NORMAN DAVIES. Ι σ τ ο ρ ί α Ε Κ Ο Σ Ε Ι Σ Ν Ε Φ Ε Λ Η Α Θ Η Ν Α

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "NORMAN DAVIES. Ι σ τ ο ρ ί α Ε Κ Ο Σ Ε Ι Σ Ν Ε Φ Ε Λ Η Α Θ Η Ν Α 2 0 0 9"

Transcript

1 NORMAN DAVIES Ι σ τ ο ρ ί α Τ Η Σ Ε Υ Ρ Ω Π Η Σ Ε Κ Ο Σ Ε Ι Σ Ν Ε Φ Ε Λ Η Α Θ Η Ν Α

2 Ν Ε Φ Ε Λ Η / Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α ιεύθυνση σειράς: Αντώνης Λιάκος - Έφη Γαζή Τίτλος πρωτοτύπου: Europe: A History Copyright Norman Davies, 1997 Μετάφραση: Πελαγία Μαρκέτου και Ιουλία Πεντάζου Επιµέλεια - διορθώσεις: Χρήστος Γκαβάγιας, Πέλλα ικονηµάκη, Μαρία Καΐρη, Αθηνά Συριάτου Σχεδιασµός εξωφύλλου: ηµήτρης Στεβής Σχεδιασµός βιβλίου και τυπογραφική επιµέλεια: Περικλής ουβίτσας Επεξεργασία χαρτών και διαγραµµάτων: ηµήτρης Στεβής Εκτύπωση βιβλίου: Άγγελος Ελεύθερος Εκτύπωση εξωφύλλου: Άρτυπος ΕΠΕ Βιβλιοδεσία: Γιάννης Μπουντάς και Χρήστος Βασιλειάδης Α Τόµος: ISBN: Β Τόµος: ISBN: Αρ. έκδοσης: 1344 Για την ελληνική γλώσσα: 2009 Εκδόσεις ΝΕΦΕΛΗ Ασκληπιού 6, Αθήνα τηλ.: fax:

3 ε ι σ α γ ω γ ή Η ιστορία σήµερα Η έκταση της ιστορίας κατά τη διαδικασία της συγγραφής µπορεί να ποικίλλει σε µεγάλο βαθµό. Είναι δυνατόν κάποιος να χρειαστεί µία µόνο σελίδα για να γράψει την ιστορία του σύµπαντος και κάποιος άλλος σαράντα τόµους για να αφηγηθεί τον κύκλο της ζωής ενός εντόµου. Ένας σηµαντικός και διακεκριµένος ιστορικός, ο οποίος ειδικευόταν στη διπλωµατική ιστορία της δεκαετίας του 1930, έγραψε κάποτε ένα βιβλίο για την κρίση του Μονάχου και τις συνέπειές της ( ), ένα άλλο για την Τελευταία εβδοµάδα της ειρήνης και ένα ακό- µα µε τον τίτλο 31 Αυγούστου Οι συνάδελφοί του µάταια περίµεναν ως επιστέγασµα έναν τόµο µε τον υποθετικό τίτλο Ένα λεπτό πριν από τα µεσάνυχτα. Πρόκειται για ένα παράδειγµα του σύγχρονου πειθαναγκασµού να γνωρίζουµε ολοένα και περισσότερα για ολοένα και µικρότερης εµβέλειας γεγονότα. Με αντίστοιχο τρόπο µπορεί να ποικίλλει και η έκταση µιας ιστορίας της Ευρώπης. Ο σχεδιασµός της γαλλικής σειράς Η εξέλιξη της ανθρωπότητας, το περιεχόµενο της οποίας ήταν κατά ενενήντα τοις εκατό ευρωπαϊκό, πραγµατοποιήθηκε µετά τον Α Παγκόσµιο Πόλεµο και περιλάµβανε εκατόν δέκα κύριους τόµους, και κάµποσους συµπληρωµατικούς. 2 Το παρόν έργο, αντιθέτως, δεσµεύθηκε να συµπεριλάβει το ίδιο υλικό, και περισσότερο, σε µια όσο το δυνατόν περιορισµένης έκτασης έκδοση. Ωστόσο, κανένας ιστορικός δεν µπορεί να συναγωνιστεί έναν ποιητή ως προς την οικονοµία της σκέψης: Αν η Ευρώπη είναι µια νύµφη, Τότε η Νάπολη είναι τα γαλάζια της µάτια Και η Βαρσοβία η καρδιά της. Σεβαστούπολη και Αζόφ, Πετρούπολη, Μιτάου, Οδησσός: 1. Henryk Batowski, Kryzys dyplomatyczny w Europie, , Βαρσοβία Ostatni tydzień pokoju i pierwsze tygodnie wojny, Poznań Europa zmierza ku przepaści, Poznań Βλ. επίσης το έργο του Niedoszla, «Biala Księga» z roku 1940: rozprawa zródloznawcza, Κρακοβία 1993 και «17 September 1939: Before and After», East European Quarterly, 27/7 (1993), σ Henri Berr (επιµ.), L Évolution de l humanité. Bibliothèque de Synthèse Historique, Παρίσι. Το έργο του J. Vendryes, Le Langage: introduction linguistique, εκδόθηκε το 1921, και αυτό του H. Verin, La Gloire des ingénieurs, το 1993.

4 20 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 3. Juliusz Słowacki, Journey to the East, [Η ελληνική απόδοση έγινε από την αγγλική µετάφραση που παραθέτει ο συγγραφέας.] 4. J.B. Bury, H.M. Gwatlin κ.ά. (επιµ.), The Cambridge Medieval History, 8 τόµ., Καίµπριτζ T. Schieder (επιµ.), Handbuch der europäischen Geschichte, 7 τόµ., Στουτγκάρδη Arthur Hassall (επιµ.), Periods of European History, 9 τόµ., Λονδίνο J.H. Plumb (επιµ.), The Fontana History of Europe ( ), 15 τόµ., Λονδίνο Geoffrey Barraclough (επιµ.), The Library of European Civilisation, Λονδίνο Denys Hay (επιµ.), A General History of Europe, from the Decline of the Ancient World to 1945, 11 τόµ., Λονδίνο John Bowle, A History of Europe: A Cultural and Political Survey, Λονδίνο 1979, σ Anthony Seldon, Contemporary History: Practice and Method, Οξφόρδη Walter Raleigh, Historie of the World, στο Works, Λονδίνο Ο Raleigh µε αρκετή σύνεση περιορίζει την ιστορία του στους αρχαίους Έλληνες και στους Ρωµαίους. Ιδού τα αγκάθια που πληγώνουν τα πόδια της. Το Παρίσι είναι η κεφαλή Το Λονδίνο ο κολλαριστός γιακάς Και η Ρώµη οι φτερούγες στους ώµους της. 3 Για κάποιο λόγο, ενώ οι ιστορικές µονογραφίες έχουν περιορίσει ακόµα περισσότερο το εύρος των στόχων τους, τα γενικά έργα καθιερώθηκε να περιλαµβάνουν ένα συµβατό εύρος αρκετών εκατοντάδων σελίδων για κάθε αιώνα. Η Μεσαιωνική ιστορία του Καίµπριτζ ( ), για παράδειγµα, καλύπτει την περίοδο από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο µέχρι τον Τόµας Μόρ σε οκτώ τόµους. 4 Το γερµανικό Εγχειρίδιο της ευρωπαϊκής ιστορίας ( ) καλύπτει δώδεκα αιώνες, από τον Καρλοµάγνο µέχρι τους Έλληνες συνταγµατάρχες, σε επτά ισοµεγέθεις τό- µους. 5 Επιπλέον, αποτελεί συνήθη πρακτική η λεπτοµερέστερη αναφορά στη νεότερη και στη σύγχρονη ιστορία σε σχέση µε την αρχαιότητα και τον Μεσαίωνα. Στην πρωτοποριακή οκτάτοµη έκδοση του Ρίβινγκτον Περίοδοι της ευρωπαϊκής ιστορίας, το αναγνωστικό κοινό βλέπει να αυξάνεται εντυπωσιακά ο αριθµός των σελίδων καθώς προχωράµε από το απώτατο παρελθόν στο πιο πρόσφατο το έργο του Τσαρλς Όµαν Σκοτεινοί χρόνοι, (Dark Ages, , 1919) επί συνόλου κάλυψης τετρακοσίων σαράντα δύο ετών αφιερώνει κατά µέσον όρο µία σελίδα για κάθε 1,16 χρόνια, το έργο του Α.Η. Τζόνσον Η Ευρώπη κατά τον δέκατο έκτο αιώνα (Europe in the Sixteenth Century, 1897) επί συνόλου εκατόν τεσσάρων ετών αφιερώνει κατά µέσον όρο 4,57 σελίδες για κάθε έτος και, αντίστοιχα, το έργο του Ο. Άλισον Φίλιπς Νεότερη Ευρώπη, (Modern Europe, , 1905) επί συνόλου ογδόντα τεσσάρων ετών αφιερώνει 6,59 σελίδες για κάθε έτος. 6 Το ίδιο µοντέλο ακολουθούν και ακόµα πιο πρόσφατες συλλογές. 7 Οι περισσότεροι αναγνώστες ενδιαφέρονται κυρίως για την ιστορία της εποχής τους. εν είναι, όµως, πρόθυµοι όλοι οι ιστορικοί να τους ικανοποιήσουν. Σύµφωνα µε µια άποψη υποστηρίζεται ότι «οι τρέχουσες υποθέσεις δεν µπορούν να γίνουν ιστορία παρά µόνο αφού παρέλθουν πενήντα τουλάχιστον χρόνια» µόνο όταν «οι ερευνητές αποκτήσουν πρόσβαση στις πηγές και η στερνή γνώση φωτίσει την ανθρώπινη διάνοια». 8 Πρόκειται για µια άποψη σεβαστή. Σηµαίνει, ωστόσο, ότι κάθε γενική µελέτη πρέπει να διακόπτεται απότοµα στο σηµείο ακριβώς που γίνεται πιο ενδιαφέρουσα. Η σύγχρονη ιστορία είναι ευάλωτη σε κάθε µορφής πολιτική πίεση. Και όµως, κανείς εγγράµµατος ενήλικος δεν µπορεί να ευελπιστεί ότι θα ενεργεί αποτελεσµατικά χωρίς κάποιες γνώσεις που αφορούν στην προέλευση των σύγχρονων προβληµάτων. 9 Πριν από τετρακόσια χρόνια ο σερ Γουώλτερ Ράλεη, ενώ συνέγραφε υπό το βάρος της θανατικής καταδίκης, κατανόησε στην εντέλεια τους κινδύνους ενός παρόµοιου εγχειρήµατος: «Όποιος επιχειρεί να γράψει σύγχρονη ιστορία ακολουθώντας κατά πόδας την αλήθεια, αποτύχει οικτρά. 10 Με δεδοµένες αυτές τις δυσκολίες, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι οι θεµατικές των έργων που γράφονται µε θέµα την «Ευρώπη» ή τον «ευρωπαϊκό πολιτισµό» ποικίλλουν σε µεγάλο βαθµό. εν έχουν γίνει παρά µόνο λίγες επιτυχηµένες απόπειρες να καλυφθεί σε όλο της το εύρος η ευρωπαϊκή ιστορία, χωρίς προσφυγή σε πολλούς τόµους και σε πολλούς συγγραφείς. Μεταξύ των

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 21 ελάχιστων εξαιρέσεων συγκαταλέγονται τα έργα των: Η.Α.Λ. Φίσερ, Μια ιστορία της Ευρώπης (1936), 11 και Ευγένιου Βέµπερ Μια νεότερη ιστορία της Ευρώπης (1971). 12 Και τα δύο αυτά έργα αποτελούν εκτενείς πραγµατείες περί της αµφιλεγόµενης έννοιας του «δυτικού πολιτισµού» (βλ. παρακάτω). Πιθανώς, οι πιο επιτυχηµένες από τις µεγάλης έκτασης µελέτες είναι εκείνες που εστιάζουν σε ένα µόνο ζήτηµα, όπως είναι το έργο του Κένεθ Κλαρκ Πολιτισµός, 13 όπου διερευνάται το παρελθόν της Ευρώπης υπό το πρίσµα της τέχνης και της ζωγραφικής, ή εκείνο του Τζέικοµπ Μπρονόφσκι Η άνοδος του ανθρώπου (1973), 14 όπου προσεγγίζεται το ίδιο ζήτηµα µέσω της ιστορίας της επιστήµης και της τεχνολογίας. Και τα δύο έργα προήλθαν από φιλόδοξες τηλεοπτικές παραγωγές. Άλλη, πιο πρόσφατη, µελέτη προσεγγίζει το θέµα µέσω µιας υλιστικής οπτικής, που στηρίζεται στη γεωλογία και στους οικονοµικούς πόρους. 15 Η αξία των πολύτοµων ιστορικών έργων είναι αδιαµφισβήτητη. Ωστόσο, πρόκειται για έργα καταδικασµένα να χρησιµεύσουν απλώς και µόνο ως παραποµπές ή ως συµβουλευτικά εργαλεία όχι να διαβαστούν. Ούτε οι φοιτητές της ιστορίας ούτε το ευρύ αναγνωστικό κοινό µπορούν να εντρυφήσουν σε δέκα, είκοσι ή εκατόν δέκα τόµους γενικής ευρωπαϊκής ιστορίας, προτού στραφούν προς τα ζητήµατα που τους ενδιαφέρουν περισσότερο µε δυσµενείς συνέπειες. Το συνολικό πλαίσιο µιας τέτοιας σύνθεσης θέτει παραµέτρους και προϋποθέσεις, οι οποίες εµφανίζονται επανειληµµένα και χωρίς κριτική σε επιµέρους τµήµατα ειδικών µελετών. Τα τελευταία χρόνια είναι πιο επιτακτική η ανάγκη επανεξέτασης του γενικού πλαισίου της ευρωπαϊκής ιστορίας από τη χρεία για εξειδικευµένες και πολυσέλιδες µελέτες. Μερικές λαµπρές εξαιρέσεις, όπως το έργο του Φερνάντ Μπρωντέλ, 16 επιβεβαιώνουν τον κανόνα. Ωστόσο, πολλοί ιστορικοί και φοιτητές ασχολούνται ολοένα και περισσότερο µε το ολοένα και µικρότερο σε τέτοιο σηµείο, που συχνά λησµονιούνται οι ευρύτερες όψεις των πραγµάτων. Και όµως, οι ανθρωπιστικές σπουδές έχουν ανάγκη µελετών διαφορετικών βαθµών εξειδίκευσης. Η ιστορία έχει ανάγκη από έργα που θα σχηµατίζουν έναν χάρτη αντίστοιχο µε εκείνον των πλανητών στον κόσµο του διαστήµατος έχει ανάγκη να εστιάζει και να παρατηρεί τους ανθρώπους από κοντά, καθώς και να σκάβει βαθιά, στο παρελθόν, κάτω από το χώµα που πατούν. Ο ιστορικός πρέπει να χρησιµοποιεί εργαλεία αντίστοιχα µε το τηλεσκόπιο, το µικροσκόπιο, τον τοµογράφο ή τον ανιχνευτή του γεωλόγου. Είναι αναµφισβήτητο ότι τα τελευταία χρόνια η µελέτη της ιστορίας εµπλουτίστηκε κατά πολύ µε νέες µεθόδους, νέους κλάδους και νέα ερευνητικά πεδία. Η έλευση των υπολογιστών εισήγαγε ευρύ φάσµα ποσοτικών ερευνών, οι οποίες µέχρι τότε ήταν αδύνατες για τον ιστορικό. [ΕΝΟΙΚΙΑ] Η ιστορική έρευνα ωφελήθηκε ιδιαίτερα από τη χρήση τεχνικών και εννοιών που προέρχονταν από τις κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήµες. [ΑΡΙΚΙΑ] [ΚΕ ΡΟΣ] [ΚΥΝΗΓΙ] [ΠΡΟΦΥΛΑΚΤΙΚΟ] [ΕΠΟΣ] [ΦΙΕΣΤΑ] [ΓΟΝΙ ΙΑ] [ΓΟΤΘΑΡ ΟΣ] [ΛΕΟΝΑΡΝΤΟ] [ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ] [ΝΟΒΓΚΟΡΟΝΤ] [ΑΡΟΤΡΟ] [ΠΡΟΠΑΓΑΝ Α] [ΚΡΙΤΑΜΟ] [ΤΡΥΓΟΣ] Οι πρωτοποριακές κατευθύνσεις που χάραξε η γαλλική σχολή των Annales από το H.A.L. Fisher, A Ηistory of Europe, Λονδίνο Eugen Weber, A Modern History of Europe: Men, Cultures and Societies from the Renaissance to the Present, Νέα Υόρκη Kenneth Clark, Civilisation: A Personal View, Λονδίνο Jacob Bronowski, The Ascent of Man, Λονδίνο Michael Andrews, The Birth of Europe: Colliding Continents and the Destiny of Nations, Λονδίνο Fernand Paul Braudel, La Mediterranée et le monde mediterranéen à l époque de Philippe II, Παρίσι 1949, αγγλ. µτφρ. µε τον τίτλο The Mediterranean and the Mediterranean World, Λονδίνο 1973 (ελλ. µτφρ. µε τον τίτλο Η Μεσόγειος και ο µεσογειακός κόσµος την εποχή του Φιλίππου Β της Ισπανίας, µτφρ. Κλαίρη Μιτσοτάκη, Αθήνα 1998). Βλ. επίσης William McNeil, The Rise of the West: A History of the Human Community, Chicago 1963, και Immanuel Wallerstein, The Modern World System, Νέα Υόρκη 1974.

6 22 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 17. A. Low-Beer, «Empathy in History», Teaching History, 55 (Απρ. 1989), σ. 8 κ.ε. J. Cairns, στο ίδιο, σ. 13 κ.ε. επίσης K. Jenkins και P. Brickley, «Reflections on the Empathy Debate», στο ίδιο, σ. 18 κ.ε. και µετέπειτα έχουν κερδίσει σήµερα σχεδόν παγκόσµια αναγνώριση. [ANNALES] Νέοι ακαδηµαϊκοί χώροι, όπως η προφορική ιστορία, η ιστορική ψυχιατρική (ή «ψυχο-ιστορία»), η ιστορία της οικογένειας, η ιστορία των συµπεριφορών, έχουν πλέον καθιερωθεί. [ΜΠΟΓΚΥ] [ΗΘΗ] [ΗΧΟΣ] [ΖΑΝΤΡΟΥΓΚΑ] Ταυτόχρονα, έχει δοθεί µια νέα ιστορική διάσταση σε πολλά ζητήµατα που ανακλούν τα σύγχρονα ενδιαφέροντα. Σηµαντικό µέρος των σύγχρονων συγγραφικών αναφορών και του προβληµατισµού καταλαµβάνουν ζητήµατα όπως ο αντιρατσισµός, το περιβάλλον, το φύλο, το σεξ, ο σηµιτισµός, η τάξη και η ειρήνη. Παρά τις υπερβολές της «πολιτικής ορθότητας», αυτοί οι προβληµατισµοί εµπλουτίζουν συνολικώς τις ιστορικές αναζητήσεις. [ΜΑΥΡΗ ΑΘΗΝΑ] [ΚΑΥΚΑΣΙΑ] [ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ] [ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ] [ΝΟΜΠΕΛ] [ΠΟΓΚΡΟΜ] [ΣΠΑΡΤΑΚΟΣ] Παρ όλ αυτά, η αύξηση των πεδίων και η συνεπαγόµενη αύξηση των επιστη- µονικών εκδόσεων δηµιουργούν αναπόφευκτα σοβαρές εντάσεις. Οι επαγγελ- µατίες ιστορικοί αγωνίζονται να παρακολουθούν συνεχώς την εκδοτική παραγωγή. Βρίσκονται αντιµέτωποι µε την πρόκληση να οδηγηθούν ακόµα βαθύτερα στις στενωπούς της υπερειδίκευσης, χάνοντας όµως τη δυνατότητα επικοινωνίας µε το ευρύτερο κοινό. Η µεγάλη εξειδίκευση ζηµίωσε σε µεγάλο βαθµό την αφηγηµατική ιστορία. Κάποιοι επιστήµονες υποστήριξαν την άποψη ότι τα ευρύτερα σχήµατα δεν χρήζουν αναθεώρησης και ότι ο µόνος τρόπος επίτευξης νέων ανακαλύψεων είναι η ενδελεχής µελέτη ενός συγκεκριµένου και περιορισµένου πεδίου. Άλλοι, επιδιώκοντας την εξερεύνηση των «βαθέων δοµών», αδιαφόρησαν για την «επιφάνεια» της ιστορίας εν γένει. Αντιθέτως, επικεντρώθηκαν στην ανάλυση των «µεγάλης διάρκειας θεµελιωδών τάσεων». Ακολουθώντας το παράδειγµα κάποιων συναδέλφων τους από τον χώρο της λογοτεχνικής κριτικής, οι οποίοι θεωρούν άνευ αξίας το κυριολεκτικό νόηµα ενός κειµένου, κάποιοι ιστορικοί φαίνονται έτοιµοι να εγκαταλείψουν τη µελέτη των συµβατικών «γεγονότων». Βγάζουν φοιτητές οι οποίοι δεν έχουν καµιά πρόθεση να µάθουν τι έγινε, πώς, πού και πότε. Η παρακµή της γεγονοτολογικής ιστορίας συνοδεύθηκε ειδικώς στην αίθουσα διδασκαλίας από την καλλιέργεια της «συναισθηµατικής κατανόησης» (βιωµατικής προσέγγισης/συναίσθησης), δηλαδή την εφαρµογή ασκήσεων ειδικά σχεδιασµένων ωστε να διεγείρουν την ιστορική φαντασία. Η φαντασία είναι αναµφισβήτητα ζωτικό συστατικό της ιστορικής µελέτης. Όµως, παρόµοιες πρακτικές δεν είναι δυνατόν να νοµιµοποιηθούν παρά µόνο αν συνοδεύονται από ένα ελάχιστο ποσοστό γνώσης. Σε έναν κόσµο όπου η µυθοπλασία δεν αναγνωρίζεται ως αξιόπιστη πηγή της ιστορικής πληροφορίας, οι σπουδαστές αντιµετωπίζουν σε πολλές περιπτώσεις τον κίνδυνο να µην έχουν άλλον τρόπο κατανόησης του παρελθόντος από εκείνον που στηρίζεται στις προκαταλήψεις του δασκάλου τους. 17 Ένα ιδιαίτερα λυπηρό φαινόµενο είναι το διαζύγιο ιστορίας και λογοτεχνίας. Όταν σε κάποιους επαγγελµατικούς χώρους των ανθρωπιστικών επιστηµών οι «δοµιστές» ηττήθηκαν από τους «µεταδοµιστές», τόσο οι ιστορικοί, όσο και οι κριτικοί της λογοτεχνίας, φαίνονταν αποφασισµένοι όχι µόνο να απορρίψουν κάθε συµβατική γνώση, αλλά και να αποκλείσουν οι µεν τους δε. Ευτυχώς, καθώς έχουν αποδοµηθεί οι εκτός ορίων όψεις του αποδοµισµού, µπορούµε να ελπίζουµε ότι τα τραύµατα που προκλήθηκαν στο εσωτερικό συγγενικών χώρων θα

7 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 23 επουλωθούν. 18 εν υπάρχει καµιά απολύτως λογική αιτία που να εξηγεί για ποιο λόγο ένας εχέφρων ιστορικός δεν δύναται να χρησιµοποιεί, µε κριτικό τρόπο, λογοτεχνικά κείµενα ή για ποιο λόγο ένας κριτικός της λογοτεχνίας δεν δύναται να στηρίζεται στην ιστορική γνώση. [ΓΑΤΟΠΑΡ ΟΣ] [ΚΟΚΚΙΝΟ ΙΠΠΙΚΟ] Θα αποδειχθεί εποµένως έτσι ότι οι ειδικοί ως προς έναν χώρο επιστήµονες έδειξαν ίσως υπερβολική εµπιστοσύνη στις δυνάµεις τους. Επικρατούσε πάντα ένας δίκαιος καταµερισµός της εργασίας µεταξύ των επιµελών εργατριών µελισσών του ιστορικού επαγγέλµατος και των βασιλισσών µελισσών, των grand simplificateurs*, που διευθετούσαν την εργασία στην κυψέλη. Αν οι εργάτριες καταλάβουν την εξουσία στην κυψέλη, θα παύσει η παραγωγή µελιού. Από την άλλη, όµως, κανείς δεν µπορεί να δεχθεί ότι έχουν καθοριστεί µια για πάντα τα ευρύτερα σχήµατα της «γενικής ιστορίας». Και αυτά επίσης µεταβάλλονται ανάλογα µε τον συρµό έχει ωριµάσει πια ο χρόνος για την αναθεώρηση των σχη- µατοποιήσεων που πραγµατοποιήθηκαν πριν από πενήντα ή εκατό χρόνια (βλ. παρακάτω). Αντιστοίχως, η µελέτη των γεωλογικών στρωµάτων της ιστορίας δεν πρέπει µε κανέναν τρόπο να διαχωριστεί από τη µελέτη των έργων της καθηµερινότητας. Κατά την αναζήτηση των «τάσεων», των «κοινωνιών», των «οικονοµιών» ή των «πολιτισµών» δεν πρέπει κανείς ποτέ να χάνει τη θέαση ανδρών, γυναικών και παιδιών. Η εξειδίκευση άνοιξε τον δρόµο σε αδίστακτα πολιτικά συµφέροντα. Από τη στιγµή που κανείς δεν θεωρείται άξιος να προσφέρει τη γνώµη του σε πεδία άλλα από αυτά που εξειδικεύεται επιστηµονικώς, άρπαγες λυµαίνονται τον χώρο ανεξέλεγκτα. Ο συνδυασµός της αυστηρής αρχειακής έρευνας µε την αυθαίρετη επιλογή θεµάτων, τα οποία a priori αποκλείουν µια πλήρη αναθεώρηση όλων των σχετικών ζητηµάτων, αποδεικνύεται ιδιαίτερα ανέντιµος. Όπως φη- µολογείται ότι είπε κάποτε ο A.Τζ.Π. Τέυλορ σχολιάζοντας ένα τέτοιο έργο: «Είναι κατά ενενήντα τοις εκατό αληθινό και εκατό τοις εκατό άχρηστο». 19 Μια συνετή αντίδραση σε αυτές τις εξελίξεις θα ήταν να επιχειρηµατολογήσουµε υπέρ του πλουραλισµού των ερµηνειών και της «ασφάλειας των αριθ- µών». Με άλλα λόγια, να ενθαρρύνουµε τη διατύπωση πολλών και ποικίλων ειδικών απόψεων προκειµένου να αντιµετωπίσουµε τους περιορισµούς του κάθε επιστήµονα ξεχωριστά, αλλά και όλων µαζί. Μία µόνη άποψη είναι επικίνδυνη. Όµως, πενήντα ή εξήντα ή τριακόσιες απόψεις µπορούν, όλες µαζί, να θεωρηθούν ικανές να δηµιουργήσουν µία ανεκτή σύνθεση. «εν υπάρχει µία αλήθεια, αλλά τόσες αλήθειες όσοι είναι και οι τρόποι πρόσληψής της». 20 Στο κεφάλαιο ΙΙ, παρακάτω, γίνεται αναφορά στην περίφηµη αρχιµήδειο λύση του προβλήµατος του π, δηλαδή του λόγου της περιφέρειας του κύκλου προς τη διάµετρό του. Ο Αρχιµήδης γνώριζε ότι το µήκος της περιφέρειας του κύκλου βρίσκεται ανάµεσα στο άθροισµα των πλευρών ενός τετραγώνου που εγγράφεται στον κύκλο και στο άθροισµα των πλευρών ενός τετραγώνου στο οποίο ο κύκλος είναι εγγεγραµµένος (βλ. διπλανό σχέδιο). Καθώς δεν κατόρθωνε να υπολογίσει αµέσως το µήκος, είχε την ιδέα να το προσεγγίσει προσθέτοντας το µήκος των ενενήντα έξι πλευρών ενός πολυγώνου εγγεγραµµένου στον κύκλο. Όσο περισσότερες πλευρές προσέθετε στο πολύγωνο, τόσο περισσότερο προσέγγιζε το σχή- 18. Βλ. David Lehman, Signs of the Times: Deconstruction and the Fall of Paul de Man, Νέα Υόρκη 1991 βλ. επίσης τη βιβλιοκριτική του έργου από τον Louis Menand, «The Politics of Deconstruction», New York Review of Books, 21 Νοεµβρίου * Γαλλική έκφραση που σηµαίνει κατά λέξη «µεγάλων απλουστευτών» εδώ χρησιµοποιείται µεταφορικά και εννοεί τη δουλειά των ιστορικών που αναλαµβάνουν να ερµηνεύσουν µε απλό τρόπο µεγάλες και πολύπλοκες ιστορικές περιόδους, αναφέρεται δηλαδή στους ιστορικούς που ασχολούνται µε τη µακρά διάρκεια και τη γενική ιστορία. (Σ.τ.Ε.) 19. Απόκρυφο. Για τον σκανταλιάρη δάσκαλό µου, βλ. Adam Sisman, A.J.P. Taylor, Λονδίνο Claude Delmas, Histoire de la civilisation européenne, Παρίσι 1969, σ. 127: «il n y a pas une Vérité, mais autant de vérités que de consciences.»

8 24 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 21. Norman Davies, Εισαγωγή στο God s Playground: A History of Poland, Οξφόρδη 1981, τόµ. Α, σ. vii. µα του κύκλου. Αντιστοίχως, είναι δυνατόν κανείς να σκεφθεί πως, όσο µεγαλύτερος είναι ο αριθµός των επεξεργασµένων πηγών γνώσης που έχουµε στη διάθεσή µας, τόσο µικρότερο γίνεται το χάσµα που χωρίζει την πραγµατικότητα του παρελθόντος από τις απόπειρες των ιστορικών να την ανακατασκευάσουν. Σε άλλα σηµεία, το ανέφικτο χρέος του ιστορικού παροµοιάζεται µε εκείνο του φωτογράφου, του οποίου οι στατικές δισδιάστατες εικόνες δεν µπορούν ποτέ να µας δώσουν µια ακριβή αναπαράσταση του κινούµενου, τρισδιάστατου κόσµου. «Ο ιστορικός, όπως και η φωτογραφική µηχανή, πάντοτε ψεύδεται». 21 Αν θέλαµε να αναπτύξουµε περαιτέρω αυτή την παροµοίωση, θα λέγαµε ότι οι φωτογράφοι θα ήταν σε θέση να ενισχύσουν την αληθοφάνεια της εργασίας τους εφόσον η αληθοφάνεια είναι ο σκοπός τους πολλαπλασιάζοντας τον αριθµό των φωτογραφικών απεικονίσεων του ίδιου θέµατος. Πολλές λήψεις, από διαφορετικές γωνίες και µε διαφορετικούς φακούς, φίλτρα και φιλµ, θα µπορούσαν εν τω συνόλω τους να µειώσουν τη µεγάλη επιλεκτικότητα της µίας και µόνης λήψης. Όπως έχουν ήδη ανακαλύψει οι δηµιουργοί κινηµατογραφικών ταινιών, πολλά στιγµιότυπα, που έχουν ληφθεί σε συνεχή ακολουθία, δηµιουργούν µια ικανοποιητική µίµηση του χρόνου και της κίνησης. Με το ίδιο σκεπτικό, η «περικύκλωση της ιστορίας» δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί παρά µόνο αν ο ιστορικός συγκεντρώσει τα αποτελέσµατα του ευρύτερου δυνατού φάσµατος πηγών. Το αποτέλεσµα ποτέ δεν θα είναι τέλειο. Ωστόσο, κάθε διαφορετική οπτική γωνία και κάθε διαφορετική τεχνική συνεισφέρουν στη διασαφήνιση των µερών που, στο σύνολό τους, συγκροτούν το όλον. Η διαστρέβλωση αποτελεί αναγκαίο χαρακτηριστικό όλων των πηγών πληροφόρησης. Η ύψιστη αντικειµενικότητα είναι απολύτως ανέφικτη. Κάθε τεχνική έχει τα δυνατά της σηµεία αλλά και τις αδυναµίες της. Σηµαντικό επίτευγµα του ερευνητή είναι να κατανοήσει την αξία κάθε τεχνικής και τη διαστρέβλωση που αυτή επιφέρει, καθώς και να οδηγηθεί σε µια λογική προσέγγιση. Οι κριτικοί που αντιτίθενται στη χρήση εκ µέρους του ιστορικού της ποίησης, της κοινωνιολογίας ή της αστρολογίας, ή άλλου επιστηµονικού κλάδου, µε τη λογική ότι τέτοιες πηγές είναι «υποκειµενικές» ή «τµηµατικές» ή «µη επιστηµονικές», δηλώνουν τελικώς το προφανές. Είναι σαν κάποιος να επικρίνει την απεικόνιση των οστών από τις ακτίνες Χ ή τον υπέρηχο της µήτρας, µε τη λογική ότι προσφέρουν πολύ φτωχή απεικόνιση της φυσικής µορφής τους. Οι κλινικοί γιατροί χρησιµοποιούν κάθε είδους εφεύρηµα προκειµένου να αποκαλύψουν τα µυστικά του ανθρώπινου σώµατος και εγκεφάλου. Και οι ιστορικοί έχουν ανάγκη από έναν παρόµοιο εξοπλισµό προκειµένου να διεισδύσουν στα µυστήρια του παρελθόντος. Η αρχειακή ιστορία, η οποία επί έτη αποτέλεσε το κατ εξοχήν πεδίο δράσης του ιστορικού, συνδέεται ταυτόχρονα µε κάποιους από τους πιο πολύτιµους αλλά και πιο επικίνδυνους τρόπους προσέγγισης. Αν δεν χρησιµοποιηθεί µε τη µέγιστη προσοχή, µπορεί να παραγάγει καταφόρως διαστρεβλωµένα ιστορικά σχήµατα. Επιπλέον, αδυνατεί να προσεγγίσει κάποιους τοµείς της εµπειρίας του παρελθόντος. Ωστόσο, κανείς δεν είναι σε θέση να αρνηθεί ότι τα ιστορικά έγγραφα εξακολουθούν να συγκαταλέγονται στις πιο πολύτιµες πηγές γνώσης. [ΧΟΣΜΠΑΧ] [ΑΡΧΕΙΑ] [ΣΜΟΛΕΝΣΚ]

9 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25 Ο λόρδος Άκτον, ιδρυτής της ιστορικής σχολής του Καίµπριτζ, προέβλεψε κάποτε ένα ιδιαίτερα επιζήµιο επακόλουθο της αρχειακής ιστορίας: την τάση να δίνει προτεραιότητα στη συσσώρευση τεκµηρίων και να υποβιβάζει την ιστορική ερ- µηνεία τους. [Ζούµε] «στην εποχή των τεκµηρίων», έγραφε ο Άκτον πριν από ενενήντα περίπου χρόνια, «η οποία τείνει να καθιστά την ιστορία ανεξάρτητη από τον ιστορικό και να αναπτύξει τη µάθηση της ιστορίας σε βάρος της συγγραφής της». 22 Σε γενικές γραµµές, οι ιστορικοί ασχολήθηκαν περισσότερο µε τις εσωτερικές συζητήσεις του χώρου τους και λιγότερο µε τα προβλήµατα που αντιµετώπιζαν οι ταλαίπωροι αναγνώστες τους. Η επιδίωξη της επιστηµονικής αντικει- µενικότητας βοήθησε πολύ στο να µειωθούν οι περίτεχνες αεροβασίες προηγούµενων χρόνων και στο να διαχωριστεί το γεγονός από τη µυθοπλασία. Ταυτοχρόνως, περιόρισε τον αριθµό των ερευνητικών εργαλείων που δύνανται να χρησιµοποιούν οι ιστορικοί προκειµένου να παρουσιάσουν στο κοινό τις ανακαλύψεις τους. Γι αυτό, ο καλός ιστορικός δεν αρκείται στην επαλήθευση των γεγονότων και στην παράθεση τεκµηρίων. Εξίσου σηµαντικό είναι το χρέος του να διεισδύει στη σκέψη του αναγνώστη, να αγωνίζεται εναντίον κάθε στρεβλής αντίληψης µε την οποία είναι εµποτισµένοι οι καταναλωτές της ιστορίας. Αυτές οι αντιλήψεις δεν συνδέονται µόνο µε τις πέντε φυσικές αισθήσεις, αλλά και µε ένα σύνολο από προϋπάρχοντα διανοητικά συστήµατα, τα οποία ποικίλλουν από γλωσσολογικούς όρους, γεωγραφικά ονόµατα και συµβολικούς κώδικες, µέχρι πολιτικές αντιλήψεις, κοινωνικές συµβάσεις, συναισθηµατικές διαθέσεις, θρησκευτικές πεποιθήσεις, οπτική µνήµη και παραδοσιακή ιστορική γνώση. Κάθε καταναλωτής της ιστορίας κατέχει ένα απόθεµα εµπειρίας µέσω της οποίας διυλίζεται κάθε νέα πληροφορία που αφορά στο παρελθόν. Για τον λόγο αυτόν, ο ιστορικός, προκειµένου να επιτύχει στο έργο του, πρέπει να επιδεικνύει το ίδιο ενδιαφέρον τόσο για τη µετάδοση της πληροφορίας, όσο και για τη συλλογή και τη διαµόρφωσή της. Στο σηµείο αυτό, µοιράζεται τις ίδιες έγνοιες µε τον ποιητή, τον συγγραφέα και τον καλλιτέχνη. Πρέπει να παρακολουθεί το έργο όλων εκείνων που συµµετέχουν στη διαµόρφωση και στη µετάδοση των εντυπώσεων που έχουµε αναφορικά µε το παρελθόν: των ιστορικών τέχνης, των µουσικολόγων, των µουσειολόγων, των αρχειοφυλάκων, των εικονογράφων, των χαρτογράφων, των βιογράφων, των ηχοληπτών, των κινηµατογραφιστών, των συγγραφέων ιστορικών µυθιστορηµάτων, ακόµα και εκείνων που µας εφοδιάζουν µε «µεσαιωνικό αέρα κοπανιστό». Σε κάθε στάδιο η «δηµιουργική ιστορική φαντασία», όπως πρώτος την όρισε ο Βίκο, αποτελεί τη θεµελιώδη ποιότητα. Χωρίς αυτήν, το έργο των ιστορικών παραµένει νεκρό γράµµα, ένα µήνυµα που δεν µεταδόθηκε. [ΠΡΑ Ο] [ΣΟΝΑΤΑ] [ΣΟΒΙΕΤΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ] Στη σηµερινή υποτιθέµενη εποχή της επιστήµης έχει αναµφισβήτητα υποβαθµιστεί η πλευρά της δηµιουργικής φαντασίας του ιστορικού επαγγέλµατος. Αντιθέτως, έχει υπερεκτιµηθεί η αξία των µη αναγνωσθέντων ακαδηµαϊκών έργων και των ανεπεξέργαστων ερευνητικών δεδοµένων. Ευφάνταστοι ιστορικοί, όπως ο Τόµας Καρλάυλ, δεν έχουν απλώς επικριθεί για υπερβολή ως προς τη χρήση της 22. Η αναφορά από τον Geoffrey Parker, The Thirty Year s War, Νέα Υόρκη 1984, σ. xv.

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 1) Τα Annales. Μια «μικρή διανοητική επανάσταση» στο πεδίο της Ιστοριογραφίας Ρίκα Μπενβενίστε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)»

«Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)» «Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)» Εισαγωγικά Στη σημερινή πρώτη μας συνάντηση θα επιχειρήσουμε να παρουσιάσουμε με απλό και ευσύνοπτο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Μ. ΤΣΕΤΣΟΣ & Ι. ΦΟΥΛΙΑΣ (ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ) W.A. MOZART. εκαπέντε προσεγγίσεις

Μ. ΤΣΕΤΣΟΣ & Ι. ΦΟΥΛΙΑΣ (ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ) W.A. MOZART. εκαπέντε προσεγγίσεις Μ. ΤΣΕΤΣΟΣ & Ι. ΦΟΥΛΙΑΣ (ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ) W.A. MOZART εκαπέντε προσεγγίσεις Γράφουν οι: ΧΡ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ Γ. ΒΛΑΣΤΟΣ Α. ΓΕΩΡΓΑΚΗ Γ. ΖΕΡΒΟΣ Ι. ΖΩΤΟΣ Π. ΚΑΒΟΥΡΑΣ Κ. ΚΑΚΑΒΕΛΑΚΗΣ Ι. ΛΑΖΑΡΙ ΟΥ-ΕΛΜΑΛΟΓΛΟΥ Ν. ΜΑΛΙΑΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η σηµερινή φυσιογνωµία της Βιβλιοθήκης της Alpha Βank διαµορφώθηκε µετά το 2000 µε τη συγχώνευση της Alpha Τραπέζης Πίστεως µε την Ιονική Τράπεζα. Τότε και οι Βιβλιοθήκες των

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Λογοτεχνίας

Διδακτική της Λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Λογοτεχνίας Ενότητα 1: Σκοποί της διδασκαλίας της λογοτεχνίας l Βενετία Αποστολίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικοί και ακτιβίστριες Έρευνα-επιλογή: Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια : Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ

Εκπαιδευτικοί και ακτιβίστριες Έρευνα-επιλογή: Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια : Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Εκπαιδευτικοί και ακτιβίστριες Έρευνα-επιλογή: Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια : Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ http://www.infoplease.com DAVIES, EMILY (Ντέιβις, Έµιλυ) Μ. Βρετανία - Εκπαιδευτικός, εκδότρια, αγωνίστρια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι «Η Θεωρητική έννοια της Μεθόδου Project» Αγγελική ρίβα ΠΕ 06

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι «Η Θεωρητική έννοια της Μεθόδου Project» Αγγελική ρίβα ΠΕ 06 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι «Η Θεωρητική έννοια της Μεθόδου Project» Αγγελική ρίβα ΠΕ 06 1590 1765 η Μέθοδος Project σε σχολές Αρχιτεκτονικής στην Ευρώπη 1765 1880 συνήθης µέθοδος διδασκαλίας - διάδοσή της στην

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία του Θοδωρή Μάρκου Α 3 Γυμνασίου. στο λογοτεχνικό ανάγνωσμα. «ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΜΕ ΦΤΕΡΑ» της Μαρίας Παπαγιάννη

Εργασία του Θοδωρή Μάρκου Α 3 Γυμνασίου. στο λογοτεχνικό ανάγνωσμα. «ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΜΕ ΦΤΕΡΑ» της Μαρίας Παπαγιάννη Εργασία του Θοδωρή Μάρκου Α 3 Γυμνασίου στο λογοτεχνικό ανάγνωσμα «ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΜΕ ΦΤΕΡΑ» της Μαρίας Παπαγιάννη Α ομάδα 1. Στο βιβλίο παρουσιάζονται δύο διαφορετικοί κόσμοι. Ο πραγματικός κόσμος της Ρόζας,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Εργαστήριο Διδακτικής, Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

Αυστραλιανή Διδακτική Ύλη Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Τ Ι Κ Ο Φ Υ Λ Λ Α Δ Ι Ο

Αυστραλιανή Διδακτική Ύλη Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Τ Ι Κ Ο Φ Υ Λ Λ Α Δ Ι Ο Πώς να εκφράσετε τις απόψεις σας για το σχέδιο της Αυστραλιανής Διδακτικής Ύλης Κ-10; Τι θέματα μπορείτε να σχολιάσετε; Το σχέδιο της Αυστραλιανής Διδακτικής Ύλης Κ-10 για τα αγγλικά, μαθηματικά, φυσική/χημεία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Η διπλωµατική εργασία στο τµήµα μηχανικών σχεδίασης προϊόντων και συστημάτων Η ιπλωµατική Εργασία ( Ε) εκπονείται από τους τελειόφοιτους του Τμήματος προκειμένου να αποκτήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Project 6 ΒΙΒΛΙΟ Υ Π Ε Ύ Θ Υ Ν Ο Ι Κ Α Θ Η Γ Η Τ Έ Σ : Ε. Μ Π Ι Λ Α Ν Ά Κ Η Φ. Α Ν Τ Ω Ν Ά Τ Ο Σ

Ερευνητική Εργασία Project 6 ΒΙΒΛΙΟ Υ Π Ε Ύ Θ Υ Ν Ο Ι Κ Α Θ Η Γ Η Τ Έ Σ : Ε. Μ Π Ι Λ Α Ν Ά Κ Η Φ. Α Ν Τ Ω Ν Ά Τ Ο Σ Ερευνητική Εργασία Project 6 ΒΙΒΛΙΟ Υ Π Ε Ύ Θ Υ Ν Ο Ι Κ Α Θ Η Γ Η Τ Έ Σ : Ε. Μ Π Ι Λ Α Ν Ά Κ Η Φ. Α Ν Τ Ω Ν Ά Τ Ο Σ ΓΕΝΙΚΑ Παγκοσμίως σήμερα ως βιβλίο εννοείται η συνηθέστερη κατηγορία έντυπου αντικειμένου,

Διαβάστε περισσότερα

Συνθέσεις από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, Ποίηση και ζωγραφική κ ά. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Συνθέσεις από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, Ποίηση και ζωγραφική κ ά. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης του ήµου Ρόδου, µε χαρά ανακοινώνει την ατοµική εικαστική έκθεση, του γνωστού «δικού µας» ζωγράφου Μάνου Αναστασιάδη, που θα φιλοξενήσει στην "Νέα Πτέρυγά" του,

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών. Δρ. Μανόλης Μανωλεδάκης Λέκτορας Αρχαιολογίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος

Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών. Δρ. Μανόλης Μανωλεδάκης Λέκτορας Αρχαιολογίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών Δρ. Μανόλης Μανωλεδάκης Λέκτορας Αρχαιολογίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος Μαύρη Θάλασσα. Ιστορία και Πολιτισμός MA in Black Sea Cultural

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΞΗ ΩΣ «ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ» «ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ»

Η ΤΑΞΗ ΩΣ «ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ» «ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ» Η ΤΑΞΗ ΩΣ «ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ» «ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ» Στόχοι: Η καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας, η ανάπτυξη, δηλαδή, μέσα στην τάξη-λογοτεχνικό εργαστήρι εσωτερικών κινήτρων, ώστε να εδραιωθεί μια σταθερότερη

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Κ.Π.Ε.) ΚΑΣΤΡΙΟΥ Κέντρο Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Κ.Π.Ε.) ΚΑΣΤΡΙΟΥ Κέντρο Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Κ.Π.Ε.) ΚΑΣΤΡΙΟΥ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΤΟΧΑΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΤΕΧΝΕΣ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Γεωργία Μέγα (georgiamega@gmail.com)

Διαβάστε περισσότερα

Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία Ελλάδα

Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία Ελλάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ (Θεωρητική Κατεύθυνση) Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015

Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015 MACROWEB Προβλήματα Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015 Παραδείγματα Προβλημάτων. Πως ορίζεται η έννοια πρόβλημα; Από ποιους παράγοντες εξαρτάται η κατανόηση ενός προβλήματος; Τι εννοούμε λέγοντας χώρο ενός προβλήματος;

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής.

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Arist Von Schlippe, Jochen Schweitzer επιµέλεια: Βιργινία Ιωαννίδου µετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΥΝ ΤΣΟΥ. Οι διακεκριμένοι καθηγητές Στρατηγικής Αθανάσιος Πλατιάς και Κωνσταντίνος. Δελτίο Τύπου. Εκδόσεις: Διαθέσιμο από:

ΣΟΥΝ ΤΣΟΥ. Οι διακεκριμένοι καθηγητές Στρατηγικής Αθανάσιος Πλατιάς και Κωνσταντίνος. Δελτίο Τύπου. Εκδόσεις: Διαθέσιμο από: ΣΟΥΝ ΤΣΟΥ Πολεμική Στρατηγική Κείμενα: Αθανάσιος Πλατιάς, Κωνσταντίνος Κολιόπουλος ISBN: 978-960-531-342-5 Τιμή: 18,02 ευρώ Σελίδες: 280 Σχήμα: 17 x 24 Γλώσσα: Ελληνικά, Ημερομηνία κυκλοφορίας: 2015 Εκδόσεις:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΧΑ ΕΝΑ ΜΑΥΡΟ ΣΚΥΛΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ

ΕΙΧΑ ΕΝΑ ΜΑΥΡΟ ΣΚΥΛΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΕΙΧΑ ΕΝΑ ΜΑΥΡΟ ΣΚΥΛΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ (Όχι) για την οικογένεια και τους φίλους μου ΕΙΧΑ ΕΙΧΑ ΕΝΑ ΜΑΥΡΟ ΣΚΥΛΟ ΣΚΥΛΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Κείμενο - εικονογράφηση Μάθιου Τζόνστοουν, πρόλογος

Διαβάστε περισσότερα

10 DaniEl GolEman PEtEr SEnGE

10 DaniEl GolEman PEtEr SEnGE Eισαγωγή Για σκεφτείτε το: ένα άτομο κάτω των δεκαοκτώ ετών κατά πάσα πιθανότητα δεν έχει ζήσει ποτέ χωρίς ίντερνετ. Επιπλέον, σε όλο και πιο πολλά μέρη της υφηλίου, τα περισσότερα παιδιά κάτω των δέκα

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Ιανουάριος 2011 Ψυχομετρία Η κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσµια Εβδοµάδα Επιχειρηµατικότητας Η Παγκόσµια Εβδοµάδα Επιχειρηµατικότητας, είναι ο συνδυασµός και η επέκταση δύο επιτυχηµένων πρωτοβουλιών της έ

Παγκόσµια Εβδοµάδα Επιχειρηµατικότητας Η Παγκόσµια Εβδοµάδα Επιχειρηµατικότητας, είναι ο συνδυασµός και η επέκταση δύο επιτυχηµένων πρωτοβουλιών της έ ΩΣΤΕ ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΕΜΠΛΑΚΕΙΤΕ ΩΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ 1 η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΒ ΟΜΑ Α ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 17 23 Νοεµβρίου, 2008 Υπό την Αιγίδα του Υπουργείου Ανάπτυξης Παγκόσµια Εβδοµάδα Επιχειρηµατικότητας Η Παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ 4 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ - ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 13 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΤΜΗΜΑ : Α4 ΕΙΡΗΝΗ ΜΑΡΑΖΑΚΗ, ΜΑΡΙΑ ΜΕΡΑΜΒΕΛΙΩΤΑΚΗ, ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΠΑ ΑΚΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ : ΕΥ. ΣΕΡ ΑΚΗ 1 Ο ρόλος του οίκου

Διαβάστε περισσότερα

Φιλαναγνωσία Δραστηριότητες. Χρύσα Κουράκη (Ph.D) Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων Ανατολικής Αττικής

Φιλαναγνωσία Δραστηριότητες. Χρύσα Κουράκη (Ph.D) Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων Ανατολικής Αττικής Φιλαναγνωσία Δραστηριότητες Χρύσα Κουράκη (Ph.D) Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων Ανατολικής Αττικής Φιλαναγνωσία - Aimer lire Η θετικά προσδιορισμένη σχέση του αναγνώστη με το βιβλίο ως το κατεξοχήν είδος

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ασχολήθηκα 30 χρόνια με τη διδασκαλία των Μαθηματικών του Γυμνασίου, τόσο στην Μέση Εκπαίδευση όσο και σε Φροντιστήρια. Η μέθοδος που χρησιμοποιούσα για τη

Διαβάστε περισσότερα

Η βελτίωση της διδασκαλίας στηρίζεται στο σύστημα της αξιολόγησης της διδασκαλίας Η αξιολόγηση προσφέρει πληροφορίες για τα δυνατά σημεία και τις

Η βελτίωση της διδασκαλίας στηρίζεται στο σύστημα της αξιολόγησης της διδασκαλίας Η αξιολόγηση προσφέρει πληροφορίες για τα δυνατά σημεία και τις Η βελτίωση της διδασκαλίας στηρίζεται στο σύστημα της αξιολόγησης της διδασκαλίας Η αξιολόγηση προσφέρει πληροφορίες για τα δυνατά σημεία και τις αδυναμίες του εκπ/κού Η βελτίωση των εκπαιδευτικών επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

Πράξη «Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας-Άξονας Προτεραιότητας 2», Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Πράξη «Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας-Άξονας Προτεραιότητας 2», Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» 4.1 Τίτλος 4ης Επιμέρους Δράσης: Αξιοποίηση του Stop Motion Animation (χειροποίητη κινούμενη εικόνα ) στην αναπαράσταση ιστορικών γεγονότων ΤΑΞΗ ΣΥΝΟΛΟ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΑΞΗΣ : : Δ 39 ΣΥΝΟΛΟ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ημερολόγιο αναστοχασμού (Reflective Journal)

Ημερολόγιο αναστοχασμού (Reflective Journal) Ημερολόγιο αναστοχασμού (Reflective Journal) Ορισμός Ημερολόγιο αναστοχασμού (Reflective Journal) είναι ένα σταδιακά αναπτυσσόμενο κείμενο στον οποίο καταγράφονται παρατηρήσεις και αντιδράσεις σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Κοινότητες πρακτικής. Θανάσης Καραλής. πρακτικής.

Κοινότητες πρακτικής. Θανάσης Καραλής. πρακτικής. Κοινότητες πρακτικής Θανάσης Καραλής Μια κοινότητα πρακτικής είναι µια οµάδα ανθρώπων η οποία µοιράζεται ένα κοινό ενδιαφέρον σε ένα πεδίο ανθρώπινης δραστηριότητας και δεσµεύεται σε µια διαδικασία συλλογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας να πορευθείτε από κοινού ή ήταν κάτι που προέκυψε τυχαία;

Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας να πορευθείτε από κοινού ή ήταν κάτι που προέκυψε τυχαία; Δευτέρα, Ιουνίου 23, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΩΝ ΛΙΑ ΖΩΤΟΥ ΚΑΙ ΘΟΔΩΡΗ ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Η Λία Ζώτου και ο Θοδωρής Καραγεωργίου γεννήθηκαν σε δύο γειτονικά χωριά της Καβάλας. Η Λία σπούδασε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής

Διαβάστε περισσότερα

ανθρωπιστικών επιστημών Ηρώ Φραντζή

ανθρωπιστικών επιστημών Ηρώ Φραντζή Πληροφόρηση και επικοινωνία στο χώρο των ανθρωπιστικών επιστημών έρευνα χρηστών στη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ Ηρώ Φραντζή Ανθρωπιστικές επιστήμες Litterae humaniores Humanities Geisteswissenschaften-Kulturwissenschaten

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης: Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου Φωτεινή Αραβανή Βιβλιοθήκη Αρχείο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Έρευνας. Ενότητα 2.7: Τα συμπεράσματα. Βύρων Κοτζαμάνης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Μέθοδοι Έρευνας. Ενότητα 2.7: Τα συμπεράσματα. Βύρων Κοτζαμάνης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Μέθοδοι Έρευνας Ενότητα 2.7: Τα συμπεράσματα Βύρων Κοτζαμάνης Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας & Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός ιστορική διαδρομή Πληροφοριακή Παιδεία & Βιβλιοθήκες Πληροφορία ηθική των πληροφοριών 9/7/2009 2

Ορισμός ιστορική διαδρομή Πληροφοριακή Παιδεία & Βιβλιοθήκες Πληροφορία ηθική των πληροφοριών 9/7/2009 2 9/7/2009 1 Ορισμός ιστορική διαδρομή Πληροφοριακή Παιδεία & Βιβλιοθήκες Πληροφορία ηθική των πληροφοριών 9/7/2009 2 1974 οzarkowski ανέδειξε την μεγάλη επίδραση & την αποτελεσματική χρήση της πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ 1.1 Να δοθεί ο ορισμός του προβλήματος καθώς και τρία παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ ΑΝΤΩΝΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ Το Διεθνές Γραφείο Εργασίας και η ανάδυση των κοινωνικών θεσμών ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΚΔΟΣΗ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΝΕΦΕΛΗ ΑΘΗΝΑ 2016 ΝΕΦΕΛΗ / ΙΣΤΟΡΙΑ Αντώνης Λιάκος,

Διαβάστε περισσότερα

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας Ιόνιο Πανεπιστήµιο Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Σαράντος Καπιδάκης Επικοινωνία Σαράντος Καπιδάκης Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και Ηλεκτρονικής ηµοσίευσης sarantos@ionio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Το µάθηµα Ψηφιακές Βιβλιοθήκες

Το µάθηµα Ψηφιακές Βιβλιοθήκες Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας Ιόνιο Πανεπιστήµιο Το µάθηµα Ψηφιακές Βιβλιοθήκες Σαράντος Καπιδάκης Επικοινωνία Σαράντος Καπιδάκης Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και Ηλεκτρονικής ηµοσίευσης sarantos@ionio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

Η παρακάτω ομάδα κεφαλαίων εξετάζει τους μηχανισμούς της κυβέρνησης και τις διαδικασίες μέσω των οποίων διαμορφώνεται και εφαρμόζεται η δημόσια

Η παρακάτω ομάδα κεφαλαίων εξετάζει τους μηχανισμούς της κυβέρνησης και τις διαδικασίες μέσω των οποίων διαμορφώνεται και εφαρμόζεται η δημόσια Χρήση του Βιβλίου Η πολιτική, από τη φύση της, είναι ένας τομέας επικάλυψης και διασύνδεσης. Το υλικό λοιπόν που συναντάται στο βιβλίο αυτό ανθίσταται πεισματικά στην τμηματοποίηση, κάτι που αποτελεί και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ Διδασκαλία της λογοτεχνίας με τη μέθοδο project ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠ/ΚΟΣ: ΗΛΙΑΔΗ ΑΜΑΛΙΑ ΠΕ02, ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ-ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ: Απελευθέρωση του μαθητή αναγνώστη από το άγχος

Διαβάστε περισσότερα

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής.

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Η Προκήρυξη Όπως αποκαλύφτηκε στον Μάρσαλ Βιάν Σάμμερς στης 15 Φεβρουαρίου 2007 στο Μπόλντερ, Κολοράντο, ΗΠΑ Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

710 -Μάθηση - Απόδοση

710 -Μάθηση - Απόδοση 710 -Μάθηση - Απόδοση Διάλεξη 6η Ποιοτική αξιολόγηση της Κινητικής Παρατήρηση Αξιολόγηση & Διάγνωση Η διάλεξη αυτή περιλαμβάνει: Διαδικασία της παρατήρησης & της αξιολόγησης Στόχοι και περιεχόμενο παρατήρησης

Διαβάστε περισσότερα

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος Η έννοια πρόβληµα Ανάλυση προβλήµατος Με τον όρο πρόβληµα εννοούµε µια κατάσταση η οποία χρήζει αντιµετώπισης, απαιτεί λύση, η δε λύση της δεν είναι γνωστή ούτε προφανής. Μερικά προβλήµατα είναι τα εξής:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κουσερή Γεωργία

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κουσερή Γεωργία ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Κουσερή Γεωργία Φιλόλογος Δρ. Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΚΕΡΚΥΡΑ ΜΑΙΟΣ 2017 Περιεχόμενα της παρουσίασης Το ιστορικό ερώτημα Το

Διαβάστε περισσότερα

Προσοχή στο «πώς μαθαίνουμε»

Προσοχή στο «πώς μαθαίνουμε» Αντώνης Λιοναράκης Προσοχή στο «πώς μαθαίνουμε» Ανεξάρτητα από την πηγή μας, ανεξάρτητα αν τα βιβλία μας είναι σε έντυπη μορφή ή ψηφιακή, ανεξάρτητα αν παρακολουθούμε ένα βίντεο ή μια ταινία, ανεξάρτητα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Απόκτηση κοινωνικής στέγασης

Απόκτηση κοινωνικής στέγασης Module 3 είγµατα για Μαθησιακό Πρόγραµµα Αλφαβητισµού Απόκτηση κοινωνικής στέγασης Αίτηση για κοινωνική στέγαση Το Ταµείο Στέγασης των ηµαρχείων Λουπλιάνας Μη κυβερνητικός οργανισµός στέγασης Λτδ Ιούνιος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΠΣ & ΑΠΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ (ΦΕΚ 303/2003 σσ )

ΕΠΠΣ & ΑΠΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ (ΦΕΚ 303/2003 σσ ) ΗΛΙΑΣ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ, Σχολικός Σύµβουλος 41 ης ΕΠ Αττικής ΣΤΕΛΙΟΣ Κ. ΚΡΑΣΣΑΣ, Σχολικός Σύµβουλος 31 ης ΕΠ Αττικής ΕΠΠΣ & ΑΠΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ (ΦΕΚ 303/2003 σσ. 3983-4008) ΣΚΟΠΟΣ ΣΤΟ ΕΠΠΣ 1. Σκοπός της ιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15 Αντικείµενο του βιβλίου αυτού είναι οι ιεθνείς Οικονοµικές Σχέσεις οι οποίες αναλύονται τόσο στο θεωρητικό επίπεδο, όσο και στο επίπεδο των συνθηκών του πραγµατικού κόσµου µε έµφαση στο σύγχρονο

Διαβάστε περισσότερα

Τελικός τίτλος σπουδών:

Τελικός τίτλος σπουδών: Επωνυμία προγράμματος: Τελικός τίτλος σπουδών: ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ (ΠΤΥΧΙΟ) Πτυχίο Ο γραφίστας ασχολείται με τη μελέτη, τη διαμόρφωση και γενικότερα την αισθητική επιμέλεια κάθε είδους εκτυπωτικής εργασίας.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Η ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Η ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Μετά την προετοιμασία που κάναμε συγκεντρώνοντας και ταξινομώντας το υλικό καταλήγουμε στο σχεδιάγραμμα της μελέτης, που όπως είπαμε ταυτίζεται με τον πίνακα περιεχομένων. Το σχεδιάγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Εισαγωγικό Μήνυμα Καλωσορίσατε στο εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Δημόσια Διοίκηση. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση Ενότητα 6: Μέθοδος project - Πολιτισμός και σχολείο - Διδασκαλία σε ομάδες Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού 7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Ποιοι είναι οι κύριοι εκπρόσωποι της θεωρίας του ωφελιµισµού και µε βάση ποιο κριτήριο θα πρέπει, κατ αυτούς, να αξιολογούνται οι πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για το διάλογο ανάπτυξης των εργαζοµένων Εισαγωγή Στόχος: Το κλίµα του διαλόγου

Οδηγίες για το διάλογο ανάπτυξης των εργαζοµένων Εισαγωγή Στόχος: Το κλίµα του διαλόγου Οδηγίες για το διάλογο ανάπτυξης των εργαζοµένων Εισαγωγή Ο διάλογος ανάπτυξης των εργαζοµένων είναι µέρος της επιλεγµένης µεθοδολογίας για την υλοποίηση της πλήρους χαρτογράφησης της συσσωρευµένης γνώσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; Ημερομηνία 23/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link diavasame.gr Ευμορφία Ζήση http://www.diavasame.gr/page.aspx?itemid=ppg1396_2146 ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; 23.07.2015 Συντάκτης: Ευμορφία

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης)

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Πανεπιστήµιο Αιγαίου Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Μιχάλης Σκουµιός Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Παρατήρηση ιδασκαλίας και Μοντέλο Συγγραφής Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

μαθηματικά β γυμνασίου

μαθηματικά β γυμνασίου μαθηματικά β γυμνασίου Κάθε αντίτυπο φέρει την υπογραφή ενός εκ των συγγραφέων Σειρά: Γυμνάσιο, Θετικές Επιστήμες Μαθηματικά Β Γυμνασίου, Βασίλης Διολίτσης Ιωάννα Κοσκινά Νικολέττα Μπάκου Θεώρηση Κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. ιάρκεια Σπουδών. Σύνολο διδακτικών µονάδων ( Μ) Σύνολο Μαθηµάτων

Γενικά. ιάρκεια Σπουδών. Σύνολο διδακτικών µονάδων ( Μ) Σύνολο Μαθηµάτων Προσοχή: Το ακόλουθο πρόγραµµα σπουδών ισχύει για όσους έχουν εγγραφεί από το ακαδ. έτος 2004 έως και το 2010. Γενικά ύο είναι οι βασικοί επιστηµονικοί κλάδοι που διδάσκονται στο Τµήµα Γερµανικής Γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

Αυτό το συνέδριο, µαζί µε το ετήσιο εξίσου επιτυχές διεθνές «South East Europe Energy Dialogue που κατά παράδοση γίνεται κάθε χρόνο τον Ιούνιο στη Θεσ

Αυτό το συνέδριο, µαζί µε το ετήσιο εξίσου επιτυχές διεθνές «South East Europe Energy Dialogue που κατά παράδοση γίνεται κάθε χρόνο τον Ιούνιο στη Θεσ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΝΑ ΕΥΡΩΠΗΣ 16 Ο ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ «ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΑΘΗΝΑ 22-23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ΠΡΟΕ ΡΟΣ Κύριε Υπουργέ, Κύριε Εκπρόσωπε της Αξιωµατικής αντιπολίτευσης, Κύριοι Βουλευτές, Κύριε Πρόεδρε

Διαβάστε περισσότερα

Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέας-εικονογράφος «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέας-εικονογράφος «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%bc%ce%b1%cf%81%ce%af%ce%bd%ce %B1-%CE%B3%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B7- %CF%83%CF%85%CE%B3%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%AD%CE%B1%CF%82-

Διαβάστε περισσότερα

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Η παιδαγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Εισαγωγικό Μήνυμα Καλώς ήλθατε στο εξ αποστάσεως πρόγραμμα «Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία». Αποστολή του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στη Κοινωνική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

με την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση θα δημιουργήσουμε εκπαιδευτικά και άλλα προγράμματα. Με τον τρόπο αυτό θα συμβάλλουμε στην διάχυση

με την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση θα δημιουργήσουμε εκπαιδευτικά και άλλα προγράμματα. Με τον τρόπο αυτό θα συμβάλλουμε στην διάχυση Κυρίες και κύριοι: Σε μια εποχή όπου η οικονομική κρίση διαπερνά το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας και τείνει να λάβει μόνιμα χαρακτηριστικά, σε μια εποχή όπου η λέξη Ανάπτυξη ακούγεται διαρκώς, ωστόσο

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ 21 / Εισαγωγή στην αρχαία Ελληνική και Πρώιμη Βυζαντινή Λογοτεχνία

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ 21 / Εισαγωγή στην αρχαία Ελληνική και Πρώιμη Βυζαντινή Λογοτεχνία Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ 21 / Εισαγωγή στην αρχαία Ελληνική και Πρώιμη Βυζαντινή Λογοτεχνία Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ (ψυχοκοινωνική προσέγγιση) συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ Στο βιβλίο με τίτλο ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ, η συγγραφέας Γιάννα Φιλάου καταγράφει και αναλύει τις ανθρώπινες

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενο. ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων. Σχεδίαση και Ανάπτυξη Πολυµεσικών Εφαρµογών. Βιβλιογραφία. Καγιάφας [2000]: Κεφάλαιο 9, [link]

Περιεχόµενο. ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων. Σχεδίαση και Ανάπτυξη Πολυµεσικών Εφαρµογών. Βιβλιογραφία. Καγιάφας [2000]: Κεφάλαιο 9, [link] Περιεχόµενα ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων Σχεδίαση και Ανάπτυξη Πολυµεσικών Εφαρµογών Βασικά ζητήµατα σχεδίασης Η διαδικασία ανάπτυξης πολυµεσικών εφαρµογών Η οµάδα ανάπτυξης πολυµεσικών εφαρµογών Σχεδίαση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Ανανέωση του αντικειµένου Η καλύτερη προσέγγιση θα πρέπει να επιτρέπει τον πειραµατισµό.

Διαβάστε περισσότερα