Εργαστήριο Παιδαγωγικών Ερευνών & Εφαρµογών Π.Τ.Π.Ε., Πανε ιστήµιο Κρήτης doi: dx.doi.org/ /ppej.141

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εργαστήριο Παιδαγωγικών Ερευνών & Εφαρµογών Π.Τ.Π.Ε., Πανε ιστήµιο Κρήτης doi: dx.doi.org/10.12681/ppej.141"

Transcript

1 Προσχολική & Σχολική Εκ αίδευση, 2015, Τόµος 3, Tεύχος 2 ISSN: Εργαστήριο Παιδαγωγικών Ερευνών & Εφαρµογών Π.Τ.Π.Ε., Πανε ιστήµιο Κρήτης doi: dx.doi.org/ /ppej.141 Πιλοτική διερεύνηση των ψυχοµετρικών χαρακτηριστικών µιας κλίµακας για την εκτίµηση γλωσσικών και γνωστικών λειτουργιών α ό γονείς αιδιών ροσχολικής ηλικίας Ιωάννα Βατσινά Εθνικό Κα οδιστριακό Πανε ιστήµιο Αθηνών Αγγελική Μουζάκη Πανε ιστήµιο Κρήτης Περίληψη. Στόχος αυτής της ιλοτικής µελέτης είναι η ψυχοµετρική διερεύνηση µιας κλίµακας για την ανα τυξιακή εκτίµηση αιδιών 4 έως 7 ετών α ό τους γονείς τους, µε α ώτερο στόχο την συµβολή των σχετικών ληροφοριών στην έγκαιρη ανίχνευση µαθησιακών δυσκολιών. Η κλίµακα βασίστηκε στην αγγλική κλίµακα Ratings of Everyday Academic and Cognitive Skills- REACS (Lamb, 2008) και εριλαµβάνει ερωτήσεις για τη γνώση της ονοµασίας γραµµάτων, αριθµητικών συµβόλων και ε ίγνωσης του γρα τού λόγου. Ε ίσης, εριλαµβάνει ερωτήσεις ου αφορούν γνωστικές λειτουργίες ό ως βραχύχρονη και µακρόχρονη µνήµη, φωνολογική ε εξεργασία, µη λεκτική ε ικοινωνία και µη λεκτική ρόσληψη λόγου, ικανότητα ε ίλυσης ροβληµάτων και εκτίµηση του ρυθµού µάθησης. Η ιλοτική µελέτη εξέτασε αρχικά δείκτες εσωτερικής συνέ ειας και αξιο ιστίας των α αντήσεων ενός τυχαίου δείγµατος γονέων (Ν=243), ενώ η διερευνητική ανάλυση αραγόντων ε ιβεβαίωσε την αραγοντική δοµή του αρχικού εργαλείου. Ε ι λέον, αξιολογήθηκαν ατοµικά 29 αιδιά ηλικίας 4-7 ετών µε συστοιχία σταθµισµένων κι άτυ ων µετρήσεων γνωστικών και γλωσσικών δεξιοτήτων. Η συγκλίνουσα εγκυρότητα της κλίµακας εκτιµήθηκε µε συγκρίσεις µεταξύ των ε ιδόσεων των αιδιών και τα α οτελέσµατα των εκτιµήσεων α ό τους γονείς τους. Συµ ερασµατικά, το συγκεκριµένο εργαλείο ληροί σχετικά ψυχοµετρικά χαρακτηριστικά χαρακτηριζόµενο α ό υψηλή εσωτερική συνέ εια και υψηλή σταθερότητα στον χρόνο (αξιο ιστία ε ανεξέτασης) καθιστώντας το υ οψήφιο για εξέταση της συνεισφοράς του στις ανιχνευτικές διαδικασίες ου ακολουθούνται για την ρόληψη των µαθησιακών δυσκολιών στο λαίσιο του γενικού σχολείου. Λέξεις κλειδιά: Ανίχνευση, γονική κλίµακα, εκτίµηση γνωστικών/γλωσσικών λειτουργιών Summary. This pilot study examined the psychometric characteristics of a scale to be used by parents of young children for rating cognitive skills and literacy development. The scale was roughly based on the parent form of Ratings of Everyday Academic & Cognitive Skills (REACS) (Lamb, 2008) in an effort to develop a cost-effective tool that could potentially increase the predictive validity of early screening assessments. The original scale had been developed to contain three indexes (academic skills, cognitive skills, selfregulation) related to school functioning subscales (Math, Reading, Writing, Language, Learning, Memory, Problem Solving, Attention, Hyperactivity Control, Impulse Control, and Organization). Raters respond to each item on a 6-point scale: 1 = Never, 2 = Rarely, Υ εύθυνος ε ικοινωνίας: Ιωάννα, Βατσινά, Τµήµα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας, Εθνικό και Κα οδιστριακό Πανε ιστήµιο Αθηνών, Παν/ όλη, Ιλίσια, Hλεκτρονικός εκδότης: Εθνικό Κέντρο Τεκµηρίωσης, Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών URL:

2 2 Βατσινά, Μουζάκη 3 = Sometimes, 4 = Usually, and 5 = Always and 6= Unknown. For this study we collected 243 forms from parents while individualized testing was conducted with 22 Kindergarten children. A subsample of parents (N=44) completed the scale a second time to investigate reliability of their ratings. Test-retest reliability of the raters' estimations and the internal consistency of the scale were examined, while the validity of the Greek scale was established by inspecting the factor structure through exploratory factor analyses. Associations with child achievement measures (letter names and sounds, phonological awareness, vocabulary, invented spelling, word reading, etc.) were also examined. Study's initial findings regarding the psychometric properties of the scale support our claim that it should be used by parents of young children for rating child's cognitive, language and academic skills. They are also discussed within the context of early identification of at-risk children within the school for providing early intervention programs. Keywords: Screening, parental rating, rating of language/cognitive skills Εισαγωγή Στη διάρκεια των τελευταίων τριών δεκαετιών το ενδιαφέρον ε ιστηµόνων, γονέων και εκ αιδευτικών στρέφεται ολύ συχνά στις δυσκολίες µάθησης ου αντιµετω ίζουν τα αιδιά στο σχολείο και ιδιαίτερα στο φαινόµενο της σχολικής α οτυχίας ου τις συνοδεύει. Οι Μαθησιακές υσκολίες (Μ ) α ασχολούν σοβαρά τις αρα άνω οµάδες καθώς είναι γνωστές οι δυσµενείς ε ι τώσεις ου έχουν στους µαθητές, ό ως είναι τα µαθησιακά, γνωστικά, συναισθηµατικά αλλά και ροβλήµατα στην κοινωνική ροσαρµογή (Kavale & Forness, 1996 Παντελιάδου, 2000 Taylor, Anselmo, Foreman, Schatschneider & Angelopoulos, 2000). Εξαιτίας όµως των ατοµικών διαφορών και του µεγάλου εύρους βαρύτητας και χαρακτηριστικών ου αρουσιάζουν, είναι ολύ δύσκολη η εφαρµογή µίας και µόνης ροσέγγισης για τη διάγνωση και την αντιµετώ ισή τους. Η λειονότητα των ειδικών σήµερα υ οστηρίζει την έγκαιρη ανίχνευση και ρόγνωση των Μ, η ο οία φαίνεται να συµβάλλει στην αροχή αρέµβασης και α οτελεσµατικής αντιµετώ ισης των συνε ειών τους (Πολυχρόνη, Χατζηχρήστου, & Μ ίµ ου, 2006). Ε ι λέον, τα µέχρι τώρα εµ ειρικά δεδοµένα υ οδεικνύουν ότι η ρόληψη σε ρωτογενές ε ί εδο είναι ευκολότερη, ιο συµφέρουσα και µε ερισσότερα θετικά µακροχρόνια α οτελέσµατα α ό,τι η αρέµβαση σε δευτερογενές και τριτογενές ε ί εδο (Αναστασίου, 1998). Η έγκαιρη ανίχνευση συνδέεται συνήθως µε την ρόληψη και τη συνακόλουθη αρέµβαση σε ρωτογενές ε ί εδο για την αντιµετώ ιση ο οιωνδή οτε δυσκολιών. Αναλυτικότερα, η έγκαιρη ανίχνευση αναφέρεται γενικά σε µια ανιχνευτική αξιολόγηση ου µ ορεί να διεξαχθεί και στο λαίσιο του σχολείου συνήθως α ό έναν ειδικά εκ αιδευµένο δάσκαλο ή νη ιαγωγό (Nicolson, 1996). Ειδικότερα, ο έγκαιρος εντο ισµός των Μ µ ορεί να εριορίσει την εκδήλωση τους (Snow, Burns, & Griffin, 1998), να βελτιώσει ροοδευτικά τις χαµηλές ε ιδόσεις των µαθητών στην ανάγνωση -οι ο οίες µ ορεί να ε ηρεάσουν την γενικότερη σχολική ε ίδοση (Μουζάκη, Πρωτό α ας, & Τσαντούλα, 2008), ό ως ε ίσης και να συµβάλει στην ροώθηση και την αύξηση θετικών ακαδηµαϊκών εµ ειριών (Peltzman, 1992 Soyfer, 1998). Ακόµα, µ ορεί να α οτρέψει την ρόκληση δευτερογενών ροβληµάτων και την ανάγκη για εκτεταµένες υ ηρεσίες ειδικής εκ αίδευσης στο µέλλον (Steele, 2004). Το σηµαντικότερο όφελος της έγκαιρης ανίχνευσης όµως α οτελεί το γεγονός ότι δεν ροϋ οθέτει τη σχολική α οτυχία του µαθητή, ό ως συµβαίνει στην ερί τωση της κλασικής διαγνωστικής διαδικασίας, ό ου, για να ξεκινήσουν οι διαδικασίες ταυτο οίησης της Μ, ροα αιτείται ο µαθητής να έχει διδαχθεί συστηµατικά ανάγνωση και γραφή και να έχει α οτύχει. Αντίθετα, στην ερί τωση του έγκαιρου εντο ισµού των Μ, οι ειδικοί βασίζονται σε εµ ειρικά τεκµηριωµένους ρογνωστικούς δείκτες ου είναι εύκολο να εντο ιστούν και να αξιολογηθούν κατά την ροσχολική ηλικία. Μερικοί τέτοιοι δείκτες είναι το ε ί εδο

3 3 Ψυχοµετρικά χαρακτηριστικά κλίµακας για την εκτίµηση γνωστικών και γλωσσικών λειτουργιών ανά τυξης της φωνολογικής ε ίγνωσης (Bond & Dykstra, 1967 Chall, 1967), η ε ίγνωση του γρα τού λόγου (Whitehurst & Lonigan, 1998), τυχόν ροβλήµατα στην ανά τυξη του ροφορικού λόγου (Gardner, 1994 Hornsby, 1995 Miles, 1974 Newton, 1970 Stackhouse, 1996 Velluntino, 1979) και άλλων γλωσσικών ικανοτήτων (Scarborough, 1989), η γνώση του αλφαβήτου, και η ύ αρξη οικογενειακού ιστορικού Μ. Όλα αυτά τα στοιχεία µ ορούν να ανιχνευθούν σχετικά νωρίς στην ανά τυξη του αιδιού µέσω κατάλληλων εργαλείων ου θα συζητηθούν αναλυτικά στη συνέχεια. Ως ανιχνευτικά εργαλεία τυ ικά χρησιµο οιούνται σταθµισµένες δοκιµασίες, ό ως τεστ σχολικής ετοιµότητας και τεστ έγκαιρης ανίχνευσης. Τα ρώτα χρησιµο οιούνταν αλαιότερα ως κριτήριο εισαγωγής των αιδιών στη βασική εκ αίδευση. Αντίθετα, τα σταθµισµένα τεστ έγκαιρης ανίχνευσης αφορούν κυρίως την καταγραφή δεικτών ου το οθετούν το αιδί σε οµάδα «υψηλού κινδύνου» για την εµφάνιση Μ και οφείλουν να εξασφαλίζουν άµεσα εκ αιδευτική υ οστήριξη. Η χρήση κλιµάκων για την ανίχνευση των Μ Εκτός α ό τις σταθµισµένες δοκιµασίες, ένα ακόµη µέσο ου θα µ ορούσε να βοηθήσει στην έγκαιρη ανίχνευση µετέ ειτα δυσκολιών είναι και οι σταθµισµένες κλίµακες εκτίµησης ου συµ ληρώνονται α ό γονείς ή/και εκ αιδευτικούς. Οι αιδίατροι, ως ε αγγελµατίες υγείας ου έρχονται σε συχνή ε αφή µε τα αιδιά αρακολουθώντας τακτικά την ανα τυξιακή τους ορεία α ό τη βρεφική ηλικία, χρησιµο οιούν συχνά τέτοιες κλίµακες ως ανιχνευτικά εργαλεία ρόληψης κά οιας διαταραχής ή ε ιβράδυνσης στην ανά τυξη. Ανάλογες κλίµακες εκτίµησης µ ορούν να χορηγηθούν, εκτός α ό τους αιδίατρους, και α ό ειδικά εκ αιδευµένο διδακτικό ροσω ικό στο λαίσιο ενός ευρύτερου ανιχνευτικού εγχειρήµατος για την αξιολόγηση των µαθησιακών, γνωστικών και συµ εριφορικών χαρακτηριστικών των αιδιών. Οι γονείς αναµφισβήτητα µ ορούν να α οτελέσουν την καλύτερη ηγή ληροφόρησης στην αρχική ερίοδο ου ροηγείται της εισόδου των αιδιών στο σχολείο. Ε ι λέον, οι εκ αιδευτικοί ροσχολικής και ρώτης σχολικής ηλικίας µ ορούν να συµβάλλουν καθοριστικά σε ένα τέτοιο εγχείρηµα, τεκµηριώνοντας κατάλληλα τις αρατηρήσεις τους για τις γνωστικές δεξιότητες και τη γενικότερη συµ εριφορά των µαθητών, ό ως τις αρατηρούν στην καθηµερινή τους αλληλε ίδραση. Χαρακτηριστικά αραδείγµατα τέτοιων κλιµάκων ου χρησιµο οιούνται διεθνώς είναι το Parents Evaluations of Developmental Status (PEDS), το ο οίο εξετάζει γνωστικές, ακαδηµαϊκές και γλωσσικές δεξιότητες σε αιδιά ηλικίας 4 ετών και άνω µε ικανο οιητική ακρίβεια ρόβλεψης ανα τυξιακών δυσκολιών (µέχρι και 79%, Dewey, Crawford, & Kaplan, 2003). Ένα ακόµη ανιχνευτικό εργαλείο το ο οίο εξετάζει τη γνωστική λειτουργικότητα των αιδιών σε έξι εριοχές (µνήµη, γλώσσα, ανώτερες γνωστικές ικανότητες, συντονισµός, µαθησιακή συµ εριφορά και ακαδηµαϊκές δεξιότητες) κι α ευθύνεται α οκλειστικά σε γονείς είναι το Parent Ratings of Everyday Cognitive and Academic Abilities (PRECAA) (Dewey, Crawford, Creighton & Sauve, 2000 Williams, Ochs, Williams, & Mulhern, 1991), το ο οίο διακρίνεται για την υψηλή του αξιο ιστία. Στον ελλαδικό χώρο χαρακτηριστικό αράδειγµα ε ιτυχηµένης εφαρµογής γονικών κλιµάκων για ανιχνευτικούς σκο ούς α οτελεί ο «Κατάλογος Ελέγχου Συµ εριφοράς Παιδιού» (Child Behavior Checklist) των Achenbach και Rescorla (2001), για αιδιά ροσχολικής και σχολικής ηλικίας, ο ο οίος συµ ληρώνεται βάσει κλίµακας τριών διαβαθµίσεων για γονείς και εκ αιδευτικούς. Ο «Κατάλογος Συµ εριφοράς Παιδιού» α οτελεί εύχρηστο και γρήγορο εργαλείο εκτίµησης των συµ εριφορών, συναισθηµάτων και ικανοτήτων του αιδιού και χορηγείται συχνά στο λαίσιο της ανιχνευτικής (αλλά και της διαγνωστικής) αξιολόγησης, καθώς αρέχει σηµαντικές ληροφορίες ου κατευθύνουν άλλες διαδικασίες ό ως είναι η κλινική συνέντευξη. Με αυτόν τον τρό ο, αφενός ο κλινικός ε ικεντρώνει την ροσοχή του σε σηµαντικά θέµατα (αντί να αφιερώνει ολύτιµο χρόνο στη συγκέντρωση βασικών

4 4 Βατσινά, Μουζάκη ληροφοριών σχετικά µε τα ροβλήµατα και τις ικανότητες του αιδιού) αφετέρου α οκτά τη δυνατότητα να αντι αραβάλλει και να συγκρίνει τις α όψεις γονέων και των εκ αιδευτικών, εξάγοντας χρήσιµα συµ εράσµατα για τη λειτουργικότητα του αιδιού σε διαφορετικές καταστάσεις. Μια άλλη α οτελεσµατική και εύχρηστη γονική κλίµακα εκτίµησης συµ εριφορών είναι αυτή ου ανα τύχθηκε α ό τους DuPaul, Power, Anastopoulos και Reid (1998) λαµβάνοντας υ όψη τα διαγνωστικά κριτήρια για τη ιαταραχή Ελλειµµατικής Προσοχής- Υ ερκινητικότητα ( ΕΠ-Υ). Η κλίµακα ου έχει σταθµιστεί στην Ελλάδα (Καλαντζή Αζίζι, Αγγελή, & Ευσταθίου, 2005) µ ορεί να χρησιµο οιηθεί τόσο ανιχνευτικά για την αρα οµ ή µαθητών σε ερεταίρω αξιολόγηση όσο και συµ ληρωµατικά της ενδελεχούς αξιολόγησης (Barkley, 1998 DuPaul & Stoner, 1994). Τέλος, εκτός α ό τους διαγνωστικούς και ανιχνευτικούς σκο ούς, η συγκεκριµένη κλίµακα µ ορεί να χρησιµο οιηθεί και για την αξιολόγηση του α οτελέσµατος των θερα ευτικών αρεµβάσεων. ιατίθεται σε δύο µορφές, η µία για τους γονείς και η άλλη για τους εκ αιδευτικούς, οι ο οίοι καλούνται να ροσδιορίσουν τη συχνότητα µε την ο οία εµφανίζονται συγκεκριµένες συµ εριφορές του αιδιού στο σ ίτι και στο σχολείο, αντίστοιχα. Για τα αιδιά ροσχολικής ηλικίας είναι διαθέσιµη στα ελληνικά και η «Κλίµακα αξιολόγησης δεξιοτήτων αιδιών ροσχολικής ηλικίας» (Ράλλη & Μαριδάκη-Κασσωτάκη, 2012) ου έχει βασιστεί στο Infant Index των Desforges και Lindsay (1995). Η εν λόγω κλίµακα ροσαρµόστηκε και σταθµίστηκε σε αντι ροσω ευτικό ελληνικό δείγµα εριλαµβάνοντας ερωτήσεις ου αφορούν ένα ευρύ φάσµα δεξιοτήτων, ό ως γλωσσικές, µαθηµατικές, κοινωνικές, κινητικές, και δεξιότητες αυτονοµίας στη µάθηση. Συνακόλουθα, οι Έλληνες εκ αιδευτικοί µ ορούν να αξιο οιήσουν ένα σηµαντικό ανιχνευτικό εργαλείο για τον εντο ισµό ιθανών δυσκολιών στη µάθηση σε αιδιά ηλικίας 5-6 ετών κατά τη φοίτησή τους στο νη ιαγωγείο. Το αρα άνω εργαλείο είναι ιδανικό όχι µόνο για έγκαιρη ανίχνευση και τον σχεδιασµό και εφαρµογή κατάλληλων αρεµβάσεων αλλά και για την εκτίµηση της µαθησιακής ροόδου των µικρών µαθητών. Πρόσφατα κυκλοφόρησε στα Ελληνικά η αναθεώρηση µιας ρογενέστερης κλίµακας για την ανίχνευση ροβληµάτων συµ εριφοράς αιδιών ροσχολικής ηλικίας µε τον τίτλο Κατάλογος Ελέγχου Συµ εριφοράς στην Προσχολική Ηλικία (ΚΕΣΠΗ-Α) (Μανωλίτσης, 2013), η ο οία έχει βασιστεί στη δοµή του Καταλόγου Ελέγχου για την Προσχολική Συµ εριφορά (McGuire & Richman, 1986). Πρόκειται για ένα λήρες και ψυχοµετρικά άρτιο εργαλείο το ο οίο µ ορεί να αξιο οιηθεί α ό αιδαγωγούς αιδιών ηλικίας 3-6 ετών µε σκο ό να υ οστηρίξει τη διαδικασία εντο ισµού συµ εριφορών ου α οκλίνουν α ό τις τυ ικά αναµενόµενες για την ηλικία τους. Με αυτόν τον τρό ο οι εκ αιδευτικοί µ ορούν να λάβουν έγκυρες και τεκµηριωµένες α οφάσεις για την αρα οµ ή ή όχι του αιδιού σε εραιτέρω διαγνωστική αξιολόγηση, καθώς ε ίσης να σχεδιάσουν και να εφαρµόσουν αρεµβατικά ρογράµµατα. Χρήση γονικών κλιµάκων στην ανιχνευτική/διαγνωστική διαδικασία Τα ερωτηµατολόγια ου α ευθύνονται σε γονείς αρουσιάζουν µια σειρά λεονεκτηµάτων έναντι των διαδικασιών στις ο οίες συνήθως υ οβάλλονται τα αιδιά στο λαίσιο της ψυχολογικής αξιολόγησης. Αρχικά, συνιστούν ένα εύχρηστο εργαλείο ου διευκολύνει µια σύντοµη και εύκολη ανιχνευτική εκτίµηση των δυνατοτήτων και αδυναµιών του αιδιού, χωρίς τη χρονο- και κοστοβόρα διαδικασία ενδελεχούς γνωστικής και µαθησιακής αξιολόγησης. Ε ι ρόσθετα, υ άρχουν ολλοί διαθέσιµοι τρό οι συµ λήρωσης των κλιµάκων, ό ως µέσω συνεντεύξεων, δια ζώσης ή τελεφωνικών τηλεφώνου, σε κά οιο χώρο αναµονής (σχολείο, ιατρείο, αιδικό σταθµό) ή ακόµα και κατ οίκον, γεγονός ου διευκολύνει ιδιαίτερα τους γονείς ου εργάζονται ολλές ώρες και έχουν εριορισµένο χρόνο (Glascoe & Dworkin, 1995).

5 5 Ψυχοµετρικά χαρακτηριστικά κλίµακας για την εκτίµηση γνωστικών και γλωσσικών λειτουργιών Ε ι λέον, αξίζει να σηµειωθεί ότι τα ερωτηµατολόγια συµβάλλουν στην αφύ νιση των γονέων και στην κινητο οίησή τους για ενεργότερη εµ λοκή στη µαθησιακή ορεία του αιδιού τους και στη σαφέστερη κατανόηση των ικανοτήτων και αδυναµιών του. Ακόµα, µέσω της ανάγνωσης των ερωτήσεων ου εριλαµβάνονται στα ερωτηµατολόγια, ο γονέας σταδιακά κατακτά έναν ιο στοχευµένο και µεθοδικό τρό ο αρατήρησης εστιάζοντας σε συγκεκριµένα στοιχεία της τυ ικής συµ εριφοράς του αιδιού του, µετατρέ οντας τον εαυτό του σε έµ ειρο και αραγωγικό αρατηρητή. Α όρροια της µεθοδικής αρατήρησης συνιστά η ροσέγγιση ενός ιο ρεαλιστικού τρό ου για την εκτίµηση των δεξιοτήτων και αδυναµιών του αιδιού του, γεγονός ου τον καθιστά και ιο αξιό ιστο εκτιµητή (Kim, Sugawara, & Kim, 2000). Εµ ειρικά ευρήµατα υ οδεικνύουν ότι το µορφωτικό ε ί εδο των γονέων και η ρογενέστερη γονική τους εµ ειρία (ύ αρξη άλλων αιδιών σε µεγαλύτερη ηλικία) δεν ε ηρεάζει τις εκτιµήσεις τους τόσο ολύ όσο η σύγκριση των δικών τους αιδιών µε άλλα συνοµήλικα, εστιάζοντας στις δυνατότητες και αδυναµίες ου µ ορεί να αρουσιάζει το δικό τους αιδί σε σχέση µε αιδιά του ευρύτερου συγγενικού ή φιλικού τους εριβάλλοντος της ίδιας ηλικίας (Glascoe & Dworkin, 1995). Η υ οκειµενικότητα όµως των ληροφοριών ου αρέχουν οι γονείς, είτε υ ερεκτιµώντας είτε υ οεκτιµώντας τις ικανότητες των αιδιών τους δεν µ ορεί να αραβλεφθεί καθώς α οτελεί σοβαρή α ειλή για την αξιο ιστία της χορήγησης (Diamond & Squires, 1993 Ewert & Green, 1957 Hunt & Paraskevopoulos, 1980 Norton, 1990). Πιθανές ερµηνείες του φαινοµένου συνδέονται συνήθως µε το ψυχολογικό ιστορικό ή ιδιαίτερα ροβλήµατα του γονέα (Glascoe & Dworkin, 1995). Ένας ακόµη ιθανός λόγος για την υ ερεκτίµηση των δυνατοτήτων ενός αιδιού είναι και η αρατήρηση εκ µέρους του γονέα κά οιας νέας κατάκτησης του αιδιού ου δεν έχει γίνει ακόµη αντιλη τή α ό τους υ ολοί ους (Diamond & Squires, 1993 Fuchs, Fuchs, Power, & Dailey, 1985). Η ερί τωση αυτή συναντάται ιδιαίτερα σε αιδιά ροσχολικής ηλικίας και σε αιδιά µε σωµατικές ή νευµατικές ανα ηρίες. Εκτός α ό τις ιδιαίτερες αυτές ερι τώσεις, οι εκτιµήσεις ου εκφράζουν οι γονείς φαίνεται να ε ηρεάζονται α το ευρύτερο συγκείµενο µέσα στο ο οίο συλλέγονται οι ληροφορίες. Για αράδειγµα, οι ανησυχίες ου εξέφρασαν οι γονείς συµ ληρώνοντας κλίµακες, ενώ τα αιδιά τους βρίσκονταν σε αιδικούς και νη ιακούς σταθµούς, ήταν ερισσότερες και εντονότερες α όταν βρίσκονταν στο αιδιατρικό γραφείο, διότι στη δεύτερη ερί τωση οι γονείς α έκλειαν την ερί τωση των ιατρικών ροβληµάτων και ε ικεντρώνονταν α οκλειστικά στην αρατηρούµενη συµ εριφορά και τη γνωστική ανά τυξη των αιδιών τους (Glascoe & Dworkin, 1995). Ε ι λέον, η ακρίβεια στις εκτιµήσεις των γονέων συχνά ε ηρεάζεται και λόγω της δυσκολίας τους να ερµηνεύσουν κά οιους όρους, ου για τον ειδικό/ε ιστήµονα έχουν διαφορετική σηµασία α ό,τι για τον γονέα, ακόµα και για τον γονέα υψηλού µορφωτικού ε ι έδου (Glascoe & Dworkin, 1995). Σχετικές έρευνες (Dale, 1991, 1996 Fenson et al., 1993) ροτείνουν δύο βασικές ροϋ οθέσεις οι ο οίες, εφόσον ληρούνται, αυξάνουν σηµαντικά την εγκυρότητα των γονικών κλιµάκων: (α) η αξιολόγηση ρέ ει να εριορίζεται σε τρέχουσες και αναδυόµενες συµ εριφορές -και όχι σε αρελθούσες- και (β) ρέ ει να ζητείται α ό τους γονείς να αναγνωρίσουν -αντί να ανακαλέσουν ελεύθερα α ό τη µνήµη τους- συγκεκριµένες συµ εριφορές. Οι δύο αυτές ροϋ οθέσεις διευκολύνουν τη µνήµη του ερωτώµενου, εφόσον δεν χρειάζεται να θυµηθεί τι έκανε το αιδί του ριν α ό καιρό, αλλά ούτε να ανακαλέσει ελεύθερα τις αρούσες συµ εριφορές. Ε ι λέον, θα ρέ ει να ε ιλέγονται µε ροσοχή οι ερωτήσεις ου στελεχώνουν κάθε κλίµακα και να δίνονται αραδείγµατα και ε εξηγήσεις, ό ου υφίσταται η ιθανότητα ερµηνείας µε διττό τρό ο (Glascoe & Dworkin, 1995). Συµ ερασµατικά, η συµβολή των κλιµάκων εκτίµησης στην ανιχνευτική ή/και διαγνωστική διαδικασία είναι ιδιαίτερα µεγάλη µε σηµαντικά οφέλη στην εξοικονόµηση κόστους και ταλαι ωρίας για τους γονείς και κυρίως για τα αιδιά, εξαιτίας της ευκολίας της εφαρµογής τους και του εριορισµού των κλινικών διαδικασιών. Η εξοικονόµηση τέτοιων

6 6 Βατσινά, Μουζάκη όρων, αλλά και το κέρδος του ιδιαίτερα ολύτιµου χρόνου µ ορεί να αφιερωθεί στην ρόληψη και αντιµετώ ιση των δυσκολιών. Ratings of Everyday Academic and Cognitive Skills (REACS, Lamb, 2008) Η αρούσα εργασία α οτελεί ροκαταρκτική µελέτη των ψυχοµετρικών χαρακτηριστικών µιας κλίµακας ου δηµιουργήθηκε µε βάση τη µετάφραση και ροσαρµογή µιας γονικής κλίµακας ου ανα τύχθηκε και σταθµίστηκε σε αµερικάνικο ληθυσµό µε τον τίτλο Ratings of Everyday Academic and Cognitive Skills (REACS, Lamb, 2008). Η αρούσα ιλοτική µελέτη α οτελεί µέρος της ερευνητικής διαδικασίας για την οριστικο οίηση της µορφής της κλίµακας στα Ελληνικά και της στάθµισής της σε ελληνικό ληθυσµό, ροκειµένου να καταστεί εφικτή η χρήση της για ανιχνευτικούς σκο ούς. Το ρωτότυ ο ερωτηµατολόγιο REACS εριλαµβάνει δύο µορφές: µία για τον εκ αιδευτικό και µία για τους γονείς αιδιών ροσχολικής ηλικίας. Η κλίµακα για γονείς εριλαµβάνει 169 ερωτήσεις, οι ο οίες συνοδεύονται α ό µια 6βαθµη κλίµακα τύ ου Likert για την συχνότητα εµφάνισης της συγκεκριµένης συµ εριφοράς/δεξιότητας (1=Ποτέ, 2=Σ άνια, 3=Μερικές φορές, 4=Συνήθως, 5=Πάντα και 6= εν ξέρω). Η διερευνητική ανάλυση αραγόντων της γονικής κλίµακας του REACS υ έδειξε δύο βασικές διαστάσεις ου αντιστοιχούν σε ακαδηµαϊκές δεξιότητες και γλωσσικές/γνωστικές ικανότητες. Οι ακαδηµαϊκές δεξιότητες καλύ τουν τον βασικό κορµό µαθησιακών αντικειµένων ου διδάσκονται στην ροσχολική τάξη και εριλαµβάνουν την Αριθµητική, την Ανάγνωση και τη Γραφή. Ειδικότερα, στην κλίµακα Αριθµητικής βαθµολογείται η ικανότητα στη χρήση αριθµών (.χ. αν µετρά, ροσθέτει, αφαιρεί, ολλα λασιάζει και διαιρεί), την κατανόηση µεγεθών, και τη γνώση σχηµάτων και αριθµητικών συµβόλων για την εκτέλεση αριθµητικών ράξεων. Οι ερωτήσεις της κλίµακας της Ανάγνωσης στοχεύουν στην εκτίµηση βασικών δεξιοτήτων ου α αιτούνται για τη διεκ εραίωση της ανάγνωσης, ό ως είναι η αναγνώριση και γνώση του ονόµατος των γραµµάτων, αλλά και γενικότερα η κατάκτηση της αλφαβητικής αρχής, η φωνηµική ε ίγνωση, η γνώση των λειτουργιών και των συµβάσεων του γρα τού λόγου κ.ά. Με την κλίµακα της Γραφής αξιολογείται κυρίως η γραφοκινητική ικανότητα, η ιστότητα αντιγραφής λέξεων και σχηµάτων α ό τον ίνακα ή α ό το χαρτί, καθώς και η ικανότητα της γραφής ολόκληρων ροτάσεων. Όλες οι αρα άνω δεξιότητες αναµένεται σε τυ ικές συνθήκες να έχουν κατακτηθεί α ό τα αιδιά ριν την είσοδό τους στη βασική εκ αίδευση. Η δεύτερη διάσταση της REACS αφορά τις γνωστικές λειτουργίες ου α αιτούνται για την ε ίτευξη της µάθησης σε σχολικά και εξωσχολικά λαίσια, ό ως είναι η µνήµη (βραχύχρονη, ενεργός και µνήµη ε εισοδίων), οι γλωσσικές λειτουργίες (φωνολογική ε εξεργασία, λεκτική και µη λεκτική ε ικοινωνία, κατανόηση µη λεκτικών συµβόλων ε ικοινωνίας, κατανόηση του ροφορικού λόγου), η ροο τική µνήµη τόσο για σχολικές εργασίες και υ οχρεώσεις όσο και για αντίστοιχες στο σ ίτι, η ικανότητα ε ίλυσης ροβληµάτων, αλλά και η ικανότητα βελτίωσης των δραστηριοτήτων του µέσω της ε ανάληψης και της µάθησης. Αξιολογείται ε ίσης η γνώση ροσω ικών δεδοµένων, ό ως αυτά ου καταγράφονται στη σηµασιολογική µνήµη µαζί µε άλλου τύ ου ληροφορίες. Τέλος, η ε ιβεβαιωτική ανάλυση αραγόντων ου ραγµατο οιήθηκε στην κλίµακα ου α ευθύνονταν στους εκ αιδευτικούς των αιδιών ε ιβεβαίωσε την αρχική ρώτη εκτίµηση ερί δυσδιάστατης δοµής. Στον Πίνακα 1 αρουσιάζεται συνο τικά η αρχική (αγγλική) δοµή της κλίµακας των γονέων.

7 7 Ψυχοµετρικά χαρακτηριστικά κλίµακας για την εκτίµηση γνωστικών και γλωσσικών λειτουργιών Πίνακας 1 οµή της αρχικής αγγλικής µορφής της κλίµακας REACS (αριθµός σχετικών ερωτήσεων σε αρένθεση) και δείκτες εσωτερικής συνοχής Κλίµακα (Αριθµός ερωτήσεων) Cronbach s α Ακαδηµαϊκές εξιότητες Αριθµητική (15) α =0,845 Ανάγνωση (16) α = 0,814 Γραφή (16) α = 0,871 Γνωστικές και Γλωσσικές Ικανότητες Μη λεκτική ε ικοινωνία (22) α = 0,813 Λεκτική έκφραση (14) α = 0,868 Κατανόηση ροφορικού λόγου (11) α = 0,874 Μάθηση (9) α = 0,743 Μνήµη γεγονότων (12) α = 0,882 Προο τική µνήµη (11) α = 0,722 Μνήµη ροσω ικών δεδοµένων (19) α = 0,727 Μνήµη υ οχρεώσεων στο σχολείο (10) α = 0,484 Ικανότητα ε ίλυσης ροβληµάτων (14) α = 0,819 Παράδειγµα ερώτησης Μ ορεί να αναγνωρίσει και να διαβάσει σωστά µαθηµατικά σύµβολα (+, =, -); Μ ορεί να κατονοµάσει τα ερισσότερα εζά/ κεφαλαία γράµµατα όταν τα δει γραµµένα; Ζωγραφίζει µέσα στις γραµµές των σχηµάτων; Μιµείται εκφράσεις άλλων ροσώ ων ου έχει δει; Ξεκινάει συζητήσεις µε τον κατάλληλο τρό ο; Μ ορεί να ακολουθήσει λεκτικές οδηγίες ενός βήµατος (.χ. δώσε µου την κούκλα σου); Ε αναλαµβάνει τα ίδια λάθη; Ανακαλεί συζητήσεις ου ραγµατο οιήθηκαν την ροηγούµενη εβδοµάδα; Θυµάται σε οια ερίσταση (.χ. γενέθλια, γιορτή) ήρε κά οιο σηµαντικό δώρο; Ξεχνάει το ονοµατε ώνυµο του ενός ή και των δύο γονιών του; Θυµάται να φέρει τις εργασίες του σχολείου στο σ ίτι; Θέλει να καταλάβει µόνος του/της ώς δουλεύουν τα ράγµατα (ή ως γίνεται κάτι); Οι ψυχοµετρικές ιδιότητες της ρωτότυ ης γονικής κλίµακας, ό ως ροκύ τουν α ό τη διερεύνηση δείγµατος 142 αιδιών ηλικίας 4-6 ετών, ήταν ικανο οιητικές (Lamb, 2008). Οι µετρήσεις εσωτερικής συνεκτικότητας ήταν υψηλές (αναφέρονται στον Πίνακα 1 για την οµάδα των γονέων αιδιών ηλικίας 4 ετών), ό ως και η χρονική σταθερότητα και η αξιο ιστία χορήγησης µεταξύ διαφορετικών βαθµολογητών (Pearson s r = 0,829). Τέλος, σύγκριση µεταξύ της γονικής κλίµακας REACS και της γονικής κλίµακας Behavior Assessment System for Children (BASC-2), (Reynolds & Kamphaus, 2002) υ έδειξαν υψηλές συσχετίσεις για κά οιες οµάδες ερωτήσεων και χαµηλές έως µέτριες συσχετίσεις για τις υ όλοι ες. Η συγκεκριµένη γονική κλίµακα ε ιλέχθηκε ανάµεσα α ό άλλες αντίστοιχες ως ρότυ ο για την ανά τυξη µιας ελληνικής κλίµακας για γονείς, γιατί βασίζεται κυρίως στις καθηµερινές συµ εριφορές ου ε ιδεικνύουν τα αιδιά και δεν εστιάζει α οκλειστικά σε γνωστικές και ακαδηµαϊκές δεξιότητες. Ως εκ τούτου, θεωρήθηκε ότι οι συµ εριφορές αυτές θα είναι ιο εύκολο να αρατηρηθούν α ό τους γονείς και να εκτιµηθεί ο βαθµός ανά τυξής τους µε µεγαλύτερη αξιο ιστία. Παρόµοιες κλίµακες µε µεγαλύτερη διάδοση ( χ. PEDS) εστιάζονται ερισσότερο σε βασικές ανα τυξιακές διαστάσεις (ό ως κινητικότητα, ακοή/οµιλία, κοινωνικότητα, ανάγνωση, γραφή) και δε διερευνούν την ύ αρξη και συχνότητα συµ εριφορών του αιδιού ου εριλαµβάνει η κλίµακα REACS, ό ως είναι η µνήµη, η µάθηση, η ε ίλυση ροβληµάτων, αλλά και τις καθηµερινές συµ εριφορές ου

8 8 Βατσινά, Μουζάκη σχετίζονται µε την ε ικοινωνία του αιδιού µε τα άτοµα του εριβάλλοντός του και συµ εριφορές ου σχετίζονται µε τον αναδυόµενο γραµµατισµό. Το ρωτότυ ο εργαλείο α οτέλεσε µόνο το ρότυ ο για την ελληνική εκδοχή, καθώς οι εκτεταµένες αλλαγές ου κρίθηκαν α αραίτητες κατά τη µετάφραση και ροσαρµογή του για χρήση µε αιδιά ροσχολικής ηλικίας στη χώρα µας, αλλά και οι τρο ο οιήσεις ου ροέκυψαν α ό την ιλοτική µελέτη των ψυχοµετρικών του χαρακτηριστικών, διαφορο οιούν σηµαντικά την ελληνική µορφή της κλίµακας α ό την ρωτότυ η. Συγκεκριµένα, η ελληνική µορφή του εργαλείου ροέκυψε αφού ροηγήθηκε εκτεταµένη µελέτη των διαδικασιών ροσαρµογής µε βάση το «ITC Guidelines for Translating and Adaptating Tests» (Hambleton, Merenda, & Spielberger, 2005). Αρκετές α ό τις αρχικές ερωτήσεις συνοδεύτηκαν α ό αραδείγµατα στην ελληνική τους µετάφραση, ό ως η ερώτηση «Follows one-step verbal directions?» αντικαταστάθηκε µε «Μ ορεί να ακολουθήσει λεκτικές οδηγίες ενός βήµατος; (.χ. δώσε µου την κούκλα σου);», κ.ά. Ε ίσης, ερωτήσεις ου εριλάµβαναν αραδείγµατα στο REACS ροσαρµόστηκαν κι εµ λουτίστηκαν κατάλληλα ώστε να αντα οκρίνονται στο ολιτιστικό λαίσιο του αιδιού. Για αράδειγµα, η ερώτηση: «Uses common hand gestures?(e.g., thumbs up )?» α οδόθηκε στη ελληνική κλίµακα: «Χρησιµο οιεί κοινές χειρονοµίες όταν ρέ ει; (.χ. για να χαιρετήσει, για να δείξει οσότητες, κ.λ.);». Η ερώτηση «Gets lost easily?» ροσαρµόστηκε σε «υσκολεύεται να αντιληφθεί κατευθύνσεις όταν είναι έξω και ρος τα ου είναι το σ ίτι του/της». H ερώτηση «Summarizes the content of a movie?» ε εκτάθηκε κι έγινε στην ελληνική κλίµακα: «Συνοψίζει τα γεγονότα µιας ταινίας ή ενός αραµυθιού;». Η ερώτηση: «Knows which bathroom to use by the symbol on the door?» στην ελληνική κλίµακα είναι: «Καταλαβαίνει τι σηµαίνουν τα σύµβολα ου χρησιµο οιούνται στην καθηµερινή ζωή (ένδειξη φύλου στις τουαλέτες, είσοδος/έξοδος α ό ένα χώρο, στο );» και η ερώτηση «Recognizes symbols of his/her government (e.g., flag, eagle)?» έγινε «Αναγνωρίζει εθνικά και θρησκευτικά σύµβολα ου βλέ ει στο εριβάλλον του/της (σηµαία, σταυρό, κ.α.);». Ακόµη, α αλείφθηκαν 2 ερωτήσεις («Recites alphabet without mistakes?», «Forgets permission slips?») ε ειδή κρίθηκε ότι δεν έχουν εφαρµογή στην ελληνική κλίµακα για γονείς. Η ερώτηση «Spells own first name correctly?» αραλήφθηκε ε ίσης λόγω της ύ αρξης της ερώτησης «Writes own name correctly?» ου διατηρήθηκε («Γράφει το όνοµά του/της σωστά;»). Η ερώτηση «Counts to 50?» αντικαταστάθηκε µε δύο ερωτήσεις («Μετράει µέχρι το 20;» και «Μετράει µέχρι το 50;») και, τέλος, ροστέθηκαν οι αρακάτω ερωτήσεις: «Ε ιχειρεί να διαβάσει ινακίδες ου βλέ ει στο δρόµο;», «Μ ορεί να ακολουθήσει λεκτικές οδηγίες δύο βηµάτων (.χ. φέρε µου την κούκλα ου είναι στη βεράντα);» Τα ψυχοµετρικά χαρακτηριστικά της ελληνικής κλίµακας για γονείς ου ροέκυψαν α ό την µετάφραση και ροσαρµογή της γονικής κλίµακας REACS διερευνώνται στην ιλοτική αυτή µελέτη, η ο οία είχε ως αρχικό στόχο τη συλλογή στοιχείων γνωστικής και γλωσσικής λειτουργικότητας αιδιών ηλικίας 4-7 ετών (εντός και εκτός της σχολικής τάξης) και ως α ώτερο στόχο την εξέταση της συµβολής τους στην ρόγνωση Μ. Η µελέτη αυτή έχει ροκαταρκτικό χαρακτήρα κι α οσκο εί στην αξιολόγηση της εσωτερικής δοµής και συνοχής της κλίµακας, αλλά και ενός αρχικού ελέγχου της τρέχουσας εγκυρότητας του συγκεκριµένου εργαλείου. Μέθοδος Συµµετέχοντες Στην ιλοτική µελέτη συµµετείχαν 243 γονείς αιδιών ηλικίας 4-7 ετών, των ο οίων η κύρια γλώσσα ε ικοινωνίας στο σ ίτι ήταν τα Ελληνικά. Οι γονείς στους ο οίους δόθηκαν τα ερωτηµατολόγια είχαν ένα αιδί σε αυτή την ηλικιακή οµάδα, το ο οίο, σύµφωνα µε δήλωσή τους, δεν είχε διαγνωστεί µε κά οια ανα τυξιακή ή µαθησιακή δυσκολία. Η ε ιλογή των

9 9 Ψυχοµετρικά χαρακτηριστικά κλίµακας για την εκτίµηση γνωστικών και γλωσσικών λειτουργιών συµµετεχόντων ήταν τυχαία κι ακολούθησε την ευκαιριακή ε ιλογή των γεωγραφικών εριφερειών, ενώ ε ιχειρήθηκε κατά ροσέγγιση διαστρωµάτωση σύµφωνα µε την αστικότητα της κάθε γεωγραφικής εριφέρειας. Τα δηµογραφικά χαρακτηριστικά των αιδιών των γονέων ου συµµετείχαν στην έρευνα εριγράφονται στον Πίνακα 2. Η συντρι τική λειονότητα των ερωτηµατολογίων συµ ληρώθηκαν α ό τις µητέρες των αιδιών (96%) και τα υ όλοι α α ό τους ατέρες. Σε 10 αιδιά οι ατέρες είχαν ιο στενή συµβολή στην αρακολούθηση της ροόδου του αιδιού. Αναφορικά µε το µορφωτικό ε ί εδο των µητέρων, η λειονότητα (40,5%) ήταν ανε ιστηµιακής εκ αίδευσης, 23,8% ήταν α όφοιτες δευτεροβάθµιας εκ αίδευσης και, τέλος, 16,7% είχαν κά οια µεταλυκειακή εκ αίδευση αλλά όχι τυχίο τριτοβάθµιας εκ αίδευσης. Πίνακας 2 ηµογραφικά στοιχεία αιδιών συµµετεχόντων (Ν=243) Φύλο Αγόρια 95 Κορίτσια 148 ΜΟ (ΤΑ) 5,72± 0,86 έτη Hλικία 4-5 έτη 22,3 % 5,1-6 έτη 31,8 % 6,1-7,2 έτη 45,9 % Προέλευση ανά γεωγραφικό διαµέρισµα Αττική 9,5% Στερεά Ελλάδα 14,3% Μακεδονία 4,8% Θεσσαλία 2,4% Κρήτη Μη καταγεγραµµένο 40,5 % 28,5 οκιµασίες Για να διερευνηθεί η συγκλίνουσα εγκυρότητα της γονικής εκτίµησης των συγκεκριµένων δεξιοτήτων µε τη χρήση της κλίµακας 29 αιδιά ροσχολικής και ρώτης σχολικής ηλικίας (των ο οίων οι γονείς είχαν συµ ληρώσει ροηγουµένως τη γονική κλίµακα), αξιολογήθηκαν α ό την ρώτη ερευνήτρια στο χώρο του σχολείου τους µε τη χρήση των δοκιµασιών ρο-ανάγνωσης, γραφής, αριθµητικής, λεξιλογίου και µη-λεκτικής νοηµοσύνης. Ο αριθµός αυτός υ ολογίστηκε ως το ελάχιστο δείγµα για την εξασφάλιση ε αρκούς στατιστικής ισχύος (0,80) για την ανίχνευση µετρίου ε ι έδου συνάφειας (r > 0,44) σε ε ί εδο σηµαντικότητας 0,05. οκιµασία Προσλη τικού Λεξιλογίου Βασίζεται στη Μορφή L του PPVT-R (Dunn & Dunn, 1981). Το αιδί για κάθε ερώτηση βλέ ει µία κάρτα, η ο οία εριλαµβάνει 4 εικόνες και καλείται να διαλέξει την εικόνα η ο οία αντι ροσω εύει καλύτερα το σηµασιολογικό εριεχόµενο της λέξης ου δίνεται ροφορικά α ό τον εξεταστή. Στην αρούσα µελέτη χρησιµο οιήθηκε η σύντοµη µορφή της δοκιµασίας ου εριλαµβάνει 58 α ό τα αρχικά ερεθίσµατα/κάρτες, η ε ιλογή των ο οίων βασίστηκε στην εκτίµηση της σχετικής δυσκολίας των ε ιµέρους ερωτήσεων µε τη µέθοδο Rasch και στο

10 10 Βατσινά, Μουζάκη βαθµό συµβολής της κάθε ερώτησης στη συνολική βαθµολογία (Simos, Sideridis, Protopapas, & Mouzaki, 2011). Το εύρος της συνολικής βαθµολογίας στη συγκεκριµένη δοκιµασία είναι 0-58 κι ο δείκτης εσωτερικής συνέ ειας στο δείγµα στάθµισης ήταν Cronbach s α = 0,95. Raven Το τεστ νοηµοσύνης Raven-CPM (ελληνική ροσαρµογή και στάθµιση: Σιδερίδης, Αντωνίου, Μουζάκη & Σίµος υ ό έκδοση) εριλαµβάνει 36 ροβλήµατα, τα ο οία χωρίζονται σε τρεις οµάδες (Α, ΑΒ, Β) και τα ο οία ιεραρχούνται εντός κάθε οµάδας µε σειρά αυξάνουσας δυσκολίας. To τεστ νοηµοσύνης Raven-CPM έχει σταθµιστεί σε ελληνικό µαθητικό ληθυσµό ηλικιών 4 έως 12 ετών σύµφωνα µε τη βρετανική έκδοση. Το εύρος της συνολικής βαθµολογίας στη µη-λεκτική δοκιµασία είναι 0-36 κι ο δείκτης εσωτερικής συνέ ειας στο δείγµα στάθµισης (Ν=1001) ήταν Cronbach s α = 0,903. οκιµασία µαθηµατικών (Α ΜΕ) Η Ανιχνευτική οκιµασία Μαθηµατικής Ε ίδοσης (Α ΜΕ), (Πα αϊωάννου, Μουζάκη, Σιδερίδης, & Σίµος, 2010) ανα τύχθηκε µε βάση το WRATT-III Math Subtest (Wilkinson, 1993). Η αξιο ιστία και εγκυρότητα της Α ΜΕ ε ιτεύχθηκαν µέσω σύγκρισης µε την κλίµακα NUCALC (Neuropsychological Test Battery for Number Processing and Calculation in Children) (Koumoula et al., 2004 Von Aster & Weinhold, 2002), καθώς και µε τις εκτιµήσεις των εκ αιδευτικών για τις µαθησιακές ικανότητες των µαθητών ου α οτέλεσαν το δείγµα για τη στάθµιση του εργαλείου (Πα αϊωάννου κ.α., 2010). Στην εργασία µας αυτή χρησιµο οιήθηκε η µορφή της Α ΜΕ για µαθητές της Α τάξης δηµοτικού σχολείου και συγκεκριµένα οι ρώτες 15 ασκήσεις ου χορηγούνται ροφορικά α ό τον εξεταστή. Ειδικότερα, οι τρεις ρώτες ερωτήσεις αφορούν α αρίθµηση-καταµέτρηση εικόνων και σχηµάτων, οι ε τά ε όµενες ερωτήσεις αφορούν αναγνώριση αριθµητικών συµβόλων, δύο ερωτήσεις αφορούν σύγκριση µεγέθους αριθµών, ενώ οι τρεις τελευταίες ερωτήσεις αφορούν α λά ροβλήµατα αριθµητικών ράξεων ου ε ιζητούν νοερή ε ίλυση. Το εύρος βαθµολογίας στο µέρος της δοκιµασίας ου χορηγήθηκε είναι 0-15 κι ο δείκτης εσωτερικής συνέ ειας στο συνολικό δείγµα στάθµισης ήταν α = 0,91. οκιµασία αναγνώρισης γραµµάτων/φθόγγων Η συγκεκριµένη δοκιµασία δηµιουργήθηκε α ό τις συγγραφείς κι α οσκο εί στον έλεγχο της γνώσης των γραµµάτων και της φωνηµικής ταυτότητάς τους. Περιλαµβάνει 24 καρτέλες, κάθεµιά α ό τις ο οίες α εικονίζει ένα γράµµα (κεφαλαίο και εζό). Οι κάρτες δίνονται σε τυχαία σειρά στο µαθητή και ο σκο ός του αρχικά είναι να αναγνωρίσει και να ονοµάσει το γράµµα και στη συνέχεια να ροφέρει τον ήχο του κάθε γράµµατος. Κάθε σωστή α άντηση του µαθητή βαθµολογείται µε 1 και κάθε λανθασµένη µε 0. Ο µέγιστος βαθµός ου µ ορεί να ε ιτευχθεί είναι 48 (ένας βαθµός για σωστή ονοµασία και ένας βαθµός για τη αναγνώριση του φθόγγου ου αντι ροσω εύει το κάθε γράµµα). οκιµασία Φωνολογικής Ε ίγνωσης (ΦΕ) Χρησιµο οιήθηκε µια άτυ η δοκιµασία φωνολογικής ε ίγνωσης και ε εξεργασίας, η ο οία έχει ανα τυχθεί α ό τη δεύτερη συγγραφέα και βρίσκεται σε διαδικασία ανελλαδικής στάθµισης. Η δοκιµασία α οτελείται α ό τέσσερα µέρη και αξιολογεί τη φωνολογική ενηµερότητα σε συλλαβικό και φωνηµικό ε ί εδο ως εξής: α) Ε ισήµανση διαφοράς σε ε ί εδο συλλαβής (7 ερωτήσεις) και φωνήµατος (7 ερωτήσεις), κατά την ο οία δίνεται στο µαθητή η αρχική λέξη-στόχος και του ζητείται α ό τις ε όµενες τρεις λέξεις ου του αρουσιάζονται στη συνέχεια να αναφέρει οια α ό αυτές αρχίζει µε την ίδια συλλαβή ή µε το ίδιο φώνηµα της λέξης-στόχου. Για τη διευκόλυνση των µαθητών, αλλά και για την ροσέλκυση του ενδιαφέροντός τους, χρησιµο οιούνται εικόνες (.χ., µ ανάνα=> φράουλα, µ άλα, χτένα, και µανιτάρι=> ντοµάτα, µέλισσα, λουλούδι).

11 11 Ψυχοµετρικά χαρακτηριστικά κλίµακας για την εκτίµηση γνωστικών και γλωσσικών λειτουργιών β) Σύνθεση των λέξεων σε ε ί εδο συλλαβής (7 ερωτήσεις) και φωνήµατος (7 ερωτήσεις), κατά την ο οία δίνονται στο µαθητή οι συλλαβές µιας λέξης και αυτός καλείται να ενώσει τις συλλαβές και να ροφέρει ολόκληρη τη λέξη (.χ. γα-τα=> γάτα και έ-λ-α=> έλα). γ) Κατάτµηση των λέξεων, στην ο οία δίνονται ολόκληρες οι λέξεις και ο µαθητής καλείται να την «κοµµατιάσει» αρχικά σε ε ί εδο συλλαβής (7 ερωτήσεις) και έ ειτα σε ε ί εδο φωνήµατος (7 ερωτήσεις) (.χ. µάτι=> µά-τι και φως=> φ-ω-ς). δ) Α αλοιφή τµήµατος λέξης, κατά την ο οία δίνεται στο µαθητή µια ολόκληρη λέξη και του ζητείται να την ροφέρει αφαιρώντας ένα µέρος της, το ο οίο αρχικά θα είναι µια συλλαβή (7 ερωτήσεις) και στη συνέχεια ένα φώνηµα (7 ερωτήσεις) (.χ. µέσα (µε)=> σα, και α ό (α)=> ο). Κάθε σωστή α άντηση του µαθητή βαθµολογείται µε 1 και κάθε λανθασµένη µε 0. Σε ερί τωση έντε συνεχόµενων λαθών ή µη α αντήσεων, η αξιολόγηση διακό τεται. Ο µέγιστος βαθµός ου µ ορεί να ε ιτευχθεί είναι 56. οκιµασία γραφής ονόµατος Η συγκεκριµένη δοκιµασία δηµιουργήθηκε α ό τις συγγραφείς για την αξιολόγηση της αραγωγής των κατάλληλων γραφηµάτων και τη σωστή διάταξήη τους για την αραγωγή της ορθής γραφής του ονόµατος του αιδιού. Η γραφή του ονόµατος του αιδιού βαθµολογήθηκε µε βάση την αρακάτω κλίµακα: Κανένα γράµµα σωστό/χρήση άλλων συµβόλων/αδυναµία κ.λ. (βαθµός 0) Λιγότερα α ό τα µισά γράµµατα σωστά (βαθµός 1) Περί ου τα µισά γράµµατα κατά βάση σωστά -µ ορεί να είναι σε λάθος σειρά (βαθµός 2) Πάνω α ό τα µισά γράµµατα είναι α ολύτως σωστά (βαθµός 3) Ένα ή δύο λάθη (βαθµός 4) Ένα ή δύο λιγότερο σηµαντικά λάθη (.χ. τονισµός) (βαθµός 5) Τέλεια γραφή ονόµατος (βαθµός 6) ιαδικασία Η ε αφή µε τις οικογένειες ου συµµετείχαν εθελοντικά στην έρευνα ραγµατο οιήθηκε κυρίως µέσω των ρο τυχιακών και µετα τυχιακών φοιτητών του Π.Τ..Ε. του Πανε ιστηµίου Κρήτης, ενώ σηµαντική ήταν και η συµβολή των εκ αιδευτικών των σχολείων ου συµµετείχαν στην έρευνα. Προτού δοθεί η κλίµακα στους γονείς, αρέχονταν ληροφορίες ου αφορούσαν στη διαφύλαξη της ανωνυµίας τους κατά την α αραίτητη συµ λήρωση των δηµογραφικών στοιχείων. Στη συνέχεια, οι ερισσότεροι γονείς συµ λήρωναν το ερωτηµατολόγιο σε ροσω ικό χώρο και χρόνο (αν το ε ιθυµούσαν υ ήρχε η δυνατότητα να συµ ληρωθεί και µε την αρουσία του βοηθού ερευνητή, έτσι ώστε να ροσφερθούν οι α αραίτητες διευκρινίσεις). Ιδιαίτερη σηµασία δόθηκε στην κατανόηση των ερωτήσεων ου αφορούσαν δεξιότητες και συµ εριφορές ου µ ορεί να µην έχουν αρατηρηθεί ή να µην είναι σίγουροι για το βαθµό κατάκτησής τους α ό το αιδί. Σε αυτές τις ερωτήσεις ζητήθηκε α ό τους γονείς να α αντήσουν " εν ξέρω". Το ερωτηµατολόγιο των γονέων είχε ανα αραχθεί σε τρεις διαφορετικούς τύ ους (Α- Γ) µε διαφορετική σειρά των (ίδιων) ερωτήσεων σε κάθε τύ ο. Η διανοµή του κάθε τύ ου στους γονείς ήταν τυχαία. Η συµ λήρωσή του διαρκούσε λε τά και οι γονείς είχαν τη δυνατότητα να το συµ ληρώσουν τµηµατικά, εφόσον καλούνταν να εκτιµήσουν τυ ικές συµ εριφορές του αιδιού και όχι τη µέγιστη ε ίδοσή του σε κά οια δεδοµένη χρονική στιγµή. Για την εκτίµηση της αξιο ιστίας ε ανεξέτασης ζητήθηκε α ό µια τυχαία οµάδα γονέων (Ν=50) να συµ ληρώσουν ξανά τον ίδιο τύ ο ερωτηµατολογίου µετά α ό χρονικό διάστηµα 2-3 εβδοµάδων και µε τον τρό ο αυτό συλλέχθηκαν 44 ερωτηµατολόγια.

12 12 Βατσινά, Μουζάκη Αναλύσεις-Α οτελέσµατα Αξιο ιστία Το οσοστό των α αντήσεων Ξ κυµάνθηκε µεταξύ 1 και 15% µε 17 ερωτήσεις (α ό τις υ οκλίµακες Αριθµητική, Ανάγνωση, Γραφή και Ε ίλυση Προβληµάτων) να συγκεντρώνουν α αντήσεις Ξ σε οσοστό άνω του 5%. Κατά την αναλυτική διαδικασία οι α αντήσεις Ξ αντικαταστάθηκαν µε τη διάµεσο του δείγµατος για την κάθε ερώτηση, µια ρακτική ου ακολουθείται συχνά (Kristman, Manno, & Cote, 2004). Στην συγκεκριµένη ερί τωση, ου ο αριθµός των αντικαταστάσεων είναι µικρός, κρίθηκε ότι η ιθανότητα να ε ηρεαστούν σηµαντικά τα δεδοµένα είναι µικρός, αρά το ότι συνοδεύεται α ό εριορισµούς, ό ως είναι η υ οεκτίµηση της αρατηρούµενης διακύµανσης. Η αντικατάσταση µε την διάµεσο έγινε όχι σε ερι τώσεις έλλειψης α αντήσεων αλλά σε ερι τώσεις έλλειψης ά οψης ή αρατήρησης, και µια τέτοια αντικατάσταση φαίνεται να είναι µάλλον ροτιµότερη α ό τον µη υ ολογισµό των ερωτήσεων (Van der Heijden, Donders, Stijnen, & Moons, 2006). Η εσωτερική συνέ εια των α αντήσεων για κάθε υ οκλίµακα (σύµφωνα µε την αγγλική έκδοση) αξιολογήθηκε µε το δείκτη α του Cronbach. Αρκετές ερωτήσεις (Ν=16) εµφάνισαν ολύ χαµηλή συνάφεια µε τη συνολική βαθµολογία της αντίστοιχης υ οκλίµακας (r < 0,3) και α αλείφθηκαν α ό την ελληνική έκδοση της κλίµακας REACS. Παραδείγµατα τέτοιων ερωτήσεων ου α αλείφθηκαν εριγράφονται αρακάτω για την κάθε υ οκλίµακα: Μαθηµατικά: «Καταλαβαίνει ότι τα δύο µισά φτιάχνουν µια ολόκληρη µονάδα ;», Ανάγνωση: «ιαβάζει συµφωνικά συµ λέγµατα ( χ. στ, κλ, βγ);», Γραφή: «Βάζει τελεία όταν τελειώνει τις ροτάσεις ου γράφει;», Μη Λεκτική Ε ικοινωνία: «Μιµείται εκφράσεις άλλων ροσώ ων ου έχει δει;», Λεκτική Έκφραση: «Ρωτά για ε εξήγηση όταν οι οδηγίες ου του/της δίνονται δεν είναι ε αρκείς;», Μάθηση: «Χρειάζεται να εξασκηθεί ερισσότερο α ό τους συµµαθητές του/της για να ροσαρµοστεί σε καινούριες δραστηριότητες;», Μνήµη γεγονότων: «Ανακαλεί γεγονότα ου συνέβησαν µέσα στην ερασµένη εβδοµάδα;», Προο τική µνήµη/µνήµη υ οχρεώσεων: «Ξεχνάει ου θα έ ρε ε να είναι;», Μνήµη ροσω ικών δεδοµένων: «Θυµάται ονόµατα ανθρώ ων ου γνωρίζει µε ευκολία;» και Ικανότητα ε ίλυσης ροβληµάτων: «Προσδιορίζει σωστά τα δεδοµένα ενός ροβλήµατος;» Στις 70 ερωτήσεις ου α αλείφθηκαν συµ εριλαµβάνονταν και εκείνες (Ν = 17) ου συγκέντρωσαν οσοστά α αντήσεων Ξ άνω του 5%. Στον Πίνακα 3 αρουσιάζονται αναλυτικά οι συντελεστές αξιο ιστίας ου υ ολογίστηκαν για την εκτίµηση της εσωτερικής συνέ ειας της τελικής µορφής της κλίµακας. ια ιστώνεται ότι οι συντελεστές α του Cronbach είναι σε α οδεκτά ε ί εδα, αφού ροσεγγίζουν ή ξε ερνούν το 0,80 λην της υ οκλίµακας «Μνήµη υ οχρεώσεων στο σχολείο», η ο οία εµφάνισε ανε αρκή εσωτερική συνέ εια (α = 0,56) και α αλείφθηκε. Οι 11 υ οκλίµακες ου α έµειναν µε συνολικό αριθµό 99 ερωτήσεων χορηγήθηκαν ξανά στους γονείς 44 µαθητών. Η αξιο ιστία µεταξύ δύο διαφορετικών χορηγήσεων της κλίµακας (αξιο ιστία ε ανεξέτασης) υ ολογίστηκε µέσω του Ενδοταξικού Συντελεστή Συσχέτισης (µικτό µοντέλο δύο αραγόντων µε εκτίµηση βαθµού συνέ ειας) και, ό ως φαίνεται στον Πίνακα 3, βρέθηκε να είναι ολύ ικανο οιητική (r > 0,91). Οι συγκεκριµένες τιµές δείχνουν ότι οι γονείς εκτιµούν µε υψηλή σταθερότητα στο χρόνο ερισσότερο τις ακαδηµαϊκές γνώσεις των αιδιών τους (ό ως.χ. γνώσεις ου σχετίζονται µε την ανάγνωση, γραφή και αριθµητική) αλλά και την ροφορική έκφρασή τους, αρά τις γνωστικές δεξιότητες, ό ως είναι η µνήµη, µάθηση και η ε ίλυση ροβληµάτων.

13 13 Ψυχοµετρικά χαρακτηριστικά κλίµακας για την εκτίµηση γνωστικών και γλωσσικών λειτουργιών Πίνακας 3 είκτες εσωτερικής συνέ ειας και αξιο ιστίας ε αναλη τικών µετρήσεων των υ οκλιµάκων Υ οκλίµακες (αριθµός ερωτήσεων) Cronbach s α ICC Ε Αριθµητική (10) 0,76 0,98 0,95-0,99 Ανάγνωση (8) 0,86 0,98 0,97-0,99 Γραφή (8) 0,87 0,97 0,95-0,98 Μη λεκτική ε ικοινωνία (10) 0,82 0,91 0,84-0,95 Κατανόηση ροφορικού λόγου (10) 0,78 0,92 0,84-0,95 Λεκτική έκφραση (12) 0,83 0,95 0,91-0,97 Μάθηση (7) 0,71 0,89 0,80-0,94 Μνήµη γεγονότων (10) 0,79 0,95 0,90-0,97 Προο τική µνήµη/υ οχρεώσεων (12) 0,83 0,94 0,88-0,97 Μνήµη ροσω ικών δεδοµένων (6) 0,77 0,91 0,84-0,95 Ικανότητα ε ίλυσης ροβληµάτων (6) 0,65 0,91 0,83-0,95 ICC: Ενδοταξικός Συντελεστής Συσχέτισης. Ε: ιάστηµα Εµ ιστοσύνης 95%. Εγκυρότητα Εγκυρότητα εννοιολογικής κατασκευής Η εγκυρότητα της εννοιολογικής κατασκευής εξετάστηκε διερευνώντας αρχικά το εριεχόµενό της ελληνικής ροσαρµογής, και συγκεκριµένα τους συντελεστές συσχέτισης της κάθε υ οκλίµακας µε τις υ όλοι ες. Ο έλεγχος των συσχετίσεων ου ροέκυψαν µεταξύ των υ οκλιµάκων (Πίνακας 4) υ οδεικνύει την ύ αρξη δύο βασικών συνιστωσών στην ελληνική κλίµακα: η ρώτη αφορά κυρίως γνώσεις κι ε ιδόσεις σχετικές µε τα «ακαδηµαϊκά» αντικείµενα της Ανάγνωσης, Γραφής, και της Αριθµητικής, και η δεύτερη σχετίζεται µε τις γνωστικές και γλωσσικές ικανότητες. ιερευνητική ανάλυση αραγόντων Η εσωτερική δοµή της κλίµακας εξετάστηκε εραιτέρω µέσω διερευνητικής ανάλυσης αραγόντων (η ε άρκεια του δείγµατος ε ιβεβαιώθηκε µέσω του δείκτη Kaiser-Meyer-Okin: KMO = 0,899 και η ύ αρξη αξιο οιήσιµων συσχετίσεων µεταξύ όλων των µεταβλητώνυ οκλιµάκων µέσω του κριτηρίου σφαιρικότητας Bartlett: χ 2 (55) = 1762,35, p =,0001). Με γνώµονα την αναµενόµενη σηµαντική συσχέτιση µεταξύ των δύο βασικών, υ οτιθέµενων αραγόντων της κλίµακας ε ελέγη η µέθοδος της λάγιας εριστροφής Oblimin. Τα α οτελέσµατα υ οστηρίζουν την υ όθεση της δισδιάστατης δοµής της κλίµακας, αφού µόνο δύο συνιστώσες είχαν ιδιοτιµές > 1 ερµηνεύοντας συνολικά το 68% της συνολικής διακύµανσης των α αντήσεων, το ο οίο θεωρείται ιδιαίτερα ικανο οιητικό οσοστό. Ε ι λέον, οι φορτίσεις των ε ιµέρους υ οκλιµάκων στις δύο συνιστώσες (βλ. Πίνακα 5) φανερώνουν ότι ο ρώτος αράγοντας αντι ροσω εύει κυρίως Γλωσσικές και Γνωστικές Ικανότητες ενώ ο δεύτερος αράγοντας Ακαδηµαϊκές εξιότητες. Εξαίρεση α οτελεί η υ οκλίµακα «Μνήµη Προσω ικών εδοµένων», η ο οία φορτίζει και στους δύο αράγοντες. Ο βαθµός συνάφειας µεταξύ των δύο αραγόντων κυµάνθηκε σε µέτριο ε ί εδο (r = 0,490). Το ερίγραµµα των φορτίσεων στους δύο αράγοντες ήταν αρόµοιο στην οµάδα των αιδιών µικρότερης ηλικίας, ό ως φαίνεται στον Πίνακα 5, ό ως και η συνάφεια µεταξύ των δύο αραγόντων (r = 0,433). Συµ ερασµατικά, τα δεδοµένα α ό τις διερευνητικές αναλύσεις (ό ως αρουσιάζονται στους Πίνακες 4 και 5) υ οστηρίζουν την εγκυρότητα της εννοιολογικής κατασκευής για την γονική µορφή της κλίµακας REACS, η ο οία ανα τύχθηκε για την εκτίµηση των γνωστικών και γλωσσικών δεξιοτήτων των αιδιών ροσχολικής ηλικίας αλλά

14 14 Βατσινά, Μουζάκη και της ροσχολικής µάθησης ου αφορά κυρίως γνώσεις γύρω α ό τον γρα τό λόγο και την αρίθµηση. Πίνακας 4 Συσχετίσεις µεταξύ υ οκλιµάκων: ολόκληρο το δείγµα (Ν=243) άνω α ό τη διαγώνιο, αιδιά µικρότερης ηλικίας (<5.4 έτη) κάτω α ό τη διαγώνιο (Ν=102) Ανάγνωση 1 0,83* 0,83* 0,34* 0,33* 0,39* 0,28* 0,38* 0,33* 0,51* 0,19* Γραφή 0,76* 1 0,77* 0,38* 0,42* 0,46* 0,36* 0,40* 0,41* 0,43* 0,18* Αριθµητική 0,75* 0,65* 1 0,47* 0,44* 0,49* 0,43* 0,49* 0,43* 0,57* 0,29* Μη-λεκτική ε ικοινωνία Κατανόηση ροφορικού λόγου Λεκτική έκφραση 0,19 0,15 0,32* 1 0,72* 0,66* 0,56* 0,67* 0,59* 0,48* 0,41* 0,20 0,24 0,29* 0,63* 1 0,67* 0,67* 0,63* 0,65* 0,38* 0,45* 0,29* 0,32* 0,42* 0,50* 0,60* 1 0,59* 0,55* 0,56* 0,34* 0,29* Μάθηση 0,25* 0,29* 0,37* 0,54* 0,74* 0,64* 1 0,50* 0,62* 0,37* 0,44* Μνήµη γεγονότων 0,23 0,16 0,36* 0,52* 0,45* 0,36* 0,34* 1 0,57* 0,46* 0,41* Προο τική µνήµη 0,23 0,26* 0,35* 0,54* 0,61* 0,51* 0,61* 0,42* 1 0,50* 0,37* 10. Μνήµη ροσω ικών δεδοµένων Ε ίλυση ροβληµάτων * p < 0,001. 0,37* 0,18 0,47* 0,37* 0,19 0,19 0,24* 0,27* 0,41* 1 0,33* 0,11 0,11 0,29* 0,37* 0,53* 0,41* 0,51* 0,38* 0,37* 0,21 1 Πίνακας 5 Φορτίσεις των 11 υ οκλιµάκων στους δύο αράγοντες σε ολόκληρο το δείγµα και στην οµάδα των αιδιών µικρότερης ηλικίας (<5,4 έτη) Ν=243 Ν=102 Παράγοντας Παράγοντας Υ οκλίµακα Κατανόηση ροφορικού λόγου 0,888 0,899 Μη λεκτική ε ικοινωνία 0,829 0,798 Μάθηση 0,820 0,828 Προο τική µνήµη 0,771 0,734 Μνήµη γεγονότων 0,718 0,621 Λεκτική έκφραση 0,710 0,718 Ικανότητα ε ίλυσης ροβληµάτων 0,658 0,722 Μνήµη ροσω ικών δεδοµένων 0,308 0,486 0, Ανάγνωση 0,990 0,963 Γραφή 0,908 0,898 Αριθµητική 0,872 0,854

15 15 Ψυχοµετρικά χαρακτηριστικά κλίµακας για την εκτίµηση γνωστικών και γλωσσικών λειτουργιών Τρέχουσα εγκυρότητα Η αξιολόγηση της τρέχουσας εγκυρότητας ενός εργαλείου α αιτεί τη σύγκριση µε άλλα αρόµοια εργαλεία ου εκτιµούν ακαδηµαϊκές και γλωσσικές/γνωστικές δεξιότητες. Λόγω όµως έλλειψης αντίστοιχων εργαλείων στα Ελληνικά, ε ιχειρήθηκε η σύγκριση των ε ιδόσεων µιας τυχαίας οµάδας αιδιών σε ψυχοµετρικές δοκιµασίες µε τις εκτιµήσεις των γονέων τους για την ανά τυξη αντίστοιχων δεξιοτήτων. Στις αναλύσεις αυτές χρησιµο οιήθηκαν οι αρχικές βαθµολογίες στις ε ιµέρους δοκιµασίες µε την ηλικία σε µήνες ως µεταβλητή συνδιακύµανσης. Οι σηµαντικότερες συσχετίσεις αρατηρήθηκαν µεταξύ των τριών «ακαδηµαϊκών» υ οκλιµάκων και αντίστοιχων δοκιµασιών, ό ως φαίνεται στον Πίνακα 6. Για αράδειγµα, υψηλού βαθµού συσχέτιση (r > 0,70) αρατηρήθηκε µεταξύ των υ οκλιµάκων Γραφής/Ανάγνωσης και των δοκιµασιών Αναγνώριση γραµµάτων, Αναγνώριση φθόγγων, και Φωνολογική ε ίγνωση. Αντίθετα, οι εκτιµήσεις των γονέων στις υ οκλίµακες γλωσσικών και γνωστικών δεξιοτήτων δεν αρουσίασαν γενικά υψηλή συσχέτιση µε τις ατοµικές ε ιδόσεις των µαθητών στις σχετικές δοκιµασίες. Εξαίρεση α οτέλεσε η βαθµολογία στην υ οκλίµακα Λεκτική έκφραση, η ο οία σηµείωσε µέτριου βαθµού συσχέτιση µε τη δοκιµασία φωνολογικής ε ίγνωσης (r = 0,50, p = 0,006). Πίνακας 6 Συσχέτιση των βαθµολογιών στις υ οκλίµακες ακαδηµαϊκών δεξιοτήτων του REACS µε τις ε ιδόσεις των αιδιών σε ψυχοµετρικές δοκιµασίες (Ν=29) Υ οκλίµακες REACS Ανάγνωση Γραφή Αριθµητική οκιµασίες Φωνολογική ε ίγνωση 0,68* 0,75* 0,62* Αναγνώριση 0,76* 0,43* 0,63* Γραµµάτων Αναγνώριση φθόγγων 0,75* 0,54* 0,54* Γραφή ονόµατος 0,44* 0,39* 0,36* Μαθηµατικά (Α ΜΕ) 0,78* 0,60* 0,70* PPVT-R 0,38* 0,46* 0,29* RAVEN CPM 0,37* 0,49* 0,35* Ηλικία 0,60 0,52 0,57 Έτη φοίτησης 0,46 0,41 0,44 * p <0,05. είκτες µερικής συσχέτισης αφαιρώντας την ε ίδραση της ηλικίας. Ε ιδράσεις δηµογραφικών αραγόντων εν αρατηρήθηκε σηµαντική διαφορο οίηση των βαθµολογιών στις ε ιµέρους υ οκλίµακες του REACS ανάλογα µε το φύλο του αιδιού (p > 0,07). Αντίθετα, τόσο η ηλικία του αιδιού όσο και η διάρκεια φοίτησής του στην ροσχολική αγωγή αρουσίασε µέτριου βαθµού συσχέτιση µε τις βαθµολογίες στις ακαδηµαϊκές υ οκλίµακες (βλ. Πίνακα 6). Οι αντίστοιχες ε ιδράσεις στις βαθµολογίες των γλωσσικών/γνωστικών υ οκλιµάκων κυµάνθηκαν σε χαµηλά ε ί εδα (0,21 > r > 0,10). Συζήτηση Σκο ός αυτής της µελέτης ήταν η ροκαταρκτική διερεύνηση των ψυχοµετρικών χαρακτηριστικών µιας γονικής κλίµακας µε στόχο να εξετασθεί η ροο τική στάθµισής της σε µεγαλύτερο και αντι ροσω ευτικότερο δείγµα γονέων/ αιδιών. Τα α οτελέσµατα της

16 16 Βατσινά, Μουζάκη ιλοτικής µελέτης αρουσιάζουν αρκετά ενθαρρυντικά στοιχεία για το εγχείρηµα ανελλαδικής στάθµισης της κλίµακας µε σκο ό να αραχθεί ένα εργαλείο ου θα µ ορούσε να αξιο οιηθεί για ανιχνευτικούς σκο ούς και εκ αιδευτικές αρεµβάσεις. Η έλλειψη αντίστοιχων εργαλείων για την κλινική και εκ αιδευτική ραγµατικότητα είναι ιδιαίτερα σοβαρή µιας κι οι γονείς µ ορούν να α οτελέσουν εξαιρετική ηγή ληροφόρησης για τα αιδιά τους (Kamphaus & Frick, 2000) ιδιαίτερα στις ιο µικρές ηλικίες, καθώς οι εκτιµήσεις τους βασίζονται σε εκτενείς αρατηρήσεις της καθηµερινής συµ εριφοράς τους. Ακόµα κι αν οι γονείς δεν διακρίνονται α ό υψηλή εγρήγορση και αρατηρητικότητα, µ ορούν να ε ισηµάνουν σηµαντικά στοιχεία ου αφορούν τις ανα τυσσόµενες ακαδηµαϊκές και γνωστικές δεξιότητες των αιδιών τους α ό τις ερισσότερο δοµηµένες αλληλε ιδράσεις ου έχουν µαζί τους, ό ως για αράδειγµα σε αιχνίδια µαθησιακού ροσανατολισµού (µνήµης, στρατηγικής, γνώσεων, αρατηρητικότητας), µέσω της υ οστήριξης ου µ ορεί να τους ροσφέρουν στις εργασίες του σχολείου, αλλά και µέσω της αρατήρησης των εργασιών, τετραδίων και χειροτεχνιών ου φέρνουν µαζί τους τα αιδιά α ό το σχολείο. Τέτοιες αρατηρήσεις µ ορούν να αξιο οιηθούν µε στόχο την άµεση ανίχνευση αιδιών ου ανήκουν σε οµάδες υψηλού κινδύνου για την εµφάνιση µαθησιακών δυσκολιών, ώστε να ροσφερθεί έγκαιρα η κατάλληλη αρεµβατική αντιµετώ ιση. Η ανά τυξη κλιµάκων ου εριέχουν ερωτήσεις σχετικές µε εµ ειρικά ε ιβεβαιωµένους ρογνωστικούς δείκτες, αλλά και γενικότερα αρατηρήσεις της γνωστικής ανά τυξης του αιδιού µ ορεί να βοηθήσει α οφασιστικά ρος αυτήν την κατεύθυνση. Η ροκαταρκτική ψυχοµετρική αξιολόγηση της ελληνικής κλίµακας ου βασίστηκε στην κλίµακα REACS ροσέφερε ισχυρές ενδείξεις για την εγκυρότητα κι αξιο ιστία της και υ οστηρίζει ε αρκώς τη χρησιµότητά της ως τµήµα ευρύτερου ανιχνευτικού σχεδιασµού στην ροσχολική ηλικία. Η ελληνική κλίµακα ου ροέκυψε µετά την αναλυτική διαδικασία διαφέρει σηµαντικά α ό την αρχική, καθώς αρκετές ερωτήσεις εµ λουτίστηκαν µε αραδείγµατα στην ελληνική τους α όδοση, αφαιρέθηκε ένα σηµαντικό µέρος των αρχικών ερωτήσεων, ενώ ροστέθηκαν και νέες. Τα αρχικά δεδοµένα καταδεικνύουν ικανο οιητική εσωτερική συνέ εια και υψηλή ε αναληψιµότητα των εκτιµήσεων. Μεγάλος αριθµός ερωτήσεων ου α αλείφθηκαν (21) αφορούν δεξιότητες γρα τού λόγου, καθώς οι 13 α ό αυτές συγκέντρωσαν και υψηλά οσοστά α αντήσεων Ξ). Σηµαντικό οσοστό α αλειφθέντων ερωτήσεων σηµειώθηκε ε ίσης στις υ οκλίµακες «Μη λεκτική ε ικοινωνία» και «Ε ίλυση ροβληµάτων». Πιθανότατα οι δύο αυτές υ οκλίµακες εστιάζουν σε όψεις της λειτουργικότητας των µικρών αιδιών τις ο οίες δεν αρατηρούν ροσεκτικά οι γονείς ή δεν τις εκτιµούν µε αξιό ιστο τρό ο. Εξετάζοντας συγκεκριµένα την υ οκλίµακα «Ε ίλυση ροβληµάτων» µ ορούµε να υ οθέσουµε ότι ένα µέρος των ερωτήσεων αφορούν συµ εριφορές ου είναι δύσκολο να αρατηρηθούν συχνά σε αυτήν την ηλικιακή οµάδα ακόµη και µέσα στο σχολικό λαίσιο (.χ. «Προσδιορίζει σωστά τα δεδοµένα ενός ροβλήµατος;», «ιαλέγει να λύσει δύσκολα ροβλήµατα ή ασκήσεις;») αντανακλώντας ιθανώς τις διαφορές στα εκ αιδευτικά ρογράµµατα και τις διδακτικές ροσεγγίσεις ανάµεσα στις δύο χώρες εφαρµογής. Ε ι λέον, αρκετές ερωτήσεις ου εριλαµβάνονται σε αυτήν την υ οκλίµακα αφορούν την αρατήρηση του αιδιού σε συνθήκες διερεύνησης και αντιµετώ ισης µαθησιακών ροκλήσεων (.χ. «Βρίσκει δηµιουργικούς τρό ους για να λύσει κά οιο ρόβληµα;» ή «Αν χάσει σε ένα αιχνίδι την ε όµενη φορά θα χρησιµο οιήσει διαφορετική στρατηγική;»). Για να α αντηθούν αξιό ιστα τέτοιες ερωτήσεις, ροϋ οθέτουν συγκεκριµένες γονικές ρακτικές ου υιοθετούν συγκεκριµένο τρό ο αλληλε ίδρασης και υψηλό ε ί εδο εγρήγορσης στην αρατήρηση του αιδιού. Τέτοιες γονικές ρακτικές δεν ανα τύσσονται στον ίδιο βαθµό σε όλα τα κοινωνικο- ολιτισµικά εριβάλλοντα κι ε οµένως είναι δυνατόν να α οτελέσουν ρόκληση για κά οιους γονείς. Αντίστοιχα, θα µ ορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι κι οι ερωτήσεις ου εριλαµβάνονται στην υ οκλίµακα «Μη Λεκτική Ε ικοινωνία» αφορούν λε τότερες

17 17 Ψυχοµετρικά χαρακτηριστικά κλίµακας για την εκτίµηση γνωστικών και γλωσσικών λειτουργιών α οχρώσεις της συµ εριφοράς του αιδιού ου α αιτούν όχι µόνο έναν ιδιαίτερα ευαισθητο οιηµένο αρατηρητή της γλώσσας του σώµατος των άλλων, αλλά και άτοµο έµ ειρο στην εκτίµηση συναισθηµατικών εκδηλώσεων. Η υψηλή συνάφεια ανάµεσα στις υ οκλίµακες ου αφορούν ακαδηµαϊκές δεξιότητες και τις αντίστοιχες δοκιµασίες ου χορηγήθηκαν στα αιδιά υ οδηλώνει ε ίσης και την τάση των γονέων να εστιάζουν ερισσότερο σε τέτοιου είδους δεξιότητες, µετά την είσοδο του αιδιού στην ροσχολική εκ αίδευση. Το µεγαλύτερο µέρος του δείγµατος των αιδιών (77,7 %) σε αυτήν την ιλοτική µελέτη, αφορούσε αιδιά ου αρακολουθούσαν νη ιαγωγείο και ρώτη τάξη του δηµοτικού σχολείου και µια µικρή µόνο οµάδα ήταν αιδιά ηλικίας 4 έως 5 ετών (22,3%). Θα µ ορούσαµε να υ οθέσουµε ότι, ενώ στις µικρότερες ηλικίες ε ιτεύγµατα του αιδιού στα ο οία εστιάζουν συνήθως οι γονείς είναι κυρίως οι ε ικοινωνιακές δεξιότητες ή η ε ινοητικότητα, µετά την είσοδο του αιδιού στην τυ ική εκ αίδευση, οι γονείς ε ικεντρώνονται ερισσότερο στην ικανότητα του αιδιού να αντα οκριθεί σε αυτά ου αραδοσιακά α οτελούν το µαθησιακό εριεχόµενο των ρώτων τάξεων του δηµοτικού σχολείου (.χ. αναγνώριση γραµµάτων, αρίθµηση, γραφή ονόµατος, α οµνηµόνευση οιηµάτων κ.λ.). Γι αυτό, µ ορεί κανείς να ισχυρισθεί ότι και η εκτίµηση των αντίστοιχων συµ εριφορών α ό τους γονείς θα είναι ιο εύκολη, αφού λέον α οτελούν µαθησιακό στόχο και συχνότερο αντικείµενο αρατήρησης κι ενασχόλησης. Σε γενικές γραµµές και αρά την ανάγκη αράλειψης σηµαντικού αριθµού ερωτήσεων (Ν = 70), η ελληνική κλίµακα αρουσιάζει αρόµοια εσωτερική δοµή µε την αγγλική έκδοση στην ο οία βασίστηκε (Lamb, 2008), καθώς τόσο η διερευνητική όσο και η ε ιβεβαιωτική ανάλυση αραγόντων κατέδειξαν δύο βασικές λανθάνουσες διαστάσεις (γνωστική/γλωσσική και ακαδηµαϊκή). Οι δύο αυτές διαστάσεις διακρίνουν και άλλα αντίστοιχα εργαλεία ου εριορίζονται σε σχετικές ερωτήσεις, ενώ η η συγκεκριµένη κλίµακα εριλαµβάνει κι ένα σηµαντικό αριθµό ερωτήσεων ου εστιάζουν σε συµ εριφορές της καθηµερινότητας του αιδιού και τη λειτουργικότητά του σε τοµείς ό ως η µνήµη και η µάθηση. Ε ι λέον, ο σηµαντικός βαθµός συνάφειας ου ροέκυψε ανάµεσα στις γονικές εκτιµήσεις και στις ε ιδόσεις (µιας υ ο-οµάδας) αιδιών σε σχετικές σταθµισµένες δοκιµασίες υ οστηρίζει την τρέχουσα εγκυρότητα τουλάχιστον των «ακαδηµαϊκών» υ οκλιµάκων. Συµ έρασµα Η ανά τυξη µιας γονικής κλίµακας µε βάση την γονική κλίµακα REACS για την εκτίµηση ακαδηµαϊκών, γλωσσικών και γνωστικών δεξιοτήτων αιδιών ροσχολικής και ρώτης σχολικής ηλικίας κρίθηκε ε ιτυχής κατά τη διάρκεια της ιλοτικής της διερεύνησης, καθώς η κλίµακα ου ροέκυψε είναι κατανοητή κι εύχρηστη. Ε ι λέον, φαίνεται να ληροί βασικά ψυχοµετρικά χαρακτηριστικά και, ως εκ τούτου, θα µ ορούσε να καλύψει ένα σηµαντικό κενό στην ελληνική εκ αιδευτική και κλινική ράξη. Συνε ώς, ενδείκνυται η εραιτέρω διερεύνηση και στάθµισή της σε ευρύτερο κι αντι ροσω ευτικότερο δείγµα α ό όλη την ε ικράτεια. Παράλληλα, είναι α αραίτητο να διερευνηθεί η ιθανότητα ύ αρξης µεροληψίας, αλλά και να ροσδιοριστεί η ρογνωστική εγκυρότητά της στο λαίσιο µιας κατάλληλα σχεδιασµένης διαχρονικής µελέτης. Μόνο έτσι θα µ ορούσε να αξιο οιηθεί το συγκεκριµένο εργαλείο και να συµβάλλει ουσιαστικά στην ρόληψη και έγκαιρη αντιµετώ ιση των δυσκολιών µάθησης στα αιδιά. Σηµειώσεις Μέρος της µελέτης έχει αρουσιαστεί στο British Dyslexia Association Conference ου ραγµατο οιήθηκε Μαρτίου, 2014 στο Guildford, UK.

18 18 Βατσινά, Μουζάκη Ευχαριστίες Οι συγγραφείς ευχαριστούν θερµά τις Α. Ράλλη, Β. ιαµαντή και Σ. Πα αϊωάννου για την εξαιρετικά σηµαντική συµβολή τους στη διανοµή και συλλογή των γονικών ερωτηµατολογίων. Αναφορές Achenbach, T. M., & Rescorla, L. A. (2001). Manual for the ASEBA school-age forms & profiles. Burlington, VT: University of Vermont, Research Center for Children, Youth, & Families. Αναστασίου,. (1998). υσλεξία. Θεωρία και έρευνα. Όψεις ρακτικής. Αθήνα: Ατρα ός. Barkley, R. A. (1998). Attention-deficit hyperactivity disorder. New York: Guilford. Bond, G., & Dykstra, R. (1967). The cooperative research program in first grade reading. Reading Research Quarterly, 2, Chall, J. (1967). Learning to read: The great debate. New York: McGraw Hill. Dale, P. S. (1991). The validity of a parent report measure of vocabulary and syntax at 24 months. Journal of Speech & Hearing Research, 34, Dale, P. S. (1996). Parent report assessment of language and communication. In K. Cole, P. Dale, & D. Thal (Eds.), Assessment of communication and language (Vol. 6, pp ). Baltimore, MD: Paul H. Brookes. Desforges, M., & Lindsay, G. (1995). Infant index. London: Hodder & Stoughton. Dewey, D., Crawford, S. G. & Kaplan, B.J. (2003). Clinical importance of parent ratings of everyday cognitive abilities in children with learning and attention problems. Journal of Learning Disabilities, 36, Dewey, D., Crawford, S. G., Creighton, D. E., & Sauve, R. S. (2000). Parents ratings of everyday cognitive abilities in very low birth weight children. Journal of Developmental and Behavioral Pediatrics, 21, Diamond, K., & Squires, J. (1993). The role of parental report in the screening and assessment of young children. Journal of Early Intervention, 17, Dunn, L. M., & Dunn, L. (1981). Peabody Picture Vocabulary Test- Revised. Circle Pines, MN: American Guidance Service. DuPaul, G. J., Power, T. J., Anastopoulos, A. D., & Reid, R. (1998). ADHD rating scale IV: checklists, norms and clinical interpretations. New York: The Guildford Press. DuPaul, G. J., & Stoner, G. (1994). ADHD in the schools: Assessment and intervention strategies. New York: The Guildford Press.Ewert, J. C., & Green, M. W. (1957). Conditions associated with the mother s estimate of the ability of her retarded child. American Journal of Mental Deficiency, 62, Fenson, L., Dale, P. S., Reznick, J. S., Thal, D., Bates, E., Hartung, J. P., Pethick, S., & Reiley, J. S. (1993). The MacArthur communicative development inventories: Liser s guide and technical manual. San Diego, CA: Singular Publishing Group. Fuchs, D., Fuchs, L. S., Power, M. H., & Dailey, A. M. (1985). Bias in the assessment of handicapped children. American Educational Research Journal, 22, Gardner, H. (1994). Multiple intelligences theory. In R. J. Sternberg (Ed.), Encyclopedia of human intelligence. New York: Macmillan.

19 19 Ψυχοµετρικά χαρακτηριστικά κλίµακας για την εκτίµηση γνωστικών και γλωσσικών λειτουργιών Glascoe, F. P., & Dworkin, P. (1995). The role of parents in the detection of developmental and behavioral problems. Pediatrics, 95, Hambleton, R. K., Merenda, P., & Spielberger, C. (Eds.). (2005). Adapting educational and psychological tests for cross-cultural assessment. Hillsdale, NJ: Lawrence S. Erlbaum Publishers. Hornsby, B. (1995). Overcoming dyslexia: A straight-forward guide for families and teachers. Singapore: PG Publishers Pvt. Hunt, J. M., & Paraskevopoulos, J. (1980). Children s psychological development as a function of inaccuracy of their mother s knowledge of their abilities. Journal of Genetic Psychology, 136, Καλαντζή Αζίζι, Α., Αγγελή, Κ., & Ευσταθίου, Γ. (2005). Η ελληνική κλίµακα αξιολόγησης της ΕΠ/Υ-IV. Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα. Kamphaus, R. W., & Frick, P. J. (2000). Clinical assessment of child and adolescent personality and behavior. Needham Heights, MA: Allyn and Bacon. Kavale, A. K., & Forness, S. R. (1996). Social skill deficits and learning disabilities: A Meta- Analysis. Journal of Learning Disabilities, 29, Kim, Y. M., Sugawara, A. I., & Kim, G. (2000). Parent s perception of and satisfaction with the eligibility assessment of their children with special needs. Early Child Development and Care, 160, Koumoula, A., Tsironi, V., Stamouli V., Bardani, I., Siapati, S., Graham- Pavlou, A., Kafantaris, I., Charalambidou, E., Dellatolas, G., & Von Aster, M. G. (2004). An epidemiological study of number processing and mental calculation in Greek schoolchildren. Journal of Learning Disabilities, 37, Kristman, V. L., Manno, M., & Cote, P. (2004). Loss to follow-up in cohort studies: how much is too much? European Journal of Epidemiology, 19, Lamb, G. D. (2008). Ratings of everyday academic and cognitive skills in evalation of school learning and learning problems: initial scale development and validation. Unpublished doctoral dissertation. Texas A&M University. Μανωλίτσης, Γ. (2013). Αξιολόγηση της συµ εριφοράς αιδιών ροσχολικής ηλικίας: Ανίχνευση ροβληµάτων συµ εριφοράς στην τάξη µε τον ΚΕΣΠΗ-Α. Αθήνα: Πεδίο. McGuire, J., & Richman, N. (1986). Screening for behavior problems in nurseries: The reliability and validity of the preschool behavior checklist. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 27, Miles, T. (1974). Understanding dyslexia. London: Priory Press. Μουζάκη, Α., Πρωτό α ας, Α., & Τσαντούλα,. (2008). Προσχολικοί δείκτες ρόγνωσης της ανά τυξης αναγνωστικών δεξιοτήτων κατά την Α ηµοτικού. Ε ιστήµες της Αγωγής, 1, Newton, M. (1970). A neuro-psychological investigation into dyslexia. In A..W. Franklin & S. Naidoo (Eds), Assessment and teaching of dyslexic children. London: Invalid Children s Aid Association. Nicolson, R. I. (1996). Developmental dyslexia: past, present and future. Dyslexia, 2, Norton, L. M. (1990). Inaccuracy in perceived scholastic competence: Beliefs, values and perceptions of children and parents. Unpublished doctoral dissertation. Colorado, University of Denver. Παντελιάδου, Σ. (2000). Μαθησιακές δυσκολίες και εκ αιδευτική ράξη. Τι & γιατί. Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα.

20 20 Βατσινά, Μουζάκη Πα αϊωάννου, Σ., Μουζάκη, Α., Σιδερίδης,. Γ., & Σίµος, Γ. Π. (2010). Η ανιχνευτική δοκιµασία µαθηµατικής ε ίδοσης (Α ΜΕ) για µαθητές του δηµοτικού. «Η Ειδική Αγωγή αφετηρία εξελίξεων στην ε ιστήµη και στην ράξη». Εταιρία Ειδικής Παιδαγωγικής Ελλάδας. Αθήνα: Γρηγόρης. Peltzman, B. R. (1992). Guidelines for early identification and strategies for early intervention of atrisk learning disabled children. Paper presented at the World Congress of the World Organization for Early Childhood Education. Flagstaff, USA, 2-7 August. ERIC Document Reproduction Service No ). Πολυχρόνη, Φ., Χατζηχρήστου, Χ., & Μ ίµ ου, Α. (2006). Ειδικές µαθησιακές δυσκολίεςδυσλεξία. Ταξινόµηση, αξιολόγηση και αρέµβαση. Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα. Ράλλη, Α. Μ., & Μαριδάκη-Κασσωτάκη, Α. (2012). Κλίµακα αξιολόγησης δεξιοτήτων αιδιών ροσχολικής ηλικίας. Αθήνα: ιάδραση. Reynolds, C. R., & Kamphaus, R. W. (2002). The clinician s guide to the behavior assessment for children (BASC). New York: Guilford. Scarborough, H. S. (1989). Prediction of reading disability from familial and individual differences. Journal of Educational Psychology, 81, Σιδερίδης, Γ., Αντωνίου, Φ., Μουζάκη, Α. & Σίµος, Π. (Υ ό έκδοση). RAVEN S: Έγχρωµες Προοδευτικές Μήτρες και τεστ λεξιλογίου. Αθήνα: Μοτίβο. Simos, P. G., Sideridis, G. D., Protopapas, A., & Mouzaki, A. (2011). Psychometric evaluation of a receptive vocabulary test for Greek elementary students. Assessment for Effective Intervention, 37, Snow, S. E., Burns, M. S., & Griffin, P. (1998). Preventing reading difficulties in young children. Washington, DC: National Academy Press. Soyfer, V. (1998). Parents promoting school success for young children with learning disabilities. New York: New York University (ERIC Document Reproduction Service No ). Stackhouse, J. (1996). Speech, spelling and reading: Who is at risk and why? In M. Snowling, & J. Stackhouse (Eds.), Dyslexia speech and language: A practicioner s handbook (pp ). London: Whurr Publishers. Steele, M. M. (2004). Making the case for early identification and intervention for young children at risk for learning disabilities. Early Childhood Education Journal, 32, Taylor, H. G., Anselmo, M., Foreman, A. L., Schatschneider, C., & Angelopoulos, J. (2000). Utility of kindergarten teacher judgments in identifying early learning problems. Journal of Learning Disabilities, 33, Van der Heijden, G. J. M. G., Donders, A. R. T. R, Stijnen, T., & Moons, G. M. K. (2006). Imputation of missing values is superior to complete case analysis and the missingindicator method in multivariable diagnostic research: a clinical example. Journal of Clinical Epidemiology, 59, Velluntino, F. R. (1979). Dyslexia: Research and theory. Cambridge, MA: MIT Press. Von Aster, M., & Weinhold, Μ. (2002). Neuropsychologische testbatterie für zahlenverarbeitung und Rechnen bei Kindern (ZAREKI). Mannedorf: Swets Test Services. Whitehurst, G. J., & Lonigan, C. J. (1998). Child development and emergent literacy. Child Development, 69, Wilkinson, G. S. (1993). The wide range achievement test (3rd ed.). Wilmington, DE: Wide Range Williams, K. S., Ochs, J., Williams, J. M., & Mullhern, R. K. (1991). Parental report of everyday cognitive abilities among children treated for acute lymphoblastic leukemia. Journal of Pediatric Psychology, 16,

ΕΛΣΤΑΤ Πολιτική Αναθεωρήσεων

ΕΛΣΤΑΤ Πολιτική Αναθεωρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΣΤΑΤ Πολιτική Αναθεωρήσεων ΠΕΙΡΑΙΑΣ, ΜΑΪΟΣ 2013 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) υιοθετεί την αρούσα ολιτική αναθεωρήσεων η ο οία καθορίζει τυ ο οιηµένους

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων

Ηλεκτρονική Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων 2 ΜΟΝΑ Α ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΕΡΕΥΝΑ Ηλεκτρονική Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Επιµέλεια : Βασίλης Πολυχρονόπουλος ΙΩΑΝΝΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

H.Q.A.A. Α. Ι.Π. ιασφάλιση Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Οδηγός εφαρµογής της διαδικασίας Εσωτερικής Αξιολόγησης

H.Q.A.A. Α. Ι.Π. ιασφάλιση Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Οδηγός εφαρµογής της διαδικασίας Εσωτερικής Αξιολόγησης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Α. Ι.Π. ΑΡΧΗ ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ HELLENIC REPUBLIC H.Q.A.A. HELLENIC QUALITY ASSURANCE AGENCY FOR HIGHER EDUCATION ιασφάλιση Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση Οδηγός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Πληροφορίες Παιδαγωγικό Τµήµα Νη ιαγωγών Κα Ελένη Φωτιάδου, 2385055100 Αρ. Πρωτ: 1829 Ηµεροµηνία: 30/3/2016 Προκήρυξη Υ οτρόφων ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ Μεταδιδακτόρων Ερευνητών Ε ιτρο ής Ερευνών 2016 Αρ. ιακ. 06/2016

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΘΗΝΑ ΜΟΝΗΣ ΠΕΤΡΑΚΗ 4, ΑΘΗΝΑ 115 21 ΤΗΛ. & FAX: 210 721 4662 www: psychoanalysis.gr E-mail: administration@psychoanalysis.gr ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΥΓΚΛΙΣΗΣ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ 1

Η ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΥΓΚΛΙΣΗΣ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ 1 Η ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΥΓΚΛΙΣΗΣ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ 1 Κύριε Πρόεδρε, κυρίες, κύριοι, Θα ήθελα να σας µιλήσω για τέσσερα ράγµατα ου θεωρώ

Διαβάστε περισσότερα

Από τη θεωρία στην πράξη: Η Εμπειρία της Ένταξης της Οπτικής του Φύλου στα Αναλυτικά Προγράμματα της Πρωτοβάθμιας

Από τη θεωρία στην πράξη: Η Εμπειρία της Ένταξης της Οπτικής του Φύλου στα Αναλυτικά Προγράμματα της Πρωτοβάθμιας Από τη θεωρία στην πράξη: Η Εμπειρία της Ένταξης της Οπτικής του Φύλου στα Αναλυτικά Προγράμματα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Κυπριακής Εκπαίδευσης ΜΑΡΙΑ ΓΚΑΣΟΥΚΑ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΕΠΑΕΣ-ΕΣΠΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ( )

ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ( ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΊΝΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ (2005-2010) ΙΩΑΝΝΙΝΑ 7/07/2005 1 Α οστολή: Η Βιβλιοθήκη, ως α αραίτητη µονάδα στην ε ίτευξη

Διαβάστε περισσότερα

Αρ. Πρωτ: 6284 Βόλος 3/5/2012

Αρ. Πρωτ: 6284 Βόλος 3/5/2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΡΕΥΝΩΝ Αρ. Πρωτ: 6284 Βόλος 3/5/2012 Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για υ οβολή ρότασης ρος σύναψη έως ε τά (7) συµβάσεων µίσθωσης έργου ιδιωτικού δικαίου, για την αροχή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ, ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ, ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ, ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ» ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α.Π.: 817 Χίος, 22.04.2015 Το Τµήµα ιοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ Υ ΑΣ ΣΕ ΑΛΛΟ ΑΠΟΥΣ ΣΠΟΥ ΑΣΤΕΣ - ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2010-2011

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ Υ ΑΣ ΣΕ ΑΛΛΟ ΑΠΟΥΣ ΣΠΟΥ ΑΣΤΕΣ - ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2010-2011 ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ Υ ΑΣ ΣΕ ΑΛΛΟ ΑΠΟΥΣ ΣΠΟΥ ΑΣΤΕΣ - ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2010-2011 1. Γενικές Πληροφορίες Η Υ ΑΣ έχει, ήδη, α ό το έτος 2002, υιοθετήσει το Πρόγραµµα Χορήγησης Υ οτροφιών

Διαβάστε περισσότερα

ηµοκρατική σχολική διοίκηση, εκ αίδευση των µαθητών στα δικαιώµατα και αρεµβάσεις µε στόχο την ροστασία των µαθητών α ό τη βία και τις διακρίσεις

ηµοκρατική σχολική διοίκηση, εκ αίδευση των µαθητών στα δικαιώµατα και αρεµβάσεις µε στόχο την ροστασία των µαθητών α ό τη βία και τις διακρίσεις Αρ.Πρωτ.Φ.1500.2/18435/2015 ηµοκρατική σχολική διοίκηση, εκ αίδευση των µαθητών στα δικαιώµατα και αρεµβάσεις µε στόχο την ροστασία των µαθητών α ό τη βία και τις διακρίσεις Ο Συνήγορος του Πολίτη, στο

Διαβάστε περισσότερα

Ο αράγοντας ροσω ικότητα στην ανθεκτικότητα στη γνωσιακή συµ εριφοριστική ψυχοθερα εία

Ο αράγοντας ροσω ικότητα στην ανθεκτικότητα στη γνωσιακή συµ εριφοριστική ψυχοθερα εία ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ Ο αράγοντας ροσω ικότητα στην ανθεκτικότητα στη γνωσιακή συµ εριφοριστική ψυχοθερα εία Γιώργος Ευσταθίου 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Γνωσιακών Ψυχοθερα ειών,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΡΑΣΗΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 2014-2016

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΡΑΣΗΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 2014-2016 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΡΑΣΗΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 2014-2016 Η αγκόσµια οικονοµική κρίση ου βιώνουµε τα τελευταία χρόνια είναι η χειρότερη της µετα ολεµικής ε οχής. Μια κρίση

Διαβάστε περισσότερα

EVITA ΙΑΤΗΡΗΣΗ ΕΠΑΦΩΝ / ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ. Σαντορίνη 28/04/2011 Βασίλειος Πα ανικολάου

EVITA ΙΑΤΗΡΗΣΗ ΕΠΑΦΩΝ / ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ. Σαντορίνη 28/04/2011 Βασίλειος Πα ανικολάου EVITA ΙΑΤΗΡΗΣΗ ΕΠΑΦΩΝ / ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ Σαντορίνη 28/04/2011 Βασίλειος Πα ανικολάου ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΒΕΛΤΙΣΤΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΟΥ ΜΕΤΑΤΡΕΠΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΣΕ ΕΠΑΦΕΣ Κάθε 100 ε ισκέψεις θα ρέ ει να καταχωρείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΤΥΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΕΝΤΥΠΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΧΡΟΝΟΜΕΡΙ ΙΩΝ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΤΥΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΕΝΤΥΠΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΧΡΟΝΟΜΕΡΙ ΙΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΤΥΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΕΝΤΥΠΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΧΡΟΝΟΜΕΡΙ ΙΩΝ Μέρος 1: Ταυτότητα, τό ος κατοικίας και νοµικό καθεστώς του ή των εµ όρων ου θα είναι συµβαλλόµενα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ (ΑΔΜΕ) ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Σ. Παπαϊωάννου, Α. Μουζάκη Γ. Σιδερίδης & Π. Σίμος

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ (ΑΔΜΕ) ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Σ. Παπαϊωάννου, Α. Μουζάκη Γ. Σιδερίδης & Π. Σίμος ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ (ΑΔΜΕ) ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σ. Παπαϊωάννου, Α. Μουζάκη Γ. Σιδερίδης & Π. Σίμος ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Αναπόσπαστο μέρος της ανθρώπινης δραστηριότητας Βασικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕΦΩΝΟ: ΦΑΞ: URL: ΚΛΑΖΟΜΕΝΩΝ 5, ΝΕΑ ΕΡΥΘΡΑΙΑ, 14671, ΑΘΗΝΑ

ΤΗΛΕΦΩΝΟ: ΦΑΞ: URL:  ΚΛΑΖΟΜΕΝΩΝ 5, ΝΕΑ ΕΡΥΘΡΑΙΑ, 14671, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 210 8071643 ΦΑΞ: 211 8001482 E-MAIL: vrachnis@vrachnis.gr URL: www.vrachnis.gr ΚΛΑΖΟΜΕΝΩΝ 5, ΝΕΑ ΕΡΥΘΡΑΙΑ, 14671, ΑΘΗΝΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ Υποβολές προτάσεων από 18/03/2014 έως 16/05/2014

Διαβάστε περισσότερα

Μ.Π.Α. I. ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΚΤΩΝ

Μ.Π.Α. I. ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΚΤΩΝ Ο Μηχανισµός Παρακολούθησης της Εθνικής Στρατηγικής για την Κοινωνική Ένταξη των Ροµά στο λαίσιο λειτουργίας του Εθνικού Μηχανισµού Συντονισµού, Παρακολούθησης και Αξιολόγησης των Πολιτικών Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΣΤΟ ΠΑΙ ΙΚΟ ΣΤΑΘΜΟ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΣΤΟ ΠΑΙ ΙΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΣΤΟ ΠΑΙ ΙΚΟ ΣΤΑΘΜΟ Η ρώτη µέρα του αιδιού στον αιδικό σταθµό ή το νη ιαγωγείο συνε άγεται συνήθως τον ρώτο α οχωρισµό του α ό τα ρόσω α φροντίδας και κυρίως τη µητέρα και συχνά σηµαδεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΘΙΑ BUSINESS FORECASTING SYSTEM

ΠΥΘΙΑ BUSINESS FORECASTING SYSTEM ΠΥΘΙΑ BUSINESS FORECASTING SYSTEM Ενηµερωτικό Φυλλάδιο FORECASTING SYSTEM UNIT Ενηµερωτικό Φυλλάδιο ΠΥΘΙΑ 1 Πυθία Ολοκληρωµένο Σύστηµα Ε ιχειρηµατικών Προβλέψεων Το εδίο των ροβλέψεων έχει σηµειώσει σηµαντική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ I

ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ I ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ I Τέσσερα σηµαντικά στοιχεία: Το εισόδηµα του καταναλωτή Οι τιµές των αγαθών Οι ροτιµήσεις των καταναλωτών Η υ όθεση ότι ο καταναλωτής λαµβάνει α οφάσεις ου µεγιστο οιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ

ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ Σύνδροµο Down Το σύνδροµο Down είναι µια γενετική ανωµαλία ου εριλαµβάνει συνδυασµό χαρακτηριστικών, ό ως νευµατική καθυστέρηση, συγκεκριµένα χαρακτηριστικά ροσώ ου και συχνά καρδιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Πληροφορίες: Νταή Αντιγόνη Ντονάδος Αντώνης Πάτρα: 12/10/2016 Τηλ. : 2610367660 2610367661 Fax: 2610367105 e-mail : odoip@eap.gr Διεύθυνση: Πάροδος Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΝΤΑΞΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ του ήµου Λαµιέων

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΝΤΑΞΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ του ήµου Λαµιέων ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΝΤΑΞΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ του ήµου Λαµιέων Άρθρο 1 (Άρθρο 7, αρ. 1 Ν. 3852/2010) ιοίκηση ήµου Ο δήµος διοικείται α ό το δηµοτικό συµβούλιο, την οικονοµική ε ιτρο ή, την ε ιτρο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ: «ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ»

ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ: «ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ» ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ: «ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ» Ανθέων 5, 72300,- Σητεία Κρήτης. Τηλ: 28430-23590, Φαξ: 28430-25341, mail: oas@sit.forthnet.gr ------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Ευθυµία Πεντέρη ηµοκρίτειο Πανε ιστήµιο Θράκης. Κωνσταντίνος Πετρογιάννης Ελληνικό Ανοικτό Πανε ιστήµιο

Ευθυµία Πεντέρη ηµοκρίτειο Πανε ιστήµιο Θράκης. Κωνσταντίνος Πετρογιάννης Ελληνικό Ανοικτό Πανε ιστήµιο Προσχολική & Σχολική Εκ αίδευση, 2013, Τόµος 1, Tεύχος 1, σσ. 3-21 e-issn: 2241-7206 Εργαστήριο Παιδαγωγικών Ερευνών & Εφαρµογών Π.Τ.Π.Ε., Πανε ιστήµιο Κρήτης doi: dx.doi.org/10.12681/ppej.39 Η έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΌΡΑΣΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΌΡΑΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΌΡΑΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ 1. Γενικά Τα Τµήµατα Ιατρικής της Σχολής Ε ιστηµών Υγείας, Μαθηµατικών και Εφαρµοσµένων

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδα Συντονισµού και Παρακολούθησης ράσεων ΕΚΤ των ΠΕΠ, ΕΥΣΕΚΤ.

Μονάδα Συντονισµού και Παρακολούθησης ράσεων ΕΚΤ των ΠΕΠ, ΕΥΣΕΚΤ. Εισήγηση µε τίτλο: «Παρεµβάσεις ΕΚΤ του Θ.Σ. 9 για την κοινωνική ένταξη των Ροµά» στο λαίσιο της Εναρκτήριας Συνάντησης «Ανά τυξη της Εθνικής λατφόρµας διαβούλευσης και διαλόγου για θέµατα Ροµά» του Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

Ο Νοµός Κορινθίας βρίσκεται στο ΒΑ τµήµα της Πελο οννήσου έχοντας ένα µικρό τµήµα βόρεια α ό τον Ισθµό, ουσιαστικά στην εδαφική ε ικράτεια της

Ο Νοµός Κορινθίας βρίσκεται στο ΒΑ τµήµα της Πελο οννήσου έχοντας ένα µικρό τµήµα βόρεια α ό τον Ισθµό, ουσιαστικά στην εδαφική ε ικράτεια της Ο Νοµός Κορινθίας βρίσκεται στο ΒΑ τµήµα της Πελο οννήσου έχοντας ένα µικρό τµήµα βόρεια α ό τον Ισθµό, ουσιαστικά στην εδαφική ε ικράτεια της Στερεάς Ελλάδας, το ο οίο φτάνει έως την εριοχή των Μεγάρων,

Διαβάστε περισσότερα

1/1-01.07.11 Σελίδα 1 α ό

1/1-01.07.11 Σελίδα 1 α ό Αριθ. Πρωτ.:3744 Ηµεροµηνία:27/2/2015 Πληροφορίες: Μ ιτσώρη Αγγ. Τηλέφωνο: 2144141191 E-mail: abitsori@ stasy.gr ΘΕΜΑ: ΑΙΤΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΣΦΡΑΓΙΣΜΕΝΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ για την ροµήθεια ροσθήκης εδίλου ρεύµατος,

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία Προέδρου Κ.Ε..Ε Γ. Πατούλη στο Συνέδριο των ΦΟΣ Α

Οµιλία Προέδρου Κ.Ε..Ε Γ. Πατούλη στο Συνέδριο των ΦΟΣ Α Οµιλία Προέδρου Κ.Ε..Ε Γ. Πατούλη στο Συνέδριο των ΦΟΣ Α Κυρίες και κύριοι Η διεξαγωγή της σηµερινής εκδήλωσης διεξάγεται σε µια ιδιαίτερη κρίσιµη χρονική συγκυρία για το µέλλον της χώρας και την ευρω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ: ΜΙΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΚΑΛΟΓΕΡΑ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΓΓΕΛΑΙΝΑ ΣΟΦΙΑ

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ: ΜΙΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΚΑΛΟΓΕΡΑ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΓΓΕΛΑΙΝΑ ΣΟΦΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ: ΜΙΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΚΑΛΟΓΕΡΑ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΓΓΕΛΑΙΝΑ ΣΟΦΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΙΣΤΟΛΟΓΙΩΝ υναµικές Ιστοσελίδες Ευκολία στη δηµιουργία και τη διαχείριση Προσφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ Μ.Ν. Ντυκέν, Πανε ιστήµιο Θεσσαλίας Τ.Μ.Χ.Π.Π.Α. ΙΑΛΕΞΗ 05 ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Βόλος, 04-05 . Μέτρα ιασ οράς - Μεταβλητότητας . Εύρος e Max -M Ε ηρεάζεται α ό τον λήθος των αρατηρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Υ οβολή σφραγισµένης ροσφοράς για την ροµήθεια ισύρµατων Ποµ ών και διενέργεια Ηλεκτρονικού Πλειστηριασµού (MR-268060)

ΘΕΜΑ: Υ οβολή σφραγισµένης ροσφοράς για την ροµήθεια ισύρµατων Ποµ ών και διενέργεια Ηλεκτρονικού Πλειστηριασµού (MR-268060) Αριθ. Πρωτ.: 19704 Ηµεροµηνία:15/10/2014 Πληροφορίες: Αλεξό ουλος Γεώργιος Τηλέφωνο: 214 4141146 E-mail: galexopoulos@stasy.gr ΘΕΜΑ: Υ οβολή σφραγισµένης ροσφοράς για την ροµήθεια ισύρµατων Ποµ ών και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Π.. 123/2011 (ΦΕΚ Α 255/9.12.2011) Καθορισµός όρων και ροϋ οθέσεων αδειοδότησης και λειτουργίας των φορέων κατάρτισης διαµεσολαβητών σε αστικές και εµ ορικές υ οθέσεις. Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΧΟΝ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ Α.Ε.Π.Ε.Υ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΣΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΕΝΤΟΛΩΝ

ΑΧΟΝ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ Α.Ε.Π.Ε.Υ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΣΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΕΝΤΟΛΩΝ ΑΧΟΝ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ Α.Ε.Π.Ε.Υ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΣΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΕΝΤΟΛΩΝ ΑΘΗΝΑ, 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛΙ Α 1.Νοµοθετικό Πλαίσιο 3 2.Ορισµοί-Πεδίο Εφαρµογής της Πολιτικής Βέλτιστης Εκτέλεσης 3 3.Συναίνεση Πελάτη

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία Προέδρου Κ.Ε..Ε. Γ. Πατούλη. στην ηµερίδα για τα. «Οικονοµικά των ήµων στο Ευρω αϊκό Περιβάλλον»

Οµιλία Προέδρου Κ.Ε..Ε. Γ. Πατούλη. στην ηµερίδα για τα. «Οικονοµικά των ήµων στο Ευρω αϊκό Περιβάλλον» Οµιλία Προέδρου Κ.Ε..Ε. Γ. Πατούλη στην ηµερίδα για τα «Οικονοµικά των ήµων στο Ευρω αϊκό Περιβάλλον» Αγα ητοί Συνάδελφοι Κυρίες και κύριοι Σας ευχαριστώ για την αρουσία σας και σας καλωσορίζω στη σηµερινή

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Πετρογιάννης Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Αλεξάνδρα Καρούσου ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης

Κωνσταντίνος Πετρογιάννης Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Αλεξάνδρα Καρούσου ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Προσχολική & Σχολική Εκ αίδευση, 2014, Τόµος 2, Tεύχος 1, σσ. 83-114 e-issn: 2241-7206 Εργαστήριο Παιδαγωγικών Ερευνών & Εφαρµογών Π.Τ.Π.Ε., Πανε ιστήµιο Κρήτης dx.doi.org/10.12681/ppej.47 Tεστ E ικοινωνιακής

Διαβάστε περισσότερα

Ο Υ ουργός ικαιοσύνης, ιαφάνειας και Ανθρω ίνων ικαιωµάτων

Ο Υ ουργός ικαιοσύνης, ιαφάνειας και Ανθρω ίνων ικαιωµάτων ΥΑ 109088 οικ./12.12.2011 (ΦΕΚ Β 2824/14.12.2011) ιαδικασία αναγνώρισης τίτλων δια ίστευσης διαµεσολαβητών Θέσ ιση Κώδικα εοντολογίας δια ιστευµένων διαµεσολαβητών και Καθορισµός κυρώσεων για αραβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΚΛΕΙΣΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΕ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΚΛΕΙΣΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΕ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ Ε Θ Ν Ι Κ Η Σ Υ Ν Ο Μ Ο Σ Π Ο Ν Ι Α Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ο Υ Ε Μ Π Ο Ρ Ι Ο Υ 9 Αυγούστου 2010 ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΚΛΕΙΣΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΕ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ Α. Η ΕΡΕΥΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΙΑΚΗΡΥΞΗΣ ΜΕ ΑΡ. 2/2015 (και αρ. ρωτ. 614/27-02-2015)

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΙΑΚΗΡΥΞΗΣ ΜΕ ΑΡ. 2/2015 (και αρ. ρωτ. 614/27-02-2015) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ταχ. /νση: Ξανθουδίδου & Χατζηδάκη Ταχ. Κώδικας:

Διαβάστε περισσότερα

Αριθ. Πρωτ. : 9185 Ηµεροµηνία : 19-06-2013

Αριθ. Πρωτ. : 9185 Ηµεροµηνία : 19-06-2013 ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΗ ΙΑΥΓΕΙΑ ΣΤΑΘΕΡΕΣ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ (ΣΤΑ.ΣΥ.) A.E. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕΣΩΝ ΣΤΑΘΕΡΗΣ ΤΡΟΧΙΑΣ Ε ΡΑ: ΑΘΗΝΑΣ 67 - ΑΘΗΝΑ 105 52 ΑΦΜ: 099939745.Ο.Υ.: ΦΑΕ ΑΘΗΝΩΝ ΤΗΛ. ΚΕΝΤΡΟ: 210-3248311-17 FAX:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΟΧΑΣΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΟΧΑΣΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΟΧΑΣΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ακαδ. Έτος 0-03 ιδάσκων: Βασίλης ΚΟΥΤΡΑΣ ιδάσκων ε ί Συµβάσει Π. 407/80 v.koutras@fme.aegean.gr

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις ε ί των αρµοδιοτήτων και του έργου των ΚΕ.ΠΛΗ.ΝΕ.Τ.

Προτάσεις ε ί των αρµοδιοτήτων και του έργου των ΚΕ.ΠΛΗ.ΝΕ.Τ. Προτάσεις ε ί των αρµοδιοτήτων και του έργου των ΚΕ.ΠΛΗ.ΝΕ.Τ. Θωµαΐδης Π. 1, Χαραλαµ ίδης Σ.-Μ. 2, Λευκαδίτης Σ. 3 1 Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ19 Υ εύθυνος ΚΕ.ΠΛΗ.ΝΕ.Τ. Ζακύνθου panosthom@sch.gr 2 Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Να σταλεί και µε

Να σταλεί και µε Να σταλεί και µε e-mail ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΟΙΚΟΝ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Τ.Α. -------------------------------------------------- -ΤΜΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ & ΕΠΕΞ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΘΗΚΗ- ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ «Α

ΠΡΟΣΘΗΚΗ- ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ «Α ΠΡΟΣΘΗΚΗ- ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ «Α λούστευση διαδικασιών λειτουργίας τουριστικών ε ιχειρήσεων και τουριστικών υ οδοµών, ειδικές µορφές τουρισµού και άλλες διατάξεις» Α. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί και εξελικτικοί αράγοντες στην HIV λοίµωξη

Ψυχοκοινωνικοί και εξελικτικοί αράγοντες στην HIV λοίµωξη Ψυχοκοινωνικοί και εξελικτικοί αράγοντες στην HIV λοίµωξη Αθήνα, 28-11-2014 26 ο Πανελλήνιο Συνέδριο AIDS Χαντζαρά Βασιλική Παιδοψυχίατρος - /ντρια Ε.Σ.Υ Παν/κή Παιδοψυχιατρική Κλινική Νοσ/µειο Παίδων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ της Ε.Ε Lifelong Learning Programme (LLP)

ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ της Ε.Ε Lifelong Learning Programme (LLP) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΕΘΝΩΝ, ΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ της Ε.Ε Lifelong Learning Programme (LLP) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑ ΒΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Τεχνική Έκθεση 2. Ενδεικτικός Προϋ ολογισµός 3. Συγγραφή Υ οχρεώσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ Η.Π.ΝΑΟΥΣΑΣ AΡ.ΠΡΩΤ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Τεχνική Έκθεση 2. Ενδεικτικός Προϋ ολογισµός 3. Συγγραφή Υ οχρεώσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ Η.Π.ΝΑΟΥΣΑΣ AΡ.ΠΡΩΤ. AΡ.ΠΡΩΤ.7090/7-3-2014 ΕΝΙΑΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΝΑΟΥΣΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 27.531,00 (ανευ Φ.Π.Α.) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Τεχνική Έκθεση 2. Ενδεικτικός Προϋ ολογισµός 3. Συγγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Αγ. Στέφανος 1-12-2014 ΗΜΟΣ ΙΟΝΥΣΟΥ Αριθ. Πρωτ.: 38090 ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Αγ. Στέφανος 1-12-2014 ΗΜΟΣ ΙΟΝΥΣΟΥ Αριθ. Πρωτ.: 38090 ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Αγ. Στέφανος 1-12-2014 ΗΜΟΣ ΙΟΝΥΣΟΥ Αριθ. Πρωτ.: 38090 ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΣ Την Οικονοµική Ε ιτρο ή ήµου ιονύσου ΘΕΜΑ: «Σύνταξη Ολοκληρωµένου Πλαισίου ράσης (Ο.Π..)

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικά Δίκτυα Δομή Κοινωνικών Δικτύων

Κοινωνικά Δίκτυα Δομή Κοινωνικών Δικτύων Κοινωνικά Δίκτυα Δομή Κοινωνικών Δικτύων Ν. Μ. Σγούρος Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων, Παν. Πειραιώς sgouros@unipi.gr Τύποι Δεσμών -Τριαδικό Κλείσιμο Οι συνδέσεις μεταξύ κόμβων σε κοινωνικά δίκτυα μ ορούν να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Τµήµα ιδακτικής της Τεχνολογίας και Ψηφιακών Συστηµάτων ΜΑΘΗΣΗΣ. στη σχολική εκ αίδευση Ελένη Μαρούκα AM: ΜΕ/0409

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Τµήµα ιδακτικής της Τεχνολογίας και Ψηφιακών Συστηµάτων ΜΑΘΗΣΗΣ. στη σχολική εκ αίδευση Ελένη Μαρούκα AM: ΜΕ/0409 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Τµήµα ιδακτικής της Τεχνολογίας και Ψηφιακών Συστηµάτων ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ Μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Πρακτική Άσκηση Η Εξαμήνου: Οδηγίες για την «Ημερολογιακή Έκθεση»

Εβδομαδιαία Πρακτική Άσκηση Η Εξαμήνου: Οδηγίες για την «Ημερολογιακή Έκθεση» Εβδομαδιαία Πρακτική Άσκηση Η Εξαμήνου: Οδηγίες για την «Ημερολογιακή Έκθεση» Ι. Εισαγωγικά Οι οδηγίες αυτές έχουν σκοπ ό να σας διευκολύνουν στη συγγραφή της «ημερολογιακής έκθεσης», την οπ οία πρέπ ει

Διαβάστε περισσότερα

4. Η συµµετοχή στην ροωθητική ενέργεια και τον ιαγωνισµό είναι δωρεάν και δεν α αιτείται αγορά ο οιουδή οτε ροϊόντος της ιοργανώτριας.

4. Η συµµετοχή στην ροωθητική ενέργεια και τον ιαγωνισµό είναι δωρεάν και δεν α αιτείται αγορά ο οιουδή οτε ροϊόντος της ιοργανώτριας. Όροι συµµετοχής στον ιαγωνισµό ΝΕΑ ΣΚΑΝ ΑΛΟ 1. H εταιρεία ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΜΙΚΡΟΓΕΥΜΑΤΑ ΑΒΕΕ (έδρα Άλιµος Αττικής, Αρχαίου Θεάτρου 8, τηλ. 210-9971100), εφεξής η «ιοργανώτρια», διοργανώνει ροωθητική ενέργεια &

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Αθήνα 25 Νοεµβρίου 2010 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΘΕΜΑ: «Συγκριτικές οκιµές Προϊόντων/Υ ηρεσιών Το αράδειγµα του Βελγίου (Test-achats)

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 14/06/2012 Αριθ. Πρωτ.: 62

Αθήνα, 14/06/2012 Αριθ. Πρωτ.: 62 Πληροφορίες: Γ. Γιούρντας, Χ. Παππά Αθήνα, 14/06/2012 Αριθ. Πρωτ.: 62 Πρόσκληση για την Υ οβολή Προτάσεων µε αντικείµενο τη Σύναψη Σύµβασης Μίσθωσης Έργου ιδιωτικού δικαίου µε έναν (1) «Εµ ειρογνώµονα

Διαβάστε περισσότερα

Α ό 28 µε έκ τωση 35% µόνο 18 µε Φ.Π.Α

Α ό 28 µε έκ τωση 35% µόνο 18 µε Φ.Π.Α Α ό 28 µε έκ τωση 35% µόνο 18 µε Φ.Π.Α Το «Ταξίδι στη Χώρα των Γραµµάτων (2.0)», είναι ένα ροηγµένο δίγλωσσο (Ελληνικά - Αγγλικά) εκ αιδευτικό λογισµικό ολυµέσων ου α ευθύνεται σε αιδιά ηλικίας Νη ιαγωγείου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΣΦΡΑΓΙΣΜΕΝΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ για την ροµήθεια ρελέ ασφαλείας και ιενέργεια Ηλεκτρονικού Πλειστηριασµού

ΑΙΤΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΣΦΡΑΓΙΣΜΕΝΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ για την ροµήθεια ρελέ ασφαλείας και ιενέργεια Ηλεκτρονικού Πλειστηριασµού Αριθ. Πρωτ.:11366 Ηµεροµηνία:10/6/2015 Πληροφορίες: Χ.Πανταζή Τηλέφωνο: 214-414-1365 E-mail: cpantazi@stasy.gr ΘΕΜΑ: ΑΙΤΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΣΦΡΑΓΙΣΜΕΝΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ για την ροµήθεια ρελέ ασφαλείας και ιενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ Ι ΙΟΚΤΗΣΙΑΣ

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ Ι ΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ Ι ΙΟΚΤΗΣΙΑΣ Το υλικό αυτό δηµιουργήθηκε στο λαίσιο του ρογράµµατος IP4Inno και ροσαρµόστηκε α ό τον ΟΒΙ για τα ελληνικά δεδοµένα α ό το αρχικό του IP4Inno

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΕΛΚΥΣΗ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΡΟΣΕΛΚΥΣΗ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ EVITA ΠΡΟΣΕΛΚΥΣΗ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΣΕΛΙ Α Ερµούπολη, Σύρος 27/10/2010 Βασίλειος Πα ανικολάου ΠΡΟΣΕΛΚΥΣΗ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΣΕΛΙ Α Ο στόχος αυτής της διαδικασίας είναι να ροσελκύσει «στοχο οιηµένες»

Διαβάστε περισσότερα

12 Σταθμισμένα διερευνητικά ανιχνευτικά εργαλεία κριτήρια μαθησιακών δυσκολιών

12 Σταθμισμένα διερευνητικά ανιχνευτικά εργαλεία κριτήρια μαθησιακών δυσκολιών 12 Σταθμισμένα διερευνητικά ανιχνευτικά εργαλεία κριτήρια μαθησιακών δυσκολιών Διαδικασίες διαχείρισης περίπτωσης Στάδιο 1 Εντοπισμός Στάδιο 2 Αξιολόγηση Στάδιο 3 Παρέμβαση Στάδιο 4 Υποστήριξη Παρακολούθηση

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα: Ανα ροσαρµογή των ορίων κατανάλωσης του Τιµολογίου Υ ηρεσιών Αλληλεγγύης

Θέµα: Ανα ροσαρµογή των ορίων κατανάλωσης του Τιµολογίου Υ ηρεσιών Αλληλεγγύης 18 εκεµβρίου 2014 Αριθµ. Πρωτ.: ***/***/2014 Πληροφορίες: Μαρία Α οστόλου Σταµατία Πα αδηµητρίου Προς: Κύριο Ασηµάκη Πα αγεωργίου Υφυ ουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιµατικής Αλλαγής Αµαλιάδος 17

Διαβάστε περισσότερα

Πριν α ό την έναρξη της συνεδρίασης ο Πρόεδρος δια ίστωσε ότι α ό τα σαράντα ένα (41) µέλη του ηµοτικού Συµβουλίου :

Πριν α ό την έναρξη της συνεδρίασης ο Πρόεδρος δια ίστωσε ότι α ό τα σαράντα ένα (41) µέλη του ηµοτικού Συµβουλίου : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΛΑΜΙΕΩΝ Α Α Α όσ ασµα α ό το ρακτικό της 10 ης συνεδρίασης του ηµοτικού Συµβουλίου. Θ Ε Μ Α : «ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΥΠ' ΑΡΙΘΜ. 411/2015 Α Σ». ΑΡΙΘΜ. ΑΠΟΦ. : 286 /2016 Σήµερα

Διαβάστε περισσότερα

Το Τµήµα ΗΜΜΥ του Πολυτεχνείου Κρήτης

Το Τµήµα ΗΜΜΥ του Πολυτεχνείου Κρήτης Το Τµήµα ΗΜΜΥ του Πολυτεχνείου Κρήτης Ενηµέρωση Υ οψηφίων Φοιτητών ευτέρα Τµήµα Ηλεκτρονικών Μηχανικών και Μηχανικών Υ ολογιστών www.ece.tuc.gr Περίγραµµα Τι; Που; Ποιος; Πως; Γιατί; ΗΜΜΥ Υ οδοµές Προσω

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία. Χριστίνα Καραμανίδου, PhD

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία. Χριστίνα Καραμανίδου, PhD Εγκυρότητα και Αξιοπιστία Χριστίνα Καραμανίδου, PhD Η έννοια της εγκυρότητας Η εγκυρότητα της έρευνας είναι το βασικό κριτήριο με βάση το οποίο θα ληφθεί η απόφαση για αξιοποίηση ή όχι των ευρημάτων. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΕΙ ΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝ ΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΡΕΥΝΩΝ) ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΕΙ ΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝ ΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΡΕΥΝΩΝ) ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Θεσσαλονίκη: 06 / 08 / 2012 Αριθµ. Πρωτ.: 7425 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΙ ΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝ ΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

«ΤΟΠΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΓΙΑ ΕΥΑΛΩΤΕΣ ΟΜΑ ΕΣ ΗΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ» «ΙΑΥΛΟΣ Α ασχόλησης ΗΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ»

«ΤΟΠΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΓΙΑ ΕΥΑΛΩΤΕΣ ΟΜΑ ΕΣ ΗΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ» «ΙΑΥΛΟΣ Α ασχόλησης ΗΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ» ΗΡΑΚΛΕΙΟ 06/11/2012 ΑΡ. ΠΡΩΤ. 12 Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος ρος δυνητικά ωφελούµενους για συµµετοχή στην ράξη «ΤΟΠΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΓΙΑ ΕΥΑΛΩΤΕΣ ΟΜΑ ΕΣ ΗΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ» Ανα τυξιακή Σύµ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Ι ΡΥΜΑ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΚΑΙ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Ι ΡΥΜΑ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΚΑΙ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΑΡ.ΠΡΩΤ.: 620/13/16-04-20132013 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Ι ΡΥΜΑ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΚΑΙ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΧΑΡΝΩΝ 417 & ΚΟΚΚΙΝΑΚΗ Τ.Κ. 11143 ΑΘΗΝΑ (είσοδος α ό Κοκκινάκη) ΤΗΛ.: 2131311568-9,

Διαβάστε περισσότερα

δεν µ ορούµε να συµφωνήσουµε µε οιον τρό ο το ρόβληµα αυτό θα λυθεί.

δεν µ ορούµε να συµφωνήσουµε µε οιον τρό ο το ρόβληµα αυτό θα λυθεί. Χαιρετισµός του Προέδρου Κ.Ε..Ε. & ηµάρχου Αµαρουσίου κ. Γ. Πατούλη στο Συνέδριο µε θέµα : «Βιώσιµη, Οικολογική, Οικονοµική ιαχείριση Α ορριµµάτων στην Αττική». Kυρίες και κύριοι Θα ήθελα καταρχήν να συγχαρώ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΣΦΡΑΓΙΣΜΕΝΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ για την Προµήθεια και Το οθέτηση Μεταλλικών Ραφιών και ιενέργεια Ηλεκτρονικού Πλειστηριασµού (MR 271747)

ΑΙΤΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΣΦΡΑΓΙΣΜΕΝΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ για την Προµήθεια και Το οθέτηση Μεταλλικών Ραφιών και ιενέργεια Ηλεκτρονικού Πλειστηριασµού (MR 271747) Αριθ. Πρωτ.:22480 Ηµεροµηνία:13/11/2015 Πληροφορίες: Κατσικαβέλα Κατερίνα Τηλέφωνο: 214-414-1153 E-mail: kkatsikavela@stasy.gr ΘΕΜΑ: ΑΙΤΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΣΦΡΑΓΙΣΜΕΝΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ για την Προµήθεια και Το οθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ Ω ΕΚΑΝΗΣΟΥ ΗΜΟΣ ΡΟ ΟΥ Με τη συγχρηµατοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θέµα : ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ Ω ΕΚΑΝΗΣΟΥ ΗΜΟΣ ΡΟ ΟΥ Με τη συγχρηµατοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θέµα : ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ Ω ΕΚΑΝΗΣΟΥ ΗΜΟΣ ΡΟ ΟΥ Με τη συγχρηµατοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ Ρόδος, 16/04/2015 Αριθµ. Πρωτοκ:2/33054 Θέµα : ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ

Διαβάστε περισσότερα

Το Συμβουλευτικό Κέντρο Φοιτητών ΒΟΥΡΟΥ ΣΤΕΛΛΑ

Το Συμβουλευτικό Κέντρο Φοιτητών ΒΟΥΡΟΥ ΣΤΕΛΛΑ Το Συμβουλευτικό Κέντρο Φοιτητών και οι υ π ηρεσίες του ΒΟΥΡΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΟΙΤΗΤΩΝ Είναι μια υπ ηρεσία του Πανεπ ιστημίου Κρήτης π ου π αρέχει ψυχολογική υπ οστήριξη και συμβουλευτική

Διαβάστε περισσότερα

Πριν α ό την έναρξη της συνεδρίασης ο Πρόεδρος δια ίστωσε ότι α ό τα σαράντα ένα (41) µέλη του ηµοτικού Συµβουλίου :

Πριν α ό την έναρξη της συνεδρίασης ο Πρόεδρος δια ίστωσε ότι α ό τα σαράντα ένα (41) µέλη του ηµοτικού Συµβουλίου : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΛΑΜΙΕΩΝ Α Α Α όσ ασµα α ό το ρακτικό της 14 ης συνεδρίασης του ηµοτικού Συµβουλίου. ΑΡΙΘΜ. ΑΠΟΦ. : 356 /2015 Θ Ε Μ Α : «Η ΥΠΟΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑ ΑΣ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέσεις µεταξύ του σχολικού κλίµατος και της ε αγγελµατικής ικανο οίησης των δασκάλων

Σχέσεις µεταξύ του σχολικού κλίµατος και της ε αγγελµατικής ικανο οίησης των δασκάλων Προσχολική & Σχολική Εκ αίδευση, 2015, Τόµος 3, Τεύχος 1 e-issn: 2241-7206 Εργαστήριο Παιδαγωγικών Ερευνών & Εφαρµογών Π.Τ.Π.Ε., Πανε ιστήµιο Κρήτης doi: dx.doi.org/10.12681/ppej.116 Σχέσεις µεταξύ του

Διαβάστε περισσότερα

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Επικαιροποίηση των µοντέλων υπολογισµού επιπτώσεων από βιοµηχανικά ατυχήµατα:

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Επικαιροποίηση των µοντέλων υπολογισµού επιπτώσεων από βιοµηχανικά ατυχήµατα: 17 Φεβρουαρίου 2009 ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Θέσεις για Εκ όνηση ι λωµατικής Εργασίας ή/και για Πρακτική Άσκηση στο Εργαστήριο Αξιο ιστίας Συστηµάτων και Βιοµηχανικής Ασφάλειας, Ινστιτούτο Πυρηνικής Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΙΕΞΑΓΩΓΗ ΚΛΗΡΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΘΕΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΣΤΑΘΜΟ ΜΕΤΡΟ «ΣΥΝΤΑΓΜΑ» ΤΟ ΙΑΣΤΗΜΑ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΙΕΞΑΓΩΓΗ ΚΛΗΡΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΘΕΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΣΤΑΘΜΟ ΜΕΤΡΟ «ΣΥΝΤΑΓΜΑ» ΤΟ ΙΑΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΙΕΞΑΓΩΓΗ ΚΛΗΡΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΘΕΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΣΤΑΘΜΟ ΜΕΤΡΟ «ΣΥΝΤΑΓΜΑ» ΤΟ ΙΑΣΤΗΜΑ 02.05.17 27.09.17 Η ΣΤΑΣΥ Α.Ε. ανακοινώνει ότι για τη µίσθωση του Χώρου Πολλα λών Χρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ Ταχυδροµική ιεύθυνση: Βασ. Σοφίας 15 106 74, Αθήνα Τηλέφωνο: 213 1313335-336 337 338-340 Fax : 213 1313389 Προκειµένου για τους ΟΤΑ: Ταχυδροµική ιεύθυνση: Σταδίου

Διαβάστε περισσότερα

ροστίθεται το εριθώριο διανοµής, το ο οίο αραµένει σταθερό (σε ανά kwh) καθ

ροστίθεται το εριθώριο διανοµής, το ο οίο αραµένει σταθερό (σε ανά kwh) καθ 16.03.2009 Α. Ι ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Α.Ε. Η Εταιρεία Παροχής Αερίου Θεσσαλονίκης Α.Ε. ιδρύθηκε το έτος 2000 µε την συµµετοχή κατά 51% της ηµόσιας Ε ιχείρησης Αερίου ( ΕΠΑ) και κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Πληροφορίες: Νταή Αντιγόνη Ντονάδος Αντώνης Πάτρα: 12/10/2016 Τηλ. : 2610367660 2610367661 Fax: 2610367105 e-mail : odoip@eap.gr Διεύθυνση: Πάροδος Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

Αριθ. Πρωτ.:4712 Ηµεροµηνία:11/03/2014

Αριθ. Πρωτ.:4712 Ηµεροµηνία:11/03/2014 Αριθ. Πρωτ.:4712 Ηµεροµηνία:11/03/2014 Πληροφορίες: Χ.Τσαµ αρλή Τηλέφωνο: 214-414 13 04 ΘΕΜΑ : ΑΙΤΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΣΦΡΑΓΙΣΜΕΝΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ για την διαχείριση µη ε ικίνδυνων α οβλήτων (κενά laser toner και inkjet

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΕΚΑ κ. Ν. ΣΗΦΟΥΝΑΚΗ ΣΤΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΝΕΟΣ ΟΙΚΟ ΟΜΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ

ΟΜΙΛΙΑ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΕΚΑ κ. Ν. ΣΗΦΟΥΝΑΚΗ ΣΤΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΝΕΟΣ ΟΙΚΟ ΟΜΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΟΜΙΛΙΑ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΕΚΑ κ. Ν. ΣΗΦΟΥΝΑΚΗ ΣΤΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΝΕΟΣ ΟΙΚΟ ΟΜΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ Αθήνα, 29 Φεβρουαρίου 2012 ιαφάνεια 2 Κάθε οικοδοµικός κανονισµός εκφράζει την ε οχή του. Οι ρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ALMA

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ALMA ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ALMA (ADAPTIVE LEARNING MODELS from text and ACTIVITIES) ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑLMA Μπορείτε να έχετε πρόσβαση στο ALMA µέσω της ιστοσελίδας του http://hermes.di.uoa.gr:8088/alma3/

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ Τ -001/16 ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΤΡΑΜ ΤΗΣ ΣΤΑΣΥ Α.Ε. ΤΕΥΧΟΣ ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΩΝ

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ Τ -001/16 ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΤΡΑΜ ΤΗΣ ΣΤΑΣΥ Α.Ε. ΤΕΥΧΟΣ ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΩΝ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ Τ -001/16 ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΤΡΑΜ ΤΗΣ ΣΤΑΣΥ Α.Ε. ΤΕΥΧΟΣ ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΩΝ ΜΑΪΟΣ 2016 To αρόν τεύχος εκδόθηκε σύµφωνα µε τα ροβλε όµενα στο Τεύχος ιακήρυξης του διαγωνισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ για την ρόσληψη ροσω ικού µε σύµβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΙΜΗΝΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑΣ Ο ΗΜΑΡΧΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ για την ρόσληψη ροσω ικού µε σύµβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΙΜΗΝΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑΣ Ο ΗΜΑΡΧΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Θεσσαλονίκη 14/6/2012 ΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Βασ. Γεωργίου 1Α - 546 40 Αρ. Πρωτ: 51987 ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Ι ΙΩΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ για την ρόσληψη ροσω ικού µε σύµβαση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ

ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ ΣΤΑΘΕΡΕΣ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ (ΣΤΑ.ΣΥ.) A.E. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕΣΩΝ ΣΤΑΘΕΡΗΣ ΤΡΟΧΙΑΣ Ε ΡΑ: ΑΘΗΝΑΣ 67 - ΑΘΗΝΑ 105 52 ΑΦΜ: 099939745.Ο.Υ. :ΦΑΕ Αθηνών ΤΗΛ. ΚΕΝΤΡΟ: 210-3248311-17 FAX: 210-3223935 Αριθ. Πρωτ. :11311 Ηµεροµηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΦΡΑΓΙΣΜΕΝΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟ Τ -118/14 «ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΩΝ ΚΙΝΗΤΗΡΩΝ ΘΥΡΩΝ ΤΡΑΜ»

ΣΦΡΑΓΙΣΜΕΝΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟ Τ -118/14 «ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΩΝ ΚΙΝΗΤΗΡΩΝ ΘΥΡΩΝ ΤΡΑΜ» ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Αριθ. Πρωτ.:14317 Ηµεροµηνία: 28.7.2014 Πληροφορίες : Αγγ. Μ ιτσώρη Τηλέφωνο: 214-4141191-197 ΘΕΜΑ: ΠΡΟΧΕΙΡΟΣ ΜΕΙΟ ΟΤΙΚΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ (Τ - 118/14) για την Προµήθεια συγκροτηµάτων κινητήρων

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα * Τίτλος: Το youtube «τρώει» το facebook! Υ ότιτλος: Οι συνήθειες αλλά και οι τάσεις ανάµεσα στους Έλληνες χρήστες των social media

Έρευνα * Τίτλος: Το youtube «τρώει» το facebook! Υ ότιτλος: Οι συνήθειες αλλά και οι τάσεις ανάµεσα στους Έλληνες χρήστες των social media Έρευνα * Τίτλος: Το youtube «τρώει» το facebook! Υ ότιτλος: Οι συνήθειες αλλά και οι τάσεις ανάµεσα στους Έλληνες χρήστες των social media Ολοκληρώθηκε ρόσφατα η ετήσια Έρευνα Κοινωνικής ικτύωσης 2013-2014,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ και ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ. Άρθρο 1. Σκο ός του νόµου

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ και ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ. Άρθρο 1. Σκο ός του νόµου ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ και ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ Άρθρο 1. Σκο ός του νόµου Σκο ός του νόµου αυτού είναι α) η αναγνώριση του δικαιώµατος των φυσικών ροσώ

Διαβάστε περισσότερα

!"#"$%&'()*+,-.(( #$"(/"%-0($",(12345(6728(9:;9(( #$<-(=>'-.( 42-44, 161 21.210-7455900, Fax 210-7488713 E-mail: hrh@otenet.gr, http://www.hrh.

!#$%&'()*+,-.(( #$(/%-0($,(12345(6728(9:;9(( #$<-(=>'-.( 42-44, 161 21.210-7455900, Fax 210-7488713 E-mail: hrh@otenet.gr, http://www.hrh. !"#"$%&'()*+,-.(( #$"(/"%-0($",(12345(6728(9:;9(( #$'-.( 42-44, 161 21.210-7455900, Fax 210-7488713 E-mail: hrh@otenet.gr, http://www.hrh.gr ?%#.@A@'(B(C$0D"E($

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Πληροφορίες: Νταή Αντιγόνη Ντονάδος Αντώνης Πάτρα: 12/10/2016 Τηλ. : 2610367660 2610367661 Fax: 2610367105 e-mail : odoip@eap.gr Διεύθυνση: Πάροδος Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις Θεωρίας και Μέθοδοι. Κεφάλαιο: Παράγωγοι. και Cgδυο συναρτήσεων f και g εργαζόµαστε ως εξής: x,f(x ) και ( ) ó a

Σηµειώσεις Θεωρίας και Μέθοδοι. Κεφάλαιο: Παράγωγοι. και Cgδυο συναρτήσεων f και g εργαζόµαστε ως εξής: x,f(x ) και ( ) ó a Κοινή εφα τοµένη Αν θέλουµε να βρούµε τη κοινή εφα τοµένη ( ε ) : y=α +β των γραφικών αραστάσεων gδυο συναρτήσεων g εργαζόµαστε ως εξής:,( ) ( ) Έστω ( ),g( ) τα κοινά σηµεία της (ε) µε την εφα τοµένη

Διαβάστε περισσότερα

Νόµος 3898/2010 (ΦΕΚ Α 211/ ) ιαµεσολάβηση σε αστικές και εµ ορικές υ οθέσεις

Νόµος 3898/2010 (ΦΕΚ Α 211/ ) ιαµεσολάβηση σε αστικές και εµ ορικές υ οθέσεις Νόµος 3898/2010 (ΦΕΚ Α 211/16.12.2010) ιαµεσολάβηση σε αστικές και εµ ορικές υ οθέσεις Άρθρο 1: Σκο ός Ο νόµος αυτός έχει σκο ό: α) την ροσαρµογή της Ελληνικής Νοµοθεσίας ρος τις διατάξεις της Οδηγίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ITS ACTION PLAN Το Σχέδιο ράσης για τις Ευφυείς Μεταφορές στην Ελλάδα Αθήνα, Οκτώβριος 2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 1.1 Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΞΥΠΝΩΝ ΛΥΣΕΩΝ... 4 1.2 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΣ ΕΚΘΕΣΗΣ...

Διαβάστε περισσότερα

H ΑΓΟΡΑ ΕΠΙΠΛΟΥ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ

H ΑΓΟΡΑ ΕΠΙΠΛΟΥ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ H ΑΓΟΡΑ ΕΠΙΠΛΟΥ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Περιεχόµενα Ι. Υφιστάµενη κατάσταση...1 Γενικά...1 Αριθµός ε ιχειρήσεων...1 Α ασχολούµενοι Ε ί εδο µισθών...1 υνατότητες χρηµατοδότησης...2 Κύρια ροβλήµατα...3 Συγκριτικά

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισµός ρο ής αδράνειας κυλίνδρου ή σφαίρας ου κυλίεται χωρίς ολίσθηση σε κεκλιµένο ε ί εδο

Προσδιορισµός ρο ής αδράνειας κυλίνδρου ή σφαίρας ου κυλίεται χωρίς ολίσθηση σε κεκλιµένο ε ί εδο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Καθηγητές: Σφαέλος Ι. Φύττας Γ. Προσδιορισµός ρο ής αδράνειας κυλίνδρου ή σφαίρας ου κυλίεται

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Νο 5/2015

ΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Νο 5/2015 Ελληνική ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ηµερ. 25/8/2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ Αρ. Πρωτ. 65283 ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ /ΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ» ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΣΠΑ 2007-2013

Διαβάστε περισσότερα

Το ηµοτικό Λιµενικό Ταµείο Καλύµνου

Το ηµοτικό Λιµενικό Ταµείο Καλύµνου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ Ω ΕΚΑΝΗΣΟΥ ΗΜΟΤΙΚΟ ΛΙΜΕΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΑΛΥΜΝΟΥ ------------------------------ Ταχ. /νση: Κτίριο υτών Tαχ. Κώδικας: 85200 FAX: 22430 /59071 Τηλ: 22430 59072 E-Mail: dltk@kalymnos.gr

Διαβάστε περισσότερα