην καλλιέργεια της επικοινωνιακής ικανότητας, δηλαδή της ικανότητας του παιδιού να κατανοεί και να παράγει ποικίλα είδη κειμένων, να ερμηνεύει και να σχολιάζει άγνωστες και δυσνόητες λέξεις, τις οποίες συναντά κατά τη διάρκεια ανάγνωσης και επεξεργασίας τους (Κωστούλη 2001). Η μεθοδική γνώση των διαφόρων επιπέδων ανάλυσης συντελεί στην αποτελεσματικότερη καλλιέργεια της γλωσσικής έκφρασης και στην ευκολότερη προσαρμογή της λειτουργικής χρήσης των γλωσσικών δομών στις παραμέτρους που συνθέτουν το εκάστοτε επικοινωνιακό πλαίσιο. Ένα σημαντικό επίπεδο ανάλυσης, με ξεχωριστή θέση στη διδακτική του γλωσσικού μαθήματος, αποτελεί το λεξιλόγιο. Οι συνεχείς μεταβολές που συντελούνται στο κοινωνικό περιβάλλον, καθιστούν επιτακτική την αναγκαιότητα της λεξιλογικής ανανέωσης και της ανάπτυξης των επικοινωνιακών δεξιοτήτων των μαθητών, ώστε να παράγουν πιο ολοκληρωμένο προφορικό και γραπτό λόγο. Το σχολείο, επομένως, έχει την υποχρέωση, μέσα από τα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών (Α.Π.Σ.), να θέσει στους μαθητές τις γλωσσικές δομές, πάνω στις οποίες θα αναπτύξουν το κατάλληλο λεξιλόγιο 96 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 3/2010

3 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ και να τους μάθει τις τεχνικές εμπλουτισμού και συνεχούς επέκτασής του (Κατσιμπάρδης 2005), μέσα από κατάλληλες επικοινωνιακές δραστηριότητες και καινοτόμες διδακτικές πρακτικές (βλ. μέθοδος project) και με την εφαρμογή των καινούριων Αναλυτικών Προγραμμάτων, οι μαθητές θα γνωρίσουν τον τρόπο χρήσης της γλώσσας σε διάφορες περιστάσεις χρησιμοποιώντας κάθε φορά το κατάλληλο λεξιλόγιο. Σχέση αλληλεπίδρασης επικοινωνιακού πλαισίου και οργάνωσης κειμένου Η επικοινωνιακή προσέγγιση, ως νέα αντίληψη διδασκαλίας της γλώσσας μέσα από την κατάλληλη χρήση της, βρίσκεται σε απόλυτη αρμονία με την έμφαση που δίνεται στις διαπροτασιακές και υπερπροτασιακές σχέσεις της γλώσσας, που οδηγούν από το επίπεδο της πρότασης στο ε- πίπεδο του κειμένου. Ουσιαστικά, με την έμφαση που δίνεται στο κείμενο, η επικοινωνιακή διδασκαλία γίνεται εξ ορισμού κειμενοκεντρική (Παπαχρίστος, Κουρεμένος & Μάνδαλος 2002). Άλλωστε, κάθε κείμενο υπάρχει μέσα σε πραγματικές συνθήκες επικοινωνίας. Προϋποθέτει, δηλαδή, έναν παραγωγό, έναν δέκτη, αλλά και έναν σκοπό για τον οποίο δημιουργείται. Η εισαγωγή του κειμένου στο πεδίο της γλωσσοδιδακτικής αναπτύχθηκε στη δεκαετία του 80 με τη μορφή της κειμενοκεντρικής προσέγγισης (genre approach) (Halliday & Hasan 1985 Cope & Kalantzis 1993). Η ανάγκη για εστίαση της γλωσσικής διδασκαλίας στο κείμενο έχει επισημανθεί και στην Ελλάδα (Γεωργακοπούλου & Γούτσος 2008 Ματσαγγούρας 2001 Χατζησαββίδης 2002 Αρχάκης 2005 Ιορδανίδου 2006). Πρόκειται για μετάθεση του κέντρου ανάλυσης της γλώσσας από την πρόταση στο κείμενο και από τη γλωσσική ικανότητα στη σπουδή όλων των ενδογλωσσικών και εξωγλωσσικών παραμέτρων (Μπαμπινιώτης 1995 Μακρής 2001). Αυτό που επιδιώκεται είναι η προφορική και γραπτή παραγωγή κειμένων, η πρόσληψη και η επεξεργασία τους (Μακρής 2001). Οι μαθητές, δηλαδή, καλούνται να παράγουν κείμενα, που θα α- νταποκρίνονται στην επικοινωνιακή περίσταση στην οποία βρίσκονται κάθε φορά, γεγονός που βοηθά στην ανάπτυξη της κριτικής τους συνείδησης. Έτσι θα πρέπει οι μαθητές να επιλέγουν το κατάλληλο λεξιλόγιο που θα χρησιμοποιούν μέσα από τη διδασκαλία προφορικών και γραπτών κειμένων (Χαραλαμπόπουλος 2000). ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 3/

4 ΣΟΦΙΑ ΖΕΡΔΕΛΗ, ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑ ΣΑΡΑΦΙΔΟΥ Το γλωσσικό μάθημα στην ελληνική πραγματικότητα Μέχρι το 1976, οπότε και καθιερώθηκε νομοθετικά η νέα ελληνική ως επίσημη γλώσσα του ελληνικού κράτους, το γλωσσικό μάθημα εξακολουθούσε να γίνεται με τον παραδοσιακό και ρυθμιστικό τρόπο, που διαμορφώθηκε εμπειρικά με το πέρασμα των αιώνων και που δεχόταν την επίδραση της αρχαίας ελληνικής και της λατινικής. Κύρια θεωρητική αρχή της λεγόμενης «παραδοσιακής» μεθόδου ήταν η προσκόλλησή της στη γραμματική και ειδικότερα στη λέξη ως κύρια μονάδα ανάλυσης της γλώσσας (Μήτσης 1996 Σαραφίδου 2007). Στην Ελλάδα η υιοθέτηση της επικοινωνιακής προσέγγισης παρουσιάζεται στα Αναλυτικά Προγράμματα που συντάχθηκαν τη δεκαετία του 80. Οι συντάκτες αυτών των προγραμμάτων προσπάθησαν να περιορίσουν την επικέντρωση της γλωσσικής διδασκαλίας στην εκμάθηση των γλωσσικών δομών, ορισμών και κανόνων χωρίς τη σύνδεση με τον τρόπο χρήσης της γλώσσας. Προσπάθησαν έτσι να δώσουν έμφαση στη σημασία παραγωγής αυθεντικού λόγου που στηρίζεται στην πρόταση και όχι στη λέξη και στην εμπλοκή των μαθητών σε πραγματικές επικοινωνιακές καταστάσεις (Χαραλαμπόπουλος 2000). Όπως εύστοχα παρατηρεί και ο Μήτσης (1996): «Η γλωσσική διδασκαλία παύει πλέον να αποτελεί μια άψυχη, τυποποιημένη, μηχανική ή γνωστικού τύπου δραστηριότητα και επιχειρεί να μεταβληθεί σε μια δυναμική διαδικασία, στα πλαίσια της οποίας η γλώσσα κατακτάται με φυσιολογικό τρόπο, δηλαδή μέσα από την ίδια τη γλωσσική πράξη και με την παραγωγή αυθεντικού προφορικού και γραπτού λόγου». Διδακτική του λεξιλογίου στην Α /βάθμια και Β /βάθμια Εκπαίδευση Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών Η διδασκαλία του λεξιλογίου στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα εμφανίστηκε συστηματικά το 1982 με τα βιβλία Η γλώσσα μου και στηρίχτηκε κυρίως στο βασικό λεξιλόγιο. Σκοπός του γλωσσικού μαθήματος ήταν η εκμάθηση των βασικών συντακτικών δομών της γλώσσας, αλλά και του βασικού λεξιλογίου, το οποίο θα εμπλουτιζόταν με νέες λέξεις και σημασίες. Οι μαθητές καλούνταν να μάθουν από έναν πίνακα λέξεων το βασικό λεξιλόγιο των κειμένων, αποστηθίζοντάς το και μαθαίνοντάς το αποκομμένο από το κειμενικό περιβάλλον. Η διδασκαλί- 98 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 3/2010

5 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ α, επομένως, του λεξιλογίου στηριζόταν στις παραδοσιακές μεθόδους, όπου οι μαθητές ήταν υποχρεωμένοι να αποστηθίσουν λίστες λέξεων, να μάθουν την ορθογραφία τους, να βρίσκουν συνώνυμες και αντώνυμες λέξεις και να μπορούν να γράφουν προτάσεις στηριζόμενοι σε αυτές (Παπαγρηγορίου 1997). Με το νέο πρόγραμμα σπουδών της Νεοελληνικής γλώσσας στο Δημοτικό Σχολείο (ΦΕΚ 1373/01, Τεύχος Β, σελ ) του 2001 γίνεται προσπάθεια για αλλαγή της παραδοσιακής προσέγγισης της διδασκαλίας της γλώσσας και για στροφή στην επικοινωνιακή προσέγγιση. Σκοπός της διδασκαλίας του λεξιλογίου για την Α και Β τάξη του Δημοτικού θεωρείται «Η αποσαφήνιση και η σταθεροποίηση του λεξιλογίου της προσχολικής ηλικίας, ο εμπλουτισμός του λεξιλογίου των παιδιών με λέξεις και με εκφράσεις εννοιολογικά απαραίτητες για τις α- νάγκες της καθημερινής τους επικοινωνίας και η χρήση βασικών λέξεων και εκφράσεων στον γραπτό και προφορικό λόγο». Ο σκοπός για τις υπόλοιπες τάξεις του Δημοτικού είναι «Ο εμπλουτισμός, η διεύρυνση και η ενεργοποίηση του ατομικού λεξιλογίου των παιδιών, με την κατάλληλη αξιοποίηση των ειδικών γλωσσικών απαιτήσεων κάθε μαθήματος του σχολικού προγράμματος». Στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση η τάση που κυριαρχεί είναι η καλλιέργεια μιας περισσότερο κειμενικά προσανατολισμένης γλωσσικής ι- κανότητας μέσα από την παραγωγή και επεξεργασία ποικίλων τύπων κειμένων. Τα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών επιφέρουν σημαντικές καινοτομίες στη διδασκαλία της γλώσσας, δίνοντας έμφαση στο φυσικό λόγο, στην ολιστική προσέγγιση των διαφόρων τομέων γλωσσικής διδασκαλίας (ακρόαση, ομιλία, ανάγνωση, γραφή), στην ομαδοσυνεργατική διδασκαλία, στις συνθετικές και διαθεματικές δραστηριότητες, στην εξατομικευμένη διδασκαλία (Αγγελάκος 2004 Κατσιμπάρδης 2005). Από τη λέξη στο κείμενο Η κειμενοκεντρική προσέγγιση αναγορεύει το κείμενο σε σημείο εκκίνησης και πλαίσιο οργάνωσης της γλωσσικής διδασκαλίας και μάθησης. Στην επιστήμη της γλωσσολογίας το κείμενο και η γλώσσα του κειμένου συνιστούν το βασικό αντικείμενο μελέτης του κλάδου που ονομάζεται Ανάλυση του Λόγου. Οι Γεωργακοπούλου και Γούτσος (2008) σημειώνουν ότι με την έμφαση της διδακτικής διαδικασίας στο κείμενο σηματοδοτείται η ριζική διαμόρφωση του τρόπου προσέγγισης του γλωσσι- ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 3/

6 ΣΟΦΙΑ ΖΕΡΔΕΛΗ, ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑ ΣΑΡΑΦΙΔΟΥ κού μαθήματος. Έτσι παρατηρούν ότι κάθε επιμέρους γραμματικό, συντακτικό, λεξικό ή άλλο φαινόμενο πρέπει να διδάσκεται μέσα από το κείμενο, συνδεδεμένο δηλαδή με συγκεκριμένες περικειμενικές προϋποθέσεις (δημιουργούς, αποδέκτες, λειτουργίες). Αυτό συνεπάγεται ότι τα επιμέρους γλωσσικά στοιχεία εμφανίζονται σε συσχέτιση με τα κειμενικά είδη ως δείκτες, που συνδέουν το κείμενο με το περικείμενό του. Η έμφαση που δίνεται στη γλώσσα του κειμένου υποδεικνύει την εμπιστοσύνη στην αυθεντικότητα του κειμένου ως φυσικού και αυτόνομου συστήματος. (Γεωργακοπούλου & Γούτσος 2008). Η Μπακάκου-Ορφανού (2005) επιχειρεί να παρουσιάσει το ρόλο της λέξης στο κείμενο, να προσδιορίσει τη γενικότερη σχέση της με αυτό και να καταγράψει τη συμβολή της στη δόμηση και οργάνωση του κειμένου. Στη διαδικασία της γλωσσικής επικοινωνίας, η λέξη παρέχει την πρώτη ύλη των σημασιών με τις οποίες αντιπροσωπεύονται γλωσσικά οι εμπειρίες μας κατά τη μετάδοση ενός μηνύματος. Η λειτουργία της λέξης συμπληρώνεται με τη γραμματική σημασία, η οποία αναπτύσσεται με τη σύνταξη των λέξεων και των προτάσεων και τις λογικές και πραγματολογικές σχέσεις μεταξύ τμημάτων του κειμένου (Γεωργακοπούλου & Γούτσος 2008 Μπακάκου-Ορφανού 2005). Οι σχέσεις της λέξης με το κείμενο είναι ποικίλες. Η Μπακάκου- Ορφανού (2005) τις κατηγοριοποιεί σε δύο ομάδες: α) στην κατανομή του λεξιλογίου, στο είδος δηλαδή και τον αριθμό των διαφορετικών σημασιών σε ένα κείμενο και β) στην οργανωτική λειτουργία της λέξης στο κείμενο. Στην πρώτη περίπτωση η σχέση της λέξης με το κείμενο θεωρείται ως εξωτερική ή καθαρά σημασιολογική, ενώ στη δεύτερη ως εσωτερική ή κειμενική, η οποία συμβάλλει στην κειμενικότητα του λόγου. Οι μαθητές, για να εμπλουτίσουν το λεξιλόγιό τους, θα πρέπει να εξασκηθούν στην κατανόηση της σημασίας και της μορφής κάθε λέξης και όχι να προβαίνουν σε απλή απομνημόνευση και ανάκληση στη μνήμη νέων λέξεων. Με την εκμάθηση της σημασίας οι μαθητές αντιλαμβάνονται το νόημα της λέξης και τις περιστάσεις στις οποίες χρησιμοποιείται, με αποτέλεσμα να είναι σε θέση να ενσωματώσουν τη νέα λέξη στα δικά τους γραπτά και προφορικά κείμενα. Επίσης με την εκμάθηση της μορφής της λέξης οι μαθητές κατακτούν την ορθογραφία της. Επιπρόσθετα είναι αναγκαίο οι μαθητές να μάθουν να παράγουν συνώνυμα, αντίθετα, παράγωγα και σύνθετα μιας λέξης, για να έρθουν σε επαφή με τη συγχρονική διάσταση της γλώσσας, αλλά και να μπορέσουν με κατάλληλες ασκήσεις και παραδείγματα μέσα σε πραγματικά επικοινωνιακά περιβάλλοντα να κατανοήσουν τη διαχρονική διάσταση μιας λέξης. Τέλος, είναι 100 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 3/2010

7 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ αναγκαίο οι εκπαιδευτικοί να διδάσκουν στους μαθητές ορισμούς και αφηρημένες έννοιες μέσα από ξεχωριστή διδασκαλία του ειδικού λεξιλογίου για την κατανόηση διαφόρων κοινωνικών αλλά και φυσικών φαινομένων. Όταν ο εκπαιδευτικός αντιμετωπίζει ένα σχετικά μεγάλο εύρος άγνωστου για τους μαθητές λεξιλογίου, κατά την επεξεργασία των κειμένων, θα πρέπει να καταφεύγει σε συγκεκριμένες στρατηγικές εκμάθησης του νέου λεξιλογίου (Nation 1990). Σπουδαιότερη στρατηγική θεωρείται η ικανότητα μαντέματος από τα συμφραζόμενα, για την οποία αξίζει να α- φιερωθεί αρκετός χρόνος στην τάξη. Είναι ο αποτελεσματικότερος τρόπος αντιμετώπισης των άγνωστων λέξεων. Με την έμμεση αυτή παράθεση των λέξεων από τα συμφραζόμενα, οι μαθητές κατανοούν ευρύτερα τα κείμενα, διαισθάνονται τη λειτουργία, τη σημασία και τη χρήση των άγνωστων λεξιλογικών στοιχείων, συνδέοντας το λεξιλόγιο με το συγκείμενο και μαθαίνοντας τις δομές της γλώσσας μέσα από επικοινωνιακές δραστηριότητες. Ο Μήτσης (2004) αναφέρει χαρακτηριστικά ότι αυτή η διαδικασία, που είναι γνωστή ως τεχνική της εικασίας (guessing), αποδεικνύεται εξαιρετικά χρήσιμη για την ανάγνωση απαιτητικών κειμένων, όπου η εμφάνιση τέτοιων στοιχείων (π.χ. άγνωστων λέξεων, φράσεων ή εκφράσεων) είναι πολύ μεγάλη. Η εφαρμογή της μεθόδου project στο γλωσσικό μάθημα Η αξιοποίηση της μεθόδου project (Frey 1986 Χρυσαφίδης 2000) στη διδακτική διαδικασία του γλωσσικού μαθήματος συμβάλλει στη συναισθηματική και προσωπική ανάπτυξη των μαθητών, καθώς εμπεριέχει την καλλιέργεια ποικίλλων δεξιοτήτων, τόσο μέσα από το γλωσσικό, όσο και μέσα από άλλα διδακτικά αντικείμενα και έξω από τα πλαίσια του σχολείου. Η αυτονομία και η συνεργασία που αναπτύσσουν οι μαθητές συμβάλλουν αποφασιστικά στην καλλιέργεια της γλωσσικής ικανότητάς τους. Οι μαθητές, παράγοντας ατομικό ή ομαδικό έργο, ενθαρρύνονται στην έκφραση σκέψεων, ιδεών, συναισθημάτων και απόψεων και αποκτούν κίνητρα για μάθηση. Σύμφωνα με τον Fried-Booth (2002) ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του project είναι η αυθεντικότητα των γλωσσικών δεδομένων, που αποτελεί μια από τις βασικές αρχές στις σύγχρονες προσεγγίσεις της γλωσσικής διδασκαλίας. Οι μαθητές έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν τη γλώσσα για αυθεντικούς σκοπούς, εφόσον τα θέματα που διαπραγματεύονται αφορούν πραγματικές καταστάσεις. ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 3/

8 ΣΟΦΙΑ ΖΕΡΔΕΛΗ, ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑ ΣΑΡΑΦΙΔΟΥ Μέσα σ αυτό το πλαίσιο δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για χρήση ε- πικοινωνιακών στρατηγικών. Εξάλλου, το project θεωρείται ένα ευέλικτο και ευπροσάρμοστο μαθητοκεντρικό μέσο για τη διδασκαλία γλώσσας και περιεχομένου, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από μαθητές διαφορετικών ηλικιών, δυνατοτήτων και επιπέδων γλωσσομάθειας (Stoller 2002). Επιπλέον, το project αποτελεί μέσο για την ανάπτυξη και των τεσσάρων γλωσσικών δεξιοτήτων, δηλαδή κατανόηση και παραγωγή προφορικού και γραπτού λόγου. Συνήθως στα αρχικά στάδια, αξιοποιούνται περισσότερο η κατανόηση και η παραγωγή προφορικού λόγου (listening, speaking). Στη συνέχεια με τη συγκέντρωση, τη μελέτη και την οργάνωση των πληροφοριών μέσα από ποικίλες πηγές (εφημερίδες, βιβλία, τηλεόραση, διαδίκτυο) οι μαθητές παράγουν γραπτό λόγο (writing) ενώ παράλληλα κατανοούν το λεξιλόγιο από διάφορα γνωστικά πεδία (reading) (Fried-Booth 2002 Φωτίου & Σουλιώτη 2009). Ο μαθητής, τέλος, αυξάνει τη δημιουργική φαντασία του και εξασκείται στην ευφράδεια του λόγου μέσα από το διάλογο με τον εκπαιδευτικό, την ανατροφοδότηση, την έκφραση της γνώμης του και την παρουσίαση του έργου του. Διδακτικό παράδειγμα Στο σημείο αυτό παρουσιάζουμε ένα συγκεκριμένο σχέδιο εργασίας με ενδεικτικές γλωσσικές δραστηριότητες, το οποίο θα μπορούσε να δοθεί. Είναι κατάλληλο για επεξεργασία σε ομάδες μαθητών/μαθητριών, ως αφορμή προβληματισμού των παιδιών και ως προϋπόθεση διαμόρφωσης της γλωσσικής τους έκφρασης. Το προτεινόμενο σχέδιο εργασίας έχει ως θεματικό τίτλο: «Γνωρίζοντας τις ομορφιές και τον πολιτισμό της Ελλάδας» και επιλέχθηκε με α- φορμή τη διδασκαλία της τρίτης και της δέκατης ενότητας του βιβλίου της Νεοελληνικής Γλώσσας Γυμνασίου (το project που προτείνουμε προϋποθέτει, επομένως, ότι τα παιδιά έχουν διδαχθεί τις συγκεκριμένες ενότητες του βιβλίου). Ακολουθούν το διδακτικό και μεθοδολογικό πλαίσιο εφαρμογής, ο σχεδιασμός του project (ανάλυση σταδίων επεξεργασίας) και τα κειμενικά είδη, με τα οποία επιδιώκουμε να φέρουμε τους μαθητές σε επαφή. Πλάνο μαθήματος: Ο εκπαιδευτικός, είναι καλό, πριν την ανακοίνωση του σχεδίου εργασίας στους μαθητές, να προβαίνει σε ένα συνοπτικό σχεδιασμό της διδασκαλίας του. Είναι απαραίτητο να καθορίζει την πο- 102 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 3/2010

9 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ρεία διδασκαλίας του, τους επιδιωκόμενους στόχους, τη μεθοδολογία που θα ακολουθήσει, το εποπτικό υλικό που θα χρησιμοποιήσει και τις διάφορες γλωσσικές ασκήσεις που θα επιλέξει, με σκοπό την παραγωγή προφορικού και γραπτού λόγου από τους μαθητές. Σχεδιάζοντας, επομένως, το πλάνο του μαθήματός μας, θα είμαστε σε θέση να καθορίσουμε τους στόχους μας, αλλά και να κάνουμε την απαραίτητη αυτοαξιολόγηση στο τέλος του έργου μας (Αργυροπούλου 2006). Βασικές αρχές για την επιτυχημένη διεξαγωγή του project: Η διαμόρφωση στο σχολείο και στην τάξη του αναγκαίου κλίματος α- ποδοχής, εμπιστοσύνης και φυσικότητας (Μακρής 2001) Η δημιουργία κατάλληλων συνθηκών επικοινωνίας στη σχολική τάξη, που θα αντιστοιχούν με εκείνες που θα αντιμετωπίσουν οι μαθητές στο κοινωνικό τους περιβάλλον Η μετατόπιση από τη δασκαλοκεντρική διδασκαλία στη μαθητοκεντρική Η διεξαγωγή της διδασκαλίας με βάση το επίπεδο, τις γλωσσικές ανάγκες, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, τα βιώματα και τις εμπειρίες των μαθητών Αίθουσα διδασκαλίας: Η συμπεριφορά των μαθητών και το αποτέλεσμα του σχεδίου εργασίας εξαρτώνται και από τη διαμόρφωση της αίθουσας όπου διεξάγεται το project. Είναι προτιμότερο να υπάρχει η δυνατότητα προσαρμογής των επίπλων και του εξοπλισμού της αίθουσας στα διάφορα στάδια υλοποίησης του project. Διδακτικές αρχές: Οι μαθητές συνεργαζόμενοι ή εργαζόμενοι ατομικά, αξιοποιούν μεταγνωστικές και μεταγλωσσικές δεξιότητες, ευαισθητοποιούνται στη χρήση της γλώσσας και καλλιεργούν το λεξιλόγιό τους. Συγχρόνως, παρατηρώντας και αποκωδικοποιώντας εικόνες, σκίτσα, μηνύματα (οπτικά και λεκτικά), λογοτεχνικά και χρηστικά κείμενα, αποκτούν την εικόνα του συστήματος της γλώσσας και συνειδητοποιούν τις δυνατότητες και την πολυμορφία της (Αργυροπούλου 2006). Με την εφαρμογή του ομαδοσυνεργατικού μοντέλου, ορισμένοι συνεσταλμένοι μαθητές παρακινούνται να εργάζονται στα πλαίσια της ομάδας και να επιδεικνύουν τυχόν κρυμ- ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 3/

10 ΣΟΦΙΑ ΖΕΡΔΕΛΗ, ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑ ΣΑΡΑΦΙΔΟΥ μένες γλωσσικές, κοινωνικές και καλλιτεχνικές δεξιότητες. Έτσι οι μαθητές, καθώς εργάζονται ανά ομάδες, καλλιεργούν τη συνεργατική μάθηση, συζητούν σχετικά με τις πληροφορίες που συλλέγουν, τις αξιολογούν, ενώ ο εκπαιδευτικός μετατρέπεται σε ένα μέλος της ευρύτερης ο- μάδας που καθοδηγεί, εμπνέει και οργανώνει τις μαθησιακές δραστηριότητες (Πασσαλής & Παπαχρήστου 2001). Στοιχεία μαθήματος Γνωστικό αντικείμενο: Νεοελληνική Γλώσσα Τάξη: Α Γυμνασίου Αριθμός παιδιών: 20 (4 πενταμελείς ομάδες). Επιδιώκουμε σε κάθε ομάδα να υπάρχει ένας τουλάχιστον μαθητής που γνωρίζει τη χρήση του διαδικτύου Διδακτικές ενότητες: 3 η και 10 η του σχολικού βιβλίου Θέμα σχεδίου εργασίας: «Γνωρίζοντας τις ομορφιές και τον πολιτισμό της Ελλάδας» Κριτήρια επιλογής του θέματος: α) Το θέμα είναι εναρμονισμένο στις α- παιτήσεις του Αναλυτικού Προγράμματος, β) Τα κριτήρια επιλογής επικεντρώνονται στο τρίπτυχο: απλό, επίκαιρο, ενδιαφέρον. Όλα αυτά συντελούν στο να διατηρείται ενεργή η συμμετοχή των μαθητών μέχρι την ολοκλήρωση του project (Ταρατόρη 2002). Τόπος διεξαγωγής σχεδίου εργασίας: Σχολική αίθουσα, σχολική βιβλιοθήκη, εργαστήριο πληροφορικής (Αποστολίδης κ.α. 2007). Χρονοδιάγραμμα: (Ενδεικτική διάρκεια project): 5 δίωρα Εποπτικό υλικό: Σχολικό εγχειρίδιο Νεοελληνικής Γλώσσας και άλλων μαθημάτων (Ιστορία, Γεωγραφία κ.τ.λ.) Βιβλία σχετικής θεματολογίας (λογοτεχνικά και μη) Χάρτες, Εγκυκλοπαίδειες, Αφίσες, Εικόνες, Διαφημιστικά φυλλάδια, Ενημερωτικά έντυπα, Τουριστικοί οδηγοί Ηλεκτρονικός Υπολογιστής (Διαδίκτυο, , Word, Power-point) Στόχοι Γνωστικοί Επιδιώκουμε οι μαθητές μας: Να έρθουν σε επαφή με διάφορα κειμενικά είδη (π.χ. λόγος πειθούς, 104 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 3/2010

11 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ πληροφοριακός, εκφραστικός, λογοτεχνικός) και με διάφορα κειμενικά γένη (αφηγηματικά, περιγραφικά, επιχειρηματολογικά, πολυτροπικά κείμενα) και να αναγνωρίζουν τα χαρακτηριστικά τους Να γνωρίσουν τις ομορφιές της Ελλάδας και τον τρόπο ζωής ανθρώπων από διάφορα μέρη της χώρας, καθώς και τις συνήθειες, τα έθιμα και τον πολιτισμό τους Να εντοπίζουν στο χάρτη τους τόπους και τα μέρη που αναφέρονται στα κείμενα και να μάθουν να δίνουν πληροφορίες για μια χώρα ή έναν τόπο Να ερευνήσουν και να συλλέξουν στοιχεία οι ίδιοι για τον ιδιαίτερο τρόπο ζωής άλλων ανθρώπων, τον τόπο, τις κατοικίες, τις συνήθειες, τις ασχολίες, τη διατροφή, την ενδυμασία και την πολιτισμική τους ταυτότητα, αντλώντας πληροφορίες από βιβλία, διαδίκτυο, εγκυκλοπαίδειες, περιοδικά, τύπο (Όρρου-Ιακωβίδου, Στυλιανός & Τόουλος 2006) αξιοποιώντας λεξιλόγιο σχετικό με τη θεματική ενότητα Να ασκηθούν στην επεξεργασία του υλικού που θα συλλέξουν με την τεχνική της αποδελτίωσης (Αποστολίδης κ.ά. 2007) και να παρουσιάσουν στο τέλος της διαδικασίας τη συνθετική /δημιουργική τους προσπάθεια και εργασία. Γλωσσικοί Να χειρίζονται σωστά τον προφορικό και γραπτό λόγο, προσαρμόζοντάς τον στην εκάστοτε επικοινωνιακή περίσταση (ποιος μιλάει, σε ποιον, πότε, πού, για ποιο θέμα κ.τ.λ.) (Σαραφίδου 2007, Χαραλαμπόπουλος 2000) Να παράγουν γραπτό λόγο, ο οποίος να σχετίζεται με το λεξιλόγιο της συγκεκριμένης θεματικής ενότητας (Πασσαλής & Παπαχρήστου 2001) Να μελετήσουν και να συγκρίνουν τη γλωσσική ποικιλία και τα γλωσσικά επίπεδα ύφους των διαφόρων κειμενικών ειδών (ύφος, επικοινωνιακός σκοπός, φρασεολογία, λεξιλόγιο) Κοινωνικοί Συναισθηματικοί Να νιώσουν τη χαρά της δημιουργίας Να οικοδομήσουν σχέσεις συνεργασίας, εμπιστοσύνης και ομαδικότητας (Αποστολίδης κ.ά. 2007) Παιδαγωγικοί Καλλιέργεια ενδιαφέροντος των μαθητών Καλλιέργεια της φαντασίας και της δημιουργικής τους έκφρασης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 3/

12 ΣΟΦΙΑ ΖΕΡΔΕΛΗ, ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑ ΣΑΡΑΦΙΔΟΥ Αυτενέργεια Βιωματική μάθηση (Αναλυτικές περιγραφές και οδηγίες καθώς παραδείγματα κειμένων και γλωσσικών ασκήσεων θα παρουσιαστούν στο δεύτερο μέρος της παρούσας εργασίας σε επόμενο τεύχος.) Βιβλιογραφία ΑΓΓΕΛΑΚΟΣ Κ. (2004). Το Πρόγραμμα Σπουδών του γλωσσικού μαθήματος στο Ενιαίο Λύκειο. Δείκτες επίτευξης και ανατροπής των στόχων του προγράμματος στη διδακτική και εξεταστική πράξη, Παν/μιο Αθηνών Τμήμα Φ.Π.Ψ. στο Πρόγραμμα Σπουδών και Εκπαιδευτικό Έργο στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Αθήνα ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ Γ. Κ.Α. (2007). Σχέδιο εργασίας (PROJECT) Σενάριο Μάθησης ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ Χ. (2006). Από το ΔΕΠΠΣ, ΑΠΣ Νεοελληνικής Γλώσσας Γυμνασίου στη διδακτική του μαθήματος με διδακτικό παράδειγμα από το βιβλίο της Α Γυμνασίου, Ενότητα 10 η : Γνωρίζω τον τόπο μου και τον πολιτισμό του, Π.Ι., Αθήνα ΑΡΧΑΚΗΣ Α. (2005). Γλωσσική διδασκαλία και σύσταση των κειμένων. Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Α. & ΓΟΥΤΣΟΣ Δ. (2008). Κείμενο και επικοινωνία. Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα COPE B. & ΚALANTZIS Μ. (ΕDS.), (1993). The Powers of Literacy: Α Genre Approach to Teaching Writing. Pittsburg, PA: University of Pittsburg Press FRIED-BOOTH D.L. (2002). Project Work. Oxford University Press Frey K. (1986). Η μέθοδος project, μτφ. Κλ. Μάλλιου, Κυριακίδης, Θεσσαλονίκη HALLIDAY M.A.K. & HASAN R. (1985). Language, context and text: Aspect of language in a social semiotic perspective. Oxford University Press ΙΟΡΔΑΝΙΔΟΥ Α. (2006). Κειμενοκεντρικές προσεγγίσεις του σχολικού εγγραμματισμού: κείμενο-συμφραζόμενα-γραμματική, στο: ΚΑΤΣΙΜΠΑΡΔΗΣ Μ. (2005) Νεοελληνική γλώσσα Β Γυμνασίου, 6 ης ενό- 106 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 3/2010

13 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ τητας: Παρακολουθώ, ενημερώνομαι και ψυχαγωγούμαι από διάφορες πηγές: Διδακτική προσέγγιση και σχέδιο εργασίας/project. (προσπέλαση ) ΚΩΣΤΟΥΛΗ Τ. (2001). Κειμενοκεντρική προσέγγιση και γλωσσικό μάθημα, στο: Εγκυκλοπαιδικός Οδηγός για τη Γλώσσα, επιμ. Α.Φ. Χριστίδης, Θεσσαλονίκη ΜΑΚΡΗΣ Χ. (2001). Επικοινωνιακή Γλωσσική Διδασκαλία, Τυπωθήτω, Αθήνα ΜΑΤΣΑΓΓΟΥΡΑΣ Η. (2001). Κειμενοκεντρική προσέγγιση του γραπτού λόγου ή αφού σκέφτονται γιατί δεν γράφουν; Γρηγόρης, Αθήνα ΜΗΤΣΗΣ Ν. (1996). Διδακτική του γλωσσικού μαθήματος: Από τη γλωσσική θεωρία στη διδακτική πράξη. Gutenberg, Αθήνα ΜΗΤΣΗΣ Ν. (2004). Η διδασκαλία της γλώσσας υπό το πρίσμα της επικοινωνιακής προσέγγισης: Εισαγωγή στη θεωρία και τις τεχνικές του επικοινωνιακού μοντέλου, Gutenberg, Αθήνα ΜΠΑΚΑΚΟΥ-ΟΡΦΑΝΟΥ Α. (2005). Η λέξη της Νέας Ελληνικής στο γλωσσικό σύστημα και στο κείμενο, Αθήνα ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗΣ Γ. (1995). Η διδασκαλία της ελληνικής σήμερα στην Ελλάδα, στο: Η Ελληνική Γλώσσα, ΥΠΕΠΘ, Αθήνα NATION I.S.P. (1990). Teaching and Learning Vocabulary, New York: Heinle & Heinle Publishers ΌΡΡΟΥ-ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ Θ., ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Γ. & ΤΟΟΥΛΟΣ Γ. (2006). Ελληνικά Στ τάξης, Αθήνα ΠΑΠΑΓΡΗΓΟΡΙΟΥ Γ. (1997). Συστηματική λεξιλογική διδασκαλία στο Δημοτικό Σχολείο (Ε -Στ Τάξεις), Διδακτορική διατριβή, Αθήνα ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΣ Β., ΚΟΥΡΕΜΕΝΟΣ Γ. & ΜΑΝΔΑΛΟΣ Λ. (2002). Η επανάσταση στη διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος, Αθήνα: Επικοινωνιακή-Κειμενοκεντρική προσέγγιση ΠΑΣΣΑΛΗΣ Χ. & ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ Α. (2001). Επικοινωνιακή προσέγγιση της Γλώσσας και χρήση του Διαδικτύου, in: 1 ο Συνέδριο Σύρου της Ελληνικής Επιστημονικής Ένωσης Τεχνολογιών Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (Σύρος, Μάιος 2001). (προσπέλαση ) ΣΑΡΑΦΙΔΟΥ Τ. (2007). Ο ρόλος της κειμενικής προοπτικής και της ανάλυσης του λόγου στην αποτελεσματική διδασκαλία της γλώσσας, στο: Κίνητρο τ. 8, Π.Τ.Δ.Ε. του Δ.Π.Θ. Αλεξανδρούπολη STOLLER F. (2002). Project work a means to promote language and con- ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 3/

14 ΣΟΦΙΑ ΖΕΡΔΕΛΗ, ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑ ΣΑΡΑΦΙΔΟΥ tent, στο: J.C. Richards & W.A. Renandya (εκδ.). Methodology in Language Teaching. An Anthology of Current Practice. Cambridge, New York: Cambridge University Press ΤΑΡΑΤΟΡΗ Ε. (2002). Η μέθοδος project στη Θεωρία και την Πράξη, εκδ. Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη ΧΑΤΖΗΣΑΒΒΙΔΗΣ Σ. (2002). Δομή, επικοινωνία, είδη λόγου και γραμματισμός στα νέα προγράμματα σπουδών γλωσσικής αγωγής στο δημοτικό σχολείο, Γλώσσα 54, ΧΡΥΣΑΦΙΔΗΣ Κ. (2000). Βιωματική-Επικοινωνιακή διδασκαλία. Η εισαγωγή της μεθόδου project στο σχολείο, Gutenberg, Αθήνα ΦΩΤΙΟΥ Π. & ΣΟΥΛΙΩΤΗ Ε. (2009). Η μέθοδος project στη Διαπολιτισμική Εκπαίδευση. methodos-project-diapolitismiki.doc (προσπέλαση ) ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ Α. (2000). Επικοινωνιακή προσέγγιση στη διδασκαλία της Ελληνικής, Η Σοφία Ζερδελή είναι απόφοιτος του τμήματος Φιλολογίας, της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. Έκανε επίσης σπουδές πιάνου και έλαβε τα πτυχία της Αρμονίας και της Αντίστιξης. Γνωρίζει πολύ καλά την Αγγλική Γλώσσα και καλά τη Γερμανική. Είναι Υποψήφια Διδάκτορας του Π.Τ.Δ.Ε. του Δ.Π.Θ., με θέμα διδακτορικής διατριβής σχετικό με τη λεξικογραφία και τη χρήση του λεξικού στη διδασκαλία της μητρικής γλώσσας. Από το 2006 εργάζεται ως φιλόλογος στη Μέση Εκπαίδευση, σε μειονοτικά και διαπολιτισμικά Γυμνάσια και Λύκεια του Νομού Ροδόπης. Έχει λάβει μέρος με ανακοινώσεις σε Συνέδρια Ελληνικά και Διεθνή και έχει δημοσιεύσει μελέτες σε περιοδικά σχετικά με θέματα λεξικογραφίας, διδακτικής της ελληνικής ως Γ2 και διαπολιτισμικής εκπαίδευσης, πάνω στα οποία συμμετείχε και σε ερευνητικά προγράμματα. Η Τριανταφυλλιά Σαραφίδου είναι επίκουρη καθηγήτρια Νεοελληνικής Γλώσσας και Ανάλυσης του Λόγου στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. Σπούδασε στη Σχολή Γαλλικής Φιλολογίας και Λογοτεχνίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και συνέχισε να σπουδάσει Γλωσσολογία και Α- νάλυση του Λόγου στο Πανεπιστήμιο Jean Moulin-Lyon 3 της Γαλλίας. 108 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 3/2010

15 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ Το 1981 απέκτησε το μεταπτυχιακό δίπλωμα «Diplôme d Etudes Approfondies» στη Γλωσσολογία και το 1985 το διδακτορικό της δίπλωμα των «Linguistics Discourse Analysis». Εργάστηκε ως ερευνήτρια στο Centre of Text Analysis and Discourse του Πανεπιστημίου Lyon 3 της Γαλλίας και σε διάφορα ερευνητικά προγράμματα σε Ελλάδα και Γαλλία. Συμμετείχε με ανακοινώσεις σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια και άρθρα της έχουν δημοσιευτεί σε ελληνικά και ξένα επιστημονικά περιοδικά. ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 3/

Eπιμορφωτικό σεμινάριο

Eπιμορφωτικό σεμινάριο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Επιστ. υπεύθυνη: Ζωή Παπαναούμ Υποδράση: Εξ αποστάσεως επιμόρφωση Eπιμορφωτικό σεμινάριο 31

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας

Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας Όλγα Μούσιου-Μυλωνά Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. Στόχος του μαθήματος «Διδασκαλία της Νεοελληνικής γλώσσας» είναι να προσφέρει στους φοιτητές και τις φοιτήτριες τις βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α)

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Ποιους καλούμαι να διδάξω και ποιες παραδοχές θα πρέπει να λάβω υπόψη σε σχέση με αυτό; ποιες οι ομάδες-στόχοι ως προς την προέλευση και τα επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης 1. MΕΘΟΔΟΣ Ο όρος μέθοδος, έτσι όπως χρησιμοποιείται στην Εφαρμοσμένη Γλωσσολογία, έχει ποικίλες σημασίες. Διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 1 η ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ-)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-2013. Διοργάνωση: Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β. Καλοκύρη Παρασκευή 14 - Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ;

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; Eρωτήματα ποιες επιλογές γίνονται τελικά; ποιες προκρίνονται από το Π.Σ.; ποιες προβάλλονται από το εγχειρίδιο; ποιες υποδεικνύονται από το ίδιο το αντικείμενο; με

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά 15-9-2016 Πώς δουλέψαμε στο γλωσσικό μάθημα; Προγράμματα Σπουδών. Στοχοκεντρικός

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Δρ Κωνσταντίνα Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ομαδοσυνεργατική μάθηση. Γιατί; Στη σύγχρονη εποχή, κοινωνικοί παράγοντες, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Στόχοι της εισήγησης: Επισήμανση βασικών σημείων από τις οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Γ Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαιδευτικό υλικό για τη γλώσσα στην προσχολική εκπαίδευση

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαιδευτικό υλικό για τη γλώσσα στην προσχολική εκπαίδευση Τίτλος Μαθήματος: Εκπαιδευτικό υλικό για τη γλώσσα στην προσχολική εκπαίδευση Κωδικός Μαθήματος: ΙΠ041 Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου, mariapap@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο: 6 ο & 7 ο Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών

Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών 1 η Τάξη Στόχοι Τα παιδιά: Αναπτύσσουν, σε κάθε ευκαιρία, τον προφορικό λόγο. Ως ομιλητές απαντούν σε απλές ερωτήσεις, ανακοινώνουν, περιγράφουν,

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Π ρ ο α ι ρ ε τ ι κό σ ε μ ι ν ά ρ ι ο ε π ι μ ό ρ φ ω σ η ς. Νοέμβριος 2015 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος }

Π ρ ο α ι ρ ε τ ι κό σ ε μ ι ν ά ρ ι ο ε π ι μ ό ρ φ ω σ η ς. Νοέμβριος 2015 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος } Π ρ ο α ι ρ ε τ ι κό σ ε μ ι ν ά ρ ι ο ε π ι μ ό ρ φ ω σ η ς Νοέμβριος 2015 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος } Είδη αξιολόγησης: αρχική-διαγνωστική, συντρέχουσαδιαμορφωτική, τελική Μορφές

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Β Γυμνασίου Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Θέμα: Η συνοχή ενός ευρύτερου Κειμένου Διάρκεια: Μία περίοδος Στην τέταρτη ενότητα ο προγραμματισμός προβλέπει έξι περιόδους. Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013. Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια

«ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013. Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια Σχολική Χρονιά 2013-2014 «ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013 Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια Παρουσίαση-Οργάνωση: Oμάδα Eργασίας για τη Διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Προγράμματος Σπουδών EGL / Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία

Διάταξη Προγράμματος Σπουδών EGL / Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Διάταξη Προγράμματος Σπουδών EGL / Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών EGL Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Επίπεδο Προπτυχιακό Μεταπτυχιακό

Διαβάστε περισσότερα

Κριτικοί γραμματισμοί (Κουτσογιάννης, 2013)

Κριτικοί γραμματισμοί (Κουτσογιάννης, 2013) «Μετα-επικοινωνιακή» εποχή με: α) εποικοδομιστικό προσανατολισμό στη μάθηση με έμφαση στις ατομικές ανάγκες και προτιμήσεις των μαθητών, τη διαφοροποιημένη διδασκαλία, τη διερεύνηση της μάθησης από τον

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Γεωργία Αθανασοπούλου Σχ. Σύμβουλος Δυτικής Αττικής και Ν. Φωκίδας

Δρ Γεωργία Αθανασοπούλου Σχ. Σύμβουλος Δυτικής Αττικής και Ν. Φωκίδας Δρ Γεωργία Αθανασοπούλου Σχ. Σύμβουλος Δυτικής Αττικής και Ν. Φωκίδας Η ΓΛΩΣΣΑ! Η γλώσσα είναι το μέσο με το οποίο σκεφτόμαστε και επικοινωνούμε με τους άλλους, αλλά και ένα μέσο με το οποίο δημιουργούμε

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

«Ευριπίδη ΕΛΕΝΗ (ένα επαναληπτικό μάθημα)»

«Ευριπίδη ΕΛΕΝΗ (ένα επαναληπτικό μάθημα)» Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για την Αξιοποίηση και Εφαρμογή των ΤΠΕ στη Διδακτική Πράξη ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Β' ΕΠΙΠΕΔΟΥ κλάδου ΠΕ02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ «Ευριπίδη ΕΛΕΝΗ (ένα επαναληπτικό μάθημα)» Σενάριο στην Αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Γ Γυμνασίου Ενότητα: 4 η Ενωμένη Ευρώπη και Ευρωπαίοι πολίτες Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Δύο περίοδοι Για τη διδασκαλία ολόκληρης της ενότητας διατίθενται 7

Διαβάστε περισσότερα

Ζερδελή Σοφία - Φιλόλογος ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΕΠΑ.Λ. ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

Ζερδελή Σοφία - Φιλόλογος ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΕΠΑ.Λ. ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ Η ΥΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ / ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ζερδελή Σοφία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Τίτλος: Ο Σωκράτης και η εποχή του Συγγραφέας: Καλλιόπη Στυλιανή Κοντιζά Γνωστικό Αντικείμενο: Ανθολόγιο Φιλοσοφικών Κειμένων Τάξη: Γ Γυμνασίου Κείμενο: Κεφάλαιο 3 ο : Σωκράτης και

Διαβάστε περισσότερα

Β Μέρος. Α ΣΤΑΔΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ διαμορφώνονται σε τέσσερα (4) (Φωτίου & Σουλιώτη 2009 Θεοδώρου

Β Μέρος. Α ΣΤΑΔΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ διαμορφώνονται σε τέσσερα (4) (Φωτίου & Σουλιώτη 2009 Θεοδώρου Σοφία ΖΕΡΔΕΛΗ Τριανταφυλλιά ΣΑΡΑΦΙΔΟΥ Μεθοδολογικές προσεγγίσεις και προτάσεις πρόσληψης και παραγωγής λεξιλογίου στο γλωσσικό μάθημα με εφαρμογή του κειμενοκεντρικού/επικοινωνιακού μοντέλου και της μεθόδου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών. Ευφημία Τάφα

Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών. Ευφημία Τάφα Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών Ευφημία Τάφα Παράγοντες που καθορίζουν την επιτυχή έκβαση της ανάγνωσης μιας ιστορίας Χρονική στιγμή της ανάγνωσης (πότε) Το είδος του κειμένου (τι) Η «γωνιά» της τάξης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ -----

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Α ΣΠΟΥΔΩΝ & ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ. Συντονιστές: Σοφία Καλογρίδη & Ιγνάτιος Καράμηνας

ΘΕΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ. Συντονιστές: Σοφία Καλογρίδη & Ιγνάτιος Καράμηνας ΘΕΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ «ΚΑΛΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» Συντονιστές: Σοφία Καλογρίδη & Ιγνάτιος Καράμηνας Θέματα για συζήτηση: [Μπορείτε να συμμετάσχετε, στέλνοντας απόψεις, προτάσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή γνώσεις των μαθητών : Γνωρίζουν τα ονόματα των πλανητών,ότι κινούνται γύρω από τον Ήλιο και ότι φωτίζονται από αυτόν.

Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή γνώσεις των μαθητών : Γνωρίζουν τα ονόματα των πλανητών,ότι κινούνται γύρω από τον Ήλιο και ότι φωτίζονται από αυτόν. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Το ηλιακό μας σύστημα Συγγραφέας: Παναγιώτα Παπαγρηγορίου Τάξη: ΣΤ Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές: Γεωγραφία, Ιστορία, Γλώσσα, Αισθητική Αγωγή Συμβατότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διδακτική παρέμβαση 2-3 ωρών στο μάθημα της Λογοτεχνίας της Β Λυκείου και συγκεκριμένα στο κείμενο «Ζάβαλη Μάϊκω» του Στρατή Μυριβήλη με αξιοποίηση ΤΠΕ (χρήση αρχείων power point, διαδικτύου και

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά 15-9-2016 Βασικές αρχές Oδηγιών Τι διδάσκουμε; Πώς διδάσκουμε; Τι θέλουμε να πετύχουμε;

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Β Γυμνασίου διδάσκεται δυόμισι (2,5) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΕΙ ΚΑΤΑ ΤΟ ΜΕΡΟΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΙΣΧΥΟΥΝ ΤΟ ΔΕΠΠΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα.. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου

Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα.. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου Αρχικές αναζητήσεις στη γλωσσική διδασκαλία Σύνδεση της ανάγνωσης με θρησκευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γενική Ενημέρωση

Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γενική Ενημέρωση Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γενική Ενημέρωση Επαρχιακά Συνέδρια Δ/ντών-ντριών & Δ/νόντων-νουσών Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Νοέμβριος 2013 Ειρήνη Χατζηλουκά-Μαυρή, ΕΔΕ Διδασκαλία της Νέας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Η καθημερινή ζωή και η εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα. Το γνωστικό αντικείμενο του σεναρίου αφορά στο μάθημα της ιστορίας

Η καθημερινή ζωή και η εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα. Το γνωστικό αντικείμενο του σεναρίου αφορά στο μάθημα της ιστορίας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ 1.1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου Η καθημερινή ζωή και η εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα 1.2. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Το γνωστικό αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 1 η ενότητα:

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 1 η ενότητα: 1 η ενότητα: Από τον τόπο μου σ όλη την Ελλάδα Ταξίδια, περιηγήσεις, γνωριμία με ανθρώπους, έθιμα πολιτισμό Περίοδοι διδασκαλίας: 7 1 η περίοδος: Μέρος Α Εισαγωγικά κείμενα Μέσα από κείμενα οι μαθητές:

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Άλιμος, 2015 Η Μέθοδος CLIL Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Ξένης Γλώσσας EMILE: L Enseignement d une Matière par

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ E Εξάμηνο

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ E Εξάμηνο ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ E Εξάμηνο 1. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ/ ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Το οργανόγραμμα των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Ορισμός αυθεντικής μάθησης Αυθεντική μάθηση είναι η μάθηση που έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) 3 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) 4 ο Εργαστήριο (4 τμήματα)

2 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) 3 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) 4 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ E Εξάμηνο 1. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ/ ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Το οργανόγραμμα των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων που

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση 2011 2012 Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση Επιστημονικό Πεδίο: Σχολική & Κοινωνική Ζωή Ανδρέας Γ. Αυγερινός Συντονιστής για τη Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (1) ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ, ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΕΥ017 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Ζ (ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ) ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεσµος Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας 1 Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσηςwww.apf.gr .» ΜΑΡΝΗ 43 104 38 ΑΘΗΝΑ

Σύνδεσµος Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας 1 Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσηςwww.apf.gr .» ΜΑΡΝΗ 43 104 38 ΑΘΗΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΩΝ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΩΝ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Κυριακή 28-1-2007 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΑ - ΓΕΝΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ (συντελεστής βαρύτητας 40%) 1. Στο δηµόσιο σχολείο,

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ: μελέτη περίπτωσης Σωτηρία Τζιβινίκου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΟ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗ PROJECT ΣΟΦΙΑ Κ. ΖΕΡΔΕΛΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ

ΔΥΟ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗ PROJECT ΣΟΦΙΑ Κ. ΖΕΡΔΕΛΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ- ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΕΟ ΔΕΠΠΣ ΚΑΙ ΑΠΣ: ΔΥΟ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ PROJECT ΣΟΦΙΑ Κ. ΖΕΡΔΕΛΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η ΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #2: Κειμενοκεντρική Προσέγγιση Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ. Νικολιδάκης Συμεών, Τσάνταλη Καλλιόπη,

ΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ. Νικολιδάκης Συμεών, Τσάνταλη Καλλιόπη, ΕΠΑΝΕΓΓΡAΦΟΝΤΑΣ ΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr ta oo Εισαγωγή Στην

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά / Νέα Ελληνικά 1

Ελληνικά / Νέα Ελληνικά 1 Ελληνικά / Νέα Ελληνικά 1 Για τη διδασκαλία του μαθήματος των Ελληνικών / Νέων Ελληνικών ισχύει το Κείμενο Πολιτικής «Η Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στο Δημόσιο Σχολείο», 1 η Οκτωβρίου 2013 (βλ.

Διαβάστε περισσότερα

Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003).

Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003). Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003). Δ.Ε.Π.Π.Σ. : Οργανωμένο σύστημα εργασίας, το οποίο σκιαγραφεί τι πρέπει να μάθουν τα παιδιά, τις διαδικασίες με τις οποίες επιτυγχάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η τάξη µου» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Παναγάκος Ιωάννης Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης Βασικοί Στόχοι ενός Προγράμματος Σπουδών Ένα πρόγραμμα σπουδών επιδιώκει να επιτύχει δύο

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ικανότητα για προφορική έκφραση σε συνδυασμό με την ικανότητα για προσεκτική και κριτική ακρόαση αποτελούν τους σημαντικότερους παράγοντες για αποτελεσματική επικοινωνία. Τα Ελληνόπουλα της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΣΤΟΧΟΣ 1ος:

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΣΤΟΧΟΣ 1ος: ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΣΤΟΧΟΣ 1 ος : Η βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων με έμφαση στην εφαρμογή, κατά τη διάρκεια της διδακτικής διαδικασίας (προγραμματισμός, διδασκαλία, αξιολόγηση), των Αναδομημένων Αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Διαδικασία η γνώση ως ανάπτυξη υψηλών νοητικών λειτουργιών (

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κιουτσιούκη Δήμητρα, 485 Τελική δραστηριότητα Φάση 1 :Ατομική μελέτη 1. Πώς θα περιγράφατε το ρόλο της τεχνολογίας στην εκπαιδευτική καινοτομία; Οι Web

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Εκπαιδευτικό υλικό και σχολικό εγχειρίδιο Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Τάξη: Γ Δημοτικού Ενότητα: Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Εμπλεκόμενες έννοιες: Δημιουργία και πληκτρολόγηση εγγράφου, αποθήκευση, μορφοποίηση γραμματοσειράς,

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας

Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας Κεραμίδα Αρετή Σχολική Σύμβουλος ΠΕ06 (Αγγλικής Γλώσσας), Ν. Ιωαννίνων και Θεσπρωτίας akeramida@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

1 1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΜΠΕΔΩΣΗΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

1 1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΜΠΕΔΩΣΗΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 1 1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΜΠΕΔΩΣΗΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΙΤΛΟΣ Η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία μεταμορφώνεται ΤΑΞΗ ΣΤ ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ Μια διδακτική ώρα(45 λεπτά) ΕΜΠΛΕΚΩΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα