Tobacco use Holding Reduction in Adolescents Campaign Effort (ΤHRACE Study)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Tobacco use Holding Reduction in Adolescents Campaign Effort (ΤHRACE Study)"

Transcript

1 1 Τίτλος Μελέτη Συνηθειών Καπνίσματος σε Μαθητές Γυμνασίου. Tobacco use Holding Reduction in Adolescents Campaign Effort (ΤHRACE Study) Συγγραφείς Θρασύβουλος Κ. Κυρατζόγλου, Εμμανουήλ Γ. Φουκαράκης Ομάδα Εργασίας Δοκιμασίας Κόπωσης, Φυσιολογίας της Άσκησης και Αποκατάστασης της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας (ΕΚΕ) Βραχύς τίτλος Το κάπνισμα σε μαθητές γυμνασίου. Βραχεία Περίληψη Στα πλαίσια της καμπάνιας καταπολέμησης του καπνίσματος της ΕΚΕ καταρτίσαμε πρόγραμμα ενημέρωσης και καταγραφής της συνήθειας του καπνίσματος στους εφήβους στην Περιφερειακή Ενότητα Ροδόπης, όπου επιλέχτηκαν μαθητές Γυμνασίων και έγιναν παρουσιάσεις με συμμετοχή μαθητών. Η κάθε εκδήλωση ολοκληρωνόταν με συμπλήρωση ερωτηματολογίου με προσωπικά δεδομένα επικεντρωμένα στο κάπνισμα, από την ανάλυση των οποίων προέκυψε ότι 11,6% των μαθητών κάπνιζε ή είχε καπνίσει στο παρελθόν, χωρίς διαφορές στο φύλο και ότι η οικογένεια και η παρέα είχαν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των καπνιστικών τους συνηθειών. Παρήγορο ήταν ότι οι έφηβοι αναγνώριζαν την επικινδυνότητα του καπνίσματος και επιζητούσαν βοήθεια για τη διακοπή του, δεδομένο που κάνει επιτακτική την ανάγκη για συνέχιση της προσπάθειας ενημέρωσής των. Λέξεις ευρετηρίου Κάπνισμα, Εφηβεία, Οικογένεια Επικοινωνία Θρασύβουλος Κ. Κυρατζόγλου Αδριανουπόλεως 16, Κομοτηνή 69100, Τηλ:

2 2 Περίληψη Εισαγωγή: Επειδή το κάπνισμα έχει αναδειχθεί και σε σοβαρό παράγοντα κινδύνου αθηροσκλήρωσης, η ΕΚΕ ξεκίνησε καμπάνια ενημέρωσης του κοινού προς καταπολέμησή του. Στο πλαίσιο αυτό καταρτίσαμε πρόγραμμα πληροφόρησης και καταγραφής της συνήθειας του καπνίσματος στους εφήβους. Επιλέχτηκαν μαθητές γυμνασίου, καθόσον θεωρήθηκε ότι η επικέντρωση της προσπάθειας σε αυτούς θα απέβαινε περισσότερο λυσιτελής και γιατί τα δεδομένα στη γυμνασιακή αυτή ηλικία είναι περιορισμένα. Μέθοδος: Έγιναν έξι παρουσιάσεις σε πέντε Γυμνάσια της Περιφερειακής Ενότητας Ροδόπης στις οποίες συμμετείχαν μαθητές. Οι εκδηλώσεις ολοκληρώνονταν με συμπλήρωση ερωτηματολογίου επικεντρωμένου στο κάπνισμα. Συμπληρώθηκαν 937 ερωτηματολόγια (92,6% των συμμετεχόντων) από τα οποία κρίθηκαν έγκυρα τα 920. Αποτελέσματα: Μέση ηλικία 13,89 ± 1,09 έτη. Αγόρια 457 (48,8%). Μη καπνιστές 813 (88,4%). Εν ενεργεία καπνιστές 71 (7,7%): καθημερινοί 33 (3,6%), περιστασιακοί 38 (4,1%). Παλαιοί καπνιστές 36 (3,9%). Η συνήθεια του καπνίσματος έφθανε το 30,9% στην ηλικία των 16 ετών. Στους εν ενεργεία καπνιστές δεν διαπιστώθηκε διαφορά ως προς το φύλο (8,3% αγόρια -7,2% κορίτσια, p=ns). Τα αγόρια κάπνιζαν συχνότερα καθημερινά (4,7% έναντι 2,5%, p=0,002). Οι μαθητές που κάπνιζαν είχαν συχνότερα καπνιστή στην οικογένεια (79,2% έναντι 66,3%, p=0,004), ο οποίος κάπνιζε σε ποσοστό 57,5% μέσα στο σπίτι. Είχαν, επίσης, συχνότερα φίλους καπνιστές (89,6% έναντι 31,9%, p=0,000). Στο πολυπαραγοντικό μοντέλο οι στατιστικά σημαντικοί ανεξάρτητοι παράγοντες που σχετίζονταν με το κάπνισμα των μαθητών ήταν η ηλικία, το κάπνισμα των φίλων και το κάπνισμα των αδελφών. Οι εν ενεργεία καπνιστές επιθυμούσαν να σταματήσουν το κάπνισμα στο 73,7% και επιζητούσαν βοήθεια στο 62%. Συμπεράσματα: To ποσοστό των μαθητών γυμνασίου που καπνίζουν στην περιοχή της μελέτης δεν είναι αμελητέο. Το κάπνισμα σχετίζεται με τις καπνιστικές συνήθειες τόσο των φίλων όσο και της οικογένειας. Είναι απογοητευτικό το ποσοστό καπνίσματος των μελών της οικογένειας, καθώς και η συνήθεια τους να καπνίζουν μέσα στο σπίτι εξωθώντας σε παθητικό κάπνισμα. Είναι παρήγορο, ωστόσο, ότι οι μαθητές αναγνωρίζουν την επικινδυνότητα του καπνίσματος και επιζητούν βοήθεια για τη διακοπή του. Η εντατικοποίηση της προσπάθειας ενημέρωσης των εφήβων κρίνεται επιτακτική.

3 3 Εισαγωγή Το κάπνισμα περιλαμβάνεται στους κύριους τροποποιήσιμους παράγοντες, που συνευθύνονται για την αθηροσκλήρωση και όχι μόνον 1. Kαι η αποχή από το κάπνισμα συγκαταλέγεται στα κύρια μέτρα για την πρόληψη - τόσο την πρωτογενή όπως και τη δευτερογενή - των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Τα τελευταία χρόνια, ενώ ο αγώνας κατά του καπνίσματος έχει εντατικοποιηθεί, ακόμη και με απαγορευτικές διατάξεις, τα αναμενόμενα αποτελέσματα για τη χώρα μας είναι κάθε άλλο παρά ικανοποιητικά. Η ΕΚΕ, ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένη σε θέματα συστηματικής ιατρικής προληπτικής παρέμβασης, δρομολόγησε μια πανελλήνια καμπάνια παρακίνησης του κοινού προς υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής: αποχή από το κάπνισμα μεσογειακή διατροφή άσκηση. Στο πλαίσιο αυτό, ξεκίνησε πιλοτικά ένα πρόγραμμα ενημέρωσης και καταγραφής της συνήθειας του καπνίσματος στους εφήβους. Επιλέχτηκαν οι μαθητές γυμνασίου καθόσον τα δεδομένα, όσον αφορά τη συνήθεια του καπνίσματος, στην ηλικιακή αυτή ομάδα των δώδεκα έως δεκαπέντε χρόνων είναι περιορισμένα. Και επειδή θεωρήθηκε ότι η επικέντρωση της προσπάθειας στην νεαρή ηλικία θα απέβαινε περισσότερο λυσιτελής. Σκοπός της μελέτης ήταν να αναδείξει το μέγεθος του προβλήματος στους εφήβους μέσα από μια πλειάδα προσωπικών δεδομένων προερχομένων από τη συμπλήρωση ερωτηματολογίου βασισμένου σε ερωτήσεις που αφορούσαν τις καπνιστικές συνήθειες των ιδίων, των οικογενειών τους και των φίλων τους. Η ανώνυμη φύση του ερωτηματολογίου κρίθηκε ότι θα μπορούσε να ενθαρρύνει την ειλικρινή συμμετοχή. Μέθοδος Από τον Νοέμβριο του 2011 μέχρι τον Απρίλιο του 2012, έγιναν έξι διαδραστικές παρουσιάσεις από τον πρώτο συγγραφέα της μελέτης σε πέντε Γυμνάσια της Περιφερειακής Ενότητας Ροδόπης στις οποίες πήραν μέρος συνολικά 1011 μαθητές. Μεταξύ αυτών και το Μειονοτικό Μουσουλμανικό Γυμνάσιο Κομοτηνής με 75 μαθητές. Η κάθε εκδήλωση άρχιζε με εισήγηση, που αφορούσε αφενός παράθεση δεδομένων για τη συνήθεια του καπνίσματος, τους μηχανισμούς εθισμού και τις συνέπειες για την υγεία και αφετέρου υπόδειξη υγιεινών προτύπων ζωής, με ιδιαίτερη έμφαση στη σωματική άσκηση. Ακολουθούσε

4 4 διεξοδική συζήτηση. Και η παρουσίαση ολοκληρωνόταν με τη συμπλήρωση από κάθε μαθήτρια / μαθητή ενός ανώνυμου ερωτηματολογίου που περιελάμβανε δημογραφικά δεδομένα, πληροφοριακά στοιχεία για τον τρόπο ζωής, όπως και προσωπικές τοποθετήσεις γύρω από τη συνήθεια του καπνίσματος. Η αξιολόγηση - βαθμολόγηση από κάθε μαθήτρια/μαθητή του εισηγητή και της όλης εκδήλωσης, όπως και παράθεση τυχόν παρατηρήσεων λαμβάνονταν σοβαρά υπ όψη στη διαμόρφωση της επόμενης παρουσίασης, εξού και ο διαδραστικός χαρακτήρας της όλης εκδήλωσης. H συμπλήρωση του ερωτηματολογίου ήταν προαιρετική με την ειλικρινή δήλωση ωστόσο να συνιστά αναγκαία συνθήκη. Η κάθε εκδήλωση γινόταν στην αίθουσα τελετών του σχολείου ή στο κλειστό αίθριο όπου υπήρχε και κρατούσε μια διδακτική ώρα. Συνήθως αφορούσε την πρώτη διδακτική ώρα του πρωινού κύκλου η οποία διαρκεί 45 λεπτά. Τα ερωτηματολόγια συμπληρώνονταν την επόμενη διδακτική ώρα μέσα στις σχολικές αίθουσες και παραδίνονταν σε κλειστούς φακέλους στον επιβλέποντα καθηγητή. Συγκεκριμένα, περιείχαν ερωτήσεις για δημογραφικά στοιχεία όπως ηλικία, φύλο, ύψος και βάρος, από τα οποία υπολογίσθηκε και o δείκτης μάζας σώματος ( ΒΜΙ) με τον τύπο: (βάρος/ύψος 2 ). Υπήρχαν, επίσης, ερωτήσεις για τις καπνιστικές συνήθειες των ιδίων των μαθητών, προκειμένου να κατηγοριοποιηθούν σε εν ενεργεία καπνιστές (τακτικούς σε καθημερινή βάση ή περιστασιακούς), σε παλαιούς (εφόσον είχαν υπάρξει για κάποιο διάστημα τακτικοί ή περιστασιακοί αλλά δεν κάπνιζαν το τελευταίο 6μηνο) και τέλος σε μη καπνιστές. Όσοι ήταν εν ενεργεία καπνιστές συμπλήρωναν τον αριθμό των τσιγάρων που κάπνιζαν την ημέρα και τον αριθμό των πακέτων που κατανάλωναν την εβδομάδα κατά προσέγγιση, και απαντούσαν στην ερώτηση αν ήταν ενήμεροι οι γονείς τους ότι καπνίζουν, για ποιο λόγο ξεκίνησαν το κάπνισμα, αν θέλουν να το διακόψουν και αν χρειάζονται για αυτό βοήθεια. Επιπροσθέτως, όλοι οι μαθητές ερωτούνταν για τις καπνιστικές συνήθειες των φίλων τους και της οικογένειάς τους (ποιο μέλος της οικογένειας κάπνιζε και αν κάπνιζε μέσα στο σπίτι) και για τον αν συνήθιζαν οι ίδιοι να αθλούνται. Τέλος, σε κάθε ερωτηματολόγιο πέρα από την αξιολόγηση της όλης παρουσίασης του ομιλητή και της συζήτησης - δινόταν η ευκαιρία για αναγραφή τυχόν παρατηρήσεων και σχολίων.

5 5 Όλες οι ερωτήσεις είχαν συγκεκριμένες προτυποποιημένες απαντήσεις από όπου έπρεπε οι ερωτώμενοι να επιλέξουν, έτσι ώστε και η συμπλήρωση να είναι ευκολότερη αλλά και να υπάρχει ομοιογένεια στον τύπο των απαντήσεων για να είναι ευκολότερη η ανάλυση των στοιχείων. Έγκυρο θεωρήθηκε κάθε ερωτηματολόγιο που περιλάμβανε απάντηση τουλάχιστον στην ερώτηση που αφορούσε τις καπνιστικές συνήθειες του ερωτώμενου. Στατιστική ανάλυση Οι συνεχείς μεταβλητές περιγράφηκαν ως μέσος όρος ± σταθερή απόκλιση, ενώ οι κατηγορικές ως απόλυτος αριθμός (n) και ποσοστιαία αναλογία (%). Οι συγκρίσεις των μεταβλητών έγιναν με τη δοκιμασία Student t-test για τα ποσοτικά χαρακτηριστικά και με τη δοκιμασία x 2 (Chi-square test) ή του ακριβούς ελέγχου (Fisher exact test) για τις ομάδες των κατηγορικών μεταβλητών. H τιμή p<0,05 θεωρήθηκε στατιστικά σημαντική. Ωσαύτως, πραγματοποιήθηκε λογαριθμιστική ανάλυση παλινδρόμησης (logistic regression analysis) για το κύριο τελικό σημείο της μελέτης (τον επιπολασμό καπνίσματος στους μαθητές) σε πολλαπλές ανεξάρτητες μεταβλητές ενδιαφέροντος. Οι συσχετίσεις παρουσιάζονται σε πηλίκο συμπληρωματικών πιθανοτήτων (Οdds Ratio). Η παρουσία πολυσυγραμματικότητας μεταξύ των ανεξαρτήτων μεταβλητών ελέγχθηκε με τη χρήση του παράγοντα VIF (Variance Inflation Factor), όπου δεν παρατηρήθηκαν τιμές VIF>5. Και εξετάσθηκε η καλή προσαρμογή του τελικού λογαριθμικού μοντέλου με τον στατιστικό έλεγχο των Hosmer και Lemeshow (p>0.05). Οι στατιστικές αναλύσεις εκτελέσθηκαν με το στατιστικό πρόγραμμα SPSS 16 (SPSS Inc., Chicago, IL, USA). Αποτελέσματα Συμπληρώθηκαν συνολικά 937 ερωτηματολόγια, 457 από αγόρια (48.8%) και 480 από κορίτσια (51,2%), ποσοστό 92.6% των συμμετεχόντων. Έγκυρα θεωρήθηκαν 920. Οι μέσες τιμές ήταν: για την ηλικία 13,89 ± 1,09 έτη (ακραίες τιμές 12-17), το ύψος 1,65 ± 0,095 m (ακραίες τιμές 1,20-1,96), το βάρος 56,9 ± 11,82 kg (ακραίες τιμές ) και τον ΒΜΙ 20,7 ± 13,3 kg/m 2 (ακραίες τιμές 12,31-37,47). Σε ότι αφορά τις καπνιστικές συνήθειες, δήλωσαν ότι ποτέ δεν κάπνισαν 813 ( 88,4%), παλαιοί καπνιστές 36 (3,9%) και εν ενεργεία καπνιστές 71 (7,7%), εκ των οποίων 33 (3.6%) δήλωσαν ότι

6 6 κάπνιζαν καθημερινά και 38 (4,1%) περιστασιακά. Το συνολικό ποσοστό δηλαδή των καπνιστών (εν ενεργεία και παλαιών) ήταν 11,6%. Σε σύγκριση με τους μη καπνιστές, οι καπνιστές, όπως αναμενόταν, ήταν μεγαλύτεροι σε ηλικία (14,51 ± 0,97 έναντι 13,83 ± 1,07 έτη, p=0,000). (Γράφημα). Ο επιπολασμός του καπνίσματος σχετιζόταν σημαντικά με την ηλικία και έφθανε στα άτομα των 16 ετών το 30,9% ( το 28,5% στους εν ενεργεία καπνιστές ). Στους 71 που δήλωσαν εν ενεργεία καπνιστές δεν βρέθηκε στατιστική διαφορά σε ότι αφορά το φύλο (8.3% τα αγόρια έναντι 7,2% τα κορίτσια, p=ns). Τα αγόρια όμως σε σχέση με τα κορίτσια είχαν υπάρξει συχνότερα παλαιοί καπνιστές (6% έναντι 1,9% αντίστοιχα, p=0,000), και κάπνιζαν συχνότερα καθημερινά από ότι περιστασιακά (4,7% και 3,6% έναντι 2,5% και 4,7% αντίστοιχα, p=0,002 ). (Πίνακας 1) Δεν βρέθηκε διαφορά στο κάπνισμα ανάμεσα στους χριστιανούς και μουσουλμάνους μαθητές (7,8% έναντι 7,5%, p=ns ). Από τους 33 που δήλωσαν ότι καπνίζουν καθημερινά, οι 12 (37,5%) κάπνιζαν 1-5 τσιγάρα την ημέρα, οι 12 (37,5%) 6-10, και οι 9 (25%) περισσότερα από 10. Από τους 71 εν ενεργεία καπνιστές οι 67 κατέγραψαν τον αριθμό των πακέτων που κατανάλωναν ανά εβδομάδα δηλώνοντας οι 44 (65,7%) 1-2, οι 16 (23,9%) 3-4 και οι 7 (10,4%) περισσότερα από 4. Στο 66% των περιπτώσεων των εν ενεργεία καπνιστών η οικογένεια δεν ήταν ενημερωμένη για το ότι η μαθήτρια/ο μαθητής κάπνιζε. Η συνήθεια του καπνίσματος ξεκινούσε κυρίως με αφορμή την παρέα στο 61% των περιπτώσεων και την περιέργεια στο 29% των περιπτώσεων. Στο 67,4% του συνόλου των ερωτώμενων υπήρχε κάποιος που κάπνιζε στην οικογένεια και σε ποσοστό 57,55% αυτός ή αυτοί που ήταν καπνιστές στην οικογένεια συνήθιζαν να καπνίζουν και μέσα στο σπίτι. O πατέρας βρέθηκε να καπνίζει σε ποσοστό μεγαλύτερο από τη μητέρα (52,2% έναντι 31,7%, p= 000), ενώ σε ποσοστό 10,6% κάπνιζαν κάποιο ή κάποια από τα αδέλφια. Μέσα στο σπίτι βρέθηκε να καπνίζει πιο συχνά η μητέρα από ότι ο πατέρας (58% έναντι 50,4%, p=0,006 ). Οι καπνιστές εν ενεργεία και παλαιοί σε σύγκριση με τους μη καπνιστές είχαν συχνότερα καπνιστή στην οικογένεια ( 79,2% έναντι 66,3%, p=0,02) όπως επίσης πατέρα καπνιστή ( 65,1% έναντι

7 7 50,75%, p=0,007) και αδέλφια καπνιστές ( 25,3% έναντι 10,3%, p=0,000), ενώ δεν υπήρχε στατιστικά σημαντική διαφορά σε ότι αφορούσε τη μητέρα καπνίστρια, και το συνδυασμό πατέρα και μητέρας καπνιστών. (Πίνακας 2) Οι μαθητές που είχαν καπνιστή στην οικογένεια η συνήθεια αυτός να καπνίζει και μέσα στο σπίτι συσχετιζόταν με μεγαλύτερη πιθανότητα οι ίδιοι να είναι καπνιστές, είτε εν ενεργεία είτε παλαιοί (στους καπνιστές μαθητές στο 73,5% ο καπνιστής συγγενής κάπνιζε και μέσα στο σπίτι, ενώ στους μη καπνιστές μαθητές μόνο στο 55,3%, p=0,007). (Πίνακας 2) Στο 38,7% οι ερωτώμενοι ανέφεραν ότι είχαν φίλους οι οποίοι κάπνιζαν. Τα αγόρια σε σύγκριση με τα κορίτσια είχαν συχνότερα φίλους καπνιστές (43,9% έναντι 33,7%, p=0,005). Οι καπνιστές σε σύγκριση με τους μη καπνιστές είχαν συχνότερα φίλους καπνιστές ( 89,6% έναντι 31,9%, p=0,000) όπως επίσης ταυτόχρονα και οικογένεια με καπνιστή και φίλο καπνιστή (72,4% έναντι 23,8%, p=0,000). (Πίνακας 2) Στην πολλαπλή λογαριθμική ανάλυση παλινδρόμησης με μεταβλητή ενδιαφέροντος την παρουσία της συνήθειας του καπνίσματος (καθημερινής, περιστασιακής και παλαιάς) στους μαθητές και με ανεξάρτητες μεταβλητές την ηλικία, το φύλο, την καπνιστική συνήθεια των φίλων, την καπνιστική συνήθεια του πατέρα, την καπνιστική συνήθεια της μητέρας και την καπνιστική συνήθεια των αδελφών, διαπιστώθηκε ότι στατιστικά σημαντικοί ανεξάρτητοι παράγοντες στο τελικό μοντέλο ήταν η ηλικία, η καπνιστική συνήθεια των φίλων και η καπνιστική συνήθεια των αδελφών. Η προσθήκη ενός έτους επί της ηλικίας επαύξανε την πιθανότητα ο μαθητής να ήταν καπνιστής κατά 1,37 φορές, η παρουσία καπνιστή αδελφού ή αδελφής κατά 2,09 φορές και η παρουσία καπνιστών στο φιλικό περίγυρο κατά 18,64 φορές, πάντα σταθμίζοντας για τους υπόλοιπους παράγοντες. Απεναντίας, το φύλο όπως και η παρουσία καπνιστή πατέρα ή μητέρας δεν βρέθηκε να συνιστούν ανεξάρτητους προγνωστικούς παράγοντες. (Πίνακας 3). Οι ερωτώμενοι, στη συντριπτική τους πλειοψηφία (95,4%), θεωρούσαν κακή συνήθεια το κάπνισμα. Τα κορίτσια σε μεγαλύτερο ποσοστό από ό,τι τα αγόρια (96,9% έναντι 93,8% αντίστοιχα, p=0,036), ενώ οι καπνιστές εν ενεργεία και παλαιοί σε μικρότερο σε σχέση με τους μη καπνιστές (81,9% έναντι 97,2%, p=0,000).

8 8 Οι καπνιστές σε ποσοστό 66,2% ήθελαν να σταματήσουν το κάπνισμα, και σε ποσοστό 35,9 % αναζητούσαν βοήθεια για να το επιτύχουν. Σε ότι αφορά την άθληση, 70,1% των ερωτούμενων δήλωσαν ότι αθλούνταν τουλάχιστον πέντε φορές την εβδομάδα, 22,4% περιστασιακά ενώ 7,6% ουδόλως. Η άθληση σχετίζονταν με μικρότερο ΒΜΙ ( 20,5±3,1 σε συχνή, 21,±3,4 σε περιστασιακή και 22,2±5,15 σε απούσα, p=0,001). Οι καπνιστές σε σύγκριση με τους μη καπνιστές αθλούνταν λιγότερο (59,4% συχνά, 25,7% περιστασιακά και 14,9% καθόλου, έναντι 71,8%, 24,4% και 3,8% αντίστοιχα, p=0,000) Σε ότι αφορούσε την αξιολόγηση της παρουσίασης και της επακολουθούσης ανοιχτής συζήτησης οι ερωτώμενοι θεώρησαν ότι ήταν ενδιαφέρουσες ή πολύ ενδιαφέρουσες σε ποσοστό 90,6% και 86,3%, αντίστοιχα. Οι καπνιστές, ωστόσο, εύρισκαν λιγότερο ενδιαφέρουσα την παρουσίαση όπως και τη συζήτηση σε σύγκριση με τους μη καπνιστές (84,6% έναντι 91,4% p=0,003 και 69% έναντι 88,3% p=0,000 αντίστοιχα). Δεν υπήρχαν διαφορές στην αξιολόγηση της παρουσίασης και της συζήτησης σε σχέση με το φύλο. Συζήτηση Η μελέτη αυτή δεν ήταν αυτοσκοπός, αλλά παρελκόμενο της αντικαπνιστικής καμπάνιας, που δρομολόγησε η ΕΚΕ στη μέση εκπαίδευση. Πέρα από την εμπεριστατωμένη ενημέρωση για τη συνήθεια του καπνίσματος, που απάρτιζε και τον κύριο στόχο, κρίθηκε σκόπιμο, δοθείσης της ευκαιρίας, να αποτυπωθεί και η διάσταση του καπνίσματος στον ευαίσθητο χώρο της γυμνασιακής εκπαίδευσης. Η καταγραφή δημογραφικών παραμέτρων σε συνδυασμό με συλλογή στοιχείων για τη συνήθεια του καπνίσματος σε ατομικό επίπεδο αλλά και στον οικογενειακό και φιλικό περίγυρο θα συνέτεινε σε μια ορθολογική αντιμετώπιση του προβλήματος. Από την άλλη, ο αλληλεπιδραστικός χαρακτήρας εκάστης παρουσίασης με την παραστατική εισήγηση, την ανοικτή διαλογική συζήτηση αλλά και την αξιολόγηση από μέρους των μαθητών του εισηγητή και της όλης εκδήλωσης θα επαύξανε το βαθμό απόδοσης της όλης προσπάθειας. Η συνήθεια του καπνίσματος 80% αποκτάται κατά τη διάρκεια της εφηβείας. Και αυτό γιατί η έξη εγκαθίσταται πιο γρήγορα, καθώς η διάρκεια του καπνίσματος όπως και ο αριθμός των σιγαρέτων που απαιτούνται για την πρόκληση εθισμού στη νικοτίνη είναι μικρότερα στους εφήβους

9 9 από ότι στους ενηλίκους 2-4. Ακόμη και κάπνισμα μιας ημέρας το μήνα μπορεί να οδηγήσει σε εθισμό, όπως προέκυψε από τη μελέτη Dandy των DiFranza και συν. 5 Η επαφή με το κάπνισμα σε νεαρή ηλικία βρέθηκε να προβλέπει με πιθανότητα 50% έναν αυριανό ενήλικα καθημερινό καπνιστή 6. Οι τάσεις του καπνίσματος στους εφήβους στις χώρες της Ευρώπης, τα τελευταία 15 έτη, εμφανίζουν μια απόκλιση. Μείωση στις χώρες της Βόρειας και Δυτικής Ευρώπης και αύξηση στην Ιταλία, τη Τσεχία, στη Σλοβακία και την Ουγγαρία. 7 Μεταξύ των εφήβων, η παραδοσιακή φυλετική διαφορά υπέρ του άρρενος εκφράζεται λιγότερο. Έτσι, σε μια πρόσφατη μελέτη, την ΗΒSC 2009/2010 (Health Behavior in School-aged Children) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, βρέθηκε να καπνίζουν περισσότερα κορίτσια από ότι αγόρια σε 12 από 35 χώρες της Ευρώπης. Η μεγαλύτερη επικράτηση του θήλυ φύλου παρατηρήθηκε στην Ισπανία, τη Τσεχία, την Αγγλία και την Ουαλία. 2, 7 Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ (Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη Οrganization for Economic Cooperation and Development), η χώρα μας το 2007 κατείχε την πρώτη θέση στην Ευρώπη με ποσοστά 46% για τους άνδρες και 31,3% για τις γυναίκες, όσον αφορά τους εν ενεργεία καπνιστές ενηλίκους. Τα αντίστοιχα ποσοστά για άτομα 15 ετών ήταν 17% και 16%. 8 Στην μελέτη μας τα ποσοστά ήταν συγκριτικά χαμηλότερα, 8,3% για τα αγόρια και 7,2% για τα κορίτσια. Προγενέστερη έρευνα, η ΗΒSC 2001/2002 που πραγματοποιήθηκε σε 35 χώρες επί συνόλου μαθητών, ανέδειξε, όσον αφορά τη χώρα μας σε μαθητές 13 ετών που κάπνισαν έστω και μια φορά σε όλη τη ζωή τους, ποσοστά 18,5% για αγόρια και 14,9% για κορίτσια. Ενδιαφέρον, ωστόσο, είναι ότι η συχνότητα περιορίζεται στο 2,7% και 1,4% αντίστοιχα εφόσον η κατηγοριοποίηση γίνεται με βάση το καθημερινό κάπνισμα. 9 Παρόμοιο ήταν και το δικό μας ποσοστό ( 3,6%) σε ότι αφορά το καθημερινό κάπνισμα, ενώ το ποσοστό αυτών που κάπνισαν έστω και μια φορά σε όλη τη ζωή τους στη δική μας μελέτη ήταν 11,6%. Το , σε ανάλογη μελέτη με τη δική μας στον Ελλαδικό χώρο, τη μελέτη Gyts των Kyrlesi και συν. 10 και σε εξαπλάσιο δείγμα μαθητών γυμνασίου, 16,2% των μαθητών δήλωναν εν ενεργεία καπνιστές. Σε παρόμοιο συμπέρασμα με το δικό μας για τους σημερινούς εφήβους της χώρας μας έχουν καταλήξει το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής (ΕΠΙΨΥ), όπως και το 3 ο

10 10 Πανελλήνιο Συνέδριο για τον Έλεγχο του Καπνίσματος του Υπουργείου Παιδείας, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα το Tα ποσοστά που αφορoύν εν ενεργεία καπνιστές είναι 3% για τους δεκατριάχρονους μαθητές και 10,2% για τους δεκαπεντάχρονους. Διαχρονικά πάντως για την Ελλάδα, από το 1998 έως το 2010, παρατηρείται τάση μείωσης του ποσοστού των δεκαπεντάχρονων εφήβων που καπνίζουν καθημερινά (13,7% το 1998 και 10,2% το 2010). 11 Η σύγκριση, ωστόσο, των δεδομένων των διαφόρων μελετών όσον αφορά την συχνότητα του καπνίσματος είναι δυσχερής λόγω της εγγενούς ετερογένειας των μεταβλητών, αφού δεν χρησιμοποιούνται ταυτόσημα κριτήρια για τον καθορισμό του καπνιστή. Και αυτό γιατί, οσάκις τίθεται το ερώτημα «πόσο συχνά καπνίζεις» η απάντηση κυμαίνεται από «δεν καπνίζω» μέχρι «καπνίζω κάθε μέρα». Έτσι, διαμορφώνονται κατά αύξουσα σειρά συχνότητας τέσσερα μοντέλα καπνιστή: α) Αυτός που κάπνισε έστω και μια φορά σε όλη του τη ζωή, β) αυτός που κάπνισε τουλάχιστον μια φορά τον τελευταίο μήνα, γ) αυτός που κάπνισε τουλάχιστον μια φορά την τελευταία εβδομάδα και δ) αυτός που καπνίζει κάθε εβδομάδα έστω μια ημέρα. 2,8 Όσον αφορά τη βαρύτητα του καπνίσματος, οι καπνιστές της μελέτης μας εντάσσονται στη μέτρια προς ελαφριά κατηγορία, καθόσον από τους 33 που καπνίζουν καθημερινά μόνον οι 9 (25%) ξεπερνούν τα δέκα τσιγάρα την ημέρα. Το ποσοστό αυτό είναι μικρότερο από εκείνο της μελέτης των Κοκκέβη και συν. του ΕΠΙΨΥ, που πραγματοποιήθηκε το Η φυλετική διαφοροποίηση, σε σχέση με το κάπνισμα αξίζει ιδιαιτέρας προσοχής. Τα κορίτσια έχουν προσεγγίσει τα αγόρια με τάση να τα υπερβούν. Βέβαια, στη μελέτη μας προηγούνται τα αγόρια (8,3% έναντι 7,2%) πλην όμως η διαφορά αυτή δεν είναι στατιστικά σημαντική. Αυτό το εύρημα, πάντως, επιβάλλει μια αναθεωρημένη στρατηγική παρέμβασης που να εστιάζεται στο θήλυ φύλο. Και αυτό γιατί, το κάπνισμα σε συνδυασμό με την από του στόματος αντισύλληψη θα αυξήσει σε βάθος χρόνου τον κίνδυνο για καρδιαγγειακή νόσο. Και από την άλλη, το κάπνισμα της μητέρας συσχετίζεται με υψηλότερο ποσοστό παθητικού καπνίσματος στα παιδιά, μιας και εκ των πραγμάτων, η μητέρα, όταν καπνίζει, συχνά αναγκάζεται να καπνίσει μέσα στο σπίτι, 58% η μητέρα έναντι 50% ο πατέρας σύμφωνα με τη μελέτη μας. 9 Τα αγόρια βρέθηκαν να καπνίζουν συχνότερα καθημερινά από ότι περιστασιακά σε αντίθεση με τα κορίτσια που καπνίζουν συχνότερα περιστασιακά από ότι

11 11 καθημερινά. Κατά συνέπεια, το καπνιστικό «φορτίο» των αγοριών είναι μεγαλύτερο σε σχέση με εκείνο των κοριτσιών, παράμετρος που ίσως επηρεάζει τη μετέπειτα εξέλιξη σε ενήλικα καπνιστή. Η οικογένεια βρέθηκε να συνεργεί σε μεγάλο βαθμό. Στη μελέτη μας εάν υπήρχε καπνιστής στην οικογένεια και αυτός κάπνιζε μέσα στο σπίτι, αυτό αύξανε την πιθανότητα τα παιδιά να εξελιχθούν σε καπνιστές. Οι καπνιστές είχαν σε ποσοστό 73,5% άτομο στην οικογένεια που κάπνιζε μέσα στο σπίτι ενώ οι μη καπνιστές σε 55,3%, p=0,014. Από τα μέλη της οικογένειας που καπνίζουν, αυτά που επηρεάζουν περισσότερο είναι ο πατέρας και τα αδέλφια,. Έτσι, οι έφηβοι καπνιστές είχαν συχνότερα καπνιστή πατέρα και καπνιστές αδέλφια σε σύγκριση με τους μη καπνιστές (65% έναντι 50,7%, p=0,007 και 25,3% έναντι 10,3%, p=0,000, αντίστοιχα), ενώ αν και είχαν συχνότερα μητέρα καπνίστρια η διαφορά αυτή δεν ήταν στατιστικά σημαντική. Παρόμοια με τα δικά μας αποτελέσματα είχαν οι Gilman και συν. Το κάπνισμα των γονέων συσχετιζόταν με μεγαλύτερη πιθανότητα έναρξης του καπνίσματος στα τέκνα που επαυξάνονταν, αν κάπνιζαν και οι δύο γονείς, αν η διάρκεια της έκθεσης στο κάπνισμα των γονέων ήταν μεγαλύτερη και αν το κάπνισμα του πατέρα μέσα στο σπίτι ήταν συχνότερο. 12 Η σημασία του καπνίσματος των γονέων καταδείχθηκε και σε μία άλλη μελέτη στο Ελλαδικό χώρο, τη μελέτη GYTS, από την πολυπαραγοντική ανάλυση της οποίας συμπεραίνεται ότι η έναρξη του καπνίσματος στην ηλικία των ετών συναρτάται με το κάπνισμα των γονέων, το άρρεν φύλο και την οικονομική ευχέρεια των εφήβων 13 Όσον αφορά την επίδραση της παρέας δεν γίνεται αναφορά, καθόσον δεν υπήρχε στο πολυπαραγοντικό μοντέλο της μελέτης αντίστοιχη μεταβλητή που να σχετίζονταν με το κάπνισμα των φίλων. Η παρέα, ωστόσο, επιβεβαιώνεται ότι παίζει καθοριστικό ρόλο στην έναρξη του καπνίσματος στους εφήβους καθώς φαίνεται το κάπνισμα να προσδίδει «κύρος» στον καπνιστή μέσα στον φιλικό του περίγυρο Στη μελέτη μας ποσοστό 61,3% ξεκίνησε να καπνίζει επηρεασμένο από την παρέα. Η συνεργική επίδραση παρέας και οικογένειας αποδεικνύεται καταλυτική. Οι καπνιστές είχαν συχνότερα και φίλο καπνιστή και οικογένεια με καπνιστή (72,3% έναντι 23,8%, p=0,000). Παρόμοιο με το δικό μας ήταν και το συμπέρασμα της μελέτης των De Vries και συν. στην πολυπαραγοντική ανάλυση της οποίας, η σχέση της έναρξης του καπνίσματος είναι το ίδιο ισχυρή τόσο με τις καπνιστικές συνήθειες των γονέων, όσο και των φίλων. 17

12 12 Στη δική μας μελέτη ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι το εύρημα ότι, σύμφωνα με την πολυπαραγοντική ανάλυση, ανεξάρτητοι παράγοντες κινδύνου για την απόκτηση της καπνιστικής συνήθειας των μαθητών ήταν πέρα από την ηλικία, που ήταν αναμενόμενο, η καπνιστική συνήθεια των φίλων και των αδελφών και όχι οι καπνιστικές συνήθειες του πατέρα ή της μητέρας. Το δεδομένο αυτό μπορεί να σχετίζεται με τις ειδικές συνθήκες αλληλεπιδράσεων μεταξύ φίλων όπως και μεταξύ αδελφών, που κυριαρχούν στο χώρο όπου διεξήχθη η μελέτη. Καθόσον διαφορετικά μοντέλα οικογενειακών και φιλικών σχέσεων βρέθηκε να αναπτύσσονται μεταξύ διαφορετικών χωρών αλλά και μέσα στην ίδια χώρα, ανάλογα με το κοινωνικό και οικονομικό υπόβαθρο της κάθε περιοχής 18. Πιθανόν, στην περιοχή της μελέτης μας η σχέση μεταξύ φίλων και μεταξύ αδελφών να επηρεάζει περισσότερο τη συνήθεια του καπνίσματος στους εφήβους από ότι αυτή μεταξύ γονέων. Το εύρημα αυτό ενδεχομένως βοηθήσει στη ρασιοναλιστική προσέγγιση των μαθητών, με την επικέντρωση της προσπάθειας εκεί όπου η παρέμβαση θα αποβεί πλέον τελεσφόρος 19. Ωστόσο, θα πρέπει να αναφερθεί ότι η ισχυρή σχέση μεταξύ φίλων καπνιστών και συνήθειας καπνίσματος μπορεί να μη είναι αποκλειστικά σχέση αιτίου αιτιατού αλλά και σχέση επιλογής, καθώς έχει διαπιστωθεί ότι ο καπνιστής έφηβος επιλέγει συχνότερα στην παρέα του φίλους που είναι και οι ίδιοι καπνιστές 20. Αυτό το φαινόμενο ενδεχομένως έχει ως αποτέλεσμα να υπερεκτιμάται ο ρόλος των φίλων για την εμφάνιση των καπνιστικών συνηθειών των εφήβων. Επίσης, αν και σε ελάχιστες προηγούμενες μελέτες έχει διερευνηθεί ο ρόλος των αδελφών, φαίνεται και από τη μελέτη των Vink και συν 21 ότι τα αδέλφια επηρεάζουν σημαντικά την απόκτηση συνήθειας καπνίσματος, ειδικά αν πρόκειται για αδέλφια του ιδίου φύλου. Βέβαια, η δική μας μελέτη ενέχει έναν μεθοδολογικό περιορισμό καθώς δεν υπήρχε στο ερωτηματολόγιο πρόβλεψη να ξεχωρίσουμε ποιοι μαθητές είχαν αδέλφια. Έτσι, οι μαθητές χωρίς αδέλφια δεν απαντούσαν στην ερώτηση για το αν έχουν αδέλφια καπνιστές και αυτό είχε ως αποτέλεσμα όλοι οι μαθητές αυτοί να κατατάσσονταν στην ομάδα αυτών χωρίς αδέλφια καπνιστές, γεγονός που μειώνει την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η απάντηση των ερωτηθέντων στο αν το κάπνισμα είναι κακή συνήθεια. Το 95,4% του συνόλου απάντησε καταφατικά, που σημαίνει ότι θετικά συναίνεσαν και οι περισσότεροι από τους καπνιστές αν και σε χαμηλότερο ποσοστό (66 από τους 107, 61,7%). Η

13 13 συνειδητοποιημένη αυτή αποδοχή ίσως να τους οδηγεί σε προβληματισμό για μια αναθεώρηση στάσης. Ακριβώς, σε αυτή την εκδοχή έρχεται να παραπέμψει και το μεγάλο ποσοστό των καπνιστών που δήλωσαν πως θέλουν να το διακόψουν (73,7% ), όπως και το αρκετά μεγάλο ποσοστό (62%) που δήλωσαν πως χρειάζονται βοήθεια. Εδώ θα πρέπει, πάντως, να υπογραμμισθεί ότι, όπως έχουν δείξει μελέτες όπως αυτή των Branstetter και συν., η διακοπή είναι δυσκολότερη όταν καπνίζουν οι γονείς και οι φίλοι των εφήβων καπνιστών. 22 Η μελέτη μας, από κοινού με άλλες αντίστοιχες, ίσως προδικάζει μείωση των αυριανών ενηλίκων καπνιστών, αφού η δεξαμενή ο αριθμός δηλαδή των σημερινών εφήβων καπνιστών - από την οποία εκείνοι κυρίως θα προέλθουν έχει συρρικνωθεί αισθητά. Ωστόσο, τα δεδομένα θα πρέπει να ερμηνευθούν στο πλαίσιο του ηλικιακού εύρους του πληθυσμού που ερευνήθηκε, όπως και του χρόνου και του τόπου όπου η μελέτη διεξήχθη, αποφευγομένης της οποιασδήποτε γενίκευσης Και αυτό γιατί το κάπνισμα συναρτάται στενά με την ηλικία, ενέχει δυναμική και η συγκεκριμένη περιφέρεια, κατά πλειονότητα ημιαστική-αγροτική, διακρίνεται από πληθυσμιακή ιδιαιτερότητα. Συνιστά περιοχή πολυπολιτισμική με επίκεντρο τη συνύπαρξη του χριστιανικού με το μουσουλμανικό στοιχείο. Κατά συνέπεια, η πολυδιάστατη κουλτούρα αναμενόμενο είναι να επηρεάζει το μοντέλο ζωής, διαφοροποιώντας έτσι τις επιμέρους πρακτικές και συνήθειες. Επιμύθιο. Το ποσοστό των μαθητών γυμνασίου που καπνίζουν μόνο αμελητέο δεν είναι. Η προσπάθεια για ενημέρωση, ιδίως των παιδιών και εφήβων, πρέπει να εντατικοποιηθεί. Και αυτό γιατί η διελκυστίνδα ανάμεσα στην δαιμονοποίηση και απενοχοποίηση του καπνίσματος καλά κρατεί υποθαλπόμενη από ισχυρά οικονομικά κίνητρα κρυμμένα πίσω από το δικαίωμα της επιλογής και τις πολιτικές της ανοχής. Ευχαριστήριο: Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε θερμά το συνάδελφο κ Γεώργιο Γεωργιόπουλο ειδικευόμενο στην καρδιολογία για τη συμβολή του στην στατιστική επεξεργασία της μελέτης.

14 14 Βιβλιογραφία 1. Perk J, De Backer G, Gohlke H et al. European Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice. The Fifth Joint Task Force of the European Society of Cardiology and Other Societies on Cardiovascular Disease Prevention in Clinical Practice. European Heart Journal 2012; 33: Curie C et al. Social determinants of health and well-being among young people. Health behavior in school aged children (HBCS) study: international report from the 2009/2010 survey. Copenhagen. WHO Europe, 2012 (Health policy for children and adolescents No.6) Tobacco use Available from: in-school-aged-children- 3. Centers for Disease Control and Prevention. Guidelines for school health programs to prevent tobacco use and addiction. MMWR 1994; 43: No RR-2. Available from: 4. U.S. Department of Health and Human Services. Preventing Tobacco Use Among Youth and Young Adults: A Report of the Surgeon General. Atlanta, GA: U.S. Department of Health and Human Services, Centers for Disease Control and Prevention, National Center for Chronic Disease Prevention and Health Promotion, Office on Smoking and Health, Available from: 5. DiFranza JR, Savageau J, Rigotti N et al. Development of symptom of tobacco dependence in youths: 30 months follow-up data DANDY study. Tobacco Control. 2002; 11: Elders MJ, Perry CL, Eriksen MP et al. The report of surgeon General: Preventing tobacco use among young people. Am J of Public health 1994; 84: (4) Nichols M, Townsend N, Luengo-Fernandez R, Leal J, Gray A, Scarborough P, Rayner M (2012). European Cardiovascular Disease Statistics European Heart Network, Brussels, European Society of Cardiology, Sophia Antipolis. Available from:

15 15 8. Οrganization for Economic Cooperation and Development (OECD) Sstatistics Available from: 9. Curie C et al. Young people s health in context. Health behavior in school aged children (HBCS) study: international report from the 2001/02 survey. Copenhagen. WHO Europe (Health policy for children and adolescents No.4) Tobacco smoking Available from data/assets/pdf_file/0008/110231/e82923.pdf 10. Kyrlesi A, Soteriadis E, Warren C et al. Tobacco use among students aged years in Greece: the GYTS project. BMC Public Health 2007; 7: Κοκκέβη Α, Φωτίου Α, Ξανθάκη Μ, Καναβού Ε. Εξαρτησιογόνες ουσίες στην εφηβεία. Σειρά θεματικών τευχών: Έφηβοι, Συμπεριφορά και Υγεία. Ερευνητικό Πανεπιστημιακό ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής. Αθήνα Gilman S, Rende R, Boergers J et al. Parental smoking and adolescent smoking initiation: an intergenerational perpective on tobacco control. Pediatrics. 2009; 123: (2) Rachiotis G, Muula A, Rudatsikira E et al. Factors associated with adolescent cigarette smoking in Greece:Results from a cross sectional study (GYTS Study) ΒΜC public Health 2008; 8: Snow PC, Bruce DD. Cigarette smoking in teenage girls: exploring the role of peer reputations, self-concept and coping. Health Education Researce. 2003; 18: (4) Droomers M, Schrijvers C, Casswell S et al. Fathers occupational daily smoking during adolescent: patterns and predictors. Am J of Public Health 2005; 95: (4) Lynes D, Lynes A. Strategies to help adolescent stop smoking. Nursing times. 2012; 108: (26) De Vries H, Engels R, Kremers S et al. Parents and friends status as predictors of smoking onset: findings from six European countries. Health Education Research 2003; 18: (5) Mermelstein R, and The Tobacco Control Network Writing. Group.Explanations of ethnic and gender differences in youth smoking: A multi-site, qualitative investigation. Nicotine &Tobacco Research. 1999; 1(Suppl 1): S91 S98

16 Balch G, Tworek C, Barker D et al Opportunities for youth smoking cessation: Findings from a national focus group study. Nicotine & Tobacco Research 2004;6: Engels R, Knibbe R, Drop M. et al. Homogeneity of cigarette smoking within peergroups: influence or selection? Health Education Behaviour 1997; 24: Vink J, Willemsen G, Engels R et al. Smoking Status of Parents, Siblings and Friends: Predictors of Regular Smoking? Findings from a Longitudinal Twin-family Study. Twin Research 2003; 6: (3) Branstetter S, Horn K, Dino G et al. Beyond quitting: Predictors of teen smoking cessation reduction and acceleration following school-based intervention. Drug and Alcohol Dependence. 2009; 99:

17 17 Πίνακας 1. Επιπολασμός συνήθειας καπνίσματος σε σχέση με το φύλο Αγόρια Κορίτσια Σύνολο Εν ενεργεία και παλαιοί καπνιστές (%) 14,3 9,1 11,6 Εν ενεργεία καπνιστές (%) 8,3 7,2 7,7 Καθημερινοί (%) 4,7 1 2,5 3,6 Περιστασιακοί (%) 3,6 4,7 2 4,1 Παλαιοί καπνιστές (%) 6 1 1,9 3,9 Μη καπνιστές (%) 85,7 90,9 88,4 1 Συχνότητα στατιστικά σημαντική μεγαλύτερη στα αγόρια 2 Συχνότητα στατιστικά σημαντικά μεγαλύτερη στα κορίτσια

18 18 Πίνακας 2. Διαφορές καπνιστών (εν ενεργεία και παλαιών) από μη καπνιστές σε σχέση με παράγοντες σχετιζόμενους με τη συνήθεια του καπνίσματος. Καπνιστές Μη καπνιστές Σύνολο μαθητών Ύπαρξη καπνιστή στην Οικογένεια (%) 79,2* 66,3 67,4 Πατέρας (%) 65,1* 50,7 52,2 Μητέρα (%) 37,4 30,1 31,7 Αδέλφια (%) 25,3* 10,3 10,6 Οι καπνίζοντες της οικογένειας καπνίζουν 73,5* 55,3 57,5 μέσα στο σπίτι (%) Ύπαρξη φίλου/ων καπνιστή (%) 89,6* 31,9 38,7 Ύπαρξη φίλου καπνιστή και ατόμου από 72,4* 23,8 29,6 την οικογένεια καπνιστή (%) Στατιστικά σημαντική διαφορά

19 19 Πίνακας 3. Παράγοντες που σχετίζονται με το κάπνισμα των μαθητών στην πολυπαραγοντική ανάλυση Logistic regression analysis* Μεταβλητή Odds ratio with 95% CI P value Ηλικία 1,37 (1,07-1,75) 0,014 Φύλο 1,29 (0,79-2,1) 0,313 Κάπνισμα φίλων 18,6 (8,31-41,78) 0,000 Κάπνισμα πατέρα 1,4 (0,84-2,31) 0,195 Κάπνισμα μητέρας 1,49 (0,89-2,48) 0,130 Κάπνισμα αδελφών 2,09 (1,4-3,78) 0,016 Στάθμιση πηλίκου συμπληρωματικών πιθανοτήτων (Οdds ratio) για όλες τις μεταβλητές.

20 20 Γράφημα Ποσοστιαία αναλογία των καπνιστών μαθητών σε σχέση με την ηλικία τους % 16,9 12,7 7,5 5,5 5,8 3 2,5 1 28,5 Έτη ,9 Εν ενεργεί καπνιστές Παλαιοί κα ενεργεία κ

Εισαγωγή. Κάπνισμα. Γράφημα 1. Συχνότητα/βαρύτητα καπνίσματος, ανά ηλικία (%) Γράφημα 2. Συχνότητα/βαρύτητα καπνίσματος στους 15χρονους, ανά φύλο (%)

Εισαγωγή. Κάπνισμα. Γράφημα 1. Συχνότητα/βαρύτητα καπνίσματος, ανά ηλικία (%) Γράφημα 2. Συχνότητα/βαρύτητα καπνίσματος στους 15χρονους, ανά φύλο (%) Εισαγωγή Η εφηβεία είναι η περίοδος κατά την οποία ξεκινά συνήθως η χρήση των εξαρτησιογόνων ουσιών νόμιμων και παράνομων. Αν και οι περισσότεροι έφηβοι πειραματίζονται με τις ουσίες ή τις χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Σάμου

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Σάμου Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Σάμου Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λέσβου

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λέσβου Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λέσβου Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Δωδεκανήσου Σε συνεργασία με το Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Γρεβενών

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Γρεβενών Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Γρεβενών Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Κέρκυρας

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Κέρκυρας Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Κέρκυρας Σε συνεργασία με τη Δημοτική Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

μαθητών, ανά φύλο, ηλικία και, όπου είναι δυνατόν, διαχρονικά. Σχολιάζονται μόνο οι στατιστικά σημαντικές διαφορές (επίπεδο σημαντικότητας p< 0,01).

μαθητών, ανά φύλο, ηλικία και, όπου είναι δυνατόν, διαχρονικά. Σχολιάζονται μόνο οι στατιστικά σημαντικές διαφορές (επίπεδο σημαντικότητας p< 0,01). Εισαγωγή Το οικογενειακό περιβάλλον αποτελεί το πρωταρχικό πλαίσιο για την ανάπτυξη και κοινωνικοποίηση του εφήβου και η οικογενειακή ζωή αναγνωρίζεται, όλο και περισσότερο, ως ο σημαντικότερος μηχανισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Επιστήμη Τμήμα ς 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

Παθητικό κάπνισμα και παιδιά

Παθητικό κάπνισμα και παιδιά Παθητικό κάπνισμα και παιδιά Το παθητικό κάπνισμα αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο δεδομένου ότι οι άνθρωποι σε όλες τις χώρες και τους πολιτισμούς εκτίθενται σε αυτό ( second hand smoke SHS ). Εμφανίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα προαγωγής και αγωγής υγείας: Κάπνισμα. Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια tpsaltop@med.uoa.gr

Πρόγραμμα προαγωγής και αγωγής υγείας: Κάπνισμα. Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια tpsaltop@med.uoa.gr Πρόγραμμα προαγωγής και αγωγής υγείας: Κάπνισμα Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια tpsaltop@med.uoa.gr 1 Επιδημιολογικά στοιχεία 2 Καπνισματικές συνήθειες ανά χώρα (2012) Ανασκόπηση για

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα της Έρευνας της EQUIPP και Βασικές Συστάσεις

Αποτελέσματα της Έρευνας της EQUIPP και Βασικές Συστάσεις Αποτελέσματα της Έρευνας της EQUIPP και Βασικές Συστάσεις Γιάννης Κυριόπουλος,MD, MSc, MPH, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Μάιος 2011 Περίγραμμα Εισαγωγή Επίδοση πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου Εκτίμηση της οικονομικής επιβάρυνσης που συνδέεται με την καρδιαγγειακή νόσο στο παρόν και στο μέλλον Η καρδιαγγειακή νόσος (ΚΑΝ) αποτελεί ένα σημαντικό παγκόσμιο πρόβλημα υγείας. Στην Ευρώπη, ευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Εργασίες

Ερευνητικές Εργασίες Ερευνητικές Εργασίες 1. Οδηγίες μεθοδολογίας της έρευνας, συλλογής δεδομένων και εξαγωγής συμπερασμάτων. 2. Συγγραφή της ερευνητικής εργασίας. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Η ΜΕΘΟΔΟΣ PROJECT Επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ψυχολογία 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Αλέξανδρος Ζησόπουλος Ουρολόγος ΕΦΗΒΕΙΑ Η εξελικτική διεργασία στη ζωή του ανθρώπου που αρχίζει ''βιολογικά'' µε τις µεταβολές της φυσιολογίας της ήβης και τελειώνει ''ψυχολογικά''

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φαρμακευτική 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ γα μέλη Προσωπικών Δικτύων

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ γα μέλη Προσωπικών Δικτύων ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ γα μέλη Προσωπικών Δικτύων Αγαπητά μέλη του BITSE, Όλοι μας έχουμε άτυπα προσωπικά δίκτυα στη ζωή μας. Έχουμε ανθρώπους στους οποίους βασιζόμαστε, εμπιστευόμαστε, καθώς και ανθρώπους

Διαβάστε περισσότερα

Β. Δισλιάν, Μ. Ανδρέου, Μ. Γεωργιάδου, Θ. Μακρής, Α. Μπαρμπαρίδου, Α. Μπελτσίδης, Γ. Αμαξόπουλος, Α. Τσετινέ

Β. Δισλιάν, Μ. Ανδρέου, Μ. Γεωργιάδου, Θ. Μακρής, Α. Μπαρμπαρίδου, Α. Μπελτσίδης, Γ. Αμαξόπουλος, Α. Τσετινέ Β. Δισλιάν, Μ. Ανδρέου, Μ. Γεωργιάδου, Θ. Μακρής, Α. Μπαρμπαρίδου, Α. Μπελτσίδης, Γ. Αμαξόπουλος, Α. Τσετινέ Γενικοί Ιατροί ΚΥ Αβδήρων, Σταυρούπολης, Εχίνου- Ξάνθη Η κατάθλιψη αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ιατρική 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΣΥΝΟΨΗ Η παρούσα μελέτη αποτελεί συνέχεια της αρχικής φάσης της μελέτης νοσηρότητας και θνησιμότητας στη νήσο Μήλο που πραγματοποιήθηκε το

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή στάσεων και συμπεριφορών μαθητών μαθητριών απέναντι στο κάπνισμα. Ιούνιος 2014. Αποτελέσματα έρευνας

Καταγραφή στάσεων και συμπεριφορών μαθητών μαθητριών απέναντι στο κάπνισμα. Ιούνιος 2014. Αποτελέσματα έρευνας Αποτελέσματα έρευνας Καταγραφή στάσεων και συμπεριφορών μαθητών μαθητριών απέναντι στο κάπνισμα Στο πλαίσιο της Πράξης: «Ενέργειες ενημέρωσης και υποστήριξης για την οργάνωση και υλοποίηση προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας»

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ για την έρευνα «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» Η Έρευνα - γενικά Η έρευνα αυτή αφορά τη σχεδίαση και διεξαγωγή μιας πανελλαδικής έρευνας για την καταγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Χριστιάνα Γ. Παυλίδου D.U., MSc Κλινικός ιατροφολόγος ιαιτολόγος Επιστηµονικός σύµβουλος ΠΑΙ ΕΙΑΤΡΟΦΗ by Epode Παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα Το

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Καλών Τεχνών Τμήματα Εικαστικών & Εφαρμοσμένων Τεχνών, Θεάτρου, Μουσικών Σπουδών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.:

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Β ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Β ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ [1] Β ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗΣ «ΙΝΔΙΑΝΩΝ ΣΗΜΕΙΑ! ΚΑΠΝΙΣΜΑ;» Παρακαλούμε να απαντήσετε στο παρακάτω ερωτηματολόγιο με ειλικρίνεια.

Διαβάστε περισσότερα

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΠΤΠΕ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: Η φοιτήτρια Δάφνη Καλογεράκη εκπόνησε κατά το ακαδ. έτος 2010-2011 την πτυχιακή εργασία:

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλική συμπεριφορά των εφήβων σε Γυμνάσια και Λύκεια της Κύπρου

Σεξουαλική συμπεριφορά των εφήβων σε Γυμνάσια και Λύκεια της Κύπρου Σεξουαλική συμπεριφορά των εφήβων σε Γυμνάσια και Λύκεια της Κύπρου Κουρίδης Γιάννης, Σάββα Σάββας, Κουρίδης Χρήστος, Τορναρίτης Μιχάλης. Εισαγωγή Στα σχολεία της Κύπρου δεν διδάσκεται το μάθημα της σεξουαλικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ονοματεπώνυμα Σπουδαστριών: Μποτονάκη Ειρήνη (5422), Καραλή Μαρία (5601) Μάθημα: Β06Σ03 Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Τμήμα: Βιολογίας 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

648 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ

648 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ 648 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΥΝ ΟΙ ΜΑΘΗ- ΤΕΣ ΠΟΥ ΦΟΙΤΟΥΝ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ, ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ, ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΦΥΛΟ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Πολιτική Επιστήμη 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Κάπνισμα, Αγγειοπάθεια, Διαβητικό πόδι. Σχέσεις συνύπαρξης στην καθημερινότητα των ατόμων με ΣΔ

Κάπνισμα, Αγγειοπάθεια, Διαβητικό πόδι. Σχέσεις συνύπαρξης στην καθημερινότητα των ατόμων με ΣΔ Κάπνισμα, Αγγειοπάθεια, Διαβητικό πόδι. Σχέσεις συνύπαρξης στην καθημερινότητα των ατόμων με ΣΔ Σκούτας Δ, Κατσάνος Ι, Σιώμος Κ, Μελλίδης Χ, Σαπάκας Ι,Τσαβδαρίδης Ι, Ρογκότης Θ, Γεώργα Σ, Μούζα Ε, Μανές

Διαβάστε περισσότερα

"ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ"

ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ "ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ" Γεώργιος Σ. Γκουμάς MD, PhD, FESC Αν. Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Ευρωκλινική Αθηνών Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Πρόληψης και Επιδημιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ Μιχαήλ Κοραλία, Τσίφτης Γεώργιος, Τσουμάκας Κων/νος, Ανδρουλάκης Ιωάννης, Παυλοπούλου Ιωάννα Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα Εθνική Μελέτη Νοσηρότητας και Παραγόντων Κινδύνου (Ε.ΜΕ.ΝΟ.) Το κάπνισμα στην Ελλάδα Καρακατσάνη Άννα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Β Πνευμονολογική Κλινική ΕΚΠΑ ΠΓΝ«ΑΤΤΙΚΟΝ» Ε.ΜΕ.ΝΟ Είναι η πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Παιδαγωγική Σχολή Τμήμα: Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φιλολογία Τμήμα Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής 1 Μελέτη απορρόφησης

Διαβάστε περισσότερα

με το Διαβητικό πόδι Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Δ,Γουλή Σκούτας Δ,Καραγιάννη Ε,Ρογκότη Ο,Παππά Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές

με το Διαβητικό πόδι Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Δ,Γουλή Σκούτας Δ,Καραγιάννη Ε,Ρογκότη Ο,Παππά Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές Το Κάπνισμα και η σχέση του με το Διαβητικό πόδι Σκούτας Δ,Καραγιάννη Δ,Γουλή Ο,Παππά Ε,Ρογκότη Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές Χ. Διαβητολογικό Κέντρο Π.Γ.Ν.ΠαπαγεωργίουΠαπαγεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Ανακοίνωση στο 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας, Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα Διπλωματικής Εργασίας: Διοικητική ενδυνάμωση στους αθλητικούς οργανισμούς των δήμων

Θέμα Διπλωματικής Εργασίας: Διοικητική ενδυνάμωση στους αθλητικούς οργανισμούς των δήμων Θέμα Διπλωματικής Εργασίας: Διοικητική ενδυνάμωση στους αθλητικούς οργανισμούς των δήμων Του φοιτητή: Πασχαλίδη Ζήση (Α.Μ. 10117) MSM 8 Επιβλέπων Καθηγητής: Κριεμάδης Θάνος Αθήνα, Δεκέμβριος 2011 Δομή

Διαβάστε περισσότερα

Αποκαλυπτική έρευνα της RE/MAX Europe για την κατοικία στην Ελλάδα

Αποκαλυπτική έρευνα της RE/MAX Europe για την κατοικία στην Ελλάδα Αποκαλυπτική έρευνα της RE/MAX Europe για την κατοικία στην Ελλάδα Οι κάτοικοι στην Ελλάδα μετακομίζουν κατά μέσο όρο 3 έως 5 φορές στη ζωή τους, διαμένουν σε ιδιόκτητη κατοικία σε ποσοστό περίπου 70%,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την ολοένα και ταχύτερη ανάπτυξη των τεχνολογιών και των επικοινωνιών και ιδίως τη ραγδαία, τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Τσίμτσιου Ζωή, MSc, PhD Γενική Γιατρός, Κ.Υ.Α.Τ. Ευόσμου

Τσίμτσιου Ζωή, MSc, PhD Γενική Γιατρός, Κ.Υ.Α.Τ. Ευόσμου Τσίμτσιου Ζωή, MSc, PhD Γενική Γιατρός, Κ.Υ.Α.Τ. Ευόσμου Καταγραφή των αναγκών της κοινότητας Εφαρμογή στοχευόμενων παρεμβάσεων (πρόληψη, ενημέρωση-αγωγή υγείας) Αξιολόγηση Linneaus Euro-PC «Χρήση του

Διαβάστε περισσότερα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα Το οικονομικό φορτίο του καπνίσματος για το ιατροασφαλιστικό σύστημα σε κρίση στην Ελλάδα Tσαλαπάτη Κωνσταντίνα ΒScEcon, MSc Τομέας Οικονομικών της Υγείας Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Απρίλιος 2013 Το

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Προσδόκιµο Ζωής και Υγείας 2012

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Προσδόκιµο Ζωής και Υγείας 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 03 / 07 / 2015 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Προσδόκιµο και Υγείας 2012 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), σε συνεργασία µε την Ευρωπαϊκή Κοινή ράση για την καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015 Η Επίδραση της Επαφής και της Διαδραστικής Συνεργασίας με Νέους με Αναπηρίες στη Στάση των Μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Ένα Πιλοτικό Πρόγραμμα Παρέμβασης Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ

ΜΕΣΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΟΧΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ...είναι να διερευνηθεί κατά πόσο γίνεται χρήση των Social Media στο πολιτικό μάρκετινγκ στην Ελλάδα και ποια είναι η σχέση της χρήσης αυτών των μέσων με την πολιτική συμπεριφορά... Συγκεκριμένα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΑ, ΕΤΟΥΣ 2007 ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΑ, ΕΤΟΥΣ 2007 ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔOΣ Πειραιάς, 4.2.8 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΡΕΥΝΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΑ, ΕΤΟΥΣ 7 ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1.

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. 2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. : - :. : : ( /,, ) :...., -, -.,,... 1.,, 2,,,....,,,...,, 2008 1. 2. - : On Demand 1. 9 2. 9 2.1 9 2.2 11 2.3 14 3. 16 3.1 16 3.1.1 16 3.1.1. 16 3.1.1. 25 3.1.2 26

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Εφηβεία και χρήση αλκοόλ Νάνσυ Σταματοπούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

The purpose of this study is to investigate the attitudes of adolescents toward internet

The purpose of this study is to investigate the attitudes of adolescents toward internet 2/2015 ΣΤΑΣΕΙΣ ΕΦΗΒΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟ ΕΘΙΣΜΟ Γιώργος Τσουβέλας Ψυχολόγος, Υποψήφιος Διδάκτορας ΕΚΠΑ Πολυξένη Παρασκευοπούλου Ψυχολόγος, Υποψήφια Διδάκτορας ΕΚΠΑ Ευαγγελία Κατέρη Έλενα Βιταλάκη Ορέστης

Διαβάστε περισσότερα

National tools Country : Greece

National tools Country : Greece National tools Country : Greece Name of tool or initiative Source Short description Link Αγωγή Υγείας. Διατροφή. Διατροφικές Συνήθειες για μαθητές ηλικίας 6-8 ετών. -Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού -Τετράδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2015 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟ «ΓΕΜΑΤΟ ΔΙΑΤΡΟΦΗ» Δημοσθένης Β. Παναγιωτάκος, Καθηγητής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Οι διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Έρευνα Συνδέσμου Διαιτολόγων Κύπρου. Αποτελέσματα από επιδημιολογική έρευνα για το ποσοστό της παχυσαρκίας και υπερβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΗΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ M.D,PhD,FEBU ΚΑΠΝΙΣΜΑ H ΣΤΥΣΗ? XΕΙΡ ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ- ΑΝ ΡΟΛΟΓΟΣ XΕΙΡ. ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ- ΑΝ ΡΟΛΟΓΟΣ Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Τί είναι Lifestyle? Μία έκφραση προσωπικών

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Προτεινόμενων Πτυχιακών Εργασιών

Πίνακας Προτεινόμενων Πτυχιακών Εργασιών ΕΝ4.10-1Α Έκδοση 1 η /.10.014 ΣΧΟΛΗ: ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑΣ Σ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ Σ ΤΟΜΕΑΣ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ Σ Α/Α Τίτλος Θέματος Μέλος Ε.Π. Σύντομη Περιγραφή Προαπαιτούμενα γνωστικά πεδία Αριθμός Φοιτητών 1 Επιστημονικά

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας

Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ) από το 1997 αναγνώρισε την παχυσαρκία ως μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας Παγκόσμιο πρόβλημα

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ 2 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Μάθημα : «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τους μαθητές του 2 ου Γυμνασίου Μυτιλήνης με την καθοδήγηση της

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα που θα αναπτυχθούν. Θεωρία. Αλληλεπιδράσεις. Θεωρία. Άσκηση και σχέσεις υγιεινών και ανθυγιεινών συμπεριφορών. Θεοδωράκης Γιάννης

Θέματα που θα αναπτυχθούν. Θεωρία. Αλληλεπιδράσεις. Θεωρία. Άσκηση και σχέσεις υγιεινών και ανθυγιεινών συμπεριφορών. Θεοδωράκης Γιάννης Θέματα για συζήτηση. Άσκηση και σχέσεις υγιεινών και ανθυγιεινών συμπεριφορών. 1. Σκεφτείτε μερικές υγιεινές συμπεριφορές, και μερικές ανθυγιεινές. 2. Φέρτε στο μυαλό σας ένα γνωστό σας πρόσωπο που καπνίζει.

Διαβάστε περισσότερα

Η ευθραστότητα της εφηβείας

Η ευθραστότητα της εφηβείας Η ευθραστότητα της εφηβείας Άννα Κοκκέβη Αναπλ. Καθηγήτρια Α Ψυχιατρικής Κλινικής Παν/µίου Αθηνών Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16 Φεβρουαρίου 2010 Tυπικά χαρακτηριστικά της εφηβείας που κάνουν το άτοµο ευάλωτο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Ξανθάκη Μ., Καναβού Ε.

Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Ξανθάκη Μ., Καναβού Ε. Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Ξανθάκη Μ., Καναβού Ε. Καπνός Κύρια Ευρήματα Δύο στους πέντε 15χρονους εφήβους (42,1) έχουν καπνίσει τσιγάρο τουλάχιστον μία φορά και ένας στους 1 (1,2) καπνίζει καθημερινά με την

Διαβάστε περισσότερα

Οι σχέσεις των παραγόντων που προσδιορίζουν την επιχειρηµατική επιλογή καριέρας. Η περίπτωση του Έλληνα επιχειρηµατία. ρ. Α. Σαχινίδης, Λ. ηµητρακοπούλου, Ε. Μεταλίδου, Μ. Χανιώτη 2 ΣκοπόςτηςΈρευνας Η

Διαβάστε περισσότερα

Καπνιστικές συνήθειες, πεποιθήσεις και εκπαίδευση φοιτητών ιατρικής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης

Καπνιστικές συνήθειες, πεποιθήσεις και εκπαίδευση φοιτητών ιατρικής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης Πρωτότυπη Εργασία Καπνιστικές συνήθειες, πεποιθήσεις και εκπαίδευση φοιτητών ιατρικής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης Γεώργιος-Μάριος Παντσίδης 1, Δήμητρα-Ιωσηφίνα Παπαγεωργίου 2, Δημοσθένης Μπούρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ Στο παρόν παρατίθενται μερικές χρήσιμες πληροφορίες για τον λαμβάνοντα την συνέντευξη, οι οποίες, όμως δεν είναι επαρκείς από μόνες τους! Αν ο λαμβάνων την συνέντευξη κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Δεν καπνίζω Γυμνάζομαι!!

Δεν καπνίζω Γυμνάζομαι!! Δεν καπνίζω Γυμνάζομαι!! Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας Εφαρμογή σε σχολεία Κοσμίδου Ευδοξία ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 8 μαθημάτων «Δεν καπνίζω γυμνάζομαι» 1. Αξιολόγηση, ομάδες μαθητών και δραστηριότητες αρχικής ευαισθητοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Οδικής Ασφάλειας

6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Οδικής Ασφάλειας 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Οδικής Ασφάλειας Ενέργειες της Αττικής Οδού για την ευαισθητοποίηση του κοινού σε θέματα Οδικής Ασφάλειας Βασίλης Χαλκιάς Διευθύνων Σύμβουλος, ΑΤΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ Α.Ε. Άννα Πετρίδου

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015)

Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015) Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας Το Μουσικό Σχολείο (Μ.Σ.) λειτουργεί στην Κύπρο από το 2006. Η ίδρυσή του έγινε στα πλαίσια της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης, με

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Ποιότητα σε Ιδιωτικά Σχολεία ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης. (E x e c u t i v e S u m m a r y ) Λεωνίδας Χυτήρης, Καθηγητής ιοικητικής Επιστήµης

Ηγεσία και Ποιότητα σε Ιδιωτικά Σχολεία ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης. (E x e c u t i v e S u m m a r y ) Λεωνίδας Χυτήρης, Καθηγητής ιοικητικής Επιστήµης Ηγεσία και Ποιότητα σε Ιδιωτικά Σχολεία ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης (E x e c u t i v e S u m m a r y ) Λεωνίδας Χυτήρης, Καθηγητής ιοικητικής Επιστήµης Λουκάς Νικ. Άννινος, Υποψήφιος ιδάκτωρ ιοικητικής Επιστήµης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ. Διπλωματική Εργασία

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ. Διπλωματική Εργασία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Διπλωματική Εργασία Σχολική Αποτυχία Η περίπτωση του Νομού Λέσβου Επιβλέπων Καθηγητής : Τσομπάνογλου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008)

Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008) Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Ο Τομέας Έρευνας του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, μετά από οδηγία του

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Συγγραφέας Βασίλης Γ. Παυλόπουλος Περίληψη Οι κοινωνικές αναπαραστάσεις του γάμου και της οικογένειας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ 1449 ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Φλώρινα, Ιούνιος 2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ Κ. ΣΑΡΡΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΒΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗΣ ΓΔ Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Υ: Νόσος. Χ: Παράγοντας Κινδύνου 1 (Ασθενής) 2 (Υγιής) Σύνολο. 1 (Παρόν) n 11 n 12 n 1. 2 (Απών) n 21 n 22 n 2. Σύνολο n.1 n.2 n..

Υ: Νόσος. Χ: Παράγοντας Κινδύνου 1 (Ασθενής) 2 (Υγιής) Σύνολο. 1 (Παρόν) n 11 n 12 n 1. 2 (Απών) n 21 n 22 n 2. Σύνολο n.1 n.2 n.. Μέτρα Κινδύνου για Δίτιμα Κατηγορικά Δεδομένα Σε αυτή την ενότητα θα ορίσουμε δείκτες μέτρησης του κινδύνου εμφάνισης μίας νόσου όταν έχουμε δίτιμες κατηγορικές μεταβλητές. Στην πιο απλή περίπτωση μας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ Στην ενότητα αυτή θα παρουσιαστεί η µεθοδολογία της έρευνας και η διαδικασία µε την οποία διεξήχθη η συλλογή των ερωτηµατολογίων. 3.1 Μεθοδολογία Έρευνας & ειγµατοληπτική Τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

Η αποτελεσματικότητα των σχολικών προγραμμάτων στην πρόληψη της εφηβικής εγκυμοσύνης. Ονομα :Μυροφόρα Σαζού

Η αποτελεσματικότητα των σχολικών προγραμμάτων στην πρόληψη της εφηβικής εγκυμοσύνης. Ονομα :Μυροφόρα Σαζού Η αποτελεσματικότητα των σχολικών προγραμμάτων στην πρόληψη της εφηβικής εγκυμοσύνης. Ονομα :Μυροφόρα Σαζού Εισαγωγή Στις αναπτυγμένες χώρες 47%-63% των αγοριών και 42%-48% των κοριτσιών έχουν σεξουαλική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Φυσική αγωγή και προαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για τις απόψεις των μαθητών σε σχέση με το μικρόκλιμα μιας περιοχής Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής:

Έρευνα για τις απόψεις των μαθητών σε σχέση με το μικρόκλιμα μιας περιοχής Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: 1 Έρευνα για τις απόψεις των μαθητών σε σχέση με το μικρόκλιμα μιας περιοχής Ομάδα Μαθητών: Παναρέτου Κατερίνα, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο Αγίου

Διαβάστε περισσότερα

Η επιρροή των διαφημιστικών μηνυμάτων στην καπνιστική συνήθεια των εφήβων

Η επιρροή των διαφημιστικών μηνυμάτων στην καπνιστική συνήθεια των εφήβων Ανασκόπηση Η επιρροή των διαφημιστικών μηνυμάτων στην καπνιστική συνήθεια των εφήβων Αριστείδης Βασιλόπουλος 1, RN, MSc, Ζωή Ρούπα 2, MD, RN, PhD, Κωνσταντίνος Γουργουλιάνης 3, MD 1 Κέντρο Ελέγχου και

Διαβάστε περισσότερα

Κάπνισμα και Καρκίνος. μισές αλήθειες μισά ψέμματα

Κάπνισμα και Καρκίνος. μισές αλήθειες μισά ψέμματα Κάπνισμα και Καρκίνος μισές αλήθειες μισά ψέμματα Ερώτηση: «Το κάπνισμα δεν αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη καρκίνου στους πνεύμονες αλλά και σε άλλα όργανα;» Απάντηση: «...Μιλώντας,

Διαβάστε περισσότερα

Αντικαπνιστική Παρουσίαση

Αντικαπνιστική Παρουσίαση Αντικαπνιστική Παρουσίαση Αntismoking by Health & Life 6 Μύθοι για το Κάπνισμα 1. Ήταν δική μου επιλογή να το ξεκινήσω 2. Μπορώ να το σταματήσω εύκολα 3. Μπορεί να με κάνει δημοφιλή 4. Το κάπνισμα με διατηρεί

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξύ 2011 και 2012 η ανεργία στην Ελλάδα συνέχισε να αυξάνεται σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης και ειδικά στους ενήλικες νέους.

Μεταξύ 2011 και 2012 η ανεργία στην Ελλάδα συνέχισε να αυξάνεται σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης και ειδικά στους ενήλικες νέους. Η ποιότητα της μετάφρασης και η συνοχή της με το πρωτότυπο κείμενο εργασίας αποτελούν αποκλειστική ευθύνη των συγγραφέων της μετάφρασης. Σε περίπτωση οποιασδήποτε αντίφασης μεταξύ του αρχικού έργου και

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό τη συλλογή εμπειρικών δεδομένων σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα