Η Πληροφοριακή παιδεία όχημα για την ουσιαστική διασύνδεση των βιβλιοθηκών με την εκπαιδευτική διαδικασία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η Πληροφοριακή παιδεία όχημα για την ουσιαστική διασύνδεση των βιβλιοθηκών με την εκπαιδευτική διαδικασία"

Transcript

1 Η Πληροφοριακή παιδεία όχημα για την ουσιαστική διασύνδεση των βιβλιοθηκών με την εκπαιδευτική διαδικασία Χριστίνα Κανάκη Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών. Βιβλιοθήκη & Υπηρεσία Πληροφόρησης, Περίληψη Η παρούσα εισήγηση περιλαμβάνει σκέψεις και εκτιμήσεις που αφορούν σε πτυχές του θέματος της πληροφοριακής παιδείας, ενταγμένες σε τέσσερις ενότητες. Στην πρώτη ενότητα σχολιάζονται τα προβλήματα τυποποίησης των αποδόσεων της σχετικής ορολογίας στην ελληνική γλώσσα και του ορισμού της πληροφοριακής παιδείας, σύμφωνα με την απεικόνισή τους στη σχετική βιβλιογραφία. Στη δεύτερη ενότητα κατατίθεται μια κριτική επισκόπηση του αναπτυσσόμενου διαλόγου για την πληροφοριακή παιδεία στο ελληνικό ακαδημαϊκό περιβάλλον. Στην τρίτη ενότητα αξιοποιούνται εμπειρικά δεδομένα από τη βιβλιοθήκη του Παντείου Πανεπιστημίου ως στοιχεία προβληματισμού σε δύο επιμέρους τομείς: τη σχέση των φοιτητών με τη βιβλιοθήκη και τη σχέση των μαθημάτων με τη βιβλιοθήκη. Στην τέταρτη και τελευταία ενότητα προβάλλεται o κινηματικός χαρακτήρας της πληροφοριακής παιδείας και η διεκδίκησή της ως αίτημα που στοχεύει να συμβάλλει στην αναμόρφωση της ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Υπό αυτήν την προσέγγιση, κατατίθενται προτάσεις για την προώθησή της. Λέξεις κλειδιά : Πληροφοριακή παιδεία, Ανώτατη εκπαίδευση, Ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες, Εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, Ελλάδα Information literacy as a vehicle for substantially interrelate academic libraries to educational process Christina Kanaki Panteion University of Social and Political Sciences. Library & Information Services, Abstract This paper presents the author s thoughts and assessments on information literacy matters placed among four sections. The first section includes comments on various Greek terminology developed, in order to describe the meaning of information literacy, as well as comments on problems raised upon the definition of information literacy as depicted in relevant bibliography. The second section presents a critical appraisal of the dialogue on information literacy developed in the Greek academic environment. The third section 1

2 includes an evaluation of the student-library relation and course-library relation, which is based upon the empirical data derived from the Panteion University Library. The last section describes the information literacy as a movement intended to contribute to reforming higher education in Greece. A few different ideas are submitted as proposals for promoting the information literacy movement. Keywords: Information literacy, Higher education, Academic libraries, Educational reform, Greece Με την εισήγησή μου αυτή, θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας τις προσωπικές μου σκέψεις και εκτιμήσεις οι οποίες σχετίζονται με πτυχές του θέματος της πληροφοριακής παιδείας. Η προσέγγιση παρουσιάζεται σε ενότητες ως εξής: Ζητήματα ορολογίας που σχετίζονται με το θέμα της πληροφοριακής παιδείας Ο διάλογος για την πληροφοριακή παιδεία στο ελληνικό ακαδημαϊκό περιβάλλον Τα εμπειρικά δεδομένα από την εφαρμογή προγράμματος πληροφοριακής παιδείας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο ως στοιχεία προβληματισμού Η πληροφοριακή παιδεία ως αίτημα κινηματικού χαρακτήρα για την αναβάθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης Ζητήματα ορολογίας που σχετίζονται με το θέμα της πληροφοριακής παιδείας Αν επικοινωνούσαμε στην αγγλική γλώσσα όλοι θα συμφωνούσαμε ότι το αντικείμενο που πραγματευόμαστε περιγράφεται με την φράση: information literacy. Μιλώντας ελληνικά επιλέγουμε τη φράση πληροφοριακή παιδεία, όπως εμφανίζεται και στο θέμα του παρόντος συμποσίου. Εν τούτοις κι άλλες φράσεις διεκδικούν την ελληνική απόδοση του όρου, όπως πληροφοριακός γραμματισμός και πληροφοριακός αλφαβητισμός. Μια στοιχειώδης έρευνα στα τυποποιημένα λεξιλόγια και εργαλεία αναζήτησης παρουσιάζει την ακόλουθη εικόνα. Στις καθιερωμένες επικεφαλίδες της Εθνικής Βιβλιοθήκης δεν περιλαμβάνεται κάποιος σχετικός όρος, ενώ στον κατάλογο των καθιερωμένων αποδόσεων του Αλεξάνδρειου Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος Θεσσαλονίκης έχει καθιερωθεί ο όρος πληροφοριακός γραμματισμός. Στο Google, η αναζήτηση για τον όρο πληροφοριακή παιδεία απέφερε 2950 αποτελέσματα, ενώ για τον όρο πληροφοριακός γραμματισμός απέφερε 34 αποτελέσματα. Τέλος, στο Συλλογικό Κατάλογο των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών η αναζήτηση για τον όρο πληροφοριακή παιδεία (σε όλα τα ευρετήρια, οπουδήποτε) ανέκτησε 2 εγγραφές και για τον όρο πληροφοριακός γραμματισμός 4 εγγραφές. Στον ίδιο κατάλογο η αναζήτηση του όρου information literacy ανέκτησε 14 εγγραφές. Σας βεβαιώνω ότι υπάρχουν και άλλα έργα στις συλλογές βιβλιοθηκών που πραγματεύονται κατά κύριο λόγο το ίδιο θέμα, για τη θεματική καταλογογράφηση των οποίων έχουν χρησιμοποιηθεί άλλοι όροι, όπως πληροφορητικός γραμματισμός. Θα μου πείτε πως η έλλειψη τυποποίησης των θεματικών όρων στους ελληνικούς καταλόγους είναι λίγο πολύ γνωστή, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να μας απασχολεί όσο δεν έχει ξεπεραστεί και δεν έχει πάψει να έχει σημασία. Εκτιμώ ότι πρέπει να ταχθούμε υπέρ της καθιέρωσης του όρου πληροφοριακή παιδεία με αμιγώς βιβλιοθηκονομικό κριτήριο. Το τεκμήριο του ευρύτερα γνωστού, με την έννοια ότι η χρήση του υπερισχύει στα συναφή δημοσιευμένα κείμενα. 2

3 Εδώ ξεκινά κατά τη γνώμη μου και ο ουσιαστικός προβληματισμός για το νόημα πλέον, τη σημασία του όρου. Διατηρώ πολλές επιφυλάξεις για την αντίληψη του μέσου Έλληνα ως προς τη σημασία του όρου. Κατά την εκτίμηση μου κανένας όρος δεν τυγχάνει - τουλάχιστον ακόμη - ευρείας απήχησης ως προς την αντιληπτική του πρόσληψη από το μέσο άτομο. Ίσως περισσότερο από όλες τις εναλλακτικές, θα κάλυπτε αυτήν την ανάγκη η χρήση του όρου πληροφοριακός αναλφαβητισμός. Η άρνηση της έννοιας, εφόσον θυμίζει περισσότερο την πραγματικότητα, γίνεται περισσότερο κατανοητή από την κατάφαση της. Χαρακτηριστικά αναφέρω ότι στο έγκριτο λεξικό του Μανόλη Τριανταφυλλίδη στο λήμμα αλφαβητισμός δίδεται η ερμηνεία: η καταπολέμηση του αναλφαβητισμού (Τριανταφυλλίδης, 1998). Στα λεξικά του Μπαμπινιώτη (Μπαμπινιώτης, 1998) και των Τεγόπουλου-Φυτράκη (Μείζον ελληνικό λεξικό, 1997) δεν περιλαμβάνεται ούτε ο όρος αλφαβητισμός, ούτε ο όρος γραμματισμός. Το παιχνίδι με τις έννοιες και τις λέξεις μοιάζει ανεξάντλητο. Σύμφωνα με τον Χαραλαμπόπουλο, ο όρος γραμματισμός (λιγότερο συχνός είναι ο όρος εγγραμματοσύνη) χρησιμοποιείται εδώ και μερικά χρόνια στην ελληνική βιβλιογραφία αντί του παλαιότερου αλφαβητισμός, έχει όμως ευρύτερο περιεχόμενο. Δεν δηλώνει απλώς την ικανότητα για ανάγνωση και γραφή, αλλά και την ικανότητα κατανόησης, παραγωγής και κριτικής αντιμετώπισης διαφόρων μορφών προφορικών και γραπτών κειμένων, ανάλογα με τις εκάστοτε επικοινωνιακές περιστάσεις (Χαραλαμπόπουλος, 2006, σ. 7). Προσωπικά από όλες τις λέξεις που αφορούν στην έννοια που μας απασχολεί διακρίνω το επίθετο εγγράμματος. Επίθετο με σαφή εννοιολογική απήχηση. Κατ αναλογία εκτιμώ ότι ο πληροφοριακά εγγράμματος συγκροτεί μια έννοια με ένα αρκετά εύληπτο περιεχόμενο. Καθιερώνοντας εν τέλει τον όρο παιδεία αποφεύγουμε εντέχνως όλους τους παραπάνω σκοπέλους και συστεγάζουμε κάτω από ένα όρο ομπρέλα και την ενέργεια (καλλιεργώ, μαθαίνω «πληροφοριακά» γράμματα) και το αποτέλεσμα (αποκτώ πληροφοριακές δεξιότητες, εκπαιδεύομαι στη χρήση τους). Για να δώσω ένα τέλος στο παιχνίδι με τις λέξεις, θεωρώ ότι προέχει να ασχοληθούμε με το περιεχόμενο της έννοιας. Από ότι αναδεικνύεται από τη μελέτη της σχετικής βιβλιογραφίας η συζήτηση για τον ορισμό της είναι ανεξάντλητη. Σύμφωνα με τον Denis Ralph, η πληροφοριακή παιδεία, όπως και η δια-βίου μάθηση είναι από εκείνες τις έννοιες που μπορεί να περάσει κανείς μια ζωή προσπαθώντας να τις ορίσει (Ralph, 2004, σ. 6). Οπωσδήποτε, ο ορισμός της American Library Association 1 φέρει τη σφραγίδα της προτεραιότητας. Αποτέλεσε σταθμό στην εξέλιξη της πληροφοριακής παιδείας καταρχήν στις ΗΠΑ και στη συνέχεια διεθνώς. Έγινε ορόσημο για ένα ραγδαία αυξανόμενο αριθμό δημοσιευμάτων, κυρίως τη δεκαετία του Στάθηκε αφετηρία για την εκπόνηση ποικίλων ερευνών στο πλαίσιο του ορίζοντα που διαγράφηκε από την ευρεία αποδοχή του. Στον αντίποδα, συγγραφείς όπως η Bruce (1997), οι Webber & Johnston (2000), o Marcum (2002) κι ο Owusu-Ansah (2005), πρόβαλλαν ισχυρό αντίλογο στην επίδραση του ορισμού αυτού στη μονομερή ανάπτυξη στάσεων και αντιλήψεων για την κατανόηση του ζητήματος, αλλά και στην καθιέρωση ακατάλληλων παιδαγωγικών στρατηγικών που 1 Η πληροφοριακή παιδεία συντελεί στην κατανόηση της αναγκαιότητας της πληροφορίας και παρέχει την ικανότητα εύρεσης, αξιολόγησης και χρήσης της καλύτερης και πλέον έγκυρης πληροφορίας με τρόπο αποτελεσματικό (ALA, 1989). 3

4 αναπτύχθηκαν στη βάση του (Webber, Johnston, 2000, σ. 392). Αποδεικνύεται σοφότερο κατά την Bruce, να εμβαθύνουμε στην περιγραφή της, παρά στον ορισμό της (Bruce, 1997, σ. 20). Συμπληρώνω, η περιγραφή αυτή οφείλει πρωτίστως να τοποθετείται στις συνθήκες του ευρύτερου κοινωνικού, πολιτιστικού και οικονομικού πλαισίου, όπου και αναφέρεται. Δεν θεωρώ σκόπιμο επί του παρόντος να επεκταθώ περισσότερο στο ζήτημα του ορισμού, παρά μόνον καταθέτοντας μιαν επισήμανση που αφορά στα ελληνικά πράγματα. Με αφετηρία τον παραπάνω προβληματισμό η μελέτη των σχετικών ελληνικών δημοσιευμάτων αφήνει διάχυτη την εντύπωση μιας άκριτης παραδοχής και υιοθέτησης της έννοιας της πληροφοριακής παιδείας καταρχήν σε επίπεδο ορισμού. Η παρατήρηση αυτή ευθυγραμμίζεται με μια εκ των έσω κριτική και προτροπή για αποφυγή αντιγραφής προτύπων προερχόμενων από άλλα περιβάλλοντα, που έθιξε από το 1998 η Μερσίνη Κακούρη στο 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (Μορελέλη-Κακούρη, 1998). Ο διάλογος για την πληροφοριακή παιδεία στο ελληνικό ακαδημαϊκό περιβάλλον Την τελευταία πενταετία παρατηρούμε να συντελείται στη χώρα μας, μια έκρηξη του φαινομένου πληροφοριακή παιδεία. Με παρελθόν τουλάχιστον δεκαετούς πορείας ανάπτυξης, καταγράφουμε μιαν πλούσια πνευματική παραγωγή. Αρκετά κείμενα, ανακοινώσεις σε συνέδρια, έρευνες σε τοπικό ή/και πανελλαδικό επίπεδο έχουν συγγραφεί από συναδέλφους και έχουν δει το φως της δημοσιότητας στο ελληνικό περιβάλλον, αλλά και σε έγκριτα διεθνή επιστημονικά περιοδικά. Παράλληλα, πολλά και διαφορετικά προγράμματα πληροφοριακής παιδείας έχουν αναπτυχθεί στις βιβλιοθήκες των ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, αλλά και σε βιβλιοθήκες οργανισμών και ιδρυμάτων. Η δραστηριότητα αυτή απορρέει κατά κύριο λόγο από την αλματώδη αύξηση των διαθέσιμων πληροφοριακών πηγών και την συνεχή εξέλιξη και εφαρμογή νέων τεχνολογικών εργαλείων για τη διαχείρισή τους. Η επισκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας παρουσιάζει την ίδια εικόνα στην ιστορική εξέλιξη της πληροφοριακής παιδείας με μια χρονική υστέρηση τουλάχιστον μιας δεκαπενταετίας στην καθ ημάς εκδήλωσή της. Εκείνο που θα ήθελα να επισημάνω αφορά στη συνεχιζόμενη έλλειψη ουσιαστικού διαλόγου με τους βασικούς συμμετέχοντες στη ανάπτυξη της πληροφοριακής παιδείας, τους διδάσκοντες και τη διοίκηση των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Το έλλειμμα δεν καταγράφεται μόνον στο ελληνικό περιβάλλον. Στα αποτελέσματα έρευνας σε διδάσκοντες των Τμημάτων Κοινωνιολογίας των Ιρλανδικών Πανεπιστημίων καταγράφεται ότι: Συνεργασία μεταξύ των δυο ομάδων (διδάσκοντες, βιβλιοθηκονόμοι) όσον αφορά τη διδασκαλία δεν υπάρχει με τον τρόπο που υποστηρίζεται στη βιβλιογραφία, κανένας από τους συμμετέχοντες (διδάσκοντες) στην έρευνα δεν συνομιλεί με τους βιβλιοθηκονόμους για ζητήματα που σχετίζονται με το πρόγραμμα σπουδών, όπως το σχεδιασμό των μαθημάτων ή τις στρατηγικές διδασκαλίας, θεωρούν τη βιβλιοθήκη ως το χώρο όπου γίνονται συγκεκριμένες λειτουργίες και δεν συνδέουν φανερά τις υπηρεσίες της βιβλιοθήκης με τα άτομα που τις προσφέρουν. (McGuinness, 2003, σ. 249). 4

5 Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν συναντούμε περιπτώσεις ουσιαστικών και αποδοτικών συνεργασιών στα ακαδημαϊκά ιδρύματα. Αντιθέτως, αναφορές συναδέλφων δηλώνουν το αντίθετο και το ίδιο πιστοποιώ κι εγώ από την εμπειρία στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Εμφανίζεται πάντως σαν η ενασχόληση με την πληροφοριακή παιδεία, η ανάπτυξη σχετικού προβληματισμού και η προσπάθεια προώθησής της να αναμοχλεύεται μόνον εντός των βιβλιοθηκονομικών τειχών. Είναι φυσικό να συμβαίνει, στο βαθμό που φαίνεται ότι στις βιβλιοθήκες αναλογεί η ανάληψη ηγετικής δράσης για την προώθησή της. Η θέση αυτή όμως προβάλλει μιαν οπτική αυστηρά ειδική και αυτοαναφορική. Σύμφωνα με την Susan Boyce, υπάρχει κίνδυνος να δώσουμε την εικόνα, σε όσους βρίσκονται εκτός του επαγγέλματος μας, των υπερασπιστών ενός ειδικευμένου επαγγέλματος που διεκδικεί να διατηρήσει την αποκλειστική του οριοθέτηση στην βιομηχανία των πληροφοριών (Boyce, 2004, σ. 5). Η αγωνία αυτή έχει πολλές φορές επηρεάσει και τη δική μου σκέψη στο βαθμό που διαφαίνεται πως ο ίδιος κατ ουσίαν προβληματισμός καταγράφεται σε κείμενα πανεπιστημιακών δασκάλων που εκφράζουν ποικιλοτρόπως την ανάγκη επαναπροσδιορισμού της έννοιας του γραμματισμού στο νέο ψηφιακό περιβάλλον, αλλά και της επιστημονικής εργασίας στο πλαίσιο του νέου μοντέλου επικοινωνίας που αναπτύσσεται με ταχύτατους ρυθμούς. Εκφράζω την άποψη ότι διδάσκοντες και βιβλιοθηκονόμοι ακολουθούμε δρόμους παράλληλους προς τον ίδιο στόχο, μιλούμε με άλλους όρους για το ίδιο θέμα, εκκινούμε από διαφορετική αφετηρία και έτσι είναι ιδιαίτερα δύσκολο να αναπτύξουμε ένα εποικοδομητικό διάλογο που μπορεί να διευκολύνει τη διαμόρφωση μιας συγκλίνουσας πορείας. Τα εμπειρικά δεδομένα από το Πάντειο Πανεπιστήμιο ως στοιχεία προβληματισμού για την παροχή προγραμμάτων πληροφοριακής παιδείας Θα χρησιμοποιήσω ορισμένα από τα εμπειρικά δεδομένα από την εφαρμογή προγράμματος πληροφοριακής παιδείας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, προκειμένου να αναπτύξω τον προβληματισμό μου σε δυο επιμέρους τομείς: Σχέση φοιτητών με τη βιβλιοθήκη Σχέση μαθημάτων με τη βιβλιοθήκη Σχέση φοιτητών με τη βιβλιοθήκη Προφανώς δεν προτίθεμαι να παρουσιάσω μια συνολική αποτίμηση της σχέσης αυτής για το σύνολο των φοιτητών και σε βάθος χρόνου, αλλά μια ενδεικτική αποτίμηση της σε ορισμένο πλαίσιο και με βάση τα στατιστικά στοιχεία που διατηρεί το Τμήμα Πληροφόρησης και Εκπαίδευσης της Βιβλιοθήκης. Κατά την έναρξη του ακαδημαϊκού έτους έγινε μια συντονισμένη προσπάθεια για την όσο το δυνατόν μαζικότερη συμμετοχή των πρωτοετών φοιτητών στο εισαγωγικό σεμινάριο χρήσης της βιβλιοθήκης. Από το σύνολο των 1900 περίπου 2 νεοεισαχθέντων φοιτητών παρακολούθησαν το σεμινάριο 358 (ποσοστό 19%). Διευκρινίζω πως δεν είναι υποχρεωτική η παρακολούθηση του σεμιναρίου για τους φοιτητές όλων των τμημάτων, πλην των φοιτητών δυο τμημάτων που έχουν εντάξει το εκπαιδευτικό σεμινάριο της βιβλιοθήκης στο πλαίσιο ορισμένου μαθήματος. Η συμμετοχή των φοιτητών και στις περιπτώσεις αυτές δεν είναι υποχρεωτική, αλλά κατ ουσίαν διευκολύνεται με την 2 παρατηρούνται ορισμένες ασάφειες στα δεδομένα που αφορούν στις μετεγγραφές φοιτητών 5

6 προτροπή διδασκόντων. Επίσης, η παρακολούθηση του σεμιναρίου δεν αποτελεί - σύμφωνα με τον κανονισμό λειτουργίας της βιβλιοθήκης - προϋπόθεση για την εγγραφή των φοιτητών ως μελών της βιβλιοθήκης. Ένα χρόνο μετά (Οκτώβριος 2008) ο έλεγχος των στατιστικών στοιχείων έδειξε ότι από τους 358 φοιτητές που παρακολούθησαν το σεμινάριο, 85 φοιτητές εξακολουθούν να μην έχουν εγγραφεί μέλη της βιβλιοθήκης. Για τα υπόλοιπα 273 ενεργά νέα μέλη η κίνηση δανεισμών βιβλίων και λοιπού δανειζόμενου υλικού ανέρχεται κατά μέσο όρο στα 3 (2,8) τεκμήρια ανά φοιτητή. Σε δειγματοληπτικό έλεγχο που πραγματοποιήθηκε στους φοιτητές μη μέλη η απάντηση ήταν σαφής και απολύτως ενδεικτική. «Δεν μου χρειάστηκε να δανειστώ βιβλία». Η πολύ απλοϊκή αυτή αποτίμηση, κοινός τόπος για τη μέση ακαδημαϊκή βιβλιοθήκη, κινδυνεύει να μας οδηγήσει σε επίσης απλοϊκά συμπεράσματα. Συνήθως τα αριθμητικά δεδομένα με την απολυτότητα του χαρακτήρα τους διαμορφώνουν απόλυτες εκτιμήσεις. Το γεγονός ότι δεν δανείστηκαν βιβλία δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι δεν τα χρειάστηκαν, ή ότι δεν κάλυψαν την όποια πληροφοριακή ανάγκη προέκυψε με άλλους τρόπους. Επίσης, άγνωστο παραμένει αν είναι πράγματι σημαντική για την πορεία της ανάπτυξής τους η χρήση της βιβλιοθήκης και μάλιστα αποτιμώντας αυτή τη σχέση σύμφωνα με τον όγκο του δανειζόμενου υλικού κατά το πρώτο έτος σπουδών. Τέλος, δεν γνωρίζουμε τι είδους επιρροή δέχτηκαν από τα εκπαιδευτικά προγράμματα της βιβλιοθήκης κι αν είναι δυνατόν οι όποιες επιδράσεις να μπορούν άμεσα να καταγραφούν. Η πρόχειρη ερμηνεία που συνήθως διαδίδεται από στόμα σε στόμα στο μικρόκοσμο των βιβλιοθηκών και ανεξάρτητα από το πόσο διαφέρει από την πραγματικότητα, καταλογίζει ευθύνες στο νοσηρό εκπαιδευτικό σύστημα και την εξάρτηση από τη διδακτέα ύλη, στην αδιαφορία των διδασκόντων, στις αδυναμίες των ίδιων των βιβλιοθηκών. Υπό καλές προϋποθέσεις εφαρμόζονται πειραματικά μέθοδοι που επιχειρούν να βελτιώσουν ορισμένες από τις αρνητικές παραμέτρους που παρατηρούνται. Καλύτερες μέθοδοι προσέγγισης των φοιτητών, αποδοτικότερες συνεργασίες με διδάσκοντες, αναθεωρήσεις του περιεχομένου των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και όποια άλλα μέτρα κρίνονται πρόσφορα κατά περίσταση. Ορισμένα ενδιαφέροντα στοιχεία που συνδέονται λιγότερο ή περισσότερο άμεσα με τη μελέτη της πληροφοριακής παιδείας μπορούμε έμμεσα να αντλήσουμε από τα συμπεράσματα ερευνών που επιχείρησαν να αποτυπώσουν την αναγνωστική συμπεριφορά των φοιτητών (Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, 2004) και Ιόνιο Πανεπιστήμιο 3, τις επαγγελματικές τους προσδοκίες 4, τις στάσεις και αντιλήψεις τους σε διάφορα κοινωνικά ζητήματα (Πανεπιστήμιο Αιγαίου 5 ). Ωστόσο, εκείνο που εν τέλει ισχυρίζομαι είναι ότι δεν έχουμε στη διάθεσή μας μελέτες που να αντιμετωπίζουν συνολικά την εκδήλωση στάσεων, αντιλήψεων και συμπεριφορών των διδασκόντων και των εκπαιδευομένων στο πλαίσιο των ελληνικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων που να αφορούν στο ζήτημα της καλλιέργειας πληροφοριακών δεξιοτήτων. Δεν ξέρουμε ούτε το πόσο, ούτε το πώς, ούτε και το γιατί αυτής της σχέσης καταμετρημένο και ερμηνευμένο με όρους επιστημονικούς. Για το λόγο αυτό ο κίνδυνος αποτυχημένης 3 Έρευνα των Μπάνου, Κωσταγιόλα και Ολένογλου (2008) για την αναγνωστική συμπεριφορά φοιτητών του Ιονίου Πανεπιστημίου 4 Αναφορά σε έρευνα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου που επεχείρησε να σκιαγραφήσει το προφίλ του σημερινού 24 χρόνου σε αποφοίτους Ενιαίων Λυκείων και Τεχνικών Επαγγελματικών Εκπαιδευτηρίων (Λακασάς, 2008) 5 Έρευνα του Παπάνη Ε.(2008) (Παν. Αιγαίου) σε πανελλήνιο δείγμα νέων που διεξήχθη από το Σεπτέμβριο του 2004 έως τον Οκτώβριο του

7 μεταφοράς των δεδομένων από άλλα περιβάλλοντα μεγιστοποιείται όχι μόνο σε επίπεδο υιοθέτησης προτύπων, αλλά ακόμη και αρχών καλής πρακτικής. Σχέση μαθημάτων με τη βιβλιοθήκη Αποφεύγοντας σκόπιμα την παρουσίαση μιας θεωρητικής τοποθέτησης στο θέμα αυτό, επέλεξα να σας διηγηθώ σύντομα μια μικρή ιστορία που κατά τη γνώμη μου αναπαριστά με πολύ εύληπτο και γλαφυρό τρόπο το ανάγλυφο της σχέσης στοιχειώδους εκπαίδευσης και εκπαιδευτικού συστήματος, ανεξαρτήτως βαθμίδας. Σε ένα από τα Τμήματα του Παντείου Πανεπιστημίου, μετά από πρόταση διδασκόντων για τους οποίους το ζήτημα της μεθόδου για την έρευνα και συγγραφή επιστημονικών κειμένων αποτελεί καθοριστικής σημασίας στόχο για την εκπαίδευση των φοιτητών τους, αποφασίστηκε η ένταξη ενός μαθήματος προαιρετικής παρακολούθησης στο πρόγραμμα σπουδών. Τίτλος του μαθήματος: «Γραφή και ανάγνωση». Κομμάτι του σχεδιασμού του μαθήματος αποτέλεσε η λειτουργική σχέση με τη βιβλιοθήκη, της οποίας η είσοδος στην καλά σχεδιασμένη παράσταση είχε προβλεφθεί να συμβαίνει σε κατάλληλο χρόνο και με τα ανατιθέμενα αντικείμενα προβληματισμού ανά χείρας των πρωταγωνιστών φοιτητών. Η εμπειρία από αυτή τη θαρρετή πράξη ήταν πραγματικά δελεαστική για όλους τους συμμετέχοντες. Δυστυχώς, όπως όλες οι πραγματικά ωραίες παραστάσεις έριξε σύντομα αυλαία για τους εξής λόγους. Η απόδοση των φοιτητών δεν βαθμολογείτο - προκρίνονταν όλοι όσοι συμμετείχαν - με το σκεπτικό ότι δεν έχει νόημα να αξιολογήσεις τη στοιχειώδη μόρφωση. Σύμφωνα με τα λόγια ενός από τους διδάσκοντες: «είναι σαν να βαθμολογείς τον μαθητή που αποφοίτησε από την πρώτη δημοτικού για το αν έμαθε γραφή και ανάγνωση». Η μη βαθμολόγηση είχε ως αποτέλεσμα την επόμενη χρονιά να το επιλέγουν όλοι οι φοιτητές με κριτήριο την άγρα αβασάνιστων διδακτικών μονάδων και φυσικά η παράσταση δεν μπορούσε να εκτελεστεί το ίδιο ωραία με ένα τεράστιο αριθμό συμμετεχόντων. Αυτή είναι μια από τις εικόνες καθημερινής τρέλας στο ελληνικό πανεπιστήμιο και φοβάμαι ότι εθελοτυφλούμε όταν διατεινόμαστε ότι δεν ενδιαφέρεται κανείς για τον ουσιαστικό ρόλο των βιβλιοθηκών και τη σχέση τους με την εκπαιδευτική διαδικασία. Οι εκφυλισμοί που παρατηρούνται σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης είναι δύσκολο να διαγνωστούν κι ακόμη δυσκολότερο να θεραπευτούν. Αυτή η εκτίμηση με κάνει δύσπιστη απέναντι στο αίτημα που παρουσιάζεται έντονα δια στόματος πολλών συναδέλφων εντός και εκτός Ελλάδας, για ένταξη των προγραμμάτων πληροφοριακής παιδείας στα προγράμματα σπουδών. Θεωρώ ότι η πρόταση περί ενσωμάτωσης εδράζεται σε λανθασμένη βάση, εφόσον διεθνώς δεν έχει τεκμηριωθεί ότι είναι η μόνη αποδεκτή και αποτελεσματική μέθοδος. Επίσης, είναι λάθος η μη ενσωμάτωση να χρεώνεται αποκλειστικά στους διδάσκοντες. Σε μια και μοναδική συζήτηση που επιχειρήσαμε στο Πάντειο Πανεπιστήμιο στο πλαίσιο των εργασιών της Επιτροπής Βιβλιοθήκης, βρεθήκαμε αντιμέτωποι με μια σειρά αδιεξόδων. Οι προθέσεις όλων ανεξαιρέτως των μελών ήταν καταρχήν θετικές. Όλοι συμφώνησαν στην ανάγκη θεραπείας. Τα συμπτώματα της νόσου ορατά πλέον σε όλους. Αν λοιπόν πρόθυμα τα τμήματα θελήσουν να εντάξουν στο πρόγραμμα σπουδών ένα σχετικό μάθημα, τι μάθημα θα είναι αυτό, υποχρεωτικό ή κατ επιλογήν; Θα είναι κοινό σε όλα τα τμήματα; Πώς θα παρθεί η απόφαση αυτή; Πώς θα βαθμολογείται; Θα του 7

8 αναλογούν διδακτικές μονάδες και πόσες; Τι προσόντα θα έχουν οι υπεύθυνοι για αυτή τη διδασκαλία; Πώς θα κρίνεται η επιλογή τους; Μήπως να εγκαταλείψουμε όλα αυτά και να καθιερώσουμε ένα κατ επιλογήν σεμιναριακού τύπου εκπαιδευτικό πρόγραμμα, που έναντι κινήτρου να χορηγεί ένα σχετικό πιστοποιητικό παρακολούθησης; Σταματώ εδώ την παράθεση των αδιεξόδων, διατυπώνοντας δύο ακόμη ερωτήματα για προβληματισμό. Ερώτημα πρώτο: Τι θα συνέβαινε αν ως εκ θαύματος αντιμετωπίζαμε μια τέτοια υποχρεωτική ενσωμάτωση; Με τα δεδομένα που ισχύουν στα ελληνικά τριτοβάθμια ιδρύματα, υποχρηματοδότηση, υψηλοί αριθμοί διδασκομένων, χαμηλοί αριθμοί διδασκόντων και λοιπού προσωπικού (συμπεριλαμβανομένων των βιβλιοθηκονόμων), ελλιπής υλικοτεχνική υποδομή, αναρωτιέμαι σε τι είδους πληροφοριακή παιδεία θα μπορούσαμε να ελπίζουμε! Το σενάριο μου θυμίζει το θέατρο του παραλόγου που παρακολουθούμε να διαδραματίζεται στο πεδίο των σχολικών βιβλιοθηκών. Ερώτημα δεύτερο: Τι μας βεβαιώνει ότι η παροχή ενός σχετικού μαθήματος ενσωματωμένου στο πρόγραμμα σπουδών θα μετέβαλλε από μόνη της το φαινόμενο των πληροφοριακά αγράμματων φοιτητών; Η πληροφοριακή παιδεία ως αίτημα κινηματικού χαρακτήρα για την αναβάθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης Ολοκληρώνω την εισήγησή μου με ορισμένες σκέψεις που περιγράφουν την πληροφοριακή παιδεία ως αίτημα με στοιχεία κινηματικού χαρακτήρα. Το αίτημα θεωρώ πως διαπερνά τη ραχοκοκαλιά της εκπαίδευσης όλων των βαθμιδών. Για προφανείς λόγους θα επικεντρωθώ μόνο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Η ιστορική συγκυρία είναι ιδιαιτέρως πρόσφορη για την ανάδειξη ενός τέτοιου προβληματισμού. Σε όλα τα ιδρύματα διδάσκουν, εργάζονται και φοιτούν άτομα που οραματίζονται μια καλύτερη εκπαίδευση για όλους. Η συμφωνία σε πρώτο επίπεδο είναι ομόφωνη. Οι διαφωνίες ξεκινούν από τους διαφορετικούς τρόπους που ο καθένας αντιλαμβάνεται την καλύτερη εκπαίδευση. Είμαι πεπεισμένη ότι μεταξύ αυτών βρίσκονται υπερασπιστές της πληροφοριακής παιδείας ως ενός εκ των ζητουμένων που διεκδικούν να συμβάλλουν στην επαναδιαμόρφωση του χάρτη της εκπαιδευτικής πράξης και ανήκουν σε όλες τις παραπάνω κατηγορίες. Είμαι επίσης πεπεισμένη πως το αίτημα για πληροφοριακή παιδεία διατυπώνεται και με άλλους όρους και με άλλες λέξεις. Σε κάθε περίπτωση πάντως εκτιμώ ότι αποτελεί υποσύνολο ενός ευρύτερου κινήματος που διεκδικεί να ανατρέψει πολλά από τα κακώς κείμενα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Βρίσκεται σε παράλληλη αναζήτηση με το κίνημα που διεκδικεί να επαναπροσδιορίσει το ρόλο και τη φύση του πανεπιστημίου σε ένα μεταβαλλόμενο κόσμο. Βρίσκεται σε παράλληλη αναζήτηση με το κίνημα που διεκδικεί να ενεργοποιήσει το ενδιαφέρον των φοιτητών που γρήγορα αποθαρρύνονται και αποστασιοποιούνται από την ενεργή φοίτηση. Βρίσκεται σε παράλληλη αναζήτηση με το κίνημα που διεκδικεί και οραματίζεται την απεξάρτηση από το μοναδικό σύγγραμμα. Βρίσκεται σε παράλληλη αναζήτηση με το κίνημα της ανοικτής, ελεύθερης, απαλλαγμένης από περιορισμούς πρόσβασης μέσω του διαδικτύου σε επιστημονικές δημοσιεύσεις. Εκείνο για το οποίο δεν είμαι καθόλου σίγουρη είναι για τη δυναμική των διάσπαρτων μελών και τον τρόπο που μπορούν να ενώσουν τις διεκδικήσεις τους και να επιχειρήσουν να μεταβάλλουν την παγωμένη εικόνα του εφησυχασμού, της αδράνειας και της παθητικότητας. 8

9 Στην κατεύθυνση της προβολής του κινηματικού χαρακτήρα της πληροφοριακής παιδείας, καταθέτω ορισμένες προτάσεις που στοχεύουν στην προώθηση της. Οι σκέψεις και οι προβληματισμοί μας πειθαρχημένοι με διάθεση αυτοκριτική και κατά το μέγιστο δυνατό απαλλαγμένοι από συντεχνιακή ομοβροντία καλό είναι να διοχετεύονται εκτός του δικού μας κύκλου εργασιών. Κατάλληλες δημοσιεύσεις στον ημερήσιο και επιστημονικό, αλλά όχι εξειδικευμένο περιοδικό τύπο μπορούν να επηρεάσουν την ευρύτερη ακαδημαϊκή και επιστημονική κοινότητα. Έχει ήδη επιχειρηθεί με επιτυχία από συναδέλφους. Αναφέρω ενδεικτικά το παράδειγμα από τις συμβολές συναδέλφων στο περιοδικό: «Ανοικτή εκπαίδευση» (Ελληνικό Δίκτυο Ανοικτής & εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης, 2006). Η συστράτευση και ενεργοποίηση των φοιτητών και ιδιαιτέρως των μεταπτυχιακών στην δημοσιοποίηση των απόψεων τους γύρω από την πληροφοριακή παιδεία μπορεί να διευκολύνει τα μέγιστα. Δεν υπάρχει, κατά τη γνώμη μου, καλύτερος διαφημιστής από τον επωφελούμενο από μια υπηρεσία. Οι διδάσκοντες, κύριοι συνεργάτες στην προώθηση της πληροφοριακής παιδείας αποτελούν τον πιο δύσκολο στόχο. Έχουμε πολύ δρόμο να διανύσουμε μέχρι να πειστούν να συμπράξουν στην από κοινού ανάπτυξη αποδοτικών μεθόδων καλλιέργειας πληροφοριακών δεξιοτήτων. Όχι αναγκαστικά γιατί μόνον εκείνοι χαρακτηρίζονται από αρνητική διάθεση, αλλά γιατί οι τρόποι που βλέπουμε το ίδιο πρόβλημα, το μέσο φοιτητή που στερείται βασικών δεξιοτήτων γραφής και ανάγνωσης, διαφέρουν τόσο μεταξύ τους που καθιστούν αδύνατη την επικοινωνία, πόσο μάλλον την ανεύρεση λύσεων. Εύχομαι, μάλλον με πολύ ρομαντική διάθεση, το επόμενο συμπόσιο για την πληροφοριακή παιδεία να πλαισιωθεί σε επίπεδο εισηγήσεων κατά κύριο λόγο από διδάσκοντες και φοιτητές. Θα είχε εξαιρετικό ενδιαφέρον να ακούσουμε τις δικές τους θέσεις και απόψεις, ακόμη και τον αντίλογο. Επίλογος Κράτησα για το τέλος μια φράση διατυπωμένη από τα χείλη πρωτοετούς φοιτήτριας του Παντείου Πανεπιστημίου αμέσως μετά τη συμμετοχή της σε ένα από τα εκπαιδευτικά προγράμματα της βιβλιοθήκης. Η αλήθεια που περικλείει και προκύπτει από την επιρροή που δέχτηκε από τους διδάσκοντες της σε συνδυασμό με το εκπαιδευτικό σεμινάριο χρήσης της βιβλιοθήκης, είναι αυτή που πρέπει να μας ωθεί να συνεχίσουμε την αναζήτηση. «Ερχόμενη εδώ (εννοεί το πανεπιστήμιο) κατάλαβα ότι δεν έχω μάθει να μαθαίνω. Έχω μάθει μόνο να αποστηθίζω. Νομίζω ότι εδώ μέσα στη βιβλιοθήκη και με όλα όσα έμαθα σήμερα (εννοεί στο εκπαιδευτικό σεμινάριο), θα μπορέσω να ξεφύγω από αυτό. Καλά δεν κατάλαβα;» (Ρ., 1/11/2007) Βιβλιογραφία (τελευταία πρόσβαση σε όλες τις ηλεκτρονικές πηγές: 21/1/2009) 9

10 Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκης. Βιβλιοθήκη 2005, Αρχείο καθιερωμένων θεματικών επικεφαλίδων της Βιβλιοθήκης του Α.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης [οπτικός δίσκος]. Α.Τ.Ε.Ι., Θεσσαλονίκη. Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος 2003, Αρχείο Καθιερωμένων Επικεφαλίδων, [οπτικός δίσκος], ΕΒΕ, Αθήνα. Εθνικό Κέντρο Βιβλίου 2004, Β Πανελλήνια έρευνα αναγνωστικής συμπεριφοράς και πολιτιστικών πρακτικών. [Διαθέσιμο στη δικτυακή διεύθυνση: ] Ελληνικό Δίκτυο Ανοικτής & εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης 2006, Ανοικτή εκπαίδευση [περιοδικό] τόμ.2, τεύχ.3 [Διαθέσιμο στη δικτυακή διεύθυνση: 3] Λακασάς Απόστολος 2008, Άλλα ονειρεύονται, αλλιώς τα βρίσκουν Καθημερινή, [Διαθέσιμο στη δικτυακή διεύθυνση: Μείζον ελληνικό λεξικό : ορθογραφικό, ερμηνευτικό, ετυμολογικό, συνωνύμων, αντιθέτων, αρκτικόλεξων, κυρίων ονομάτων 1997, Τεγόπουλος - Φυτράκης, Αθήνα. Μορελέλη-Κακούρη, Μερσίνη 1998 Νέο μοντέλο για την εκπαίδευση χρηστών στις ελληνικές ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες; Οι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες και η πρόκληση του εκσυγχρονισμού : πρακτικά 6 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών, Ε.Κ.Π.Α., Αθήνα, σ Μπάνου Χ., Κωσταγιόλας Π., Ολένογλου Α. 2008, "The reading behavioural patterns of the Ionian University graduate students: Reading policy of the Greek academic libraries", Library Management, vol. 29, no. 6-7, pp Παπάνης Ευστράτιος 2008, Οι αξίες της νεολαίας σήμερα [Διαθέσιμο στη δικτυακή διεύθυνση: panis4.htm Τριανταφυλλίδης, M. 1998, Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής [Διαθέσιμο στη δικτυακή διεύθυνση: Χαραλαμπόπουλος, Α. 2006, Γραμματισμός, κοινωνία και εκπαίδευση, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών. Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη, Θεσσαλονίκη. American Library Association 1989, Presidential Committee on Information Literacy: Final report, ALA, Washington [Διαθέσιμο στη δικτυακή διεύθυνση: Boyce, Susan 1999, Second thoughts about information literacy paper presented at 10

11 The Concept, Challenge, Conundrum: From Library Skills to Information Literacy. Proceedings of the National Information Literacy Conference Conducted by the University of South Australia Library and the Australian Library and Information Association Information Literacy Special Interest Group (4th, Adelaide, Australia, December 3-5). Bruce, Christine 1997, Τhe seven faces of information literacy, Auslib Press, Adelaide. Marcum, James W. 2002, Rethinking information literacy", Library Quarterly, vol. 72, no.1, pp McGuinness, Claire 2003, Attitudes of academics to the library s role in information literacy education, Information and IT literacy: enabling learning in the 21 st century ed. by A. Martin & H. Rader, Facet Publ., London. Owusu-Ansah, Edward. K. 2005, "Debating definitions of information literacy: enough is enough!", Library Review, vol. 54, no. 6, pp Ralph, Denis 1999, Information literacy and foundations for lifelong learning paper presented at the Concept, Challenge, Conundrum: From Library Skills to Information Literacy. Proceedings of the National Information Literacy Conference Conducted by the University of South Australia Library and the Australian Library and Information Association Information Literacy Special Interest Group (4th, Adelaide, Australia, December 3-5). Webber, Sheila & Johnston, Bill 2000, "Conceptions of information literacy: New perspectives and implications", Journal of Information Science, vol. 26, no. 6, pp

«Ωρίων»: Online Πρόγραμμα Πληροφοριακού Γραμματισμού

«Ωρίων»: Online Πρόγραμμα Πληροφοριακού Γραμματισμού «Ωρίων»: Online Πρόγραμμα Πληροφοριακού Γραμματισμού Ηλίας Νίτσος Βιβλιοθήκη ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης, nitsos@lib.teithe.gr Αφροδίτη Μάλλιαρη Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης, ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης,

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Στέλλα Κορομπίλη, Αναπλ. Καθηγήτρια, Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης, ΑΤΕΙΘ, Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology»

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση Πληροφοριακής Παιδείας και Εκπαίδευσης Χρηστών : η περίπτωση της Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου»

Σχέση Πληροφοριακής Παιδείας και Εκπαίδευσης Χρηστών : η περίπτωση της Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου» Ιφιγένεια Βαρδακώστα Βιβλιοθηκονόμος, Msc/Υπεύθυνη Βιβ/κης Σχέση Πληροφοριακής Παιδείας και Εκπαίδευσης Χρηστών : η περίπτωση της Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου» 1ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 Ευστράτιος Παπάνης Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου και

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης ΑΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης Παλιές συνέργειες με νέο περιεχόμενο: η συμβολή των φοιτητών Βιβλιοθηκονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ» Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων δια βίου μάθησης που οργανώνει, θα υλοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Β Γυμνασίου Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Θέμα: Η συνοχή ενός ευρύτερου Κειμένου Διάρκεια: Μία περίοδος Στην τέταρτη ενότητα ο προγραμματισμός προβλέπει έξι περιόδους. Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας

5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας 5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας 5.1 Εισαγωγή 5.2 Τα βασικά χαρακτηριστικά της συντελούμενης αλλαγής 5.3 Οι νέες προτεραιότητες 5.4 Τα συστατικά στοιχεία του νέου εκπαιδευτικού περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Στρατηγική έρευνας κάποιος να λύσει ένα πρόβλημα, να κάνει μια εργασία για την εκπλήρωση κάποιου μαθήματος, να συγγράψει ένα

Διαβάστε περισσότερα

Θ. Μανώλη - Ν. Χατζηορφανός ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

Θ. Μανώλη - Ν. Χατζηορφανός ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Θ. Μανώλη - Ν. Χατζηορφανός ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Η χρήση των Πανεπιστημιακών Βιβλιοθηκών: Στάσεις των χρηστών της Βιβλιοθήκης Επιστημών Αγωγής, Φιλοσοφίας

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Βιστωνίδας: «Δημιουργία παρουσιάσεων με Prezi για την περιβαλλοντική εκπαίδευση»

Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Βιστωνίδας: «Δημιουργία παρουσιάσεων με Prezi για την περιβαλλοντική εκπαίδευση» Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Βιστωνίδας: «Δημιουργία παρουσιάσεων με Prezi για την περιβαλλοντική εκπαίδευση» Αποτελέσματα αξιολόγησης των συμμετεχόντων Επιμορφωτές: Άγγελος Κωνσταντινίδης, Χρήστος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις για την ενίσχυση της Δημιουργικότητας μέσω της Μουσικής Πληροφόρησης και της Τηλεκπαίδευσης στη Φιλαρμονική Ένωση Κέρκυρας «Καποδίστριας»

Δράσεις για την ενίσχυση της Δημιουργικότητας μέσω της Μουσικής Πληροφόρησης και της Τηλεκπαίδευσης στη Φιλαρμονική Ένωση Κέρκυρας «Καποδίστριας» Δράσεις για την ενίσχυση της Δημιουργικότητας μέσω της Μουσικής Πληροφόρησης και της Τηλεκπαίδευσης στη Φιλαρμονική Ένωση Κέρκυρας «Καποδίστριας» Ομάδα Έργου: Επιστημονικός Υπεύθυνος: Πέτρος Κωσταγιόλας,

Διαβάστε περισσότερα

Στα πλαίσια αυτά, το 8 ο Πανελλήνιο Συνέδριό μας θα απασχολήσουν ζητήματα όπως:

Στα πλαίσια αυτά, το 8 ο Πανελλήνιο Συνέδριό μας θα απασχολήσουν ζητήματα όπως: 8 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Οι Φυσικές Επιστήμες στο Νηπιαγωγείο H Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην εκπαίδευση, επιμόρφωση, μετεκπαίδευση των Νηπιαγωγών Αθήνα, 19 21 Δεκεμβρίου 2014 Οργάνωση Τμήμα Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΨΥΧΟΜΕΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ m144

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΨΥΧΟΜΕΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ m144 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΨΥΧΟΜΕΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ m144 Ευστράτιος Παπάνης Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου και Αγνή Βίκη Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Ε. Κολέζα, Γ. Βρέταρος, θ. Δρίγκας, Κ. Σκορδούλης Εισαγωγή Ο εκπαιδευτικός κατά τη διάρκεια της σχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορά εργασιών για το τρίμηνο Δεκέμβριος 2013 Φεβρουάριος 2014

Αναφορά εργασιών για το τρίμηνο Δεκέμβριος 2013 Φεβρουάριος 2014 Στο πλαίσιο της πράξης «Αναβάθμιση και Εμπλουτισμός των Ψηφιακών Υπηρεσιών της Βιβλιοθήκης του Παντείου Πανεπιστημίου». Η Πράξη συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ).

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Φιλίππων: «H ψηφιακή τεχνολογία στα περιβαλλοντικά προγράμματα» Αποτελέσματα αξιολόγησης των συμμετεχόντων

Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Φιλίππων: «H ψηφιακή τεχνολογία στα περιβαλλοντικά προγράμματα» Αποτελέσματα αξιολόγησης των συμμετεχόντων Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Φιλίππων: «H ψηφιακή τεχνολογία στα περιβαλλοντικά προγράμματα» Αποτελέσματα αξιολόγησης των συμμετεχόντων Επιμορφωτές: Άγγελος Κωνσταντινίδης, Χρήστος Πάππος, Δήμητρα

Διαβάστε περισσότερα

"Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ".

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. "Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ". Σίμος Αναγνωστάκης, Ε.Ε.Δι.Π., sanagn@edc.uoc.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Παιδεία Οδικής Ασφάλειας

Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Παιδεία Οδικής Ασφάλειας Εσπερίδα «Προτάσεις για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας στην Ελλάδα» Ρόδος, 22 Μαρτίου 2012 Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Παιδεία Οδικής Ασφάλειας Γ. Κανελλαΐδης,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ημερίδα: «Αξιολόγηση Μαθητή. Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» 4 Απριλίου 2015 και 25 Απριλίου 2015

Εκπαιδευτική Ημερίδα: «Αξιολόγηση Μαθητή. Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» 4 Απριλίου 2015 και 25 Απριλίου 2015 ΕΝΔΟΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ Εκπαιδευτική Ημερίδα: «Αξιολόγηση Μαθητή. Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» 4 Απριλίου 2015 και 25 Απριλίου 2015 Εργαστήριο 6: Το Σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο

Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο 1: Εισαγωγικά στο μάθημα Αρβανίτη Ευγενία ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΟΥ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΟΥ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΟΥ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Δ. Τριάντης, Ι. Λεράκη, Α. Κιντώνη ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Συνέδριο «Διασφάλιση και

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΛΤΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΛΤΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ Ο.Λ.Τ.Ε.Ε. ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δ/NΣΗ : ΑΧΙΛΛΕΩΣ 37 Τ.Κ 10436 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210 5238973-210 5121399 6932798177 FAX: 210 5202798-210 5121399 ΗΛΕΚΤ/ΚΗ ΣΕΛΙΔΑ: http://www.oltee.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 1 Συνάντηση με εκπαιδευτικούς εσπερινών Γυμνασίων - Λυκείων

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης από το 1984

Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης από το 1984 ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης από το 1984 Γιώργος Χριστοδούλου Καθηγητής Εφαρμογών gchrist@libd.teithe.gr Βιβλιοθήκες σήμερα Το παραδοσιακό μοντέλο της

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΡΙΩΝ «Προκλήσεις και Διέξοδοι. Η διαμόρφωση της ταυτότητας του πολίτη στον 21ο αιώνα»

ΛΥΚΕΙΟ ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΡΙΩΝ «Προκλήσεις και Διέξοδοι. Η διαμόρφωση της ταυτότητας του πολίτη στον 21ο αιώνα» ΛΥΚΕΙΟ ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΡΙΩΝ «Προκλήσεις και Διέξοδοι. Η διαμόρφωση της ταυτότητας του πολίτη στον 21ο αιώνα» Παράμετρος Λυκείου Κοκκινοχωρίων: «Η απαξίωση των νέων απέναντι στους θεσμούς» Συντονιστές παραμέτρου:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές πληροφόρησης: Πρωτογενείς Δευτερογενείς Τριτογενείς

Πηγές πληροφόρησης: Πρωτογενείς Δευτερογενείς Τριτογενείς Οι πηγές πληροφόρησης ανάλογα με το επίπεδο εμβάθυνσης και το βαθμό επεξεργασίας του περιεχομένου τους, διακρίνονται σε τρεις κύριες κατηγορίες (Μπώκος, 2001): Πηγές πληροφόρησης: Πρωτογενείς Δευτερογενείς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΤΕ. Γ. & ΤΕ. ΤΡ. Δ. ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: Φ.Π. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ

ΣΧΟΛΗ ΤΕ. Γ. & ΤΕ. ΤΡ. Δ. ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: Φ.Π. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕ. Γ. & ΤΕ. ΤΡ. Δ. ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: Φ.Π. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ Καθηγήτρια Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ Κατεύθυνση: Φυτική Παραγωγή Ανακοίνωση

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Άδεια χρήσης Το παρόν υλικό στηρίζεται στην παρουσίαση «Προδιαγραφές Ανοικτών Μαθημάτων v.1» Δρ. Παντελής Μπαλαούρας, καθ. Λάζαρος Μεράκος (Κεντρικό

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Αποτελεί ένα από τα τέσσερα τμήματα της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών και Επιστημών της Αγωγής. Υπήρξε το πολυπληθέστερο σε φοιτητές τμήμα. Έχει παραδώσει στην κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

στα ελληνικά ΑΕΙ Δρ. Παντελής Μπαλαούρας Ακαδημαϊκό Διαδίκτυο GUnet

στα ελληνικά ΑΕΙ Δρ. Παντελής Μπαλαούρας Ακαδημαϊκό Διαδίκτυο GUnet στα ελληνικά ΑΕΙ Δρ. Παντελής Μπαλαούρας Ακαδημαϊκό Διαδίκτυο GUnet Αναφορά Οριζόντια Υποστήριξη στα Ζητήματα Δικαιωμάτων Πνευματικής Ιδιοκτησίας Δρ. Παντελής Μπαλαούρας Ακαδημαϊκό Διαδίκτυο GUnet 2 Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλο Συνεργασίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου με το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Πρωτόκολλο Συνεργασίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου με το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Πρωτόκολλο Συνεργασίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου με το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης σε εκπαιδευτικό, επιστημονικό, ερευνητικό και διοικητικό επίπεδο 1. Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Το Ινστιτούτο Δια Βίου Εκπαίδευσης και το Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας και Πρόνοιας της Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΔΡΑΣΗ Αναγνώριση Ανάγκης Αναγνώριση ανάγκης για βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων ως αποτέλεσμα μιας αρχικής αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ

ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου SCinTE

Διαβάστε περισσότερα

Ετικέτα Ποιότητας. Διαδικασία υποβολής. Διαδικασία αξιολόγησης. Κριτήρια αξιολόγησης

Ετικέτα Ποιότητας. Διαδικασία υποβολής. Διαδικασία αξιολόγησης. Κριτήρια αξιολόγησης Ετικέτα Ποιότητας Διαδικασία υποβολής Ο συντονιστής του προγράμματος εκτιμά τη χρονική στιγμή που θεωρεί ότι το έργο έχει φτάσει σε ικανοποιητικό στάδιο υλοποίησης, ώστε να μπορεί να παρουσιάσει τα αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα σπουδών του Π.Μ.Σ.

Πρόγραμμα σπουδών του Π.Μ.Σ. Πρόγραμμα σπουδών του Π.Μ.Σ. Δομή και υλοποίηση του Προγράμματος Σπουδών Α. Σο πρόγραμμα σπουδών διαρθρώνεται με βάση τη χρονική διάρκεια και τις θεματικές περιοχές του Π.Μ.., ως εξής: Σο Α εξάμηνο σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

Ησυνδυαστικήαναζήτηση& ο ρόλος της στην εκπαιδευτική διαδικασία: το παράδειγμα του Livesearch

Ησυνδυαστικήαναζήτηση& ο ρόλος της στην εκπαιδευτική διαδικασία: το παράδειγμα του Livesearch Ησυνδυαστικήαναζήτηση& ο ρόλος της στην εκπαιδευτική διαδικασία: το παράδειγμα του Livesearch Κατερίνα Λενάκη, Πόπη Παπαδάκη, Γιάννης Κοσμάς Βιβλιοθήκη Πανεπιστήμιου Κρήτης 1 ο Επιστημονικό Συμπόσιο «Πληροφοριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Εργαστήριο Διδακτικής, Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (θερινά τμήματα)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (θερινά τμήματα) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (θερινά τμήματα) Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου σε 80-100 λέξεις. Την ανάπτυξη της κριτικής ικανότητας των μαθητών ως αναγκαία

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Θ. Κυρκουδης - Ο. Παπουτσή ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ, ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ

Θ. Κυρκουδης - Ο. Παπουτσή ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ, ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Θ. Κυρκουδης - Ο. Παπουτσή ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ, ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Ο ρόλος των Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών στην Εκπαιδευτική και Πολιτισμική ανέλιξη της κοινωνίας. Το εγχείρημα ανοίγματος της

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας 1 ο Ετήσιο Συνέδριο για την Πληροφορική και τις Επικοινωνίες στην Παιδεία και την Εκπαίδευση Συνεδρίαση Ολομέλειας με θέμα: «Η Αξιοποίηση των Ψηφιακών Τεχνολογιών στο Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα» Ομιλία

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

"Ερευνώ και Ανακαλύπτω" την ΗλεκτροΜαγνητική Επαγωγή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Από τον Ηλεκτρισμό στο Μαγνητισμό, από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό

Ερευνώ και Ανακαλύπτω την ΗλεκτροΜαγνητική Επαγωγή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Από τον Ηλεκτρισμό στο Μαγνητισμό, από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α ΣΥΜΠΟΣΙΟ / ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Πρωτοβάθμια Εκπ-Παίδευση στις-με τις Φυσικές επιστήμες - H Βέλτιστη

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015)

Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015) Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας Το Μουσικό Σχολείο (Μ.Σ.) λειτουργεί στην Κύπρο από το 2006. Η ίδρυσή του έγινε στα πλαίσια της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης, με

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα εκπαίδευσης χρηστών βιβλιοθήκης στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Προγράμματα εκπαίδευσης χρηστών βιβλιοθήκης στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Προγράμματα εκπαίδευσης χρηστών βιβλιοθήκης στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Γιάννης Κλαψόπουλος Μάριος Μπαλατζάρας Αγάπη Πολύζου Βόλος, 11 Δεκεμβρίου 2008 1 Η Χωροταξία της Βιβλιοθήκης & Κέντρου Πληροφόρησης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Πάσχου Αικατερίνη 1 katpas@sch.gr 1 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 2 ο ΕΠΑ.Λ. Καρδίτσας Περίληψη Το μάθημα Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Εκσυγχρονισμός Βιβλιοθηκών Πανεπιστημίου Αθηνών: έργο και προοπτική

Εκσυγχρονισμός Βιβλιοθηκών Πανεπιστημίου Αθηνών: έργο και προοπτική ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 299 Εκσυγχρονισμός Βιβλιοθηκών Πανεπιστημίου Αθηνών: έργο και προοπτική Ο Κωνσταντίνος Βουδούρης ι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες αποτελούν τις πλέον ζωτικές μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΡΟΔΟΥ Το mentoring στο πρόγραμμα Πρακτικής Άσκησης ένα χρόνο μετά: Αποτίμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου

Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου ΘΕΜΑ: Τριτοβάθμια εκπαίδευση και Επαγγελματική αποκατάσταση Επιμέρους θέμα: Καλλιτεχνικές σπουδές στη ζωγραφική στο θέατρο στη μουσική και επαγγελματική αποκατάσταση ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Στο τομέα της εκπαίδευσης η αξιολόγηση μπορεί να αναφέρεται στην επίδοση των μαθητών, στην αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας ή της μαθησιακής διαδικασίας, στο αναλυτικό πρόγραμμα, στα διδακτικά

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΩΝ ΖΩΩΝ Ένας λαγός, ένα πουλί, ένα ψάρι, ένας σκίουρος, μια πάπια και διάφορα άλλα ζώα αποφάσισαν να ανοίξουν ένα σχολείο. Συστήθηκε λοιπόν μια επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 3 Μαρτίου 2012 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγικά στοιχεία 2. Ένταξη του διδακτικού σεναρίου στο πρόγραμμα σπουδών 3. Οργάνωση της τάξης

Διαβάστε περισσότερα