Η ανάδυση του γραμματισμού στο Νηπιαγωγείο : Μια διαδικασία ενεργού σκέψης του παιδιού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ανάδυση του γραμματισμού στο Νηπιαγωγείο : Μια διαδικασία ενεργού σκέψης του παιδιού"

Transcript

1 Η ανάδυση γραμματισμού στο Νηπιαγωγείο : Μια διαδικασία ενεργού σκέψης παιδιού Πρεβεζάνου Βαρβάρα, Msc στις Επιστήμες της Αγωγής, Εκπαιδευτικός Α/θμιας Εκπ/σης Σακελλάκη Κοκονίτσα, Msc στις Επιστήμες της Αγωγής, Εκπαιδευτικός Α/θμιας Εκπ/σης Τις τελευταίες δεκαετίες υπήρξε μια θεμελιώδης αλλαγή στην επιστημονική θεώρηση για τον τρόπο με τον οποίο τα μικρά παιδιά κατακτούν το γραπτό λόγο, μια μετακίνηση από το μοντέλο της αναγνωστικής ετοιμότητας προς μια νέα προοπτική για την πρώιμη κατάκτηση των δεξιοτήτων ανάγνωσης και γραφής, την ιδέα αναδυόμενου γραμματισμού. Αυτή η αλλαγή επήλθε ως αποτέλεσμα πλήθους ερευνών για τις γνωστικές δυνατότητες των μικρών παιδιών (ΠαπούλιαΤζελέπη, 2001). Με τον όρο «γραμματισμός» αναφερόμαστε τόσο στην ανάγνωση όσο και στη γραφή ως τις δύο όψεις ίδιου νομίσματος, θεωρώντας ταυτόχρονη και αλληλένδετη την ανάπτυξή ς. Ο γραμματισμός ορίζεται από τον Baynham, όπως αναφέρουν οι Δαφέρμου, Κουλούρη και Μπασαγιάννη (2006: 19), ως «το επίπεδο της πρόσβασης στη γραπτή πληροφορία που απαιτείται για την αποτελεσματική λειργία ατόμου μέσα στην κοινωνία στην οποία ζει». Στον περιεκτικό αυτόν ορισμό περιλαμβάνεται όχι μόνο η κατανόηση αλλά και η παραγωγή κειμένων, όχι μόνο οι γνώσεις αλλά και η εφαρμογή ς. Ο όρος «αναδυόμενος γραμματισμός» αναφέρεται στις συμπεριφορές ανάγνωσης και γραφής των μικρών παιδιών, οι οποίες συνδέονται τόσο με την κωδικοποίηση και αποκωδικοποίηση γραπτού λόγου όσο και με την κατανόησή και οι οποίες παρατηρούνται στην προσχολική περίοδο, πριν από την είσοδο παιδιού στο δημοτικό σχολείο και τη συστηματική εκμάθηση ανάγνωσης και γραφής. Οι πρώιμες αυτές στάσεις, γνώσεις και δεξιότητες των παιδιών που σχετίζονται με τον γραπτό λόγο θεωρούνται αναμενόμενες αλλά και σημαντικές όψεις της κατάκτησης γραμματισμού. Αποσαφηνίζοντας εννοιολογικά τον όρο, κατανοούμε ότι εμπεριέχει τις έννοιες της συνέχειας, της εξέλιξης, της αλλαγής, της δυναμικής κίνησης και της κατάκτησης (Παπούλια-Τζελέπη, 2001). Υποδηλώνει μια εξελικτική πορεία προς τη μάθηση, η οποία αρχίζει από τα πρώτα χρόνια της ζωής παιδιού στο σπίτι και συνεχίζεται με τη φοίτηση στο σχολείο και περιγράφει την αναπτυξιακή διαδικασία γραμματισμού στα παιδιά προσχολικής ηλικίας. Μια αναπτυξιακή πορεία που λαμβάνει χώρα με την πάροδο χρόνου, όπου τα όρια ανάμεσα στην προανάγνωση και την «αληθινή» ανάγνωση εκμηδενίζονται, μια διαδικασία με σημασία και νόημα, στη διάρκεια της οποίας το παιδί σχηματίζει ιδέες σχετικά με τις λειργίες των συμβόλων και γραπτού λόγου (Γιαννικοπούλου, 1998). Σύμφωνα με θεωρία αναδυόμενου γραμματισμού, το παιδί, μεγαλώνοντας μέσα σε μια «εγγράμματη» κοινωνία που κατακλύζεται από γραπτό λόγο, επιγραφές, ανακοινώσεις, σήματα, λογότυπα, σύμβολα, συσκευασίες κλπ., διαμορφώνει από πολύ νωρίς, πολύ πριν πάει στο σχολείο, τις αντιλήψεις και διατυπώνει τις υποθέσεις για το γραπτό λόγο. Τα παιδιά, όπως το θέτει η Goodman (1990: 120), «μαθαίνουν να διαβάζουν και να γράφουν καθώς χρησιμοποιούν την ανάγνωση και τη γραφή για να μάθουν», για να εξερευνήσουν και να κατανοήσουν τον κόσμο που τα περιβάλλει. Κατακτούν και δομούν τις γνώσεις ς για το γραπτό λόγο, όπως και για ς άλλους τομείς της γνώσης, δηλαδή με την επεξεργασία και την αφομοίωση πληροφοριών που παίρνουν από το περιβάλλον (Ferreiro, 1998). Ο γραμματισμός ξεκινά μόλις τα παιδιά αντιληφθούν ότι ο γραπτός λόγος είναι φορέας μηνυμάτων. Ο γραμματισμός αποτελεί μια εξελικτική διαδικασία, όχι απαραίτητα γραμμική, αλλά οπωσδήποτε με στάδια όχι τυχαία. Ανάγνωση σημαίνει πρώτιστα προσπάθεια για κατανόηση περιεχομένου, όχι οπτική διάκριση και λεκτική αναπαραγωγή των λέξεων. Τα παιδιά είναι σε θέση να διατυπώνουν υποθέσεις για το περιεχόμενο ενός κειμένου, να το εξερευνούν και να επιδίδονται σε στρατηγικές ανάγνωσης πολύ πριν μπορέσουν να διαβάσουν. Χρησιμοποιούν εξωκειμενικές (π.χ. εμπειρίες, αντιλήψεις, προηγούμενες γνώσεις) και κειμενικές (λεκτικές και μη λεκτικές) 1

2 ενδείξεις για να ερμηνεύσουν τη γραφή και έχουν άποψη για διάφορες όψεις της ανάγνωσης. Ο γραπτός λόγος δεν πιστεύεται πλέον ότι αποτελεί απλή μεταφορά προφορικού λόγου, μια γραπτή αναπαραγωγή των όσων ακούμε ή σκεφτόμαστε. Περαιτέρω, η γραφή δε γίνεται πλέον αντιληπτή ως μια ψυχοκινητική δραστηριότητα ή ως μια αναπαραγωγή αντιγραφή γραμμάτων χωρίς γνωστική πλευρά, χωρίς συμμετοχή της σκέψης. Η γραφή αρχίζει όχι με τα πραγματικά γράμματα αλλά με την πρόθεση των νηπίων να γράψουν (Teberosky, 1997). Η ρήξη με την ιδέα της αναγνωστικής ετοιμότητας και τις αντιλήψεις ότι μια σειρά προαπαιτούμενων δεξιοτήτων πρέπει να διδαχθεί στα παιδιά πριν από την κατάκτηση της ανάγνωσης και της γραφής και η υιοθέτηση της θεωρίας αναδυόμενου γραμματισμού επέφερε σημαντικές αλλαγές στα εκπαιδευτικά προγράμματα για την ανάγνωση και τη γραφή. Σήμερα, γνωρίζοντας ότι οι πρώιμες στάσεις, γνώσεις και δεξιότητες των παιδιών που σχετίζονται με το γραπτό λόγο αποτελούν γνήσιες συμπεριφορές ανάγνωσης και γραφής, δε μιλάμε πια για ανάπτυξη «προαναγνωστικών» και «προγραφικών» δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο αλλά για οργάνωση ενός υποστηρικτικού μαθησιακού περιβάλλοντος για την ανάδυση και την κατάκτηση γραμματισμού. Ωστόσο, ένα περιβάλλον πλούσιο σε έντυπο υλικό δεν είναι αρκετό για να μάθουν τα παιδιά να γράφουν και να διαβάζουν. Κρίσιμη φαίνεται να είναι η οργάνωση από τη νηπιαγωγό ενός μαθησιακού περιβάλλοντος με αναπτυξιακά κατάλληλες δραστηριότητες, όπου η ανάγνωση και η γραφή προβάλλονται ως μια διαδικασία ενεργού σκέψης και τα παιδιά προσεγγίζουν και δημιουργούν κείμενα τα οποία είναι σημαντικά και με νόημα για τα ίδια (Κουτσουβάνου, 2000). Το νήπιο με την είσοδό στο νηπιαγωγείο διαθέτει πληροφορίες, εμπειρίες και γνώσεις, έχει ήδη αρχίσει να κατακτά και να εξελίσσει τη γραφή και την ανάγνωση, έχει άποψη, π.χ., για το τι σημαίνει «διαβάζω» ή «γράφω», ξέρει αν διαβάζονται οι εικόνες ή τα γράμματα, διαχωρίζει αυτά τα δύο συστήματα γραφικής αναπαράστασης, αναγνωρίζει τη γραμμικότητα και τη σωστή φορά της ανάγνωσης, τη σταθερότητα γραπτού λόγου, την αντιστοιχία με τον προφορικό, την αυθαιρεσία των γραμμάτων, διατυπώνει απόψεις για το πόσα γράμματα και με ποια σειρά είναι απαραίτητα ώστε να δημιουργήσουν μια λέξη, μιμείται συμπεριφορές ανάγνωσης και γραφής κ.ά. (Curto, Morillo & Teixido, 1998 Γιαννικοπούλου, 1998). Όλες αυτές οι γνώσεις και οι ενδείξεις δεν μπορούν να αγνοηθούν από το σύγχρονο εκπαιδευτικό, αλλά πρέπει να αποτελέσουν την αφετηρία της προσπάθειάς να εισαγάγει τα νήπια στον πολιτισμό της γραφής. Επιπρόσθετα, η επικράτηση των απόψεων κοινωνικού κονστρουκτιβισμού επηρέασε καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζεται πλέον η μάθηση γενικότερα και συνεπακόλουθα η διδασκαλία ανάγνωσης και γραφής. Ο κονστρουκτιβισμός ερμηνεύει τη μάθηση ως κατασκευαστική, ερμηνευτική πορεία ατόμων που αλληλεπιδρούν ενεργά με το φυσικό και το κοινωνικό ς περιβάλλον. Η γνώση κατασκευάζεται μέσω της αλληλεπίδρασης των εμπειριών και των αναπτυσσόμενων νοητικών δομών. Ο Piaget υποστήριξε ότι τα παιδιά κατακτούν τη γνώση μέσα από τη δυναμική αλληλεπίδρασή ς με το περιβάλλον μέσα από τις λειργίες της αφομοίωσης, της προσαρμογής και της ισορροπίας (Piaget & Inheider, 1985). Ωστόσο, άλλοι σημαντικοί ερευνητές όπως ο Vygotsky και ο Bruner θεωρούν σημαντικότερες τις κοινωνικές και πολιτισμικές διαδικασίες για την κατασκευή της γνώσης, παρά τις ατομικές, και δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των ανθρώπων. Συγκεκριμένα, ο Vygotsky (Vygotsky, 1997) μιλάει για τη «ζώνη της επικείμενης ανάπτυξης» και το επίπεδο ανάπτυξης στο οποίο μπορεί να φτάσει το παιδί με τη βοήθεια ενήλικα ή ικανότερων συνομηλίκων. Ο Bruner χρησιμοποιεί τον όρο «σκαλωσιά», για να αποδώσει τον τρόπο που οικοδομείται η γνώση με τη βοήθεια εκπαιδευτικού (Χατζηγεωργίου, 2001 Βαρνάβα-Σκούρα, 1994). Οι προσεγγίσεις αυτές επιφυλάσσουν για τον εκπαιδευτικό ένα ρόλο-κλειδί στο να βοηθήσει το παιδί να μάθει. Η Rogoff, όπως αναφέρουν οι Bredekamp & Copple (1998: 36), περιγράφει ως «καθοδηγούμενη συμμετοχή» τη διαδικασία της μάθησης με τη βοήθεια εκπαιδευτικού, τονίζοντας έτσι ότι ο εκπαιδευτικός συνεργάζεται ενεργά με τα παιδιά και ενθαρρύνει τη συνεργασία. Ο εκπαιδευτικός παρατηρεί, καθοδηγεί και διευκολύνει την ανάπτυξη των παιδιών προκαλώντας τη σκέψη ς (Χατζηγεωργίου Κόνσολας, 1999). 2

3 Το κονστρουκτιβιστικό πλαίσιο μάθησης καλεί τον εκπαιδευτικό να δημιουργήσει ένα μαθησιακό περιβάλλον για τα παιδιά, τέτοιο που θα ενθαρρύνει τη σκέψη, την εξερευνητική ς διάθεση και την ενεργή συμμετοχή ς στην επιλογή και τον προσδιορισμό των δραστηριοτήτων. Παράλληλα, καλείται, σύμφωνα με την κοινωνικο-πολιτισμική προοπτική, να προωθεί την ανάπτυξη αλληλεπιδράσεων ανάμεσα στον ίδιο και στα παιδιά, ανάμεσα στα παιδιά μεταξύ ς, να παρέχει δε στα παιδιά τη δυνατότητα να εργαστούν στο όριο της ανάπτυξής ς. Η βίωση της πρόκλησης λίγο πάνω από το επίπεδο των ικανοτήτων των παιδιών αποτελεί βασική αρχή για την επιλογή των αναπτυξιακά κατάλληλων δραστηριοτήτων (Bredekamp & Copple, 1998). Οι προεκτάσεις κονστρουκτιβισμού στα εκπαιδευτικά προγράμματα για την κατάκτηση γραμματισμού είναι η αναγνώριση της σημασίας κοινωνικού πλαισίου και η αναπτυξιακή άποψη της μάθησης. Σύμφωνα λοιπόν με τη δομητική θεωρία, η γραφή είναι πρώτιστα ένα κοινωνικό πολιτιστικό γεγονός και όχι ένα γραφικό παιχνίδι, μια γραφική αντιγραφή ή μια οπτική διάκριση λέξεων. Δεν στηρίζεται στο αλφάβητο αλλά σε γνήσια κείμενα και αποτελεί αντικείμενο δόμησης με ενεργό πρωταγωνιστή τη σκέψη των παιδιών (Teberosky, 1998). Τα παιδιά όταν γράφουν δεν επαναλαμβάνουν απλώς τα σχήματα των γραμμάτων, δεν αντιγράφουν με τρόπο στείρο, αλλά νοηματοδοτούν αυτό που κάνουν, δομούν τη γνώση ς, σκέφτονται πραγματικά. Όλα τα παιδιά μπορούν να «διαβάσουν» και να «γράψουν» με τη βοήθεια ενός μεσολαβητή που προκρίνει το ρόλο της κατανόησης και της κριτικής σκέψης. Και η ανάγνωση, όπως και η γραφή, ξεκινά από την πρόθεση παιδιού να διαβάσει και όχι από το αποτέλεσμα της προσπάθειάς. «Τα παιδιά δε μαθαίνουν ούτε αυθόρμητα ούτε από μόνα ς. Μαθαίνουν σκεπτόμενα, επειδή κάποιος τα εισάγει σε μια κατάσταση σκέψης. Επομένως, ο εκπαιδευτικός είναι ο ενεργός πρωταγωνιστής της μάθησης των μαθητών» (Curto, Morillo, & Teixido, 1998: 103). Σύμφωνα με τα παραπάνω, στην πορεία κατάκτησης γραμματισμού ο ρόλος εκπαιδευτικού δεν μπορεί να περιορίζεται στην ελάχιστη βοήθεια, τη δημιουργία δηλαδή κατάλληλου μαθησιακού περιβάλλοντος. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Fisher (1992), o εκπαιδευτικός πρέπει να λειργεί συγχρόνως: α) ως «διευκολυντής» ο οποίος λαμβάνει αποφάσεις σχετικά με το μαθησιακό περιβάλλον, τις πηγές και το πλαίσιο της μάθησης, β) ως υπόδειγμα χρήστη γραπτού λόγου, γ) ως διαχειριστής της μαθησιακής διαδικασίας και δ) ως αξιολογητής της. Για να ενεργοποιήσει την ανάδυση και την κατάκτηση γραμματισμού επομένως, ο εκπαιδευτικός θα πρέπει να δημιουργήσει ένα μαθησιακό περιβάλλον το οποίο θα βοηθά τα παιδιά (Hall, 1987 Goodman, 1990 Γιαννικοπούλου, 2001 Παπούλια-Τζελέπη, 2001 Τάφα, 2001α): να κατανοήσουν ότι ο γραμματισμός αφορά τη δημιουργία νοήματος και τη μετάδοση μηνύματος να κατανοήσουν ότι ο γραμματισμός χαρακτηρίζει την ανθρώπινη δραστηριότητα, καθώς διευκολύνει την επικοινωνία των ανθρώπων να αναγνωρίσουν ότι ο άνθρωποι χρησιμοποιούν τη γραπτή γλώσσα λόγω της αξίας και της χρησιμότητας που έχει για αυτούς να αναγνωρίσουν ότι η γραπτή γλώσσα είναι ένα μέσο με μεγάλο εύρος λειργιών και εφαρμογών να καταλάβουν ότι ο γραπτός λόγος ικανοποιεί προσωπικές ανάγκες και για αυτό είναι πηγή ευχαρίστησης να εκτιμήσουν την αξία και τη σπουδαιότητα των επιτευγμάτων ς στο γραμματισμό. Ο χώρος της τάξης στο σύγχρονο νηπιαγωγείο χρειάζεται να αποκτήσει εκείνα τα ποιοτικά και λειργικά χαρακτηριστικά τα οποία συμβάλλουν στην προώθηση των νέων αντιλήψεων για τη μάθηση και τον γραμματισμό στην προσχολική εκπαίδευση. Η παιδαγωγική σημασία σχολικού περιβάλλοντος συνίσταται αφενός στο να προσφέρει μεν τις πληροφορίες και τα στοιχεία εκείνα τα οποία μπορούν να αποτελέσουν ερεθίσματα μάθησης, αφετέρου δε να παρέχει δυνατότητες τέτοιες ώστε να αποτελεί πεδίο για αλληλεπίδραση (Γερμανός, 2005). Η εκπαιδευτικός, γνωρίζοντας ότι οι γνώσεις και οι δεξιότητες της ανάγνωσης και της γραφής αναδύονται με την προϋπόθεση ότι συνυπάρχουν ένα καλά δομημένο αναγνωστικό περιβάλλον, εμπλοκή ίδιου παιδιού σε λειργικές και ενδιαφέρουσες αναγνωστικές δραστηριότητες 3

4 καθώς και αλληλεπίδραση ανάμεσα στα παιδιά και τα υλικά περιβάλλοντος, ανάμεσα σ εκείνη και τα παιδιά και στα παιδιά μεταξύ ς, καλείται να δημιουργεί συχνές ευκαιρίες για: 1. ανάδειξη επικοινωνιακού χαρακτήρα γραπτού λόγου. Είναι τόσο θεμελιώδης αυτή η συνθήκη που, όπως το θέτει η Γιαννικοπούλου (2001: 51), «αν στο νηπιαγωγείο τα παιδιά πρέπει να συνειδητοποιήσουν ένα μόνο χαρακτηριστικό της γραπτής γλώσσας, αυτό αναντίρρητα είναι ο επικοινωνιακός της χαρακτήρας». Μέσα από την εμπλοκή των παιδιών και τον πειραματισμό με πράξεις σχετικές με τη γραφή και την ανάγνωση οι οποίες έχουν κάποιο συγκεκριμένο σκοπό θα τονιστεί η επικοινωνιακή διάσταση της γλώσσας. Μηνύματα π.χ. στο χώρο της τάξης όπως «Σιγά τις πόρτες», «Το μαγαζάκι είναι κλειστό», «Στο τραπέζι κάθονται τρεις» επίσης βοηθούν σ αυτό. 2. έκθεση παιδιού σε πλούσιο αναγνωστικό περιβάλλον. Αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανάδυση γραμματισμού. «Οι τάξεις πρέπει να αντανακλούν τον πλούτο περιβάλλοντος γραπτού λόγου μέσα στον οποίο τα παιδιά είναι εμβαπτισμένα εκτός σχολείου» υποστηρίζει η Goodman (1990: 117). Σήμερα η έννοια όρου «γραμματισμός» δεν αναφέρεται αποκλειστικά στην κατανόηση και παραγωγή γραπτού λόγου, αλλά διευρύνεται στην κατανόηση, την ερμηνεία, την κριτική αντιμετώπιση και την παραγωγή των διάφορων τύπων λόγου και γενικά την ικανότητα ατόμου να ελέγξει και να οργανώσει αφενός τις γραπτές πληροφορίες αφετέρου τη ζωή και το περιβάλλον δια γραπτού λόγου (Χατζησαββίδης, 2002 Παπούλια-Τζελέπη, 1993). Ο περιβάλλων γραπτός λόγος φέρνει το παιδί σε επαφή με τα διάφορα είδη γραπτού λόγου και τη χρήση ς. Ενδείκνυται επομένως ο εμπλουτισμός σχολικού περιβάλλοντος με διαφορετικών τύπων κείμενα (π.χ. ημερολόγια, εφημερίδες, αγγελίες, τηλεφωνικό κατάλογο, βιβλία διαφόρων ειδών, συνταγές, χάρτες, κατόψεις) και η χρησιμοποίησή ς στις αναγνωστικές δραστηριότητες των παιδιών. 3. εμπλοκή γραπτού λόγου στις καθημερινές δραστηριότητες της τάξης. Η σύγχρονη προσέγγιση για τη διδασκαλία της γραπτής γλώσσας, σε αντίθεση με την παραδοσιακή που ήθελε η χρήση της γλώσσας να είναι ο καταληκτικός στόχος της διδασκαλίας, δεν ακολουθεί την πορεία «διδασκαλία εξάσκηση χρήση», αλλά αφορμάται από την ίδια τη χρήση της γλώσσας και μέσα από την εξάσκηση, τη χρήση και τη διδασκαλία της βελτιώνεται (Fisher, 1992). Είναι σημαντικό ο ενήλικας να φωτίσει τη σχέση γραπτού λόγου με τη χρήση (Παπούλια-Τζελέπη, 1993) κι αυτόν τον στόχο εξυπηρετεί η χρησιμοποίηση γραπτού λόγου για τις ανάγκες της καθημερινής λειργίας της τάξης (όπως παρουσιολόγιο, ημερολόγιο, πίνακας καιρού, καθηκόντων κ.α.) και οι, με ποικίλους τρόπους, αναγνωστικές προεκτάσεις των αυθόρμητων και προγραμματισμένων δραστηριοτήτων των παιδιών. 4. ανάδυση γραμματισμού μέσα από το παιχνίδι των παιδιών. Είναι αδιαμφισβήτητη η σχέση παιχνιδιού και της μάθησης (Vygotsky, 1992). Με το παιχνίδι των παιδιών επιτυγχάνεται η ενεργητική και συμμετοχική δράση, η μάθηση σύμφωνα με τον προσωπικό ρυθμό κάθε παιδιού, η πρωτοβουλία, η αλληλεπίδραση, η σύνδεση γραμματισμού με τον πειραματισμό, τη χαρά της ανακάλυψης και τη δημιουργία. Επιπλέον, ευνοείται η συνειδητοποίηση των πραγματικών σκοπών που εξυπηρετεί η ανάγνωση και η γραφή καθώς και η χρήση των διαφορετικών μορφών που παίρνει ο γραπτός λόγος σε διαφορετικές καταστάσεις επικοινωνίας. (Γιαννικοπούλου, 2001 Δαφέρμου-Κουλούρη-Μπασαγιάννη, 2006). Πρόσφατη έρευνα όμως δείχνει ότι οι νηπιαγωγοί αφενός δεν συνδέουν την καλλιέργεια γραμματισμού με το αυθόρμητο παιχνίδι, αφετέρου δεν έχουν συνειδητοποιήσει τον συμμετοχικό ρόλο ενηλίκου στη στρατηγική της ανάδυσης γραμματισμού μέσα από τις αυθόρμητες δραστηριότητες (Σιβροπούλου-Χατζησαββίδης, 2004). 5. συμμετοχή παιδιού σε δραστηριότητες με αυθεντικά αναγνωστικά γεγονότα. Σύμφωνα με την Goodman (1990), τα αυθεντικά αναγνωστικά γεγονότα πρέπει να αποτελούν το επίκεντρο της σχολικής καθημερινότητας, ενώ η Γιαννικοπούλου (2001: 70) θεωρεί ότι «το σημαντικότερο ίσως στοιχείο των αναγνωστικών γεγονότων είναι η αυθεντικότητά ς. Τα παιδιά μαθαίνουν καλύτερα, αν εμπλέκονται σε αυθεντικά αναγνωστικά γεγονότα. Ιδιαίτερο 4

5 βάρος δίνεται σε συνηθισμένες καθημερινές δραστηριότητες που, ενώ δεν έχουν σχεδιαστεί για να διδάξουν γραφή και ανάγνωση, προσφέρουν πλήθος αναγνωστικών εμπειριών». Οι δραστηριότητες που ακολουθούν ως ενδεικτικά παραδείγματα, λαμβάνουν υπόψη τα σύγχρονα θεωρητικά δεδομένα που συζητήθηκαν προηγουμένως και δοκιμάστηκαν με επιτυχία στη σχολική πράξη στο πλαίσιο των πρακτικών ασκήσεων των φοιτητών Τμήματος Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού Πανεπιστημίου Αιγαίου με την καθοδήγηση της Αναπληρώτριας Καθηγήτριας κ. Αγγελικής Γιαννικοπούλου. Η ταξινόμηση των δραστηριοτήτων γίνεται με βάση την ένταξή ς στο ημερήσιο πρόγραμμα νηπιαγωγείου: 1. Καθημερινή λειργία της τάξης. Τα ονόματα των παιδιών. Μια από τις πρώτες αναγνωστικές δραστηριότητες είναι αυτές που σχετίζονται με τα ονόματα των παιδιών, όπως το παρουσιολόγιο, το ντόμινο ονομάτων και φωτογραφιών ή ένα σπαστό βιβλίο με τα ονόματα και τις φωτογραφίες των παιδιών (Γιαννικοπούλου, 2004). Υπάρχουν επιστημονικές έρευνες που καταδεικνύουν ότι παιδιά κατάφεραν να αντιληφθούν πλευρές γραπτού λόγου, όπως είναι οι γραφοφωνημικές αντιστοιχίες και η αποκωδικοποίηση/ ανάγνωση, μέσα από την παρατήρηση των ονομάτων ς και των ονομάτων των άλλων παιδιών (Γιαννικοπούλου, 2001). Εξάλλου, αξιοποιείται η συναισθηματική αξία που έχει το όνομα για κάθε παιδί κι αυτό είναι σημαντικό, καθώς σύγχρονες θεωρίες μάθησης αμφισβητούν τον αποκλειστικά γνωστικό χαρακτήρα της διαδικασίας μάθησης και αναγνωρίζουν ότι η μάθηση είναι μια συναισθηματική, αισθητική και ηθική πράξη (Grainger, 2004). Ο τηλεφωνικός κατάλογος της τάξης. Η δημιουργία και η χρήση εξυπηρετεί πολλαπλούς μαθησιακούς στόχους: εκτός από το ότι αποτελεί φωνολογική άσκηση, καθώς τα παιδιά ψάχνουν να βρουν λέξεις που αρχίζουν από ένα συγκεκριμένο φώνημα/ γράμμα, άσκηση γραφής, καθώς γράφουν το όνομά ς, και συντελεί στη γνωριμία με τα γράμματα της αλφαβή, κυρίως αναδεικνύει τον επικοινωνιακό χαρακτήρα της γλώσσας και συμβάλλει στην εξοικείωση με 5

6 το συγκεκριμένο έντυπο υλικό (Γιαννικοπούλου, 2001). Η οργάνωση και λειργία της δανειστικής βιβλιοθήκης. Η λειργία δανειστικής βιβλιοθήκης θεωρείται αναγκαία στο νηπιαγωγείο, καθώς, εκτός από τη συμβολή της στη διαμόρφωση μιας συγκεκριμένης συμπεριφοράς στα παιδιά, εμπλέκει με έμμεσο τρόπο και ς γονείς στη διαδικασία ανάγνωσης βιβλίων και ανάπτυξης θετικών στάσεων απέναντι στο βιβλίο (Τάφα, 2001β). Η διαδικασία δανεισμού των βιβλίων από τα νήπια μπορεί να πάρει ποικίλες μορφές, που αντανακλούν διαφορετικά επίπεδα δυσκολίας. Αρχικά τα παιδιά επιστρέφουν τα βιβλία στη σωστή θέση της βιβλιοθήκης με βάση τη φωτοτυπία ολόκληρου εξωφύλλου, σε επόμενο στάδιο με βάση μόνο τον τίτλο, χωρίς άλλα στοιχεία από το εξώφυλλο βιβλίου. Η κάρτα με τον τίτλο κάθε βιβλίου σε ένα μεταγενέστερο στάδιο μπορεί να είναι είτε χειρόγραφη είτε γραμμένη σε διαφορετική γραμματοσειρά από αυτήν βιβλίου, ώστε να βοηθηθούν τα παιδιά μέσα από τη αναγνώριση και τη σύγκριση διαφορετικών μορφών γραπτού λόγου να συνειδητοποιήσουν τη σταθερότητα γραπτού μηνύματος. Τα παιδιά επιστρέφοντας το βιβλίο μπορούν ακόμη να γράψουν πόσο ς άρεσε το βιβλίο που διάβασαν: «ΠΟΛΥ» ή «ΛΙΓΟ»; Ο πίνακας ανακοινώσεων. Εδώ αναρτώνται ανακοινώσεις ή προσκλήσεις προς ς γονείς. Επιπλέον, αποκόμματα εφημερίδων ή ενημερωτικά φυλλάδια για εκθέσεις, θεατρικές εκδηλώσεις, προτάσεις για τον ελεύθερο χρόνο ς ή και προτάσεις ανάγνωσης για βιβλία που διάβασαν. Ο πίνακας μπορεί να ενημερώνεται με τη βοήθεια και των γονέων. Ημερολόγιο για τον καθημερινό ή εβδομαδιαίο προγραμματισμό των δραστηριοτήτων της τάξης. Μια ιδέα για τη δημιουργία ημερολογίου είναι να δοθεί η αφόρμηση μέσα από την ανάγνωση ενός σχετικού λογοτεχνικού βιβλίου από τη βιβλιοθήκη της τάξης, όπως για παράδειγμα 6

7 Τα Ημερολόγια των Τεράτων. Σε αυτό το βιβλίο, οι ήρωες-τέρατα καταγράφουν ο καθένας στο ημερολόγιό τι έχουν να κάνουν μέσα σε μία μέρα. Αφού διαβάσουμε το βιβλίο, καλούμε τα παιδιά να διαβάσουν από το ημερολόγιο κάθε ήρωα το όνομα της μέρας, με τη βοήθεια των κινητών καρτών που υπάρχουν στην τάξη, και στη συνέχεια να φτιάξουμε το ημερολόγιο της δικής μας τάξης και να το συμπληρώσουμε ανάλογα. Θυρίδες επικοινωνίας και ανταλλαγής μηνυμάτων ανάμεσα στα παιδιά και ανάμεσα στα παιδιά και τη νηπιαγωγό. Η όλη κατασκευή μπορεί να έχει τη μορφή ενός πίνακα, πάνω στον οποίο στερεώνουμε χάρτινα κουτάκια-θυρίδες με το όνομα κάθε παιδιού. Σε ένα από τα κουτάκια αναγράφεται και το όνομα της εκπαιδευτικού. Το κάθε παιδί μπορεί να στείλει ένα γραπτό μήνυμα ή μια πρόσκληση στο φίλο ή στη νηπιαγωγό βάζοντας μέσα στο αντίστοιχο κουτάκι το σημείωμά. 2. Αυθόρμητες δραστηριότητες Ο εμπλουτισμός της τάξης στις γωνιές παιχνιδιού με διάφορα έντυπα και δείγματα γραπτού 7

8 λόγου, όπως εφημερίδες, εισιτήρια, διάφορες κάρτες, λογαριασμοί, αφίσες, ενημερωτικά ή διαφημιστικά φυλλάδια, απομιμήσεις χαρτονομισμάτων, χάρτες, κ.α. καθώς και με υλικά γραφής θα προσφέρει πολλές ευκαιρίες για πειραματισμούς, αναγνωστικές εμπειρίες και μάθηση κατά τη διάρκεια των αυθόρμητων δραστηριοτήτων. Παράλληλα, ο εκπαιδευτικός παρεμβαίνει και υποδεικνύει στο παιδί την ενσωμάτωση αναγνωστικού υλικού στο παιχνίδι : Στο μαγαζάκι: Ετοιμάζεται ο τιμοκατάλογος μπαίνουν οι τιμές. Τα παιδιά ψωνίζουν συμβουλευόμενα τη λίστα ς και παίρνουν απόδειξη στο όνομά ς υπογεγραμμένη από τον καταστηματάρχη. Οργανώνοντας εβδομάδα ελληνικών προϊόντων, δημιουργούν διαφημιστικά φυλλάδια, διαχωρίζουν τα ελληνικά από τα ξένα προϊόντα και συζητούν για το αλφάβητο των συσκευασιών. Στο φαρμακείο: Ο φαρμακοποιός με βάση τον πίνακα αναφοράς φαρμακείου και τη συνταγή γιατρού που φέρνουν οι ασθενείς χορηγεί την κατάλληλη αγωγή. και Στο σπιτάκι: Τα παιδιά βρίσκουν λογαριασμούς. Διαβάζοντας το λογότυπο, το όνομα και το ποσό πληρωμής που γράφεται στο λογαριασμό, κάθε παιδί βρίσκει το ταμείο με την αντίστοιχη επιγραφή και πληρώνει. Ο ταμίας εντοπίζει το όνομα κάθε πελάτη και το ποσό, συμπληρώνει και δίνει την απόδειξή, αφού την υπογράψει. Στη γωνιά φαγητού: Μετά από μια συζήτηση σχετικά με τις προτιμήσεις ς τα παιδιά ψηφίζουν για την ανάδειξη δημοφιλέστερου πρωινού φαγητού της τάξης βάζοντας ένα σταυρό δίπλα στη σωστή λέξη αφού πρώτα 8

9 συμβουλευτούν τον πίνακα αναφοράς. 3. Προγραμματισμένες δραστηριότητες Η Γλώσσα έχει εξ ορισμού διαθεματικό χαρακτήρα και οι δραστηριότητες ανάγνωσης και γραφής συνδέονται με όλα τα θέματα που προσεγγίζονται στην τάξη (Δ.Ε.Π.Π.Σ. για το Νηπιαγωγείο, 2003: 590). Στα πλαίσια επεξεργασίας διάφορων θεμάτων η εκπαιδευτικός μπορεί να δώσει αναγνωστικές προεκτάσεις στις δραστηριότητες και να συμπεριλάβει το παιχνίδι ρόλων με αντίστοιχη έμφαση στην ανάγνωση και τη γραφή. Μερικές ιδέες είναι: Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Ανακύκλωση: Οι κάδοι συλλογής των υλικών προς ανακύκλωση αναγράφουν το περιεχόμενό ς: «ΠΛΑΣΤΙΚΟ», «ΑΛΟΥΜΙΝΙΟ», «ΧΑΡΤΙ». Με τη βοήθεια των πινάκων αναφοράς το κάθε παιδί ρίχνει στον ανάλογο κάδο τα απορρίμματα. Κυκλοφοριακή Αγωγή: Ο τροχονόμος εντοπίζει ς παραβάτες και συμπληρώνει στην κλήση τον αριθμό κυκλοφορίας οχήματος και το όνομα οδηγού. Στη δραστηριότητα εμπλέκονται αλφαβητικός και αριθμητικός κώδικας. Πάμε σινεμά; Με αφορμή την προβολή μιας ταινίας στην τάξη οργανώνεται μια δραστηριότητα όπου τα παιδιά διαβάζουν την αφίσα με το πρόγραμμα προβολών και γράφουν τίτλο της ταινίας στο εισιτήριό ς ενώ ο ταμίας συμπληρώνει τον αριθμό της θέσης καθενός. Για να αρχίσει η προβολή πρέπει να βρουν τη θέση ς ανάμεσα στα αριθμημένα καθίσματα της τάξης. τον 9

10 Φτιάχνω τη φρουτοσαλάτα μου: Τα παιδιά επιλέγουν τις κάρτες με τα φρούτα της προτίμησής ς και συμπληρώνουν το σχετικό έντυπο. Τρώμε υγιεινά; Τα παιδιά δημιουργούν έναν πίνακα με υγιεινές και μη υγιεινές τροφές και συμπληρώνουν την ανάλογη κάρτα με τις λέξεις-κλειδιά «ΕΙΝΑΙ» ή «ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ» για κάθε τροφή πίνακα. Στη γλώσσα μας υπάρχουν λέξεις-κλειδιά, όπως «είναι», «μη», «δεν», οι οποίες είναι αδύνατον να εικονογραφηθούν. Η απόκτηση οπτικού λεξιλογίου αυτών των λέξεων συμβάλλει στην εκμάθηση της ανάγνωσης (Γιαννικοπούλου, 1998: ). Τον ίδιο στόχο εξυπηρετεί και η συμπλήρωση των κανόνων προστασίας περιβάλλοντος με το «ΝΑ» ή το «ΔΕΝ» ανάλογα, π.χ. «ΔΕΝ πετάμε σκουπίδια κάτω», «ΝΑ κρατάμε τις θάλασσες καθαρές». ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Γερμανός, Δ. (2005). Χώρος και Εκπαιδευτικό Περιβάλλον στο Σύγχρονο Νηπιαγωγείο. Στο Παπαλεoντίου-Λουκά, Ε. (επιμ.). Σύγχρονες προσεγγίσεις στο πρόγραμμα Νηπιαγωγείου. Τυπωθήτω-Γιώργος Δαρδανός. Αθήνα. Γιαννικοπούλου Α. (1998). Από την προανάγνωση στην ανάγνωση. Οδηγός για γονείς και εκπαιδευτικούς. Καστανιώτης. Αθήνα. Γιαννικοπούλου, Α. (2001). Η γραπτή γλώσσα στο νηπιαγωγείο. Καστανιώτης. Αθήνα. Γιαννικοπούλου, Α. (2004). Η ανάδυση γραμματισμού στο σχολείο και στο σπίτι. Στο Παπαλεoντίου-Λουκά, Ε. (επιμ.). Σύγχρονες προσεγγίσεις στο πρόγραμμα Νηπιαγωγείου. Τυπωθήτω-Γιώργος Δαρδανός. Αθήνα. Βαρνάβα-Σκούρα, Τ. (1994). Θέματα γνωστικής ανάπτυξης μάθησης και αξιολόγησης με κείμενα των Ζαν Πιαζέ, Τζερόμ Μπρούνερ. Παπαζήσης. Αθήνα. Bredekamp, S. & Copple, C. (1998). Καινοτομίες στην προσχολική εκπαίδευση: Αναπτυξιακά 10

11 κατάλληλες πρακτικές στα προσχολικά προγράμματα (επιμ. Ντολιοπούλου, Ε.). Ελληνικά Γράμματα. Αθήνα. Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών (ΔΕΠΠΣ), Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, ΦΕΚ 303 και 304/ , τχ. Β, τόμοι Α και Β. Δαφέρμου, Χ. - Κουλούρη, Π. - Μπασαγιάννη, Ε, (2006). Οδηγός Νηπιαγωγού. Εκπαιδευτικοί σχεδιασμοί Δημιουργικά περιβάλλοντα μάθησης. ΟΕΔΒ. Αθήνα. Curto, L.M., Morillo, M.M., & Teixido, M.M. (1998). Γραφή και ανάγνωση I. (επιστ. ευθύνη Βαρνάβα-Σκούρα, μτφ. Παναγιωτίδου Μ.). Οργανισμός Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων. Αθήνα. Κουτσουβάνου, Ε. (2000). Πρώτη ανάγνωση και γραφή. Στρατηγικές διδακτικής. Οδυσσέας. Αθήνα. Παπούλια-Τζελέπη, Π. (1993). Η ανάδυση γραμματισμού και το νηπιαγωγείο. Εμπειρική έρευνα, Γλώσσα, τ. 31: Παπούλια-Τζελέπη, Π. (2001). Η νέα προοπτική της ανάδυσης γραμματισμού. Στο ΠαπούλιαΤζελέπη, Π. (επιμ.) Ανάδυση γραμματισμού. Έρευνα και πρακτική. Καστανιώτης. Αθήνα. Saracino, L. (2006). Τα ημερολόγια των τεράτων. Παπαδόπουλος. Αθήνα. Σιβροπούλου, Ε.-Χατζησαββίδης, Σ. (2004). Γραμματισμός και αυθόρμητες δραστηριότητες στο νηπιαγωγείο: προκαταρκτική προσέγγιση. Στο Παπούλια-Τζελέπη, Π. Τάφα, Ε. (επιμ.) Γλώσσα και γραμματισμός στη νέα χιλιετία. Ελληνικά Γράμματα. Αθήνα. Τάφα, Ε. (2001α). Ανάγνωση και γραφή στην προσχολική εκπαίδευση. Ελληνικά Γράμματα. Αθήνα. Τάφα, Ε. (2001β). Η βιβλιοθήκη στην τάξη της προσχολικής εκπαίδευσης: Η οργάνωση και η λειργία της στο πλαίσιο προγράμματος για την ανάδυση γραπτού λόγου. Στο Παπούλια-Τζελέπη, Π. (επιμ.) Ανάδυση γραμματισμού. Έρευνα και πρακτική. Καστανιώτης. Αθήνα. Teberosky, A. (1997). Δομητική μάθηση της γραπτής γλώσσας. Στο Βαρνάβα-Σκούρα Τζ. (επιστ. επιμ.) (μτφ. Κορτέση-Δαφέρμου Χ. & Μαυρακάκη Ε.) Το παιδί και η Γραφή. Μια σχέση κλειδί για τη δια βίου μάθηση. Η δομητική προσέγγιση της γραπτής γλώσσας. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ΟΕΔΒ. Αθήνα. Ferreiro, E. (1998). Διαδικασίες νοηματοποίησης της γραπτής γλώσσας. Παραδείγματα από παιδιά σε διαφορετικές χώρες. Στο Βαρνάβα-Σκούρα Τζ. (επιστ. επιμ.), (μτφ. Κορτέση-Δαφέρμου Χ., & Μαυρακάκη Ε.) Το παιδί και η Γραφή. Μια σχέση κλειδί για τη δια βίου μάθηση. Η δομητική προσέγγιση της γραπτής γλώσσας. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ΟΕΔΒ. Αθήνα. Χατζηγεωργίου, Γ. & Κόνσολας, Μ. (1999). Ο ρόλος της καθοδήγησης για τη νοητική ανάπτυξη παιδιού της προσχολικής ηλικίας. Τα Εκπαιδευτικά, 51-52, σσ: Χατζηγεωργίου, Γ. (2001). Γνώθι το Curriculum. Ατραπός. Αθήνα. Χατζησαββίδης, Σ. (2002). Η γλωσσική αγωγή στο Νηπιαγωγείο. Βάνιας. Θεσσαλονίκη. Vygotsky, L. (1992). Ο ρόλος παιχνιδιού στην ανάπτυξη. Στο Βοσνιάδου, Σ. (επιμ.) Χουρτζαμάνογλου, Ε. (μτφ.) Κείμενα εξελικτικής ψυχολογίας. τ. β : Σκέψη. Gutenberg. Αθήνα. Vygotsky, L. (1997). Νους στην κοινωνία (επιμ. Σ. Βοσνιάδου, μετ. Α. Μπίμπου & Σ. Βοσνιάδου). Gutenberg. Αθήνα. Fisher, R. (1992). Early literacy and the teacher. Hodder & Stoughton. London. Goodman, Y. (1990). How children construct literacy. Newark, Delaware: International Reading Association. Grainger, T. (ed.) (2004). Language and literacy. Routledge Falmer. Hall, N. (1987). The Emergence of Literacy. Hodder & Stoughton. London. Piaget, J. & Inheider, B. (1985). La représentation de l'espace chez l'enfant. Presses Universitaires de France. Paris. 11

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1.. Ενημέρωση για το μάθημα και Εισαγωγή Θεματικές περιοχές, Σύστημα αξιολόγησης. Το πλαίσιο του γραμματισμού. Γραμματισμός,

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Οικογένεια και γραμματισμός (family literacy) Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr

Οικογένεια και γραμματισμός (family literacy) Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Οικογένεια και γραμματισμός (family literacy) Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την ψηφιακή πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική παρουσίαση Τι είναι ο «οικογενειακός

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενος γραμματισμός: Μια νέα προσέγγιση του γραπτού λόγου. Πετκοπούλου Ελπινίκη Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου

Αναδυόμενος γραμματισμός: Μια νέα προσέγγιση του γραπτού λόγου. Πετκοπούλου Ελπινίκη Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου Αναδυόμενος γραμματισμός: Μια νέα προσέγγιση του γραπτού λόγου Πετκοπούλου Ελπινίκη Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Στην ανά χείρας μελέτη, γίνεται βιβλιογραφική ανασκόπηση της νέας προσέγγισης του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η έννοια της ανακύκλωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας Οι ΤΠΕ στο Α.Π. του νηπιαγωγείου και η επιμόρφωση των νηπιαγωγών στην αξιοποίηση και εφαρμογή τους στη διδακτική πράξη: Σκέψεις, προβληματισμοί και προτάσεις Συντονίστρια: Γιώτα Παναγιωτοπούλου Σχολ. Σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική ηλικία και περιβάλλων γραπτός λόγος

Προσχολική ηλικία και περιβάλλων γραπτός λόγος Προσχολική ηλικία και περιβάλλων γραπτός λόγος Ελένη Γκανά Λέκτορας, Π.Τ.Ε.Α., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας egana@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές προσεγγίσεις και διδακτικές εφαρμογές. xcvbnmqwertyuiopaβsdfghjklzxcεr. στα πειραματικά σχολεία.

Ερευνητικές προσεγγίσεις και διδακτικές εφαρμογές. xcvbnmqwertyuiopaβsdfghjklzxcεr. στα πειραματικά σχολεία. qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmη qσwωψerβνtyuςiopasdρfghjklzxcvb nmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγι mλιqπςπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλs dfghςjklzxcvλοπbnαmqwertyuiopa sdfghjklzxcvbnmσγqwφertyuioσδφ pγρaηsόρωυdfghjργklαzxcvbnβφδ

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

Το όνομα. του παιδιού & ο γραμματισμός στην προσχολική ηλικία. Μαρία Θεοδωρακάκου. Νηπιαγωγός, ΜΤΕΕΑ maria.theodorakakou@gmail.com

Το όνομα. του παιδιού & ο γραμματισμός στην προσχολική ηλικία. Μαρία Θεοδωρακάκου. Νηπιαγωγός, ΜΤΕΕΑ maria.theodorakakou@gmail.com Το όνομα του παιδιού & ο γραμματισμός στην προσχολική ηλικία Μαρία Θεοδωρακάκου Νηπιαγωγός, ΜΤΕΕΑ maria.theodorakakou@gmail.com Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές επισημάνσεις

Θεωρητικές επισημάνσεις Οι παιδικές ζωγραφιές μας διηγούνται: αυτοσχέδιο παραμύθι, βασισμένο σε οχτώ παιδικά σχέδια με ευέλικτο τέλος, ανάλογα με τη διάθεση κάθε υποψήφιου ακροατή! Μπάφα Μαρία-Ελένη, Εκπαιδευτικός Α/μιας Εκπ/σης,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Θεματικές ενότητες για τις εισαγωγικές εξετάσεις του Μεταπτυχιακού Προγράμματος του Παιδαγωγικού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής Εισαγωγικό Σημείωμα Αγαπητοί γονείς, Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής κάθε παιδιού. Οι στέρεες βάσεις και τα θεμέλια της μάθησης και της ολόπλευρης ανάπτυξής

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Α. Υπουργικές Αποφάσεις/Νόμοι σχετικοί με τη λειτουργία του Ολοήμερου Νηπιαγωγείου

Α. Υπουργικές Αποφάσεις/Νόμοι σχετικοί με τη λειτουργία του Ολοήμερου Νηπιαγωγείου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚ/ΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Δ Α. Παπανδρέου 37 151 80 ΜΑΡΟΥΣΙ Πληροφορίες: Αλέξανδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΞΑΝΘΗ 2013, 2 ο ΣΕΚ ΞΑΝΘΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ : ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΙΔΗΣ Μαθηματικός www.kutidis.gr ΑΠΡΙΛΙΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΟΡΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

δομητική προσέγγιση της Γραφής

δομητική προσέγγιση της Γραφής Η δομητική προσέγγιση της Γραφής Μαρία Θεοδωρακάκου Νηπιαγωγός, ΜΤΕΕΑ maria.theodorakakou@gmail.com Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική παρουσίαση Εισαγωγή Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΗΓΗ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΗΓΗ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΕΜΑ: «Ο ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ, ΠΗΓΗ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ» Υπεύθυνοι Νηπιαγωγοί: ΙΚΑΡΙΟΥ ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΔΗΜΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΧΩΡΑΣ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ: 2010-2011 ΑΦΟΡΜΗΣΗ: Αφορμή για

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 Νηπιαγωγεία που συμμετέχουν: 9 ο 2/θέσιο Ολοήμερο Νηπιαγωγείο Κατερίνης 22 ο 2/θέσιο Νηπιαγωγείο

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα.

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Το πρόγραμμα βασίστηκε στο αναπτυξιακό οικολογικό μοντέλο (εισήγηση, Έφη Γουργιώτου, λέκτορα στο Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Αγιώτης Πέτρος pagioti@sch.gr Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Τίτλος διδακτικού σεναρίου Η έννοια των σταθερών και της καταχώρησης στη Visual Basic Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ «Οι παροιμίες του τόπου μας» Αθήνα Μάρτιος 2008 Εκπαιδευτικό σενάριο 1 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Εκπαιδευτικού για το Πρόγραμμα Σπουδών του Νηπιαγωγείου

Οδηγός Εκπαιδευτικού για το Πρόγραμμα Σπουδών του Νηπιαγωγείου ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) 2011 Οδηγός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια επιχειρήσαμε μία ιστορική αναδρομή της επικοινωνίας ξεκινώντας από τα πρώτα της στάδια όπως η κραυγή και φτάνοντας στην

Στη συνέχεια επιχειρήσαμε μία ιστορική αναδρομή της επικοινωνίας ξεκινώντας από τα πρώτα της στάδια όπως η κραυγή και φτάνοντας στην ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ: Σε μία κοινωνία που κατακλύζεται από πληροφορίες, το παιδί, ανεξαρτήτου ηλικίας, είναι αδύνατο να μείνει ανεπηρέαστο. Καθημερινά γίνεται αποδέκτης πολυπληθών και πολυποίκιλων μηνυμάτων

Διαβάστε περισσότερα

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας 154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής ηλικίας. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Κατσιούλα Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός, Σύμβουλος ΣΕΠ, ΚΕΣΥΠ Κιλκίς Σιάνου Χατζηκαμάρη Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Δρ. Γεώργιος Ζάχος Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Εμμανουήλ Νίνος Εκπαιδευτικός, Υπεύθυνος στη Σ. Β. στο 9ο Γυμνάσιο Περιστερίου,

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος Τι Είναι ο Αυτισμός; 1. Διαταραχή Επικοινωνίας: Επηρεάζει την κατανόηση και τη χρήση όλων των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση των λογοτύπων για την εκµάθηση της γραφής και της ανάγνωσης από παιδιά προσχολικής ηλικίας. ιευκολύνσεις και περιορισµοί 1

Η χρήση των λογοτύπων για την εκµάθηση της γραφής και της ανάγνωσης από παιδιά προσχολικής ηλικίας. ιευκολύνσεις και περιορισµοί 1 Η χρήση των λογοτύπων για την εκµάθηση της γραφής και της ανάγνωσης από παιδιά προσχολικής ηλικίας. ιευκολύνσεις και περιορισµοί 1 Οπτικός γραµµατισµός Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας εκτίθενται συνεχώς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Η γλωσσική παρέμβαση Είναι η διαδικασία μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Τρίγωνα - Είδη τριγώνων ως προς τις γωνίες και τις πλευρές - Ύψη τριγώνου

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Τρίγωνα - Είδη τριγώνων ως προς τις γωνίες και τις πλευρές - Ύψη τριγώνου ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Τρίγωνα - Είδη τριγώνων ως προς τις γωνίες και τις πλευρές - Ύψη τριγώνου Κανέλλα Κούτση ΚΣΕ 7ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

«Ήλιος Ηλιάτορας» Μια εκπαιδευτική εφαρμογή για παιδιά προσχολικής και πρωτοσχολικής ηλικίας. Αθήνα, 19-20 Οκτωβρίου 2013

«Ήλιος Ηλιάτορας» Μια εκπαιδευτική εφαρμογή για παιδιά προσχολικής και πρωτοσχολικής ηλικίας. Αθήνα, 19-20 Οκτωβρίου 2013 «Ήλιος Ηλιάτορας» Μια εκπαιδευτική εφαρμογή για παιδιά προσχολικής και πρωτοσχολικής ηλικίας Αθήνα, 19-20 Οκτωβρίου 2013 Δήμητρα Βιδινιώτη 1, Ιωάννης Δεληγιάννης 2, Μαρία Ζερβού 3, Άγγελος Παπαβλασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου Ανάγνωση Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων Γνώση σημασίας λέξεων (λεξιλόγιο πρόσληψης) Κατανόηση κειμένου Οικειότητα με γραπτέςλέξειςκαι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

«Οι πίνακες αναφοράς στο νηπιαγωγείο»

«Οι πίνακες αναφοράς στο νηπιαγωγείο» «Οι πίνακες αναφοράς στο νηπιαγωγείο» Γκόρια Σοφία Νηπιαγωγός, Υποψ. Διδ. Παν/μίου Θεσσαλίας sophiagoria@gmail.com Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Περιεχόμενα Στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθημα: Εφαρμοσμένη Διδακτική των Φυσικών Επιστημών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) για φοιτητές του ΤΕΠΑΕΣ ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ Λέκτορας στο

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Αθανάσιος Βράντζας 1 vrantzas@sch.gr 1 Καθηγητής Πληροφορικής Περίληψη Στην εργασία αυτή θα επιχειρηθεί να παρουσιαστεί η διδασκαλία του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 10 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ"

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ ΆΡΙΣΤΑ 1 Μια πρωτοβουλία: Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ" Το όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, ενημερώνει όλους τους χρήστες του Οδικού δικτύου και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

ιδακτικό Σενάριο για το Νηπιαγωγείο Μέσα Συγκοινωνίας και Μεταφοράς «Ταξίδι ταξιδάκι µου»

ιδακτικό Σενάριο για το Νηπιαγωγείο Μέσα Συγκοινωνίας και Μεταφοράς «Ταξίδι ταξιδάκι µου» ΚΣΕ ΚΕΚ ΕΥΡΩΪ ΕΑ ΚΑΡ ΙΤΣΑΣ ιδακτικό Σενάριο για το Νηπιαγωγείο Μέσα Συγκοινωνίας και Μεταφοράς «Ταξίδι ταξιδάκι µου» ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 1 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Τα µέσα συγκοινωνίας και µεταφοράς» (Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Τι είναι Μαθησιακές Δυσκολίες; Καμπύλη Νοημοσύνης Δείκτης Νοημοσύνης ποσοστό % κατηγορία πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Πάσχου Αικατερίνη 1 katpas@sch.gr 1 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 2 ο ΕΠΑ.Λ. Καρδίτσας Περίληψη Το μάθημα Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΧΑΡΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΟΥΛΕΑ Μια μέρα στο παιδικό σταθμό «Το παιχνίδι της χαράς» Στο παιχνίδι της χαράς υπάρχει ένα περιβάλλον όπου παρέχει στα παιδιά ασφάλεια, φροντίδα,

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθαίνοντας τα μέρη του Υπολογιστή στο Δημοτικό»

«Μαθαίνοντας τα μέρη του Υπολογιστή στο Δημοτικό» «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» «Μαθαίνοντας τα μέρη του Υπολογιστή στο Δημοτικό» Γίδας Γεώργιος Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 3ο Πιλοτικό Δημοτικό Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Κέντρο και άξονας αυτών των μεθόδων διδασκαλίας είναι ο δάσκαλος. Αυτός είναι η αυθεντία μέσα στην τάξη που καθοδηγεί και προσφέρει. Γι αυτό οι μέθοδοι αυτές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 Γεωργία Φυντάνη, 4838 Μάθημα: Μαθησιακές Δυσκολίες Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

Μέσα από ένα ταξιδάκι, έγραψα βιβλιαράκι!!!

Μέσα από ένα ταξιδάκι, έγραψα βιβλιαράκι!!! Μέσα από ένα ταξιδάκι, έγραψα βιβλιαράκι!!! Καραπά Βασιλική Προϊσταμένη και Νηπιαγωγός του 2/θ Ολοήμερου Νηπιαγωγείου Τρικάλων Ε-mail:vasilikikarapa@gmail.com Αλεξοπούλου Άννα Νηπιαγωγός του 2/θ Ολοήμερου

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ 2008 Ερευνητικό Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε Δημοτικά Σχολεία της Ελλάδος 70 Ο Δημοτικό Σχολείο Αθήνας Δημοτικό Σχολείο Μαγούλας ( Νομού

Διαβάστε περισσότερα

2. Η νηπιαγωγός γράφει τη λέξη «δόντι» με μετράμε τις φωνούλες και τα γράμματα από τα οποία αποτελείται.

2. Η νηπιαγωγός γράφει τη λέξη «δόντι» με μετράμε τις φωνούλες και τα γράμματα από τα οποία αποτελείται. Φροντίζω τα δόντια μου Με αφορμή τη σαρακοστή και τα υγιεινά φαγητά, δίνουμε το έναυσμα στα παιδιά να μιλήσουν για τα δόντια τους, τι γνωρίζουν για αυτά και τι περισσότερο θα ήθελαν να μάθουν. Στόχοι Α

Διαβάστε περισσότερα

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Εκπαιδευτήριο «ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ» σχολικό έτος 2014-2015 Αγαπητοί Γονείς, Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ Με την

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο Τίτλος: Πινακίδες-αφίσα-αγγελία-ιστορία

Εκπαιδευτικό σενάριο Τίτλος: Πινακίδες-αφίσα-αγγελία-ιστορία Εκπαιδευτικό σενάριο Τίτλος: Πινακίδες-αφίσα-αγγελία-ιστορία Τάξη: Β Δημοτικού Ενότητα: Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Εμπλεκόμενες έννοιες: Δημιουργία και πληκτρολόγηση εγγράφου, αποθήκευση, μορφοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Απευθύνεται: Σε κάθε εκπαιδευτικό που ενδιαφέρεται να βελτιώσει και να εκσυγχρονίσει τη διδασκαλία του/της. Στους/ις υποψήφιους/ες

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ» ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

«ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ» ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 207 «ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ» ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Κανελλοπούλου Ελένη Μαθηματικός / δασκάλα Μεταπτυχιακή φοιτήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές για τους γονείς

Συμβουλές για τους γονείς Συμβουλές για τους γονείς Για τα παιδιά του Δημοτικού κάθε διαδρομή από το σπίτι προς στο σχολείο αποτελεί μια σημαντική μαθησιακή εμπειρία και ένα μάθημα κυκλοφοριακής αγωγής. Μέσω αυτής της καθημερινής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΑΥΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΑΥΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ Πηγές πληροφόρησης : συνέντευξη γονέων, ανταλλαγή απόψεων με άλλους ειδικούς, που ασχολούνται με το παιδί, άτυπη παρατήρηση και καταγραφή στοιχείων συμπεριφοράς, αποτελέσματα παιδαγωγικής αξιολόγησης.

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου-Ορισμός Οι μελέτες πεδίου αναφέρονται σε προσχεδιασμένες δραστηριότητες των μαθητών/τριών που πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Θέμα/τίτλος: Το δωμάτιο μου Βαθμίδα: 2 Διάρκεια: 11 Χ 80 Τάξεις: Δ και Ε Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές/μαθήτριες εκφράζουν συναισθήματα, διερευνούν και προβληματίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

«Καλλιέργεια Δεξιοτήτων Συμβουλευτικής Ψυχολογίας σε φοιτητές Γ/θμιας εκπαίδευσης στο Πλαίσιο του μαθήματος Συστηματική Παρατήρηση Βρεφών και Νηπίων»

«Καλλιέργεια Δεξιοτήτων Συμβουλευτικής Ψυχολογίας σε φοιτητές Γ/θμιας εκπαίδευσης στο Πλαίσιο του μαθήματος Συστηματική Παρατήρηση Βρεφών και Νηπίων» Δρ ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ «Καλλιέργεια Δεξιοτήτων Συμβουλευτικής Ψυχολογίας σε φοιτητές Γ/θμιας εκπαίδευσης στο Πλαίσιο του μαθήματος Συστηματική Παρατήρηση Βρεφών και Νηπίων» Το Θεωρητικό Πλαίσιο Από τα

Διαβάστε περισσότερα

Επαναλαμβάνοντας το Ισόπλευρο Τρίγωνο με Δύο Κώδικες

Επαναλαμβάνοντας το Ισόπλευρο Τρίγωνο με Δύο Κώδικες Επαναλαμβάνοντας το Ισόπλευρο Τρίγωνο με Δύο Κώδικες Λουμπαρδιά Αγγελική 1, Ναστάκου Μαρία 2 1 Καθηγήτρια Μαθηματικών, 2 o Γενικό Λύκειο Τρίπολης loumpardia@sch.gr 2 Διευθύντρια, ΙΕΚ Σπάρτης marynasta@sch.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 3-6 ΧΡΟΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 3-6 ΧΡΟΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 3-6 ΧΡΟΝΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ, 2010 Λοΐζου, Ε. κ Παπαδημήτρη-Καχριμάνη, Χ. 1 ΔΟΜΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ 1

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα

Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα Τα μικρά παιδιά είναι χρήστες της φυσικής τους γλώσσας.

Διαβάστε περισσότερα