Αναπαράσταση Γνώσης και Συλλογιστικές

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αναπαράσταση Γνώσης και Συλλογιστικές"

Transcript

1 Αναπαράσταση Γνώσης και Συλλογιστικές Αναπαράσταση γνώσης είναι ένα σύνολο συντακτικών και σηµασιολογικών παραδοχών, οι οποίες καθιστούν δυνατή την περιγραφή ενός κόσµου.! Μία µέθοδος αναπαράστασης γνώσης έχει: # Συντακτικό (syntax) # Σηµασιολογία (semantics).! Η φυσική γλώσσα είναι ακατάλληλη για αναπαράσταση γνώσης λόγω της πολυσηµαντικότητας (ambiguity) και της ερµηνείας µε βάσητασυµφραζόµενα (context).! ΓιατασυστήµαταΤΝπρέπειναχρησιµοποιηθεί ένας µονοσήµαντος και τυποποιηµένος συµβολισµός.! Κάθε µέθοδος αναπαράστασης της γνώσης έχει έναν διαφορετικό µηχανισµό εξαγωγής συµπερασµάτων. # Μηχανισµός που χρησιµοποιείται για εξαγωγή συµπερασµάτων από υπάρχουσα γνώση.

2 Μηχανισµός Εξαγωγής Συµπερασµάτων Inference Mechanism! Ο µηχανισµός εξαγωγής συµπερασµάτων υλοποιείται από: # Τη στρατηγική αναζήτησης της λύσης ενός προβλήµατος, πάνω στη γνώση του προβλήµατος. # Τη συλλογιστική (reasoning).! Η στρατηγική αναζήτησης υλοποιείται µε διάφορους τρόπους: # Οδηγούµενη από τους στόχους (goal driven ή top-down): Ξεκινάµε από πιθανά συµπεράσµατα και φτάνουµε στιςαιτίεςπουταστηρίζουν. # Οδηγούµενη από τα δεδοµένα (data driven ή bottom-up): Ξεκινάµε από τα δεδοµένα του προβλήµατος και φτάνουµε σεσυµπεράσµατα.! Η συλλογιστική είναι ο γενικός τρόπος παραγωγής γνώσης από ήδη υπάρχουσα γνώση, και υλοποιείται µε τρεις κυρίως µεθόδους: # Παραγωγή (deduction). # Επαγωγή (induction). # Απαγωγή (abduction).

3 εδοµένα, πληροφορία και γνώση εδοµένο (data) είναι µια µετρήσιµη ή υπολογίσιµη τιµή µίας ιδιότητας. Πληροφορία (information) αποτελείται από δεδοµένα τα οποία όµως έχουν φιλτραριστεί και µορφοποιηθεί κατάλληλα. Γνώση (knowledge) είναι πληροφορία η οποία έχει υποστεί µία σειρά ειδικών ελέγχων για την πιστοποίησή της.! Αντικείµενα (objects)! Γεγονότα (events)! Εκτέλεση (performance)! Μετα-γνώση (meta-knowledge) Είδη Γνώσης

4 Κριτήρια Αξιολόγησης Μεθόδων Αναπαράστασης Γνώσης! Επάρκεια αναπαράστασης (representational adequacy).! Επάρκεια συνεπαγωγής (inferential adequacy).! Αποδοτικότητα συνεπαγωγής (inferential efficiency).! Αποδοτικότητα απόκτησης (acquisitional efficiency). Μέθοδοι Αναπαράστασης Γνώσης! Λογική # Προτασιακή λογική (propositional logic) # Κατηγορηµατική λογική (predicate logic) # ιαζευκτική µορφή της λογικής (clausal form of logic)! οµηµένες αναπαραστάσεις γνώσης # Σηµασιολογικά ίκτυα (semantic networks) # Πλαίσια (frames) # Εννοιολογική εξάρτηση (conceptual dependency) # Σενάρια (scripts)! Κανόνες (if-then rules).

5 Λογική Η µαθηµατική λογική (mathematical logic) είναι η συστηµατική µελέτη των έγκυρων ισχυρισµών (valid arguments) µε χρήση εννοιών από τα µαθηµατικά.! Ένας ισχυρισµός (argument) αποτελείται από συγκεκριµένες δηλώσεις (ή προτάσεις), τις υποθέσεις (premises), από τις οποίες παράγονται άλλες δηλώσεις που ονοµάζονται συµπεράσµατα (conclusions) Όλοι οι άνθρωποι είναι θνητοί, Ο Σωκράτης είναι άνθρωπος, εποµένως, ο Σωκράτης είναι θνητός ( ήλωση) ( ήλωση) (Συµπέρασµα) Προτασιακή Λογική! Στην προτασιακή λογική (propositional logic) κάθε γεγονός αναπαριστάται µε µια λογική πρόταση, η οποία χαρακτηρίζεται είτε ως αληθής (true) ήωςψευδής (false).! Οι λογικές προτάσεις µπορούν να συνδυαστούν µε τηχρήσηλογικών συµβόλων ή συνδετικών (connectives).

6 Συνδετικά και Σηµασία Σύµβολο Ονοµασία / Επεξήγηση σύζευξη (λογικό "ΚΑΙ") διάζευξη (λογικό "Η") άρνηση συνεπαγωγή ("ΕΑΝ ΤΟΤΕ") διπλή συνεπαγωγή ή ισοδυναµία ("ΑΝ ΚΑΙ ΜΟΝΟ ΑΝ"). Παράδειγµα P:"Ο Νίκοςείναιπρογραµµατιστής" Q: "Ο Νίκος έχει Υπολογιστή" P Q: Εάν "Ο Νίκοςείναιπρογραµµατιστής", τότε "Ο Νίκος έχει Υπολογιστή" R:"Το τρίγωνο ΑΒΓ είναι ισόπλευρο" V:"Το τρίγωνο ΑΒΓ έχει όλες τις πλευρές του ίσες" R V: "Το τρίγωνο ΑΒΓ είναι ισόπλευρο" αν και µόνο αν "Το τρίγωνο ΑΒΓ έχει όλες τις πλευρές του ίσες"

7 Μηχανισµοί Εξαγωγής Συµπερασµάτων! Πίνακες αλήθειας (Truth Tables)! Απόδειξη (proof)! "Τρόπος του θέτειν" (modus ponens): P (P Q) Q (modus ponens) Παράδειγµα P: "ΟΝίκοςείναιπρογραµµατιστής" P Q: Εάν "Ο Νίκοςείναιπρογραµµατιστής", τότε "Ο Νίκος έχει Υπολογιστή" Q: "Ο Νίκος έχει Υπολογιστή"

8 Κατηγορηµατική Λογική! Ηκατηγορηµατική λογική (predicate logic) επεκτείνει την προτασιακή λογική εισάγοντας # όρους (terms), # κατηγορήµατα (predicates) και # ποσοδείκτες (quantifiers). Σύµβολο Ονοµασία / Επεξήγηση Σύζευξη (λογικό "ΚΑΙ") ιάζευξη (λογικό "Η") Άρνηση συνεπαγωγή ("ΕΑΝ ΤΟΤΕ") ισοδυναµία ("ΕΑΝ ΚΑΙ ΜΟΝΟ ΕΑΝ") καθολικός ποσοδείκτης ( x σηµαίνει για κάθε x) υπαρξιακός ποσοδείκτης ( x σηµαίνει υπάρχει x)

9 Κατηγορήµατα και Ορίσµατα! Ένα γεγονός αναπαριστάται µε ένανατοµικό τύπο της µορφής: P(A 1,A 2,...,A n ) όπου το P ονοµάζεται κατηγόρηµα (predicate) και τα A 1,A 2,...,A n ορίσµατα (arguments). Παράδειγµα Κάθε άνθρωπος έχει όνοµα Όλοι οι παίκτες του µπάσκετ είναι ψηλοί x y (ΑΝΘΡΩΠΟΣ(x) ΟΝΟΜΑ(x,y)). x (ΠΑΙΧΤΗΣ_ΜΠΑΣΚΕΤ(x) ΨΗΛΟΣ(x)).

10 Παράδειγµα Αναπαράστασης σε Λογική! Κάθεζώοτοοποίοέχειτρίχωµα ή παράγει γάλα είναι θηλαστικό.! Κάθε ζώο που έχει φτερά και γεννάει αυγά είναι πουλί.! Κάθε θηλαστικό που τρέφεται µε κρέας ή έχει κοφτερά δόντια είναι σαρκοβόρο.! Κάθε σαρκοβόρο µε χρώµα καφέ-πορτοκαλί που έχει ρίγες είναι τίγρης.! Κάθε σαρκοβόρο µε χρώµα καφέ-πορτοκαλί που έχει µαύρες βούλες είναι τσιτάχ.! Κάθε πουλί το οποίο δεν πετά και κολυµπά είναι πιγκουΐνος. x (ΕΧΕΙ(x,ΤΡΙΧΩΜΑ) ΠΑΡΑΓΕΙ(x,ΓΑΛΑ)) ΕΙΝΑΙ(x,ΘΗΛΑΣΤΙΚΟ). x (ΕΧΕΙ(x,ΦΤΕΡΑ) ΓΕΝΝΑΕΙ(x,ΑΥΓΑ)) ΕΙΝΑΙ(x,ΠΟΥΛΙ). x (ΕΙ ΟΣ(x,ΘΗΛΑΣΤΙΚΟ) ((ΤΡΕΦΕΤΑΙ(x,ΚΡΕΑΣ) ΕΧΕΙ(x, ΟΝΤΙΑ(ΚΟΦΤΕΡΆ))) ) ΕΙΝΑΙ(x, ΣΑΡΚΟΒΟΡΟ). x (ΕΙΝΑΙ(x,ΣΑΡΚΟΒΟΡΟ) ΧΡΩΜΑ(x,ΚΑΦΕ-ΠΟΡΤΟΚΑΛΙ) ΕΧΕΙ(x,ΡΊΓΕΣ(ΜΑΥΡΕΣ)) ΕΙΝΑΙ(x,ΤΙΓΡΗΣ). x (ΕΙΝΑΙ(x,ΣΑΡΚΟΒΟΡΟ) ΧΡΩΜΑ(x,ΚΑΦΕ-ΠΟΡΤΟΚΑΛΙ) ΕΧΕΙ(x,ΒΟΥΛΕΣ(ΜΑΥΡΕΣ)) ΕΙΝΑΙ(x,ΤΣΙΤΆΧ). x (ΕΙΝΑΙ(x,ΠΟΥΛΙ) ( ΠΕΤΑ(x) ) ΚΟΛΥΜΠΑ(x) ) ΕΙΝΑΙ(x,ΠΙΓΚΟΥΙΝΟΣ).

11 Πλεονεκτήµατα Μειονεκτήµατα Κατηγορηµατικής Λογικής! Πλεονεκτήµατα # αντιστοιχία µετηφυσικήγλώσσα, # η ικανοποιητική έκφραση ποσοτικοποίησης των εννοιών µε τους κατάλληλους ποσοδείκτες και # η ικανότητά της να συλλάβει τη γενικότητα.! Μειονεκτήµατα # αδυναµία έκφρασης της ασάφειας # η αθροιστικότητα των αποτελεσµάτων # δεν προσφέρει τη δυνατότητα λογισµού µε εύλογες υποθέσεις. Μηχανισµός εξαγωγής συµπερασµάτων! "Αρχή της ανάλυσης" (resolution principle). (P Q) (R Q) P R (αρχή της ανάλυσης) χρησιµοποιώντας τη µέθοδο της "εις άτοπο απαγωγής" (refutation).

12 ιαζευκτική Μορφή της Λογικής! Η γνώση αναπαρίσταται σαν σύζευξη διαζεύξεων (conjunction of disjunctions):. ( ΠΑΡΑΓΕΙ(x,ΓΑΛΑ) ΕΙΝΑΙ(x,ΘΗΛΑΣΤΙΚΟ)) ( ΕΧΕΙ(x,ΦΤΕΡΑ) ΕΙΝΑΙ(x,ΠΟΥΛΙ)) ΠΑΡΑΓΕΙ(x,ΓΑΛΑ) ΕΙΝΑΙ(x,ΘΗΛΑΣΤΙΚΟ) (πρώτη διάζευξη) ΕΧΕΙ(x,ΦΤΕΡΑ) ΕΙΝΑΙ(x,ΠΟΥΛΙ) (δεύτερη διάζευξη) Μηχανισµός εξαγωγής συµπερασµάτων! Οι προτάσεις (clauses) αυτής της λογικής:: R 1 R 2 R m Q 1 Q 2 Q n! µπορούν να γραφούν µε τηµορφή: R 1,R 2,,R m Q 1,Q 2,,Q n όπου R i, και Q i, είναι ατοµικοί τύποι της µορφής P(A 1,A 2... A n ) ήοιαρνήσειςτους.

13 Ειδικές περιπτώσεις προτάσεων # Αν m>0και n>0:ισχύει R 1 ή R 2 ή R m εάν Q 1 και Q 2 και Q n # Αν m=0, " εν ισχύει Q 1 και Q 2 και Q n ": Q 1,Q 2,, Q n # Αν n=0, τα R i ισχύουν πάντα. R 1,R 2,,R m # Αν m=0 και n=0, δηλώνει πρόταση πάντα αναληθή. Παράδειγµα! Στην παραπάνω µορφή οι προτάσεις: ΕΙΝΑΙ(x,ΘΗΛΑΣΤΙΚΟ) ΠΑΡΑΓΕΙ(x,ΓΑΛΑ) (πρώτη διάζευξη) ΕΙΝΑΙ(x,ΠΟΥΛΙ) ΕΧΕΙ(x,ΦΤΕΡΑ) (δεύτερη διάζευξη)! µπορούν να γραφούν ως: ΕΙΝΑΙ(x,ΘΗΛΑΣΤΙΚΟ) ΠΑΡΑΓΕΙ(x,ΓΑΛΑ) ΕΙΝΑΙ(x,ΠΟΥΛΙ) ΕΧΕΙ(x,ΦΤΕΡΑ) (πρώτη διάζευξη) (δεύτερη διάζευξη)! Σύµφωνα µε τα παραπάνω, η αρχή της ανάλυσης γίνεται: (R 1 Q 1 ) ( R 1 ) Q 1

14 ! Οι προτάσεις Horn είναι της µορφής: R Q 1,Q 2 Q n Προτάσεις Horn! Η γλώσσα προγραµµατισµού Prolog χρησιµοποιεί τις προτάσεις Horn σα µέθοδο αναπαράστασης.

15 Μη-µονότονη λογική (1/3)! Σε µια µονότονη λογική, υπάρχει ένα σύστηµα αξιωµάτων S (η αρχικήβάση γνώσης) και ένα σύνολο τύπων F που αποδεικνύονται (συνάγονται) από το S.! Η προσθήκη ενός ή περισσοτέρων αξιωµάτων στο S (απόκτηση νέας γνώσης), το σύνολο F αυξάνει µονότονα.! Πλεονεκτήµατα: # Κάθε φορά που προστίθεται ένα νέο γεγονός στο S, δε χρειάζονται νέοι έλεγχοι για τη συνέπεια της γνώσης του συστήµατος. # Για κάθε νέο γεγονός που αποδεικνύεται δεν είναι απαραίτητη η καταγραφή των γεγονότων πάνω στα οποία βασίζεται η αλήθεια του, αφού δεν υπάρχει κίνδυνος αποµάκρυνσης παλαιότερων γεγονότων.! Μειονεκτήµατα: # η προσθήκη νέων αξιωµάτων είναι δυνατό να µειώσει το σύνολο των δυνατών συµπερασµάτων, αφαιρώντας κάποια που αποδεικνύονται εσφαλµένα µετά την προσθήκη.

16 Μη-µονότονη λογική (2/3)! Οι µη-µονότονες συλλογιστικές είναι κατάλληλες για την αντιµετώπιση κάποιων καταστάσεων που εµφανίζονται συχνά στον πραγµατικό κόσµο: Καταστάσεις για τις οποίες δεν έχουµε πλήρη γνώση, ήηγνώσηδηµιουργείται κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης ενεργειών, για τις οποίες δεν είµαστε βέβαιοι για την αναγκαιότητα ή ορθότητά τους. Καταστάσεις στις οποίες η γνώση µεταβάλλεται, λόγω µεταβολών που συµβαίνουνστονκόσµο. Καταστάσεις στις οποίες το σύστηµα χρησιµοποιεί υποθέσεις (assumptions) στα πλαίσια της στρατηγικής επίλυσης προβληµάτων.! Στη µη-µονότονη τροπική λογική (non-monotonic modal logic) εισάγεται ένας νέος τροπικός τελεστής ο οποίος δηλώνει ότι ένα γεγονός "είναι συνεπές µε τιςτρέχουσες πεποιθήσεις".

17 Μη-µονότονη λογική (3/3)! Η συλλογιστική εύλογων υποθέσεων (default reasoning) χρησιµοποιείται σε περιπτώσεις κατά τις οποίες ένα γεγονός συνάγεται από ένα δοσµένο γεγονός, γιατί έτσι συµβαίνει συνήθως και γιατί δεν υπάρχει ένδειξη για το αντίθετο.! Το πρόβληµα τηςµονοτονίας αντιµετωπίζεται µε την εισαγωγή κατάλληλων µηχανισµών εξαγωγής συµπερασµάτων οι οποίοι καταγράφουν ποια γεγονότα χρησιµοποιήθηκαν για την εξαγωγή ενός νέου συµπεράσµατος.! Τα συστήµατα που χρησιµοποιούν αυτούς τους µηχανισµούς ονοµάζονται συστήµατα συντήρησης αλήθειας (truth maintenance systems).

18 οµηµένες Αναπαραστάσεις Γνώσης! Η κλασική λογική δε µπορεί να αναπαραστήσει κλάσεις αντικειµένων.! Είναι επιθυµητή η µείωση του όγκου της γνώσης για ένα πρόβληµα.! Η πράξη απαιτεί µία περισσότερο διαισθητική προσέγγιση στην αναπαράσταση γνώσης.

19 Σηµασιολογικά ίκτυα Ένα σηµασιολογικό δίκτυο (semantic net) αποτελείται από κόµβους (nodes) και δεσµούς (links) ανάµεσά τους. Οι κόµβοι υποδηλώνουν κλάσεις αντικειµένων (classes), αντικείµενα (objects), έννοιες (concepts), τιµές ιδιοτήτων (values), κλπ. και οι δεσµοί τις σχέσεις (relations) µεταξύ αυτών των αντικειµένων ή ιδιότητες που συνδέουν αντικείµενα µε τιµές.

20 Η ιεραρχική δοµή των σηµασιολογικών δικτύων :! Υπάρχουν διάφορα είδη δεσµών ή σχέσεων, AKO, ISA, INSTANCE_OF.! ΗσχέσηAKO υπάρχει µεταξύ κλάσεων αντικειµένων. Σε κόµβο που συνδέεται µε σχέση AKO µε κάποιον άλλον µπορούν να προστεθούν νέοι δεσµοί που προσδίδουν νέες ιδιότητες.! ΗσχέσηISA είναι παρόµοια µε τησχέσηako, αλλά σε κόµβο που συνδέεται µε κάποιον άλλον µε σχέσηisa δε µπορούν να προστεθούν νέες ιδιότητες παρά µόνον να κληρονοµηθούν οι ήδη υπάρχουσες ιδιότητες από κόµβους ψηλότερα στην ιεραρχία ή οι ιδιότητες αυτές να αλλάξουν τιµές.! ΗσχέσηINSTANCE_OF είναι παρόµοια µε τησχέσηisa, αλλά υπάρχει µόνο µεταξύ κόµβων αντικειµένων και κόµβων γενικότερων κλάσεων.

21 Κληρονοµικότητα στα σηµασιολογικά δίκτυα! Χάρη στην ιεραρχία ένα αντικείµενο κληρονοµεί ιδιότητες από µία γενικότερη κλάση στην οποία ανήκει.

22 Προσκόλληση διαδικασιών! Αντί για την τιµή της ιδιότητας µπορεί να οριστεί µια διαδικασία η οποία θα καλείται µόνον εάν χρειάζεται (IF-NEEDED) για να δώσει κάποιο αποτέλεσµα.! Οι διαδικασίες αυτές ονοµάζονται και δαίµονες (daemons).

23 Ιδιότητες µε προκαθορισµένες τιµές και εξαιρέσεις τους! Σε ένα σηµασιολογικό δίκτυο η συνήθης τιµή µιας ιδιότητας που εµφανίζεται σε ένα κόµβο που βρίσκεται ψηλά στην ιεραρχία µπορεί να προκαθοριστεί και ονοµάζεται προκαθορισµένη τιµή (DEFAULT).! Οι προκαθορισµένες τιµές είναι ένας τρόπος για να υλοποιηθεί η συλλογιστική των εύλογων υποθέσεων που γίνονται για κλάσεις αντικειµένων στα σηµασιολογικά δίκτυα.

24 Πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα Σηµασιολογικά δίκτυα! Συµπαγήςτρόποςαναπαράστασηςτηςγνώσης.! Χρειάζεται επιπλέον υπολογιστική προσπάθεια για συλλογή πληροφοριών για κάποιο συγκεκριµένο αντικείµενο.! Λογική ανεπάρκεια # Τα αντικείµενα στα σηµασιολογικά δίκτυα είναι ανοιχτά σε απόδοση οποιαδήποτε σηµασίας.! Ευριστική ανεπάρκεια ή µη-αποδοτικότητα επαγωγής # Οι πληροφορίες είναι διασκορπισµένες µέσα σε ένα δίκτυο

25 Πλαίσια Τα πλαίσια (frames) ή σχήµατα (schemata) είναι "δοµές δεδοµένων για την αναπαράσταση στερεότυπων καταστάσεων".! Οι κύριες διαφορές των πλαισίων µε τις εγγραφές (records) είναι: # Τα πλαίσια δεν είναι κατ ανάγκη όµοια µεταξύ τους # εν περιέχουν ίδιου τύπου πληροφορίες, ούτε µόνον απλά δεδοµένα # Τα πλαίσια οργανώνονται σε ιεραρχικές δοµές και όχι σειριακές! Τα πλαίσια έχουν : # Όνοµα # Μία σειρά από ιδιότητες (slots) που συνδέονται άµεσα µε τιςτιµές τους (fillers).

26 Παράδειγµα

27 Πλαίσια Μηχανισµός εξαγωγής συµπερασµάτων! ιαδικασία βρες(frame,αttribute,value) # Αν η ιδιότητα Αttribute υπάρχει στο πλαίσιο Frame, τότε επέστρεψε την τιµήτηςvalue # Αλλιώς, ακολούθησε την ιεραρχία δεσµών ISA ή AKO ή INSTANCE_OF και επανέλαβε τη διαδικασία µε νέοπλαίσιοnewframe το αµέσως παραπάνω πλαίσιο του Frame στην ιεραρχίας, δηλ. βρες(newframe,attribute,value). Μειονεκτήµατα! Πολλαπλή κληρονοµικότητα (multiple inheritance).

28 Εννοιολογική Εξάρτηση! Η υλοποίηση ενός σηµασιολογικού δικτύου µε κόµβους και σχέσεις µεταξύ τους είναι σχεδόν αυθαίρετη.! Εννοιολογική εξάρτηση (conceptual dependency) # Ένα σύνολο από σταθερές σχέσεις µεταξύ των αντικειµένων, υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι κάθε µία από αυτές τις σχέσεις έχει καλά ορισµένη σηµασιολογία (πρωταρχικές ή αρχέγονες (primitive relations)

29 Αρχέγονες Ενέργειες Αρχέγονες Ενέργειες Επεξήγηση Παράδειγµα ATRANS Μεταφορά µιας αφηρηµένης σχέσης ίνω PTRANS Μεταφοράτηςφυσικήςθέσηςενόςαντικειµένου Πηγαίνω PROPEL Εφαρµογή φυσικής βίας κατά ενός αντικειµένου Σπρώχνω MOVE Κίνηση µέρους του αντικειµένου Κλοτσώ GRASP Λαβή ενός αντικειµένου από κάποιον Αρπάζω INGEST Εισαγωγή στο σώµα Τρώω EXPEL Εξαγωγή από το σώµα Ιδρώνω MTRANS Μεταφορά διανοητικής πληροφορίας Συζητώ MBUILD Παραγωγή νέας πληροφορίας από παλιές Αποφασίζω SPEAK Παραγωγή φωνής Μιλώ ATTEND Ερεθισµός αισθητήριου οργάνου Ακούω Εννοιολογικές µορφές ACT PP AA PA Επεξήγηση Ενέργεια, πράξη Αντικείµενα Ιδιότητα ενέργειας, πράξης Ιδιότητα αντικειµένων

30 Σύµβολα στην Εννοιολογική Εξάρτηση Σύµβολο Επεξήγηση Σύµβολο Επεξήγηση p Παρελθόν f Μέλλον t Μεταφορά ts Αρχή µεταφοράς tf Τέλος µεταφοράς k Συνεχιζόµενο? Ερωτηµατικός / Αρνητικός nil Παρόν delta Χωρίς χρόνο c Υπό προϋποθέσεις! Πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα # Η εξαγωγή συµπερασµάτων είναι ευκολότερη αν οι έννοιες µίαςφράσηςαναπαριστώνταισε ένα χαµηλό (αρχέγονο) επίπεδο. # Η γνώσηδενµπορεί πάντα να αναλύεται σε πολλά µικρά κοµµάτια αρχέγονης γνώσης.

31 Σενάρια Σενάριο (script) είναι µία στερεότυπη ακολουθία γεγονότων σε µία συγκεκριµένη δραστηριότητα

32 Σενάρια Τα µέρη ενός Σεναρίου! Συνθήκες εισόδου (entry conditions).! Αποτελέσµατα (results).! Σκηνικά (props).! Ρόλοι (roles).! Παραποµπές (track).! Σκηνές (scenes). Μηχανισµός εξαγωγής συµπερασµάτων! Ουπολογιστήςµπορεί να συµπεράνει και να αντιδράσει κατάλληλα σε µετέπειτα ερωτήσεις, θεωρώντας εύλογες υποθέσεις.! Μπορεί να γίνουν λάθος εκτιµήσεις από τον υπολογιστή.

33 Αναπαράσταση µε Κανόνες Μορφές Κανόνων Εκφράζει Επεξήγηση IF συνθήκες THEN ενέργειες ιαδικαστική γνώση Αν οι συνθήκες αληθεύουν τότε εκτέλεσε τις ενέργειες IF συνθήκες THEN συµπέρασµα ηλωτική γνώση Αν οι συνθήκες αληθεύουν τότε αληθεύει και το συµπέρασµα! Συστήµατα εξαγωγής συµπερασµάτων (deduction systems): οι κανόνες εκφράζουν δηλωτική γνώση, και! Συστήµατα παραγωγής (production systems): οι κανόνες εκφράζουν διαδικαστική γνώση.! Πλεονεκτήµατα: # Κάθε κανόνας ορίζει ένα µικρό και (σχεδόν) ανεξάρτητο τµήµα της γνώσης για ένα πρόβληµα (modularity). # Νέοι κανόνες µπορούν να προστεθούν σε ένα σύνολο κανόνων (σχεδόν) ανεξάρτητα από άλλους υπάρχοντες κανόνες (incrementability). # Κανόνες που ήδη υπάρχουν σε ένα σύνολο κανόνων µπορούν να αλλάξουν (σχεδόν) ανεξάρτητα από άλλους κανόνες (modifiability).

34 Αναπαράσταση µε Κανόνες Παράδειγµα Σύµπτωµα Πιθανή Βλάβη Επιδιόρθωση Ο εκτυπωτής δεν τυπώνει καθόλου ή ο Το καλώδιο δεν κάνει καλή Κλείστε τον εκτυπωτή και τον εκτυπωτής τυπώνει λάθος χαρακτήρες επαφή υπολογιστή και προσπαθήστε ξανά Ο εκτυπωτής τυπώνει σωστά αλλά τα Έχει τελειώσει το έγχρωµο Αλλάξτε την κεφαλή µε το χρώµατα δε τυπώνονται σωστά µελάνι έγχρωµο µελάνι Ο εκτυπωτής τυπώνει σωστά αλλά τα εν είναι καθαρή η κεφαλή Ακολουθήστε τη διαδικασία χρώµατα δε τυπώνονται σωστά καθαρισµού της κεφαλής IF ο εκτυπωτής δεν τυπώνει καθόλου OR ο εκτυπωτής τυπώνει λάθος χαρακτήρες THEN το καλώδιο δεν κάνει καλή επαφή IF ο εκτυπωτής τυπώνει σωστά and τα χρώµατα δε τυπώνονται σωστά THEN έχει τελειώσει το έγχρωµο µελάνι IF ο εκτυπωτής τυπώνει σωστά and τα χρώµατα δε τυπώνονται σωστά THEN δεν είναι καθαρή η κεφαλή IF ο εκτυπωτής δεν τυπώνει καθόλου OR ο εκτυπωτής τυπώνει λάθος χαρακτήρες THEN κλείστε τον εκτυπωτή και τον υπολογιστή και προσπαθήστε ξανά IF ο εκτυπωτής τυπώνει σωστά and τα χρώµατα δε τυπώνονται σωστά THEN αλλάξτε την κεφαλή µε το έγχρωµο µελάνι IF ο εκτυπωτής τυπώνει σωστά and τα χρώµατα δε τυπώνονται σωστά THEN ακολουθήστε τη διαδικασία καθαρισµού κεφαλής

35 Συστήµατα Εξαγωγής Συµπερασµάτων! Τα συστήµατα εξαγωγής συµπερασµάτων (deduction systems) αποτελούνται από δύο µέρη: # Τη βάση κανόνων (rule base) # Τον έλεγχο (control).

36 Εξαγωγή Συµπερασµάτων Ακολουθία Εκτέλεσης (Chaining)! Οτρόποςµε το οποίον υλοποιείται η συλλογιστική, ώστε να εξαχθούν τα συµπεράσµατα. # Ανάστροφη ακολουθία εκτέλεσης (backward chaining) (δεξιάπροςτααριστερά). Η εξαγωγή συµπερασµάτων ξεκινά από το δεξιό µέρος του κανόνα και προσπαθεί να βρει αν οι προϋποθέσεις είναι αληθείς. Εξετάζονται όλοι οι εναλλακτικοί τρόποι απόδειξης του συµπεράσµατος (ακόµα και αυτοί που δεν είναι αληθείς) έως ότου αποδειχθεί η αλήθεια του συµπεράσµατος (όπως στην Prolog). Ενδείκνυται όταν υπάρχουν λίγα συµπεράσµατα και πολλά δεδοµένα, γιαταοποίατοσύστηµα µας καθοδηγεί ζητώντας τα µε µια λογική σειρά και όσα χρειάζονται. Εφαρµογές: Συστήµατα Ελέγχου Λειτουργίας (Monitoring). # Ορθή ακολουθία εκτέλεσης (forward chaining) (αριστερά προς τα δεξιά). Η εξαγωγή συµπερασµάτων εξετάζει πρώτα αν οι προϋποθέσεις στο αριστερό µέρος του κανόνα είναι αληθείς έτσι ώστε το συµπέρασµα που αναφέρεται στο δεξιό µέρος να είναι αληθές. Εξετάζονται µόνο οι αληθείς τρόποι απόδειξης, αλλά το σύστηµα µπορεί να συµπεράνει περισσότερα συµπεράσµατα από τα επιθυµητά (Συστήµατα Παραγωγής). Ενδείκνυται όταν υπάρχουν λίγα δεδοµένα (δίδονται στο σύστηµα όλαµαζί στην αρχή) και µπορούν να οδηγήσουν σε πολλά συµπεράσµατα. Εφαρµογές: Συστήµατα ιάγνωσης.

37 Αναπαράσταση µε Κανόνες Παράδειγµα 1:if has(animal,hair) or gives(animal,milk) then isa(animal,mammal). 2:if has(animal,feathers) or (flies(animal) and lays(animal,eggs)) then isa(animal,bird). 3:if isa(animal,mammal) and (eats(animal,meat) or (has(animal,pointed_teeth) and has(animal,claws) and has(animal,forward_pointing_eyes))) then isa(animal,carnivore). 5:if then isa(animal,carnivore) and has(animal,tawny_colour) and has(animal,black_stripes) isa(animal,tiger). 6: if isa(animaλ,bird) and not flies(animal) and swims(animal) then isa(animal,penguin). 7: if isa(animal,bird) and isa(animal,good_flyer) then isa(animal,albatros). 4:if isa(animal,carnivore) and has(animal,tawny_colour) and has(animal,dark_spots) then isa(animal,cheetah).

38 Γραφική Αναπαράσταση Κανόνων

39 Γραφική Αναπαράσταση Εξαγωγής Συµπεράσµατος

40 Συστήµατα Παραγωγής! Ένα σύστηµα παραγωγής (production system) αποτελείται από τρία µέρη: # Τη βάση κανόνων. # Το χώρο εργασίας (working memory), που περιέχει στοιχεία της µνήµης εργασίας (working memory elements). # Το µηχανισµό ελέγχου (control ή scheduler), οοποίοςεµπεριέχει µία στρατηγική επίλυσης συγκρούσεων (conflict resolution strategy).

41 Επίλυση Συγκρούσεων # Ένας κανόνας οπλίζει (triggers) όταν οι συνθήκες του κανόνα ικανοποιούνται. # Όταν ένας κανόνας πυροδοτείται (fires) τότε οι ενέργειές του εφαρµόζονται ή εκτελούνται. # Το σύνολο των κανόνων που οπλίζουν σχηµατίζουν το σύνολο σύγκρουσης (conflict set).! Μερικές από τις πιο γνωστές στρατηγικές επίλυσης συγκρούσεων είναι οι εξής: # Τυχαία (random). # ιάταξης (ordering). # Επιλογή του πρόσφατου (recency). # Επιλογή του πιο ειδικού (specificity). # Αποφυγή επανάληψης (refractoriness). Κύκλος λειτουργίας ενός Συστήµατος Παραγωγής Έως ότου δε µπορεί να εκτελεστεί κανένας κανόνας επανέλαβε: 1.Βρες όλους του κανόνες που οπλίζουν και σχηµάτισε το σύνολο συγκρούσεων. 2.Σύµφωνα µε το µηχανισµό επίλυσης συγκρούσεων, διάλεξε ένα κανόνα. 3.Πυροδότησε τον κανόνα που διάλεξες στο βήµα 2.

42 Συστήµατα Παραγωγής Παράδειγµα Κίνησης Ροµπότ robot_at(6,4) direction(e) choice(w) choice(s) choice(n) choice(e) obstacle_at(7,4) obstacle_at(6,8) obstacle_at(7,7)... object_at(4,7)...

43 Κανόνες Κίνησης Ροµπότ 1: detect_object: if robot_at(x,y) and object_at(x,y) then output( object is found ). 2: move_west: if robot_at(x,y) and direction(w) then delwm(robot_at(x,y)) and NX=X-1 and addwm(robot_at(nx,y)). 3: move_east: if robot_at(x,y) and direction(e) then delwm(robot_at(x,y)) and NX=X+1 and addwm(robot_at(nx,y)). 4: move_north: if robot_at(x,y) and direction(n) then delwm(robot_at(x,y)) and NY=Y+1 and addwm(robot_at(x,ny)). 5: move_south: if robot_at(x,y) and direction(s) then delwm(robot_at(x,y)) and NY=Y-1 and addwm(robot_at(x,ny)). 6: avoid_obstacle_south: if robot_at(x,y) and NY=Y-1 and obstacle_at(x,ny) and direction(s) and choice(nd) then delwm(direction(s)) and addwm(direction(nd)). 7: avoid_obstacle_west: if robot_at(x,y) and NX=X-1 and obstacle_at(nx,y) and direction(w) and choice(nd) then delwm(direction(w)) and addwm(direction(nd)). 8: avoid_obstacle_north: if robot_at(x,y) and NY=Y+1 and obstacle_at(x,ny) and direction(n) and choice(nd) then delwm(direction(n)) and addwm(direction(nd)). 9: avoid_obstacle_east: if robot_at(x,y) and NX=X+1 and obstacle_at(nx,y) and direction(e) and choice(nd) then delwm(direction(e)) and addwm(direction(nd)).

44 Στρατηγική Επίλυσης Κίνησης Ροµπότ! Οι στρατηγικές επίλυσης συγκρούσεων είναι µε τησειρά: # αποφυγή επανάληψης (ΑΕ), # επιλογή του πιο ειδικού (ΕΕ), και # τυχαία επιλογή (ΤΕ). Κύκλος Μνήµη Εργασίας 1 robot_at(6,4) direction(e) choice(w) choice(n) choice(s) choice(e) obstacle_at(7,4) obstacle_at(6,8)... object_at(4,7)... 2 robot_at(6,4) direction(n)... Σύνολο Συγκρούσεων {3, 6 (ND=w), 6 (ND=n), 6 (ND=s), 6 (ND=e)} Στρατηγική ΕΕ ΤΕ Κανόνας που πυροδοτεί 6:avoid_obstacle_east (ND=n) {4} - 4: move_north

45 Κύκλος Μνήµη Εργασίας 3 robot_at(6,5) direction(n)... 4 robot_at(6,6) direction(n)... 5 robot_at(6,7) direction(n)... obstacle_at(6,8)... 6 robot_at(6,7) direction(n)... obstacle_at(6,8)... 7 robot_at(6,7) direction(e)... obstacle_at(7,7)... Σύνολο Συγκρούσεων Στρατηγική Κανόνας που πυροδοτεί {4} - 4: move_north {4} - 4: move_north {4, 8 (ND=w), 8 (ND=n), 8 (ND=s), 8 (ND=e)} {4, 8 (ND=w), 8 (ND=n), 8 (ND=s), 8 (ND=e)} {3, 6 (ND=w), 6 (ND=n), 6 (ND=s), 6 (ND=e)} EE TE AE EE TE EE TE 8:avoid_obstacle_north (ND=n) 8:avoid_obstacle_north (ND=e) 8: avoid_obstacle_east (ND=w)

46 Κύκλος Μνήµη Εργασίας 8 robot_at(6,7) direction(w) robot_at(5,7) direction(w) robot_at(4,7) direction(w) object_at(4,7)... Σύνολο Συγκρούσεων Στρατηγική Κανόνας που πυροδοτεί {2} - 2: move_west {2} - 2: move_west {1,2} EE TE 1: detect_object

47 Αναπαράσταση του Χρόνου Χρονική Λογική! Έστω µία πρόταση p, τότε: # +p σηµαίνει ότι οπωσδήποτε (necessarily) η p είναι αληθής στο µέλλον, δηλαδή για πάντα (always), # p σηµαίνει ότι πιθανά (possibly) η p είναι αληθής στο µέλλον, δηλαδή µερικές φορές (sometimes).! Το συντακτικό της χρονικής λογικής: Αν p Prop, τότε p είναι έκφραση της χρονικής λογικής. Αν p 1 και p 2 είναι εκφράσεις, τότε p 1 και p 1 p 2 είναι επίσης εκφράσεις. Αν p είναι έκφραση, τότε +p και p είναι επίσης εκφράσεις.! Για τους τελεστές και + ισχύει: +p p, δηλαδή κάτι είναι πάντα αληθές στο µέλλον εάν και µόνο εάν δεν είναι πιθανό να µην ισχύει µερικές φορές, και p + p, δηλαδή κάτι είναι µερικές φορές αληθές στο µέλλον εάν και µόνο εάν δεν ισχύει πάντα.

48 Η εξέλιξη των καταστάσεων ενός κόσµου

49 Αναπαράσταση του Χρόνου Λογική Χρονικών ιαστηµάτων! Η λογική χρονικών διαστηµάτων (time interval logic) ασχολείται µε τιςσχέσειςπου µπορεί να έχουν γεγονότα µεταξύ τους µέσα στο χρόνο.! Ένα χρονικό διάστηµα για το οποίο ισχύει ένα γεγονός µπορεί να αναπαρασταθεί σαν ένα τµήµα µιας χρονοσειράς (timeline) που περιορίζεται από δύο χρονικά σηµεία, την αρχή t 1 και το τέλος t 2, ενώ προφανώς ισχύει t 1 <t 2.! Γιαταάκρατωνδιαστηµάτων ισχύει: # Επικαλύπτει (overlaps): i s <j s <i f <j f # Προηγείται (precedes): i s <i f <j s <j f # Συναντά (meets): i s <i f =j s <j f # Αρχίζει (starts): i s =j s <i f <j f # Τελειώνει (ends): j s <i s <i f =j f # Στη διάρκεια (during): j s <i s <i f <j f # Ισοδυναµεί (equals): i s =j s <i f =j f

50 Γραφική Αναπαράσταση Σχέσεων Χρονικών ιαστηµάτων

51 Το Πρόβληµα του Πλαισίου! Το πρόβληµα του πλαισίου (frame problem) αφορά τη χρονική διάρκεια µέσα στην οποία είναι αληθές ένα γεγονός και τους παράγοντες που το επηρεάζουν µε την πάροδο του χρόνου. # Είναι δύσκολο να οριστεί µεσαφήνειαπώςµία ενέργεια που µπορεί να γίνει στο µέλλον επηρεάζει τα γεγονότα.! Τρόποι αντιµετώπισης του προβλήµατος: # Είναι για κάθε ιδιότητα του κόσµου να εκφραστεί µεσαφήνειαότιµία ενέργεια δεν επηρεάζει τον κόσµο σε δύο συνεχόµενες καταστάσεις # Να οριστούν κάποιες ιδιότητες και καταστάσεις ως πρωταρχικές (primitive), υπό την έννοια ότι όλες οι άλλες ιδιότητες και καταστάσεις προκύπτουν από αυτές. # Να δηλωθεί ρητά ότι κάθε φορά που συµβαίνει µια αλλαγή κατάστασης, τότε πρέπει απαραίτητα να έχει συµβεί κάποια συγκεκριµένη ενέργεια.

52 Είδη Συλλογιστικής Η παραγωγική συλλογιστική (deductive reasoning) εξάγει συµπεράσµατα βασισµένη στους κλασσικούς µηχανισµούς εξαγωγής συµπερασµάτων της λογικής. εδοµένου του κανόνα: Όλα τα σκυλιά του Κώστα είναι καφέ και του γεγονότος: Αυτά τα σκυλιά είναι του Κώστα Συµπέρασµα που εξάγεται: Αυτά τα σκυλιά είναι καφέ Η επαγωγική συλλογιστική (inductive reasoning) αφορά την εξαγωγή γενικών συµπερασµάτων από ένα σύνολο παραδειγµάτων. εδοµένου του γεγονότος: Αυτά τα σκυλιά είναι του Κώστα και του αποτελέσµατος:αυτά τα σκυλιά είναι καφέ Κανόνας που εξάγεται: Όλα τα σκυλιά του Κώστα είναι καφέ Η απαγωγική συλλογιστική (abductive reasoning) αφορά την εξαγωγή συµπερασµάτων κατά την οποία, µε δεδοµένα µία βάση γνώσης και µερικές παρατηρήσεις (observations) επιχειρείται η εύρεση υποθέσεων οι οποίες µαζί µε τη βάση γνώσης εξηγούν τις παρατηρήσεις. εδοµένου του κανόνα: και του αποτελέσµατος: Υπόθεση που εξάγεται: Όλα τα σκυλιά του Κώστα είναι καφέ Τα σκυλιά είναι καφέ Αυτά τα σκυλιά είναι του Κώστα

οµηµένες Αναπαραστάσεις Γνώσης

οµηµένες Αναπαραστάσεις Γνώσης οµηµένες Αναπαραστάσεις Γνώσης! Η κλασική λογική δε µπορεί να αναπαραστήσει κλάσεις αντικειµένων.! Είναι επιθυµητή η µείωση του όγκου της γνώσης για ένα πρόβληµα.! Η πράξη απαιτεί µία περισσότερο διαισθητική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 11. Συστήµατα Κανόνων. Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση. Ι. Βλαχάβας, Π. Κεφαλάς, Ν. Βασιλειάδης, Φ. Κόκκορας, Η.

Κεφάλαιο 11. Συστήµατα Κανόνων. Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση. Ι. Βλαχάβας, Π. Κεφαλάς, Ν. Βασιλειάδης, Φ. Κόκκορας, Η. Κεφάλαιο 11 Συστήµατα Κανόνων Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση Ι. Βλαχάβας, Π. Κεφαλάς, Ν. Βασιλειάδης, Φ. Κόκκορας, Η. Σακελλαρίου Τεχνητή Νοηµοσύνη, B' Έκδοση 1 Αναπαράσταση µε Κανόνες Πολύ πρακτικός τρόπος

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής. Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση

Κεφάλαιο 8. Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής. Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση Κεφάλαιο 8 Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση Ι. Βλαχάβας, Π. Κεφαλάς, Ν. Βασιλειάδης, Φ. Κόκκορας, Η. Σακελλαρίου Αναπαράσταση Γνώσης Σύνολο συντακτικών

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Βασισμένα σε Γνώση (Knowledge Based Systems)

Συστήματα Βασισμένα σε Γνώση (Knowledge Based Systems) Τεχνητή Νοημοσύνη 10 Συστήματα Βασισμένα σε Γνώση (Knowledge Based Systems) Φώτης Κόκκορας Τμ. Μηχανικών Πληροφορικής - ΤΕΙ Θεσσαλίας Δεδομένα, Πληροφορία, Γνώση και Σοφία Εμπειρικοί κανόνες Όχι προγραμματισμός

Διαβάστε περισσότερα

9.1 Προτασιακή Λογική

9.1 Προτασιακή Λογική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 9 Λογική Η λογική παρέχει έναν τρόπο για την αποσαφήνιση και την τυποποίηση της διαδικασίας της ανθρώπινης σκέψης και προσφέρει µια σηµαντική και εύχρηστη µεθοδολογία για την αναπαράσταση και

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Γνώσης. Επικ. Καθ. Κωνσταντίνος Μεταξιώτης kmetax@unipi.gr Δρ. Κωνσταντίνος Εργαζάκης Επιστημονικός Υπεύθυνος kergaz@epu.ntua.

Διαχείριση Γνώσης. Επικ. Καθ. Κωνσταντίνος Μεταξιώτης kmetax@unipi.gr Δρ. Κωνσταντίνος Εργαζάκης Επιστημονικός Υπεύθυνος kergaz@epu.ntua. Επικ. Καθ. Κωνσταντίνος Μεταξιώτης kmetax@unipi.gr Δρ. Κωνσταντίνος Εργαζάκης Επιστημονικός Υπεύθυνος kergaz@epu.ntua.gr Πανεπιστήμιο Πειραιώς - Τμήμα Πληροφορικής Περιεχόμενα Κωδικοποίηση Γνώσης Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 9. Λογική. Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση. Ι. Βλαχάβας, Π. Κεφαλάς, Ν. Βασιλειάδης, Φ. Κόκκορας, Η. Σακελλαρίου

Κεφάλαιο 9. Λογική. Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση. Ι. Βλαχάβας, Π. Κεφαλάς, Ν. Βασιλειάδης, Φ. Κόκκορας, Η. Σακελλαρίου Κεφάλαιο 9 Λογική Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση Ι. Βλαχάβας, Π. Κεφαλάς, Ν. Βασιλειάδης, Φ. Κόκκορας, Η. Σακελλαρίου Λογική Aποσαφήνιση και την τυποποίηση της διαδικασίας της ανθρώπινης σκέψης. Η µαθηµατική

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήµιο Πατρών Τµήµα Μηχ/κών Η/Υ & Πληροφορικής ΜΠΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ. Ι.

Πανεπιστήµιο Πατρών Τµήµα Μηχ/κών Η/Υ & Πληροφορικής ΜΠΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ. Ι. Πανεπιστήµιο Πατρών Τµήµα Μηχ/κών Η/Υ & Πληροφορικής ΜΠΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ Ι. Χατζηλυγερούδης ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Τετάρτη/Τρίτη 5.00-7.00 µ.µ. (ΠΡΟΚΑΤ Τµήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ (SEMANTIC NETWORKS)

ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ (SEMANTIC NETWORKS) ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ (SEMANTIC NETWORKS) ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ (SEMANTIC NETWORKS) Αντικείμενα (objects) και σχέσεις μεταξύ τους Παράσταση δικτύου (γραφική) Ιεραρχική δομή Έμφαση στην οργάνωση (isa, partof,

Διαβάστε περισσότερα

Λογικοί πράκτορες. Πράκτορες βασισµένοι στη γνώση

Λογικοί πράκτορες. Πράκτορες βασισµένοι στη γνώση Λογικοί πράκτορες Πράκτορες βασισµένοι στη γνώση Βάση γνώσης (knowledge base: Σύνολο προτάσεων (sentences Γλώσσα αναπαράστασης της γνώσης Γνωστικό υπόβαθρο: «Αµετάβλητο» µέρος της ΒΓ Βασικές εργασίες:

Διαβάστε περισσότερα

οµηµένες Αναπαραστάσεις Γνώσης

οµηµένες Αναπαραστάσεις Γνώσης Κεφάλαιο 10 οµηµένες Αναπαραστάσεις Γνώσης Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση Ι. Βλαχάβας, Π. Κεφαλάς, Ν. Βασιλειάδης, Φ. Κόκκορας, Η. Σακελλαρίου οµηµένες Αναπαραστάσεις Γνώσης Κλασική Λογική: αυστηρότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΑ. Τα πλαίσια έχουν:

ΠΛΑΙΣΙΑ. Τα πλαίσια έχουν: ΠΛΑΙΣΙΑ Ορίστηκαν από τον Minsky σαν "δοµές δεδοµένων για την αναπαράσταση στερεότυπων καταστάσεων". Ονοµάζονται και σχήµατα (schemata). Κατά µία έννοια αποτελούν εξέλιξη των σηµαντικών δικτύων (ή δικτύων

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορηματικός Λογισμός (ΗR Κεφάλαιο 2.1-2.5)

Κατηγορηματικός Λογισμός (ΗR Κεφάλαιο 2.1-2.5) Κατηγορηματικός Λογισμός (ΗR Κεφάλαιο 2.1-2.5) Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: Εισαγωγή στον Κατηγορηματικό Λογισμό Σύνταξη Κανόνες Συμπερασμού Σημασιολογία ΕΠΛ 412 Λογική στην

Διαβάστε περισσότερα

Ε ανάληψη. Παιχνίδια τύχης. Παιχνίδια ατελούς ληροφόρησης. Λογικοί ράκτορες. ΠΛΗ 405 Τεχνητή Νοηµοσύνη 2006. αναζήτηση expectiminimax

Ε ανάληψη. Παιχνίδια τύχης. Παιχνίδια ατελούς ληροφόρησης. Λογικοί ράκτορες. ΠΛΗ 405 Τεχνητή Νοηµοσύνη 2006. αναζήτηση expectiminimax ΠΛΗ 405 Τεχνητή Νοηµοσύνη Προτασιακή Λογική Propositional Logic Τµήµα Ηλεκτρονικών Μηχανικών και Μηχανικών Υ ολογιστών Πολυτεχνείο Κρήτης Ε ανάληψη Παιχνίδια τύχης αναζήτηση expectiminimax Παιχνίδια ατελούς

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Τεχνητή Νοημοσύνη. Ενότητα 5: Αναπαράσταση Γνώσης με Λογική

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Τεχνητή Νοημοσύνη. Ενότητα 5: Αναπαράσταση Γνώσης με Λογική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Τεχνητή Νοημοσύνη Ενότητα 5: Αναπαράσταση Γνώσης με Λογική Αν. καθηγητής Στεργίου Κωνσταντίνος kstergiou@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια ερμηνεία της λογικής αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. ΜΕΡΟΣ Α: Επίλυση Προβληµάτων... 17

Περιεχόµενα. ΜΕΡΟΣ Α: Επίλυση Προβληµάτων... 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... I ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ...III ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... IX ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... XI 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 1.1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ... 1 1.1.1 Ορισµός της Νοηµοσύνης... 2 1.1.2 Ορισµός

Διαβάστε περισσότερα

p p 0 1 1 0 p q p q p q 0 0 0 0 1 0 1 0 0 1 1 1 p q

p p 0 1 1 0 p q p q p q 0 0 0 0 1 0 1 0 0 1 1 1 p q Σημειώσεις του Μαθήματος Μ2422 Λογική Κώστας Σκανδάλης ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ 2010 Εισαγωγή Η Λογική ασχολείται με τους νόμους ορθού συλλογισμού και μελετά τους κανόνες βάσει των οποίων

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Λογική και Λογικός Προγραμματισμός

Μαθηματική Λογική και Λογικός Προγραμματισμός Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων- Σημειώσεις έτους 2007-2008 Καθηγητής Γεώργιος Βούρος Μαθηματική Λογική και Λογικός Προγραμματισμός Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών

Διαβάστε περισσότερα

Επαγωγικός Λογικός Προγραμματισμός και Aσαφείς Λογικές Περιγραφής

Επαγωγικός Λογικός Προγραμματισμός και Aσαφείς Λογικές Περιγραφής .. και Aσαφείς Λογικές Περιγραφής Άγγελος Χαραλαμπίδης Στασινός Κωνσταντόπουλος ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» {acharal,konstant}@iit.demokritos.gr .. Σκελετός Ομιλίας Εισαγωγή .. Ορισμός Προβλήματος Γενικότερο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Λογική και Λογικός Προγραμματισμός

Μαθηματική Λογική και Λογικός Προγραμματισμός Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων- Σημειώσεις έτους 2007-2008 Καθηγητής Γεώργιος Βούρος Μαθηματική Λογική και Λογικός Προγραμματισμός Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών

Διαβάστε περισσότερα

HY118- ιακριτά Μαθηµατικά

HY118- ιακριτά Μαθηµατικά HY118- ιακριτά Μαθηµατικά (Τσικνο)Πέµπτη, 12/02/2015 Το υλικό των Αντώνης διαφανειών Α. Αργυρός έχει βασιστεί σε διαφάνειες του e-mail: Kees argyros@csd.uoc.gr van Deemter, από το University of Aberdeen

Διαβάστε περισσότερα

Επιλογή και επανάληψη. Λογική έκφραση ή συνθήκη

Επιλογή και επανάληψη. Λογική έκφραση ή συνθήκη Επιλογή και επανάληψη Η ύλη που αναπτύσσεται σε αυτό το κεφάλαιο είναι συναφής µε την ύλη που αναπτύσσεται στο 2 ο κεφάλαιο. Όπου υπάρχουν διαφορές αναφέρονται ρητά. Προσέξτε ιδιαίτερα, πάντως, ότι στο

Διαβάστε περισσότερα

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 6: Λογικές πύλες και λογικά κυκλώματα

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 6: Λογικές πύλες και λογικά κυκλώματα K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 6: Λογικές πύλες και λογικά κυκλώματα Γιάννης Λιαπέρδος TEI Πελοποννήσου Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Λογικές πύλες Περιεχόμενα 1 Λογικές πύλες

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή 1. Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι μια συσκευή, μεγάλη ή μικρή, που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με τα παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Προτασιακής Λογικής

Στοιχεία Προτασιακής Λογικής Στοιχεία Προτασιακής Λογικής ιδάσκοντες: Φ. Αφράτη,. Φωτάκης,. Σούλιου Επιμέλεια διαφανειών:. Φωτάκης Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μαθηματικές Προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

2 ΟΥ και 8 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

2 ΟΥ και 8 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 2 ΟΥ και 8 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΔΟΜΗ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1) Ποιοι είναι οι τελεστές σύγκρισης και

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαράσταση Γνώσης και Συλλογιστικές

Αναπαράσταση Γνώσης και Συλλογιστικές Αναπαράσταση Γνώσης και Συλλογιστικές Γενικά Προτασιακή λογική Λογική πρώτης τάξης Λογικός προγραµµατισµός Επεκτάσεις της Λογικής Πρώτης Τάξης Συστήµατα Κανόνων Επίλογος Μειονεκτήµατα προτασιακής λογικής

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Λογική και Λογικός Προγραμματισμός

Μαθηματική Λογική και Λογικός Προγραμματισμός Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων- Σημειώσεις έτους 2007-2008 Καθηγητής Γεώργιος Βούρος Μαθηματική Λογική και Λογικός Προγραμματισμός Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ. Ενότητα 11: Λογική πρώτης τάξης. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ. Ενότητα 11: Λογική πρώτης τάξης. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 11: Λογική πρώτης τάξης Ρεφανίδης Ιωάννης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗ 405 Τεχνητή Νοηµοσύνη 2006. Ε ανάληψη. πράκτορες βασισµένοι σε προτασιακή λογική. πράκτορες βασισµένοι σε κύκλωµα

ΠΛΗ 405 Τεχνητή Νοηµοσύνη 2006. Ε ανάληψη. πράκτορες βασισµένοι σε προτασιακή λογική. πράκτορες βασισµένοι σε κύκλωµα ΠΛΗ 405 Τεχνητή Νοηµοσύνη Λογική Πρώτης Τάξης First-Order Logic Τµήµα Ηλεκτρονικών Μηχανικών και Μηχανικών Υ ολογιστών Πολυτεχνείο Κρήτης Ε ανάληψη Συστηµατική αναζήτηση DPLL Το ική αναζήτηση WalkSat Λογικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 4 ΛΙΣΤΑ ΠΙΝΑΚΩΝ... 6 ΛΙΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΩΝ... 7 ΛΙΣΤΑ ΕΙΚΟΝΩΝ... 8 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...9

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 4 ΛΙΣΤΑ ΠΙΝΑΚΩΝ... 6 ΛΙΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΩΝ... 7 ΛΙΣΤΑ ΕΙΚΟΝΩΝ... 8 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...9 ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ/ΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟY ΠΑΤΡΩΝ ιπλωµατική Εργασία για το Μεταπτυχιακό ίπλωµα Ειδίκευσης στην «Επιστήµη και Τεχνολογία Υπολογιστών» ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

1 Κεφάλαιο 9 Λογική 1

1 Κεφάλαιο 9 Λογική 1 1 Κεφάλαιο 9 Λογική 1 Λογική Aποσαφήνιση και την τυποποίηση της διαδικασίας της ανθρώπινης σκέψης. Η μαθηματική λογική (mathematical logic) είναι η συστηματική μελέτη των έγκυρων ισχυρισμών (valid arguments).

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ

ΤΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ 1. ΤΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ Στόχος Να γνωρίζουν οι μαθητές: να αξιοποιούν το σύμβολο της συνεπαγωγής και της ισοδυναμίας να αξιοποιούν τους συνδέσμους «ή», «και» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η συννενόηση μεταξύ των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή Προβλημάτων

Περιγραφή Προβλημάτων Τεχνητή Νοημοσύνη 02 Περιγραφή Προβλημάτων Φώτης Κόκκορας Τμ.Τεχν/γίας Πληροφορικής & Τηλ/νιών - ΤΕΙ Λάρισας Παραδείγματα Προβλημάτων κύβοι (blocks) Τρεις κύβοι βρίσκονται σε τυχαία διάταξη πάνω στο τραπέζι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΩΝ

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΩΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΩΝ (ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΚΕΦ. 6 ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ «ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ» ΤΩΝ ΒΛΑΧΑΒΑ, ΚΕΦΑΛΑ, ΒΑΣΙΛΕΙΑ Η, ΚΟΚΚΟΡΑ & ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ) Ι. ΧΑΤΖΗΛΥΓΕΡΟΥ ΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΩΝ Είναι γνωστές µερικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΡΙΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Βασικά Στοιχεία Λογικής

ΔΙΑΚΡΙΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Βασικά Στοιχεία Λογικής ΔΙΑΚΡΙΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Βασικά Στοιχεία Λογικής 2 Η Πριγκίπισσα και το Κάστρο Αν ρώταγα ένα μέλος της φυλής που δεν ανήκεις για το ποιον δρόμο πρέπει να πάρω για το κάστρο τι θα μου έλεγε; Μία πριγκίπισσα

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Ερωτήσεις διάταξης. Στις ερωτήσεις διάταξης δίνονται:

4.4 Ερωτήσεις διάταξης. Στις ερωτήσεις διάταξης δίνονται: 4.4 Ερωτήσεις διάταξης Στις ερωτήσεις διάταξης δίνονται:! µία σειρά από διάφορα στοιχεία και! µία πρόταση / κανόνας ή οδηγία και ζητείται να διαταχθούν τα στοιχεία µε βάση την πρόταση αυτή. Οι ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην C. Μορφή Προγράµµατος σε γλώσσα C

Εισαγωγή στην C. Μορφή Προγράµµατος σε γλώσσα C Εισαγωγή στην C Μορφή Προγράµµατος σε γλώσσα C Τµήµα Α Με την εντολή include συµπεριλαµβάνω στο πρόγραµµα τα πρότυπα των συναρτήσεων εισόδου/εξόδου της C.Το αρχείο κεφαλίδας stdio.h είναι ένας κατάλογος

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικός Οµιλος ΒΙΤΑΛΗ

Εκπαιδευτικός Οµιλος ΒΙΤΑΛΗ Λογική και Προτασιακός Λογισµός ρ. Κωνσταντίνος Κυρίτσης Μακράς Στοάς 7 & Εθνικής Αντιστάσεως Πειραιάς 185 31 16 Μαρτίου 2009 Περίληψη Οι παρούσες σηµειώσεις αποτελούν µια σύντοµη εισαγωγή στην Λογική

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Μαθηματικό Υπόβαθρο

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Μαθηματικό Υπόβαθρο Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Μαθηματικό Υπόβαθρο Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: Σύνολα Συναρτήσεις και Σχέσεις Γραφήματα Λέξεις και Γλώσσες Αποδείξεις ΕΠΛ 211 Θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ και ΔΟΜΗ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΣ 2.1 Να δοθεί ο ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6. Ικανοποίηση Περιορισµών. Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση. Ι. Βλαχάβας, Π. Κεφαλάς, Ν. Βασιλειάδης, Φ. Κόκκορας, Η.

Κεφάλαιο 6. Ικανοποίηση Περιορισµών. Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση. Ι. Βλαχάβας, Π. Κεφαλάς, Ν. Βασιλειάδης, Φ. Κόκκορας, Η. Κεφάλαιο 6 Ικανοποίηση Περιορισµών Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση Ι. Βλαχάβας, Π. Κεφαλάς, Ν. Βασιλειάδης, Φ. Κόκκορας, Η. Σακελλαρίου Ικανοποίηση Περιορισµών Ένα πρόβληµα ικανοποίησης περιορισµών (constraint

Διαβάστε περισσότερα

Προγραµµατισµός Η/Υ. Μέρος2

Προγραµµατισµός Η/Υ. Μέρος2 Προγραµµατισµός Η/Υ Μέρος2 Περιεχόμενα Επανάληψη Βασικών Σύμβολων Διαγραμμάτων Ροής Αλγόριθμος Ψευδοκώδικας Παραδείγματα Αλγορίθμων Γλώσσες προγραμματισμού 2 Επανάληψη Βασικών Σύμβολων Διαγραμμάτων Ροής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΕΙ Η, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΕΙ Η, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΕΙ Η, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 7.1. Ανάπτυξη Προγράµµατος Τι είναι το Πρόγραµµα; Το Πρόγραµµα: Είναι ένα σύνολο εντολών για την εκτέλεση ορισµένων λειτουργιών από τον υπολογιστή.

Διαβάστε περισσότερα

o AND o IF o SUMPRODUCT

o AND o IF o SUMPRODUCT Πληροφοριακά Εργαστήριο Management 1 Information Συστήματα Systems Διοίκησης ΤΕΙ Τμήμα Ελεγκτικής Ηπείρου Χρηματοοικονομικής (Παράρτημα Πρέβεζας) και Αντικείµενο: Μοντελοποίηση προβλήµατος Θέµατα που καλύπτονται:

Διαβάστε περισσότερα

Τα µπιτ και η σηµασία τους. Σχήµα bit. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Αποθήκευση εδοµένων (1/2) 1.7 Αποθήκευση κλασµάτων 1.8 Συµπίεση δεδοµένων 1.9 Σφάλµατα επικοινωνίας

Τα µπιτ και η σηµασία τους. Σχήµα bit. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Αποθήκευση εδοµένων (1/2) 1.7 Αποθήκευση κλασµάτων 1.8 Συµπίεση δεδοµένων 1.9 Σφάλµατα επικοινωνίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Αποθήκευση εδοµένων (1/2) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Αποθήκευση εδοµένων (2/2) 1.1 Τα bits και ο τρόπος που αποθηκεύονται 1.2 Κύρια µνήµη 1.3 Αποθηκευτικά µέσα 1.4 Αναπαράσταση πληροφοριών ως σχηµάτων bits

Διαβάστε περισσότερα

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος Εισαγωγή στον προγραµµατισµό Η έννοια του προγράµµατος Ο προγραµµατισµός ασχολείται µε τη δηµιουργία του προγράµµατος, δηλαδή του συνόλου εντολών που πρέπει να δοθούν στον υπολογιστή ώστε να υλοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4ο: Εντολές επιλογής

Κεφάλαιο 4ο: Εντολές επιλογής Χρήστος Τσαγγάρης ΕΕ ΙΠ Τµήµατος Μαθηµατικών, Πανεπιστηµίου Αιγαίου Κεφάλαιο 4ο: Εντολές επιλογής Μέχρι τώρα παρατηρήσαµε ότι τα προβλήµατα που αντιµετωπίσαµε είχαν σειριακή κίνηση, δηλαδή η µία εντολή

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις μελέτης της 11 ης διάλεξης

Ασκήσεις μελέτης της 11 ης διάλεξης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Πληροφορικής Μάθημα: Τεχνητή Νοημοσύνη, 2015 16 Διδάσκων: Ι. Ανδρουτσόπουλος Ασκήσεις μελέτης της 11 ης διάλεξης 11.1 (α) Μετατρέψτε σε κανονική συζευκτική μορφή (CNF)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 3ο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο 6ο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7ο. Δομημένος Προγραμματισμός - Γενικές Ασκήσεις Επανάληψης

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 3ο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο 6ο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7ο. Δομημένος Προγραμματισμός - Γενικές Ασκήσεις Επανάληψης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 3ο 1. Συμπληρώστε τα κενά με τη λέξη που λείπει. α. Ένα πρόβλημα το χωρίζουμε σε άλλα απλούστερα, όταν είναι ή όταν έχει τρόπο επίλυσης. β. Η επίλυση ενός προβλήματος προϋποθέτει την του. γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ PROLOG ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ 1

ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ PROLOG ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ 1 ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ PROLOG ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ 1 Έστω ότι µας ζητούν να γράψουµε ένα πρόγραµµα Prolog που να εκτυπώνει την οποιαδήποτε υπο-λίστα της παρακάτω λίστας: red blue green yellow gray χρησιµοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΑΠΟΔΕΙΞΗ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΑΠΟΔΕΙΞΗ Περιεχόμενα : Α) Προτάσεις-Σύνθεση προτάσεων Β)Απόδειξη μιας πρότασης Α 1 ) Τι είναι πρόταση Β 1 ) Βασικές έννοιες Α ) Συνεπαγωγή Β ) Βασικές μέθοδοι απόδειξης Α 3 ) Ισοδυναμία

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1. Πράξεις Τελεστές Έλεγχος Ροής

Διάλεξη 1. Πράξεις Τελεστές Έλεγχος Ροής Διάλεξη 1 Πράξεις Τελεστές Έλεγχος Ροής Διοργάνωση : ΚΕΛ ΣΑΤΜ Διαφάνειες: Skaros, MadAGu Παρουσίαση: MadAGu Άδεια: Creative Commons 3.0 Αριθμητικοί Τελεστές- Αριθμητικές Πράξεις 2 Internal use only Αριθμητικοί

Διαβάστε περισσότερα

Αλγοριθμική & Δομές Δεδομένων- Γλώσσα Προγραμματισμού Ι (PASCAL)

Αλγοριθμική & Δομές Δεδομένων- Γλώσσα Προγραμματισμού Ι (PASCAL) Αλγοριθμική & Δομές Δεδομένων- Γλώσσα Προγραμματισμού Ι (PASCAL) Pascal- Εισαγωγή Η έννοια του προγράμματος Η επίλυση ενός προβλήματος με τον υπολογιστή περιλαμβάνει, όπως έχει ήδη αναφερθεί, τρία εξίσου

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Α. Λογισµικό & Προγράµµατα συστήµατος και εφαρµογών ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ. Το σηµερινό µάθηµα. Λογισµικό συστηµάτων & εφαρµογών

Μέρος Α. Λογισµικό & Προγράµµατα συστήµατος και εφαρµογών ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ. Το σηµερινό µάθηµα. Λογισµικό συστηµάτων & εφαρµογών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Το σηµερινό µάθηµα ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ιδάσκων: Πέτρος Βασιλικός Λογισµικό Υπολογιστικών Συστηµάτων Λογισµικό & Προγράµµατα συστηµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗ 405 Τεχνητή Νοηµοσύνη 2006. Ε ανάληψη. πεπερασµένα χρονικά περιθώρια ανά κίνηση. απευθείας αξιολόγηση σε ενδιάµεσους κόµβους

ΠΛΗ 405 Τεχνητή Νοηµοσύνη 2006. Ε ανάληψη. πεπερασµένα χρονικά περιθώρια ανά κίνηση. απευθείας αξιολόγηση σε ενδιάµεσους κόµβους ΠΛΗ 405 Τεχνητή Νοηµοσύνη Παιχνίδια Τύχης Λογικοί Πράκτορες Τµήµα Ηλεκτρονικών Μηχανικών και Μηχανικών Υ ολογιστών Πολυτεχνείο Κρήτης Ε ανάληψη Περιορισµοί χρόνου πεπερασµένα χρονικά περιθώρια ανά κίνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ (VERIFICATION) ΚΑΙ ΕΓΚΥΡΟΠΟΙΗΣΗ (VALIDATION) ΒΚ

ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ (VERIFICATION) ΚΑΙ ΕΓΚΥΡΟΠΟΙΗΣΗ (VALIDATION) ΒΚ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ (VERIFICATION) ΚΑΙ ΕΓΚΥΡΟΠΟΙΗΣΗ (VALIDATION) ΒΚ Οι V&V αναφέρονται κυρίως τον έλεγχο λαθών (testing) ενός ΕΣΒΚ, δηλ. αν δίνονται σωστές λύσεις στα προβλήματα που διαπραγματεύεται. Αφορούν όμως

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υπολογιστές και Δεδομένα Κεφάλαιο 4ο Πράξεις με μπιτ

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υπολογιστές και Δεδομένα Κεφάλαιο 4ο Πράξεις με μπιτ Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Υπολογιστές και Δεδομένα Κεφάλαιο 4ο Πράξεις με μπιτ 1 Πράξεις με μπιτ 2 ΑριθμητικέςΠράξειςσεΑκέραιους Πρόσθεση, Αφαίρεση, Πολλαπλασιασμός, Διαίρεση Ο πολλαπλασιασμός

Διαβάστε περισσότερα

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 7-8: Ανάλυση και σύνθεση συνδυαστικών λογικών κυκλωμάτων

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 7-8: Ανάλυση και σύνθεση συνδυαστικών λογικών κυκλωμάτων K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 7-8: Ανάλυση και σύνθεση συνδυαστικών λογικών κυκλωμάτων Γιάννης Λιαπέρδος TEI Πελοποννήσου Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Η έννοια του συνδυαστικού

Διαβάστε περισσότερα

Γλώσσες Προγραμματισμού Μεταγλωττιστές

Γλώσσες Προγραμματισμού Μεταγλωττιστές Γλώσσες Προγραμματισμού Μεταγλωττιστές Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ηλίας Σακελλαρίου Δομή Γλώσσες Προγραμματισμού Εισαγωγικά Γλώσσα Μηχανής Γλώσσες υψηλού επιπέδου Μεταγλωττιστές

Διαβάστε περισσότερα

10. Με πόσους και ποιους τρόπους μπορεί να αναπαρασταθεί ένα πρόβλημα; 11. Περιγράψτε τα τρία στάδια αντιμετώπισης ενός προβλήματος.

10. Με πόσους και ποιους τρόπους μπορεί να αναπαρασταθεί ένα πρόβλημα; 11. Περιγράψτε τα τρία στάδια αντιμετώπισης ενός προβλήματος. 1. Δώστε τον ορισμό του προβλήματος. 2. Σι εννοούμε με τον όρο επίλυση ενός προβλήματος; 3. Σο πρόβλημα του 2000. 4. Σι εννοούμε με τον όρο κατανόηση προβλήματος; 5. Σι ονομάζουμε χώρο προβλήματος; 6.

Διαβάστε περισσότερα

2.1. Εντολές. 2.2. Σχόλια. 2.3. Τύποι Δεδομένων

2.1. Εντολές. 2.2. Σχόλια. 2.3. Τύποι Δεδομένων 2 Βασικές Εντολές 2.1. Εντολές Οι στην Java ακολουθούν το πρότυπο της γλώσσας C. Έτσι, κάθε εντολή που γράφουμε στη Java θα πρέπει να τελειώνει με το ερωτηματικό (;). Όπως και η C έτσι και η Java επιτρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμικές Ιστοσελίδες Εισαγωγή στην Javascript για προγραμματισμό στην πλευρά του client

Δυναμικές Ιστοσελίδες Εισαγωγή στην Javascript για προγραμματισμό στην πλευρά του client ΕΣΔ 516 Τεχνολογίες Διαδικτύου Δυναμικές Ιστοσελίδες Εισαγωγή στην Javascript για προγραμματισμό στην πλευρά του client Περιεχόμενα Περιεχόμενα Javascript και HTML Βασική σύνταξη Μεταβλητές Τελεστές Συναρτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 12. Αναπαράσταση του Χρόνου. Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση. Ι. Βλαχάβας, Π. Κεφαλάς, Ν. Βασιλειάδης, Φ. Κόκκορας, Η.

Κεφάλαιο 12. Αναπαράσταση του Χρόνου. Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση. Ι. Βλαχάβας, Π. Κεφαλάς, Ν. Βασιλειάδης, Φ. Κόκκορας, Η. Κεφάλαιο 12 Αναπαράσταση του Χρόνου Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση Ι. Βλαχάβας, Π. Κεφαλάς, Ν. Βασιλειάδης, Φ. Κόκκορας, Η. Σακελλαρίου Χρόνος και Κλασική Λογική Στην κλασική λογική δεν µπορεί να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον

Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον Κεφάλαιο 6ο Εισαγωγή στον Προγραµµατισµό Μέρος Πρώτο (6.1, 6.2 και 6.3) Α. Ερωτήσεις Σωστού Λάθους 1. Η γλώσσα µηχανής είναι µία γλώσσα υψηλού επιπέδου.

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Κατηγορηματικής Λογικής

Στοιχεία Κατηγορηματικής Λογικής Στοιχεία Κατηγορηματικής Λογικής ιδάσκοντες: Φ. Αφράτη,. Φωτάκης Επιμέλεια διαφανειών:. Φωτάκης Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Κατηγορηματική Λογική

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Ομάδα Γ Βότσης Ευστάθιος Γιαζιτσής Παντελής Σπαής Αλέξανδρος Τάτσης Γεώργιος Προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αρχάριοι προγραμματιστές Εισαγωγή Προβλήματα Δυσκολίες Διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

HY118- ιακριτά Μαθηµατικά. Παράδειγµα άµεσης απόδειξης. Μέθοδοι αποδείξεως για προτάσεις της µορφής εάν-τότε. 08 - Αποδείξεις

HY118- ιακριτά Μαθηµατικά. Παράδειγµα άµεσης απόδειξης. Μέθοδοι αποδείξεως για προτάσεις της µορφής εάν-τότε. 08 - Αποδείξεις HY118- ιακριτά Μαθηµατικά Παρασκευή, 06/03/2015 Αντώνης Α. Αργυρός e-mail: argyros@csd.uoc.gr Το υλικό των διαφανειών έχει βασιστεί σε διαφάνειες του Kees van Deemter, από το University of Aberdeen 3/8/2015

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ Η πλέον διαδεδοµένη και αποδεκτή θεωρία είναι η τριµερής θεωρία της γνώσης που ορίζει τη γνώση ως δικαιολογηµένη αληθή πεποίθηση (justified true belief). Ανάλυση της τριµερούς

Διαβάστε περισσότερα

2 ΟΥ και 8 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

2 ΟΥ και 8 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 2 ΟΥ και 8 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΔΟΜΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 1) Πότε χρησιμοποιείται η δομή επανάληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β )

ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β ) ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β ) ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της άσκησης είναι ο σχεδιασμός και η υλοποίηση συστήματος διόρθωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ MATLAB / FUZZY LOGIC TOOLBOX

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ MATLAB / FUZZY LOGIC TOOLBOX ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ MATLAB / FUZZY LOGIC TOOLBOX Σε αυτό το εγχειρίδιο θα περιγράψουμε αναλυτικά τη χρήση του προγράμματος MATLAB στη λύση ασαφών συστημάτων (FIS: FUZZY INFERENCE SYSTEM

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12: Θεωρία υπολογισµών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12: Θεωρία υπολογισµών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12: Θεωρία υπολογισµών 1 Συναρτήσεις και ο υπολογισµός τους 2 Μηχανές Turing 3 Καθολικές γλώσσες προγραµµατισµού 4 Μια µη υπολογίσιµη συνάρτηση 5 Πολυπλοκότητα προβληµάτων 1 Συναρτήσεις Μία συνάρτηση

Διαβάστε περισσότερα

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ 5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ 5.1 Εισαγωγή στους αλγορίθμους 5.1.1 Εισαγωγή και ορισμοί Αλγόριθμος (algorithm) είναι ένα πεπερασμένο σύνολο εντολών οι οποίες εκτελούν κάποιο ιδιαίτερο έργο. Κάθε αλγόριθμος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Λέκτορας Ι. Γιαννατσής Καθηγητής Π. Φωτήλας ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Οικονομική Επιστήμη: Η κοινωνική επιστήμη που ερευνά την οικονομική δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινός Ρεπαντής Κολλέγιο Αθηνών 2010

Βυζαντινός Ρεπαντής Κολλέγιο Αθηνών 2010 Βυζαντινός Ρεπαντής Κολλέγιο Αθηνών 2010 Δημιουργία ενός απλού παιχνιδιού με το Gamemaker (μετάφραση από το http://www.stuffucanuse.com/downloads/gamemaker-introductionlessons/free_game_downloads_gamemaker.htm)

Διαβάστε περισσότερα

1. Πότε χρησιμοποιούμε την δομή επανάληψης; Ποιες είναι οι διάφορες εντολές (μορφές) της;

1. Πότε χρησιμοποιούμε την δομή επανάληψης; Ποιες είναι οι διάφορες εντολές (μορφές) της; 1. Πότε χρησιμοποιούμε την δομή επανάληψης; Ποιες είναι οι διάφορες (μορφές) της; Η δομή επανάληψης χρησιμοποιείται όταν μια σειρά εντολών πρέπει να εκτελεστεί σε ένα σύνολο περιπτώσεων, που έχουν κάτι

Διαβάστε περισσότερα

a = 10; a = k; int a,b,c; a = b = c = 10;

a = 10; a = k; int a,b,c; a = b = c = 10; C: Από τη Θεωρία στην Εφαρµογή Κεφάλαιο 4 ο Τελεστές Γ. Σ. Τσελίκης Ν. Δ. Τσελίκας Ο τελεστής εκχώρησης = Ο τελεστής = χρησιµοποιείται για την απόδοση τιµής (ή αλλιώς ανάθεση τιµής) σε µία µεταβλητή Π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης)

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης) ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης) Καλλονιάτης Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου http://www.ct.aegean.gr/people/kalloniatis

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Ενότητα 4 Εισαγωγή στην Πληροφορική Κεφάλαιο 4Α: Αναπαράσταση πληροφορίας Κεφάλαιο 4Β: Επεξεργαστές που χρησιµοποιούνται σε PCs Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Επιστήµη των Η/Υ

Εισαγωγή στην Επιστήµη των Η/Υ Εισαγωγή στην Επιστήµη των Η/Υ Εισαγωγή στην Επιστήµη των Η/Υ Εισαγωγή Καθ. Κ. Κουρκουµπέτης Σηµείωση: Οι διαφάνειες βασίζονται σε µεγάλο βαθµό σε αυτές που συνοδεύονται µε το προτεινόµενο σύγγραµµα. 1

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η και ο στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Γενικές αρχές ανάλυσης και σχεδιασµού Τα βήµατα της ανάλυσης και του σχεδιασµού Συµπεράσµατα 2 3 Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τ.Ε.

ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τ.Ε. ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τ.Ε. Θέματα Εξετάσεων Εξεταστικής Σεπτεμβρίου στο μάθημα «ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ» ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Δρ. Ηλ. Μηχ. & Τ.Υ. Αριστομένης Θανόπουλος Ημερομηνία: 12 / 2 / 2015

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας

Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας ΈλεναΜάντζαρη, Γλωσσολόγος, Ms.C. ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ: Ανάπτυξη Υποδοµής Γλωσσικής Τεχνολογίας για το Βιοϊατρικό Τοµέα Τι είναι η οντολογία; Μιαοντολογίαείναιέναλεξικόόρωνπου διατυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Υλοποίηση στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Υλοποίηση στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η Υλοποίηση στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Πρωτοτυποποίηση Προγραµµατισµός υλοποίησης Ανάπτυξη συστήµατος Μοναδιαίος έλεγχος Ολοκλήρωση 2 3 Η υλοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÏÅÖÅ

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÏÅÖÅ 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΜΑ 1 ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. Να γράψετε στην κόλλα σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω προτάσεις 1 5 και δίπλα τη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

4.3. Γραµµικοί ταξινοµητές

4.3. Γραµµικοί ταξινοµητές Γραµµικοί ταξινοµητές Γραµµικός ταξινοµητής είναι ένα σύστηµα ταξινόµησης που χρησιµοποιεί γραµµικές διακριτικές συναρτήσεις Οι ταξινοµητές αυτοί αναπαρίστανται συχνά µε οµάδες κόµβων εντός των οποίων

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Κεφάλαιο 1. Μαθηματικό Υπόβαθρο 23, 26 Ιανουαρίου 2007 Δρ. Παπαδοπούλου Βίκη 1 1.1. Σύνολα Ορισμός : Σύνολο μια συλλογή από αντικείμενα Στοιχεία: Μέλη συνόλου Τα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό

Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό Αλέξανδρος Βαλαράκος (alexv@iit.demokritos.gr) (alexv@aegean.gr) Υποψήφιος ιδάκτορας Τµήµα Μηχανικών Υπολογιστικών και Πληροφοριακών Συστηµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ.Ε. ΠΛΗ31 (2005-6) ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ #1 Στόχος Η εργασία επικεντρώνεται σε θέματα προγραμματισμού για Τεχνητή Νοημοσύνη και σε πρακτικά θέματα εξάσκησης σε Κατηγορηματική Λογική. Θέμα 1: Απλές Αναζητήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη και Σχεδίαση Λογισμικού

Ανάπτυξη και Σχεδίαση Λογισμικού Ανάπτυξη και Σχεδίαση Λογισμικού Η γλώσσα προγραμματισμού C Γεώργιος Δημητρίου Εκφράσεις και Λίγες Εντολές Οι εκφράσεις της C Τελεστές Απλές και σύνθετες εντολές Εντολές ελέγχου (επιλογής) Εισαγωγή σε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 5 ο : Σημασιολογική ανάλυση. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 5 ο : Σημασιολογική ανάλυση. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 5 ο : Σημασιολογική ανάλυση Γεώργιος Πετάσης Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΤMHMA MHXANIKΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ, Πανεπιστήμιο Πατρών, 2012 2013 Γλωσσική Τεχνολογία, Μάθημα 5 ο, Σημασιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Μαθήµατος

Επισκόπηση Μαθήµατος Βάσεις εδοµένων 5 ο Εξάµηνο ηµήτρης Λέκκας Επίκουρος Καθηγητής dlekkas@env.aegean.gr Τµήµα Στατιστικής & Αναλογιστικών-Χρηµατοοικονοµικών Μαθηµατικών Επισκόπηση Μαθήµατος Εισαγωγή (Σ Β ) Το µοντέλο σχέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 6 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ 6.1 Τι ονοµάζουµε πρόγραµµα υπολογιστή; Ένα πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Συλλογιστική (1)

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Συλλογιστική (1) Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Συλλογιστική (1) Συλλογιστική Η γνωστική διεργασία μέσω της οποίας καταλήγουμε σε συμπεράσματα και, μάλιστα, σε συμπεράσματα που συχνά υπερβαίνουν τη διαθέσιμη πληροφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Η/Υ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Χρήση Μεθόδων Εξόρυξης εδοµένων στη ηµιουργία Νευρωκανόνων ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Α. Μ.: 604 Επιβλέπων Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα