Επίκεντρα αναψυχής και πολιτισμού ως μοχλός ανάπτυξης. Μελέτη περίπτωσης στο Εμπορικό Τρίγωνο της Αθήνας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επίκεντρα αναψυχής και πολιτισμού ως μοχλός ανάπτυξης. Μελέτη περίπτωσης στο Εμπορικό Τρίγωνο της Αθήνας"

Transcript

1 Επίκεντρα αναψυχής και πολιτισμού ως μοχλός ανάπτυξης. Μελέτη περίπτωσης στο Εμπορικό Τρίγωνο της Αθήνας Κυριακίδης Χαράλαμπος Υποψ. ρ. Σχολή Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχ.,Ε.Μ.Π. Σιόλας Άγγελος Καθηγητής Πολεοδομικού Σχεδιασμού, ΣΑΤΜ, Ε.Μ.Π. Περίληψη Η αστική αναγέννηση ή ανασυγκρότηση, όπως αλλιώς είθισται να συναντάται στην ελληνόγλωσση βιβλιογραφία ο αγγλόφωνος όρος urban regeneration, αποτελεί διαδικασία στην οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί πληθώρα μέσων προς επίτευξη των στόχων της που έγκεινται στην προώθηση μιας γενικότερης ανάπτυξης, τόσο σε οικονομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Βασικά τέτοια μέσα αποτελούν ο πολιτισμός και η ψυχαγωγία, η χρήση των οποίων, σε συνδυασμό με την ιστορική μνήμη των περιοχών, αποτέλεσε εδώ και πολλά χρόνια μια από τις βασικές δομές οργάνωσης προγραμμάτων ανασυγκρότησης κέντρων πόλεων τόσο σε χώρες της Ευρώπης όσο και στην Ελλάδα, με αποτελέσματα ιδιαίτερα επιτυχημένα. Έτσι, θεωρούνται πρωτεύοντα εργαλεία αστικής ανάπτυξης και ανέλιξης των πόλεων στη διεθνή ιεραρχία του αστικού συστήματος που εφαρμόζεται με ποικίλους τρόπους και μεθόδους, όπως αυτή του εξευγενισμού, της ανάπλασης αλλά και της «οργανικής» προώθησης σχετικών λειτουργιών. Αντικείμενο της συγκεκριμένης ανακοίνωσης είναι η αποτύπωση της πολιτιστικής φυσιογνωμίας και του ψυχαγωγικού χαρακτήρα του ανατολικού τμήματος του εμπορικού τριγώνου (Ε.Τ.) της Αθήνας. Ο στόχος της εργασίας έγκειται στη διερεύνηση του ζητήματος κατά πόσο ο πολιτισμός και η φυσιογνωμία της περιοχής συνετέλεσαν στη διαδικασία ανάπτυξής της. Για να δοθεί απάντηση σε αυτό το ερώτημα πραγματοποιείται ποιοτική έρευνα με ερωτηματολόγια και καταγραφή της ανθρώπινης συμπεριφοράς, με τις μεθόδους της παρατήρησης και του flaneuring. Η βιβλιογραφική επισκόπηση και η συγκριτική μελέτη αποτελούν σημαντικά μέσα αντίληψης των διαδικασιών που λαμβάνουν χώρα σε τέτοιες περιοχές και επιτρέπει την εξαγωγή ασφαλέστερων πορισμάτων. Η ανάλυση που παρουσιάζεται εστιάζει στη διατύπωση των τάσεων για την περιοχή μελέτης και ταυτόχρονα αποτελεί άλλη μια μελέτη περίπτωσης που επιβεβαιώνει τη σημασία του πολιτισμού ως μέσο αστικής ανάπτυξης. Λέξεις Κλειδιά Πολιτισμός, αστική ανασυγκρότηση, φυσιογνωμία, κέντρο πόλης, αστική ανάπτυξη Abstract Urban regeneration is a process that can use a series of means in order to gain the goal of a general development in an economic level as well as in a social one. Culture and entertainment consist of such means. These disciplines, in collaboration with the preservation of the historical memory of a city, were used in many regeneration and renewal projects across Europe as well as Greece. The results were absolutely successful and thus it is believed that culture and entertainment are some of the main tools for urban development. Indeed, it is considered that culture and entertainment, as parts of processes of gentrification, renewal, regeneration or unplanned redevelopment and reconstruction of urban space, can contribute to the advancement of cities in the international hierarchy of the urban system.

2 The main object of this specific study is the depiction of cultural and recreational identity of the eastern part of the commercial triangle (C.T.) of Athens. The goal of this paper is to investigate whether cultural and recreational identity of this specific area has contributed in its development process. Different methods of qualitive research were used in order to answer this research question. Interviews through or without questionnaires, record of human behavior through observation and flaneuring were some of these methods. Additionally, literature review and comparative study are some of the means used to formulate safer results. Finally, it should be noted that this paper presents another case study that confirms the importance of culture as a means of urban development. Key Words Culture, urban regeneration, identity, city centre, urban development. 1. Εισαγωγή Το δεύτερο μισό του 20 ου αιώνα ήταν μια περίοδος ραγδαίων εξελίξεων και διαφοροποιήσεων για τις ευρωπαϊκές πόλεις σε επίπεδο τόσο πολεοδομικό όσο και κοινωνικό και οικονομικό, λόγω μιας ευρύτερης δομικής αλλαγής (structural change) (Phelps, 2010-εισήγηση), αυτής της μεταλλαγής της παραγωγικής δομής από το δευτερογενή στον τριτογενή παραγωγικό τομέα (Αναστασιάδης, κ.ά., 2012, σ. 325). Συνέπεια αυτών των διαφοροποιήσεων ήταν η πολεοδομική παρακμή περιοχών και μεγάλων τμημάτων των πόλεων, που αποτέλεσαν έκτοτε πληγή για τις ίδιες τις πόλεις. Αυτήν την πληγή πολλοί ερευνητές προσπαθούν να θεραπεύσουν με ποικίλες μεθόδους, μια εκ των οποίων είναι η αναμόρφωση, ή καλύτερα, αναζωογόνηση αστικών περιοχών με τη χρήση του πολιτισμού ως βασικό αναπτυξιακό στοιχείο. Πράγματι, ο πολιτισμός και η ψυχαγωγία αποτελούν βασικά εργαλεία στα χέρια των ερευνητών του αστικού χώρου για την επίτευξη του στόχου της αστικής ανάπτυξης (Montgomery, 2003, σ. 294,Smith, 2007, σ. xiii και έφνερ κ.ά., 2009, σ. 829) που έχει ήδη εφαρμοστεί σε περιοχές παρηκμασμένες, ως μέσο ομαλής μετάβασης των οικονομιών της βιομηχανικής περιόδου στη μεταβιομηχανική (Yelinek, 2009, Σουλιώτης, 2009, σ. 666, Hall, 2000, σ. 640 και Biancini, 1993, σ. 22) με σκοπό την αποφυγή μιας σειράς αρνητικών επιπτώσεων από την απότομη και βίαιη αυτή μετάβαση (Miles and Paddison, 2005, σ. 889). Έως τώρα έχει παρατηρηθεί η χρήση πολιτιστικών στρατηγικών είτε ως συνδυαστικό μέσο τοπικής οικονομικής πολιτικής (Bianchini, 1993, σ. 22 και Σουλιώτης, 2009, σ. 666) είτε ως «μια στρατηγική από μόνη της [ ] για να προσεγγίσει και να διατηρήσει διεθνείς επενδύσεις» (Bianchini, 1993, σ. 22). Γίνεται, λοιπόν, εμφανής η χρήση τους ως μέσο επίτευξης, κυρίως, οικονομικών στόχων, στα χνάρια των πολεοδόμων της δεκαετίας του 80 (Γοσποδίνη, 2006, σ. 31), χωρίς, όμως, να παρακάμπτονται οι ποικίλες θετικές επιδράσεις σε κοινωνικό επίπεδο, όπως η προώθηση της κοινωνικής ισορροπίας και της βελτίωσης της ποιότητας ζωής των κατοίκων. Έτσι, ο πολιτισμός -αλλά και η αναψυχή που συνήθως συνδυάζεται με τον πολιτισμό- μεταφράζεται σε όρους επένδυσης, εισοδήματος, εργασίας (Bianchini, 1993, σ. 22), τουρισμού (Yelinek, 2009) και ταυτόχρονα κοινωνικής ευημερίας. Ωστόσο, η συσχέτιση του πολιτισμού με την αναπτυξιακή διαδικασία είναι διττή και αμφίδρομη. Όπως διατείνεται ο Scott (1997, σ. 324), ο σταθερός ρυθμός ανάπτυξης των πολιτιστικών δραστηριοτήτων προέρχεται από την αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος και του ελεύθερου χρόνου των νέων ατόμων της μεσαίας τάξης στις ανεπτυγμένες κοινωνίες. Κατ επέκταση, ο πολιτισμός δε λειτουργεί μόνο ως μέσο ανάπτυξης αλλά και ως αποτέλεσμα της αναπτυξιακής διαδικασίας την οποία μια νέα μέση τάξη, η δημιουργική τάξη (creative class), κατά το Florida (2002), ή η πληροφοριακή τάξη (informational class), κατά τον Castells (1989 σε Clarket.al, 2002, σ. 497), επιζητά, κάνοντας εμφανή, για άλλη μια φορά, την πόλη πεδίο αποτύπωσης της κοινωνικο-οικονομικής βάσης στο χώρο (Σαρηγιάννης, 1979 σε ημόπουλος και Σιόλας, 2009, σ. 747).

3 Σύμφωνα με τους Clark et. al (2002) το μοντέλο της δημιουργικής πόλης και η επιτυχία του στηρίζονται στο γεγονός πως μορφωμένοι και ταλαντούχοι επαγγελματίες κυρίως στο χώρο της κατανάλωσης και του πολιτισμού (Llyod, 2002, σ. 519) προτιμούν και επιλέγουν να ζουν σε πόλεις και περιοχές που διακρίνονται για την ποιότητα του αστικού χώρου. Μάλιστα, όπως χαρακτηριστικά σημειώνει η Γοσποδίνη (2006, σ. 32), τα άτομα της δημιουργικής τάξης επιλέγουν συνήθως τα κέντρα των πόλεων λόγω της ιδιαίτερης αισθητικής τους και της ποικιλίας ως προς τις διάφορες δραστηριότητες, δημιουργώντας ένα συγκεκριμένο μοναδικό χαρακτήρα. Ο πολιτισμός, συνδυαζόμενος με την οικονομία του ελεύθερου χρόνου, φαίνεται στην περίπτωση αυτή να είναι το σημαντικότερο στοιχείο που συγκεντρώνει τη δημιουργική τάξη. Ωστόσο, άξιο αναφοράς είναι πως το μέσο που κάνει εμφανή τον πολιτιστικό χαρακτήρα είναι η συγκέντρωση των δραστηριοτήτων (spatial concentration) (Chatterton, 2000, σ. 393, Λουκαίτου- Σιδέρη, 2006, σ. 56). Πράγματι, η γειτνίαση ομοειδών και σχετιζόμενων δραστηριοτήτων (McCann, 2002, σ. 98) και η δημιουργία επικέντρου (cluster) αποτελεί μια «κλασσική» μέθοδο, που παρά του ότι αρχικά διατυπώθηκε ως υπόδειγμα για τη βιομηχανική παραγωγή, είναι ένα γενικευμένο φαινόμενο (fractal phenomenon), σύμφωνα με τον Porter (2008, σ. 215) και έτσι μπορεί να βρει εφαρμογή και σε άλλους τύπους οικονομικής δραστηριότητας, όπως στην εν λόγω περίπτωση. Για το λόγο αυτό, συχνά παρατηρούνται πολιτικές συγκέντρωσης πολιτιστικών επιχειρήσεων (institutionally developed), παρότι ορισμένες φορές η δημιουργία επικέντρων δεν αποτελεί απόρροια πολεοδομικών πρακτικών (originally developed) (Mommaas, 2004, σ. 508, Καραχάλης, 2010, σ. 424, Καραχάλης και έφνερ, 2011), που στοχεύουν τόσο στην ευημερία των επιχειρήσεων αυτών καθ αυτών όσο και την άνθηση και την εμπορική προώθηση της περιοχής. Ειδικά για τα πολιτιστικά επίκεντρα έχουν πραγματοποιηθεί πολλές μελέτες που αναλύουν τόσο τον τρόπο οργάνωσής τους, τη λειτουργία τους και τα αποτελέσματά τους. Μάλιστα, θεωρείται πως η δημιουργία επικέντρων αποτελεί ένα φαινόμενο που αρχίζει να ανεξαρτητοποιείται από την αρχική ιδέα και να έρχεται σε μια νέα φάση, μια ώριμη φάση, όπου το clustering σχετίζεται με ένα μεγάλο εύρος δραστηριοτήτων που συγκεντρώνονται, με την αύξηση της εδαφικής έκτασης των συγκεντρώσεων και με τη λειτουργική εξειδίκευση των clusters. Η τελευταία παρατήρηση, ειδικά, είναι πολύ σημαντική μιας που η εξειδίκευση των επιχειρήσεων των πολιτισμικών επικέντρων, πλέον, φτάνει σε τέτοιο σημείο ώστε να γίνεται λόγος για μονολειτουργικά επίκεντρα, τα οποία είτε εξελίχθηκαν από πολυλειτουργικά σε μονολειτουργικά με την πάροδο των ετών είτε δημιουργήθηκαν έτσι εξ αρχής (Γοσποδίνη, 2006, σ. 33). Χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιων εξειδικευμένων πολιτιστικών περιοχών είναι το cluster pop μουσικής και ψυχαγωγίας στο Westergasfabriek του Άμστερνταμ και το cluster ψυχαγωγίας στο Witte de Withstraat του Ρότερνταμ (Γοσποδίνη, 2006, σ.σ ) αποδεικνύοντας πως τα ψυχαγωγικά επίκεντρα αποτελούν μια από τις μορφές πολιτιστικού επικέντρου. Σε επίπεδο πολιτιστικών επικέντρων η κύρια παράμετρος είναι η «επιτυχία» τους, μιας που μόνο έτσι γίνονται αποδεκτά από το κοινό και επιτυγχάνονται οι δύο παραπάνω στόχοι. Ο Montgomery (2003, σ. 295) σημειώνει πως η επιτυχία ενός πολιτιστικού επικέντρου στηρίζεται σε παράγοντες που έχουν να κάνουν με την αστική εικόνα και λειτουργία, οι οποίοι είναι: η δραστηριότητα (activity), η μορφή (form) και η σημασιοδοσία (meaning) του χώρου. Πιο συγκεκριμένα, το πρώτο χαρακτηριστικό σχετίζεται με τη συνύπαρξη λειτουργιών και χρήσεων ομοειδών μεν, αλλά με ποικίλα ωράρια, δε, ώστε να επιτυγχάνεται η πολυδιάστατη λειτουργία του χώρου σε ένα μεγάλο εύρος του εικοσιτετραώρου και έτσι να καθίστανται ασφαλείς (Oc and Tiesdell, 1997). Το δεύτερο χαρακτηριστικό έγκειται στη μορφή του δομημένου περιβάλλοντος, μιας που τα πολιτιστικά επίκεντρα στηρίζονται στην προβολή και ανάδειξη της ιστορικής μνήμης των περιοχών (Λουκαίτου-Σιδέρη, 2006, σ. 56), που πολλές φορές είναι «κρυμμένη» και υποβαθμισμένη (Χανιώτη, 2008), μέσα από τη διατήρηση του χαρακτήρα στο αντιφατικό πλαίσιο της εξέλιξης. Με αυτόν τον τρόπο, η περιοχή αποτελεί ένα

4 ενιαίο και αδιαίρετο κομμάτι της πόλης που, συνεχώς εξελίσσεται και διαφοροποιείται με αποτέλεσμα την ταύτιση μέσα από τις αντιθέσεις (Παπαϊωάννου, 2008, σ. 1). Το τρίτο χαρακτηριστικό τέτοιων περιοχών είναι η σημασία και τα νοήματα που εκπορεύονται από το χώρο, μιας που η δημιουργικότητα σχετίζεται απόλυτα με το συμβολισμό και το νόημα. Η αναγνώριση των μηνυμάτων ενός χώρου, και συγκεκριμένα του αστικού χώρου, είναι αυτή που προσελκύει χρήστες με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και τους δημιουργούν την αίσθηση του «ανήκω», καθιστώντας τον «ταυτοτικό» (Frampton, 1987, σ. 271), μιας που είναι οι δέκτες της κοσμοαντίληψης που μεταφέρει το κάθε αρχιτεκτονικό-αστικό αντικείμενο (Lefebvre, 1981, σ. 26), που επιτρέπει τη διάδραση μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού συμβάλλοντας στην ενοποίηση του αστικού χώρου (Penerai et. al, 2004, σ. vii) που αποτελεί έκφραση του ιδιωτικού χώρου (Schumacher, 1991, σ. 52) και, κατ επέκταση, των κατοίκων και των εργαζομένων στην περιοχή. Έτσι, συνεπάγεται πως οι τρεις αυτοί παράγοντες που περισσότερο φαίνεται να προσεγγίζουν κοινωνικές πτυχές της πόλης, εκ πρώτης όψεως, ενέχουν σημαντική θέση στην πρώθηση και την ανάπτυξη των αστικών τμημάτων. Την άποψη αυτή υποστηρίζουν και οι έφνερ κ.ά. (2009, σ. 829) που αναφέρουν πέντε σημεία τα οποία υποδηλώνουν τη συνεισφορά του πολιτισμού στην ανάπτυξη των πόλεων, που αν ομαδοποιηθούν επικεντρώνουν στους τρεις παράγοντες του Montgomery. Με δεδομένο το παραπάνω θεωρητικό υπόβαθρο, στις επόμενες σελίδες θα προσπαθήσουμε, εν συντομία, να καταδείξουμε τη μη σχεδιασμένη και σχεδόν αυθόρμητη εφαρμογή διεθνώς αναγνωρισμένων πολιτιστικών στρατηγικών αστικής αναζωογόνησης στο κέντρο της ελληνικής πρωτεύουσας. 2. Μελέτη περίπτωσης ενός νέου πολιτιστικού επικέντρου στο Εμπορικό Τρίγωνο της Αθήνας 2.1. Σκοπιμότητα και στοχοθεσία Παρά του γεγονότος πως οι πολιτιστικές στρατηγικές αναζωογόνησης εξαπλώνονται όλο και περισσότερο, η σχετική βιβλιογραφία εστιάζει κυρίως σε χώρες της ευρωπαϊκής ύσης και των ΗΠΑ, με αποτέλεσμα οι σχετικές αναλύσεις να περιορίζονται στις εκεί κοινωνικο-οικονομικοπολιτικές δομές (Σουλιώτης, 2009, σ. 665) μη επιτρέποντας την εξαγωγή συμπερασμάτων για την εφαρμογή και το μέλλον τέτοιων στρατηγικών σε περιοχές όπου διαφορετικές συνθήκες και νοοτροπίες κυριαρχούν. Ο Moughtin (2003, σ. 88) σημειώνει, χαρακτηριστικά πως «είναι σχετικά επικίνδυνο να προσπαθήσει κανείς να εφαρμόσει σχεδιαστικά πρότυπα που μπορεί να είναι αποτελεσματικά σε ένα συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο ή σε ένα μέρος με συγκεκριμένη κουλτούρα, σε διαφορετικό χρόνο και μέρος» Η συγκεκριμένη ανακοίνωση εξετάζει τη συσπείρωση μικρών επιχειρήσεων με προσανατολισμό την τέχνη, την αναψυχή και την οικονομία ελεύθερου χρόνου στο ανατολικό τμήμα του Ε.Τ. της Αθήνας και έτσι εστιάζει σε οικονομικούς όρους της αστικής ανάπτυξης. Εστιάζει δηλαδή, περισσότερο, στην οικονομία του ελεύθερου χρόνου σε αυτό το επίκεντρο δημοφιλούς ψυχαγωγίας στο κέντρο της Αθήνας. Ταυτόχρονα, όμως, έχει και ένα δεύτερο σκέλος, αυτό της κοινωνικής ευημερίας και της ικανοποίησης των επιθυμιών των χρηστών του χώρου. Έτσι, δύναται να αποτυπωθεί σφαιρικά η συσχέτιση μεταξύ πολιτιστικών και ψυχαγωγικών επικέντρων και οικονομικής ανάπτυξης Μεθοδολογία Η έρευνα διεξήχθη κατά τον Απρίλιο του 2013 και είχε δύο διακριτά στάδια. Κατά το πρώτο στάδιο (προκαταρκτική ανάλυση) πραγματοποιήθηκε βιβλιογραφική επισκόπηση σε αντίστοιχες μελέτες και έρευνες, όπως επίσης και στο θεωρητικό υπόβαθρο που έγκειται της συγκεκριμένης επιστημονικής περιοχής. Το δεύτερο και κύριο στάδιο περιλαμβάνει τα εξής υποστάδια: ορισμός περιοχής μελέτης (Π.Μ.), που αποτυπώνεται στην εικόνα 1, γενική αντίληψη της περιοχής, λεπτομερή ανάλυση, συλλογή στοιχείων, επεξεργασία των τελευταίων και εξαγωγή

5 Εικόνα 1: Οριοθέτηση περιοχής μελέτης (ΠΜ) Πηγή: Ιδία Επεξεργασία συμπερασμάτων. Όπως γίνεται αντιληπτό, η έρευνα πεδίου, που έπαιξε σημαντικό ρόλο στα στάδια αυτά, εστίασε στην επίσκεψη της Π.Μ. επιτρέποντας, έτσι, την παρατήρηση, τη διεξαγωγή συνεντεύξεων και τη συμπλήρωση ερωτηματολογίου, σημαντικών μεθόδων εθνογραφικής έρευνας, που χρησιμοποιήθηκαν σε μελέτες αστικού σχεδιασμού και πολιτισμικών σπουδών (Lynch, 1960, σ. 140, Whyte, 1980, σ. 16, Σουλιώτης, 2009, σ. 668 και Kyriakidis, 2011, σ.8). Οι παραπάνω μέθοδοι συνεισέφεραν με διαφορετικούς τρόπους στην αποκρυστάλλωση τεκμηριωμένης γνώμης για τη φυσιογνωμία της περιοχής και την επιτυχή ή μη λειτουργία της. Η παρατήρηση, και η ταυτόχρονη περιπλάνηση με τη μέθοδο του flaneuring (Kyriakidis, 2010, σ.8), συνέβαλε αισθητά στην κατανόηση της κοινωνικής συμπεριφοράς (social behavior) (Mehta, 2009, σ. 31), ενώ οι συνεντεύξεις και τα ερωτηματολόγια βοήθησαν τους ερευνητές να σχηματίσουν άποψη για τη λειτουργία της περιοχής και των επιχειρήσεων τέχνης και αναψυχής

6 στην Π.Μ. Η έρευνα προς τις επιχειρήσεις στόχευε τόσο στη συλλογή γνωμών και γνώσεων για την ανάπτυξη προβληματισμών (Γκόνη και έφνερ, 2011), αντικειμενικός στόχος της έρευνας στους χρήστες, όσο και στην επαλήθευση υποθέσεων που είχαν εξ αρχής γίνει. Συνολικά, στην έρευνα συμμετείχαν 41 επιχειρήσεις του δημιουργικού κλάδου, σε σύνολο 50 που ερωτήθηκαν και αρνήθηκαν της συμμετοχής τους. Η έρευνα συνεχίστηκε και σε εμπορικές επιχειρήσεις (π.χ. καταστήματα λευκών ειδών, εξοπλισμού, κ.λ.π.) και επισκέπτες της περιοχής, με στόχο τη διαπίστωση μιας γενικότερης άποψης για τη φυσιογνωμία της περιοχής Ανάδυση του ψυχαγωγικού διπόλου Αγία Ειρήνη-πλατεία Καρύτση Την τελευταία τριακονταετία παρατηρήθηκε η δημιουργία αρκετών συσπειρώσεων ψυχαγωγικού και πολιτιστικού χαρακτήρα στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας. Όπως ακριβώς έγινε στις πόλεις της υτ. Ευρώπης και των ΗΠΑ (Κατσάρα και Γοσποδίνη, 2009, σ. 585, Σουλιώτης, 2009, σ. 665, έφνερ κ.ά., 2009, σ. 829), έτσι και στην Αθήνα, η δημιουργία αστικών-βιοτεχνικών κενών στον κεντρικό πυρήνα της πόλης δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την εγκατάσταση δραστηριοτήτων αναψυχής και πολιτισμού, που πλέον στεγάζονται σε διαμορφωμένους πρώην βιοτεχνικούς ή βιομηχανικούς χώρους (Κουτρούμπη, 2010, σ. 2-3, Λουκογεωργάκη κ.ά., 2012). Αρχικά, οι περιοχές του Γκαζίου (Γκαζοχώρι) και του Ψυρρή ήταν αυτές όπου ο πολιτισμός εισέβαλε δυναμικά (Λιάλιος, 2010), αυθόρμητα αρχικά (Καραχάλης, 2010, σ. 467) και, στην πορεία, μέσα από μια διαδικασία εξευγενισμού (Πατατούκα και Πατατούκας, 2010, σ. 478, Φραγκόπουλος κ.ά., 2010, σ. 561). Όταν όμως, το διαθέσιμο κτιριακό απόθεμα της περιοχής εξαντλήθηκε, τότε παρατηρήθηκε το φαινόμενο του «ξεχιλίσματος» (overspill) σε γειτονικές περιοχές, όπως το Μεταξουργείο και το ανατολικό τμήμα του Ε.Τ. του κέντρου των Αθηνών, που αποτελεί και την Π.Μ. για τη συγκεκριμένη εργασία. Η δημιουργία της συγκεκριμένης ψυχαγωγικής συσπείρωσης στην Π.Μ. έχει δύο βασικά χαρακτηριστικά που είναι κοινά με τις όμορες πολιτιστικές περιοχές (Ψυρρή, Γκάζι). Το πρώτο κύριο χαρακτηριστικό έχει να κάνει με το μέγεθος των επιχειρήσεων πολιτιστικής οικονομίας και οικονομίας ελεύθερου χρόνου και τα κοινωνικά και επαγγελματικά χαρακτηριστικά των επιχειρηματιών. Το 61% των επιχειρήσεων που μετείχαν της έρευνας είναι πολύ μικρές επιχειρήσεις 1, εκ των το 53% απασχολεί λιγότερους από 5 εργαζομένους συμπεριλαμβανομένων και των ιδιοκτητών. Ως προς την κοιωνικο-επαγγελματική προέλευση των ιδιοκτητών των διαφόρων επιχειρήσεων παρουσιάζεται μια ανομοιομορφία, όπως ακριβώς και στην περιοχή του Ψυρρή, που είναι συνηθισμένο φαινόμενο στους επαγγελματίες του χώρου (Σουλιώτης, 2009, σ. 668).Μεγάλο ποσοστό εξ αυτών έχει γνωσιολογικό υπόβαθρο οικονομικών σπουδών (29%) και σπουδών μηχανικών (20%), ενώ σημαντικό είναι το ποσοστό των καλλιτεχνών (23%). Οι περισσότερες επιχειρήσεις ιδρύθηκαν για πρώτη φορά στην Π.Μ. (86%), ενώ αρκετοί ερωτώμενοι δραστηριοποιήθηκαν για πρώτη φορά στο χώρο της οικονομίας του ελεύθερου χρόνου, τόσο λόγω προσωπικού ενδιαφέροντος για τον τομέα (25%), όσο και γιατί επεδίωκαν να επιτύχουν στην πρόκληση που η σύσταση και η ανάδειξη μιας επιχείρησης σηματοδοτούσε (17%). Ένας ακόμη σημαντικός λόγος, βέβαια, ήταν η κερδοφόρος φύση των πολιτιστικών και ψυχαγωγικών επιχειρήσεων. Το 14% των ερωτώμενων σημείωσε πως ξεκίνησαν την επιχείρησή τους, λόγω της δυνατότητας για απόκτηση περισσοτέρων χρημάτων. Το δεύτερο χαρακτηριστικό, έχει να κάνει με τις πολιτισμικές ταυτότητες των επιχειρήσεων. Στην Π.Μ. επικρατεί, κυρίως, ο κοινός εναλλακτικός, avant-garde χαρακτήρας των χώρων αναψυχής (bars, café, θέατρα). Αντίθετα, στους χώρους εστίασης κυριαρχεί η αντιφατική αίσθηση της αθηναϊκής ταβέρνας και της πολυπολιτισμικής κουλτούρας. Ο χαρακτήρας αυτός, σημασιοδοτικά, συνδυάζει τη γενικότερη τάση για πειραματισμό στην τέχνη και την αισθητικοποίηση του υποβαθμισμένου κατασκευασμένου περιβάλλοντος με την ιστορία της περιοχής, παρουσιάζοντας το πέρασμα από την εύπορη κοινωνία της περιοχής κατά τη 1 Για πληροφορίες σχετικά με τον ορισμό των πολύ μικρών επιχειρήσεων, πρβλ σε European Commision (2007).

7 δεκαετία του 60 (Μιλτιάδης, 2011, σ. 26) σε μια κοινωνία λούμπεν, με «το χαρακτήρα του διαφορετικού, ίσως και του περιθωριακού, ακόμα και του μη αποδεκτού» (Καραϊσκου, 2009, σ. 621) και τη διευρυνόμενη παγκοσμιοποίηση. Οι κοινές αυτές πολιτισμικές επιλογές που δημιουργούν μια εμφανή αντίθεση, δημιουργούν ένα πλούσιο μωσαϊκό μορφών με ιδιαίτερη φυσιογνωμία που προσδίδει και μια νέα ταυτότητα που θα χαρακτηρίζει την περιοχή (Γοσποδίνη και Μπεριάτος, 2006:172). Αναφέρει σχετικά, ο Van Beusekom (2004:307): «Σήμερα, η πολιτιστική κληρονομιά είναι δημοφιλής ως μια στρατηγική, ως ένα στυλ που μπορεί να συνδυαστεί με άλλα στυλ για να δημιουργηθεί ένα τέλειο μεταμοντέρνο περιβάλλον [...] με σκοπό την επίτευξη πολιτισμικο-ιστορικών πολύτιμων περιβαλλόντων» Η περιοχή, γίνεται, πλέον, αντιληπτή ως «τόπος», δηλαδή, ένας χώρος μοναδικός και ξεχωριστός με ατομικά χαρακτηριστικά που τον προσδιορίζουν (Massey and Jess, 1995, σ. σ ), μιας που δεν έχει μοναδικές «ταυτότητες», αλλά είναι γεμάτη από εσωτερικές συγκρούσεις, δεν παρουσιάζει μια οριοθέτηση στη διαίρεση, αφού η διαίρεση είναι το χαρακτηριστικό στο οποίο στηρίζεται η ιδέα, δεν παρουσιάζει στατικότητα και τέλος, χαρακτηρίζεται από μοναδικότητα, που συνεχώς αναπαράγεται (Harvey, 2000). Παρότι στα προηγούμενα δύο σημεία παρουσιάζονται αρκετές ομοιότητες με τις όμορες περιοχές του Γκαζίου και του Ψυρρή, υπάρχουν δύο ακόμη σημεία στα οποία διαφέρουν σημαντικά. Κατ αρχάς, εν αντιθέσει με το Γκάζι και το Ψυρρή, όπου οι επιχειρήσεις τέχνης και αναψυχής εμφανίζονται κατά τη δεκαετία του 90 σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, η ανάπτυξη των επιχειρήσεων στην Π.Μ. γίνεται σταδιακά, εν μέρει, χάρη στην έκδοση Π.. με ΦΕΚ 704 / , το οποίο ορίζει νέους όρους δόμησης και χρήσεις γης στην περιοχή. Η θεσμοθέτηση για απομάκρυνση οχλουσών χρήσεων, όπως το χονδρεμπόριο, η αποθήκευση και επεξεργασία δερμάτινων ειδών, κλπ., κατ αναλογία της σχετικής μελέτης του ΕΜΠ ( ), έπαιξε σημαντικό ρόλο στο κλείσιμο ορισμένων βιοτεχνιών. Ταυτόχρονα, η ενίσχυση της κατοικίας και των εγκαταστάσεων διανυκτέρευσης, μέσω του ίδιου θεσμικού κειμένου (Αραβαντινός, 2007, σ.σ ), ώθησε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο δημιουργικό κλάδο να εγκατασταθούν στην Π.Μ. Η έρευνα πεδίου που πραγματοποιήθηκε στην Π.Μ. απέδειξε πως η απομάκρυνση των βιοτεχνιών άργησε να φέρει καρπούς, μιας που η ίδρυση των περισσότερων επιχειρήσεων στους τομείς τέχνης και αναψυχής ξεκίνησε κατά την τελευταία δεκαετία. Περίπου το 68% των επιχειρήσεων αναπτύχθηκε κατά την περίοδο αυτή. Η ανάπτυξη επιχειρήσεων ψυχαγωγίας ύστερα από το 2003 έδωσε ιδιαίτερη ώθηση για τη δημιουργία και άλλων επιχειρήσεων και έτσι μια έκρηξη (boom) καταστημάτων αναψυχής παρατηρείται τα τελευταία δύο χρόνια (27%). «Εδώ και δύο χρόνια η περιοχή είναι το καλύτερο σημείο για να βγει κανείς! Παντού υπάρχουν μαγαζιά και καφετέριες!» Νέος άνδρας «Αν ερχόσουν λίγα χρόνια πριν εδώ [οδός Θησέως] δεν υπήρχε τίποτα. Πλέον, αν έρθεις εδώ Σάββατο βράδυ γίνεται το αδιαχώρητο! ύσκολα περνάς από το ένα σημείο στο άλλο.» Νέα γυναίκα Χωρικά, η ανάπτυξή τους φαίνεται να γίνεται σε ένα δίκτυο δρόμων και πεζοδρόμων, μεταξύ των πλατειών Αγίας Ειρήνης και Καρύτση, δημιουργώντας την αίσθηση του διπόλου, όπου η κάθε πλατεία λειτουργεί σαν πόλος. Έτσι, οι οδοί Θησέως, Σκουζέ και Καλαμωτού αποτελούν τα κύρια σημεία χωροθέτησης δραστηριοτήτων ψυχαγωγίας, ενώ οι οδοί Κολοκοτρώνη, Αθηναϊδος, Αιόλου και Περικλέους αποτελούν άξονες που διατηρούν τόσο τον εμπορικό τους χαρακτήρα και ταυτόχρονα παρουσιάζονται ως περιοχές αναψυχής. Η δεύτερη διαφοροποίηση από τις γειτονικές περιοχές είναι η πρότερη φυσιογνωμία της περιοχής. Όπως και στις περισσότερες ευρωπαϊκές περιπτώσεις, έτσι και στις περιοχές του Ψυρρή, Γκαζίου και Μεταξουργείου κυριαρχούσε η βιοτεχνία και η βιομηχανία όποια υπήρχε-,

8 με έντονη την παρουσία των οίκων ανοχής και των ναρκωτικών (Καραίσκου, 2009, σ. 621) και την παντελή απουσία της όποιας πολιτιστικής δραστηριότητας (Καραίσκου, 2009, σ. 622). Η Π.Μ., παρότι παρηκμασμένη και υποβαθμισμένη κατά τη δεκαετία του 90 έως και προσφάτως, παρουσίαζε ένα διαφορετικό χαρακτήρα στα μεταπολεμικά χρόνια. Όπως σημειώθηκε παραπάνω, από τη δεκαετία του 60 αποτελούσε ένα σημείο συγκέντρωσης βιοτεχνικής παραγωγής, ανταλλαγής προϊόντων και, ταυτόχρονα, ένα χώρο τέχνης. ύο κινηματογράφοι, το θέατρο Μουσούρη, τα παλιά γραφεία του ημοσιογραφικού Οργανισμού Λαμπράκη και το Φιλολογικό Σύλλογο «Παρνασσός» αποτελούσαν την αποτύπωση της έντεχνης πραγματικότητας των υψηλών εισοδημάτων (Μιλτιάδης, 2011, σ. 26) της τότε εποχής, στο χώρο γύρω από τον ιστορικό Ι.Ν. Αγίου Γεωργίου Καρύτση (Ψάιλα, 2010). «Σαράντα τέσσερα χρόνια πριν, όταν ιδρύθηκε η επιχείρηση, η περιοχή αυτή ήταν το εμπορικό κέντρο της πόλης» Νέος άνδρας, ιδιοκτήτης εμπορικού καταστήματος «Η περιοχή αυτή ήταν η κύρια δραστηριότητα για το προϊόν της εταιρίας[εμπόριο λευκών ειδών]!» Νέος άνδρας, ιδιοκτήτης εμπορικού καταστήματος «(θα σου πω εγώ γιατί) η περιοχή αυτή αναπτύχθηκε! Στην [πλατεία] Καρύτση υπήρχαν εφημερίδες και ο Παρνασσός» Άνδρας μέσης ηλικίας, ιδιοκτήτης χώρου εστίασης αναφέρουν, χαρακτηριστικά, ορισμένοι από τους ιδιοκτήτες εμπορικών καταστημάτων, αποτυπώνοντας αυτή, ακριβώς, τη διττή ιστορική φυσιογνωμία της περιοχής. Όμως, πέραν της καλλιτεχνικής φυσιογνωμίας, η περιοχή είχε ένα ακόμη βασικό χαρακτηριστικό. Η περιοχή αυτή αποτελούσε και το δημοσιογραφικό τρίγωνο της Αθήνας. Μεγάλες εφημερίδες έδρευαν στην περιοχή και σε συνδυασμό με γραφεία παρατάξεων, πολιτικά «στέκια», όπως η Λέσχη των Φιλελευθέρων, και τα «πολιτικά» καφενεία, λειτουργούσε ταυτοχρόνως ως χώρος δράσης του πολιτικού παρασκηνίου της Αθήνας και της χώρας, εν γένει (Σιόλας, 2013 συνέντευξη). Όπως είναι αναμενόμενο, μια τέτοια περιοχή τέτοιας αίγλης αποτελώντας καρδιά του πολιτισμού της πόλης, δε θα ήταν εύκολο να χάσει εντελώς το χαρακτήρα της και ακόμη και υπό καθεστώς παρακμής ήταν αναμενόμενο πως θα άφηνε ψήγματα πολιτισμού, τα οποία φαίνεται να έρχονται στο φως και να αξιοποιούνται με άλλον τρόπο πλέον: ως ψυχαγωγικό επίκεντρο. Συνοψίζοντας, η Π.Μ. αποτελεί μια περιοχή με πολιτιστική φυσιογνωμία και έντονο ψυχαγωγικό χαρακτήρα. Λόγω των υπεράριθμων δραστηριοτήτων αναψυχής, η περιοχή θα μπορούσε, περισσότερο, να χαρακτηριστεί ως Επίκεντρο ημοφιλούς Ψυχαγωγίας (πρβλ σε Γοσποδίνη, 2006, σ. 45) παρά ως Πολιτιστικό Επίκεντρο Τέχνης. Με έντονη την ιστορική μνήμη, η περιοχή αναπτύχθηκε οργανικά, κατά κύριο λόγο με μοναδική παρέμβαση τη προαναφερθείσα μελέτη του ΕΜΠ ( ), γεγονός που υπογραμμίζει κάτι που συχνά λησμονείται παρά του ό,τι αποτελεί πολυφορεμένο logo: «η πόλη είναι ένας ζωντανός οργανισμός» (Σιόλας, 1994, σ. 93). Κατά τα τελευταία χρόνια η περιοχή έχει συγκεκριμένη πολιτισμική και αισθητική ταυτότητα, όπως ακριβώς και οι γύρω περιοχές του Γκαζίου, του Ψυρρή και του Μεταξουργείου. Οι χρήσεις γης (πολιτιστικοί χώροι, επιχειρήσεις οικονομίας ελεύθερου χρόνου) που αναπτύχθηκαν αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για την επέκταση του ωραρίου λειτουργίας της περιοχής. Η ανάπτυξή τους έγινε σχετικά αργά με μια έκρηξη κατά τη τελευταία διετία. Οι περισσότερες είναι πολύ μικρές και ορισμένες εξ αυτών μικρές, με την κοινωνικο-επαγγελματική προέλευση των ιδιοκτητών να παρουσιάζει μια ανομοιογένεια που είναι ενδεικτική της οργάνωσης τέτοιου τύπου επαγγελματικής δραστηριότητας. Οι παρατηρήσεις αυτές αποτυπώνουν την εικόνα μιας επιτυχημένης ζωντανής περιοχής (έντονη λειτουργία, χαρακτηριστική αστική και αρχιτεκτονική μορφή και πλούσια σημασιοδοσία και αναφορά στο ιστορικό πλαίσιο εξέλιξης της περιοχής) από την οποία κάτοικοι, επισκέπτες και

9 εργαζόμενοι είναι ευχαριστημένοι. Μάλιστα, διαφαίνονται αρκετές προοπτικές για την εξέλιξή της και το κέντρο της Αθήνας, εν γένει. Στην ενότητα που ακολουθεί παρουσιάζονται οι τρόποι με τους οποίους η περιοχή του Ε.Τ. μπορεί να λειτουργήσει αναπτυξιακά, στην περίοδο οικονομικής κρίσης που η χώρα και όχι μόνο-διανύει. 3. Προωθείται η ανάπτυξη μέσα από το επίκεντρο δημοφιλούς ψυχαγωγίας του Ε.Τ. της Αθήνας; Στην περίοδο παγκοσμιοποίησης που βιώνουμε, οι πόλεις φαίνεται πως λαμβάνουν σημαντικότατο ρόλο στην προώθηση της αναπτυξιακής διαδικασίας. Η άποψη αυτή υποστηρίζεται και από το Σημαιφορίδη (1998, σ.144),ο οποίος μιλώντας για την ΕΕ ανέφερε πως η κοινότητα μετατρέπεται κατά κύριο λόγο σε κοινότητα πόλεων παρά σε κοινότητα εθνών. Όντως, όπως υπογραμμίζουν οι Πετράκος και Οικονόμου (1999, σ.13-14) οι πόλεις, και κατ επέκταση, τα τμήματα των πόλεων αποτελούν πόλους διάχυσης της ανάπτυξης και κατά συνέπεια έναν ισχυρότατο κρίκο στην αναπτυξιακή διαδικασία. Για το λόγο αυτό ποικίλες έρευνες εστιάζουν στο πως οι πόλεις θα μπορέσουν να ανταγωνιστούν μεταξύ τους και να αναδειχθούν στο δίκτυο πόλεων (ενδεικτικά, πρβλ σε Γοσποδίνη, 2000, Gospodini, 2002, Γαβριηλίδου, 2008, κ.ά.). Μια από τις στρατηγικές που χρησιμοποιήθηκαν κατά καιρούς για την επίτευξη αυτού του στόχου ήταν η χρήση του πολιτισμού, όπως αναφέρθηκε ήδη στην εισαγωγική ενότητα. Η μελέτη περίπτωσης του ανατολικού τμήματος του Ε.Τ. της Αθήνας που εξετάζουμε είναι μια από τις περιπτώσεις που περιγράφουν τη σχέση επικέντρων αναψυχής και ανάπτυξης, επαληθεύοντας την άποψη του Bianchini (1993, σ. 22) ο οποίος υπογραμμίζει πως τα πολιτιστικά-ψυχαγωγικά επίκεντρα, ανεξαρτήτως αν έχουν δημιουργηθεί οργανωμένα ή οργανικά, όπως το μελετώμενο, μπορούν να συμβάλουν ταυτόχρονα στην τοπική οικονομική ανάπτυξη και την ταυτόχρονη προσέγγιση και διατήρηση διεθνών επενδύσεων. Αρχικά, αξίζει να αναφερθεί πως η αίσθηση του avant-garde, του μη-εμπορικου και του εναλλακτικού που κυριαρχεί στην περιοχή ωθεί την ανάπτυξη σε όρους οικονομίας με δύο τρόπους. Ο πρώτος έχει να κάνει με τη διατήρηση κεφαλαίου, που με τη σειρά της έχει να κάνει με τη διατήρηση χρηματικού και συμβολικού κεφαλαίου. Η διατήρηση χρηματικού κτιριακούκεφαλαίου γίνεται στους νέους χώρους που τους χαρακτηρίζει, όπως σημειώνει ο Κομνηνός (1986, σ. 250), «η μορφική αμφιβολία, η ειρωνεία και η πολλαπλότητα των στυλ, η επανερμηνεία της ιστορίας και η ενότητα της διαφοράς» και ένα πολύ καλό μέσο για την επίτευξη αυτού του χαρακτήρα είναι η επανάχρηση υφιστάμενων κελυφών και χώρων, μέσα από την αποκατάστασή τους και την επανένταξή τους στον αστικό λειτουργικό ιστό. Αυτό συμβαίνει κατά κόρον στην περιοχή όπου οι περισσότερες επιχειρήσεις στεγάζονται σε παλαιές εγκαταστάσεις που με την πάροδο του χρόνου άλλαξαν χρήση από βιοτεχνική, κυρίως, σε χώρους πολιτισμού, αναψυχής και εμπορίου. Η χρήση αυτών των μη-χρησιμοποιούμενων χώρων και η αύξηση της αξίας τους συντηρούν και δημιουργούν το συμβολικό κεφάλαιο για το οποίο ο Harvey (2007, σ. 122) σημειώνει πως «Το συμβολικό κεφάλαιο παραμένει κεφάλαιο μόνο στο βαθμό που το συντηρούν οι ιδιοτροπίες της μόδας». Αυτό, μάλιστα, είναι αναγνωρίσιμο από τους περισσότερους ιδιοκτήτες, οι οποίοι θα επιθυμούσαν μια σταθερή επένδυση στην περιοχή. Ωστόσο, οι περισσότεροι (86%) στεγάζουν την επιχείρησή τους σε εκμισθωμένο χώρο, φοβούμενοι την αστάθεια της περιόδου και την αλλαγή της στάσης των καταναλωτών λόγω της κρίσεως και της μη πολιτικής στήριξης. Ο δεύτερος σχετίζεται με την προώθηση της πόλης και την ανάπτυξη του τουρισμού. Λόγω των συγκεκριμένων πολιτισμικών και αισθητικών επιλογών των επιχειρήσεων που συσπειρώνονται γύρω από το δίπολο των πλατειών Αγίας Ειρήνης και Καρύτση, η περιοχή έχει αποκτήσει συγκεκριμένη ταυτότητα. Η ταυτότητα αυτή είναι που έλκει πληθώρα κόσμου σε καθημερινή βάση και κυρίως τα Σαββατοκύριακα, πράγμα ιδιαίτερα σημαντικό γιατί η παρουσία ανθρώπων

10 είναι το μεγαλύτερο θέλγητρο για τη συγκέντρωση περισσοτέρων ατόμων (Kyriakidis, 2011, σ. 48). «Έρχομαι [στην Π.Μ.] γιατί είναι το νέο hot spot της πόλης» Νέος άνδρας «ημιούργησα εδώ την επιχείρησή μου γιατί είναι meeting point και τραβάει κόσμο» Νέος άνδρας, Ιδιοκτήτης χώρου αναψυχής Η συγκέντρωση και η προβολή του μοναδικού «χαρακτήρα» του τόπου σε συνδυασμό με την πλούσια «ζωή» στο χώρο είναι τα στοιχεία που προωθούν ένα μηχανισμό branding (Σουλιώτης, 2009, σ. 669) και λειτουργούν ως παράμετροι διαμόρφωσης των χαρακτηριστικών της τουριστικής ανάπτυξης (Κοκκώσης και Τσιάρτας, 2001, σ. 24). Έτσι, παρότι δεν πιστεύεται πως η ανάπτυξη του ψυχαγωγικού χαρακτήρα της περιοχής σχετίζεται με τη δημιουργία συγκεκριμένου brand για την Αθήνα, φαίνεται πως είναι κάτι στο οποίο συντελεί, όπως ακριβώς συνέβη και στην περίπτωση του Temple bar στο ουβλίνο (Καραχάλης και έφνερ, 2011). Ένα άλλο χαρακτηριστικό της Π.Μ. που την καθιστά σημαντικό στοιχείο για την ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής είναι η οργανωτική δομή των επιχειρήσεων σε αυτή. Η παρουσία μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο. Ο λόγος είναι η παραγωγική ευελιξία και η προσαρμοστικότητα που επιδεικνύουν αυτού του τύπου οι επιχειρήσεις σε αλλαγές της αγοράς καθώς επίσης και στις επιθυμίες και τις συνήθειες των καταναλωτών, ιδιαίτερα σήμερα σε συνθήκες κρίσεως (Ηλιάδης και Κυριακίδης, 2008). Πράγματι, οι περισσότεροι επιχειρηματίες στην περιοχή φαίνονται σχετικά αισιόδοξοι και ευχαριστημένοι από την περιοχή. Το 73% δηλώνει πως είναι αρκετά ευχαριστημένο από την επιλογή θέσης της επιχείρησής τους. Το 54%, μάλιστα, σημειώνει πως ακόμη και σήμερα, εν καιρώ κρίσης, είναι αρκετά αισιόδοξοι για το μέλλον της επιχείρησης. Σε όρους κοινωνικούς, πιστεύεται πως η δημιουργία ψυχαγωγικών και πολιτιστικών επικέντρων συμβάλει στην κοινωνική αναδιάρθρωση ολόκληρων περιοχών. Όπως διαπιστώθηκε σε αντίστοιχες περιπτώσεις στο εξωτερικό αλλά και στην Ελλάδα, με χαρακτηριστικά τα παραδείγματα των όμορων περιοχών του Γκαζίου και του Ψυρρή όπου κάποτε κυριαρχούσαν «τα ναρκωτικά, ο υπόκοσμος και οι οίκοι ανοχής» (Καραϊσκου, 2009, σ. 621), σήμερα οι ίδιες περιοχές αποτελούν τους βασικότερους χώρους διασκέδασης στο κέντρο της Αθήνας, με αυξημένα ενοίκια σε σχέση με το άμεσο παρελθόν. Απόρροια αυτού του φαινομένου είναι ένας «αστικός επικοισμός», μιας που παρατηρείται η μετακίνηση των ασθενέστερων οικονομικά στρωμάτων και των μεταναστών σε άλλες περιοχές (Αθανασόπουλος και Καραβά, 2008, σ. 5). Στην περίπτωση μελέτης δεν παρατηρήθηκε ιδιαίτερα το φαινόμενο αυτό, πιθανώς, λόγω του έντονου εμπορικού χαρακτήρα της περιοχής. Κάποιοι χρήστες του χώρου, ωστόσο, παρατηρούν κάποια διαφοροποίηση ως προς τα άτομα που συχνάζουν πλέον στην περιοχή. Η περιοχή έγινε πλέον στέκι και όχι ένα απλό σημείο διερχομένων και αγοραστών στα εμπορικά της περιοχής. Η περιοχή αρχίζει πλέον να αποκτά φανατικούς οπαδούς που θα επιθυμούσαν να κατοικήσουν σε αυτήν. Αυτό το πράγμα μας επιτρέπει να υποθέσουμε πως η περιοχή ενδέχεται να τροποποιηθεί ως προς την κοινωνική της σύνθεση αισθητά στο μέλλον. Επιπρόσθετα, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό και που σχετίζεται τόσο με την κοινωνική δομή όσο και την οικονομία είναι το κατά πόσο η περιοχή μπορεί να προσελκύσει τη δημιουργική τάξη, που κατά το Florida (Καραχάλης, n.d.), ορίζει την επιτυχία ή όχι μιας περιοχής και, κατ επέκταση, το βαθμό ανάπτυξής της. Bάσει της θεωρίας του Richard Florida (2002), μέσα σε ένα περιβάλλον ποικιλόμορφο (Ανεκτικότητα) δια της χρήσης νέων προϊόντων και διαδικασιών (Τεχνολογία), τα δημιουργικά άτομα (άτομα με Ταλέντο) είναι αυτά που, πλέον, προωθούν την οικονομική ανάπτυξη (Καραχάλης, n.d.). Στη μελέτη περίπτωσης, ο αυθεντικός χαρακτήρας (Landry, 2000 σε Γκόλτσιου, 2012, σ. 18) του ψυχαγωγικού δίπολου Αγία Ειρήνη-Καρύτση πιστεύεται πως μπορεί να προσελκύσει τη δημιουργική τάξη της πόλης, ιδιαίτερα μετά την αποτυχία του Ψυρρή να διατηρήσει την αίγλη που κέρδισε κατά τη δεκαετία του 90. Η ύπαρξη ακαδημαϊκών και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων (Ιδιωτικά κέντρα εκπαίδευσης, Λαϊκό Πανεπιστήμιο), που κατά τον Καραχάλη (n.d.) είναι βασικοί φορείς καινοτομίας, ταλέντου, γνώσης και ανεκτικότητας, σε

11 συνδυασμό με τη διαφοροποιημένη οικονομική βάση της περιοχής (στροφή προς την οικονομία του ελεύθερου χρόνου) είναι σημαντικά δείγματα εμφανούς τάσεως προς τη δημιουργική οικονομία. Πράγματι, η αίσθηση της δημιουργίας είναι κυρίαρχη στις επιχειρήσεις της περιοχής. Το 41% των επιχειρηματιών, που σημειωτέον ζούνε από την ενασχόλησή τους με τον τομέα, θεωρούν τη δραστηριότητά τους, κατά κύριο λόγο, καλλιτεχνική. Αυτή η παρατήρηση είναι ένα ακόμη τεκμήριο της αστικής δημιουργικότητας που εντοπίζεται στην περιοχή, μιας που κατά το Landry (2000 σε Γκόλτσιου, 2012), η δημιουργική πόλη χαρακτηρίζεται από κοινωνικού χαρακτήρα ιδιωτικό τομέα έναντι του επιχειρηματικού χαρακτήρα του δημοσίου τομέα. Τέλος, ένας σημαντικός δείκτης κοινωνικής ευημερίας είναι η αίσθηση ασφάλειας (Λεκάκης, 200Χ, σ. 655). Η αίσθηση ασφάλειας επιτυγχάνεται κυρίως με την ανάπτυξη χώρων αναψυχής, μιας που με αυτόν τον τρόπο παρατείνεται η λειτουργία της περιοχής και, κατ επέκταση, αυξάνεται η κυκλοφορία ανθρώπων στους δημόσιους χώρους της περιοχής για περισσότερη ώρα μέσα στο 24ωρο. Έτσι, ο χώρος καθίσταται περισσότερο ασφαλής (Jacobs, 1961). Αυτό ακριβώς, παρατηρήθηκε και στην Π.Μ. Η κίνηση είναι αρκετά έντονη και σε ώρες όπου τα εμπορικά καταστήματα δε λειτουργούν. Η συγκριτική παρατήρηση της Π.Μ. με το δυτικό τμήμα του Ε.Τ. είναι, μάλιστα, αυτή που καθιστά αισθητή τη μεγάλη λειτουργική διαφοροποίηση μεταξύ των δύο χώρων αποτυπώνοντας τη σημασία της πολιτιστικής υποδομής στην επέκταση του ωραρίου της περιοχής και το αίσθημα ασφάλειας που νοιώθουν οι κάτοικοι και οι χρήστες του χώρου. Σε αυτό συνετέλεσαν, βέβαια, και η απομάκρυνση βιοτεχνικών δραστηριοτήτων, και η προσέλκυση της δημιουργικής τάξης, λόγω της αύξησης των κατοικιών στην περιοχή που είναι το κύριο μέσο για τη μείωση της εγκληματικότητας στο δημόσιο χώρο (Jacobs, 1961) και την αύξηση της ασφάλειας στον αστικό χώρο. Απόρροια του αισθήματος ασφάλειας πέραν των παραπάνω κοινωνικών επιδράσεων είναι μια ακόμη οικονομική θετική επίδραση: η έλξη ανθρωπίνων και κεφαλαιακών ροών, μέσα από την προσέλκυση κατοίκων, τουριστών και επενδυτών. Ανακεφαλαιώνοντας, διαπιστώνεται πως η δημιουργία μιας περιοχής δημοφιλούς ψυχαγωγίας, όπως αυτή στο Ε.Τ. μπορεί να έχει ποικίλες θετικές αναπτυξιακές επιδράσεις. Αυτές σχετίζονται τόσο με την προσέγγιση κεφαλαίου και επενδύσεων αλλά και ανθρώπων. Η διατήρηση του κτισμένου κεφαλαίου και η συντήρηση του συμβολικού κεφαλαίου στο πλαίσιο τους ασφαλούς μη-εμπορικού δημιουργούν ένα brand για την περιοχή που συνδυασμό με τις όμορες περιοχές πολιτισμού μπορεί να λειτουργήσει ιδιαίτερα θετικά για μια διαφορετική προβολή του κέντρου των Αθηνών. Αποτέλεσμα μιας τέτοιας στρατηγικής city branding θα είναι η αύξηση του αστικού τουρισμού και η αύξηση των χρηματοροών και των επενδύσεων. Ευχή όλων είναι η αξιοποίηση της υπάρχουσας δυναμικής του τόπου και η περαιτέρω ανάδειξή του με στόχο τη συνέχιση της ευημερίας των κατοίκων και των χρηστών και την οικονομική αναβάθμισή της περιοχής. Στην ενότητα που ακολουθεί αποτυπώνεται μια σύνοψη των θετικών επιδράσεων από την ανάδυση αυτού του νέου επικέντρου ψυχαγωγίας. Τέλος, διατυπώνονται κάποιες ιδέες στο γενικότερο πλαίσιο της συζήτησης για τις πολιτιστικές περιοχές και τις περιοχές ψυχαγωγίας ως αναπτυξιακή πολιτική παρηκμασμένων τόπων σε μια χώρα που περνά δύσκολες στιγμές και έχει ανάγκη από ανάπτυξη, παραπάνω από ποτέ! 4. Συζήτηση-Συμπεράσματα Κύριος στόχος της ανακοίνωσης αυτής ήταν να παρουσιαστεί συνοπτικά η συσχέτιση των ψυχαγωγικών επικέντρων και των πολιτιστικών περιοχών με την αναπτυξιακή διαδικασία. Αυτό έγινε μέσα από τη μελέτη περίπτωσης μιας νέας περιοχής ψυχαγωγίας, αυτής του ανατολικού Ε.Τ. της Αθήνας, που κατά τους περισσότερους κρίνεται ως επιτυχημένη. Η συσχέτιση έγινε τόσο με θεωρητικούς όρους όσο και με τη μελέτη των τοπικών κοινωνικο-οικονομικών δομών. Στην περίπτωση μελέτης, είδαμε πως κύριο ρόλο παίζουν οι μικρές επιχειρήσεις ενέχουν πρωταγωνιστικό ρόλο στη γενικότερη αναβάθμιση της εικόνας της περιοχής και της πόλης, σε μια εποχή όπου το βάρος της οικονομικής πολιτικής πέφτει στις μεγάλες επιχειρήσεις. Η προσέλκυση τουριστών και κεφαλαίου επιτυγχάνεται με τη δημιουργία μιας γενικότερης φήμης

12 για την περιοχή, που δημιουργείται από τη συγκέντρωση μικρών επιχειρήσεων τέχνης και πολιτισμού με συγκεκριμένη ταυτότητα και χαρακτήρα που δημιουργούν συγκεκριμένη φυσιογνωμία στην περιοχή. Προσέλκυση των παραπάνω ροών, όμως, γίνεται και με δύο άλλους τρόπους: α. την αισθητική αναβάθμιση του αστικού χώρου (Landry, 2000 σε Γκόλτσιου, 2012, σ. 18) που είθισται να είναι απόρροια της επανάχρησης εγκαταλελειμμένων χώρων μιας που η εικόνα του αστικού χώρου σχετίζεται σημαντικά με την εικόνα των περιβαλλόντων κτιρίων (Kyriakidis, 2010), καθώς, επίσης, γιατί οι αναμορφώσεις αστικών χώρων δυστυχώς, συνήθως, λαμβάνουν χώρα σε μέρη που λειτουργούν και είναι ζωντανά στον ιστό της πόλης και όχι σε νεκρά μέλη της με μεγάλες μη-χρησιμοποιούμενες εκτάσεις. β. το αίσθημα ασφάλειας που επικρατεί στην περιοχή που με τη σειρά του έχει να κάνει με τη λειτουργία των περιοχών και τις χρήσεις γης (Jacobs, 1961 και Oc and Tiesdell, 1997). Όλα τα παραπάνω έγιναν εμφανή και μέσα από τη μελέτη περίπτωσης που αναλύθηκε στις προηγούμενες σελίδες. Η περιοχή άλλαξε χαρακτήρα και από ένα υποβαθμισμένο εμπορικό χώρο με ψήγματα τέχνης έγινε μια περιοχή όπου ο πολιτισμός και το εμπόριο συνυπάρχουν αρμονικά προσελκύοντας ανθρώπους από διάφορα μέρη της πόλης σε καθημερινή βάση και συνεχώς νέες επενδύσεις κεφαλαίου στην περιοχή. Ταυτόχρονα, ο χαρακτήρας της περιοχής από μια ακόμη προβληματική περιοχή του κέντρου με ποικίλα προβλήματα κοινωνικού χαρακτήρα καθίσταται ως μια επιτυχημένη και σχετικά ασφαλή κεντρική περιοχή που είναι ζωντανή κατά ένα μεγάλο μέρος του εικοσιτετραώρου. Όμως, οι θετικές επιδράσεις δε σταματούν εδώ. Πιστεύεται πως τα οφέλη από τη δημιουργία μιας περιοχής ψυχαγωγίας μπορεί να είναι πολλαπλάσια σε βάθος χρόνου. Ωστόσο, υπάρχει ο φόβος μήπως τελικά η περιοχή δε μπορέσει να λειτουργήσει όπως αναμένεται. Υπάρχει ο φόβος μήπως όλες οι ελπίδες που βασίζονται για την ανάπτυξή της καταλήξουν αβάσιμες, δεδομένου πως τίποτα από αυτά δε μπορεί να επιτευχθεί χωρίς σχεδιασμό και στήριξη. Και είναι εύλογη απορία μιας που η επιλογή χώρων ψυχαγωγίας είναι μια «μόδα» που πιθανώς θα αλλάξει μετά από κάποια χρόνια και τότε πρέπει να υπάρχει πρόβλεψη και σχεδιασμός για την ομαλή μετάβαση της περιοχής. Όπως η πρότερη εμπειρία έχει καταδείξει, η διαχείριση μιας πολιτιστικής περιοχής είναι δύσκολο πράγμα και χρειάζεται ιδιαίτερη μέριμνα και φροντίδα. Χαρακτηριστική είναι η συνεισφορά του Τοπικού Συλλόγου στην πολιτιστική περιοχή του Manchester (Northern Quarter Association) στην αντιμετώπιση λειτουργικών συγκρούσεων και την προστασία της πολιτιστικής περιοχής καθώς επίσης και των τοπικών ισπανικών αρχών της Βαρκελώνης για την ένταξη των κοινοτήτων της περιοχής Raval στη νέα ζωή της πολιτιστικής γειτονιάς (Καραχάλης, 2010, σ.σ ). Οι τοπικές αρχές και οργανισμοί έπαιξαν σημαντικό ρόλο και στην προβολή των περιοχών και την επένδυση νέων κεφαλαίων. Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν εμφανή αποτελέσματα από τις έως τώρα περιπτώσεις «εξευγενισμού», ίσως, γιατί αυτές δεν έχουν γίνει με τις κλασικές μεθόδους του εξωτερικού (Μαλούτας, 2009, σ. 211). Ωστόσο, η περίπτωση του Ψυρρή, όπου η κρατική παρέμβαση ήταν ανύπαρκτη (Καραχάλης, n.d.), συνηγορεί πως το πρόβλημα δεν έγκειται εκεί αλλά στο ότι η δημιουργία πολιτιστικών περιοχών δε μπορεί να γίνει, πάντα, ικανοποιητικά μόνο μέσω της ελεύθερης αγοράς και της αυθόρμητης συγκέντρωσης επιχειρήσεων. Είναι χαρακτηριστικός αυτός ο φόβος και στους επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στην Π.Μ. Με σχετικά μειωμένη αισιοδοξία όπως σημειώθηκε το 54% είναι αισιόδοξοι, ενώ το 74% έβλεπαν πολύ θετικά το μέλλον κατά την έναρξη της επιχείρησής τους- από τότε που ξεκίνησαν τη δραστηριοποίηση τους στην περιοχή, αρκετοί σημειώνουν την ανησυχία τους για την «πολιτιστική περιοχή» του Ε.Τ. του κέντρου μιας που θεωρούν πως θα καταλήξει να γίνει μια περιοχή καθαρά νυχτερινής οικονομίας με τα bar και τους λοιπούς χώρους αναψυχής να είναι η μοναδική χρήση και τον κορεσμό να επέρχεται. Συμπερασματικά, καταδεικνύεται πως η θεωρητική βάση για τη συσχέτιση αναπτυξιακής πολιτικής και πολιτιστικών περιοχών και περιοχών ψυχαγωγίας φαίνεται να βρίσκει εφαρμογή στην περίπτωση του ανατολικού τμήματος του Ε.Τ. του κεντρικού τομέα της Αθήνας (δίπολο πλατείας Καρύτση-πλατείας Αγίας Ειρήνης), που αποτελεί την Π.Μ. Τα έως τώρα αποτελέσματα

13 είναι ενθαρρυντικά και φαίνεται να ενθαρρύνουν τη μελλοντική της ανάπτυξη. Ωστόσο, υπάρχει εκτεταμένη ανησυχία για το μέλλον της περιοχής, δεδομένης της αδράνειας από πλευράς ειδικών και κρατικού μηχανισμού για την αναβάθμιση και ελεγχόμενη ανάπτυξη της. Οι γνώσεις υπάρχουν! Αξίζει να χρησιμοποιηθούν με σκοπό να διαχειριστούμε τον πολιτιστικό αυτό πόλο ως μοχλό αναπτυξιακής πολιτικής! Βιβλιογραφία Αθανασόπουλος, Ο. και Καραβά, Μ. (2008) Το φαινόμενο του εξευγενισμού (gentrification) κεντρικών περιοχών των πόλεων. (διαθέσιμο στο: Αραβαντινός, Α. (2007) Πολεοδομικός Σχεδιασμός. Για μια βιώσιμη ανάπτυξη του αστικού χώρου. Αθήνα: Εκδόσεις Συμμετρία Bianchini, F. (1993) Remaking Europen cities: the role of cultural policies, In Bianchini, F. and Parkinson, M. (eds): Cultural policy and urban regeneration. The West European experience.manchester Manchester: University Press. Boyle, M. and Hughes, G. (1991) The politics of the representation of the real: discourses from the Left on Glasgow s role as European City of Culture, 1990, Area 23(3). pp Γαβριηλίδου, Μ. (2008) Μητροπολιτική Ανάπτυξη και Αστικός Ανταγωνισμός. Ιστορική Μνήμη. Τοπόσημα στο Σύγχρονο Βερολίνο. (διαθέσιμο στο: Chatterton. P. (2000) Will the real creative city please stand up, City. 4 (3), pp Γκόλτσιου, Ε. (2012) Η έννοια της δημιουργικής πόλης: Η περίπτωση της Βαρκελώνης. ΤΕΕ/ΤΚΜ «Βραβείο Νέου Μηχανικού 2012». (διαθέσιμο στο: Γκόνη, Κ. και έφνερ, Α. (2011) Η μετατροπή πρώην βιομηχανικών περιοχών του κέντρου σε πολιτιστικές και ψυχαγωγικές περιοχές: Η περίπτωση του Γκαζίου στην Αθήνα. (διαθέσιμο στο: Clark et. al, (2002): Amenities drive urban growth, Journal of Urban Affairs, 24 (5): Γοσποδίνη, Α.(2000) Ο ανταγωνισμός μεταξύ των ευρωπαϊκών πόλεων και των «νέων» χρήσεων του αστικού ιστού: Μια πρόκληση για τις ελληνικές πόλεις, Στο Ψυχάρης, Γ., Γοσποδίνη, Α. και Χριστοπούλου, Ο. (επιμ) εκαεπτά Κείμενα για το σχεδιασμό, τις πόλεις και την ανάπτυξη: Για τα 10 χρόνια λειτουργίας του Τμήματος Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης. Βόλος: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Θεσσαλίας. Gospodini, A. (2002) Εuropean cities in competition and the new uses of urban design, Journal of Urban Design, 1(7), pp Γοσποδίνη, Α.(2006) Σκιαγραφώντας, ερμηνεύοντας και ταξινομώντας τα νέα τοπία της μεταβιομηχανικής πόλης, Στο Γοσποδίνη, Α. και Μπεριάτος, Η. (επιμ) Τα νέα αστικά τοπία και η ελληνική πόλη. Αθήνα: Εκδόσεις Κριτική. Γοσποδίνη, Α. και Μπεριάτος, Η. (2006) Εισαγωγή: Μετασχηματισμοί των αστικών τοπίων στις συνθήκες της παγκοσμιοποίησης, του ανταγωνισμού των πόλεων και των μεταμοντέρνων κοινωνιών Στο Γοσποδίνη, Α. και Μπεριάτος, Η. (επιμ) Τα νέα αστικά τοπία και η ελληνική πόλη. Αθήνα: Εκδόσεις Κριτική. έφνερ, Α., Μεταξάς, Θ., Συρακούλης, Θ. και Παπαθεοχάρη, Θ. (2009) Μπορεί ένας πολιτιστικός πόρος να λειτουργήσεις ως καταλύτης της ανάπτυξης μιας πόλης: Η περίπτωση του μουσείου καπνού της Καβάλας. Σε Κοτζαμάνης, κ.ά (επιμ) Πρακτικά 2 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Πολεοδομίας, Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης. Βόλος σσ ημόπουλος, Κ. και Σιόλας, Α. (2009) Οι προβληματισμοί για την έννοια της μητρόπολής και οι επιπτώσεις τους στην αντιμετώπιση του σχεδιασμού της. Σε Κοτζαμάνης, κ.ά (επιμ) Πρακτικά 2 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Πολεοδομίας, Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης. Βόλος σσ

14 European Commission (2007) Ορισμός των πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. (διαθέσιμο στο: _el.htm). Florida, R.L. (2002) The Rise of the Creative Class: And How It's Transforming Work, Leisure, Community and Everyday Life. New York: Basic Books. Frampton, K. (1987) Μοντέρνα αρχιτεκτονική: ιστορία και κριτική. Αθήνα: Εκδόσεις Θεμέλιο. Hall, P. (2000) Creative cities and economic development. Urban Studies.37 (4).p.p Harvey, D. (2000) Spaces of hope. Berkeley: University of California Press. Harvey, D. (2007) Η κατάσταση της μετανεωτερικότητας. ιερεύνηση των απαρχών της πολιτισμικής μεταβολής. Αθήνα: Εκδόσεις Μεταίχμιο. Ηλιάδης, Φ. και Κυριακίδης, Χ. (2009) Μικρές επιχειρήσεις: Μια ευκαιρία εν τω μέσω της κρίσεως. Θέματα οργάνωσης και διοίκησης της μικρής επιχείρησης. Σε Νικολάου, Ι. (επιμ), Πρακτικά του 6 ου Φοιτητικού Συνεδρίου ιοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας, Μάιος, Αθήνα. Jacobs, J. (1961) The Uses of Sidewalks: Safety, The Death and Life of Great American Cities. (διαθέσιμο στο: Καραϊσκου, Β. (2009) Πολιτισμός: Life-style ή Modus Vivendi στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας; ( ιαθέσιμο στο: Καραχάλης, Ν. (2010) Πολιτιστικές Περιοχές, αστική ανάπλαση και εξευγενισμός στην Αθήνα, το Μάντσεστερ και τη Βαρκελώνη,Στο Πρακτικά 9 ου Πανελληνίου Γεωγραφικού Συνεδρίου. (διαθέσιμο στο: Καραχάλης,Ν. (n.d.) Οι δομές έρευνας και καινοτομίας ως παράγοντες οικονομικής, κοινωνικής και πολιτιστικής τοπικής ανάπτυξης στα Ευρωπαϊκά νησιά. (διαθέσιμο στο:www.rhodes.gr). Καραχάλης, Ν. και έφνερ, Α. (2011) Η συγκέντρωση πολιτιστικών δραστηριοτήτων σε κεντρικές περιοχές της πόλης και ο ρόλος του city branding: Η περίπτωση της Αθήνας. (διαθέσιμο στο: Κατσάρα, Α. και Γοσποδίνη, Α. (2009) Νέες τεχνολογίες, χωρικοί και μορφολογικοί μετασχηματισμοί των πόλεων. Σε Κοτζαμάνης, κ.ά (επιμ) Πρακτικά 2 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Πολεοδομίας, Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης. Βόλος σσ Κοκκώσης, Χ. και Τσάρτας, Π. (2001) Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη και περιβάλλον. Αθήνα: Εκδόσεις Κριτική. Κομνηνός, Ν. (1986) Θεωρία της αστικότητας. Τόμος ΙΙΙ. Θεσσαλονίκη: Σύγχρονα θέματα. Σουλιώτης, Ν. (2009) Πολιτιστικές στρατηγικές και αστική αναζωογόνηση στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας: Τοπικές συνθήκες και παγκόσμιες τάσεις. Σε Κοτζαμάνης, κ.ά (επιμ) Πρακτικά 2 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Πολεοδομίας, Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης. Βόλος σσ Κουτρουμπή, Σ. Κ. (2010) ιαδικασία εξευγενισμού (gentrification) στο Μεταξουργείο: Μια περίπτωση εξαίρεσης ή ένας κανόνας για τις κεντρικές υποβαθμισμένες περιοχές, Μεταπτυχιακή ιατριβή ΠΜΣ «Πολεοδομία-Χωροταξία» ΕΜΠ, Αθήνα. (διαθέσιμο στο: Kyriakidis, C. (2011) The function of the squares in relation to local parameters: How and why people use the urban squares in medium size cities in the UK and in Greece? M.Sc. Dissertation. UCL: London. Lefebvre, H. (1981) Χώρος αρχιτεκτονικός, χώρος αστικός, Στο Γερολύμπου, Α, Καλογήρου, Ν., Καυκουλά, Κ., Παπαμίχος, Ν., Τσουλουβής, Α., Χαστάογλου, Β. και Χατζημιχάλης, Κ. (επιμ.) Επί πόλεως. Συλλογή Κειμένων. Θεσσαλονίκη: Αλτιντζής Αθ. Λεκάκης, Ι. (n.d.) Εξωτερικές επιδράσεις, εθνικοί λογαριασμοί και κοινωνική ευημερία: Σύνοχη και ελληνική πραγματικότητα. (διαθέσιμο στο: Λιάλιος, Γ ιατηρητέα δεκάδες σπίτια στο Μεταξουργείο. (διαθέσιμο στο:

15 Lloyd, R. (2002) Neo-bohemia: Art and neighborhood redevelopment in Chicago, Journal of Urban Affairs, 24 (5), p.p Λουκαίτου-Σιδέρη, Α. (2006) Πολιτιστικά τοπία και πολιτιστικές στρατηγικές: Η Αμερικανική εμπειρία. Στο Γοσποδίνη, Α. και Μπεριάτος, Η. (επιμ) Τα νέα αστικά τοπία και η ελληνική πόλη. Αθήνα: Εκδόσεις Κριτική. Λουκογεωργάκη, Α., Πατελίδα, Μ., Σωμαράκης, Γ. και Τζιαφέρη, Ε. (2012) Πιλοτικό Σχέδιο Μάρκετινγκ: Αξιοποιώντας τον αστικό θύλακα Ψυρρή-Γκάζι-Μεταξουργείο της Αθήνας. (διαθέσιμο στο: Lynch, K. (1960) The image of the city. Cambridge, Mass; London: MIT Press. Μαλούτας, Θ. (2009) ιαδικασίες χωρικού «εξευγενισμού» στην Αθήνα: Αναζητώντας το κοινωνικό τους αποτύπωμα την περίοδο (διαθέσιμο στο: Massey, D. and Jess, P. (1995) Places and cultures in an uneven world, In Massey, D. and Jess, P.(eds) A place in the world. Places, cultures and globalization. Oxford: The Open University. ΜcCann, P. (2002) Αστική και Περιφερειακή Οικονομική. Αθήνα: Εκδόσεις Συμμετρία. Mehta, V. (2009) Look closely and you will see, listen carefully and you will hear: urban design and social interaction on streets. Journal of Urban Design, 14 (1). pp Miles, S. and Paddison, R. (2005) Introduction: The Rise and Rise of Culture-led Urban Regeneration, Urban Studies, 42 (5/6), pp Μιλιτιάδης, Κ. (2011) Τρεις περίπου μέθοδοι ανάλυσης, ένα σχιζοαναλυτικό αστικό πείραμα. (διαθέσιμο στο: Mommaas, H Cultural Clusters and the Post-Industrial City: Towards the Remapping of Urban Cultural Policy, Urban Studies, 41 (3). pp Montgomery, J. (2003) Cultural Quarters as Mechanisms for Urban Regeneration. Part 1: Conceptualising Cultural Quarters,Planning, Practice & Research, 18 (4), pp Moughtin, C. (2003) Urban design: street and square. Oxford: Architectural Press. Oc, T. and Tiesdell, S. (1997) The death and life of city centres, In Oc, T. and Tiesdell, S. (eds) Safer city centres: Reviving the public realm. London: Paul Chapman. Male, private security. Παπαϊωάννου, Τ. (2008) Η συνομιλία του έργου τέχνης με την πόλη. (διαθέσιμο στο Πατατούκα, Ε. και Πατατούκας, Κ. (2010) Μεταλλαγές στο σύστημα παραγωγής κατοικίας στην ελληνική πόλη. Real Estate στο Μεταξουργείο της Αθήνας και στη Μενεμένη Θεσσαλονίκης. Στο Πρακτικά 9 ου Πανελληνίου Γεωγραφικού Συνεδρίου. (διαθέσιμο στο: Πετράκος, Γ. και Οικονόμου,. (1999) ιεθνοποίηση και διαρθρωτικές αλλαγές στο ευρωπαϊκό σύστημα αστικών κέντρων Στο Οικονόμου,. και Πετράκος, Γ. (επιμ) Η ανάπτυξη των ελληνικών πόλεων. ιεπιστημονικές Προσεγγίσεις Αστικής Ανάλυσης και Πολιτικής. Βόλος: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Θεσσαλίας, GUTENBERG. Penerai, P., Samuels, I., Castex, J and Depaule, J.C. (2004) Urban Forms: The Death and Life of the Urban Block. Oxford: Architectural Press. Phelps, N., Παρουσίαση στο μάθημα: Urban Problems and Problematics. UCL.London. Porter, M. (2008) On Competition. Updated and expanded edition. Boston: Harvard Business School Publishing Corporation. Schumacher, Τ. (1991) Κτίρια και δρόμοι: Παρατηρήσεις πάνω στη μορφή και τη χρήση, Στο Γοσποδίνη, Α. (επιμ) Σημειώσεις Αστικής Σύνθεσης. Βόλος: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Θεσσαλίας. Scott, A. (1997) The cultural economy of cities, International Journal of Urban and Regional Research, 21 (2).pp

16 Σημαιοφορίδης, Γ. (1998) Η ελληνική πόλη και οι νέες αστικές συνθήκες, Στο Cassia Cesare, M., Καρύδης,. (διεύθυνση και συντονισμός), Infussi, F. και Σημαιοφορίδης, Γ. (επιμ) Πρόγραμμα Ηρακλής : οι προκλήσεις της ελληνικής πόλης. Αθήνα: Α.Γ.Ε.Τ. «Ηρακλής». Σιόλας, Α. (1994) Η Αθήνα τη νύχτα. Στο Πρακτικά διεθνούς συνεδρίου «Ένα όραμα για την Αθήνα. Προοπτικές και διαχείριση μητροπολιτικών περιοχών». Αθήνα: Εκδόσεις ΤΕΕ. Σιόλας, Α. (2013) Συνέντευξη κατά το Μάιο Smith, M. (2007) Introduction, In Smith, M. (eds):tourism, culture and regeneration. Oxfordshire and Cambridge: CAB International. Σταθακόπουλος, Π., Αναστασιάδης, Α. και Άσημος, Π. (2012) Οι αστικές αναπλάσεις ως εργαλείο ανάπτυξης στα πλαίσια της έννοιας της συμπαγούς πόλης. (διαθέσιμο στο: Van Beusekom, J.W. (2004) The future of historic inner cities in the Netherlands, In Deben, L., Sallet,W. and Van Thoor, T. (eds) Cultural heritage and the future of the historic inner city of Amsterdam. Netherlands: Aksant Academic Publishers. Whyte, W. (1980) The social life of small urban spaces. Washington, D.C.: Conservation Foundation. Φραγκόπουλος, Ι., Κάκια, Σ. και Θεοδώρου, Γ. (2010) Η εξέλιξη της περιοχής του εργαστασίου φωταερίου (Γκάζι) στην Αθήνα: Μια προσέγγιση μέσα από τις έννοιες της σχολής του Σικάγο. Στο Πρακτικά 9 ου Πανελληνίου Γεωγραφικού Συνεδρίου. (διαθέσιμο στο: Χανιώτη, Χ. (2008) Ανάπλαση της πλατείας Κοτζιά στην Αθήνα. ιπλωματική Εργασία. Βόλος: Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Ψάιλα, Λ. (2010) Πάμε Πλατεία;, ΒΗΜagazino, 510, σσ (διαθέσιμο στο: Yelinek, A. (2009) Culture as a tool for urban regeneration. (διαθέσιμο στο:

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση στην πόλη της Κέρκυρας με εστίαση στην πολιτιστική & δημιουργική οικονομία

Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση στην πόλη της Κέρκυρας με εστίαση στην πολιτιστική & δημιουργική οικονομία ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Π.Ι.Ν. Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση στην πόλη της Κέρκυρας με εστίαση στην πολιτιστική & δημιουργική οικονομία εισήγηση στην 1 η συνάντηση για την ΟΧΕ πόλης Κέρκυρας -ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση στην πόλη της Κέρκυρας με εστίαση στην πολιτιστική & δημιουργική οικονομία

Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση στην πόλη της Κέρκυρας με εστίαση στην πολιτιστική & δημιουργική οικονομία ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Π.Ι.Ν. Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση στην πόλη της Κέρκυρας με εστίαση στην πολιτιστική & δημιουργική οικονομία εισήγηση στην 1 η συνάντηση για την ΟΧΕ πόλης Κέρκυρας -ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ & ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΝΕΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΠΟΛΕΩΝ Σοφία Αυγερινού - Κολώνια, καθηγήτρια ΕΜΠ ΕΝΑ ΜΕΛΛΟΝ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικότητα και πολιτισμός: Οπτική της UNESCO για τη δημιουργικότητα και παραδείγματα προώθησης αυτής, μέσα από πολιτιστικές δραστηριότητες.

Δημιουργικότητα και πολιτισμός: Οπτική της UNESCO για τη δημιουργικότητα και παραδείγματα προώθησης αυτής, μέσα από πολιτιστικές δραστηριότητες. Δημιουργικότητα και πολιτισμός: Οπτική της UNESCO για τη δημιουργικότητα και παραδείγματα προώθησης αυτής, μέσα από πολιτιστικές δραστηριότητες. Αλεξάνδρα ΣΠΥΡΙΔΟΠΟΥΛΟΥ Προπτυχιακή Φοιτήτρια, Σχολή Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Mediterranean arts, crafts and design

Mediterranean arts, crafts and design Mediterranean cultural network to promote creativity in the arts, crafts and design for communities regeneration in historical cities / MEDNETA ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Αθήνα, 4 Ιουνίου 2014 Πορίσματα από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ ΤΗΣ 19 ΙΟΥΛΙΟΥ 2012, ΕΠΙ ΤΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ»

ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ ΤΗΣ 19 ΙΟΥΛΙΟΥ 2012, ΕΠΙ ΤΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ» ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ Ο.Κ.Ε. κ. ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ ΤΗΣ 19 ΙΟΥΛΙΟΥ 2012, ΕΠΙ ΤΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ» Η Αθήνα, και ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δημιουργικών βιομηχανιών στη βιώσιμη αστική ανάπτυξη και την αστική αναγέννηση: Οι περιπτώσεις WESTERGASFABRIEK και CREATIVE ÓBIDOS

Ο ρόλος των δημιουργικών βιομηχανιών στη βιώσιμη αστική ανάπτυξη και την αστική αναγέννηση: Οι περιπτώσεις WESTERGASFABRIEK και CREATIVE ÓBIDOS Ο ρόλος των δημιουργικών βιομηχανιών στη βιώσιμη αστική ανάπτυξη και την αστική αναγέννηση: Οι περιπτώσεις WESTERGASFABRIEK και CREATIVE ÓBIDOS Γεωργία ΛΑΛΟΥ Αρχιτέκτων Μηχανικός Α.Π.Θ., MSc Πολεοδομία-

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Άρης Σαπουνάκης Δρ Αρχιτέκτων Πολεοδόμος Αναπληρωτής Καθηγητής του Τμήματος Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Τ Μ Η Μ Α Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ ΟΔΟΣ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 42 ΤΚ: 106 82 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ... Cities for Peace and Democracy in Europe Ε Ρ Ε ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Υ Ν Α με την υποστήριξη Ιανουάριος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ...6

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Παρατηρήσεις επί της πρότασης/μελέτης Γενικές 1. Η μελέτη δεν έχει τη δομή ούτε μίας οικονομοτεχνικής ή επιχειρησιακής μελέτης αλλά ούτε και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Οι κλασικές προσεγγίσεις αντιμετωπίζουν τη διαδικασία της επιλογής του τόπου εγκατάστασης των επιχειρήσεων ως αποτέλεσμα επίδρασης ορισμένων μεμονωμένων παραγόντων,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ, ΕΛΛΗΣ ΧΡΥΣΙΔΟΥ, ΣΤΟ 1 ο ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ, ΕΛΛΗΣ ΧΡΥΣΙΔΟΥ, ΣΤΟ 1 ο ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ, ΕΛΛΗΣ ΧΡΥΣΙΔΟΥ, ΣΤΟ 1 ο ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ενότητα: «Πολιτισμός» «Επιχειρησιακό σχέδιο πολιτισμού 2015-2030» Όραμα: Ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 5. Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 6. ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΑΛΑΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις της σύγχρονης αστικοποίησης και διαδικασίες πρόσφατης αστικής αλλαγής

Όψεις της σύγχρονης αστικοποίησης και διαδικασίες πρόσφατης αστικής αλλαγής Θ Ε Ω Ρ Ι Ε Σ Γ Ι Α Τ Η Σ Υ Γ Χ Ρ Ο Ν Η Π Ο Λ Η ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΣΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΟΛΕΙΣ Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ Μέρος Α: θεωρίες και όψεις των αστικών μεταλλαγών Όψεις της σύγχρονης αστικοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μάθημα 2Σ6 01. ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Ελένη ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ, Γρηγόρης ΚΑΥΚΑΛΑΣ Χ Ε Ι Μ Ε Ρ Ι Ν Ο Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μάθημα 2Σ6 01. ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Ελένη ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ, Γρηγόρης ΚΑΥΚΑΛΑΣ Χ Ε Ι Μ Ε Ρ Ι Ν Ο Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μάθημα 2Σ6 01 ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Ελένη ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ, Γρηγόρης ΚΑΥΚΑΛΑΣ Χ Ε Ι Μ Ε Ρ Ι Ν Ο Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο 2 0 1 3-2014 1 Α. ΟΙΚΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΚΑΤΟΙΚΙΑ Δίκτυο οικισμών και

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Ο Λ Ο Κ Λ Η Ρ Ω Μ Ε Ν Ω Ν Π Α Ρ Ε Μ Β Α Σ Ε Ω Ν Α Σ Τ ΙΙ Κ Η Σ Α Ν Α Π Τ Υ Ξ Η Σ Ε.. Τ.. Π.. Α.. & Ε.. Κ.. Τ.. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΗΜΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Νοικοκύρεμα, οικονομική περισυλλογή, αύξηση παραγωγικότητας, ηλεκτρονική διακυβέρνηση.

Νοικοκύρεμα, οικονομική περισυλλογή, αύξηση παραγωγικότητας, ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Σε συνεργασία με το δημοτικό συμβούλιο, αρμόδιους φορείς και πρόσωπα, δεσμευόμαστε ότι στις πρώτες ενενήντα μέρες ανάληψης της δημαρχίας από εμάς, θα φροντίσουμε ώστε να τροχιοδρομηθούν οι διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

Αστική αειφορία. ιαµόρφωση και εφαρµογή ολοκληρωµένων πιλοτικών προγραµµάτων βιώσιµης αστικής ανάπτυξης. Το πρόγραµµα URBAN Κερατσίνι - ραπετσώνα.

Αστική αειφορία. ιαµόρφωση και εφαρµογή ολοκληρωµένων πιλοτικών προγραµµάτων βιώσιµης αστικής ανάπτυξης. Το πρόγραµµα URBAN Κερατσίνι - ραπετσώνα. Ε.Μ.Π. ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΝΑΜΙΚΗ ΤΩΝ ΧΩΡΙΚΩΝ ΟΜΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την εφαρμογή προγραμμάτων αστικής αναγέννησης. Προτάσεις για το μέλλον

Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την εφαρμογή προγραμμάτων αστικής αναγέννησης. Προτάσεις για το μέλλον Προγράμματα αστικής αναγέννησης και βιώσιμη ανάπτυξη. Ελληνικές και Βρετανικές εμπειρίες ΤΕΕ / ΤΚΜ ΣΕΜΠΧΠΑ Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την εφαρμογή προγραμμάτων αστικής αναγέννησης. Προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Πολεοδομία σε περιβάλλον κρίσης. και με ποια εργαλεία; Σεμινάριο ΣΥΠΟΚ /ΕΤΕΚ. Παγκόσμια Ημέρα Πολεοδομίας

Πολεοδομία σε περιβάλλον κρίσης. και με ποια εργαλεία; Σεμινάριο ΣΥΠΟΚ /ΕΤΕΚ. Παγκόσμια Ημέρα Πολεοδομίας Σεμινάριο ΣΥΠΟΚ /ΕΤΕΚ Παγκόσμια Ημέρα Πολεοδομίας Πολεοδομία σε περιβάλλον κρίσης Τι μπορεί να προσφέρει Τι πρέπει να προσφέρει Τι πρέπει να επιτύχει και με ποια εργαλεία; Γλαύκος Κωνσταντινίδης Πολεοδόμος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ , ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΚΑΙ ΑΣΤΙΚH ΑΝAΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ , ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΚΑΙ ΑΣΤΙΚH ΑΝAΓΕΝΝΗΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ, ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ (ΣΑΤΠ) ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ-ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ (ΠΧ) ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική οικονομία και το κέντρο της Αθήνας: 1980-2009. Νίκος Σουλιώτης 3/12/2012

Πολιτιστική οικονομία και το κέντρο της Αθήνας: 1980-2009. Νίκος Σουλιώτης 3/12/2012 Πολιτιστική οικονομία και το κέντρο της Αθήνας: 1980-2009 Νίκος Σουλιώτης 3/12/2012 1. Ερώτημα και συζήτηση Ποια η σχέση της πολιτιστικής οικονομίας (παραγωγή προϊόντων με έντονο συμβολικό περιεχόμενο)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 Εισαγωγή Η παρούσα παρουσίαση της στρατηγικής για την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας και την υποστήριξη της τοπικής οικονομίας του Δήμου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2002 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι

ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι Δ.Π.Μ.Σ. ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Β : ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ και ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ και ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι φοιτήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική της Π.Ν.Α για τον Τουρισμό « Έτος Πολιτισμού»

Στρατηγική της Π.Ν.Α για τον Τουρισμό « Έτος Πολιτισμού» ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Στρατηγική της Π.Ν.Α για τον Τουρισμό «2014 - Έτος Πολιτισμού» Ελευθερία ΦΤΑΚΛΑΚΗ Αντιπεριφερειάρχης Ν.Αιγαίου Τρία Κομβικά σημεία προβληματισμού για την δημιουργία ενός δημιουργικού

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Προϋποθέσεις Επίτευξης Συγκριτικού Πλεονεκτήματος μέσω των Νέων Τεχνολογιών

Προϋποθέσεις Επίτευξης Συγκριτικού Πλεονεκτήματος μέσω των Νέων Τεχνολογιών Προϋποθέσεις Επίτευξης Συγκριτικού Πλεονεκτήματος μέσω των Νέων Τεχνολογιών Στις μέρες μας υπάρχει μια μεγάλη συζήτηση για το αν το συγκριτικό πλεονέκτημα που οι νέες τεχνολογίες παρέχουν μπορεί να παραμείνει,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ 1 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 2 Τα εργαλεία ανάγνωσης της ταυτότητας της πόλης. Τα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΛΕΤΗΣ: ΟΙΚΟΣΜΟΣ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ «ΠΥΛΗΣ ΑΞΙΟΥ»

ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΛΕΤΗΣ: ΟΙΚΟΣΜΟΣ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ «ΠΥΛΗΣ ΑΞΙΟΥ» Ομάδα Εργασίας: Κόντου Χριστίνα, Λαζαρίδης Χριστόφορος, Μπουλταδάκη Άννα, Πάσχου Μαρία, Παυλίδου Ιωάννα, Τσιολάκη Φανή ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΛΕΤΗΣ: ΟΙΚΟΣΜΟΣ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ «ΠΥΛΗΣ ΑΞΙΟΥ» Η περιοχή μελέτης ανήκει

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση Δυνατοτήτων Αντιμετώπισης Παραγωγικών Προβλημάτων του Νόμου Κοζάνης. Αξιοποίηση των Εγκαταστάσεων της Εταιρείας Α.Ε.Β.Α.Λ.

Διερεύνηση Δυνατοτήτων Αντιμετώπισης Παραγωγικών Προβλημάτων του Νόμου Κοζάνης. Αξιοποίηση των Εγκαταστάσεων της Εταιρείας Α.Ε.Β.Α.Λ. Διερεύνηση Δυνατοτήτων Αντιμετώπισης Παραγωγικών Προβλημάτων του Νόμου Κοζάνης Αξιοποίηση των Εγκαταστάσεων της Εταιρείας Α.Ε.Β.Α.Λ. εχνολογικά Πάρκα / Τεχνοπόλεις Οργανισμοί, με κύρια επιδίωξή την αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΛΕΝΗ ΜΑΙΣΤΡΟΥ ΤΡΙΠΟΛΗ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2016 1ο ερώτημα Γιατί και με ποιους όρους η προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς ενός

Διαβάστε περισσότερα

Αλλαγή στα κοινωνικά, οικονομικά και πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής του Κέντρου της Πόλης

Αλλαγή στα κοινωνικά, οικονομικά και πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής του Κέντρου της Πόλης Αλλαγή στα κοινωνικά, οικονομικά και πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής του Κέντρου της Πόλης Ο Δήμος Λεμεσού πρωτοστάτησε για την δημιουργία του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου στο κέντρο της πόλης αφού πίστευε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η έρευνα πραγµατοποιήθηκε από την. για λογαριασµό του ΕΟΤ. Χρόνος διεξαγωγής...η συλλογή των στοιχείων έγινε στις 22-31/01/07. Περιοχή... Λεκανοπέδιο Αττικής Πληθυσµός... Άνδρες,

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ. 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους

Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ. 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους 2010-2011 Φοιτητής : Λιούμπας Ανδρέας

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρίες Πολεοδομικού Σχεδιασμού

Θεωρίες Πολεοδομικού Σχεδιασμού ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική ομάδα: Ελένη Ανδρικοπούλου, Γρηγόρης Καυκαλάς 8 ο Μάθημα Αστικές παρεμβάσεις στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΕΞΑΜΗΝΟΥ «Το φαινόμενο της αστικοποίησης στο Δήμο Ζωγράφου»

ΘΕΜΑ ΕΞΑΜΗΝΟΥ «Το φαινόμενο της αστικοποίησης στο Δήμο Ζωγράφου» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Δ.Π.Μ.Σ. «ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: «ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ-ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ» ΜΑΘΗΜΑ: «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΑΠ Δυτικής Αθήνας. Π.Ε. Δυτικός Τομέας

ΣΟΑΠ Δυτικής Αθήνας. Π.Ε. Δυτικός Τομέας ΣΟΑΠ Δυτικής Αθήνας Π.Ε. Δυτικός Τομέας Το Σχέδιο Ολοκληρωμένης Αστικής Τα ΣΟΑΠ προβλέφτηκαν πρώτη φορά από το Νόμο 2742/1999 Οι προδιαγραφές δημοσιεύτηκαν μόλις το 2012 Ενώ η απαίτηση για πρόβλεψη από

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ

Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΕΛΕΝΗ ΜΑΙΣΤΡΟΥ 1 Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ Πατησίων 42, 10682 Αθήνα τηλ. 30(1) 772 3818

Διαβάστε περισσότερα

Για έναν Ιδανικό Πολιτιστικό Τουρισμό Με την υποστήριξη του προγράμματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης «Ευρώπη για τους πολίτες» Η ΕΕ με μια ματιά

Για έναν Ιδανικό Πολιτιστικό Τουρισμό Με την υποστήριξη του προγράμματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης «Ευρώπη για τους πολίτες» Η ΕΕ με μια ματιά Η ΕΕ με μια ματιά, ς και ανάπτυξη των ΜμΕ Το έργο χρηματοδοτήθηκε με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το παρόν έντυπο αποτυπώνει τις απόψεις του συντάκτη και μόνο και η Επιτροπή δεν μπορεί να θεωρηθεί

Διαβάστε περισσότερα

«RICHARD FLORIDA : ύο βιβλία για δηµιουργικές πόλεις»

«RICHARD FLORIDA : ύο βιβλία για δηµιουργικές πόλεις» ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ : «ΕΥΦΥΕΙΣ ΠΟΛΕΙΣ : ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ» «RICHARD FLORIDA

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασίες Κοινωνικού Αποκλεισμού στο σύγχρονο αστικό ιστό. Η Ελληνική εμπειρία

Διαδικασίες Κοινωνικού Αποκλεισμού στο σύγχρονο αστικό ιστό. Η Ελληνική εμπειρία ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΜΠ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ- ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ : ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ : 2007-2008 Μάθημα : Χωρικές, Κοινωνικές, Οικονομικές και Περιβαλλοντικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Θα κατατάξουμε τις Θεματικές Ενότητες που απαρτίζουν μια Βιώσιμη κοινότητα σε τέσσερες Πυλώνες Βιωσιμότητας. Ο λόγος είναι αφ ενός μεν η διευκόλυνση στη κατηγοροποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΡΥΜΟΤΟΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΡΥΜΟΤΟΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΡΥΜΟΤΟΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Άρης Σαπουνάκης Δρ Αρχιτέκτων Πολεοδόμος Αναπληρωτής Καθηγητής του Τμήματος Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΕΜΠ ΣΧΟΛΗΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΤΟΜΕΙΣ Ι,ΙΙ,ΙΙΙ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 07 9ο ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΙΤΕΚΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ 9: ΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΟΜΑ Α 2 ΠΕΡΙΟΧΗ Β

Διαβάστε περισσότερα

Security Project. Μετασχηματισμοί αστικού χώρου-απειλές-κρίσεις Δρ. Εμμανουήλ Σκουλάς

Security Project. Μετασχηματισμοί αστικού χώρου-απειλές-κρίσεις Δρ. Εμμανουήλ Σκουλάς Security Project Μετασχηματισμοί αστικού χώρου-απειλές-κρίσεις Δρ. Εμμανουήλ Σκουλάς «Η εικόνα της πρωτεύουσας έχει υποβαθμιστεί την τελευταία πενταετία λόγω της ανύπαρκτης οικοδόμησης», σχολιάζει ο αρχιτέκτονας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την. Προτάσεις για το μέλλον

Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την. Προτάσεις για το μέλλον Προγράμματα αστικής αναγέννησης και βιώσιμη ανάπτυξη. Ελληνικές και Βρετανικές εμπειρίες ΤΕΕ / ΤΚΜ ΣΕΜΠΧΠΑ Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την εφαρμογή προγραμμάτων αστικής αναγέννησης. Προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ ΔΗΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΕΡΕΥΝΑΣ &ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΔΙΟΥ Οκτώβριος 2014 IV. ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ: ΚΑΤΟΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Πόλη = χώρος συνάντησης του συνόλου των ανθρώπινων δραστηριοτήτων

Πόλη = χώρος συνάντησης του συνόλου των ανθρώπινων δραστηριοτήτων Πόλη = χώρος συνάντησης του συνόλου των ανθρώπινων δραστηριοτήτων ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ μάλιστα δὲ καὶ τοῦ κυριωτάτου πάντων ἡ πασῶν κυριωτάτη καὶ πάσας περιέχουσα τὰς ἄλλας. Αὕτη δ ἐστὶν ἡ καλουμένη πόλις

Διαβάστε περισσότερα

ένα αειφόρο πρότυπο Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ

ένα αειφόρο πρότυπο Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ Η πόλη ως καταλύτης για ένα αειφόρο πρότυπο ανάπτυξης Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ Διαπιστώσεις Πού ζούμε ; Ο χάρτης αναπαριστά τη συγκέντρωση πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος του Τμήματος: Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152)

Στόχος του Τμήματος: Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152) Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152) Το Τμήμα: Το Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης ιδρύθηκε το 1989 με αρχική ονομασία «Τμήμα Αστικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης». Ανήκει στην ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚH ΑΝAΠΤΥΞΗ

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚH ΑΝAΠΤΥΞΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚH ΑΝAΠΤΥΞΗ Ενότητα 7: Πολιτιστικός Σχεδιασμός -Η Περίπτωση του Museumsquartier. Νικόλας Καραχάλης Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΥΤΙΚΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΥΤΙΚΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ Οργανισμός Ρυθμιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΥΤΙΚΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ Επιστημονικός υπεύθυνος: καθ. Χ. Κοκκώσης Εργαστήριο Περιβάλλοντος και Χωρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ: ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΑΘΗΝΑ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ: ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΑΘΗΝΑ k a k Αντιπροσωπεία στην Ελλάδα Πληροφόρηση, Τεκμηρίωση και Συντονισμός των Δικτύων Πληροφόρησης ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ: ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΑΘΗΝΑ 14-16.06.2006 "Η Στρατηγική της Λισσαβόνας:

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων στην Περιφέρεια Αττικής

Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων στην Περιφέρεια Αττικής ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΣΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Σύμβουλοι Εξειδίκευσης Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων (ΟΧΕ) του ΠΕΠ ΑΤΤΙΚΗΣ 2014-2020 Στρατηγική Ολοκληρωμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Η ανάγκη αναθεώρησης του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό προκύπτει αφενός από γενικότερες

Διαβάστε περισσότερα

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός. Mονογραφίες υπό έκδοση 2007-10 1. Ευθυμίου, Η., Βιτσιλάκη, Χ. (2007). Φύλο και Νέες Τεχνολογίες: Εμπειρικές Προσεγγίσεις. Επιστημονική Σειρά Σπουδών Φύλου, Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 3: Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 3: Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Αρχές Μάρκετινγκ Ενότητα 3: Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο. Κατεύθυνση ΙΙ: Αστικός ιστός, καθημερινή ζωή, δημόσιος χώρος

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο. Κατεύθυνση ΙΙ: Αστικός ιστός, καθημερινή ζωή, δημόσιος χώρος Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ Πατησίων 42, 10682 Αθήνα τηλ. 30(1) 772 3818

Διαβάστε περισσότερα

Η πόλη κινείται κάνουμε μαζί το επόμενο βήμα!

Η πόλη κινείται κάνουμε μαζί το επόμενο βήμα! 1 Η πόλη κινείται κάνουμε μαζί το επόμενο βήμα! Η Ευρώπη αλλάζει. Η Χώρα επαναπροσδιορίζεται. Ο Δήμος Κοζάνης σε μετάβαση. Επιλογή μας, αλλά και αναγκαιότητα, η αλλαγή. Αλλαγή που σημαίνει κίνηση! Η πόλη

Διαβάστε περισσότερα

ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ;

ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ; ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ; Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΩΘΗΣΕΙ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ; ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

9 Ο ΜΑΘΗΜΑ: Δημιουργικές πόλεις, Ανταγωνιστικότητα και Ποιότητα Ζωής

9 Ο ΜΑΘΗΜΑ: Δημιουργικές πόλεις, Ανταγωνιστικότητα και Ποιότητα Ζωής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΚΑΙ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ 9 Ο ΜΑΘΗΜΑ: Δημιουργικές

Διαβάστε περισσότερα

Δίνοντας ζωή στην Πόλη της Ορεστιάδας

Δίνοντας ζωή στην Πόλη της Ορεστιάδας ΟΣΑΑ Ορεστιάδας 2007-2013 Δίνοντας ζωή στην Πόλη της Ορεστιάδας Δήμος Ορεστιάδας Σκοπός Η ανάπλαση, χωρική και κοινωνική ανασυγκρότηση, βιώσιμη οικονομική και κοινωνική αναζωογόνηση στοχευμένου θύλακα

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδοτικές πηγές για καινοτόμες πρωτοβουλίες. Sources of funding for innovative initiatives

Χρηματοδοτικές πηγές για καινοτόμες πρωτοβουλίες. Sources of funding for innovative initiatives Χρηματοδοτικές πηγές για καινοτόμες πρωτοβουλίες Sources of funding for innovative initiatives Εισηγητής: Σπύρος Βασιλειάδης Σύμβουλος Επιχειρήσεων & Χρηματοδοτικών Προγραμμάτων Πως χρηματοδοτούνται τέτοιες

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ΣΕΤΕ. Αθήνα,21 Οκτωβρίου Κυρίες και κύριοι,

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ΣΕΤΕ. Αθήνα,21 Οκτωβρίου Κυρίες και κύριοι, ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ΣΕΤΕ Αθήνα,21 Οκτωβρίου 2014 Κυρίες και κύριοι, Είναι ευτυχής συγκυρία που το φετινό Συνέδριο διεξάγεται κοντά στην ολοκλήρωση μίας τουριστικής περιόδου που κατά γενική

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασίες με τον Λευτέρη Παπαγιαννάκη. Ερευνητικά προγράμματα Ε.Μ.Π. για την. Ερευνητικό πρόγραμμα Ε.Μ.Π. για ένα. Αθήνας Αττικής (δεκαετία 2000)

Συνεργασίες με τον Λευτέρη Παπαγιαννάκη. Ερευνητικά προγράμματα Ε.Μ.Π. για την. Ερευνητικό πρόγραμμα Ε.Μ.Π. για ένα. Αθήνας Αττικής (δεκαετία 2000) Ημερίδα Τ.Ε.Ε. / 11 Φεβρουαρίου 2010 Λουδοβίκος Κ. Βασενχόβεν Ομότιμος Καθηγητής Ε.Μ.Π. Συνεργασίες με τον Λευτέρη Παπαγιαννάκη Ερευνητικά προγράμματα Ε.Μ.Π. για την περιοχή του Ελαιώνα (δεκαετία του 1990)

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομία - Επιχειρήσεις Μάρκετινγκ 1

Οικονομία - Επιχειρήσεις Μάρκετινγκ 1 Οικονομία - Επιχειρήσεις Μάρκετινγκ 1 Επιμέλεια: Γεώργιος Λελεδάκης (Λέκτορας Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών) Συγγραφή: Ευθύμιος Ζιγκιρίδης ΠΡΟΛΟΓΟΣ & ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ Άρης Κουμπαρέλης Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader)

Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader) Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader) Αναμενέται σύντομα να προκυρηχθούν τοπικά προγράμματα Leader «Αειφόρου Ανάπτυξης Αλιευτικών Περιοχών», για τις περιοχές Εύβοιας και Χίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv 1. Πόλη και σχεδιασμός: oι βασικές συνιστώσες... 18 1.1 Αναγκαιότητα του χωρικού σχεδιασμού....18 1.2 Η ρύθμιση των χρήσεων γης...20 1.3

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ -Η κάθε αστική ή αγροτική τοποθεσία που µαρτυρεί πολιτισµό έχει µνηµειακή αξία -Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται µόνο στην υψηλή αρχιτεκτονική αλλά και στα

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 υιοθετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα Γ. Ερευνητικές Μέθοδοι και Τεχνικές Συλλογής και Παραγωγής Δεδομένων

Ενότητα Γ. Ερευνητικές Μέθοδοι και Τεχνικές Συλλογής και Παραγωγής Δεδομένων Ενότητα Γ. Ερευνητικές Μέθοδοι και Τεχνικές Συλλογής και Παραγωγής Δεδομένων Υποενότητα Γ.α Ερωτηματολόγιο (είδη, σχεδιασμός). Ανάλυση και καλές πρακτικές Κώστας Ρόντος Σκοπός Σκοποί της υποενότητας αυτής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ Νέες Πολιτείες ΙΙΙ : Λαχανόκηποι Μενεμένης Στα ενδιάμεσα όρια της πόλης Στην περιοχή Λαχανόκηποι, που ανήκει στα διοικητικά όρια του Δήμου Μενεμένης, εντοπίστηκε ένας τρίτος, εντελώς νέος για τα δεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

2Σ6 01 και 2Σ6 11 Χειµερινό Εξάµηνο 2Σ6 02 και 2Σ6 12 Εαρινό Εξάµηνο. Σχεδιασµού (και ) Ε. Ανδρικοπούλου, Γ.

2Σ6 01 και 2Σ6 11 Χειµερινό Εξάµηνο 2Σ6 02 και 2Σ6 12 Εαρινό Εξάµηνο. Σχεδιασµού (και ) Ε. Ανδρικοπούλου, Γ. 2Σ6 01 και 2Σ6 11 Χειµερινό Εξάµηνο 2Σ6 02 και 2Σ6 12 Εαρινό Εξάµηνο Εκτεταµένο Εργαστήριο Χωροταξικού Σχεδιασµού 2012-13 (και 2013-14) Ε. Ανδρικοπούλου, Γ. Καυκαλάς Εκπαιδευτικοί στόχοι του µαθήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ NAFPLIO A. THE HISTORIC CHARACTER OF THE CITY B. PROPOSALS FOR PROTECTION AND SUSTAINABLE DEVELOPMENT THE OLD CITY - VIEW FROM THE

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ. 6 Ο ΜΑΘΗΜΑ:

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ. 6 Ο ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ. 6 Ο ΜΑΘΗΜΑ: A. ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΠΗΓΕΣ: Ψαθά, Ε. και Δέφνερ, Α. (2012) Ποιότητα της αστικής ζωής και ανταγωνιστικότητα των πόλεων: συμβατές η ασύμβατες έννοιες; στο Δέφνερ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Χωροταξικού Σχεδιασμού

Εργαστήριο Χωροταξικού Σχεδιασμού ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική ομάδα: Ελένη Ανδρικοπούλου, Γρηγόρης Καυκαλάς 3 η Διάλεξη Α. Τέσσερα Σχέδια για τη Θεσσαλονίκη Στρατηγικά Σχέδια της (1995-2002)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΗΜΟΣ ΤΟΠΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ 19:00 ΚΟΜΝΗΝΑ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΔΗΜΟΥ ΒΕΡΜΙΟΥ ΕΟΡΔΑΙΑΣ. Πέμπτη 25/8/ :00 ΣΕΡΒΙΩΝ- ΒΕΛΒΕΝΤΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΗΜΟΣ ΤΟΠΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ 19:00 ΚΟΜΝΗΝΑ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΔΗΜΟΥ ΒΕΡΜΙΟΥ ΕΟΡΔΑΙΑΣ. Πέμπτη 25/8/ :00 ΣΕΡΒΙΩΝ- ΒΕΛΒΕΝΤΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Μετά την ολοκλήρωση και την επιτυχημένη υποβολή της Α Φάσης του Τοπικού Προγράμματος Κοζάνης Γρεβενών CLLD/ του ΠΑΑ και του ΕΠΑλΘ στις αρμόδιες Υπηρεσίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΚΟΝΙΤΣΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΚΟΝΙΤΣΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΚΟΝΙΤΣΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΚΟΝΙΤΣΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΚΟΝΙΤΣΑΣ 2015-2019 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ Τι είναι το Ε.Π. του Δήμου και ποιος είναι ο σκοπός του Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα (Ε.Π.) είναι ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο για έναν Ιδανικό Πολιτιστικό Τουρισμό Στρατηγικές Προτεραιότητες

Δίκτυο για έναν Ιδανικό Πολιτιστικό Τουρισμό Στρατηγικές Προτεραιότητες Δίκτυο για έναν Ιδανικό Στρατηγικές Προτεραιότητες Πλαίσιο έργου Το Δίκτυο Για έναν Ιδανικό δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του έργου «Για ένα Ιδανικό», συγχρηματοδοτούμενο από το πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Planning through Projects: Νεοφιλελεύθερες Στρατηγικές Ανάπτυξης Πόλεων

Planning through Projects: Νεοφιλελεύθερες Στρατηγικές Ανάπτυξης Πόλεων ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ 6 Σ Υ Γ Χ Ρ Ο Ν Η Ε Π Ο Χ Η Planning through Projects: Νεοφιλελεύθερες Στρατηγικές Ανάπτυξης Πόλεων 1980-2000 Θάνος Παγώνης Αθήνα, Μάιος 2012 Αστική Πολιτική στην Αγγλία και τις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (1) ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ Κοινωνικών, Πολιτικών & Οικονομικών Επιστημών ΤΜΗΜΑ Οικονομικών Επιστημών ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΝΕ87 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 8 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Περιφερειακή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Συνάντηση Ολομέλειας Πλατφόρμα «Περιβάλλον και Βιώσιμη Ανάπτυξη» στο πλαίσιο της Στρατηγικής Έρευνας και Καινοτομίας για την Έξυπνη Εξειδίκευση της προγραμματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Τ Μ Η Μ Α Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ Ο ΟΣ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 42 ΤΚ: 106 82 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 7723818-7723820

Διαβάστε περισσότερα

228 Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Θεσσαλίας (Βόλος)

228 Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Θεσσαλίας (Βόλος) 228 Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Θεσσαλίας (Βόλος) Σκοπός Το Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης προσανατολίζεται στην αντιμετώπιση των

Διαβάστε περισσότερα

Τελικός τίτλος σπουδών:

Τελικός τίτλος σπουδών: Επωνυμία προγράμματος: Τελικός τίτλος σπουδών: ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ (ΠΤΥΧΙΟ) Πτυχίο Ο γραφίστας ασχολείται με τη μελέτη, τη διαμόρφωση και γενικότερα την αισθητική επιμέλεια κάθε είδους εκτυπωτικής εργασίας.

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία του Παρατηρητηρίου της Εγνατίας Οδού

Η εμπειρία του Παρατηρητηρίου της Εγνατίας Οδού ΗΜΕΡΙΔΑ: «Παρατηρητήριο κοινωνικοοικονομικών μεγεθών και αστικών δεικτών Habitat», URBAN II Η Κομοτηνή στον 21ο αιώνα: Παρακολουθώντας το σήμερα Σχεδιάζοντας το αύριο B. Φούρκας Η εμπειρία του Παρατηρητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστικές βιομηχανίες, ως όρος εισάγεται στις αρχές του εικοστού αιώνα, Αρχικά εμφανίστηκε από τους Μαξ Χορκ-χάιμερ και Τίοντορ Αντόρνο (Μax Horkheimer, Theodor

Διαβάστε περισσότερα