ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΡΟΛΟΥ ΤΟΥ CAPPARIS SPINOSA ΣΤΗΝ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΟΛΟΚΥΝΘΟΕΙ ΩΝ, ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΦΟΙΝΙΚΙΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΡΟΛΟΥ ΤΟΥ CAPPARIS SPINOSA ΣΤΗΝ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΟΛΟΚΥΝΘΟΕΙ ΩΝ, ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΦΟΙΝΙΚΙΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ"

Transcript

1 Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΡΟΛΟΥ ΤΟΥ CAPPARIS SPINOSA ΣΤΗΝ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΑΦΙ ΟΜΕΤΑ Ι ΩΜΕΝΩΝ ΙΩΝ ΤΩΝ ΚΟΛΟΚΥΝΘΟΕΙ ΩΝ, ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΦΟΙΝΙΚΙΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΠΟΥ ΑΣΤΗΣ: ΒΑΡ ΑΛΑΧΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ρ. ΑΥΓΕΛΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟ

2 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Ευχαριστώ τον εισηγητή µου ρ. Αυγελή Απόστολο για την συνεχή καθοδήγηση και αµέριστη συµπαράσταση που µου παρείχε κατά τη διάρκεια της παρούσας µελέτης καθώς και σε όλη τη διάρκεια της πρακτικής µου εξάσκησης. Επίσης ευχαριστώ όλους όσους µε βοήθησαν στη συνολική µου αυτή προσπάθεια, τόσο ψυχολογικά όσο και πρακτικά. 2

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή 1 Α.Συνθετικό µέρος Κεφάλαιο 1. Capparis spinosa Κοινά ονόµατα Επιστηµονικά ονόµατα Προέλευση Οικολογία και συµπεριφορά Βοτανική και ταξινόµηση Συγγενικά είδη και γένη Καλλιεργητική κατάσταση 1.8. Καλλιεργητικές τεχνικές (crop culture) Πολλαπλασιασµός Πρακτικές παραγωγής Συγκοµιδή Επεξεργασία Καλλιεργούµενες ποικιλίες Μαγειρικές χρήσεις Φαρµακευτικές χρήσεις Εχθροί και ασθένειες 15 Κεφάλαιο 2. Ιοί της κάπαρης Caper latent carlavirus Συνώνυµα Φυσικό εύρος ξενιστών και συµπτώµατα Μετάδοση Γεωγραφική κατανοµή Πειραµατικό εύρος ξενιστών Μορφολογία ιοσωµατίων Σύσταση ιοσωµατίων Ταξινόµηση και συγγένεια Caper vein yellowing nucleorhabdovirus Φυσικό εύρος ξενιστών και συµπτώµατα 18 3

4 Γεωγραφική κατανοµή Μορφολογία ιοσωµατίων Ταξινόµηση 19 Β. Πειραµατικό µέρος Συλλογή δειγµάτων Βιολογικός έλεγχος Χαρακτηρισµός του νεκρωτικού ιού Εύρος ξενιστών Ιδιότητες του ιού στο µολυσµένο χυµό Ηλεκτρονική µικροσκοπία 31 Γενικά συµπεράσµατα 34 Βιβλιογραφία 4

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η υπαίθρια καλλιέργεια των κολοκυνθοειδών στο νοµό Ηρακλείου εδώ και αρκετά χρόνια ταλανίζετε από σοβαρά ιολογικά προβλήµατα. Συγκεκριµένα, τα υπαίθρια κολοκυνθοειδή προσβάλλονται από 6 είδη αφιδοµεταδιδόµενων ιών που ανήκουν στα γένη Cucumovirus, Potyvirus και Luteovirus. Ειδικότερα στην Κρήτη έχουν µέχρι τώρα αναφερθεί προσβολές από τους εξής ιούς :τον ιό του µωσαϊκού της αγγουριάς (Cucumber mosaic virus, CMV), του µωσαϊκού της καρπουζιάς (Watermelon mosaic virus 2, WMV-2), του κίτρινου µωσαϊκού της κολοκυθιάς (Zucchini yellow mosaic virus, ZYMV), της δακτυλιωτής κηλίδωσης του Carica papaya (Papaya ring spot virus, PRSV) και της κίτρινης στιγµάτωσης της κολοκυθιάς (Zucchini yellow fleck virus, ZYFV ). Πρόσφατα αναφέρθηκε και ο αφιδοµεταφερόµενος ίκτερος των κολοκυνθοειδών (Cucurbit aphid-borne yellow virus, CABYV ). Η παρουσία των ιών αυτών προκαλεί συµπτώµατα στα φύλλα που εκδηλώνονται µε παραµορφώσεις, ποικιλοχλωρώσεις και νεκρώσεις (Εικόνα 1). Επίσης τα φυτά εµφανίζουν ελλιπή καρπόδεση, ενώ οι καρποί είναι εµφανώς µικρότεροι και παραµορφωµένοι, και εποµένως µη εµπορεύσιµοι. Συνήθως η µείωση της παραγωγής κυµαίνεται από 40-90%, ανάλογα µε το είδος του ιού και το είδος του ξενιστή. Οι ιώσεις που προαναφέρθηκαν κυρίως διαιωνίζονται στα καλλιεργούµενα και στα αυτοφυή είδη ξενιστών. Λόγω των ήπιων κλιµατολογικών συνθηκών ορισµένες χρονιές η καλλιέργεια µπορεί να είναι συνεχής, όπως π.χ. στο κολοκύθι. Το γεγονός αυτό συµβάλλει καθοριστικά στη διατήρηση και γενικά στη µεταφορά του µολύσµατος από καλλιέργεια σε καλλιέργεια. Πολλές φορές όµως, το ρόλο αυτό δεν τον έχουν µόνο οι κύριες καλλιέργειες αλλά και αρκετά αυτοφυή είδη 5

6 πολλών βοτανικών οικογενειών (ενδεικτικά αναφέρεται ότι π.χ. το CMV ξενίζεται σε αυτοφυή 67 βοτανικών οικογενειών). Εδώ και 3 χρόνια µε πρωτοβουλία του Εργαστηρίου Φυτικής Ιολογίας του ΕΘΙΑΓΕ Ηρακλείου έχει γίνει µια προσπάθεια σχεδιασµού µιας µακροχρόνιας 6

7 Εικόνα 1. Φύλλα του κολοκυνθοειδούς Cucurbita maxima (γλυκοκολοκύθα) µε συµπτώµατα προσβολής από τον αφιδοµεταδιδόµενο ιό του κίτρινου µωσαϊκού της κολοκυθιάς, (Zucchini yellow mosaic potyvirus, ZYMV) µελέτης για το ρόλο των αυτοφυών της ευρύτερης περιοχής της Φοινικιάς Ηρακλείου (Εικόνα 2) στη διαιώνιση των αφιδοµεταδιδόµενων ιών που προσβάλλουν τα υπαίθρια κολοκυνθοειδή. Η εργασία αυτή, που αποτελεί τµήµα της συνολικής µελέτης επικεντρώθηκε στη µελέτη του ρόλου του πολυετούς αυτοφυούς Capparis spinosa ως ξενιστού 5 αφιδο- και µηχανικά µεταδιδόµενων ιών : του µωσαϊκού της αγγουριάς (Cucumber mosaic virus, CMV), του µωσαϊκού της καρπουζιάς (Watermelon mosaic virus 2, WMV-2), του κίτρινου µωσαϊκού της κολοκυθιάς (Zucchini yellow mosaic virus, ZYMV), της δακτυλιωτής κηλίδωσης του Carica papaya (Papaya ring spot virus, PRSV) και της κίτρινης στιγµάτωσης της κολοκυθιάς (Zucchini yellow fleck virus, ZYFV ). 7

8 8

9 Εικόνα 2. Γενική άποψη περιοχής Φοινικιάς Ηρακλείου (περιοχή δειγµατοληψίας) 9

10 Α. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ CAPPARIS SPINOSA 1.1. KOINA ONOMATA ΑΓΓΛΙΚΑ : caper, caperberry, caperbush ΓΑΛΛΙΚΑ : câprier, câpres, fabagelle, tapana ΓΕΡΜΑΝΙΚΑ : kapper, kapernstrauch ΙΤΑΛΙΚΑ : cappero, capperone (φρούτο) ΙΣΠΑΝΙΚΑ : alcaparro, caparra, tipana, alcaparr-n (berries) ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΚΑ : alcaparra ΑΝΕΖΙΚΑ : kappertjes ΡΩΣΙΚΑ : kapersy ΟΥΓΓΑΡΕΖΙΚΑ :kapricserje ΣΟΥΗ ΙΚΑ : kapris ΦΙΛΛΑΝ ΙΚΑ : kapris ΕΣΘΟΝΙΚΑ : torkav, kappar ΑΙΓΥΠΤΙΑΚΑ :lussef BΕΓΓΑΛΗΣ : kabra ΙΝ ΙΚΑ : kiari, kobra 1.2. ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΟΝΟΜΑΤΑ Οικογένεια: Capparidaceae Είδος : Capparis spinosa L. (συν. Capparis rupestris) επίσης : Capparis ovata Desf. 10

11 1.3. ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ Το Capparis spinosa πιθανώς είναι ιθαγενές της Μεσογειακής λεκάνης, αν και απλώνεται από τις ατλαντικές ακτές των Καναρίων νήσων και του Μαρόκο έως τη µαύρη θάλασσα, από τη Κριµαία και την Αρµενία έως ανατολικά της Κασπίας θάλασσας και µέσα στο Ιράν. Ωστόσο, η κάπαρη ενδεχοµένως να κατάγεται από ξηρές περιοχές της δυτικής ή κεντρικής Ασίας. Η κάπαρη είναι γνωστή και χρησιµοποιείται για χιλιετίες. Χαρακτηριστικά, έχει αναφερθεί από το ιόσκουρο ως εµπορεύσιµο προϊόν της αρχαίας Ελλάδας, καθώς και το Ρωµαίο Πλίνιο τον πρεσβύτερο ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ & ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Ξηρασία και ζέστη, µαζί µε έντονη ηλιακή ακτινοβολία αποτελούν το ιδανικότερο περιβάλλον για την κάπαρη. Τα φυτά ευδοκιµούν σε περιοχές µε τουλάχιστον 350 mm ετήσια βροχόπτωση (χειµώνα και άνοιξη), ενώ επιβιώνουν εύκολα σε θερµοκρασίες άνω των 40 C, αν και έχει ως ελάχιστη τους 8 C. Tα αυτοφυή καπαρόδεντρα θα τα παρατηρήσουµε να αναπτύσσονται σε σκασίµατα και ρωγµές βράχων και πέτρινων τοίχων. Τα φυτά αυτά ευδοκιµούν σε εδάφη βαρειά, "φτωχά" αλλά µε καλή στράγγιση, αναπτύσσοντας εκτεταµένο ριζικό σύστηµα το οποίο φτάνει µέχρι βαθιά στο έδαφος. Θα µπορούσαµε να πούµε ότι το καπαρόδεντρο είναι ανθεκτικό στην αλατότητα, αφού έχει παρατηρηθεί να ευηµερεί ακόµα και στις παραθαλάσσιες ζώνες, (Εικόνα 3). Τα φυτά κάπαρης, θεωρούνται ότι είναι θάµνοι οι οποίοι µπορούν σε κάποιες περιπτώσεις να φτάσουν και το 1 µέτρο. Ωστόσο, ακαλλιέργητα φυτά κάπαρης συχνά παρατηρούνται να απλώνονται για αρκετά µέτρα στο έδαφος, ενώ σε άλλες περιπτώσεις να σκαρφαλώνουν πάνω σε βράχους. Η βλαστική επιφάνεια του φυτού καλύπτει µεγάλη επιφάνεια εδάφους, βοηθώντας έτσι στη συντήρηση των αποθεµάτων της εδαφικής υγρασίας. 11

12 Εικόνα 3. Φυτό κάπαρης. 12

13 1.5. ΒΟΤΑΝΙΚΗ και ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ Κλάση: Magnoliopsida Τάξη: Capparidales Οικογένεια: Capparidaceae ( ή αλλιώς Capparaceae) Γένος: Capparis Είδος: spinosa Η γονιµοποίηση γίνεται µε τη βοήθεια των εντόµων, ενώ ο καρπός όταν ωριµάζει, ανοίγει εκτινάσσοντας τους σπόρους που περικλείει. Τα άνθη σχηµατίζονται σε βλαστούς ενός έτους ΣΥΓΓΕΝΙΚΑ ΕΙ Η ΚΑΙ ΓΕΝΗ Σύµφωνα µε τον George H. Lawrence (1951), τo γένος Capparis περιλαµβάνει 350 είδη µέσα στα οποία συµπεριλαµβάνονται τα εξής σηµαντικά: Capparis brevispina - Ινδική κάπαρη Capparis decidua (Capparis aphylla) - Ινδία, Αραβία, Β. Αφρική, χρησιµοποιείται ως γλαστρικό φυτό (καταναλώνεται και ως τουρσί). Capparis cynophallophora (C. jamaicencis ) - Τζαµαϊκανό καπαρόδεντρο Capparis flexuosa L. - (Bay) δαφνόφυλλη κάπαρη Capparis horiba (συν. C. zeylanica) - τροπική Ασία και Μαλαισία. Οι καρποί γίνονται τουρσί, ενώ χρησιµοποιείται και ως χρωστικό. Capparis mariana - Guam, νησί του Ειρηνικού Capparis micrantha - Melada, Caper Thorn, BA. Aσία, Ινδονησία Capparis michellii - Ιθαγενής ροδιά, (Αυστραλία) Capparis montana - (Aublet) Lemee (συν. Voyara montana). έντρο από τη Γαλλική Guiana. Οι σπόροι µοιάζουν µε αυτούς του πορτοκαλιού. Capparis mooni - Ινδίες Capparis nobillis - Αυστραλία 13

14 Capparis ovata - κάπαρη (Mεσογειακή) Capparis pitteri - εδώδιµο φρούτο (τροπική Αµερική) Capparis umbonata - Αυστραλία Capparis senaria - Ινδική κάπαρη (Ασία και Ανατολική Αφρική) Capparis tumentosa - εδώδιµα τα φύλλα ( τροπική Αφρική) Για τα είδη Capparis fascicularis και Capparis tumentosa έχει αναφερθεί ότι έχουν δηλητηριώδεις καρπούς ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Συνήθως, ο καρπός της κάπαρης µαζεύεται από άγρια φυτά. Ευρωπαϊκές πηγές παραγωγής θεωρούνται η Ισπανία (Almeria, Grenada και Balearic islands), η Γαλλία (Provence) και η Ιταλία (ειδικότερα η Σικελία, και τα µικρότερα νησιά της Salina και Pantelleria). Άλλες περιοχές παραγωγής βρίσκονται στην Αλγερία, Αίγυπτο, Μαρόκο, Τυνησία, Κύπρο, στις παραλιακές περιοχές της Μαύρης θάλασσας και τέλος το Ιράν. Περιοχές εντατικής καλλιέργειας κάπαρης είναι η Ισπανία (2.600 εκτάρια) και η Ιταλία (1.000 εκτάρια). Στατιστικές για Γαλλία, χώρες Βόρειας Αφρικής και Ασίας δεν αναφέρονται. Στην Κολοµβία, έχει αναφερθεί ότι άνθη από ένα είδος της Cassia, γίνονται τουρσί σε ξύδι µαζί µε γαρύφαλλο και πουλιόνται (ψευδώς) ως κάπαρη ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (CROP CULTURE) Πολλαπλασιασµός Φυτά κάπαρης µπορούν να παραχθούν είτε από σπόρο είτε από µοσχεύµατα. από σπόρο: Οι σπόροι κάπαρης είναι µικρού µεγέθους. Γενικά απαιτείται µεγάλο χρονικό διάστηµα µέχρι να παραχθούν (ικανοποιητικά) σπορόφυτα. Οι φρέσκοι σπόροι βλαστάνουν σχετικά γρήγορα αλλά σε χαµηλά ποσοστά. Αντίθετα, ξηροί σπόροι 14

15 κάπαρης είναι ιδιαίτερα δύσκολο να βλαστήσουν, έτσι αρχικά εµβαπτίζονται σε χλιαρό νερό (40º C), παραµένοντας εκεί για 1 µέρα. Στην συνέχεια, οι σπόροι τυλίγονται µε ένα βρεγµένο ύφασµα και τοποθετούνται σε ένα κλειστό γυάλινο βάζο το οποίο παραµένει για 2-3 µήνες στην κατάψυξη. Μετά την κατάψυξη οι σπόροι αφήνονται πάλι, για µια νύχτα σε χλιαρό νερό. Κατόπιν φυτεύουµε τους σπόρους σ ένα ελαφρύ µε καλή στράγγιση υπόστρωµα (1 cm βάθος), τους οποίους στη συνέχεια τοποθετούµε στο θερµοκήπιο (ελάχιστη επιθυµητή θερµοκρασία 10º C). Μοσχεύµατα (stem cuttings): Ιδανική περίοδος συλλογής µοσχευµάτων είναι από Φεβρουάριο έως και Απρίλιο. Χρησιµοποιούνται κυρίως κοµµάτια βάσης µήκους πάνω από 8 cm και διαµέτρου µεγαλύτερης από 1 cm, µε 6-10 κόµβους. Απαιτείται εµβάπτιση σε ορµόνη ριζοβολίας ΙΒΑ (1,3-3,0 ppm), και στη συνέχεια τοποθετούνται σε ελαφρύ µε καλή στράγγιση υπόστρωµα, µε θερµαινόµενη βάση. Ένα ποσοστό ριζοβολίας 70% θα πρέπει να θεωρείται ικανοποιητικό Πρακτικές παραγωγής Στην Ιταλία τα φυτά φυτεύονται ανά 2,0-2,5 µέτρα (εξαρτάται κυρίως από το έδαφος, περίπου φυτά /εκτάριο). Το κλάδεµα είναι απαραίτητο αν θέλουµε υψηλή παραγωγή, η οποία αναµένεται σε 3-4 χρόνια. Τα φυτά κλαδεύονται το χειµώνα αφαιρώντας κυρίως το "νεκρό" ξύλο καθώς και τα "λαίµαργα". Πρέπει να αναφερθεί ότι το βαρύ κλάδεµα είναι απαραίτητο όταν εµφανιστούν άνθη σε βλαστούς του ίδιου έτους. Στη Καλιφόρνια έχει αναφερθεί ότι τα σπορόφυτα κάπαρης αρχίζουν να παράγουν άνθη τον τέταρτο χρόνο, ενώ σε αντίθεση, ιταλικές πηγές αναφέρουν ότι µερικά φυτά που µεγάλωσαν στο φυτώριο και κατόπιν µεταφυτεύθηκαν στο χωράφι, ανθίζουν ήδη από τον πρώτο χρόνο. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι ένα καπαρόδεντρο 3 ετών παράγει 1-3 kg µπουµπούκια Συγκοµιδή 15

16 Τα κλειστά άνθη θα πρέπει να συγκοµίζονται κυρίως τις ξηρές µέρες, ενώ η συγκοµιδή πραγµατοποιείται καθ όλη τη διάρκεια της βλαστικής περιόδου (Εικόνα 4). Εικόνα 4. Μπουµπούκια και άνθη φυτών κάπαρης. 16

17 Ενδεικτικά, στην νότια Ιταλία, τα ανθη µαζεύονται «µε το χέρι» κάθε 8-12 µέρες, έχοντας συνολικά 9-12 συγκοµιδές / έτος (βλαστική περίοδο) Επεξεργασία Η κάπαρη διατηρείται είτε σε ξύδι, είτε κάτω από στρώµατα αλατιού σε βάζα, για την αποφυγή κυρίως της απώλειας του διακριτικού αρώµατος που τη χαρακτηρίζει. Στην Ιταλία, η κάπαρη ταξινοµείται σε µια κλίµακα (7 έως 16) ανάλογα µε το µέγεθος της σε χιλιοστά. Μηχανικά κόσκινα χρησιµοποιούνται για την ταξινόµηση των διαφόρων µεγεθών µετά τη συγκοµιδή. Η κάπαρη σε ξύδι παραδοσιακά συσκευάζεται σε µακρόστενα γυάλινα βάζα. Καρποί κάπαρης (caperberry, capperone) µπορεί να χρησιµοποιηθούν για την παρασκευή σαλτσών κάπαρης ή ακόµα και να συσκευασθούν σε βάζα ως τουρσί ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΜΕΝΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ Οι ποικιλίες που καλλιεργούνται σήµερα, έχουν επιλέγει κυρίως: για την έλλειψη αγκαθιών, για το άρωµα τους καθώς και για τα στρογγυλά σφιχτά άνθη τους. Φυτά κάπαρης µε υψηλές αποδόσεις καθώς και φυτά µε µικρή και οµοιόµορφη βλαστική περίοδο (περίοδο συγκοµιδής), δεν έχουν ακόµη αξιοποιηθεί. Οι κυριότερες ποικιλίες είναι: - senza spina - ιταλική επιλογή χωρίς αγκάθια. - spinosa comune - ιταλική επιλογή µε αγκάθια - inermis - χωρίς αγκάθια - josephine - µια από τις καλύτερες µεσογειακές επιλογές - aculeata - χωρίς αγκάθια - dolce di Filicudi e Alicudi - nuciddara ή nuccida 17

18 - nocellana - χωρίς αγκάθια, µε στρογγυλά άνθη, µουσταρδί - πράσινο χρώµα και δυνατό άρωµα. - testa di lucertola - tondino - στο νησί Pantelleria ΜΑΓΕΙΡΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ Η κάπαρη κυκλοφορεί στο εµπόριο µε τη µορφή ανώριµων µπουµπουκιών (buds), τα οποία έχουν γίνει τουρσί σε ξύδι ή απλώς συντηρηµένα σε αλάτι (χοντρό). Ηµιώριµοι καρποί (caperberries) µαζί µε τρυφερούς βλαστούς και φύλλα µπορούν επίσης να γίνουν τουρσί και να χρησιµοποιηθούν ως καρύκευµα (Εικόνα 5). Η κάπαρη έχει µια έντονη πικάντικη γεύση, ενώ προσδίδει ένα χαρακτηριστικό άρωµα και µια ιδιόµορφη οξύτητα στα φαγητά όπου χρησιµοποιείται, όπως σάλτσες, ζυµαρικά, πίτσες, ψάρια, κρέατα και σαλάτες. Η γεύση καθώς και το άρωµα της κάπαρης περιγράφονται ως παρόµοια µε εκείνων της µουστάρδας και του µαύρου πιπεριού. Στην πραγµατικότητα το άρωµα της οφείλεται στο µουσταρδέλαιο (ίσο-µεθυλο-κυάνιο), το οποίο απελευθερώνεται από τα γλυκοκαπαρικά µόρια. Η γεύση της κάπαρης αποτελεί µια σηµαντική συνεισφορά στο πάνθεον των κλασικών Μεσογειακών γεύσεων (ελιές, αντζούγιες, αγκινάρες, κ.τ.λ.). Εκτός από τουρσί, τρυφεροί βλαστοί και µικρά ανώριµα φύλλα µπορούν να καταναλωθούν και ως λαχανικά, ενώ πιο σπάνια ώριµοι και ανώριµοι καρποί µπορούν να φαγωθούν ως µαγειρεµένα λαχανικά. Τέλος, θα πρέπει να σηµειωθεί ότι τέφρα από καµένες ρίζες έχει κατά καιρούς χρησιµοποιηθεί ως πηγή αλατιού ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ Η κάπαρη λέγεται ότι καταπραΰνει το φούσκωµα, έχει µια αντιρρευµατική δράση, ενώ έχει καταγραφεί ως διεγερτικό-προστατευτικό του ύπατος, βελτιώνοντας τη λειτουργία του. Επίσης έχει αναφορικές χρήσεις στην αρτηριοσκλήρωση, ως διουρητικό, συµµετέχον σε ανθελµινθικά και τονωτικά, 18

19 καθώς και σε νεφρικές απολυµάνσεις. Ακόµα, εκχυλίσµατα και αφεψήµατα από φλούδες ριζών της κάπαρης έχουν παραδοσιακά χρησιµοποιηθεί κατά της Εικόνα 5. Καρπίδια σε φυτό κάπαρης. 19

20 υδρωπικίας, της αναιµίας και διαφόρων µορφών αρθρίτιδας, µιας και η κάπαρη περιέχει σηµαντικές ποσότητες της αντιοξειδοτικής βιοφλαβονοειδούς ρητίνης. Τέλος, θα πρέπει να αναφερθεί ότι εκχυλίσµατα και "πολτοί" από κάπαρη έχουν κατά καιρούς χρησιµοποιηθεί σε διάφορα είδη καλλυντικών παρουσιάζοντας όµως αλλεργίες και διάφορες δερµατίτιδες ΕΧΘΡΟΙ και ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Οι ιώσεις µεταφέρονται µε µηχανική µετάδοση, µε µοσχεύµατα, και γενικά µε αγενή πολλαπλασιασµό των καλλιεργούµενων ποικιλιών. ύο ιώσεις, Caper Latent Carlavirus και Caper Vein Yellowing Virus, έχουν αναφερθεί στην Ιταλία. Μύκητες Έχει αναφερθεί προσβολή στο φύλλωµα (κυρίως) από τους εξής µύκητες: Albugo capparidis De By Aschochyta capparidis (Cast.)Sacc. Botrytis cinerea (De Bery) Whetzel Camarosporium suseganense Sacc. Et Speg. Cercospora capparidis Sacc. Cloeosporium hians Peck et Sacc. Hendersonia rupestris Sacc. Et Speg. Leptosphaeria capparidis Pass. Phoma capparidina Paas. Phoma capparidis Paas. Phyllosticta capparidis Sacc et Speg Septonia capparidis Sacc. 20

21 Έντοµα Acalles barbarus Lucas προσβάλει τις ρίζες. Asphondylia capparis Rubs ένα δίπτερο (Cecidomiidae) το οποίο παραµορφώνει τα άνθη. Calocoris memoralis Sacc. Cydia capparidana Zeller ένα λεπιδόπτερο το οποίο παραµορφώνει τα άνθη. Eurydema ventralis Kolen 21

22 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΟΙ ΤΗΣ ΚΑΠΑΡΗΣ Σύµφωνα µε διεθνείς πηγές το Capparis spinosa έχει βρεθεί να προσβάλετε από τους εξής ιούς: 2.1. Caper Latent Carlavirus( o λανθάνων ιός της κάπαρης) Συνώνυµα -Caper vein banding virus, (ο ιός του περινεύριου µωσαϊκού της κάπαρης). Πρώτη του αναφορά στη Νότια Ιταλία (Gallitelli και Di Franco,1987) Φυσικό εύρος ξενιστών και συµπτώµατα Capparis spinosa: κιτρίνισµα νεύρων παρόµοια µε εκείνα του ιού του κιτρινίσµατος των νεύρων της κάπαρης (caper vein yellowing rhabdovirus), (Di Franco και Gallitelli,1985) Μετάδοση Ο ιός µεταδίδεται µε µηχανική µετάδοση Γεωγραφική κατανοµή Ιταλία Πειραµατικό εύρος ξενιστών Μολύνει φυτικά είδη των Chenopodiaceae, Fabaceae, Solanaceae Amaranthaceae, κ.τ.λ. Τα φυτά εµφανίζουν κυρίως, χλωρωτικές ή νεκρωτικές τοπικές κηλίδες (local lesions), καθώς και σε κάποιες περιπτώσεις, διασυστηµατικό µωσαϊκό και παραµορφώσεις. 22

23 Chenopodium amaranticolor- µικρές νεκρωτικές τοπικές κηλίδες C.quinoa- µικρές νεκρωτικές τοπικές κηλίδες Nicotiana glutinosa- χλωρωτικές τοπικές κηλίδες Capparis spinosa var. rupestris- λανθάνων Phaseolus aureus- κόκκινες νεκρωτικές τοπικές κηλίδες P.vulgaris- νεκρωτικές τοπικές κηλίδες Petunia hybrida- χλωρωτικές δακτυλιοειδείς κηλίδες Nicotiana clevelandii, N. megalosiphon, N. benthamiana - διασυστηµατικό µωσαϊκό. εν µολύνει τα είδη: Nicotiana tabacum cv. Samsun, White Burley, Gomphrena globosa, Celosia cristata, Nicotiana rustica Μορφολογία ιοσωµατίων Νηµατοειδή ιοσωµάτια, συνήθως εύκαµπτα, γύρω στα 662 nm Σύσταση ιοσωµατίων Το γονιδίωµα του ιού αποτελείται από µονόκλωνο RNA, µεγέθους 8 kb, και καψιδιακή πρωτεΐνη µε ΜΒ Ταξινόµηση και συγγένεια Ο ιός ανήκει στο γένος Carlavirus Caper vein yellowing nucleorhabdovirus ( ο ιός του κιτρινίσµατος των νεύρων της κάπαρης ) - Πρώτη αναφορά στην Ιταλία (Di Franco και Gallitelli, 1985) Φυσικό εύρος ξενιστών και συµπτώµατα Capparis spinosa : κιτρίνισµα νεύρων. 23

24 Γεωγραφική κατανοµή Ιταλία Μορφολογία ιοσωµατίων Ιοσωµάτια παρασφαιρικά ή ραβδόµορφα, x nm Ταξινόµηση Πιθανόν Nucleorhabdovirus: Rhabdovirus 24

25 Β. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. ΣΥΛΛΟΓΗ ΕΙΓΜΑΤΩΝ Όπως έχει ήδη αναφερθεί, η συλλογή των δειγµάτων έγινε από την ευρύτερη περιοχή της Φοινικιάς Ηρακλείου. Στόχος µας ήταν οι δειγµατοληψίες να καλύψουν όλη την περιοχή (Eικόνα 2), έτσι ώστε να επιτευχθεί όσο το δυνατόν µεγαλύτερη αντιπροσωπευτικότητα. Οι δειγµατοληψίες έγιναν σταδιακά από έως Το δείγµα λαµβάνονταν από την βλαστική κορυφή του φυτού (Capparis spinosa) µε γάντι µιας χρήσης και παρέµενε στους 4 0 C µέχρι και την ηµέρα της µόλυνσης. Συνήθως οι µολύνσεις γίνονταν την ίδια µέρα της δειγµατοληψίας. Σε διαφορετική περίπτωση τα δείγµατα παρέµεναν στο εργαστήριο σε κοινό ψυγείο για µερικές (2-3) ακόµα ηµέρες. 2. ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Ως φυτοδείκτης για την ανίχνευση ιών των κολοκυνθοειδών στα δείγµατα της κάπαρης χρησιµοποιήθηκαν φυτά πεπονιάς των ποικιλιών Αριάδνη και Αργίτικο. Θα πρέπει να σηµειωθεί ότι για τα µισά περίπου δείγµατα χρησιµοποιήθηκε και ο φυτοδείκτης Q. quinoa. Για την παραγωγή των φυτών του πειράµατος χρησιµοποιήθηκαν σπόροι πεπονιάς οι οποίοι φυτεύονταν σε µικρά πλαστικά δοχεία µε απολυµασµένο µίγµα χώµατος τύρφης και άµµου. Αµέσως µετά την έκπτυξη των κοτυληδόνων τα φυτάρια µεταφυτεύονταν ανά δύο σε πλαστικά γλαστράκια χωρητικότητας 0,15 lt. Η µηχανική µετάδοση γίνονταν µετά από µερικές ηµέρες οπότε τα κοτυληδονόφυλλα είχαν αναπτυχθεί αρκετά, και πριν την πλήρη έκπτυξη του πρώτου πραγµατικού φύλλου. Οι δοκιµές µηχανικής µετάδοσης πραγµατοποιήθη- 25

26 καν µε οµογενοποίηση µιας µικρής ποσότητας βλαστικής κορυφής του δείγµατος σε απολυµασµένο γουδί πορσελάνης παρουσία µερικών (1,5-2) ml νικοτίνης 2,5 %, προκειµένου να αποφευχθεί η οξείδωση του πολτοποιηµένου δείγµατος (και εποµένως να παραταθεί η µολυσµατικότητα του ενδεχοµένως παρόντος ιού). Ο χυµός που προέκυπτε απλωνόταν µε την βοήθεια ενός βαµβακοφόρου στις κοτυληδόνες, αφού πρώτα αυτές σκονίζονταν µε γη διατόµων µε σκοπό τη δηµιουργία µικροεκδορών για την επίτευξη της µόλυνσης. Αµέσως µετά το φυτό ξεπλένονταν µε νερό προκειµένου να αποφευχθεί πιθανή τοξικότητα από οξείδωση του χυµού. Θα πρέπει να σηµειωθεί ότι, η παραπάνω διαδικασία γίνονταν µε τη βοήθεια γαντιών µιας χρήσης καθώς και ότι τα γουδιά µετά από κάθε χρήση πλένονταν και απολυµαίνονταν σε κλίβανο στους120 0 C. Μετά τη µόλυνση τα φυτά παρέµεναν σε εργαστηριακό θερµοκήπιο µε ηµιελεγχόµενες συνθήκες θερµοκρασίας (24±3 0 C), υγρασίας ( 70%) και φωτισµού. Καθηµερινά γίνονταν µακροσκοπικός έλεγχος για τουλάχιστον δύο εβδοµάδες καθώς και οι διάφορες φροντίδες (άρδευση, φυτοπροστασία), (Εικόνα 6). Συνολικά, σε 1249 δείγµατα κάπαρης βρέθηκε ένα δείγµα µολυσµένο. Το δείγµα αυτό παρουσίασε ύποπτα συµπτώµατα σε φύλλα φυτών Q. quinoa (τοπικές νεκρωτικές κηλίδες, Εικόνα 7), ενώ δεν έδωσε καθόλου συµπτώµατα κατά την µηχανική µετάδοση, σε φυτά Cucumis melo. Αναλυτικά τα αποτελέσµατα από τον µακροσκοπικό έλεγχο των φυτών του πειράµατος παρατίθενται στον Πίνακα 1. 26

27 Εικόνα 6. Ο φυτοδείκτης cucumis melo 10 ηµέρες µετά την µηχανική µετάδοση (αριστερά: φυτά υγιή, δεξιά: φυτό µολυσµένο-µάρτυρας). 27

28 28

29 Εικόνα 7. Ο φυτοδείκτης Q. quinoa µε έντονα τοπικά νεκρωτικά συµπτώµατα. Πίνακας 1. Γενικά αποτελέσµατα µολύνσεων των φυτοδεικτών. Ηµεροµηνία Φυτοδείκτης µόλυνσης Cucumis melo Q. quinoa 12-Ιουλ-02 0/12 nt 17-Ιουλ-02 0/24 nt 19-Ιουλ-02 0/27 nt 22-Ιουλ-02 0/16 nt 24-Ιουλ-02 0/24 nt 26-Ιουλ-02 0/21 nt 2-Αυγ-02 0/49 nt 5-Αυγ-02 0/48 nt 9-Αυγ-02 0/24 nt 14-Αυγ-02 0/26 nt 16-Αυγ-02 0/48 nt 23-Αυγ-02 0/47 nt 30-Αυγ-02 0/10 0/10 3-Σεπ-02 0/11 0/11 6-Σεπ-02 0/39 0/39 10-Σεπ-02 0/11 0/11 12-Σεπ-02 0/31 0/31 16-Σεπ-02 0/48 0/48 29

30 19-Σεπ-02 0/48 0/48 20-Σεπ-02 0/18 0/18 23-Σεπ-02 0/26 0/26 25-Σεπ-02 0/34 0/34 26-Σεπ-02 0/24 0/24 26-Σεπ-02* 0/19 1/19* 27-Σεπ-02 0/15 0/15 30-Σεπ-02 0/31 0/31 2-Οκτ-02 0/20 0/20 3-Οκτ-02 0/26 0/26 4-Οκτ-02 0/26 0/26 7-Οκτ-02 0/28 0/28 8-Οκτ-02 0/18 0/18 11-Οκτ-02 0/17 0/17 14-Οκτ-02 0/41 0/41 15-Οκτ-02 0/29 0/29 16-Οκτ-02 0/35 0/35 18-Οκτ-02 0/12 0/12 18-Οκτ-02 0/14 0/14 21-Οκτ-02 0/19 0/19 22-Οκτ-02 0/18 0/18 28-Οκτ-02 0/21 0/21 28-Οκτ-02 0/20 0/20 29-Οκτ-02 0/15 0/15 1-Νοε-02 0/21 0/21 4-Νοε-02 0/31 0/31 5-Νοε-02 0/31 0/31 12-Νοε-02 0/19 0/19 15-Νοε-02 0/17 0/17 18-Νοε-02 0/17 0/17 2- εκ-02 0/13 0/13 3- εκ-02 0/10 0/10 30

31 σύνολο 0/1249 1/883 σηµείωση: - από 12/7 έως και 30/8 χρησιµοποιήσαµε ως φυτοδείκτη την ποικιλία πεπονιάς Αριάδνη 501 ενώ, από 3/9 έως το τέλος την ποικιλία πεπονιάς Αργίτικο. - nt= δεν δοκιµάστηκε (not tested). 3. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΝΕΚΡΩΤΙΚΟΥ ΙΟΥ Από τον φυτοδείκτη Q. quinoa που εµφάνισε τοπικά νεκρωτικά συµπτώµατα, έγινε αποµόνωση του υπεύθυνου ιού χρησιµοποιώντας την τεχνική της µονοκηλίδας : αποσπάστηκε ο νεκρωτικός ιστός της κηλίδας µαζί µε ένα περίγυρο από τον υγιή φυτικό ιστό τα οποία στη συνέχεια οµογενοποιήθηκαν σε γουδί πορσελάνης παρουσία 0,1 Μ ρυθµιστικού διαλύµατος φωσφορικών αλάτων (Νa 2 ΗPΟ 4 + ΚΗ 2 PΟ 4 ), ph 7,2. Το φυτικό αυτό εκχύλισµα χρησιµοποιήθηκε για τη µόλυνση φυτοδεικτών της οικογένειας Chenopodiaceae. Η εκδήλωση παρόµοιων τοπικών νεκρωτικών συµπτωµάτων στους φυτοδείκτες Q. quinoa και Chenopodium amaranticolor επιβεβαίωσε την αρχική υπόθεση της παρουσίας ενός φυτικού ιού σε λανθάνουσα κατάσταση στο δείγµα της κάπαρης. Ο ιός αυτός που ονοµάσαµε "νεκρωτικό ιό" µελετήθηκε µε σκοπό τον χαρακτηρισµό και την ταυτοποίηση του, µε την βοήθεια των κλασικών µεθοδολογιών προσδιορισµού φυτικών ιών Εύρος ξενιστών Οι δοκιµές µηχανικής µετάδοσης σε ευρύτερη κλίµακα φυτοδεικτών, µε σκοπό τον προσδιορισµό ενός πειραµατικού εύρος ξενιστών πραγµατοποιήθηκε µε οµογενοποίηση συµπτωµατικών φύλλων φυτών Q. quinoa σε απολυµασµένο 31

32 γουδί πορσελάνης παρουσία 0,1 Μ ρυθµιστικού διαλύµατος φωσφορικών αλάτων (Νa 2 ΗPΟ 4 + ΚΗ 2 PΟ 4 ), ph 7,2. Το φυτικό εκχύλισµα χρησιµοποιήθηκε για τη µόλυνση φυτών που ανήκαν σε διάφορες οικογένειες (Πίνακας 2). Οι φυτοδείκτες προήλθαν από σπορεία σε ειδικό υπόστρωµα και µεταφύτευση σε γλαστράκια µε µίγµα απολυµασµένου µε ατµό χώµατος, τύρφης και άµµου. Η µηχανική µετάδοση έγινε µε τον ίδιο τρόπο που περιγράφηκε σε παραπάνω παράγραφο. Μετά τη µόλυνση τα φυτά επίσης παρέµεναν σε εργαστηριακό θερµοκήπιο (µε ηµιελεγχόµενες συνθήκες θερµοκρασίας (24±3 0 C), υγρασίας ( 70%) και φωτισµού), ενώ καθηµερινά γίνονταν µακροσκοπικός έλεγχος για τουλάχιστον δύο εβδοµάδες καθώς και οι διάφορες φροντίδες (άρδευση, φυτοπροστασία). Στις παραπάνω δοκιµές µηχανικής µετάδοσης χρησιµοποιώντας ένα ευρύ φάσµα φυτοδεικτών διαπιστώθηκε ότι ο ιός έχει πολυάριθµους ξενιστές, προκαλώντας όµως, κυρίως τοπικά νεκρωτικά συµπτώµατα (Πίνακας 2). Χαρακτηριστικές νεκρωτικές αντιδράσεις εµφανίζουν ορισµένοι κοινοί φυτοδείκτες, όπως ο Gomphrena globosa µε µικρές γκριζωπές κηλίδες (Εικόνα 8). 32

33 33

34 Εικόνα 8. Νεκρωτικά συµπτώµατα στο φυτοδείκτη Gomphrena globosa : αποτέλεσµα της µόλυνσης από τον νεκρωτικό ιό της κάπαρης. Πίνακας 2. Συµπτωµατολογικές αντιδράσεις φυτοδεικτών στη µόλυνση του νεκρωτικού ιού Συµπτώµατα Ξενιστές Τοπικά ιασυστηµατικά Amaranthaceae Gomphrena globosa L. LLN Chenopodiaceae Chenopodium LLN 34

35 amaranticolor Coste et Reyn Chenopodium quinoa LLN Cucurbitaceae Cucumis melo LLN Cucumis pepo LLN Leguminosae Phaseolus aureus Roxb LLN Phaseolus vulgaris L. cv. LLN Bountiful Pisum sativum L. cv. Rondo LLN Viccia faba Harz. Var major LLN cv. Aquadulce Vigna sinensis End l LLN Solanaceae Nicotiana benthamiana LLch SSch - N Domin Nicotiana clevelandii Gray LLN Nicotiana glutinosa L. LLN Nicotiana megalosiphon LLN Heurck et Muell Nicotiana rustica LLN Nicotiana tabacum L. cv. LLN Samsun Nicotiana tabacum L. cv. LLN White Burley ml Petunia hybrida Vilm. LLN Physalis floridana Rydb. LLN SSch = διασυστηµατικές χλωρωτικές κηλίδες LLch = τοπικές χλωρωτικές κηλίδες LLN = τοπικές νεκρωτικές κηλίδες 35

36 3.2. Iδιότητες του ιού στο µολυσµένο χυµό Οριακή αραίωση Φύλλα από µολυσµένα φυτά Nicotiana benthamiana Domin οµογενοποιήθηκαν σε απολυµασµένο γουδί πορσελάνης και ο χυµός διηθήθηκε δια µέσου διπλού στρώµατος γάζας. Έγιναν οι εξής αραιώσεις του µολυσµένου χυµού µε 0,1 Μ ρυθµιστικό διάλυµα φωσφορικών αλάτων (Νa 2 ΗPΟ 4 + ΚΗ 2 PΟ 4 ), ph 7,2: 10-1, 10-2,10-3,10-4,10-5,10-6,10-7, και Οι αραιώσεις χρησιµοποιήθηκαν αµέσως για την µηχανική µετάδοση φυτών Q. quinoa, τα οποία αντιδρούν µε την εµφάνιση τοπικών νεκρωτικών κηλίδων, (Εικόνα 7). 36

37 Ο ιός τελικά εµφάνισε ικανοποιητική συγκέντρωση µολυσµατικών σωµατιδίων καθώς ο χυµός παρέµεινε µολυσµατικός µέχρι και την αραίωση ιατήρηση της µολυσµατικότητας του ιού Εκχύλισµα από µολυσµένα φυτά Nicotiana benthamiana Domin τοποθετήθηκε σε σωλήνες ependorf οι οποίοι τοποθετήθηκαν σε θερµοκρασία δωµατίου. Περίπου κάθε τρείς µέρες, και για διάστηµα 28 µερών περίπου γινόταν µολύνσεις φυτών Q. quinoa (συνολικά 9 µολύνσεις). Ο ιός παρουσίασε εξαιρετικά µεγάλη διάρκεια ζωής καθώς παρέµεινε µολυσµατικός καθ όλη τη διάρκεια της δοκιµής (30 ηµέρες) Ηλεκτρονική µικροσκοπία Η ηλεκτρονική µικροσκόπηση του εξεταζόµενου ιού πραγµατοποιήθηκε στο Instituto di Patologia Vegetale di Roma Ιταλίας, µε τη βοήθεια ενός ηλεκτρονικού µικροσκοπίου Philips. Η ενέργεια αυτή έγινε αφότου στάλθηκαν λυοφιλιωµένα δείγµατα από µολυσµένους φυτοδείκτες Nicotiana benthamiana Domin, µε τα οποία µολύνθηκαν οι ξενιστές Q. quinoa και Nicotiana benthamiana. Μολυσµένος ιστός οµογενοποιήθηκε και σταγόνες απ'αυτόν τοποθετήθηκαν σε πλέγµατα παρατήρησης ηλεκτρονικού µικροσκοπίου (επικαλυµµένα µε µεµβράνη άνθρακα). Στη συνέχεια ακολούθησε χρώση µε 2 σταγόνες ανά πλέγµα φωσφωβολφραµικό νάτριο 2%, pη 6,5. Το πλέγµα τοποθετήθηκε στην ειδική θέση του µικροσκοπίου και έγινε παρατήρηση σε µεγενθύσεις από 8000 έως φορές. Αποτελέσµατα: Παρατηρήθηκαν επιµήκη νηµατοειδή ιοσωµάτια µε µέσο µήκος 660 nm, τυπικά του γένους Carlavirus, (Εικόνα 9). 37

38 38

39 Εικόνα 9. Ιοσωµάτια του νεκρωτικού ιού της κάπαρης στο ηλεκτρονικό µικροσκόπιο. 39

40 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Από τα αποτελέσµατα της παρούσας εργασίας στο πολυετές είδος Capparis spinosa προκύπτουν τα εξής συµπεράσµατα : Το αυτοφυές ζιζάνιο της κάπαρης έχει σηµαντική διάδοση στην περιοχή της επισκόπησης ιδιαίτερα τη θερινή - φθινοπωρινή περίοδο, κυρίως στα περιθώρια των αγρών και γενικά σε ακαλλιέργητα σηµεία. Από τα περίπου 1250 δείγµατα που ελέχθησαν για την παρουσία µηχανικά µεταδιδόµενων ιών που µολύνουν τα κολοκυνθοειδή, δεν βρέθηκε ούτε ένα δείγµα θετικό. Το γεγονός αυτό προσδιορίζει σαφώς ότι η κάπαρη δεν αποτελεί φυσικό ξενιστή των 5 ιών που αναφέρθηκαν: του µωσαϊκού της αγγουριάς (Cucumber mosaic virus, CMV), του µωσαϊκού της καρπουζιάς (Watermelon mosaic virus 2, WMV-2), του κίτρινου µωσαϊκού της κολοκυθιάς (Zucchini yellow mosaic virus, ZYMV), της δακτυλιωτής κηλίδωσης του Carica papaya (Papaya ring spot virus, PRSV) και της κίτρινης στιγµάτωσης της κολοκυθιάς (Zucchini yellow fleck virus, ZYFV ). Η ανίχνευση σ'ένα µόνο δείγµα από τα 883 ενός ιού, που αποµονώθηκε µόνο στο φυτοδείκτη Chenopodium quinoa, δηλώνει ότι το συγκεκριµένο φυτικό είδος δεν φιλοξενεί φυτικούς ιούς που να µεταδίδονται µηχανικά. Από τα αποτελέσµατα της µελέτης για την ταυτοποίηση του µοναδικού ιού που βρέθηκε σ'ένα δείγµα φυτού χωρίς εµφανή συµπτώµατα προσβολής, προκύπτει το γεγονός ότι πολύ πιθανόν ο ιός αυτός να είναι µια κοινή αποµόνωση του ιού του λανθάνοντος ιού της κάπαρης (Caper latent carlavirus). Στην προηγούµενη διαπίστωση συνηγορούν: τα αποτελέσµατα του εύρους και της συµπτωµατολογίας των φυτοδεικτών, των ιδιοτήτων του ιού και κυρίως των παρατηρήσεων στο ηλεκτρονικό µικροσκόπιο, τα οποία είναι σύµφωνα µε αυτά που αναφέρονται στην βιβλιογραφία για τον λανθάνων ιό της κάπαρης. Συνοψίζοντας, η παρούσα εργασία απέδειξε ότι το αυτοφυές capparis spinosa δεν παίζει ρόλο στην διαιώνιση των παραπάνω, εξαιρετικά επιζήµιων ιών 40

41 συµβάλλοντας έτσι ουσιαστικά στην απαιτούµενη πληροφόρηση προκειµένου να σχεδιαστεί και να εφαρµοστεί µια αποτελεσµατική στρατηγική µε απώτερο στόχο γενικά στον περιορισµό των αρνητικών επιπτώσεων των αφιδοµεταφερόµενων ιών στα υπαίθρια κολοκυνθοειδή. Με απλά λόγια. µην πυροβολείτε την κάπαρη. 41

42 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ AVGELIS, A.1985.Epidemiological studies of Zucchini yellow fleck virus in Crete, Phytopath. Medit., 24: A.A. Brunt, 1991, Caper vein yellowing (?) nucleorhabdovirus, Viruses of plants. Descriptions and Listes from the VIDE Database [A.A. Brunt and all editors], 291. Gallitelli D., 1991, Caper latent carlavirus, Viruses of plants. Descriptions and Listes from the VIDE Database [A.A. Brunt and all editors], KZIAZEK, D [some weeds as hosts of cucumber mosaic virus.] In:RPP, 1978, No

Ιολογικές ασθένειες κηπευτικών

Ιολογικές ασθένειες κηπευτικών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ιολογικές ασθένειες κηπευτικών Ενότητα 4: Ιοί της τομάτας που μεταδίδονται με αφίδες Νικόλαος Κατής, Βαρβάρα Μαλιόγκα Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου TEI Πελοποννήσου Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία Θέμα Παραγωγική Ανθοκομία Ποικιλίες Καλλιέργεια Απαιτήσεις Γυψοφίλη Προβλήματα Ασθένειες Εχθροί Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΟΛΑΝΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΤΟΜΑΤΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΟΛΑΝΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

φυτοπαθολογία ανθοκηπευτικών

φυτοπαθολογία ανθοκηπευτικών φυτοπαθολογία ανθοκηπευτικών κλάση: Deuteromycetes θαλλός: πολυκύτταρο μυκήλιο σαπρόφυτα παράσιτα αναπαραγωγή: κυρίως αγενώς (ατελής μορφή) τέλεια μορφή: Ασκομύκητες (κυρίως), Βασιδιομύκητες τάξη: Moniliales

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΓΚΙΝΑΡΑ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΓΚΙΝΑΡΑ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΑΓΚΙΝΑΡΑ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΠΟΛΥΕΤΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΠΑΝΤΖΑΡΙΟΥ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΠΑΝΤΖΑΡΙΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΠΑΝΤΖΑΡΙΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΡΙΖΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Ο ΣΠΟΡΟΜΕΤΑ Ι ΟΜΕΝΟΣ ΙΟΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΜΩΣΑΙΚΟΥ ΤΗΣ ΦΑΣΟΛΙΑΣ ΣΕ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΤΟΥ ΟΡΟΠΕ ΙΟΥ ΛΑΣΙΘΙΟΥ» ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΑ :

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΟΛΑΝΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Αρωματικά Φυτά Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Η προσθήκη του κατάλληλου βοτάνου μπορεί να κάνει πιο γευστικό και πιο ελκυστικό κάποιο φαγητό. Η γεύση, όμως, είναι ζήτημα προσωπικής προτίμησης και υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο. Εισαγωγικές Έννοιες. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο. Εισαγωγικές Έννοιες. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Εισαγωγικές Έννοιες Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Καλλιέργεια in vitro (= μέσα σε γυαλί): η καλλιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Κολοκυθάκι ή καλοκαιρινό κολοκύθι (summer squash ή zucchini) Είδος: Cucurbita pepo L. Οικογένεια: Cucurbitaceae (Κολοκυνθοειδή)

Κολοκυθάκι ή καλοκαιρινό κολοκύθι (summer squash ή zucchini) Είδος: Cucurbita pepo L. Οικογένεια: Cucurbitaceae (Κολοκυνθοειδή) ΚΟΛΟΚΥΘΑΚΙ Κολοκυθάκι ή καλοκαιρινό κολοκύθι (summer squash ή zucchini) Είδος: Cucurbita pepo L. Οικογένεια: Cucurbitaceae (Κολοκυνθοειδή) Ως περιοχή καταγωγής του θεωρείται η Κεντρική Αμερική (περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγική Ανθοκομία. Κυκλάμινο. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Παραγωγική Ανθοκομία. Κυκλάμινο. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου TEI Πελοποννήσου Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία Θέμα Παραγωγική Ανθοκομία Ποικιλίες Καλλιέργεια Απαιτήσεις Κυκλάμινο Προβλήματα Ασθένειες Εχθροί Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγική Ανθοκομία. Ορτανσία. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Παραγωγική Ανθοκομία. Ορτανσία. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου TEI Πελοποννήσου Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία Θέμα Παραγωγική Ανθοκομία Ποικιλίες Καλλιέργεια Απαιτήσεις Ορτανσία Προβλήματα Ασθένειες Εχθροί Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΟΛΑΝΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

Α1.Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν με τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή ή τη λέξη Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη(23 ΜΟΝΑΔΕΣ)

Α1.Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν με τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή ή τη λέξη Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη(23 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΑΝΘΟΚΗΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21-02-2016 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΜΠΑΣΤΟΥΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΝΑ ΘΕΜΑ Α Α1.Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν με τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μιλή. Λειτουργός Γεωργίας Α Τμήμα Γεωργίας

Ελένη Μιλή. Λειτουργός Γεωργίας Α Τμήμα Γεωργίας Ελένη Μιλή Λειτουργός Γεωργίας Α Τμήμα Γεωργίας To ελαιόδεντρο Η ελιά και τα προϊόντα της στην Κύπρο Olea europea, Oleaceae Αειθαλές, υποτροπικό. Σχήμα και μέγεθος σε δέντρο ή θάμνο Υπεραιωνόβιο Ριζικό

Διαβάστε περισσότερα

Πατάτες Ποιότητα 3 Να έχουν χαμηλό ποσοστό νιτρικών αλάτων (που ως γνωστό είναι βλαβερά για την υγεία των νεαρών ατόμων) και να μην έχουν υπολείμματα

Πατάτες Ποιότητα 3 Να έχουν χαμηλό ποσοστό νιτρικών αλάτων (που ως γνωστό είναι βλαβερά για την υγεία των νεαρών ατόμων) και να μην έχουν υπολείμματα Πατάτες Πατάτες Ποιότητα 3 Να έχουν χαμηλό ποσοστό νιτρικών αλάτων (που ως γνωστό είναι βλαβερά για την υγεία των νεαρών ατόμων) και να μην έχουν υπολείμματα φυτοφαρμάκων πέραν των επιτρεπτών ορίων, σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΠΙΠΕΡΙΑΣ. Δημήτρης Σάββας ΓεωπονικόΠανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Κηπευτικών Καλλιεργειών

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΠΙΠΕΡΙΑΣ. Δημήτρης Σάββας ΓεωπονικόΠανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Κηπευτικών Καλλιεργειών ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΠΙΠΕΡΙΑΣ Δημήτρης Σάββας ΓεωπονικόΠανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Κηπευτικών Καλλιεργειών Καταγωγή του φυτού Η πιπεριά κατάγεται από την κεντρική Αμερική. Αρχικά η πιπεριά χρησιμοποιήθηκε για

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες»

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες» ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο ασικών Ερευνών (Βασιλικά, Λουτρά Θέρµης) ρ. Ιωάννης Σπανός Τακτικός Ερευνητής «Κρανιά: Μία νέα καλλιέργεια µε πολύτιµες ιδιότητες» Λαµία, 16Μαϊου 2012 Τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΡΑΠΑΝΙΟΥ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΡΑΠΑΝΙΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΡΑΠΑΝΙΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΡΙΖΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

Ιοί ντόπιων ποικιλιών ψυχανθών: παράγοντες υποβάθμισης ή ανάδυσης γονιδίων ανθεκτικότητας;

Ιοί ντόπιων ποικιλιών ψυχανθών: παράγοντες υποβάθμισης ή ανάδυσης γονιδίων ανθεκτικότητας; Ιοί ντόπιων ποικιλιών ψυχανθών: παράγοντες υποβάθμισης ή ανάδυσης γονιδίων ανθεκτικότητας; Ελισάβετ Κ. Χατζηβασιλείου (echatz@aua.gr) Εργαστήριο Φυτοπαθολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Οι ιοί είναι

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγική Ανθοκομία. Λίλιουμ. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Παραγωγική Ανθοκομία. Λίλιουμ. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου TEI Πελοποννήσου Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία Θέμα Παραγωγική Ανθοκομία Ποικιλίες Καλλιέργεια Απαιτήσεις Λίλιουμ Προβλήματα Ασθένειες Εχθροί Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L.

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καταγωγή: Κίνα ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καρπός πλούσιος σε βιταµίνη C ΒοτανικοίΧαρακτήρες ίοικο Φυλλοβόλο, αναρριχώµενο, πολυετές

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγική Ανθοκομία. Γλαδίολος. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Παραγωγική Ανθοκομία. Γλαδίολος. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου TEI Πελοποννήσου Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία Θέμα Παραγωγική Ανθοκομία Ποικιλίες Καλλιέργεια Απαιτήσεις Γλαδίολος Προβλήματα Ασθένειες Εχθροί Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

Ε: Μπορεί το BREVIS να αντικαταστήσει την αραίωση με το χέρι;

Ε: Μπορεί το BREVIS να αντικαταστήσει την αραίωση με το χέρι; Συχνές Ερωτήσεις Ε: Μπορεί το BREVIS να αντικαταστήσει την αραίωση με το χέρι; Α: Η αραίωση με το χέρι συνήθως γίνεται αμέσως μετά τη φυσική καρπόπτωση και είναι χρονοβόρα (5-20 ώρες/στρ) και πολύ ακριβή

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΠΑΜΙΑΣ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΠΑΜΙΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΜΠΑΜΙΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΜΠΑΜΙΑΣ Χαράλαμπος Θανόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ Α. ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΑΙΘΡΟ Η επιτυχία μιας ανθοκομικής καλλιέργειας στην ύπαιθρο εξασφαλίζεται όταν οι συνθήκες είναι οι κατάλληλες για ένα συγκεκριμένο είδος.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΕΝΗΣ ΠΟΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ

ΕΓΓΕΝΗΣ ΠΟΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΕΓΓΕΝΗΣ ΠΟΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ Σπορά τον Απρίλιο σε βάθος 2-3 cm και σε απόσταση 15 cm Μικρή βλαστική ικανότητα σπόρων (περίπου 3-4 έτη) Αδύνατη η πιστή αναπαραγωγή των ποικιλιών Καθυστέρηση εισόδου πρέμνων σε

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Καλιφόρνιας) σε ροδάκινα και νεκταρίνια και επιτραπέζια σταφύλια

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Καλιφόρνιας) σε ροδάκινα και νεκταρίνια και επιτραπέζια σταφύλια Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό Frankliniella occidentalis (Thysanoptera: Thripidae) (κν. θρίπας της Καλιφόρνιας) σε ροδάκινα και νεκταρίνια και επιτραπέζια σταφύλια για εξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΡΑΔΙΚΙΟΥ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΡΑΔΙΚΙΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΡΑΔΙΚΙΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΦΥΛΛΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

Ο κρόκος, το χρυσάφι της ελληνικής γης όπως αποκαλείται, συγκαταλέγεται στα πιο προσφιλή, πολύτιμα και ακριβότερα μπαχαρικά για το άρωμα, το χρώμα,

Ο κρόκος, το χρυσάφι της ελληνικής γης όπως αποκαλείται, συγκαταλέγεται στα πιο προσφιλή, πολύτιμα και ακριβότερα μπαχαρικά για το άρωμα, το χρώμα, GREEK RED SAFFRON Ο κρόκος, το χρυσάφι της ελληνικής γης όπως αποκαλείται, συγκαταλέγεται στα πιο προσφιλή, πολύτιμα και ακριβότερα μπαχαρικά για το άρωμα, το χρώμα, τις φαρμακευτικές και αφροδισιακές

Διαβάστε περισσότερα

Ασθένειες της μηλιάς

Ασθένειες της μηλιάς Ασθένειες της μηλιάς Οι ασθένειες μηλιάς με το μεγαλύτερο ενδιαφέρον από δενδροκομικής και οικονομικής πλευράς είναι: το φουζικλάδιο, το ωίδιο, το βακτηριακό κάψιμο και οι σηψιριζίες (σημαντικότερη η Φυτόφθορα).

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΣΥΚΙΑ Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΒΟΤΑΝΙΚΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ Τάξη των Αγγειόσπερμων Δικότυλων φυτών. Οικογένεια Moraceae, γένος Ficus, είδος Carica.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

Γ1, 3 ο Δημοτικό σχολείο Αρτέμιδας

Γ1, 3 ο Δημοτικό σχολείο Αρτέμιδας Γ1, 3 ο Δημοτικό σχολείο Αρτέμιδας Η φραουλιά Η φράουλα ένα φυτό της άνοιξης. Είναι πολυετές, έρπον κυρίως αλλά και αναρριχώμενο ποώδες φυτό με τριχωτά σύνθετα φύλλα που αποτελούνται από 3 φυλλάρια που

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΝΤΟΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΘΕΜΑ ΝΤΟΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΘΕΜΑ ΝΤΟΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το θέμα με το οποίο θα ασχοληθεί η ομάδα μας είναι η ντομάτα. Σκοπός είναι να γίνει γνώστη η σπουδαιότητα αυτού του αγροτικού προϊόντος. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού έγινε έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή λαχανικών στην αυλή του σχολείου - Πρακτικές συμβουλές

Παραγωγή λαχανικών στην αυλή του σχολείου - Πρακτικές συμβουλές Παραγωγή λαχανικών στην αυλή του σχολείου - Πρακτικές συμβουλές Εργαστήριο Λαχανοκομίας Τμήμα Γεωπονίας ΑΠΘ Επιμορφωτικό σεμινάριο:«καλλιεργώ στην πόλη μου, στο σχολείο μου» Σάββατο 31/10/2015 Περίγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Ιολογία Φυτών

Γενική Ιολογία Φυτών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Γενική Ενότητα 3: Συμπτωματολογία ιολογικών ασθενειών Νικόλαος Κατής - Βαρβάρα Μαλιόγκα Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΞΕΡΟΥ ΚΡΕΜΜΥΔΙΟΥ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΞΕΡΟΥ ΚΡΕΜΜΥΔΙΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΞΕΡΟΥ ΚΡΕΜΜΥΔΙΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΟΛΒΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Τ.Ε.Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Τ.Ε.Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Ο ΙΟΣ ΤΟΥ ΜΩΣΑΙΚΟΥ ΤΟΥ ΜΑΡΟΥΛΙΟΥ : ΕΝΑ ΕΠΙΚΑΙΡΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ» ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ ΓΛΥΠΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2002 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ειδική φυτοπαθολογία οπωροκηπευτικών και φυτών μεγάλης καλλιέργειας 5. Rhizoctonia spp. Sclerotium spp. Sclerotinia spp.

ειδική φυτοπαθολογία οπωροκηπευτικών και φυτών μεγάλης καλλιέργειας 5. Rhizoctonia spp. Sclerotium spp. Sclerotinia spp. ειδική φυτοπαθολογία οπωροκηπευτικών και φυτών μεγάλης καλλιέργειας 5. Rhizoctonia spp. Sclerotium spp. Sclerotinia spp. Rhizoctonia spp. R. solani τέλεια μορφή Βασιδιομύκητας Thanatephorus cucumeris ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO Εργαστήριο 2 ο Υλικό Καλλιέργειας Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΥΛΙΚΟ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ o Ο ζυγώτης εμφανίζει ολοδυναμικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΗ: Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον. Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ.

ΜΕΛΗ: Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον. Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ. ΜΕΛΗ: Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ. Παρασκευόπουλο Ιστορικό Πλαίσιο: - Πρωτοεμφανίστηκε πριν από 5.000 χρόνια στην Αφρική.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΨΙΡΡΙΖΙΕΣ ΑΣΙΚΩΝ ΕΝΤΡΩΝ ΑΠΟ ΜΥΚΗΤΕΣ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ ARMILLARIA

ΣΗΨΙΡΡΙΖΙΕΣ ΑΣΙΚΩΝ ΕΝΤΡΩΝ ΑΠΟ ΜΥΚΗΤΕΣ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ ARMILLARIA ΣΗΨΙΡΡΙΖΙΕΣ ΑΣΙΚΩΝ ΕΝΤΡΩΝ ΑΠΟ ΜΥΚΗΤΕΣ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ ARMILLARIA Εικ.1. Ελάτη προσβεβληµένη από το µύκητα Armillaria mellea. ιακρίνονται οι λευκές µυκηλιακές πλάκες στη βάση του κορµού. Μαίναλο. Εικ.2. Μυκηλιακές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Ανθεκτικότητα Γενικά Η εξέλιξη των καλλιεργούµενων φυτών είναι το αποτέλεσµα φυσικής και τεχνητής επιλογής Η επιλογή για αυξηµένες

Διαβάστε περισσότερα

Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό

Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό 1ο Δημοτικό σχολείο Παλλήνης Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Γ τάξης Το φυτολόγιό μας Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό Επιμέλεια:

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν.

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν. Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν. βλαστορύκτης της ροδακινιάς) σε ροδάκινα και νεκταρίνια για εξαγωγή στη Ρωσία Για φυτοϋγειονομικούς

Διαβάστε περισσότερα

Γενετική Ανθεκτικότητα στις Ασθένειες

Γενετική Ανθεκτικότητα στις Ασθένειες 1 Γενετική Ανθεκτικότητα στις Ασθένειες Γενικά Αντικείμενο της άσκησης αυτής είναι να εξοικειωθούν οι φοιτητές με τον τρόπο που γίνεται η επιλογή φυτών για γενετική ανθεκτικότητα σε μια ή περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΠΡΑΣΟΥ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΠΡΑΣΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΠΡΑΣΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΟΛΒΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΙΚΕΣ ΦΡΟΝΤΙΔΕΣ (2)

ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΙΚΕΣ ΦΡΟΝΤΙΔΕΣ (2) ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΙΚΕΣ ΦΡΟΝΤΙΔΕΣ (2) Έλεγχος ζιζανίων Φυτοπροστασία Έλεγχος κλίματος στα θερμοκήπια Εφαρμογή φυτορυθμιστικών ουσιών Υποβοήθηση καρπόδεσης στις καλλιέργειες θερμοκηπίου Κλάδεμα Υποστύλωση ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο λίπασμα θα ρίξουμε;

Πόσο λίπασμα θα ρίξουμε; Θρέψη φυτού Θρέψη αζώτου: τον Χειμώνα όχι πρόσληψη Ν, Άνοιξη έως και άνθιση έδαφος ψυχρό και απαιτήσεις μηδαμινές άρα ελάχιστη πρόσληψη Ν, με εκβλάστηση μεγάλες απαιτήσεις από αποθηκευμένο Ν και από το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΩΝ & ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Έκδοση 1η 10/4/2017

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΩΝ & ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Έκδοση 1η 10/4/2017 ΠΕΡΟΝΟΣΠΟΡΟΣ Παθογόνο αίτιο: Plasmopara viticola Σε πολλές αµπελουργικές χώρες θεωρείται η σπουδαιότερη ασθένεια του αµπελιού. Στην Κρήτη κατά κανόνα δεν δηµιουργεί µεγάλα προβλήµατα χωρίς να λείπουν όµως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ & ΕΧΘΡΟΙ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΩΝ

ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ & ΕΧΘΡΟΙ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΩΝ Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ε Ι Δ Ο Π Ο Ι Η Σ Ε Ι Σ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Δ/ΝΣΗ ΑΠΟΚ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ & ΣΤ. ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΡ/ΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΦΥΗΣ ΛΥΚΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΛΥΚΙΣΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΦΥΗΣ ΛΥΚΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΛΥΚΙΣΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΦΥΗΣ ΛΥΚΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΛΥΚΙΣΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΛΥΚΙΣΚΟΣ ( HUMULUS LUPULUS) (γερμανικά HOPFEN και αγγλικά HOPS. Ο Γεωπόνος Παύλος Καπόγλου αναφέρθηκε στις δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

FAX: 210-92 12 090. ουσία), GIBBERELLIC ACID - Έχοντας υπόψη:

FAX: 210-92 12 090. ουσία), GIBBERELLIC ACID - Έχοντας υπόψη: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 6 7-2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Αριθ. Πρωτ.: 20928 /ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ταχ. /νση: Λ. Συγγρού

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγική Ανθοκομία. Ποϊνσέτια. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Παραγωγική Ανθοκομία. Ποϊνσέτια. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου TEI Πελοποννήσου Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία Θέμα Παραγωγική Ανθοκομία Ποικιλίες Καλλιέργεια Απαιτήσεις Ποϊνσέτια Προβλήματα Ασθένειες Εχθροί Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (IΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ζωικοί εχθροί ανθοκηπευτικών

ζωικοί εχθροί ανθοκηπευτικών ζωικοί εχθροί ανθοκηπευτικών τετράνυχοι Tetranychus urticae (κοινός τετράνυχος) Panonychys citri (κόκκινος τετράνυχος) οικ.: Tetranychidae κοινός τετράνυχος μορφολογία ακμαίο σχήμα ωοειδές μέγεθος 0,5

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ ΣΥΚΙΑ Καταγωγή: Ν. Αραβία Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Moraceae FicuscaricaL. Βοτανικοί Χαρακτήρες Θηλυκοδίοικο (αρρενοσυκιά-µόνοικο, ηµεροσυκιά θηλυκά άνθη) Φυλλοβόλο Μέτριο έως µεγάλο µέγεθος, µαλακό ξύλο

Διαβάστε περισσότερα

Ασθένειες της Κερασιάς

Ασθένειες της Κερασιάς Ασθένειες της Κερασιάς ΚΟΡΥΝΕΟ Stigmina carpophila ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΡΥΝΕΟΥ Συνθήκες αναπτύξεως: Ο υγρός και βροχερός καιρός αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στην ανάπτυξη της ασθένειας. Οι μολύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

ειδική φυτοπαθολογία οπωροκηπευτικών και φυτών μεγάλης καλλιέργειας 3. Περονόσποροι

ειδική φυτοπαθολογία οπωροκηπευτικών και φυτών μεγάλης καλλιέργειας 3. Περονόσποροι ειδική φυτοπαθολογία οπωροκηπευτικών και φυτών μεγάλης καλλιέργειας 3. κλάση: Oomycetes θαλλός: κοινοκύτταρο μυκήλιο με πλούσια διακλάδωση κυτταρικά τοιχώματα με κυτταρίνη αντί για χιτίνη σαπρόφυτα παράσιτα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-15 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Συστηματική βοτανική των αγγειοσπέρμων (Magnoliophyta) Τα αγγειόσπερμα,

Διαβάστε περισσότερα

Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας

Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας Αθανάσιος Κουκουνάρας Λέκτορας Εργαστήριο Λαχανοκομίας Τμήμα Γεωπονίας ΑΠΘ thankou@agro.auth.gr 9 Μαρτίου 2015, Λάρισα Κύρια σημεία Η ανάγκη για λίπανση Οργανική

Διαβάστε περισσότερα

Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα

Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα Ο Ευκάλυπτος ο torquata όπως όλοι σχεδόν οι ευκάλυπτοι κατάγεται και αυτός από την μακρινή Αυστραλία, και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία)

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) Πριν ξεκινήσεις 1. Επέλεξε το χώρο (νερό, καλό έδαφος) 2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) 3. Ξέχασε κατ αρχήν ευαίσθητα και σπάνια φυτά. Πρώτα περπάτα σε γνωστά μονοπάτια και σ αυτό που

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα αρδευτικών πόρων της καλλιέργειας ελιάς (περίπτωση ΝΗΛΕΑΣ, 2011 και 2013)

Ποιότητα αρδευτικών πόρων της καλλιέργειας ελιάς (περίπτωση ΝΗΛΕΑΣ, 2011 και 2013) ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΠΟΥΖΙΟΥ. Δημήτρης Σάββας ΓεωπονικόΠανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Κηπευτικών Καλλιεργειών

Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΠΟΥΖΙΟΥ. Δημήτρης Σάββας ΓεωπονικόΠανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Κηπευτικών Καλλιεργειών Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΠΟΥΖΙΟΥ Δημήτρης Σάββας ΓεωπονικόΠανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Κηπευτικών Καλλιεργειών Εισαγωγή - προέλευση καρπουζιάς Το σημαντικότερο από τα καλλιεργούμενα κολοκυνθοειδή για υπαίθρια

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγική Ανθοκομία. Ζέρμπερα. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Παραγωγική Ανθοκομία. Ζέρμπερα. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου TEI Πελοποννήσου Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία Θέμα Παραγωγική Ανθοκομία Ποικιλίες Καλλιέργεια Απαιτήσεις Ζέρμπερα Προβλήματα Ασθένειες Εχθροί Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

Ασθένειες ροδακινιάς

Ασθένειες ροδακινιάς Ασθένειες ροδακινιάς Εξώασκος (Leaf Curl, Taphrina deformans), προκαλεί έντονες παραμορφώσεις των φύλλων τον Απρίλιο. Ακολουθεί φυλλόπτωση των προσβεβλημένων δέντρων. Όχι σοβαρό πρόβλημα τις περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Οι ελιές και το ελαιόλαδο αποτελούν βασικό στοιχείο της διατροφής των Ελλήνων από την αρχαιότητα ακόμη. Επίσης αποτελούν ουσιαστικό μέρος της Μεσογειακής δίαιτας για την οποία τόσο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑ

ΑΡΧΕΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΚΡΗΤΗΣ Ταχ. /νση: T.Θ: 2222 Τηλέφωνο: 2810.331290 Καστοριάς και Θερµοπυλών

Διαβάστε περισσότερα

φυτοπαθολογία ανθοκηπευτικών

φυτοπαθολογία ανθοκηπευτικών φυτοπαθολογία ανθοκηπευτικών κλάση: Oomycetes θαλλός: κοινοκύτταρο μυκήλιο με πλούσια διακλάδωση κυτταρικά τοιχώματα με κυτταρίνη αντί για χιτίνη σαπρόφυτα παράσιτα περιβάλλον: υψηλή υγρασία αγενής αναπαραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγική Ανθοκομία. Γαρίφαλο. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Παραγωγική Ανθοκομία. Γαρίφαλο. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου TEI Πελοποννήσου Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία Θέμα Παραγωγική Ανθοκομία Ποικιλίες Καλλιέργεια Απαιτήσεις Γαρίφαλο Προβλήματα Ασθένειες Εχθροί Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

"Η ΓΡΙΠΠΗ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ" ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΣΤΑ ΖΩΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΤΗΝΑ

Η ΓΡΙΠΠΗ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΣΤΑ ΖΩΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΤΗΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Καθηγητής Β. Ι. Κοντός Λ.Αλεξάνδρας 196, Αθήνα, Τ.Κ. 115 21 Τηλ. 210 6445049

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ

Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΘΑΡΩΝ ΣΕΙΡΩΝ ΑΡΑΚΑ ΘΗΡΑΣ (Lathyrus sativus L.) ΕΝΑΝΤΙ ΤΟΥ BYMV ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ: ΑΛΕΞΙΑΔΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τύποι Φυτών. Ετήσια Διετή Πολυετή. Ποώδη. Ξυλώδη

Τύποι Φυτών. Ετήσια Διετή Πολυετή. Ποώδη. Ξυλώδη Τύποι Φυτών Ετήσια Διετή Πολυετή Ποώδη Ξυλώδη Δένδρα Θάμνοι Ανατομική των αγγειωδών φυτών Κύτταρο Ιστός Όργανο Φυτό Υπόγειο μέρος Υπέργειο μέρος Ρίζα Βλαστοί ή στελέχη Προέλευση και ανάπτυξη σπόρων Εγγενής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αναστασία Λαγοπόδη Επίκουρη Καθηγήτρια Φυτοπαθολογίας Γεωπονική Σχολή ΑΠΘ

Αναστασία Λαγοπόδη Επίκουρη Καθηγήτρια Φυτοπαθολογίας Γεωπονική Σχολή ΑΠΘ Αναστασία Λαγοπόδη Επίκουρη Καθηγήτρια Φυτοπαθολογίας Γεωπονική Σχολή ΑΠΘ Ασθένειες των κηπευτικών-κατηγορίες παθογόνων μικροοργανισμών 1. Παθογόνα που διαβιούν στο έδαφος μολύνουν από τις ρίζες ή το λαιμό

Διαβάστε περισσότερα

Γκότζι μπέρρυ ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Lycium barbarum αλλά και L. chinense οικ. Solanaceae,

Γκότζι μπέρρυ ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Lycium barbarum αλλά και L. chinense οικ. Solanaceae, Γκότζι μπέρρυ Lycium barbarum αλλά και L. chinense οικ. Solanaceae, Καταγωγή Κ. Ασία (Κίνα, Θιβέτ). Φυλλοβόλο δένδρο-θάμνος (το L. barbarum μέχρι ύψος 3 μέτρα) με διάρκεια ζωής που μπορεί να ξεπεράσει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μυκητολογικές ασθένειες φυτών μεγάλης καλλιέργειας

Μυκητολογικές ασθένειες φυτών μεγάλης καλλιέργειας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μυκητολογικές ασθένειες φυτών μεγάλης καλλιέργειας Ενότητα 21 η : Κηλιδώσεις φύλλων μηδικής - Ασκοχυτώσεις ψυχανθών Αναστασία Λαγοπόδη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΔΑΦΟΣ Φυσικές ιδιότητες Δομή και σύσταση Χρώμα Βάθος Διαπερατότητα Διαθέσιμη υγρασία Θερμοκρασία Χημικές ιδιότητες ph Αλατότητα Γονιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΩΘΟΥΜΕΝΕΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ

ΠΡΟΩΘΟΥΜΕΝΕΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΠΡΟΩΘΟΥΜΕΝΕΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΑΝΝΑ ΦΟΥΛΙΔΗ Προϊσταμένη του τμήματος Πυρηνοκάρπων - Μηλοειδών Διεύθυνση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΥΠΑΑΤ ΛΑΡΙΣΑ 22-02-2013 ΜΥΡΤΙΛΟ 2 ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ Υψηλό κόστος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ & ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ & ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ & ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ Ζ Ι Ν 30 Ζιζάνια - αναγνώριση & αντιμετώπιση Βλήτο άσπρο Amaranthus albus L. Amaranthaceae AMAAL Tumble pigweed Το άσπρο βλήτο είναι ετήσιο, εαρινό, δικοτυλήδονο φυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΛΑΔΕΜΑ ΤΗΣ ΜΟΥΡΙΑΣ

ΤΟ ΚΛΑΔΕΜΑ ΤΗΣ ΜΟΥΡΙΑΣ ΓΕΩΠΟ ΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΗΡΟΤΡΟΦΙΑΣ & ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑΣ ΤΟ ΚΛΑΔΕΜΑ ΤΗΣ ΜΟΥΡΙΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΙΔΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΟΝ ΜΕΛΟΣ ΔΕΠ: ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΧΑΡΙΖΑΝΗΣ ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Α Χ Λ Α Δ Ι Α - Μ Η Λ Ι Α

Α Χ Λ Α Δ Ι Α - Μ Η Λ Ι Α Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ε Ι Δ Ο Π Ο Ι Η Σ Ε Ι Σ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ Δ/ΝΣΗ ΑΠΟΚ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ & ΣΤ. ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΡ/ΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τύποι Φυτών. Ετήσια Διετή Πολυετή. Ποώδη. Ξυλώδη

Τύποι Φυτών. Ετήσια Διετή Πολυετή. Ποώδη. Ξυλώδη Τύποι Φυτών Ετήσια Διετή Πολυετή Ποώδη Ξυλώδη Δένδρα Θάμνοι Ανατομική των αγγειωδών φυτών Κύτταρο Ιστός Όργανο Φυτό Υπόγειο μέρος Υπέργειο μέρος Ρίζα Βλαστοί ή στελέχη Ιστοί του βλαστού Εφυμενίδα Επιδερμίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ ή ΜΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΝΤΟΜΟ Diabrotica virgifera ΣΤΟΝ ΑΡΑΒΟΣΙΤΟ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ ή ΜΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΝΤΟΜΟ Diabrotica virgifera ΣΤΟΝ ΑΡΑΒΟΣΙΤΟ 1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ ή ΜΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΝΤΟΜΟ Diabrotica virgifera ΣΤΟΝ ΑΡΑΒΟΣΙΤΟ Κατά τη διενέργεια των μακροσκοπικών ελέγχων από τους υπόχρεους (παραγωγούς)

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος

Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Το παρόν άρθρο το θεωρώ συνέχεια των προηγούμενων άρθρων σχετικά με τους ευκαλύπτους και μετά από πολλές ερωτήσεις φίλων μελισσοκόμων σχετικά με την

Διαβάστε περισσότερα

Επίτευξη και προσδιορισμός της βέλτιστης τεχνολογικής ωριμότητας. Κανάκης Γιάννης Γεωπόνος Οινολόγος Mc

Επίτευξη και προσδιορισμός της βέλτιστης τεχνολογικής ωριμότητας. Κανάκης Γιάννης Γεωπόνος Οινολόγος Mc Επίτευξη και προσδιορισμός της βέλτιστης τεχνολογικής ωριμότητας Κανάκης Γιάννης Γεωπόνος Οινολόγος Mc Ποιότητα Σταφυλιών Στάδια Ανάπτυξης της Ράγας Δυνατότητα Επίτευξης Βέλτιστης Τεχνολογικής Ωριμότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΣΤΑΝΙΑ. Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση:

ΚΑΣΤΑΝΙΑ. Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση: ΚΑΣΤΑΝΙΑ Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση: Οικ.: Faqgaceae Castanea mollissima (κινέζικη Καστανιά) Α: έλκος και μελάνωση C. crenata (Ιαπωνική Καστανιά) Α: έλκος και μελάνωση C. sativa (Ευρωπαϊκή Καστανιά)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΦΑΓΩΣΙΜΑ ΧΟΡΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ... Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

ΤΑ ΦΑΓΩΣΙΜΑ ΧΟΡΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ... Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια ΤΑ ΦΑΓΩΣΙΜΑ ΧΟΡΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ... Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια Φόρτα είναι η γενική ονομασία για τα πράσινα φυλλώδη φυτά. Ο όρος "χόρτα" χρησιμοποιείται επίσης στη μαγειρική για να περιγράψει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΡΙΚΟΚΙΑ ΒΕΡΙΚΟΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μετρίου έως µεγάλου µεγέθους, βλάστηση πλαγιόκλαδη

ΒΕΡΙΚΟΚΙΑ ΒΕΡΙΚΟΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μετρίου έως µεγάλου µεγέθους, βλάστηση πλαγιόκλαδη ΒΕΡΙΚΟΚΙΑ Καταγωγή: Κεντρική Ασία Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Rosaceae Prunus armeniaca Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μετρίου έως µεγάλου µεγέθους, βλάστηση πλαγιόκλαδη Φύλλα Απλά, κατ εναλλαγή, καρδιόσχηµα,

Διαβάστε περισσότερα

Εικ. 1: Τέλειο έντομο E. orientalis με χαρακτηριστικό καστανό χρωματισμό.

Εικ. 1: Τέλειο έντομο E. orientalis με χαρακτηριστικό καστανό χρωματισμό. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ Δ/ΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ Π.Ε. ΑΡΓΟΛΙΔΑΣ Ταχ. Δ/νση : Παρ. οδός Ναυπλίου-Νέας Κίου Ταχ.Κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

Α Χ Λ Α Δ Ι Α Μ Η Λ Ι Α

Α Χ Λ Α Δ Ι Α Μ Η Λ Ι Α Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ε Ι Δ Ο Π Ο Ι Η Σ Ε Ι Σ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ Δ/ΝΣΗ ΑΠΟΚ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ & ΣΤ. ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΡ/ΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα